diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 01:55:51 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 01:55:51 -0700 |
| commit | ca74f4fdf13d52127cd9106cc21ce5bfa640b0fc (patch) | |
| tree | 832a3653cd62891e81b7d9b93dfcc99c6ba681dd /22919-8.txt | |
Diffstat (limited to '22919-8.txt')
| -rw-r--r-- | 22919-8.txt | 25416 |
1 files changed, 25416 insertions, 0 deletions
diff --git a/22919-8.txt b/22919-8.txt new file mode 100644 index 0000000..4bc75bc --- /dev/null +++ b/22919-8.txt @@ -0,0 +1,25416 @@ +The Project Gutenberg EBook of Le procès des Templiers, by Various + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Le procès des Templiers + Tome I. + +Author: Various + +Editor: Jules Michelet + +Release Date: October 8, 2007 [EBook #22919] + +Language: Latin + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LE PROCÈS DES TEMPLIERS *** + + + + +Produced by Robert Connal, Laurent Vogel and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This +file was produced from images generously made available +by the Bibliothèque nationale de France (BnF/Gallica) at +http://gallica.bnf.fr) + + + + + + + + + + PROCÈS + DES + TEMPLIERS + + PUBLIÉ + PAR M. MICHELET + MEMBRE DE L'INSTITUT, PROFESSEUR AU COLLÉGE ROYAL DE FRANCE + CHEF DE LA SECTION HISTORIQUE AUX ARCHIVES DU ROYAUME + + TOME I + + PARIS + IMPRIMERIE ROYALE + + M DCCC XLI + + + + + COLLECTION + DE + DOCUMENTS INÉDITS + SUR L'HISTOIRE DE FRANCE + + PUBLIÉS + PAR ORDRE DU ROI + ET PAR LES SOINS + DU MINISTRE DE L'INSTRUCTION PUBLIQUE + + PREMIÈRE SÉRIE + + HISTOIRE POLITIQUE + + + + +Nous publions dans ce volume et dans les premières feuilles du suivant +l'acte le plus important du procès des Templiers. C'est l'interrogatoire +que le Grand Maître et deux cent trente et un chevaliers ou frères +servants subirent à Paris par-devant les commissaires pontificaux. + +Cet interrogatoire fut conduit lentement, et avec beaucoup de ménagement +et de douceur, par de hauts dignitaires ecclésiastiques, un archevêque, +plusieurs évêques, etc. Les dépositions obtenues ainsi méritent plus de +confiance que les aveux, d'ailleurs très-brefs, uniformes et peu +instructifs, que les inquisiteurs et les gens du Roi avaient arrachés +par la torture, immédiatement après l'arrestation. + +Il reste deux manuscrits authentiques du grand interrogatoire. L'un, +copie sur vélin, fut envoyé au pape, et il est enfermé sous la triple +clef du Vatican. L'autre, sur simple papier, fut déposé au trésor de +Notre-Dame de Paris. A en juger par les surcharges et les ratures, +celui-ci pourrait bien avoir été une rédaction primitive faite jour par +jour sur les notes d'audience. + +Il porte à la dernière page les mots suivants: «Pour surcroît de +précaution, nous avons déposé ladite procédure, rédigée par un des +notaires en acte authentique, dans le trésor de Notre-Dame de Paris, +pour n'être exhibée à personne que sur lettres spéciales de Votre +Sainteté.» + +A quelle époque le mystérieux registre fut-il tiré de Notre-Dame? Nous +l'ignorons. Si nous en croyons du Puy (reg. 746, p. 165), il se trouvait +au XVIe siècle dans la bibliothèque du président Brisson. De là il passa +dans les mains de M. Servin, avocat général, enfin dans celles des +Harlay. Au milieu du XVIIIe siècle, M. de Harlay le légua avec ses +manuscrits aux bénédictins de Saint-Germain des Prés. Ayant heureusement +échappé à l'incendie de leur bibliothèque en 1793, il a été déposé à la +Bibliothèque royale, fonds Harlay, nº 49. + +Si ce monument de scandale était resté enfoui au trésor de Notre-Dame, +ce n'est pas nous qui l'en aurions fait sortir. Mais il en a été tiré +depuis longtemps; depuis longtemps il est connu par de courts extraits, +par des citations partielles, choisies selon des vues différentes. Les +savants hommes qui les premiers n'ont pas craint de le divulguer, y +cherchaient uniquement, quelle que fût leur bonne foi, ce qui pouvait +appuyer deux systèmes, deux plaidoyers opposés. Ils ont montré et ils +ont caché; le scandale n'en a été que plus grand. + +Mieux valait publier tout, donner les pièces, les actes en entier. Cette +grande affaire, la plus grave peut-être du moyen âge, devait, pour être +traitée gravement, se présenter à la critique dans l'intégralité de ses +détails (_omnia munda mundis_), dans sa vérité naïve et terrible. + +Désormais le lecteur pourra juger lui-même. Nous lui remettons entre les +mains le plus ancien procès criminel dont il reste une instruction +détaillée. Cette instruction se trouve être une sorte d'enquête +singulièrement curieuse sur l'histoire des rites, des moeurs, des +usages. + +Tout identiques que sont les questions, tout uniformes de style que +peuvent sembler les réponses dans le latin monotone du notaire +apostolique, l'observateur sérieux verra, non sans intérêt, +l'individualité humaine se produire encore sous cette lourde enveloppe +avec le naturel, la variété, les accidents de la vie, souvent avec le +mouvement imprévu de la passion... Cette diversité des détails sera +peut-être pour le critique un motif d'accorder quelque créance à ce que +les assertions capitales présentent de concordant. + +Nous avons religieusement reproduit le seul manuscrit de cet +interrogatoire que nous eussions entre les mains. Nous l'avons suivi, +copié, même dans ses dispositions matérielles les plus insignifiantes au +premier coup d'oeil[1], même dans ses nombreuses fautes de langue et +d'orthographe[2]. Si nous obtenions plus tard communication d'un autre +manuscrit du même acte, nous nous empresserions de faire connaître les +variantes qu'il pourrait offrir. + +Avant de publier les nombreuses pièces encore inédites du procès des +Templiers[3], que possèdent les Archives du royaume et la Bibliothèque +royale, nous faisons appel à l'obligeance des savants nationaux et +étrangers. Nous espérons qu'ils voudront bien nous faire connaître les +actes relatifs au même sujet qui se trouveraient dans les diverses +archives, bibliothèques et autres dépôts publics. + +La série des pièces une fois complétée et ordonnée, nous pourrons +essayer de les apprécier, d'en déterminer la valeur, enfin de résumer le +procès, d'en donner le sens historique, et de mieux motiver le jugement +que nous avons hasardé ailleurs sur une si vaste et si obscure question. + +31 janvier 1841. + + NOTES + + [1] Par exemple la lacune de la page 273, où on lit: «In ista pagina + nichil est scriptum.» Cette lacune indique le moment où les + commissaires du pape apprenant que cinquante-quatre Templiers + viennent d'être brûlés, suspendent les interrogatoires. + + [2] On trouve dans ces fautes mêmes de précieuses données sur la + prononciation du temps: «De capite sibi _h_ostenso. Ad_h_orare, + etc.» + + [3] Je partage les travaux de cette publication avec les jeunes et + savants employés des Archives du royaume. MM. de Stadler, Castelnau + et Laget ont fait la transcription, d'autant plus difficile en + certains passages, que le notaire italien défigure assez fréquemment + des mots français qu'il latinise sans les comprendre. M. Dessalles a + restitué quelques-uns de ces mots dans le passage en langue romane + (141-144). M. de Stadler m'a spécialement aidé et dans la révision + des épreuves et dans le travail minutieux des tables. La table + analytique et la table alphabétique des matières se trouveront à la + fin du dernier volume. Je donne seulement ici celle des noms + d'hommes et de lieux. + + + + + + PROCÈS + DES + TEMPLIERS. + + + + +IN NOMINE DOMINI NOSTRI JHESU CHRISTI. AMEN. Anno a nativitate [p. 1] +ejusdem millesimo trecentessimo nono, indictione septima, pontificatus +sanctissimi patris in Christo, domini Clementis, divina providencia Pape +quinti, anno quarto, Noverint universi ac singuli hoc presens publicum +instrumentum inspecturi, quod, cum venerabiles in Christo patres domini +Dei gracia Narbonensis archiepiscopus, Bajocensis, Mimatensis et +Lemovicensis episcopi, nec non venerabiles viri magistri Matheus de +Neapoli sedis apostolice notarius, majoris Caleti Rothomagensis, +Johannes de Mantua Tridentine, et Johannes de Monte Lauro Magalonensis +ecclesiarum archidiaconi, fuissent per litteras apostolicas ad +inquirendum contra Templariorum ordinem in regno Francie, una cum +venerabili viro magistro Guillelmo Agarni Aquensi preposito, legittime, +ut dicebatur, excusato, sub certa forma deputati, vellent et +intenderent, ut dicebant, mandatum apostolicum exequi reverenter: +fecerunt, ad cautellam et memoriam futurorum, in presencia mei notarii +publici et aliorum notariorum ac testium infrascriptorum, dictas +litteras apostolicas vera bulla plumbea dicti domini Pape bullatas et in +nulla sui parte suspectas, nec non ac patentes litteras excusatorias +dicti prepositi Aquensis sigillo suo.... sigillatas, in publicum +recitari ac legi, et eas preceperunt per me et alios infrascriptos +notarios redigi [in proc]essum. Tenor autem dictarum litterarum +apostolicarum talis est: + +Clemens episcopus servus servorum Dei venerabilibus [fratribus] [p. 2] +archiepiscopo Narbonensi, ac Bajocensi, Mimatensi et Lemovicensi +episcopis et dilectis filiis, magistris Matheo de Neapoli majoris Caleti +Rothomagensis notario nostro, Johanni de Mantua Tridentine, Johanni de +Monte Lauro Magalonensis archidiaconis ac Guillelmo Agarni preposito +Aquensis ecclesiarum, salutem et apostolicam benedictionem. + +Faciens misericordiam cum servo suo Dei filius, dominus Jhesus Christus, +ad hec nos voluit in specula eminenti apostolatus assummi, ut gerentes, +licet immeriti, vices ejus in terris, in cunctis nostris actibus et +processibus, ipsius vestigia, quantum patitur humana fragilitas, +imitemur. Sane dudum circa promocionis nostre ad apicem summi +apostolatus inicium, eciam antequam Lugdunum, ubi recepimus nostre +coronacionis insignia, veniremus, et post eciam tam ibi quam alibi, +secreto quorumdam nobis insinuacio intimavit, quod Magister, preceptores +et alii fratres ordinis milicie Templi Jerosolimitani, et eciam ipse +ordo, qui ad defensionem patrimonii ejusdem domini nostri Jhesu Christi +fuerant in Transmarinis partibus deputati, contra ipsum Dominum in +scelus apostasie nephandum, detestabile ydolatrie, vicium execrabile +Sodomorum et hereses varios, erant lapsi. Quia vero non erat verisimile +nec credibile videbatur, quod viri tam religiosi, qui precipue pro +Christi nomine suum sepe sanguinem effundere ac personas suas mortis +periculis frequencius exponere credebantur, quique multa et magna tam in +divinis officiis quam in jejuniis et aliis observanciis devocionis signa +frequencius pretendebant, sue sic essent salutis immemores, quod talia +perpetrarent, hujusmodi insinuacioni ac delacioni ipsorum, ejusdem +Domini nostri exemplis et canonice scripture doctrinis edocti, aurem +noluimus inclinare. Deinde vero karissimus in Christo filius noster +Philippus rex Francorum illustris, cui fuerant eadem facinora nunciata +(non tipo avaricie, cum de bonis Templariorum nichil sibi vindicare vel +appropriare intendat, immo ea nobis et ecclesie per deputandos a nobis +administranda, gubernanda, conservanda, et custodienda liberaliter ac +devote in regno suo dimisit, manum suam exinde totaliter [p. 3] +amovendo, sed fidei orthodoxe fervore, suorum progenitorum vestigia +clara sequens), accensus de premissis, quantum licite potuit, se +informans ad instituendum et informandum nos super hiis, multa et magnas +[sic] nobis informacionem per suos nuncios et litteras destinavit. +Infamia vero contra Templarios ipsos increbrescente validius super +sceleribus antedictis, et quia eciam quidam miles ejusdem ordinis magne +nobilitatis, et qui non leve opinionis in dicto ordine habebatur, coram +nobis secreto juratus, deposuit quod in recepcione fratrum prefati +ordinis hec consuetudo vel verius corruptela servatur, quod ad +recipientis vel ab eo deputati sugestionem, qui recipitur Christum +Jhesum negat, et super crucem sibi obstensam spuit, in vituperium +crucifixi, et quedam alia faciunt recipiens et receptus, que licita non +sunt nec humane conveniunt honestati, prout ipse tunc confessus extitit +coram nobis, vitare nequivimus, urgente nos ad id officii nostri debito, +quin tot et tantis clamoribus accomodaremus auditum. Sed cum demum fama +publica deferente, et clamosa insinuacione dicti regis, nec non et +ducum, comitum et baronum ac aliorum nobilium, cleri quoque et populi +dicti regni Francie, ad nostram propter hec, tam per se quam per +procuratores et sindicos, presenciam veniencium, quod dolentes +referimus, ad nostram audienciam pervenisset, quod Magister, preceptores +et alii fratres dicti ordinis et ipse ordo prefatis et pluribus aliis +erant criminibus irretiti, et premissa per multas confessiones, +attestaciones et deposiciones prefati Magistri et plurium preceptorum et +fratrum ordinis prelibati, coram multis prelatis et heretice pravitatis +inquisitore in regno Francie factas, habitas et receptas et in publicam +scripturam redactas, nobisque et fratribus nostris ostensas probata +quodam modo viderentur, ac nichilominus fama et clamores predicti in +tantum invaluissent et eciam ascendissent tam contra ipsum ordinem quam +contra singulas personas ejusdem, quod sine gravi scandalo preteriri non +poterant nec absque imminente periculo tolerari; nos, Illius cujus vices +licet immeriti in terris gerimus vestigiis inherentes, ad inquirendum +de predictis racione previa duximus procedendum, multosque de [p. 4] +pre[cedenti]bus presbiteris et militibus et aliis fratribus dicti +ordinis, reputacionis non modice, in nostra presencia constitutis, +prestito ab eis juramento, quod super premissis meram et plenam nobis +dicerent veritatem, super premissis interrogavimus et examinavimus usque +ad numerum septuaginta duorum, multis ex fratribus nostris nobis +assistentibus diligenter, eorumque confessiones per publicas manus in +autenticam scripturam redactas illico in nostra et dictorum fratrum +nostrorum presencia, ac deinde interposito aliquorum dierum spacio, in +consistorio publico legi fecimus coram ipsis, et eas in suo vulgari +cuilibet eorum exponi. Qui perseverantes in illis eas expresse et +sponte, prout recitate fuerunt, approbarunt, postque cum Magistro et +precipuis preceptoribus prefati ordinis intendentes super premissis +inquirere per nos ipsos, ipsum Magistrum, et Francie, terre Ultramarine, +Normanie, Aquitanie ac Pictavie preceptores majores nobis Pictavis +existentibus mandavimus presentari. Sed quoniam quidam ex ipsis sic +infirmabantur tunc temporis, quod equitare non poterant nec ad nostram +presenciam quoquomodo adduci, nos cum eis scire volentes de premissis +omnibus veritatem et an vera essent que continebantur in eorum +confessionibus et deposicionibus, quas coram inquisitore pravitatis +heretice in regno Francie, presentibus quibusdam notariis publicis et +multis aliis bonis viris, dicebantur fecisse, nobis et fratribus nostris +per ipsum inquisitorem sub manibus publicis exhibitis et ostensis, +dilectis filiis nostris Berengario tituli sanctorum Nerei et Archilei, +et Stephano tituli sancti Ciriaci in Termis presbiteris, et Landulpho +sancti Angeli diacono cardinalibus, de quorum prudencia et fidelitate +indubitata[m] fiducia[m] obtinemus, commisimus et mandavimus, ut ipsi +cum prefato Magistro et preceptoribus inquirerent tam contra ipsos et +alias singulares personas dicti ordinis generaliter, quam contra ipsum +ordinem, super premissis cum diligencia veritatem, et quicquid super +premissis hiis invenirent, nobis referre ac eorum confessiones ac +deposiciones per manum publicam in scriptis redactas nostro apostolatui +deferre et presentare curarent, eisdem Magistro et preceptoribus [p. 5] +absolucionis beneficium a sentencia excommunicacionis, quam pro +premissis, si vera erant, incurrerent, si absolucionem humiliter ac +devote peterent, ut debebant, juxta formam ecclesie, impensuri. Qui +cardinales ad ipsos Magistrum et preceptores personaliter accedentes eis +sui adventus causam exposuerunt, et quoniam tam persone quam res ipsorum +et aliorum Templariorum in regno Francie consistencium in manibus +nostris erant, quod libere, absque metu cujusquam, plene ac pure super +premissis omnibus ipsis cardinalibus dicerent veritatem, eis auctoritate +apostolica injunxerunt. Qui Magister et preceptores Francie, terre +Ultramarine, Normandie, Aquitanie et Pictavie, coram ipsis tribus +cardinalibus, presentibus quatuor tabellionibus publicis, et multis +aliis bonis viris, ad sancta Dei Evangelia ab eis corporaliter tacta +prestito juramento, quod super premissis omnibus meram et plenam +dicerent veritatem, coram ipsis singulariter libere ac sponte, absque +coactione qualibet et terrore, deposuerunt et confessi fuerunt inter +cetera, Christi abnegacionem et spuicionem super crucem, cum in ordine +Templi recepti fuerunt, et quidam ex eis, se sub eadem forma, scilicet +cum abnegacione Christi et spuicione super crucem, fratres multos +recepisse. Sunt eciam quidam ex eis quedam alia horribilia et inhonesta +confessi, que, ut eorum ad presens parcamus verecundie, subticemus. +Dixerunt preterea et confessi fuerunt esse vera que in eorum +confessionibus et deposicionibus continentur, quas dudum fecerunt coram +inquisitore heretice pravitatis. Que confessiones et deposiciones +dictorum Magistri et preceptorum, in scripturam publicam per quatuor +tabelliones publicos redacte, in ipsorum Magistri et preceptorum, et +quorumdam aliorum bonorum virorum presencia, ac deinde interposito +aliquorum dierum spacio, coram ipsis eisdem lecte fuerunt, de mandato et +in presencia cardinalium predictorum, et in suo vulgari exposite +cuilibet eorumdem. Qui perseverantes in illis, eas expresse ac sponte, +prout recitate fuerunt, approbarunt, et post confessiones et +deposiciones hujusmodi ab ipsis cardinalibus ab excommunicacione, [p. 6] +quam pro premissis incurrerant, absolucionem, flexis genibus manibusque +complosis, humiliter ac devote et cum lacrimarum effusione non modica, +pecierunt. Ipsi vero cardinales, quia ecclesia non claudit gremium +redeunti, ab eisdem Magistro et preceptoribus heresi abjurata expresse, +ipsis secundum formam ecclesie, auctoritate nostra, absolucionis +beneficium impenderunt. Ac deinde ad nostram presenciam redeuntes, +confessiones et deposiciones prelibatorum Magistri et preceptorum, in +scripturam publicam per manus publicas, ut est dictum, redactas, nobis +presentaverunt, et que cum dictis Magistro et preceptoribus fecerant +retulerunt. Ex quibus confessionibus et deposicionibus ac relacione +invenimus sepefatos Magistrum et fratres in premissis, et circa +premissa, licet quosdam ex eis in pluribus, et alios in paucioribus, +graviter deliquisse. Verum quia in universis mundi partibus, per quas +idem ordo diffunditur ac fratres degunt ipsius, super hiis non possumus +inquirere per nos ipsos, discrecioni vestre, de quorum circumspectione +specialem fiduciam gerimus, de fratrum nostrorum consilio, per +apostolica scripta mandamus, quatenus ad Senonenses civitatem, diocesim +et provinciam personaliter accedatis, et per publicum citacionis edictum +per vos faciendum in locis de quibus vobis visum fuerit expedire, +vocatis qui fuerunt evocandi, super articulis quos vobis sub bulla +nostra inclusos transmittimus, et super aliis de quibus prudencie vestre +videbitur expedire, inquiratis, hac auctoritate nostra, contra dictum +ordinem cum diligencia, veritatem [eorum]que super premissis +inveneritis, fideliter in scriptis publica manu redacta [sic], sub +vestris sigillis ad nostram presenciam delaturi seu eciam transmissuri. +Testes autem si qui, a vobis requisiti seu amoniti vel citati ut super +dictis articulis ferant veritatis testimonium coram vobis, se prece vel +precio, gracia, timore, odio vel amore a ferendo testimonio +subtraxerint, nec non fautores, receptores et defensores predictorum +fratrum, qui a vobis citati vel vocati, ut premittitur, coram vobis non +comparuerint; eos insuper qui predictam vestram inquisicionem directe +vel indirecte, publice vel occulte, per se vel alium seu alios, vel alio +quoquo modo, presumpserint impedire, per censuram ecclesiasticam, [p. 7] +appellacione postposita, compescatis, invocato ad hec, si opus fuerit, +auxilio brachii secularis. Quod si non omnes hiis exequendis potueritis +interesse, septem, sex, quinque, quatuor vel tres, duo videlicet de +prelatis predictis cum altero saltem de aliis ea nichilominus +exequantur. Datum Pictavis II Idus Augusti, pontificatus nostri anno +tercio. + + +Item fuerunt exhibite per dictos dominos commissarios octo alie littere +apostolice consimilis tenoris in effectu cum precedenti. In quarum una +de Remensi, in alia de Rothomagensi, in alia de Turonensi, in alia de +Lugdunensi, in alia de Burdegalensi, in alia de Bituricensi, in alia de +Narbonensi, et in alia de Auxitanensi civitatibus, diocesibus et +provinciis mencio habebatur. + + +Item aliarum duarum litterarum exhibitarum tenores tales sunt: + +Clemens episcopus servus servorum Dei venerabilibus fratribus universis, +archiepiscopis et episcopis, et omnibus aliis per nos ad infrascripta +per regnum Francie deputatis, salutem et apostolicam benedictionem. Ut +in negocio fratrum ordinis Templariorum comodius procedere valeatis, +vobis et singulis vestrum in provincia Senonensi, vel in quibusvis aliis +locis regni Francie in quibus ipsi Templarii detinentur, eciam si +aliunde illuc adducti fuerint, ac vobis et commissariis in eodem negocio +deputatis magis expediens fore videbitur, inquirendi ac recipiendi +probaciones quaslibet in eisdem provincia et locis, non obstantibus +quibuscumque litteris apostolicis, cujuscumque tenoris existant, vobis +concessis vel directis, per quas hujusmodi nostre concessionis +explicacio posset quomodolibet impediri, juxta priorum nostrarum +continenciam litterarum, plenam concedimus, auctoritate presencium, +facultatem.--Datum Avinione XI Kalendas Junii, pontificatus nostri anno +quarto. + + +Clemens episcopus servus servorum Dei venerabilibus fratribus [p. 8] +universis, archiepiscopis et episcopis, et omnibus aliis per nos ad +infrascripta per regnum Francie deputatis, salutem et apostolicam +benedictionem. Volentes ut negocium fratrum ordinis Templariorum debitum +celeriter sorciatur effectum, vobis et singulis vestrum inquirendi et +procedendi in eodem negocio, juxta priorum apostolicarum vobis +directarum continenciam litterarum, eciam extra provincias et dioceses +vestras, non obstante quod in predictis litteris dicitur contineri, quod +ad certas vos conferatis provincias, et ibi super hujusmodi negocio +diligencius inquiratis ubi magis predicto negocio videritis expedire, +plenam concedimus, auctoritate presencium, facultatem. Volumus tamen, +quod alios articulos in dictis nostris prioribus litteris annotatos +diligencius observetis. Datum Avinione XI Kalendas Junii, pontificatus +nostri anno quarto. + + +Item in quadam alia littera apostolica, directa domino regi Francie +illustri, continebantur clausule infrascripte, quas clausulas dicti +domini commissarii preceperunt de verbo ad verbum in presenti processu +inseri. Principium autem dicte littere apostolice tale est: + +Clemens episcopus servus servorum Dei carissimo in Christo filio +Philippo regi Francorum illustri salutem et apostolicam benedictionem. +Prodierunt ex affluencia, etc. Item tenor dictarum clausularum talis +est: + +Ad illud autem quod petebatur a prelatis eisdem, quod, cum major pars +Templariorum regni tui Parisius aut in Senonensi vel Turonensi +provinciis tenerentur, eis videbatur expediens quod processus +inquisicionis hujusmodi deberet in dicta provincia Senonensi inchoari; +tibi duximus respondendum, quod de nostra voluntate procedit quod iidem +prelati circa hoc agant quod melius in eodem negocio viderint expedire. +Petebatur eciam a prelatis eisdem, quod in eadem provincia Senonensi vel +alibi ubi dicti Templarii detinentur, et ubi prelatis et commissariis +sepedictis videretur, inquirere et probaciones recipere possent ab +omnibus quos invenirent ibidem, quamvis per litteras apostolicas eis +missas oporteret ipsos ad alias transferre provincias, quod [p. 9] +necesse ipsis minime videbatur, non obstante quod in eisdem litteris +apostolicis super hoc directis aliud continetur. Ad quod respondemus +quod id fieri volumus, prout a prelatis petitur supradictis. Super eo +eciam quod petebatur si inquisiciones et processus hujusmodi ab eisdem +prelatis extra suas provincias et dioceses, juxta continenciam +litterarum apostolicarum per nuncios tuos exhibitarum, eisdem fieri +poterant et haberi, Excellencie tue duximus respondendum, ut, non +obstante quod in litteris commissariorum ipsorum dinoscitur contineri, +quod ad certas vadant provincias, et ibi diligenter inquirant ubi magis +dicto negocio viderint expedire, inquirere possint, servatis tamen aliis +articulis in dictis litteris comprehensis, non obstante clausula illa +videlicet quod se transferant ad provincias memoratas. Volumus igitur +quod prelati regni tui in premisso negocio procedant juxta responsiones +supradictas, nullo allio mandato nostro super hoc expectato, ut negocium +hujusmodi facilius et celerius ad finem debitum deducatur.--Item data +dicte littere directe dicto domino Regi talis est: Datum Avinione II +Nonas Maii, pontificatus nostri anno quarto. + + +Item tenor dictarum litterarum excusatoriarum predicti prepositi +Aquensis (in quibus a tergo erat ejus sigillum impressum cum figura seu +ymagine beate Marie et ejus Filii, ac figura seu ymagine cujusdam +hominis subtus ymaginem beate Marie, flexis genibus complosisque manibus +existentis, cum quodam scuto leonis figuram continente, retro dictum +hominem situato, et talibus litteris videlicet: S. GUILLELMI AQUENSIS ET +APTENSIS PREPOSITI AC........ residuum vero ipsarum litterarum legi non +poterat) talis est: + +Venerabilibus et discretis viris, dominis et amicis suis carissimis, +dominis Matheo Caragoli domini Pape notario et auditori reverendi in +Christo patris domini P. de Columpna Dei gracia sancte Romane ecclesie +diaconi cardinalis, Guillelmus Agarni Aquensis et Aptensis prepositus, +salutem in Eo qui est omnium vera salus. Cum sanctissimus in Christo +pater dominus Clemens, sancte Romane ac universalis ecclesie [p. 10] +divina providencia Papa quintus, vobis et michi specialiter commiserit +quasdam inquisiciones per vos et me debere fieri contra Templarios, et +super certis articulis eosdem Templarios et domos eorum contingentibus, +et super quibusdam aliis, prout hec in litteris dicte commissionis et +capitulis plenius continentur, que, ut credo, jam ad vestram noticiam +pervenerunt; verum, cum prefatus dominus Papa michi ante commissionem +predictam commisserit specialiter et districte preceperit, in virtute a +me prestiti juramenti et sancte obediencie, quod ego intendam diligenter +et fideliter ad decimam colligendam, exigendam et recipiendam in +provinciis Arelatensi, Aquensi, Ebredunensi, Viennensi ac eciam +Lugdunensi ab omnibus personis et locis ecclesiasticis, quibusdam tamen +terris et personis exceptis, concessam per eum ad biennium illustri viro +domino Philippo principi Tharantino, ob causas racionabiles atque +justas, propter que sum multipliciter occupatus, sic quod ad commissa +negocia vobis et michi per eundem dominum Papam in premissis nullo modo +possum intendere in presenti; idcirco me vobis circa hec excusans, et +confidens de legalitate et discrecione vestra, super predictis, si opus +est, et in quantum de jure possum, commicto specialiter vices meas, +supplicans et requirens quod in hujusmodi negociis vobis et michi +commissis procedatis, mei absencia non obstante. Datum Aquis V die +mensis Maii, anno Domini Mº CCCº nono. In cujus rei testimonium +presentibus litteris sigillum meum apponendum duxi. Datum ut supra. + + +Item sciendum est, quod supradicti domini Matheus sedis apostolice +notarius, Johannes Tridentinus et Johannes Magalonensis archidiaconi +asseruerunt, in presencia aliorum dominorum collegarum suorum et mei ac +ceterorum notariorum et aliorum testium infrascriptorum, se pro certo et +pro constanti audivisse a reverendis in Christo patribus dominis +Stephano Dei gracia tituli sancti Ciriaci in Termis presbitero et P. de +Columpna sancte Romane ecclesie diaconis cardinalibus, quod eis +constabat ipsum esse ex causis legitimis excusatum. Item ad [p. 11] +ostendendum quod dictus prepositus Aquensis sit legittime excusatus, +preceperunt dicti domini commissarii inseri in presenti processu quamdam +litteram reverendi patris domini Berengarii Dei gracia tituli sanctorum +Nerei et Archilei presbiteri cardinalis, cujus tenor talis est: + +Venerabilibus in Christo patribus, amicis suis carissimis, Dei gracia +dominis E. Narbonensi archiepiscopo, G. Bajocensi, R. Lemovicensi et G. +Mimatensi episcopis, ac honorabili viro Johanni de Monte Lauro +archidiacono Magalonensi, Berengarius miseracione divina tituli +sanctorum Nerei et Archilei presbiter cardinalis, salutem et +benivolencie specialis affectum. Litteras vestras grata manu recepimus +et inspeximus diligenter, et litteras quidem vestras, quas per nos +presentari domino nostro summo Pontifici petivistis, ei adhuc propter +ipsius familiarium negociorum occupacionem, quibus idem dominus noster +occupatus extitit, presentare nequivimus. Verum tamen scire vos volumus +quod commissarii vestri in negocio Templariorum, jam XII diebus elapsis, +de Romana curia recesserunt, excepto preposito Aquensi, qui se per suas +litteras, quas deffert magister Matheus Caragolus domini Pape notarius, +excusavit, ita quod jam in dicto negocio procedere poteritis ipsius +prepositi absencia non obstante. Datum Avinione die VI Julii. Cras erit +consistorium, et presentabimus litteras vestras predictas domino nostro. +Si vero aliquid aliud vobis mandare voluerit, nos vobis significabimus +per nostrum nuncium specialem. + +Item prefati domini Matheus sedis apostolice notarius et Johannes +archidiaconus Tridentinus, quibus antedictus prepositus Aquensis +videbatur commississe in dictis suis litteris vices suas, dixerunt et +fuerunt protestati expresse et preceperunt inseri in presenti processu, +quod non recipiebant commissionem seu subdelegacionem dicti prepositi +Aquensis, nec ut ejus commissarii vel ab eo subdelegati procedere +intendebant. Et prefati eciam alii domini college eorum fuerunt +protestati et preceperunt inseri in presenti processu, quod non +intendebant recipere dictos dominum Matheum sedis apostolice [p. 12] +notarium et Johannem archidiaconum Tridentinum tanquam commissarios +antedicti prepositi Aquensis seu subdelegatos ab eo, neque sicut +concommissarios seu subdelegatos ejusdem prepositi Aquensis procedere +cum eisdem. + + +Post que supradicti domini commissarii et college, diligenti +deliberacione inter se habita, decreverunt predictum ordinem Templi, +fratres ejusdem ordinis et omnes alios evocandos, fore citandos per +totum regnum Francie, per eorum publicum citacionis edictum, cujus +edicti tenor sequitur in hunc modum: + +Venerabilibus in Christo patribus, dominis Dei gracia...... +archiepiscopo Senonensi, et ejus suffraganeis, vicariis et officialibus +eorumdem, miseracione ejusdem archiepiscopus Narbonensis, Bajocensis, +Lemovicensis et Mimatensis episcopi, nec non Matheus de Neapoli majoris +Caleti Rothomagensis sedis apostolice notarius, et Johannes de Mantua +Tridentine, et Johannes de Monte Lauro Magalonensis ecclesiarum +archidiaconi, una cum venerabili viro magistro Guillelmo Agarni Aquensi +preposito, legittime excusato, cum illa clausula, Quod si non omnes, +etc. ad infrascripta per sedem apostolicam specialiter deputati, salutem +in Domino, et mandatis apostolicis humiliter, reverenter et firmiter +obedire. Ad vestram et pene omnium noticiam credimus pervenisse qualiter +sanctissimus in Christo pater et dominus noster, dominus Clemens, divina +providencia Papa quintus, apostasie, heresis, ydolatrie et alia gravia, +ac enormia et nephanda facinora, contra Templariorum fratres et ordinem +suo apostolatui clamore valido et publica ac creb[r]a infamia nunciata, +occulis nequiens conniventibus pertransire, sed descendens exemplo +Domini et videre ac experiri volens si clamorem qui ad eum pervenerat +opere perpetrassent, vocata et ascita coram ipso et ejus sacro collegio +de majoribus mediocribus et minoribus dicti ordinis multitudine copiosa, +incepit per se ipsum ac quosdam fratres suos cardinales inquirere contra +eos. Et quia in universis mundi partibus, per quas idem ordo diffunditur +ac fratres degunt ipsius, super hiis non poterat inquirere per [p. 13] +se ipsum, ut sua juxta doctrinam apostolicam aliis onera partiretur, +personas providas et discretas in jure ac in facto expertas, ad +inquirendum de predictis contra prefatum ordinem, ad diversas decrevit +mundi provincias destinare; obtansque, tamquam zelator fidei orthodoxe, +ut dicta inquisicio ad Dei honorem et fidei catholice firmitatem debitum +sortiretur effectum, citavit peremptorie prefatum ordinem, et omnes et +singulos fratres dicti ordinis qui pro ipso vellent respondere, quod in +dicto termino (quem prefati inquisitores, ad hec, ut premittitur, per +ipsum specialiter destinati, per eorum publicum citacionis edictum +ducerent statuendum), ad dicendum coram eis de predictis omnibus +veritatem, ac deinde ipse ordo per ydoneos syndicos vel defensores coram +ipso in generali concilio, quod congregari mandavit, comparere curarent, +justam dante Domino sentenciam vel ordinacionem apostolicam recepturi, +et ut hujusmodi ad communem omnium personarum dicti ordinis deduceretur +noticiam, eam in palacio apostolico Pictavensi publico, presente +fidelium multitudine copiossa, in audiencia publica legi et publigari, +nec non cartas membran[e]as citacionem continentes eamdem, in majoris +ecclesie Pictavensis appendi et affigi fecit hostiis, ne hii quos ipsa +citacio contingebat aliquam possent excusacionem pretendere, quod ad eos +talis citacio non pervenerat, vel quod ignorassent eandem, prout +predicta omnia in dicti domini Pape litteris plenius continentur. Cum +igitur mandatum (secundum formam litterarum apostolicarum, quarum +tenores vobis, sub sigillis reverendi in Christo patris domini...... +episcopi Parisiensis et ejus curie destinamus, originalia penes nos, +propter pericula et viarum discrimina retinentes, cum opus fuerit, +exhibenda) reverenter exequi intendamus, vocamus et citamus peremptorie, +auctoritate nobis tradite potestatis, per hoc publicum citacionis +edictum, predictum ordinem Templariorum, fratres dicti ordinis et omnes +evocandos, ut, prima die non feriata post festum beati Martini hyemalis, +compareant coram nobis sufficienter Parisius in episcopali aula, hora +prime, in premissis et ea contingentibus, prout justum fuerit, +processuri. Alioquin extunc ad contenta in dictis litteris [p. 14] +apostolicis racione previa procedemus, eorum absencia non obstante, +dictum terminum pro tribus edictis et uno peremptorie, quia negocium +periculosum est toti fidei orthoxe et celeritatem desiderat, et ex aliis +causis justis et legittimis, prefigentes. Porro ut hoc publicum nostre +citacionis edictum ad predictorum ordinis fratrum ac omnium evocandorum +et quorumcumque noticiam publicam deferatur, circumspectionis vestre +prudenciam auctoritate apostolica requirimus, et in virtute sancte +obediencie districte injungimus et mandamus, quatenus quam prius commode +potueritis, faciatis dicte citacionis nostre edictum, cum ad vos +pervenerit, publice ac solenniter fieri legi, recitari ac publicari +clero et populo in cathedralibus, et magnis collegiatis ecclesiis, ac +scolis ubi est studium generale, et curiis officialium vestrorum, +civitatum et diocesium vestrarum, et in principalibus domibus ejusdem +ordinis in dictis vestris civitatibus et diocesibus constitutis, et in +locis in quibus fratres ipsius ordinis capti tenentur, de premissis +omnibus et singulis facientes ad cautelam fieri publica munimenta +[instrumenta?], que manu publica consignata vel sigillis autenticis +communita, in dicto termino vel ante, per aliquem vestrum ydoneum certum +et tutum nuncium, Parisius nobis vel nostrum alteri transmitatis, ita +solerter super hiis vos habentes, quod de diligencia commendari, et de +negligencia redargui minime valeatis. Sane easdem litteras ipsarum reddi +precipimus portitori, in omnes et singulos qui execucionem presencium +litterarum directe vel indirecte, publice vel oculte, per se vel alium +seu alios, turbare vel impedire quomodolibet, vel litteras nostras et +dicti domini Parisiensis episcopi, quas idem lator secum defert, contra +ejus voluntatem auferre vel detinere presumpserint, in hiis scriptis +excommunicacionis sentenciam proferentes. In quarum testimonium sigilla +nostra presentibus litteris duximus apponenda. Actum et datum Parisius +die Veneris ante festum beati Laurencii, anno Domini Mº CCCº nono, +indictione septima, pontificatus predicti domini nostri summi Pontificis +anno quarto. Acta fuerunt hec anno predicto, die VIIIª intrante mense +Augusti, Parisius in domibus monasterii sancte Genovefe, [p. 15] +presentibus discretis viris magistris Guillelmo de Chenaco canonico +Parisiensi, Amisio de Aureliano archidiacono Aurelianensi, Chatardo de +Pennavaria sancti Juliani Lemovicensis, Falcone Balati Claromontensis, +Petro de Chadaleu Enesiati Claromontensis, Raymondo Moreti sancti +Honorati Parisiensis diocesis ecclesiarum canonicis, et Petro Raynaldi +rectore ecclesie sancti Privati de Chadeneto Mimatensis diocesis, et me +Floriamonte Dondedei de Mantua notario publico infrascripto, ac Hugo[ne] +Nicolai de Eugubio, Bernardo Filioli ecclesie Rausoliensis canonico +Lemovicensi, Nicolao Constanciensi Bajocensis diocesis, ac Bernardo +Humbaldi Barchinonensis diocesis, clerico Guillelmo Radulphi de sancto +Floro Claromontensis diocesis, clericis, notariis publicis, quibus +preceptum fuit per dictos dominos commissarios, quod redigeremus +supradicta omnia et singula in processum, et quod de hiis conficeremus +publica instrumenta. + + +Post hec in crastinum prefati domini commissarii, in eodem loco +congregati, deputaverunt infrascriptos nuncios, videlicet Johannem de +Bosco ad provinciam Senonensem, Jacomardum de Insula ad provinciam +Remensem, Robertum Bernardi ad provinciam Rothomagensem, Colinum de +Atrebato ad provinciam Turonensem, Petrum Cochardi ad provinciam +Lugdunensem, Laurencium de Nanterre ad provinciam Bituricensem et ad +Aniciensem et Vivariensem episcopos, Jacobum de Parvocayo ad provinciam +Burdegalensem, Johannem Pilavena ad provinciam Narbonensem, Theobaldum +de Andegavis ad provinciam Auxitanam, qui a fidedignis de fidelitate +commendati fuerunt eisdem, eorum certos et speciales nuncios, ad +presentandum litteras supradictas, et ad exequendum alia ad presens +negocium pertinentia, que a dictis dominis commissariis fuerint injuncta +eisdem. Qui dicti nuncii, tactis sacrosanctis Evangeliis, presentibus +dominis commissariis supradictis, juraverunt litteras eorumdem dominorum +commissariorum diligenter, fideliter et quam prius comode poterunt, +illis, quibus per eos dicte littere destinantur, presentare, et [p. 16] +omnia fideliter, juxta posse eorum, exequi, que a dictis dominis +commissariis fuerint injuncta eisdem. Et immediate dicti domini +commissarii preceperunt tradi supradictis nunciis eorum juratis patentes +ipsorum licteras per dictas provincias defferendas, predictum edictum +continentes sub forma suprascripta, directa[s] domino archiepiscopo +Senonensi et ejus suffraganeo, mutatis duntaxat nominibus provinciarum +et prelatorum eorumdem. Acta fuerunt hec anno predicto, die nona +intrantis mensis Augusti, Parisius in predictis domibus prefati +monasterii, presentibus venerabilibus viris dominis G. de Flavacuria +archidiacono Rothomagensi, Johanne de Luperiis canonico sancti Pauli de +sancto Dionisio, Aymone Choqueio rectore ecclesie sancti Quintini de +Varenna Cenomanensis diocesis, P. de Chadeleu canonico Ensiati +Claromontensis diocesis, et me Floriamonte Dondedei, Guillelmo Radulphi, +Bernardo Filholi, Nicolao Constanciensi, Bernardo Umbaldi de Barchinona +et Hugone Nicolai de Eugubio notariis publicis, quibus preceptum fuit +per dictos dominos commissarios, quod redigeremus supradicta omnia et +singula in processu, et quod de hiis conficeremus publica instrumenta. + + + In ista pagina nichil scriptum est. + + +In Dei nomine amen. Notum sit universis ac singulis, quod cum reverendi +in Christo patres domini Dei gracia Narbonensis archiepiscopus, +Bajocensis, Mimatensis et Lemovicensis episcopi, nec non et venerabiles +viri domini Matheus de Neapoli majoris Caleti Rothomagensis sedis +apostolice notarius, Johannes de Mantua Tridentinus, et Johannes de +Monte Lauro Magalonensis archidiaconi, ad inquirendum contra +Templariorum ordinem, in regno Francie, per sedem apostolicam, una cum +venerabili viro magistro Guillelmo Agarni preposito Aquensi, legittime +excusato, cum illa clausula, Quod si non omnes, etc. deputati, ad +execucionem mandati apostolici facti eisdem procedere intendentes, +vocassent et citassent peremptorie, auctoritate eis tradite potestatis, +per publicum citacionis edictum, anno Domini Mº CCCº nono, die [p. 17] +Veneris ante festum beati Laurencii, predictum ordinem Templariorum, +fratres dicti ordinis et omnes evocandos, ut prima die non feriata post +festum beati Martini hyemalis tunc instans, comparerent sufficienter +coram eis Parisius in episcopali aula, hora prime, super contentis in +commissione facta eisdem, prout justum esset, processuri, alioquin ex +tunc ad contenta in litteris commissionis eis facte procederent previa +racione, eorum absencia non obstante; requisivissent insuper dicti +domini commissarii volentes, ut publicum dicte citacionis eorum edictum +ad predictorum ordinis fratrum et omnium evocandorum et quorumcumque +noticiam publicam deferretur, per patentes litteras eorumdem universis +archiepiscopis et episcopis regni Francie, vicariis et officialibus +eorumdem, et in virtute sancte obediencie districte auctoritate +apostolica injunxissent et mandassent eisdem, quatenus, quam prius +comode possent, facerent predicte citacionis edictum, (quod edictum per +certos et juratos nuncios per patentes litteras sub sigillis eorum, et +transcriptum seu copiam commissionis eis facte sub sigillis venerabilis +patris domini Parisiensis episcopi ac ejus curie Parisiensis sigillatas +misserunt eisdem) cum ad eos perveniret, publice ac sollempniter fieri +legi, recitari et publicari clero ac populo in cathedralibus, et magnis +collegiatis ecclesiis, et scolis ubi est studium generale, ac curiis +officialium suorum, civitatum et diocesium eorumdem, et in principalibus +domibus ejusdem ordinis in dictis suis civitatibus et diocesibus +constituitis, ac in locis in quibus fratres ipsius ordinis capti +tenebantur, mandassent eciam dicti domini commissarii predictis +archiepiscopis et episcopis, vicariis et officialibus eorumdem, quod de +premissis omnibus et singulis facerent fieri ad cautelam publica +instrumenta, que, manu publica consignata vel sigillis autenticis +communita, transmitterent in dicto termino vel ante per aliquem ydoneum +ac certum nuncium Parisius dictis dominis commissariis vel alteri +eorumdem, prout de predictis omnibus et singulis plenius constat per +litteras eorumdem dominorum commissariorum, in processu hujus negocii +prius habito de verbo ad verbum registratas. + + +Adveniente termino supradicto, videlicet in crastinum predicti [p. 18] +festi beati Martini, quod crastinum fuit die Mercurii XIIª die intrante +mense Novembris, supradicti domini archiepiscopus Narbonensis, +Bajocensis, Mimatensis et Lemovicensis episcopi, ac dominus Johannes de +Mantua archidiaconus Tridentinus, convenerunt Parisius in dicta aula +episcopali. Et cum supradictus dominus Matheus de Neapoli et dictus +dominus Johannes de Monte Lauro Magalonensis archidiaconus tunc +abessent, eidem domini commissarii, causam absencie eorumdem scire +vollentes, miserunt me notarium infrascriptum et alios notarios +infrascriptos ad domum, quam dictus dominus Matheus Parisius +inhabitabat, ad inquirendum si esset ibidem. Qui non fuit in ea +inventus, nam erat, (sicut quidam ejus domicellus, nomine Franciscus +Chicus, in predicta domo existens, retulit) cum venerabili viro domino +Gaufredo de Plexeio sedis apostolice notario, apud Valles Parisiensis +diocesis, tamen quoad predictum diem non venit, idem dominus Matheus se +per ejus patentes litteras, quarum tenor infra subicitur, excusavit. + +Eisdem autem dominis commissariis in predicta aula existentibus fuerunt +presentate littere supradicti domini Johannis archidiaconi Magalonensis, +quarum excusacionis tenor infra subicitur. In quibus quidem litteris +dictus dominus archidiaconus Magalonensis notificabat eisdem, quod +procederent in negocio supradicto, ejus absencia non obstante, cum, +impediente infirmitate, que ipsum venientem de terra sua ad dictum +terminum in itinere arripuerat, dicto termino interesse non posset. + +Cum autem dicti domini Narbonensis archiepiscopus, Bajocensis, +Mimatensis et Lemovicensis episcopi, ac Johannes de Mantua archidiaconus +Tridentinus, expectassent in dicta aula episcopali diu, post horam +tercie, et major missa, que post terciam cantatur, esset in ecclesia +beate Marie celebrata, nullusque pro dicto ordine vel fratribus ejusdem +ordinis seu aliis evocatis compareret, nec comparuisset dicta die ibidem +coram eis, fecerunt vocari coram se Johannem, dictum Alladent, +apparitorem juratum curie officialis Parisiensis, et fecerunt [p. 19] +jurare eumdem, quod eorum mandata fideliter exequeretur. Cui +preceperunt, quod alta voce proclamaret in dicta aula et ecclesia, in +janua majori dicte aule, versus curiam dicti officialis Parisiensis, et +intus in curia ipsius officialis, quod si aliquis erat, qui pro dicto +ordine Templi, vel fratribus ipsius ordinis, aut aliis per ipsos dominos +commissarios per dictum publicum eorum citacionis edictum vocatis et +citatis, vellet comparere, vel aliquid dicere coram eis, accederet ad +eos, quia parati erant benigne audire eosdem et facere quod erat +faciendum. Quod preceptum idem apparitor extitit executus, et de dicta +execucione fecit relacionem eisdem. Qua relacione audita, cum nullus +compareret coram eis, idem domini commissarii deliberaverunt inter se, +et decreverunt per eos esse de benignitate adhuc expectandum, +continuantes et prorogantes assignacionem hujus termini ad id ad quod +fuerat assignatus usque in crastinum hora prime. Quam continuacionem, +expectacionem et prorogacionem preceperunt, et fecerunt alta voce +proclamari et publicari per dictum apparitorem in dicta aula episcopali, +et in ejus porta majori, et curia officialis predicti. De quibus +voluerunt et preceperunt dicti domini commissarii per me Floriamontem +Dondedei et alios notarios infrascriptos fieri publicum instrumentum. + + +Sane tenor predicte littere domini Mathei de Neapoli talis est: + +Venerabilibus in Christo patribus, dominis Dei gracia Narbonensi +archiepiscopo, Bajocensi, Mimatensi et Lemovicensi episcopis, ac +venerabilibus viris dominis Johanni de Mantua Tridentine, et Johanni de +Monte Lauro Magalonensis ecclesiarum archidiaconis, dominis et amicis +carissimis, in facto Templariorum, a sanctissimo in Christo patre et +domino Clemente divina providencia papa V, una nobiscum inquisitoribus +deputatis, Matheus Caragoli de Neapoli domini Pape notarius in salutis +auctore hominis ut usque salutem. Cum die Mercurii post festum beati +Martini, XII mensis Novembris, propter necessarias et legitimas causas +personam nostram specialiter contingentes, ad execucionem inquisicionis +contra Templariorum ordinem interesse absque nostro magno [p. 20] +dispendio nequeamus, nos vobis primitus excusantes, potestatem +concedimus, ut in dicto negocio ea die procedere valeatis nostra +absencia non obstante. In testimonium nostrum et vestrum presentes +litteras munientes nostri appensione sigilli. Datum apud Valles prope +Parisius, anno Domini Mº CCCº nono. In festivitate beati Martini +hyemalis. + + +Item tenor littere excusatorie predicti archidiaconi Magalonensis talis +est: + +Reverendis in Christo patribus, dominis Dei gracia Narbonensi +archiepiscopo, Bajocensi et Mimatensi episcopis, ac venerabilibus viris +dominis Matheo de Neapoli majoris Caleti Rothomagensis domini Pape +notario, Johanni de Mantua Tridentine ecclesiarum archidiaconis, +Johannes de Monte Lauro Magalonensis archidiaconus, in negocio +inquisicionis super statu ordinis Templariorum una cum eis a sede +apostolica deputatus, salutem prosperam et felicem, cum omni reverencia +et honore. Paternitati et veneracioni vestre sit presentibus manifestum, +quod propter debilitatem persone mee ex infirmitate ac discrasia +corporis procedentem, iter arreptum tempore competenti veniendi Parisius +continuare non potui, ut vobiscum essem loco et die concorditer +assignatis ad procedendum in negocio prelibato, et idcirco habeat me +vestra paternitas et dominacio excusatum, et in ipso negocio procedatis, +mei absencia non obstante, scientes quod, resumtis viribus, Deo +propicio, ad vos veniam, continuatis dictis et gressibus, Christo duce, +una vobiscum, juxta mandatum apostolicum vobis et mihi injunctum, +quantum divina clemencia condonabit, in ipso negocio processurus. In +quorum omnium testimonium sigillum meum duxi presentibus apponendum. +Datum Beniassi super Ligerim decima die mensis Novembris, anno Domini Mº +CCCº nono. + + +Acta fuerunt hec supradicta per dictos dominos commissarios in +supradicta aula episcopali, anno et die predictis, presentibus +venerabilibus et discretis viris magistris Amisio de Aurelianis [p. 21] +archidiacono Aurelianensi, Guaufredo dicto Chalox canonico ecclesie +Perronensis, dominis P. de Chadeleu Enesiati, Fulcone Balati, ac +Guillelmo Urdrini Claramontensium ecclesiarum canonicis, Johanne Grandis +de Romergueria Ruthenensis, et Petro Raynaldi de Chadeneto Mimatensis +diocesium, ecclesiarum rectoribus, et pluribus aliis in dicta aula +existentibus, ac me Floriamonte Dondedei de Mantua clerico, notario +publico et discretis viris magistris Bernardo Filioli Lemovicensi, +Hugone Nicolai de Eugubio, Nicolao Constanciensi, Guillelmo Radulphi +Claramontensi, et Bernardo Humbaldi notariis publicis, ad hoc +specialiter vocatis et rogatis. + + +Item alie littere excusatorie predicti domini prepositi Aquensis, qui se +iterato aliis dominis, ejus concommissariis memoratis, excusavit. Tenor +sequitur in hec verba: + +Reverendis in Christo patribus, et dominis suis carissimis, dominis Dei +gracia Narbonensi archiepiscopo, Bajocensi, Lemovicensi et Mimatensi +episcopis, nec non venerabilibus et discretis viris dominis et magistris +Matheo de Neapoli sedis apostolice notario majoris Caleti Rothomagensis, +Johanni de Mantua Tridentine, et Johanni de Monte Lauro Magalonensis +ecclesiarum archidiaconis, una nobiscum a domino nostro summo Pontifice +in negocio inquisicionis faciende contra ordinem milicie Templi in regno +Francie deputatis, G. Agarni Aquensis et Aptensis prepositus, salutem, +cum sincera in Domino caritate et reverencia quanta potest. Noscat +vestra discrecio, quod [cum] nos, pluribus arduis et inevitabilibus +negociis maxime per prefatum dominum nostrum summum Pontificem nobis +impositis impediti, nequeamus intendere ad negocium supradictum, nos +vobis in ipso negocio totaliter excusamus, precipue quia jam predictus +dominus noster summus Pontifex nos habuit totaliter excusatos. In cujus +rei testimonium presentes litteras sigilli nostri pendentis munimine +fecimus communiri. Datum Aquis nona die mensis Septembris, anno Domini +Mº CCCº nono. + + +Post hec, in crastinum, videlicet die Jovis post predictum [p. 22] +festum beati Martini, supradicti domini archiepiscopus Narbonensis, +Bajocensis, Mimatensis et Lemovicensis episcopi, et domini Mathei de +Neapoli domini Pape notarius, et Johannes archidiaconus Tridentinus, +convenerunt in dicta episcopali aula, et cum in ea diu post horam tercie +expectassent, ac major missa in ecclesia beate Marie celebrata esset, +nullusque pro dicto ordine, vel fratribus ejusdem ordinis seu aliis +evocatis, compareret nec illa die comparuisset coram eis, preceperunt +eidem apparitori, quod alta voce proclamaret, sicut fecerat in die +precedenti. Qui quidem apparitor alta voce proclamavit in dicta aula, et +ejus majori janua, ac eciam in curia officialis predicti, quod si +aliquis erat, qui pro dicto ordine Templi, vel fratribus ejusdem ordinis +aut aliis per ipsos dominos commissarios per dictum publicum eorum +citacionis edictum vocatis et citatis, vellet comparere, vel aliquid +dicere coram eis, accederet ad eos, quia parati erant benigne audire +eundem et facere quod esset faciendum. Quod preceptum idem apparitor +extitit executus, et de dicta execucione fecit relacionem eisdem. Qua +relacione audita, cum nullus compareret coram eis, idem domini +commissarii deliberaverunt inter se, et decreverunt per eos esse de +benignitate amplius expectandum, continuantes ac prorogantes +assignacionem hujus termini ad id ad quod fuerat assignatus usque in +crastinum hora prime. Quam continuacionem, expectacionem et +prorogacionem preceperunt, et fecerunt alta voce proclamari per dictum +apparitorem in dicta aula episcopali, et in ejus porta majori et curia +officialis predicti. De quibus omnibus voluerunt et preceperunt dicti +domini commissarii per me Floriamontem et alios notarios infrascriptos +fieri publicum instrumentum. + + +Post hec, in crastinum, videlicet die Veneris, etc. (_Même ajournement +que dessus._) + + +Post hec, in crastinum, videlicet die Sabati, etc.--Post hec, die +Lune, etc.--Post hec, in crastinum, videlicet die Martis [p. 23] +proxima, in octabis festi beati Martini, etc. (_Mêmes ajournements que +dessus._) + + +Item sciendum est, quod, cum in predicta die Martis et in precedentibus +diebus, prefati domini commissarii et inquisitores vidissent et +examinassent multas litteras plurium archiepiscoporum et episcoporum, in +quibus rescribebant dicti prelati, vel vicarii aut officiales eorumdem, +se publicasse prefatum edictum citacionis et vocacionis memorati ordinis +Templi, fratrum ejusdem et aliorum evocandorum, et invenissent dicti +domini inquisitores aliquos ex predictis archiepiscopis et episcopis, +vicariis et officialibus eorumdem, satis sufficienter executos fuisse +mandatum eis factum de publicacione predicti edicti, et satis +sufficienter eis super hec rescripsisse; alios vero reperiissent minus +sufficienter et minus plene fuisse executos, et minus plene et confusse +rescripsisse eisdem; a pluribus autem archiepiscopis, episcopis, +vicariis et officialibus eorumdem nullam recepissent dicti domini +commissarii et inquisitores certitudinem nec responsionem, si et +qualiter edictum publicaverant supradictum; cum eciam ex parte +venerabilis patris domini episcopi Parisiensis adhuc sufficientem +rescriptionem non recepissent, miserunt dicti domini commissarii et +inquisitores, dicta die Martis, ante continuacionem, prorogacionem et +expectacionem predictas, factas usque ad diem Sabati subsequentem, +litteras sub sigillis suis, continencie infrascripte, quas voluerunt +inseri in processu. Dictarum litterarum tenor talis est: + +E. miseracione divina Narbonensis archiepiscopus, G. Bajocensis, R. +Lemovicensis et G. Mimatensis episcopi, nec non Matheus de Neapoli +majoris Caleti Rothomagensis sedis apostolice notarius, Johannes de +Mantua Tridentine, et Johannes de Monte Lauro Magalonensis ecclesiarum +archidiaconi, una cum venerabili viro magistro Guillelmo Agarni Aquensi +preposito, legittime excusato, cum illa clausula, Quod si non omnes, +etc. ad infrascripta per sedem apostolicam specialiter deputati, +venerabili patri domino G. Dei gracia Parisiensi episcopo [p. 24] +salutem, et mandatis apostolicis reverenter et firmiter obedire. Dudum +omnibus archiepiscopis et episcopis regni Francie, vicariis et +officialibus eorumdem scripsisse meminimus, et mandasse, quod, cum nos, +ad inquirendum contra totum Templariorum ordinem in regno Francie +deputati, vocavissemus et citavissemus peremptorie, auctoritate nobis +tradite potestatis, per publicum citacionis edictum, predictum ordinem +Templariorum, fratres dicti ordinis et omnes evocandos, ut prima die non +feriata post festum beati Martini hyemalis tunc instantem comparerent +sufficienter coram nobis Parisius, in episcopali aula, hora prime, in +premissis et ea tangentibus, prout justum esset, processuri; et quod +dicti archiepiscopi, episcopi, vicarii seu officiales eorumdem predictum +publicum nostre citacionis edictum facerent publice ac solempniter fieri +legi, recitari et publicari clero et populo, in cathedralibus, et magnis +collegiatis ecclesiis, et scolis ubi est studium generale, ac curia +officialium suorum, civitatum et diocesium eorumdem, et in principalibus +domibus ejusdem ordinis in dictis suis civitatibus et diocesibus +constitutis, ac in locis in quibus fratres ipsius ordinis capti +tenentur, et quod de premissis facerent fieri publica instrumenta, que +nobis ante dictum terminum, vel saltim in ipso termino destinarent, +prout hec et alia in dictis nostris litteris plenius continentur. Porro +cum vos de execucione dicti mandati nostri nos nondum certificaveritis, +et nos de benignitate post dictum terminum expectaverimus, et adhuc +expectemus, et expectare intendimus quantum nobis videbitur, vos +requirimus, vobisque in virtute sancte obediencie auctoritate apostolica +districte injungimus et mandamus, quatenus si qua facienda restant, quod +perficiatis celeriter, et expectacionem nostram predictam insinuare et +publicare, nosque, quam prius comode potueritis, de hiis que feceritis +certificare curetis, et si aliqui ex dictis fratribus dicant se velle +aliquid dicere pro ordine supradicto, requiratis seu requiri faciatis +gentes regias et custodes eorumdem, ut quandocumque ad nos venire +voluerint pro premissis, sub fide certa et tuta custodia ad nos in dicta +vestra aula episcopali Parisius personaliter adducant eosdem, ut [p. 25] +in negocio nobis commisso procedatur, prout fuerit racionis. Nec volumus +vos latere, quod contra fratres singulares dicti ordinis, et de hiis que +ipsos tanquam singulares personas tangunt, non intendimus inquirere +contra eos, sed duntaxat contra ordinem supradictum, juxta traditam +nobis formam. Nec fuit nostre intencionis, nec est, quod aliqui ex eis +venire cogantur seu teneantur, sed solum si qui voluntarie venire +voluerint, venire valeant pro premissis. In quorum testimonium sigilla +nostra presentibus litteris duximus apponenda. Actum et datum Parisius, +in dicta aula episcopali, XVIIIª die Novembris, anno Domini Mº CCCº +nono, indictione octava, pontificatus sanctissimi patris, domini nostri, +domini Clementis divina providencia Pape quinti, anno quinto. + + +Post hec, dicta die Sabati, que fuit vicessima secunda die[s] mensis +Novembris predicti, domini commissarii et inquisitores convenerunt ad +aulam predicti domini Parisiensis episcopi. Qui quidem dominus +Parisiensis episcopus, inibi veniens personaliter, ad eosdem asseruit, +prout dicti domini commissarii postea dixerunt, se personaliter ivisse +ad loca in quibus Magister major dicti ordinis Templariorum, et frater +Hugo de Payraudo visitator dicti ordinis in Francia, et quidam alii ex +fratribus dicti ordinis, tenebantur capti, et quod eis fecerat legi in +Latino, et exponi cum diligencia in vulgari, litteras originales +apostolicas bullatas, quibus mandabatur dictis dominis commissariis, +quod inquirerent contra dictum ordinem Templi, et eciam litteras +dictorum dominorum commissariorum, in quibus per predictum citacionis +edictum citaverant predictum ordinem Templi, fratres ejusdem et omnes +alios evocandos ad primam diem juridicam post festum beati Martini nuper +lapsum, et in quibus mandaverat archiepiscopis et episcopis regni +Francie, vicariis et officialibus eorumdem, quod publicarent citacionis +eorum edictum in locis in quibus fratres ipsius ordinis capti +tenebantur, et in aliis certis locis, et eciam alias litteras eorumdem +dominorum commissariorum supra registratas, eidem domino [p. 26] +episcopo Parisiensi directas. Retulit eciam dictus dominus Parisiensis +episcopus eisdem dominis commissariis, quod supradicti Magister ordinis +Templi, et visitator, ac quidam alii ex fratribus dicti ordini Templi, +lectis et expositis eis litteris supradictis, responderunt se velle +venire ad presenciam predictorum dominorum commissariorum, et aliqui ex +ipsis fratribus expresse dixerunt, quod volebant defendere ordinem +supradictum. Dixit eciam prefatus dominus episcopus Parisiensis, quod +quasdam personas ydoneas ex suis miserat ad diversa loca in quibus multi +ex fratribus predicti ordinis in civitate et diocesi Parisiensibus capti +tenebantur, ad publicacionem commissionis facte eisdem dominis +inquisitoribus et edicti citatorii ipsorum dominorum commissariorum +faciendam fratribus supradictis, et faceret eisdem dominis commissariis +fidem per publica documenta qualiter ipse et sui, et in quibus locis, +edictum publicaverunt supradictum, et si quid et quid responsum fuerit +per fratres ipsius ordinis ad quorum noticiam publicacio devenerat +supradicta. Quibus intellectis, supradicti domini commissarii +preceperunt venerabili viro domino Philippo de Voheto preposito ecclesie +Pictavensis, et provido viro Johanni de Jamvilla hostiario domini regis +Francorum illustris, deputatis ad custodiam predictorum Templariorum, +coram se vocatis, quod supradictos Magistrum, et visitatorem, et omnes +alios qui responderant et adhuc dicebant se velle deffendere ordinem +supradictum, vel pro predictis venire ad presenciam eorumdem, adducerent +ad dictos dominos commissarios, sub tuta et fida custodia, quandocumque +et quocienscumque propter premissa dicti Magister et visitator et alii +supradicti venire vellent ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum. Quod responderunt antedicti prepositus Pictavensis et +Johannes de Jamvilla prompte et integraliter se facturos. + + +Eadem die Sabati, supradictis dominis commissariis existentibus in +camera episcopali et pro tribunali sedentibus, venit quidam in habitu +seculari ad presenciam eorumdem, qui dicebatur venire pro facto [p. 27] +dictorum Templariorum. Interrogatus ab eis de nomine, condicione et +causa adventus ejusdem, respondit quod vocabatur Johannes de Melot, et +quod erat diocesis Bisuntinensis, et exhibuit quoddam sigillum in quo +predictum nomen videbatur esse scultum, quod sigillum asserebat esse +suum. Dixit eciam se fuisse de ordine Templi, et habitum ejusdem ordinis +decem annis portasse, et se exivisse de eodem ordine, et quod nunquam, +in anima et fide sua jurans, viderat nec audiverat, nec sciverat aliquod +malum de ordine supradicto. Dixit eciam, quod venerat ad dictos dominos +commissarios, paratus facere et sigillare quicquid vellent. Interrogatus +a dictis dominis commissariis si venerat ad defendendum dictum ordinem +Templi, et si volebat eum defendere quod diceret eis, quia parati erant +benigne audire eumdem, respondit quod non venerat nisi ad illa que +supradixit, et quod volebat scire quod fieret de ordine supradicto, et +quod nolebat defendere ordinem supradictum, instans penes ipsos dominos +commissarios, quod ordinarent de eo illud quod vellent, et quod facerent +sibi ministrari vitam, cum pauper esset. Et quia fuit visum eisdem +dominis commissariis, ex aspectu et consideracione persone sue, actuum, +gestuum et loquele, quod erat valde simplex, vel fatuus et non bene +compos mentis sue, non processerunt ulterius cum eodem, sed suaserunt +quod iret ad predictum dominum episcopum Parisiensem, ad quem pertinebat +recipere tales fratres fugitivos in sua diocesi Parisiensi, et quod sibi +exponeret factum suum, et ipse benigne audiret eumdem, et de eo +disponeret et ordinaret, ut ex[is]timabant, quoad victum et alia, quod +servatur in aliis fratribus dicti ordinis fugitivis, et sic recessit ad +presenciam eorumdem. + + +Eadem die supradicti prepositus Pictavensis et Johannes de Jamvilla, +custodes predictorum Templariorum, adduxerunt ad presenciam eorumdem +dominorum commissariorum sex Templarios infrascriptos, videlicet: +fratrem Geraldum de Caus militem Ruthenensis diocesis, fratrem Raynerium +de Larchant, fratrem Reginardum de Trambeyo presbiterum, fratrem [p. 28] +Theobaldum de Basimont, fratrem Radulphum de Salicibus, et fratrem +Nicolaum Cretis, qui dixerant, publicato eis citatorio edicto, se velle +venire ad presenciam dictorum dominorum commissariorum. Qui interrogati +a dictis dominis commissariis sigillatim, ac singulariter, ac divisim, +de causa adventus eorum, et si volebant ordinem defendere supradictum, +responderunt ut sequitur. + + +Frater Geraldus, miles predictus, respondit, interrogatus de causa +adventus sui, se venisse quia credebat, propter verba quedam, [que] +fuerant dicta per dictum dominum Parisiensem et alios in publicacione +dicti edicti, quod supradicti domini commissarii vellent quod ipse +veniret ad presenciam eorumdem, et quod vellent informari ab eo de +factis dicti ordinis, vel inquirere ab eodem unde venerat, paratus eis +respondere prout sibi videretur, si de aliquo vellent interrogare eum +vel certificari ab eo. Cui dictum fuit per dictos dominos commissarios, +quod ipsi nullum vocabant vocacione necessaria per predictum suum +edictum, nec erat intencio eorum quod aliquis cogeretur venire coram eis +ad presens, et quod non inquirebant contra singulares personas, nec de +facto singularium personarum, sed contra ordinem, et quod per dictum +edictum non vocaverant adhuc aliquos ad testimonium, sed ut venirent, si +volebant defendere ordinem antedictum, quia parati erant eos audire, +prout racio suaderet. Interrogatus autem utrum ipse volebat dictum +ordinem defendere, respondit finaliter, post multa verba, quod simplex +miles, sine equis, armis et terra, erat, et non posset nec sciret ipsum +ordinem defendere. Reliqui autem quinque de causa adventus eorum +interrogati, responderunt in effectu idem sicut predictus frater +Geraldus, et dixerunt quod nolebant defendere ordinem supradictum, quia +simplices erant, et quia non possent nec scirent ipsum ordinem +defendere. + + +Eadem die frater Hugo de Payraudo miles, visitator dicti ordinis [p. 29] +in Francia, adductus ad presenciam dictorum dominorum commissariorum per +supradictos prepositum Pictavensem et Johannem de Jamvilla, interrogatus +de causa adventus ejusdem, et si volebat defendere ordinem supradictum, +respondit quod ipse venerat ad presenciam eorumdem ad videndum eos, quia +dictus dominus Parisiensis episcopus dixerat sibi, quod placebat eisdem +dominis commissariis quod venirent ad eos quicumque vellent pro facto +dicti ordinis, et venerat eciam ad rogandum eos, ut insisterent penes +dominos Papam et Regem quod bona dicti ordinis non dissiparentur nec +consumarentur, sed conservarentur et aplicarentur in subsidium Terre +sancte, ad quod ab inicio fuerant deputata. Dixit eciam se fuisse +locutum plura de statu dicti ordinis personaliter predicto domino Pape +et tribus cardinalibus missis ad inquirendum cum eo et cum aliis, et +adhuc erat paratus dicere quando esset in presencia dicti domini Pape; +unde nolebat alia dicere coram dominis commissariis supradictis tunc. Et +ipsi obtulerunt quod parati erant eum audire, prout racio suaderet, si +volebat defendere ordinem supradictum. Et cum diceret tunc se alia non +dicturum, fuit ei data licencia redeundi ad locum unde venerat. + + +Eadem die Sabati pervenit ex quorumdam secreto relatu ad noticiam +quorumdam ex dictis dominis commissariis quosdam homines esse detentos +Parisius, qui dicebantur venisse Parisius pro facto dictorum +Templariorum, et ut defenderent ordinem memoratum. Unde cum hoc fuisset +per illos qui secrete predicta audiverant aliis dominis collegis eorum +reseratum, deliberacione habita inter eos, fecerunt venire ad presenciam +eorumdem magistrum Johannem de Plublaveh prepositum Castelleti +Parisiensis; et cum diligenter interrogatus fuisset per eos si in +prisione sua habebat vel tenebat aliquos qui dicerentur venisse ad +defensionem ordinis vel pro facto ipsius ordinis Templariorum, respondit +se habere septem homines in prisione sua, quos ceperat in habitu +laicali, de mandato aliquorum curialium domini Regis, quibus curialibus +fuerat relatum quod predicti homines erant Templarii fugitivi, [p. 30] +et quod venerant Parisius, mutato habitu, cum pecunia ad querendum +advocatos et consiliarios et ad investigandum quid fiebat de facto +ordinis antedicti, et quod idem prepositus inquisiverat cum duobus ex +ipsis, quos eciam subposuerat questionibus, et non invenerat ita esse +sicut fuerat relatum. Cui fuit preceptum per dominos commissarios +memoratos, quod immediate eos adduceret ad presenciam eorumdem. Et cum +adducti fuissent coram eis in habitu seculari, fuerunt omnes et singuli +diligenter et singulariter interrogati de nominibus, condicione et causa +adventus eorum, et si volebant defendere ordinem supradictum, per quos +fuit responsum ut sequitur. + + +Primus ex dictis septem, de nomine suo interrogatus, respondit quod +vocabatur Petrus de Sornayo, et quod erat diocesis Ambianensis. +Requisitus de condicione sua, respondit quod fuerat de ordine dictorum +Templariorum per tres menses ante capcionem eorumdem, et quod exiverat +et aufugerat a dicto ordine per quindecim dies ante capcionem fratrum; +sed in fide sua et periculo anime, nihil perversum et malum sciverat nec +audiverat pro vero de ordine antedicto. Requisitus de causa adventus +sui, respondit se venisse Parisius ad lucrandum unde viveret et +querendum servicium, quia pauper, inobs et ignobilis erat. Item +interrogatus si venerat ad defendendum dictum ordinem, et si volebat eum +defendere, respondit quod non. + + +Secundus, requisitus de nomine suo, dixit se vocari Robertum Anglicum +diocesis Ambianensis, et tercius, qui dixit se vocari Nicolaum de Sartis +Cameracensis diocesis, et quartus, qui dixit se vocari Escalinum de +Tornaco, et quintus, qui dixit se vocari Henricum Clerici, et sextus, +qui dixit se vocari Johennetum de Cameraco, et septimus, qui dixit se +vocari Henquinum Villane de Pretano, diligenter requisiti quare venerant +Parisius et si volebant dictum ordinem defendere, responderunt precisse +quod non venerant Parisius ad defendendum ipsum ordinem, et quod [p. 31] +ipsum nolebant defendere, nec fuerant ad hoc missi, nec mandatum a +quoquam receperant de dicta defensione facienda. Verumtamen Henquinus et +Nicolaus predicti dixerunt, quod fuerant olim in servicio quorumdam +Templariorum de commitatu Hanonie, et missi ab eis, ut investigarent +quod fieret Parisius de facto ipsorum Templariorum et quod refferrent +postmodum eis. + + +Cum autem supradicti septem constanter assererent, quod nolebant ordinem +defendere supradictum, licet predicti domini commissarii offerrent eis +quod parati erant benigne audire eosdem, et quod secure, si volebant +dictum ordinem defendere, ipsum defenderent, et quicquid vellent +dicerent pro ordine supradicto, et essent persone de quibus non erat +verisimile quod pro defensione dicti ordinis venissent, licenciaverunt +eos a presencia eorumdem, dicentes predicto preposito Castelleti, quod +ipsos vel quoscunque alios volentes accedere ad presenciam dictorum +dominorum commissariorum et pro defensione dicti ordinis vel aliis +aliquod proponere coram eis, nullatenus impediret, nec ab aliis +permitteret quomodolibet impediri. Et predictus prepositus Castelleti +dixit se pariturum in hoc mandatis eorum, et de voluntate et assensu +domini Guillelmi de Marsili militis Regis, qui a dictis dominis +commissariis propter premissa vocatus et in presencia eorum constitutus +dixit, quod ipse mandaverat quod dictus prepositus Castelleti caperet +quosdam Templarios fugitivos, qui dicebantur incedere in habitu seculari +per Parisius, sed non nominatim predictos captos, ut dicti domini +commissarii vel ordinarii de eis, cum capti essent, ordinarent quicquid +vellent, non ut ipse eorum officium impediret vel aliquis a defensione +ipsius ordinis retraheret. Liberari preceperunt supradictos, dixerunt +tamen dicti domini commissarii, quod supradictus Petrus de Sornayo, qui +dixerat se fuisse de ordine Templariorum, duceretur ad dominum episcopum +Parisiensem, ut ipse de eo ordinaret ut esset faciendum. + +Quibus peractis, fecerunt per dictum aparitorem publice proclamari, +sicut fecerat diebus precedentibus, quod erant parati audire si [p. 32] +essent aliqui, qui vellent coram eis comparere pro dictis ordine Templi +vel fratribus ipsius ordinis aut aliis evocatis. Et cum nullus +compareret, de benignitate continuaverunt et prorogaverunt dictum +terminum usque ad diem Lune sequentem, hora prime; de quibus omnibus, +etc. ut supra. + + +Post hec, dicta die Lune, que fuit XXIIIIª dies mensis Novembris, +convenerunt predicti domini commissarii ad prefatam aulam episcopalem, +et cum ibi expectassent quasi usque ad horam meridiei, et major missa in +ecclesia beate Marie celebrata esset, et nullus coram eis compareret, +licet per dictum aparitorem fuisset, prout in diebus precedentibus, +proclamatum quod comparerent si qui essent, qui vellent pro dicto ordine +fratribus et aliis evocandis aliquid dicere, quia parati erant eos +audire et facere quod esset faciendum, continuaverunt et prorogaverunt +istum terminum ad id ad quod supra assignatus fuerat usque ad diem +Mercurii proximo subsequentem, hora prime, et usque ad dictam diem et +horam decreverunt esse expectandum; de quibus omnibus, etc. ut supra. + + +Post hec, die Mercurii supradicta, que fuit XXVIª mensis Novembris, +congregatis dictis dominis commissariis in camera existente post dictam +aulam episcopalem, fuit per supradictos prepositum Pictavensem et +Johannem de Jamvilla adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Jacobus de Molayo, Magister major predicti ordinis +Templariorum. Qui, ut supradictum est in processu, lecto sibi citacionis +edicto per dictum Parisiensem episcopum, responderat se velle venire ad +presenciam dictorum dominorum commissariorum. Requisitus per eosdem +dominos commissarios si volebat ordinem defendere supradictum vel pro eo +aliquid dicere, respondit quod ordo erat per sedem apostolicam +confirmatus et previlegiatus, et quod valde mirum videbatur eidem si +ecclesia Romana subito volebat procedere ad destrusionem ordinis +supradicti, cum sentencia deposicionis contra Fredericum [p. 33] +imperatorem dilata fuerit XXXII annis. Dixit eciam, quod ipse non erat +ita sapiens sicut expediret sibi, nec tanti consilii quod posset +defendere dictum ordinem per se ipsum; tamen paratus erat juxta sui +possibilitatem dictum ordinem defendere; nam aliter se villem et miserum +reputare[t], et posset ab aliis reputari, nisi ipsum ordinem defenderet, +a quo receperat tot comoda et honores, licet difficile sibi videretur, +quod congrue deffensio posset fieri per eum, cum esset in captivitate +dominorum Pape et Regis, nec haberet aliquid, eciam IIIIor denarios, +quos expendere posset pro predicta defensione vel aliis, nisi secundum +quod ministrabatur eidem. Propter quod petebat ad predicta perficienda +auxilium et consilium dari eidem, dicens quod intencio sua erat, quod +veritas eorum que erant imposita dicto ordini, sciretur non solum per +illos de dicto ordine, verum eciam in universis partibus mundi per +reges, principes, prelatos, duces, comites et barones, licet cum +pluribus ex eisdem prelatis illi de ordine suo fuissent nimis rigidi in +defensione jurium eorumdem. Et paratus erat dictus Magister stare +deposicionibus et testimonio regum, principum, prelatorum, comitum, +ducum, baronum et aliorum proborum virorum. Quia vero negocium arduum +est, et predictus Magister non habebat secum, nisi unum fratrem +servientem, cum quo consilium habere posset, predicti domini commissarii +dixerunt predicto Magistro, quod bene et plene deliberaret super dicta +defensione ad quam se offerebat, et quod adverteret ad illa que jam +confessus fuerat contra se et contra ordinem supradictum. Ipsi tamen +offerebant eidem, quod parati erant eum ad dictam defensionem recipere +si et prout racio suaderet, si persistebat in dicta defensione facienda, +et dilacionem eciam concedere, si amplius deliberare volebat. Volebant +tamen ipsum scire quod in causa heresis et fidei, procedendum erat +simpliciter, de plano, et absque advocatorum et judiciorum strepitu et +figura. + +Cui quidem Magistro supradicti domini commissarii, ut plene deliberare +posset, fecerunt cum diligencia legi et vulgariter exponi [p. 34] +litteras apostolicas de commissione inquisicionis contra predictum +ordinem Templi faciende a sede apostolica facte eisdem, et IIIIor alias +litteras apostolicas ad negocium facientes, et eciam litteram in qua +magister Guillelmus Agarni Aquensis prepositus se legittime excusavit, +et eciam publicum citacionis edictum per quod iidem domini commissarii +citaverant ordinem Templi, fratres ejusdem ordinis et alios evocandos. +Quarum quidem litterarum apostolicarum et predicti edicti tenores supra +inserti sunt in processu. In quarum eciam litterarum apostolicarum +lectura, potissime cum recitarentur illa que dictus Magister dicebatur +fuisse confessus coram reverendis patribus dominis Dei gracia Berengario +nunc episcopo Tusculano, tunc vero sanctorum Nerei et Archilei, Stephano +sancti Ciriaci in Termis titulorum presbiteris, et Landulpho sancti +Angeli diacono, cardinalibus ad hoc per dictum dominum nostrum summum +Pontificem deputatis et destinatis, producendo bis signum crucis coram +facie sua et in aliis signis pretendere videbatur se esse valde +stupefactum de hiis que continebantur super predicta confessione sua et +aliis in litteris apostolicis supradictis, dicens inter alia, quod si +dicti domini commissarii fuissent alii quibus liceret hoc audire, ipse +diceret aliud. Et cum fuisset responsum eidem per dictos dominos +commissarios, quod ipsi non erant ad recipiendum vadium duelli, +subjunxit dictus Magister quod non intendebat dicere de hoc, sed +placeret Deo quod illud quod observatur a Saracenis et Tartaris +observaretur contra tales perversos in hoc casu, nam dicti Saraceni et +Tartari abscindunt caput perversis inventis vel scindunt eos per medium. +Et tunc fuit subjunctum per dictos dominos commissarios, quod ecclesia +illos qui inveniebantur heretici, judicabat hereticos, et obstinatos +relinquebat curie seculari. + +Et cum idem Magister rogasset nobilem virum dominum Guillelmum de +Plasiano militem regium, qui ibidem venerat, sed non de mandato dictorum +dominorum commissariorum, secundum quod dixerunt, ut loqueretur cum +eodem Magistro, et dictus dominus Guillelmus fuisset ad partem locutus +cum eodem Magistro, quem, sicut asserebat, diligebat et [p. 35] +dilexerat, quia uterque miles erat, et quia, ut dixit idem dominus +Guillelmus, habebat providere ne se vituperaret vel perderet sine causa. +Et tunc idem Magister dixit, quod bene videbat quod, nisi bene +deliberaret, cito posset cadere in capistrum suum, et ideo volebat +deliberare, supplicans eisdem dominis commissariis, quod concederent +sibi dilacionem usque ad diem Veneris proximam ad deliberandum super +predictis, quam dillacionem concesserunt eidem, majorem eciam se daturos +offerentes, si sibi placeret et volebat. + +Quibus peractis, facta per supradictum apparitorem proclamacione, sicut +in diebus precedentibus, mandato eorum, ut comparerent coram eis si +erant, qui dictum ordinem defendere vellent, cum nullus compareret, de +benignitate continuaverunt et prorogaverunt presentem terminum ad id ad +quod supra, et dixerunt se expectaturos usque ad diem Jovis proximo +subsequentem, hora prime, non intendentes per hoc revocare dilacionem +datam dicto Magistro, sed procedere in aliis pertinentibus ad negocium +supradictum, prout existeret racionis. De quibus omnibus, etc. ut supra. + + +Post hec, predicta die Jovis, que fuit vicessima septima dies dicti +mensis Novembris, congregatis predictis dominis commissariis in capella +adherente aule episcopali predicte, fuerunt adducti ad presenciam +dictorum dominorum commissariorum per supradictos prepositum Pictavensem +et Johannem de Jamvilla, deputatos ad custodiam ipsorum Templariorum, +infrascripti... qui publicato eis ex parte domini Parisiensis episcopi +citatorio edicto dixerant, ut fuerat relatum eisdem dominis +commissariis, se velle venire ad presenciam eorumdem; cum quibus fuit +processum ut sequitur. + + +Et primo, cum fratre Radulpho de Gisiaco preceptore de Belvicinis et de +Latigniaco Sico, et receptore peccunie regie in Campagnia; qui +interrogatus primo per dictos dominos commissarios de causa adventus +sui, et si volebat ordinem defendere supradictum, respondit quod [p. 36] +nichil volebat dicere pro dicto ordine, nec eum defendere, nec aliud +dicere nisi ea que alias dixerat in confessione sua; sed venerat pro eo +quod dominus episcopus Parisiensis dixit eis quod illi, qui vellent +venire ad dominos commissarios, poterant venire, et pro eo quod volebat +dictos dominos commissarios videre. + + +Post hec, eisdem loco et die, frater Ponzardus de Gysiaco preceptor de +Paians, adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, et +requisitus per eosdem si volebat defendere ordinem memoratum, respondit +quod articuli qui sunt impositi dicto ordini, videlicet ipsum ordinem +abnegare Jhesum Christum et spuere super crucem, et quod licencia data +sit quod unus fratrum se commisceret carnaliter cum alio, et quedam alia +enormia similia dependencia ex eisdem, sunt falsa, et quecumque ipse vel +alii fratres dicti ordinis fuerunt confessi de premissis coram episcopo +Parisiensi vel alibi, erant falsa, et quod predicta dixerunt per vim et +propter periculum et timorem, quia torquebantur a Floyrano de Biteris +priore Montis Falconi, Guillelmo Roberti monacho, inimicis eorum, et +propter quamdam convencionem et informacionem quam fecerant ante illi +qui in carceribus tenebant, et propter metum mortis, et pro eo quia +triginta sex de dictis fratribus fuerant mortui Parisius per jainnam et +tormenta et multi alii in aliis locis; dicens eciam, quod paratus erat +defendere prefatum ordinem pro se et sibi adherentibus, si +ministrarentur eis expense de bonis Templi, petens sibi fratres +Reginaldum de Aurelianis et Petrum de Bononia presbiteros, fratres dicti +ordinis, dari in auxilium et consilium sibi. Reddidit eciam quamdam +cedulam manu sua, ut dicebat, scriptam, in qua erant scripta nomina +quorumdam, quos dicebat esse inimicos ordinis antedicti. Cujus cedule +tenor talis est: + + +Ces sont le treytour, li quel ont proposé fauseté et delauté contra este +[?] de la religion deu Temple: Guillalmes Roberts moynes, qui les +mitoyet à geine, Esquius de Floyrac de Biterris cumprior de [p. 37] +Montfaucon, Bernardus Peleti prieus de Maso de Genois, et Geraues de +Boyzol cehalier, veneus à Gisors. + + +Interrogatus si umquam fuit positus in tormentis, respondit quod fuit +positus, tres menses erant elapsi ante confessionem factam per eum coram +domino Parisiensi episcopo, manibus ligatis retro, ita stricte quod +sanguis sibi cucurit usque ad ungues, in quadam fovea, in qua stetit per +spacium unius leuge, protestans et dicens quod, si poneretur adhuc in +tormentis, quod ipse negaret omnia que dicit modo, et diceret quecumque +homo vellet. Tantum pro modico tempore, paratus erat vel capitis +obtruncacionem, vel ignem, vel bullicionem pati pro honore dicti +ordinis, tantum ita longa tormenta substinere non poterat, in quibus jam +fuerat, duobus annis elapsis et plus carcerem substinendo. Item +requisitus et interrogatus si volebat aliquid aliud dicere quare non +deberent dicti domini commissarii ad inquirendum procedere bene et +fideliter, respondit quod non, et quod volebat quod inquirerent per +bonas gentes. + + +Item cum dictus prepositus Pictavensis tradidisset dictis dominis +commissariis quamdam cedulam in presencia dicti fratris Ponzardi, et +fuisset lecta coram eo, dictus frater Ponzardus dixit, quia veritas non +querit angulos, quod ipse scripserat quamdam cedulam ejusdem tenoris, +quam tradidit eidem preposito, ad hoc ut adduceretur ad presenciam +domini Pape et dominorum commissariorum, ut audiretur. Dixit eciam, quod +ipse scripserat eam tanquam turbatus contra ordinem, pro eo quod +thesaurarius Templi dixerat sibi verba contumeliosa. Cujus cedule tenor +sequitur in hec verba: + + +Ce sont les articles que vous ferés demander aus freres deu Temple, +desquelles articles li dit frere n'ont point esté examiné: + +Primers articles, defendus des maistres que li frere n'allassent à main +de preste à offerende. + +Item, que li dit frere ne tenissent enfans à fons, pour batesme avoir. + +Item, frere ne couchast sus toit où fame jeust; et des articles [p. 38] +dessus dites, li maistres vousisent metre un poure frere en prison et i +l'en ometoient[?]. + +Item, li maistres qui fesoient freres et suers du Temple, aus dites +suers fesoient promestre obediencie, chastee, vivre sans propre, et li +dit maistre leur prometoient foi et loiauté, come à leurs suers. + +Item, quant les dites suers estoient entrees, li dit maistre les +despouceloient; et autres suers qui estoient de bon age, qui pensoient +estre venues en la religion pour leur ames sauver, il convenoit par +force que li maistre en feissent leurs volentez, et en avoient enfans +les dites suers; et li dit maistre de leur enfans fesoient freres de la +religion. + +Item, li estas de la religion estoit tex, que nus freres ne devoit +recevoir autre frere en la religion, se il n'estoit sains de toutes ses +membres, et non bastars, et se il n'estoit hons de bonne vie et de bone +conversacion. + +Item, comunement estoient larron gent qui autre gent avoient mis à mort, +se il avoient un pou d'argent, sil estoient freres. + +Item, que li dit maistres des baillies qui demandoient congié aus +commandaurs provinciaus du faire freres, tout ainsi comme hons vent un +cheval en ma[r]chié, ainsi estoit marchié fais de celui qui i voloit +venir en la religion; et vous savés que tuit cil et celes qui entrent en +religion par symonie, cis qui le reçoit et cis qui i entre, est +escomeniez, et cist qui est escomeniez en tel cas ne puest estre absols +que de par nostre pere le Pape. + +Item, que lu dit maistre fesoient jurer sus sains le frere que il n'i +venoit par don ne par promesse, et li dis maistres savoit vrai que il le +fesoit parjurer, et estoit li dit frere parjurs et escominiez, en [?] ni +povoit freres sauver sa vie. + +Item, li dit commandaurs de baillies, se nus petit freres li dist +aucunes choses qui li annuient, pourchasast par dons au commandaur +provincial que li pouvres freres alast outre mer, pour morir, ou en +estrange terre o il ne se conoissoit, et par duel et por paureté [p. 39] +le convenoit morir; et si il lessoit la religion et il povoit estre +pris, il estoit mis en prison. + +Item, au derrerain chapistre qui fo tenus par lu visitaur, et fu à lau +chadelor feste Nostre Dame, pourposa frere Ranaus de la Folie contre +frere Gerot de Villers et par un autre frere estoit perdue l'ille de +Tourtose, et par lui forent mort li freres et prins, et encor sont, et +le voloit prover par bone gant, et fo por ce que li dit frere Geraut se +parti un jur devant, et amena avec lui ses amis, et pour le deffaut des +bons chevaliers qu'il enmena furent perdu. + + +Et quia idem frater Ponzardus dicebat se dubitare, quod agravaretur sibi +carcer pro eo quod obtulerat se ad defensionem dicti ordinis, +supplicabat quod providerent ne gravaretur propter premissa, et dicti +domini commissarii dixerunt dictis preposito Pictavensi et Johanni de +Jamvilla, quod nullo modo gravarent eum, pro eo quod obtulerat se ad +defensionem ordinis supradicti. Qui responderunt quod plus propter hoc +non gravarent eundem. + + +Post hec frater Johannes de Sarancuria, alias de Cella, serviens, +adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, ac requisitus +per eosdem si volebat dictum ordinem defendere, respondit quod nolebat +eum defendere, quia nec sciret nec posset, nec aliquid volebat dicere, +quin ipsi domini commissarii procederent ad inquisicionem predictam. + + +Post hec frater Jacobus Verjus, adductus ad presenciam eorumdem +dominorum commissariorum, et requisitus per eosdem dominos commissarios +si volebat dictum ordinem defendere, respondit quod erat agricola et +quod nesciret litigare, et quod, si sciret et posset, libenter +defenderet dictum ordinem, sed postea dixit quod nolebat eum defendere, +quia nesciret nec posset. Requisitus autem si persistebat in confessione +quam fecit coram episcopo Parisiensi, respondit quod sic. + + +Post hec frater Johannes de Villa Serva, adductus ad presenciam [p. 40] +eorumdem dominorum commissariorum, et requisitus per eosdem si volebat +dictum ordinem defendere, respondit quod erat pauper homo et non posset, +et quod libenter defenderet eum in bono suo et honore suo, si posset; +sed quia nesciret nec posset, non vult eum defendere; et requisitus ex +habundanti si vult perseverare in confessione per eum factam coram +domino episcopo Parisiensi, respondit quod sic. + + +Post hec frater Gaubertus de Malle, adductus ad presenciam dictorum +dominorum commissariorum, et requisitus per eosdem si volebat dictum +ordinem defendere, respondit quod nolebat eum defendere, et persistebat +in confessione quam fecit coram episcopo Laudunensi. + + +Post hec frater Aymo de Barbona, adductus ad presenciam eorumdem +dominorum commissariorum, et requisitus per eosdem si volebat dictum +ordinem defendere, respondit quod fuit ter in tormentis positus, et +apponebatur sibi aqua cum cucufa in ore, et fuit ad panem et aquam per +novem septimanas, et quod pauper homo erat, et quod non poterat +defendere ipsum ordinem, et quod libenter eum defenderet si posset, sed +non poterat quia captus erat, et quod tribus annis tenuerat seu +custodierat cameram Magistri ultra mare, et quod nil mali sciebat in +Magistro nec in ordine, et nesciebat quid esset facturus, quia sibi +corpus dolebat et anima flebat, et quod multa mala passus est pro +ordine. Item interrogatus si vellet dicere aliquid quare dicti domini +commissarii non deberent procedere ad inquisicionem per eosdem +faciendam, respondit quod nolebat aliquid dicere nec pro ordine nec +contra ordinem, quamdiu esset captus. Item interrogatus si volebat +persistere in confessione sua, respondit quod non diceret aliud quam +dixit, quamdiu esset captus. + + +Post hec frater Stephanus de Pruino, adductus ad presenciam [p. 41] +eorumdem dominorum commissariorum, et requisitus per eosdem si volebat +dictum ordinem defendere, dixit quod nolebat defendere eum, et si +magistri volebant defendere eum quod defendant, quia non fuit in ordine +ante capcionem eorum nisi per novem menses, et vult perseverare in +confessione quam fecit coram episcopo Parisiensi. + + +Post hec frater Guillelmus Boscelli, adductus ad presenciam eorumdem +dominorum commissariorum, et requisitus per eos si volebat dictum +ordinem defendere, dixit quod erat pauper homo et captus, et quod non +est clericus, et quod non posset eum defendere, et quod si esset extra +prisionem, libenter diceret veritatem, si peteretur ab eo, et quoad nunc +non vult aliquid dicere, et quod stat in confessione quam fecit coram +episcopo Parisiensi, quamdiu erit in prisione. + + +Post hec frater Nicolaus de Cella, adductus ad presenciam eorumdem +dominorum commissariorum, et requisitus per eos si volebat dictum +ordinem defendere, respondit quod erat pauper et captus, et quod +nesciret nec posset eum defendere, et quod si sciret et posset, libenter +eum defenderet, sed nolebat eum defendere, quia non posset. Item +interrogatus si volebat perseverare in confessione sua per eum facta +coram domino Parisiensi episcopo, dixit quod sic, quamdiu placebit Deo +et beate Marie Virgini. + + +Post hec adductus frater Johannes de Furno, alias de Tortavilla, ad +presenciam eorumdem dominorum commissariorum, et requisitus per eos si +volebat defendere dictum ordinem, respondit quod _nolebat letigare cum +dominis Papa et Rege Francorum_. Et dicti domini commissarii dixerunt +ei, quod non erat litigare cum Papa et Rege, quia non faciebant in hoc +partem, sed solum volebant quod veritas sciretur, et erant commissarii +domini Pape et non domini Regis, qui dominus Papa ex officio suo mandat +sciri veritatem de objectis ordini supradicto. Item interrogatus utrum +vellet defendere dictum ordinem, dixit tunc quod non, quia [p. 42] +captus erat et nesciret defendere eum. Item interrogatus utrum +perseveraret in confessione quam fecerat in presencia domini Parisiensis +episcopi, dixit quod sic, excepto peccato sodomie, quam confessionem de +dicto peccato si fecerat, revocaverat alias, ut credebat, et adhuc +revocabat eamdem. Item interrogatus quare ergo fecerat dictam +confessionem, dixit quod fuerat questionatus tres menses erant elapsi +ante, et dubitabat poni iterum ad tormenta, quia fuerat infirmus racione +illorum tormentorum per annum. + + +Post hec frater Poncius de Bono Opere adductus ad presenciam dictorum +dominorum commissariorum, requisitus si volebat defendere dictum +ordinem, dixit quod libenter vellet defendere, si posset, sed pauper +homo erat, et erat captus, propter quod non poterat. Requisitus si +volebat aliquid dicere quod non procederetur ad inquisicionem faciendam, +dixit quod nil pro ordine nec contra ordinem, quamdiu esset in prisione. + + +Post hec, die Veneris ante festum beati Andree, congregatis predictis +dominis commissariis in camera post aulam predictam in qua congregari +consueverant, frater Jacobus de Molayo Magister major dicti ordinis +Templi, qui in die Mercurii proxime precedenti pecierat a dictis dominis +commissariis, quod posset deliberare usque ad hanc diem Veneris super +responsione per ipsum dicta die Mercurii facta coram eis quod ordinem +defendere volebat, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum per supradictos prepositum Pictavensem et Johannem de +Jamvilla, et fuit regraciatus eisdem dominis commissariis de dicta +dilacione ad deliberandum concessa eidem, et quia majorem se daturos +eidem obtulerant, si dicto Magistro eam accipere placuisset, et in hoc, +sicut dixit, posuerant frenum super collum ejus. Interrogatus autem a +dictis dominis commissariis si volebat defendere ordinem supradictum, +respondit quod ipse erat miles illitteratus et pauper, et quod audiverat +in quadam littera apostolica que sibi lecta fuerat, contineri [p. 43] +quod dominus Papa ipsum et quosdam alios magnos ordinis Templariorum +reservaverat sibi, et ideo ad presens in statu in quo erat, nolebat +aliud facere super predictis. Requisitus expresse an vellet ad presens +aliter defendere ordinem supradictum, dixit quod non, sed ad domini Pape +presenciam iret, quando dicto domino Pape placeret, supplicans eisdem +dominis commissariis et requirens eosdem, quod cum ipse, sicut et alii +homines, esset mortalis, nec haberet de tempore nisi nunc, placeret +eisdem dominis commissariis significare predicto domino Pape, quod ipsum +Magistrum quam cicius posset ad ejus presenciam evocaret, quia tunc +tantum diceret ipsi domino Pape, quod esset honor Christi et ecclesie +pro posse suo. + +Item, requisitus si vellet aliud dicere quare dicti domini commissarii, +qui non intromitebant se de facto singularium personarum, sed de facto +ordinis supradicti, non deberent bene et fideliter procedere in negocio +inquisicionis contra ordinem predictum per dominum Papam commisse, +eisdem respondit quod non, requirens eos ut bene et fideliter +procederent in negocio supradicto. Quibus peractis, predictus Magister +ordinis Templariorum dixit, quod ad exoneracionem consciencie sue +volebat predictis dominis commissariis exponere tria de ordine +prelibato, et ea exponebat eisdem. Quorum primum erat, quod ipse +Magister nesciebat aliquam aliam religionem in qua capelle et ecclesie +religionis haberent meliora et pulcriora ornamenta et reliquias ad +cultum divinum pertinencia, et in quibus per presbiteros et clericos +melius deservirent in divinis, exceptis ecclesiis cathedralibus. +Secundum erat, quod nesciebat aliquam religionem in qua fierent plures +elemosine quam in religione eorum; nam, in omnibus domibus ordinis, ex +generali ordinacione ipsius ordinis, dabant ter in septimana elemosinam +omnibus accipere volentibus eam. Tercium erat, quia nesciebat aliquam +religionem nec aliquas gentes que pro defensione fidei Christiane contra +inimicos ipsius fidei prompcius personas suas exposuerint morti, nec +tantum de sanguine effudissent, et que magis dubitarentur a catholice +fidei inimicis; et quod ex hoc comes Atrabatensis, quando fuit [p. 44] +mortuus in partibus ultramarinis, in prelio, voluit quod dicti Templarii +essent in acie sua in ante-garda, et si credidisset dictus comes +Magistro dicti ordinis qui tunc erat, predicti comes, Magister et alii +non periissent, et quod dictus Magister qui tunc erat, dixit quod non +crederet quod ipse hoc diceret nisi propter bonum, quia sequendo +consilium dicti comes [comitis?] ipse moreretur in prelio et predictus +comes una cum aliis. + +Cum autem replicatum fuisset, quod predicta ad salvacionem animarum non +proderant, ubi catholice fidei deerat fundamentum, respondit ipse +Magister hoc verum esse, et quod ipse bene credebat in unum Deum, et in +trinitate personarum, et in aliis pertinenciis ad catholicam fidem, et +quod unus Deus erat, et una fides, et unum baptisma, et una ecclesia, et +quando anima separaretur a corpore, tunc appareret quis bonus et quis +malus esset, et quilibet nostrum sciret veritatem eorum de quibus agitur +in presenti. + +Verum, cum per nobilem virum dominum Guillelmum de Nogareto cancellarium +regium, qui supervenerat post responsionem factam per dictum Magistrum +quod nolebat aliter defendere quam suprascriptum fuerit ordinem +supradictum, fuisset dictum eidem Magistro, quod in cronicis, que erant +apud sanctum Dionisium, continebatur quod tempore Saladini, soldani +Babilonie, Magister ordinis Templi qui tunc erat, et alii majores ipsius +ordinis, fecerant homagium ipsi Saladino, et quod idem Saladinus, audita +adversitate magna quam dicti Templarii tunc passi fuerant, dixerat in +publico predictos Templarios fuisse dictam adversitatem perpessos, quia +vicio Sodomitico laborabant, et quia fidem suam et legem prevaricati +fuerant;--dictus Magister fuit ex predictis verbis plurimum stupefactus, +dicens quod nunquam usque tunc dici audiverat supradicta, sed tamen bene +sciebat, quod, eo existente ultra mare, tempore quo erat Magister dicti +ordinis frater Guillelmus de Bello Joco, ipse Jacobus et multi fratres +alii de conventu predictorum Templariorum, juvenes, gueram appetentes, +sicut moris est militum juvenum qui volunt videre de factis armorum, et +eciam alii qui non erant de conventu eorum, murmurabant contra [p. 45] +dictum Magistrum, quia, durante treuga quam rex Anglie premortuus +posuerat inter Christianos et Saracenos, dictus Magister serviebat +soldano et eum sibi retinebat placatum; sed finaliter ipse frater +Jacobus et alii de conventu predicto Templariorum fuerunt de hoc +contenti, videntes quod dictus Magister non poterat aliud facere, quia +ordo eorum habebat illis temporibus et tenebat ad manum suam et sub ejus +custodia multas civitates et multa fortalicia in confinibus terre dicti +soldani, nominando dicta loca que non potuisset aliter custodiisse, et +eciam tunc perdita extitissent, nisi dictus rex Anglie victualia +transmisisset. + +Postremo predictus frater Jacobus Magister ordinis Templi predicti +rogavit humiliter predictos dominos commissarios et dictum cancellarium +regium, quod placeret eis ordinare et procurare quod ipse Magister +posset audire missam et alia officia divina, et habere capellam suam et +capellanos. Et dicti domini commissarii et cancellarius, laudantes +devocionem quam pretendebat, dixerunt se procuraturos predicta. + + +Eisdem die et loco frater Petrus de Safet, ordinis predictorum +Templariorum, coqus seu serviens dicti Magistri, adductus ad presenciam +eorumdem dominorum commissariorum, presente dicto Magistro ordinis +Templi et dicto cancellario regio, requisitus si volebat dictum ordinem +defendere, vel aliquid dicere quare dicti domini commissarii non +deberent procedere in negocio inquisicionis predicte, respondit quod +dictus ordo habebat bonos defensores, scilicet dominos Papam et Regem, +et ipse dimitebat conscienciam suam propter consciencias eorumdem, quos +reputabat bonas et legales et sanctas personas, et erat de earum +defensione contentus. Finaliter autem dixit, quod nolebat dictum ordinem +defendere, et placeret eidem quod inquesta per ipsos dominos +commissarios facienda bene et fideliter fieret et procederent in eadem. + + +Eisdem die et loco supradicti domini commissarii, pluribus tractatibus +et deliberacionibus prehabitis inter eos, et examinatis cum [p. 46] +diligencia rescriptivis litteris quas major pars archiepiscoporum et +episcoporum regni Francie, vicariorum vel officialium eorumdem, miserant +eis super publicacione edicti citatorii, facti dicta die Veneris ante +festum beati Laurencii per eosdem dominos commissarios, et mandati in +singulis civitatibus et diocesibus in locis contentis in ipso edicto +supraposito publicari, inventoque per examinacionem scripturarum +litterarum predictarum, quod publicacio predicti edicti non fuerat +facta, sicut debuerat et [a?] multis ex predictis archiepiscopis et +episcopis, vicariis seu officialibus eorumdem, et specialiter in locis +in quibus dicti Templarii capti detinebantur; circumspecto eciam quod +multi ex predictis minus plene et aliqui confusse rescripserant, licet +nonnulli satis bene rescripsissent, et edictum publicassent predictum, +invento eciam in dictis rescriptivis quod multi ex fratribus ordinis +dictorum Templariorum in diocesibus Vassatensi, Tholosano, +Claramontensi, Parisiensi et aliis detenti, publicato eis predicto +citatorio edicto, precisse dixerant, quod dictum ordinem Templariorum +defendere volebant, alii vero volebant venire ad presenciam dictorum +dominorum commissariorum, aliqui alii quod parati erant obedire eisdem, +et aliqua alia verba ambigua, aliqui quod ipsum ordinem defendere +nolebant; attendentes dicti domini commissarii, quod, dictis fratribus +et aliis vocandis evocatis juxta formam commissionis eis facte, +procedere habebant, et quod incongruum videri posset, si sine presencia +illorum qui vocati erant et dixerant se velle predictum ordinem +defendere, procederent; videntes eciam, quod multi ex archiepiscopis et +episcopis supradictis, vicariis et officialibus eorumdem nichil eis +adhuc rescripserant de publicacione predicti edicti; advertentes +insuper, quod per eos erat inquirendum contra dictum ordinem Templi, non +solum cum fratribus dicti ordinis, verum eciam cum aliis qui non erant +de dicto ordine, si qui essent qui scirent eorum de quibus habent contra +ipsum ordinem inquirere veritatem; nolentes iidem domini commissarii de +aliqua precipitacione, in tam arduo potissime negocio, posse notari, +supradictis et aliis pluribus perpensatis, deliberaverunt et [p. 47] +decreverunt aliud publicum edictum per eos esse denuo transmitendum ad +omnes archiepiscopos et episcopos dicti regni, vicarios et officiales +eorumdem, super citatione evocandorum ad defensionem dicti ordinis, et +eciam ad testimonium perhibendum, prefatum edictum mittentes per +litteras patentes, sigillis eorum in pendenti sigillatas, tenorem qui +sequitur continentes: + + +Venerabilibus in Christo patribus, dominis Dei gracia archiepiscopo +Senonensi, ejus suffraganeis, vicariis et officialibus eorumdem, +miseracione ejusdem... archiepiscopus Narbonensis... Bajocensis... +Mimatensis, et Lemovicensis episcopi, nec non Matheus de Neapoli majoris +Caleti Rothomagensis sedis apostolice notarius, Johannes de Mantua +Tridentine, et Johannes de Monte Lauro Magalonensis ecclesiarum +archidiaconi, una cum venerabili viro magistro Guillelmo Agarni Aquensi +preposito, legittime excusato, cum illa clausula, Quod si non omnes, +etc. ad infrascripta per sedem apostolicam deputati, salutem et mandatis +apostolicis humiliter, reverenter et firmiter obedire. Pridem vobis et +omnibus aliis archiepiscopis et episcopis regni Francie, vicariis et +officialibus vestris, signifficasse meminimus qualiter nos, juxta +commissionis nobis facte a domino nostro summo Pontifice tenorem, pro +inquisicione contra Templariorum ordinem in dicto regno Francie +facienda, vocabamus et citabamus per publicum citationis edictum +perhemptorie, auctoritate nobis tradite potestatis, predictum ordinem +Templariorum, fratres dicti ordinis et omnes evocandos, ut prima die non +feriata post festum beati Martini hiemale tunc sequens, nunc vero +lapsum, comparerent sufficienter coram nobis Parisius, in aula +episcopali, hora prime, super contentis in dictis litteris apostolicis, +quarum transcriptum vobis misimus, et ea tangentibus, prout justum +esset, processuri. Alioquin ex tunc ad contenta in dictis litteris +apostolicis procederemus previa racione, eorum absencia non obstante. +Requisivimus insuper, et dicta auctoritate districte mandavimus, quod +vos et vestrum singuli, quam prius comode possetis, faceretis [p. 48] +predicte citationis nostre edictum, cum ad vos pervenisset, publice ac +solempniter fieri legi, recitari ac publicari clero et populo, in +cathedralibus, et magnis collegiatis ecclesiis, et scolis ubi est +studium generale, et in curiis officialium vestrorum, civitatum et +diocesium vestrarum, et in principalibus domibus ejusdem ordinis in +dictis vestris civitatibus et diocesibus constitutis, ac in locis in +quibus fratres ipsius ordinis capti tenebantur, in eis prout hec et alia +in nostris litteris quas vobis tunc super hiis [destinavimus?] plenius +continentur. Verum cum quam plures ex vobis nullo modo, et alii confusse +et minus plene, licet aliqui satis bene, nobis rescripseritis de +publicacione predicti nostri edicti, et nonnulli minus advertentes +qualiter nos contra singulares fratres et personas dicti ordinis, contra +quos vos archiepiscopi et episcopi inquirere debetis, nullatenus +inquirere intendebamus nec poteramus, juxta formam commissionis nobis +facte, sed contra ordinem, ut est dictum, intellexisse forsitan +videantur, quod nos contra singulares personas et fratres predictos +inquirere intenderemus de factis singularibus eorumdem, et quod ad nos +venire necessario tenerentur, quod nequaquam nostre intencionis extitit +nec existit, sed ut venire, si qui essent, qui voluntarie vellent pro +dicto ordine respondere, juxta formam litterarum apostolicarum nobis +super hec directarum;--adhuc ex superhabundanti, et ut maturius +procederemus, vocamus et citamus iterato peremptorie, auctoritate nobis +tradite potestatis, per hoc publicum nostre citationis edictum, prefatum +ordinem Templariorum, fratres dicti ordinis et omnes evocandos quorum +interest evocari, quatenus prima die juridica post instans festum +Purificacionis beate Marie Virginis compareant sufficienter coram nobis +Parisius, in aula episcopali, hora prime, ut super contentis in dictis +litteris apostolicis et ea tangentibus, prout justum fuerit, procedatur. +Alioquin ex tunc ad contenta in dictis litteris apostolicis racione +previa procedemus, eorum absencia non obstante. Rursus citamus, et per +vos citari mandamus in generali, sub penis canonicis quibuscumque, omnes +ecclesiasticas ac seculares personas, que de dicto Templariorum [p. 49] +ordine non sunt (de quibus Templariis quos expedire videbimus per alias +nostras litteras intendimus evocare), cujuscumque status, dignitatis, +condicionis et religionis fuerint, in regno Francie existentes, que +veritatem noverint de criminibus eidem ordini impositis vel eorum aliquo +de quibus fit mencio in litteris apostolicis antedictis, et specialiter +de apostasia a fide, ydolatria, heresi et peccato contra naturam, ut +eisdem loco et tempore, personaliter, sub penis predictis, compareant +coram nobis, perhibituri super predictis testimonium veritati. Porro, ut +predicta ad dictorum ordinis fratrum, ac omnium evocandorum et +quorumcumque noticiam publicam deferantur, circumspectionis vestre +prudenciam, auctoritate apostolica requirimus et in virtute sancte +obediencie districte injungimus et mandamus quatenus quam prius comode +potueritis, faciatis supradicta, cum ad vos pervenerint, publice ac +solempniter fieri legi, recitari et publicari clero et populo in +suprascriptis locis, et specialiter in locis in quibus fratres ipsius +ordinis capti tenentur, in presencia eorumdem, et in aliis magnis locis +de quibus vobis videbitur expedire. Et si aliqui ex fratribus dicti +ordinis qui capti tenentur, dicant vel dixerint se velle pro dicto +ordine respondere vel ipsum defendere, ipsos ad nos immediate Parisius +sub tuta et fida custodia transmitti requiratis per gentes regias, et +custodibus eorumdem, ut in premissis et ea tangentibus, prout justum +fuerit, procedatur. Nos autem predictis gentibus regiis et custodibus +damus (presentibus nostris litteris, ut predicta compleant) in mandatis, +ac eciam super hiis dominus Rex Francorum illustris predictis gentibus +suis scribit. Vos vero certificetis nos de omnibus que feceritis super +predictis, et si qui et quot fratres dicti ordinis in vestris +civitatibus et diocesibus tenebantur, et si quid et que dixerint ad +predicta de premissis omnibus et singulis facientes ad cautellam fieri +publica instrumenta, que manu publica consignata vel sigillis autenticis +communita, in dicto termino vel ante, per aliquem vestrum ydoneum, +certum et tutum nuncium, Parisius nobis vel nostrum alteri transmitatis, +ita solerter super hiis vos habentes, quod de diligencia [p. 50] +commendari et de negligencia redargui minime valeatis. Nec volumus vos +latere, quod illi ex vobis qui negligentes in premissis fuerint, +ulcionem canonicam et indignacionem sedis apostolice poterunt merito +formidare. Sane easdem litteras earum reddi precipimus portitori, quarum +presentacioni vestras litteras concedatis eidem, in omnes et singulos +qui execucionem presencium litterarum, directe vel indirecte, publice +vel occulte, per se vel per alium seu alios, turbare vel impedire +quomodolibet, seu in eis aliquid immutare, vel contra ejus voluntatem +auferre vel detinere presumpserint, in hiis scriptis excommunicacionis +sentenciam proferentes. In quorum omnium testimonium sigilla nostra +presentibus litteris duximus apponenda. Actum et datum Parisius, in +dicta episcopali aula, die vicessimo octavo Novembris, anno Domini +millesimo CCC nono, indictione octava, pontificatus sanctissimi patris +et domini domini Clementis Pape quinti anno quinto. + + +Porro quia mittere predictum edictum fuisset inutile, quoad illos qui +capti tenentur et pro defensione dicti ordinis se velle venire +responderunt ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, nisi +fuissent qui predictos captos ad eos Parisius sub fida et tuta custodia +adduxissent, volentes ut dictum citacionis eorum edictum debitum +sortiretur effectum, obtinuerunt a predicto domino Rege Francorum +illustri, qui in premissis se favorabiliter prebuit, et benignum pro +adductione fratrum dicti ordinis detentorum qui venire vellent ad +dominos commissarios supradictos pro defensione ordinis supradicti +evectionibus et expensis ministrandis eisdem ac custodia eorumdem, +dirigi litteras suas regias omnibus senescallis et ballivis regni sui, +tenorem qui sequitur continentes: + +Philippus Dei gracia Francorum Rex, Rothomagensi, de Gizorcio et Cadomi +ballivis et eorum loca tenentibus, salutem. Cum dilecti et fideles +archiepiscopus Narbonensis, Bajocensis, Mimatensis et Lemovicensis +episcopi, ac discreti viri Matheus de Neapoli majoris Caleti +Rothomagensis, Johannes de Mantua Tridentine, et Johannes de [p. 51] +Monte Lauro Magalonensis ecclesiarum archidiaconi, una cum magistro +Guillelmo Agarni preposito Aquensi, legittime excusato, cum illa +clausula, Quod si non omnes, etc. ad inquirendum contra ordinem Templi +in regno nostro Francie per sedem apostolicam deputati, speciales amici +nostri, dudum omnibus archiepiscopis et episcopis regni ejusdem, eorum +vicariis et officialibus, dederunt in mandatis, ut publicum sue +citacionis edictum, quod fecerant pro procedendo in dicto negocio juxta +mandatum a dicta sede apostolica eis missum, in suis cathedralibus et +magnis collegiatis ecclesiis, et scolis ubi est studium generale, ac +curiis officialium suorum, in principalibus domibus ejusdem ordinis in +suis civitatibus et diocesibus constitutis, facerent solempniter +publicari, legi et exponi, et inde fieri publica instrumenta, et nunc +hoc idem mandant fieri in locis in quibus Templarii capti tenentur, +prout in litteris eorumdem plenius continetur, ac nonnulli Templarii +dixerint et responderint, quod si possent et facultatem haberent, +libenter venirent ad presenciam eorumdem, dictum Templi ordinem +defensuri, prout in quorumdam archiepiscoporum et episcoporum vel eorum +officialium responsionibus continetur, vobis et vestrum cuilibet +mandamus, quatenus omnes Templarios in ballivis vestris detentos qui +sponte, voluntarii et sine coactione ad archiepiscopum, episcopos et +archidiaconos supradictos, pro deffendendo prefatum ordinem, non se aut +alios singulares personas (cum deputati predicti contra fratres +singulares dicti ordinis aut de hiis que ipsos tangunt tanquam +singulares personas, inquirere non intendant nec possint, secundum a +predicta sede traditam sibi formam), Parisius ad presenciam deputatorum +ipsorum, sub tam fida, tuta et certa custodia quod non possint aufugere, +et ita caute et segregatim, quod se invicem non valeant subornare, aut +aliquas collusiones, falsitates, machinaciones aut subterfugia +fabricare, per que inquisicionis predicte negocio impedimentum +prestetur, faciatis adduci sine dilacione aut contradicione quacumque, +ita quod ad primam diem juridicam post instans festum Purificacionis +beate Marie Virginis, quam idem deputati ad procedendum in dicto negocio +assignarunt, se possint eorum conspectui presentare, facientes [p. 52] +nichilominus eis et ipsorum conductoribus sine deffectu de ydoneis +expensis et evectionibus provideri. Damus autem administratoribus +bonorum dicti ordinis et omnibus deputatis ad custodiam personarum +ipsarum, cujuscumque status existant, tenore presencium in mandatis, sub +omni pena quam possent incurere contrarium faciendo, ut vobis in +premissis omnibus obediant, sicut nobis. Actum Parisius, vicessima sexta +die Novembris, anno Domini millesimo CCC nono. + + +Item, cum ab aliquibus diceretur, quod custodes dictorum Templariorum, +in aliquibus partibus dicti regni, reddebant se difficiles ad +representandum dictos Templarios ordinariis eorumdem seu eorum gentibus, +quando ex officio ipsorum inquirentes, vel edictum publicare volentes, +necessariam habebant presenciam eorumdem, fuerunt, de voluntate eorumdem +dominorum commissariorum, per venerabilem virum dominum Philippum de +Voeto prepositum Pictavensem, et discretum virum Johannem de Jamvilla +predictos, deputatos ad custodiam predictorum Templariorum in provinciis +Remensi, Senonensi et Rothomagensi, ad tollendum dictum impedimentum, +misse littere continencie infrascripte: + + +Philippus prepositus ecclesie Pictavensis, ac Johannes de Jamvilla +ostiarius serenissimi principis domini Regis Francorum, ad custodiam, +visitacionem translacionemque personarum Templariorum, in Remensi, +Senonensi et Rothomagensi provinciis, auctoritate apostolica et regia +deputati, universis et singulis superintendentibus custodie Templariorum +custodibusque eorumdem Aurelianis et in Aurelianensi diocesi +constitutis, salutem. Mandamus vobis et vestrum cuilibet, quatenus +quoscumque [quandocumque?] per reverendum patrem dominum Aurelianensem +episcopum, vel per certum mandatum ipsius de quo per litteras ipsius +vobis constabit, fueritis requisiti, liberum accessum ad publicandum, +legendum et denunciandum semel vel pluries litteras apostolicas [p. 53] +seu tenorem ipsarum, et ad exequendum mandatum reverendorum patrum et +dominorum, archiepiscopi Narbonensis, Bajocensis, Mimatensis et +Lemovicensis episcoporum, magistrorum Mathei de Neapoli sacrosancte +Romane ecclesie notarii, Tridentine et Magalonensis archidiaconorum, +auctoritate apostolica ad inquirendum contra ordinem Templariorum et +statum ipsius ordinis deputatorum, sine difficultate qualibet prebeatis, +nullo a nobis alio expectato mandato, ipsosque Templarios eidem +Aurelianensi episcopo vel certo mandato ipsius exhibeatis et +presentetis, et ad certum mandatum ipsius sub fida custodia Parisius +adducatis, quociens ab ipso fueritis requisiti. Mandantes et injungentes +auctoritate predicta administratoribus et curatoribus bonorum Templi +Parisiensis, quatenus vobis pro ipsis sub fida custodia adducendis et +reducendis convenienter provideant de expensis, injungentes nichilominus +omnibus et singulis justiciariis domini Regis, ut vobis in premissis et +premissa tangentibus efficaciter pareant et intendant. Datum et sigillis +nostris sigillatum die Martis in octabis beati Martini hyemalis, anno +Domini millesimo CCC nono. + +Acta fuerunt hec anno, indictione, pontificatu, diebus et locis +predictis, presentibus me Floriamonte Dondedei, Bernardo Filholi, +Guillelmo Radulphi, Bernardo Humbaldi, Hugone Nicolai et Johanne Loveti +notariis supradictis. + + + In ista pagina nichil scriptum est. + + +Anno Domini millesimo trecentesimo decimo, indictione octava. In Dei +nomine amen. Notum sit universis ac singulis, quod cum reverendi in +Christo patres, domini Dei gracia Narbonensis archiepiscopus, Baiocensis +et Mimatensis et Lemovicensis episcopi, nec non venerabiles viri domini +Matheus de Neapoli majoris Caleti Rothomagensis sedis apostolice +notarius, Johannes de Mantua Tridentine, et Johannes de Monte Lauro +Magalonensis ecclesiarum archidiaconi, ad inquirendum contra [p. 54] +Templariorum ordinem in regno Francie per sedem apostolicam, una cum +venerabili viro magistro Guillelmo Agarni Aquensi preposito, legittime +excusato, cum illa clausula, Quod si non omnes, etc. deputati, vocassent +et citassent perhemptorie auctoritate eis tradite potestatis, anno +Domini millesimo trecentesimo nono, viccessima octava die mensis +Novembris, per publicum citacionis eorum edictum, prefatum ordinem +Templariorum, fratres dicti ordinis, et omnes evocandos quorum interest +evocari, quod prima die non feriata post festum Purificationis beate +Marie Virginis tunc sequens, comparerent sufficienter Parisius in aula +episcopali, hora prime, coram eis, ut super contentis in litteris +apostolicis, eisdem dominis commissariis directis, procederent, ut +justum esset, citassentque omnes et singulos scientes veritatem de +criminibus eidem ordini impositis, ut eisdem die, hora et loco +comparerent coram eis, perhibituri supra predictis testimonium veritati, +requisivissent insuper et mandassent districte predictas citaciones +publice et solempniter per omnes archiepiscopos, episcopos regni +Francie, vicarios seu officiales eorumdem, cum ad eos pervenissent, +fieri legi, recitari ac publicari clero et populo in cathedralibus et +magnis collegiatis ecclesiis, et scolis ubi est studium generale, et in +curiis officialium suorum civitatum et diocesium suarum, et in +principalibus domibus ejusdem ordinis in dictis suis civitatibus et +diocesibus constitutis, ac in locis in quibus fratres ipsius ordinis +capti tenebantur in eis, et quod dicti archiepiscopi, episcopi, vicarii +seu officiales eorum, si qui fratres dicti ordinis dicerent se velle +dictum ordinem deffendere, eos per gentes regias et custodes eorum ad +ipsos dominos commissarios mitti requirerent, per eosdem dominos +commissarios certificarent de hiis que facerent in predictis, prout hec +et alia in litteris eorumdem dominorum commissariorum, sigillis eorum +impendentibus sigillatis, supra in processu registratis, quas prelatis +eisdem, vicariis et officialibus direxerant, plenius continentur. + +Tandem adveniente dicto termino, qui fuit tercia die mensis Februarii, +memorati domini archiepiscopus Narbonensis, Baiocensis, [p. 55] +Mimatensis et Lemovicensis episcopi, ac domini Matheus de Neapoli et +Johannes de Monte Lauro, domino Johanne de Mantua quoad istam diem +dumtaxat per discrasiam corporalem se excusante, convenerunt in hora +prime ad dictam aulam domini Parisiensis episcopi. Et memoratus dominus +archiepiscopus ex parte domini Regis Francorum illustris, ut dicebatur, +ad ejus vocatus presenciam, accessit ad eum, excusans se quoad predictam +diem et omnes alios dies quibus eum abesse contingeret, volens quod alii +domini commissarii in dicta inquisicione procedant non obstante ipsius +absencia, nisi ipsum contrarium expresse mandaret, adjiciens quod non +poterat amplius vacare predicta die negocio supradicto, consuluit ut +adhuc continuaretur presens terminus ad dies sequentes. Et cum ceteri +college sui predicti usque ad consummacionem misse majoris, celebrate in +ecclesia beate Marie Parisiensis, expectassent ibidem, et nullus pro +dicto ordine nec de aliis citatis comparerent coram eis, deliberaverunt +et decreverunt concorditer per eos esse expectandum adhuc sequentibus +diebus, cum nondum per antedictos archiepiscopos et episcopos, vicarios +seu officiales eorumdem, ad plenum certifficati fuissent de publicacione +dicte citationis facte et mandate in predicto regno fieri per eosdem, +nec adhuc adducti fuissent, propter inondaciones aquarum, temporis +asperitatem et alia impedimenta que occurrerant propter termini +brevitatem prefixi per eos, nisi pauci ex Templariis propinquis +Parisius, qui dicebantur se obtulisse ad defensionem ordinis memorati. +Unde presentem diem et terminum supradictis, ordini, fratribus et aliis +evocatis prefixum, de benignitate expectandos prorogaverunt usque in +crastinum hora prime, cum continuacione dierum sequentium quamdiu +placeret eisdem.--Acta fuerunt hec in predicta camera adherente aule +episcopali predicte, anno Domini millesimo trecentesimo nono, indictione +octava, die tercia supradicti mensis Februarii, in presencia +venerabilium virorum magistrorum Amisii de Aurelianis archidiaconi +Aurelianensis, Guaufredi Zalup canonici Peronensis, et mei Floriamonti +Dondedei de Mantua notarii, ac Bernardi Filioli, Hugonis Nicolai, +Guillelmi Radulphi, Bernardi Humbaldi, Johannis de Fellinis et [p. 56] +Johannis Loveti notariorum in causa predicta. + + +Post hec, in crastinum, scilicet die Mercurii post festum Purificationis +beate Marie, supradicti domini commissarii, archiepiscopus Narbonensis, +Baiocensis, Mimatensis et Lemovicensis episcopi, Matheus sedis +apostolice notarius, archidiaconi Tridentinus et Magalonensis, hora +prime, ad dictam aulam episcopalem convenientes et in camera propinqua +dicte aule se recipientes, examinatis rescriptivis multorum prelatorum +super publicacione secundi edicti citationis ordinis Templi, ex causis +supradictis, in continuacione facta die Martis proximo precedenti, cum +nullus compareret coram eis, et missa major in ecclesia beate Marie +celebrata esset, continuaverunt et prorogaverunt usque ad diem Jovis +sequentem hora prime.--Actum me presente et aliis notariis memoratis. + + +Die Jovis vero subsequenti excusavit se dominus Narbonensis quoad +predictam diem, et ceteri domini commissarii ad predictum locum +convenientes hora prime, expectato usque ad finem misse majoris, nullo +comparente, ex causis predictis, continuaverunt et prorogaverunt, ut +supra, usque in crastinum, hora prime, precipientes preposito Pictavensi +et Johanni de Jamvilla custodibus dictorum Templariorum, quod in +crastinum adducerent coram eis in eodem loco Templarios qui de diocesi +Matisconensi adducti fuisse dicebantur et se obtulisse ad defensionem +ordinis memorati.--Acta fuerunt hec in predicta camera, me absente, +presentibus omnibus aliis notariis supra proximo nominatis, excepto +Nicolao Constanciensi, ut ibidem postea retulerunt. + + +Die vero Veneris sequenti, sexta videlicet die mensis Februarii, +convenerunt omnes supradicti domini commissarii in eodem loco. Sed cum +dominus Narbonensis vocatus diceretur esse a predicto domino Rege, +recedens excusavit se quoad predictam diem, consenciens quod [p. 57] +omnes et singuli fratres Templi, qui dicebantur esse vel adducti fuisse +Parisius, qui dixerant se velle ordinem defendere supradictum, +adducerentur ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, et +singulariter requirerentur si volebant ordinem defendere antedictum, et +eorum responsio et nomina redigerentur in scriptis; et ita decreverunt +et deliberaverunt omnes predicti domini commissarii, post predicti +domini Narbonensis recessum, esse faciendum. Et eadem die fuerunt simul +adducti omnes infrascripti fratres ad presenciam dictorum dominorum +commissariorum, et postmodum singulariter et separatim interrogati omnes +et singuli (reliquis in una parte camere simul remanentibus, et illo qui +interrogabatur coram dictis dominis commissariis existente, et post +responsionem ad aliam cameram eunte), si volebant ordinem defendere +supradictum. Per quos fuit responsum ut sequitur: + +Frater Guillelmus de Gurrisaco Eduensis diocesis respondit, quod volebat +defendere ordinem supradictum, potissime in hiis que viderat a triginta +annis citra, quibus fuerat in dicto ordine, sed non mala puncta dicti +ordinis, si qua in eo sunt, quod non credit, nec malas personas dicti +ordinis. + +Frater Hugo Bossa Eduensis diocesis respondit, quod bene volebat +defendere dictum ordinem, secundum illa que sciebat et viderat in ipso +ordine, a decem annis citra, per quos in eodem steterat citra mare, sed +nolebat defendere aliqua mala puncta, si qua erant in eo. + +Frater Johannes de Corbinhiaco Eduensis diocesis respondit se velle +deffendere ordinem supradictum, quia nullum malum sciebat in eo. +Supradicti vero tres erant fratres servientes. + +Frater Nicolaus de Riperia presbyter, Eduensis diocesis, et frater +Stephanus de Prelomoniay, et frater Petrus de Ruciaco servientes, +Eduensis diocesis, responderunt se ordinem velle deffendere supradictum, +et frater Petrus de la Limay Lugdunensis diocesis respondit idem pro +posse suo; et erat frater serviens. + +Frater Aymo de Compen Lugdunensis diocesis, et frater Poncius de [p. 58] +Mallo passu Aniciensis diocesis, et frater Clemens de Branccio Eduensis +diocesis, fratres servientes, responderunt se velle ordinem deffendere +supradictum; et frater Johannes de Cisseyo Eduensis diocesis, serviens, +idem pro posse suo. + +Frater Matheus de Corbono Lingonensis, frater Hugo de Same Cricon +Eduensis, frater Johannes de Monte Belleti Matisconensis, et frater Hugo +de Buris Lingonensis diocesium, servientes, responderunt quod volebant +deffendere ordinem supradictum. + +Frater Gerardus le Lorinhe Tullensis diocesis respondit, quod nolebat +ordinem deffendere supradictum, quia valde malus erat, et multa mala +puncta erant in eo. + +Acta fuerunt hec in predicta camera, predictis die, etc., presentibus me +Floriamonte et aliis notariis supra proximo nominatis, excepto Nicolao +Constanciensi. + + +Die Sabati sequenti, septima videlicet die mensis Februarii, fuerunt +adducti in predicta camera coram dictis dominis commissariis, exceptis +dominis Lemovicensi et archidiacono Tridentino, quia nondum ibidem +venerant, insimul infrascripti Templarii, qui dicebantur fuisse adducti +de diocesi Claromontensi, videlicet fratres Andreas Jacoti, Stephanus +Labossilha, Bernardus Charnerii, Johannes de Orto, Durandus Audebertus, +Petrus de Bretona fratres servientes, Claramontensis diocesis; Petrus +Bossa presbyter, Gerardus Besso, Bertrandus Amblardi, Petrus de +Mantuhaco, Bonetus Sansauholi, Bonetus Cassagnoli, Johannes Lemosis +fratres servientes, ejusdem diocesis; Johannes de Mallamorte, Johannes +de Zelzils, Johannes de Bellafage et Gilbertus Lafon fratres servientes, +Lemovicensis diocesis. Qui omnes singulariter et segregatim interrogati +a dictis dominis commissariis, si volebant ordinem deffendere, +responderunt quod sic. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus omnibus notariis +supra proximo nominatis, me et Bernardo Filhioli exceptis, prout postea +retulerunt. + + +Post hec, cum predicti domini archiepiscopus Narbonensis, [p. 59] +Baiocensis et Mimatensis episcopi, vocati essent ad presenciam regiam, +excusaverunt se quoad ea que restabant agenda eadem die, rogantes +ceteros collegas eorum, quod facerent adduci coram se alios Templarios +qui de dicta diocesi Claromontensi dicebantur fuisse adducti, et quod +scirent si volebant ordinem deffendere supradictum, quia iste non erat +actus in quo omnes dicti commissarii haberent ex necessitate adesse. +Postque recessit eciam ex causa necessaria, ut dicebat, dictus dominus +Matheus de Neapoli, et fuerunt simul adducti ad presenciam dictorum +dominorum Lemovicensis episcopi et Tridentini ac Magalonensis +archidiaconorum, infrascripti fratres, scilicet fratres Guillelmus de +Cambonent Lemovicensis, Bertrandus de Sartigiis Claramontensis, +Aymericus de Capiaco Lemovicensis, Andinus de Vendaco, Petrus la +Colongna Claramontensis, Bernardus de Bort Lemovicensis, Galterus de +Massi Gelbenensis diocesium milites, Stephanus de Gardia presbiter, +Petrus de Brolio, Guillelmus de Boncino, Guillelmus de Sprimassa +Claramontensis diocesis, Bossa Coeta, Guillelmus de Podio Vignali, +Petrus de Vernogia, Guillelmus Bremaz et Girbertus la Porta Lemovicensis +diocesis. Qui omnes et singuli singulariter et separatim interrogati a +dictis dominis commissariis, si volebant dictum ordinem deffendere, +responderunt quod sic. + +Actum me et omnibus notariis presentibus supra ultimo nominatis. + +Die Dominica sequenti, nichil fuit actum, propter reverenciam diei. + + +Die Lune sequenti, que fuit nona dies mensis Februarii, fuerunt simul +adducti ad presenciam, dictorum dominorum commissariorum, absentibus +dominis Narbonensi et Baiocensi, de diocesi Senonensi fratres Jacobus de +Chamar Senonensis, Johannes de Vernosio Laudunensis, Galterus de Villers +Bissuntinensis, Johannes de Ausato Tornacensis, Jacobus de Rubeo Monte +Lingonensis diocesium, et Addam de Cathalone. Qui singulariter et +separatim requisiti a dictis dominis commissariis, an vellent [p. 60] +ordinem Templi deffendere ab hiis que sibi imponebantur, responderunt +quod sic, et erant fratres servientes. + +Eadem die fuerunt simul adducti in eodem loco ad dictos dominos +commissarios, de diocesi Ambianensi fratres Nicolaus Versequi, Alinus de +Templamars, Anricus de Erdenbort, Jacobus Cohadebur, Johannes de +Vertimare, Petrus Capoins Tornacensis, Anricus de Brabancia Leodicensis, +Anricus de Platea Cameracensis, Bernardus de Castre, Arnulphus Brem +Morinensis diocesium, Philippus de Duaco Atrabatensis diocesis +servientes, et Egidius de Perbona Trajectensis diocesis presbyter. + +Qui omnes sigillatim et segregatim requisiti, responderunt se velle +deffendere dictum ordinem, secundum quod fuerunt recepti in eo et sicut +eum servaverant, et pecierunt omnes sibi ministrari ecclesiastica +sacramenta tanquam bonis et fidelibus Christianis. + +Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram dictis dominis +commissariis infrascripti, qui tenebantur capti in diocesi Parisiensi, +et sigillatim ac separatim requisiti si volebant dictum ordinem +deffendere, responderunt ut sequitur: + +Fratres Oddo de Nantolio, Thericus de Valle Bellant Suessionensis +diocesis, servientes, responderunt se velle deffendere ordinem +supradictum. + +Frater Vernondus de Santoni, ejusdem diocesis, serviens, respondit quod +nichil sciebat in ordine nisi bonum, et dicebat se non intelligere quid +volebat dicere: deffendere. + +Frater Lambertus de Cormeles serviens, ejusdem diocesis, respondit quod +non deffenderet dictum ordinem, nec sciret, cum non sit clericus, sed si +aliquid mali sibi imponeretur, se deffenderet prout posset et sciret. + +Fratres Anricus de Castellione Constanciensis, Stephanus de Sanceyo +Trecensis, P. de Mayson Vinhier Chathalonensis, Matheus de Cayneyo +Belvacensis diocesium, responderunt quod volebant ordinem deffendere +supradictum. + +Frater de Britinhiaco Lingonensis diocesis dixit, quod vult [p. 61] +deffendere in quantum tangit se. + +Frater Thomas de Casnay Belvacensis diocesis, serviens, respondit quod +nunquam vidit in ordine nisi bonum, quod non posset nec sciret eum +deffendere si aliquis aliquod malum diceret vel malus esset, sed se +ipsum vult deffendere. + +Frater Johannes de Nigra curia Laudunensis diocesis respondit, quod vult +deffendere modis quibus melius poterit, et peciit ecclesiastica +sacramenta. + +Frater Nicolaus de Maynilio Ambianensis diocesis respondit, quod vult +deffendere, et peciit ecclesiastica sacramenta. + +Frater Galterus de Buris Lingonensis diocesis respondit, quod vult +deffendere, in quantum poterit. + +Frater Petrus de Enapes Laudunensis diocesis dixit, quod vult deffendere +personam suam. + +Eadem die fuerunt simul adducti in eodem loco ad dictos dominos +commissarios fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de +diocesi Turonensi, videlicet fratres Gerardus de Cabilone Cabilonensis +diocesis, qui ad interrogacionem et requisicionem eorumdem dominorum +commissariorum respondit, quod volebat deffendere dictum ordinem, in +quantum posset et sciret. + +Guido de Tonaco Eduensis diocesis respondit, quod volebat deffendere, +quantum pertinebat ad se. + +Guillelmus de sancto Leonardo Eduensis diocesis respondit, quod volebat +deffendere, in quantum posset, deberet et sciret. + +Petrus de Pedagio Eduensis diocesis respondit se velle deffendere in +quantum ad se pertinet. + +Gaufredus de Malomonte Turonensis diocesis respondit se velle +deffendere, in quantum ad se pertinet et de racione faciendum esset. + +Petrus Trecie Turonensis diocesis respondit se velle deffendere, in +quantum ad se pertinet, cum nichil mali sciat in ordine. + +Andreas Beri Briocensis diocesis respondit se velle deffendere, in +quantum ad se pertinet, et non ordinem. + +Raynardus Baliani Laudunensis diocesis respondit, quod vult [p. 62] +deffendere dictum ordinem, in quantum poterit et sciet, quia nichil mali +scit in eo. + +Johannes Coyfer Turonensis diocesis respondit, quod vult deffendere, in +quantum ad se pertinet, cum nichil mali sciat in ordine. + +Raynandus de Bonis Bituricensis diocesis respondit se velle deffendere, +in quantum ad se pertinet, cum nichil mali sciat in dicto ordine. + +Martinus de Lineriis Bituricensis diocesis respondit se velle +deffendere, in quantum posset et sciret. + +Symon de Lineriis Bituricensis diocesis respondit se velle deffendere, +in quantum ad se pertinet, quia nunquam vidit nisi bonum in ordine. + +Petrus Maliani Lemovicensis diocesis respondit, quod volebat deffendere, +et respondere pro ordine, in quantum ad se pertineret. + +Johannes Malon Turonensis diocesis vult ordinem, ut dixit, deffendere, +quia nunquam vidit in ordine nisi bonum. + +Johannes Dusseam Carnotensis diocesis dixit se velle deffendere ordinem, +quia nunquam vidit nec scit nisi bonum in eo. + +Petrus Foberti Turonensis diocesis vult ordinem, ut dixit, deffendere, +sicut poterit et tenetur. + +Johannes la Chara diocesis Turonensis dixit se velle ordinem deffendere, +in quantum poterit et debebit, cum reputet ordinem ipsum bonum. + +Guillelmus de Blere Turonensis diocesis respondit, quod volebat ordinem +deffendere, in quantum poterit et ad eum pertinebit, quia nil mali +sciebat in eo. + + +Eisdem die et loco, coram dominis commissariis supradictis fuerunt +adducti de sancto Martino de Campis Parisiensi fratres Egidius curatus +de Cysimonte, presbyter, Ambianensis diocesis; Robertus Cavalerii +presbiter, curatus ecclesie sancti Johannis evangeliste, de valle Agie +Rothomagensis; Robertus de Corenflos presbiter, curatus ecclesie [p. 63] +de Brali, Ambianensis; Reynardus de Cuneriis miles, Belvacensis; +Guillelmus de Platea de Belvaco preceptor de Cysimonte; Anricus de +Conpendio Suessionensis, Bertaldus de Somerens Ambianensis, Johannes de +Bulle Noncia Belvacensis, Philippus de Manino Morinensis, Petrus le Gris +Noviomensis, Johannes de sancto Justo Belvacensis, Martinus de Marsiliis +Belvacensis, Michael Mosset Ambianensis, Petrus de Verenis Trecensis, +Decanus de Chifelli Remensis diocesium. + +Qui sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, an +vellent ordinem Templi ab hiis que sibi imponebantur deffendere, +responderunt quod sic, et pecierunt sibi ministrari ecclesiastica +sacramenta. + +Acta fuerunt hec, predictis die et loco, presentibus me Floriamonte, +Nicolo Constanciensi et aliis notariis supra proximo nominatis, hoc +salvo quod dictus Nicolaus non interfuit interrogacioni XVIII fratrum de +Senonensi et Ambianensi diocesibus adductorum. + + +Die Martis sequenti, que fuit decima dies dicti mensis Februarii, +fuerunt simul adducti in eodem loco ad dictos dominos commissarios, +absentibus dominis Narbonensi et Baiocensi et domino Tridentino, de +diocesi Nemausensi fratres: Albertus de Canellis miles, Aquensis; +Guillelmus de Ranco Uticensis, Jacobus Calhardi Magalonensis, Petrus de +Agusano Nemausensis, Johannes de Tribus viis Magalonensis, Poncius +Pisani Magalonensis, Petrus Gibellini Nemausensis diocesium. + +Qui sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, an +vellent ordinem Templi defendere ab hiis que sibi imponebantur, +responderunt quod sic. + +Eisdem die et loco, coram dominis commissariis antedictis et domino +archidiacono Tridentino superveniente, fuerunt adducti de diocesi +Senonensi fratres Egidius de Valencenis presbyter, Cameracensis; +Tierricus de Remis, et Johannes Borleta, Travensis diocesis; Constancius +de Biceyo Lingonensis, Anricus li Abes Laudunensis; Nicolaus de [p. 64] +Ambianis, qui respondit velle defendere, prout ordo traditus sibi fuit; +Johannes de Biersi Tornacensis, Johannes de Pruino Senonensis, Johannes +de Parisius, Bertrandus de Montinhiaco Laudunensis diocesium. Qui +sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, an +vellent ordinem Templi ab hiis que sibi imponebantur defendere, +responderunt quod sic. Adjecit tamen Johannes de Bersi: Pro posse. Et +pecierunt ecclesiastica sacramenta. + +Eisdem die et loco, coram dominis commissariis eisdem fuerunt adducti de +Monte Leterico Parisiensis diocesis fratres Lambertus de Toysiaco +Eduensis, Johannes de sancto Remigio Suessionensis, Milo de sancto +Friachio presbyter, Meldensis; Guido de Ferreriis presbyter, +Parisiensis; Gerardus de Lingonis presbyter, Laurencius de Crenoy +Lingonensis, Johannes de Poysson Lingonensis, Radulphus du Carrel +Rothomagensis diocesium. Qui sigillatim et separatim requisiti a dictis +dominis commissariis, an vellent ordinem Templi ab hiis que sibi +imponebantur defendere, responderunt quod sic. + +Eisdem die et loco, fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis +fratres subscripti de Templo Parisiensi, videlicet fratres Thomas de +Jemval presbyter, Ambianensis; Johannes Vomberti Ambianensis, Gerardus +de Somons Belvacensis, Marcilius de Fleyo Cenomanensis, Radulphus de +Grandi Villarii Ambianensis, Guillelmus de Mayravent Petragoricensis, +Theobaldus de Plomione Laudunensis, Guillelmus de Latigniaco Sico +Meldensis, Johannes de Osqueriis Leodiensis; Poncius de Buris presbyter, +Lingonensis; Stephanus de Turno presbyter, Parisiensis; Albertus de +Germilla Cathalanensis, Johannes de Genefle Leodiensis, Ricardus de +Caprosia Parisiensis; Johannes Braz de Fer presbyter, Ambianensis; +Johannes Vassal presbyter, curatus ecclesie de Valle Camulla, +Constanciensis; Gossoynus de Brugis Tornacensis, Johannes Dorbis +Meldensis, Guillelmus de Verrinis Silvanectensis, Orricus de Precingie +Lingonensis, Guillelmus Brioys Meldensis, Thomas dictus Cames +Belvacensis, Johannes de Noviomo, Radulphus de Pont Frenoy [p. 65] +Silvanectensis, P. de Charuto Senonensis diocesium, P. de Bononia +presbyter et procurator ordinis in curia Romana, ut dicebat; P. de +Grimenilio presbyter Belvacensis, P. de Blesis presbyter Carnotensis, +Thomas de Martinhiaco presbyter Laudunensis, Humbertus de Torbone miles +Viennensis, P. de Symeyo miles Viennensis, Robertus de Mont Boin +Senonensis, Egidius de Cantuco Senonensis, Johannes Bersi Suessionensis, +Christianus de Biceyo Lingonensis diocesium. Qui singulariter et +separatim interrogati, si volebant dictum ordinem Templi defendere, +dixerunt et responderunt quod sic. + +Item, et frater P. de sancta Gressa Ambianensis diocesis, qui in habitu +laycali existens, dixit quod non fuerat in dicto ordine nisi per IIII +menses ante capcionem fratrum, et nolebat defendere ordinem supradictum. + +Item, et frater J. le Gabeer Ambianensis diocesis, qui dixit quod +volebat defendere dictum ordinem pro tempore quo fuerat in eo. + +Eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis +fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Aciis Parisiensis +diocesis, videlicet fratres Raynaldus de Pruino presbyter Senonensis, +Johannes de Mortuo Fonte presbyter Suessionensis, Johannes Ducis +Parisiensis, Matheus de Atrabato, Robertus Vavassor Ambianensis, +Guillelmus Espanbart Constanciensis, Jacobus de Rupella Bisuntinensis, +Radulphus de Grandi Villarii Ambianensis, Symon lo Reppe Tornacensis, +Gosso de Gandano Tornacensis, P. de Serra Trecensis, Johannes de Ressi +Lingonensis, Bertrandus Coquardi Ambianensis, Constancius de Brecenay +presbyter curatus ecclesie de Coleurs Senonensis, Girardus de Genefle +Leodiensis, Michael de sancto Maninio Ambianensis, Addam de Versiaco +Suessionensis, Raynaldus de Fontaynes Lingonensis, et Johannes de +Foresta dicte Lingonensis diocesium. Qui sigillatim et separatim +requisiti a dictis dominis commissariis, si volebant defendere dictum +ordinem, responderunt quod sic, et pecierunt ecclesiastica sacramenta, +et laxacionem carcerum. Acta fuerunt hec predictis die et loco, [p. 66] +presentibus me Floriamonte et aliis notariis supra proximo nominatis, +excepto Nicolao Constanciensi. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit XII dies mensis Februarii, in +eadem camera aule episcopalis, fuerunt simul adducti coram dictis +dominis commissariis, exceptis dominis Narbonensi et Baiocensi +excusatis, fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Corbolio +Parisiensis diocesis, videlicet fratres Robertus de Dormeliis presbyter +Senonensis, Johannes Canho de Rusiaco Parisiensis, Robertus le Sech de +Ambleyvilla Rothomagensis, et Robertus Flamengi Tornacensis diocesium; +ac fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de baylia de +Chaumont Senonensis diocesis, videlicet fratres Guillelmus de Buris +Lingonensis, Thericus de Saxonia miles Magdebrugensis, Arbertus de +Yengentis presbyter curatus de Ayanceriis Lingonensis, Nicolaus de +Monsamon Lingonensis, Julianus de Cuceyo presbyter Lingonensis, Johannes +de Volenis presbyter Lingonensis, Nicolaus de Sanceyo presbyter +Trecensis, Petrus de Summavera presbyter Trecensis, Aymo de Buris +Lingonensis, Johannes Lemainle Laudunensis, Guido de Acoliis +Lingonensis, Johannes de Jemvilla Cathalanensis, Evrardus de Domibus +Lingonensis, Robertus de Biceyo Lingonensis, Thomas de Charmolhis +Lingonensis, Petrus de Villa Soterra Trecensis, Guillelmus de Muciaco +Lingonensis, Thericus le Moys Lingonensis, Robertus de Moceyo Trecensis, +Petrus de Cheriaco Noviomensis, Johannes le Brecel Lingonensis, Anricus +Lalamans Maganensis[?], Stephanus de Espanheyo Lingonensis, Johannes de +Richenbort Lingonensis, Johannes de Villa Sotera Trecensis, Durandus de +Turachac Cabilonensis, Humbertus Fabri Cathalanensis, Theobaldus de +Relanco Lingonensis, Johannes Corbeo Lingonensis, Guillelmus de Foresta +Lingonensis, Oddo de Bello Camino Lingonensis, Johannes de Foresta +Lingonensis, et Nicolaus Musardi Trecensis diocesium. Qui omnes +sigillatim et separatim per se, et dictus Anricus Lalamans per +interpretem, a dictis dominis commissariis requisiti, si volebant +defendere dictum ordinem, responderunt quod sic, petentes cum [p. 67] +instancia habitus suos sibi restitui, et eis ministrari ecclesiastica +sacramenta. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte et +aliis notariis supra proximo nominatis, excepto Nicolao Constanciensi. + + +Postmodum die Veneris sequenti, que fuit XIII dies dicti mensis +Februarii, in dicto loco fuerunt simul adducti de sancto Dionysio +Parisiensis diocesis coram ipsis dominis comimissariis, exceptis dominis +Narbonensi et Baiocensi et archidiacono Tridentino, fratres Thomas +Morelli de Bragella presbyter curatus ecclesie de Somorens Ambianensis +diocesis, Johannes de Sivriaco Senonensis, Bricius de Buris Lingonensis, +Parisius de Buris Lingonensis, Johannes de Baro stiper Albam +Lingonensis, Jacobus Gerbe Trecensis, et Thomas Cavalier Ebroicensis +diocesium. Qui sigillatim et separatim requisiti, si volebant dictum +ordinem defendere ab hiis que sibi imponebantur, responderunt quod sic, +asserens dictus frater Johannes de Barro quod ipse fuerat questionatus +ter, et fuerat in pane et aqua duodecim septimanis, et pecierunt ipse et +frater Jacobus Gerbe predictus ecclesiastica sacramenta. + +Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram eisdem dominis +commissariis fratres subscripti, qui adducti dicebantur de Coflant +Parisiensis diocesis, videlicet fratres Johannes de Gisiaco presbyter +Laudunensis, Jacobus de Villaribus Ducis Lingonensis, Reginaldus de +Ploysiaco Suessionensis, Robertus de Pontissera Rothomagensis, Stephanus +de Bavenas Bisuntinensis, et Baldoynus de Gisiaco Laudunensis diocesium. +Qui sigillatim et separatim interrogati a dictis dominis commissariis, +si volebant dictum ordinem deffendere ab hiis que sibi imponebantur, +responderunt quod sic. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte et +aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Die Sabati sequenti, que fuit XIIII dies dicti mensis Februarii, fuerunt +simul adducti in eodem loco coram dictis dominis, Mimatensi, [p. 68] +Lemovicensi episcopis, et domino Matheo, fratres subscripti, qui adducti +fuisse dicebantur de diocesi Belvacensi, videlicet fratres Johannes de +Chames Ambianensis, et Johannes de Naris in valle presbyter Ambianensis, +et incontinenti, coram dictis dominis et archidiacono Tridentino, qui +tunc venit, fratres Guillelmus de Maynillio Abbrici presbyter +Parisiensis, Bartholomeus de Volenis Laudunensis, Johannes Fort de vin +Altisiodorensis, Dominicus de Divione Lingonensis, Henricus de Favarolis +Lingonensis, Nicolaus de Varlin Belvacensis, Philippus de Versine +Belvacensis, et Robertus de Brioys Senonensis diocesium. Qui +singulariter et separatim requisiti et interrogati a dictis dominis +commissariis, si volebant dictum ordinem defendere ab hiis que sibi +imponebantur, responderunt quod sic, dicens dictus frater J. de Chames: +Usque ad mortem. + +Item, frater Adam de Inferno, cum eisdem adductus, Noviomensis diocesis, +et simili modo interrogatus, dixit quod volebat defendere dictum +ordinem, prout sibi fuit traditus et ipse eum recepit. + +Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram eisdem dominis +commissariis fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de +Vidriaco Cathalanensis diocesis, videlicet fratres Nicolaus de Marra +presbyter curatus ecclesie de Romanis Remensis, Petrus de Sarnayo +Ambianensis, et incontinenti coram dictis dominis, et archidiacono +Magalonensi, qui tunc venit, fratres Johannes de Dormays Remensis, +Philippus de Troys Fons Trecensis, Droco de Sernayo Ambianensis, +Dominicus de Verduno, P. de Monte Coyni Meldensis, Petrus de Cathalone, +et Johannes Davise Cathalanensis diocesium. Qui sigillatim et separatim +requisiti a dictis dominis commissariis, an vellent dictum ordinem ab +hiis que sibi imponebantur defendere, responderunt quod sic, quia +nunquam in dicto ordine viderunt nisi bonum. Dixerunt tamen custodes +eorum quod frater Johannes de Manberchim, de communia istorum, remansit +infirmus ad mortem; propter quod coram eisdem dominis commissariis non +venerat. + +Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram eisdem dominis [p. 69] +commissariis fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Tyers +Senonensis diocesis, videlicet fratres Johannes Peitavin presbyter +Belvacensis, Johannes de Brueria Tornacensis, Bertrandus de Bissi +Lingonensis, Jacobus de Saciaco Trecensis, qui dixit quod XXV fratres +dicti ordinis fuerunt mortui propter tormenta et pasciones; Laurencius +de Pruino Senonensis, Hugo de Villaribus Lingonensis, Johannes de Monte +Meliandi Parisiensis, P. de Landres Remensis, Johannes dictus de Malip +de Lauduno, Bertrandus de sancto Paulo Viennensis (qui dixit quod +nunquam confessus fuit errores dicto ordini impositos nec confitebitur, +quia verum non est, et dixit quod Deus operaretur miraculum, si corpus +Christi administraretur eis, et si acciperent simul confitentes et +diffitentes), et Petrus de Manbressis Remensis diocesium. Qui sigillatim +et separatim a dictis dominis commissariis requisiti, si volebant dictum +ordinem deffendere ab hiis que sibi imponebantur, responderunt quod sic, +et pecierunt cum instancia eis ministrare ecclesiastica sacramenta et +laxacionem carcerum. + +Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram eisdem dominis +commissariis fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de +seneschallia Carcassonensi, videlicet fratres P. de Mossio Narbonensis, +J. Maurini Narbonensis, Raymondus de Corbes Elnensis, Guillelmus de +Nebias Narbonensis, Raymondus de Pruhanis Narbonensis, Poncius Tortossa +Nemausensis, J. Cassanhas Carcassonensis, Arnaldus de Spel Appamiensis, +Johannes Olibe Tholosane, Guillelmus de Castro Novo Carcassonensis, +Stephanus Saurini Uticensis, Johannes Amelii Carcassonensis, Raymondus +de Roianis Agatensis, Poncius Espes Biterensis, Martinus Rebol +Agatensis, Bertrandus de Moleta de Anicio, Bartholamus Andree Agatensis, +Guillelmus de Fuxo miles Appamiensis, P. de Terrasone Petragoricensis, +Bertrandus Cascavelli Agatensis, P. Stephani Agatensis, Bertrandus Aiuda +Dieu presbyter Magalonensis diocesium. Qui sigillatim et separatim +requisiti, si volebant dictum ordinem deffendere ab hiis que [p. 70] +sibi imponebantur, dixerunt quod sic, adiciens dictus P. Stephani: Pro +posse. + +Item, et sex fratres subscripti cum predictis et de seneschallia +predicta adducti, videlicet fratres Gazerandus de Monte Pessato +Narbonensis, Johannes Costa Agatensis, Stephanus Trobati Biterensis, +Ger. de Fore Agula Agenensis, Dorde Jafet Biterensis, et Raymondus Finel +Aquensis diocesium, qui licet, ut dixerunt, coram domino Papa aliqua +contra se et dictum ordinem confessi fuissent, dicentes se mentitos +fuisse coram eo, et predictam confessionem revocantes, singulariter et +separatim requisiti a dictis dominis commissariis, si volebant dictum +ordinem ab hiis que sibi imponebantur defendere, dixerunt quod sic. + +Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram dominis commissariis, qui +adducti fuisse dicebantur de diocesi Senonensi, videlicet fratres +Ancherius de Suete milles Viennensis, Anricus de Aulisi miles +Bituricensis, Laurencius de Bellna preceptor d'Espanhi Eduensis, P. de +Cormelhis Parisiensis, Johannes de Baleno Eduensis, Stephanus de +Castilho Lugdunensis, et Johannes de Hanonia Cameracensis diocesium. Qui +sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, si +volebant defendere dictum ordinem ab hiis que sibi imponebantur, +dixerunt quod volebant deliberare cum Magistro ordinis. + +Item, et alii subscripti cum predictis et de eadem diocesi adducti, qui +sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, si +volebant dictum ordinem ab hiis que sibi imponebantur defendere, +responderunt ut sequitur. Fratres P. de Cortemple Lingonensis, Andreas +de Buris Lingonensis, Johannes de Terra Enfondree Lingonensis, Guido de +Nici Lingonensis, P. de Relanpont Lingonensis, P. de Corbon Lingonensis, +Johannes de Niciaco Lingonensis, Galterus de Capella Cabilonensis, +Martinus de Monte Moreti Lingonensis, Petrus de Lavine Lingonensis, +Robertus de Cormelhiis Parisius, et Parisetus de Buris Lingonensis +diocesium, et Jacobus de Grecis. Responderunt et dixerunt (separatim, ut +dictum est, interrogati) quod volebant dictum ordinem deffendere [p. 71] +pro posse suo. + +G. de Belna Eduensis, Stephanus de Volenis Lingonensis, Johannes Rumprey +Lingonensis, Jacobus de Lavine Lingonensis diocesium, singulariter et +separatim requisiti, dixerunt se velle deffendere ordinem supradictum. +Radulphus de Ganduhon Lingonensis diocesis eodem modo requisitus, dixit +quod volebat dictum ordinem deffendere, cum consilio Magistri. Petrus de +sancto Manierro Viennensis diocesis similiter requisitus, dixit quod +vellet defendere dictum ordinem, si posset, et peciit consilium +Magistri. P. Picardi Lingonensis diocesis requisitus, peciit consilium +Magistri. Johannes Lapercha Lingonensis diocesis similiter requisitus, +petiit consilium magistrorum suorum. Johannes de Cochiaco Lingonensis +diocesis similiter requisitus, peciit consilium magistrorum suorum, et +exhibuit quamdam litteram, que videbatur clausa fuisse sub duobus +sigillis, quorum tamen caracteres non apparebant, quam litteram tradidit +Johannes Supini clericus predictis fratribus et pluribus aliis qui erant +simul tunc temporis Senonis, quando dominus episcopus Aurelianensis +venit ibidem pro examinandis eisdem, prout dixit frater Laurencius de +Belna suprascriptus, cujus littere tenor talis est: + +Philipe de Voet prevost de l'eglese de Poytes, et Johan de Jemville +huisser d'armes nostre segnor le Roy, deputez sus l'ordenance de la +garde des Templers es provinces de Sens, de Roem et de Rems, à nostre +amez frere Lorent de Biame, jadis commandaur de Apuli, et aus autres +freres qui sont en prison de Sans, salut et amor. Savoir vous faisons +que nous avons procuré que li Roys nostre siere vous envoie à l'evesche +d'Orleans pour vous reconcilier. Si vous requirens et prions que vous en +la bone confession que nos vous lassames, vous tenez si devotamant et si +gransemant envers le dit evescheve d'Orliens que il n'aie cause de dire +que par vous nous l'aiens fait travalier ne fait entandre mençonge; nous +vous somons Joan Chapini nostre amé clerc, au quel vous voilhet creire +de part nous de ce que il vous dira, le quel en leu de nous vos +anvoiens. Et sachez que nostre pere le Pape a mandé que tuit cil [p. 72] +qui auront fayt confessions devant los quizitor, ses anvouez, qui ou +cele confession ne veudoent perseveres, que ilz seront mis à damnazion +et destruit ou feu. Nos avons commandé au dit Johan que il vous mit à +vous les covenables cameres, tant que nous serons à vous, où nos serons +brevement, si Diu plet, et fessons alé, se ne fust pour avere grant +besogne où li Rois envoie sue [?] soit garde de nous. + +Dictus vero prepositus, vocatus ibidem per dictos dominos commissarios, +ostensa sibi dicta littera, et per eum visa et diligenter inspecta, +dixit quod ipse non credebat misisse dictam litteram, nec sciebat si +sigillo suo sigillata fuerat, nam clericus suus aliquociens tenebat +sigillum suum, nunquam tamen de mandato vel consensu suo sigillata +fuerat, sicut dixit, asserens quod ipse nec per se nec per nuncium nec +per litteram nec alias unquam induxit aliquem fratrem dicti ordinis nec +dixit alicui quod diceret nisi veritatem puram, volens quod istud a +dictis fratribus peteretur. Prefati vero Johannes de Cochiaco et +Laurencius de Belna dixerunt ibidem quod dictus prepositus nunquam eis +dixerat quod dicerent nisi bonum et veritatem. + +Item, Guillelmus Chalim Eduensis diocesis cum predictis adductus et +similiter requisitus, si volebat dictum ordinem defendere, peciit +consilium magistrorum; Johannes de Cormeliis Parisiensis diocesis peciit +consilium magistrorum, qui sciunt bene quod est, ut dixit. Lambertus de +Cormeliis, ejusdem diocesis Parisiensis, peciit eciam consilium +magistrorum. Stephanus de Buris Lingonensis diocesis similiter +requisitus, dixit quod volebat defendere dictum ordinem in bona racione; +et Parisetus de Vollenis Lingonensis diocesis similiter requisitus, +dixit quod volebat dictum ordinem defendere pro posse suo et ut probous +homo. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei, Bernardo Filholi, Guillelmo Radulphi, Bernardo Humbaldi, +Hugo[ne] Nicolai, Johanne Loveti et Johanne de Fellinis notariis +suprascriptis. + + +Item, die Lune sequenti, que fuit sexta decima dies mensis [p. 73] +Februarii, fuerunt adducti in loco predicto coram dictis dominis +commissariis, domino Narbonensi excepto et se excusante, fratres +subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de castro divi Martini +Meldensis diocesis, videlicet fratres Guillelmus de Sornayo miles +Pictavensis, Droco de Viveriis Suessionensis, Johannes de Septem +Montibus presbyter Suessionensis, Millo de Charni presbyter Lingonensis, +Johannes de Villaribus Suessionensis, Guillelmus de Crava Rothomagensis, +Jacobus de Calido Furno Meldensis, Christianus de Chameri Laudunensis, +Petrus de Breella Belvacensis, Thomas de Rochacueria Ambianensis, +Guillelmus de Putolis Parisiensis, Lambertus de Romana curia Remensis, +Gervasius de Fellinis Carnotensis, Gervasius de Falesia Sagiensis +diocesium. Qui singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum +ordinem defendere, responderunt quod sic. Acta fuerunt hec predictis die +et loco, presentibus me Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra +proximo nominatis. + + +Die Martis sequenti, que fuit decima septima dies mensis Februarii, +fuerunt adducti in capella predicta, coram dictis dominis commissariis, +exceptis dominis Narbonensi et Baiocensi et [..?] se excusantibus, +quatuor fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de diocesi +Auxitana, videlicet frater Ademarus de Sparros miles Tarvensis diocesis, +Raymondus de Gladio presbyter Carturcensis, Johannes de Valle Gelosa +presbyter Petragoricensis, et Raymondus Guillelmi Auxitane diocesium. +Qui singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum ordinem +defendere, responderunt ut sequitur. Dictus frater Ademarus dixit et +respondit quod volebat dictum ordinem defendere, licet, ut dicebat, +confessus fuisset coram domino Papa, asserens se mentitum fuisse coram +eo. Raymondus de Gladio et Raymondus Guillelmi dixerunt et responderunt +quod volebant dictum ordinem defendere. Johannes de Valle Gelosa dixit +et respondit quod volebat dictum ordinem defendere, licet adductus +fuerit coram domino Papa, coram quo nichil fuit confessus, ut [p. 74] +dixit, contra ordinem. + +Eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis et +domino Baiocensi episcopo fratres subscripti, qui adducti fuisse +dicebantur de Tholosanis. Qui singulariter et separatim interrogati, si +volebant dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur. Frater +Guillelmus Alberti Ruthenensis diocesis dixit quod vult dictum ordinem +defendere quantum vidit; sed dicit quod ipse fuerat receptus in ordine +per undecim dies solum ante capcionem fratrum. Requisitus si volebat +absolvi, dixit quod non, nisi sicut dominus Papa ordinabit. + +Frater Guillelmus Radulphi Tholosane, Raymondus Bernardi Convenarum, +Bernardus Castri Ruthenensis, Guillelmus de Cardalhaco Convenarum, et +Guillelmus de Scorralha Tholosane diocesium, dixerunt et responderunt +quod volebant dictum ordinem defendere, et pecierunt ecclesiastica +sacramenta. + +Eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis +fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Crepricordio +Meldensis diocesis, videlicet fratres Johannes de Vallellent +Suessionensis, Jacobus de Cormele Suessionensis, Johannes de Chamino +Ebroicensis, Philippus Gafel Noviomensis, Nicolaus de Serra Trecensis, +Lambertus Flamengi Laudunensis, Fulco de Trecis, Matheus de Gresson +Essart Belvacensis, Clemens de Grande Villarii Ambianensis, Arnulphus le +Franceys Senonensis, Johannes Bochier Ambianensis, Andreas Mederarii +Ambianensis, Johannes Pernet presbyter Belvacensis, Robertus de Rembaldi +Valle Morinensis, Petrus de sancto Justo Belvacensis, Guillelmus Fabri +Belvacensis, Egidius de Lana Curia Ambianensis, et Petrus de Latigniaco +Noviomensis diocesium. Qui singulariter et separatim interrogati, si +volebant dictum ordinem defendere, dixerunt et responderunt quod sic, et +pecierunt ecclesiastica sacramenta. + +Eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis +fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Tholosanis, [p. 75] +videlicet fratres Raymondus Guillelmi miles Convenarum, Guillelmus de +Cararco miles Caturcensis, Bernardus de Bevella Ruthenensis, Petrus de +Malhaco Tholosane, Petrus Pagessii Convenarum, Hugo Golsa Albiensis, et +Bernardus de Vado presbyter Albiensis diocesium. Qui singulariter et +separatim interrogati, si volebant dictum ordinem defendere, dixerunt et +responderunt quod sic. Et pecierunt ecclesiastica sacramenta et +allevacionem carcerum, et dixit dietus Bernardus de Vado quod in tantum +tortus et questionatus fuerat et tamdiu tentus ad ignem quod carnes +talorum suorum combuste et ossa talorum infra paucos dies ceciderunt +eidem, ostendens duo ossa que dicebat illa esse que ceciderant de talis. + +Item, eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis +commissariis (excepto domino archidiacono Magalonensi, qui jam, quoad ea +que dicta die restabant agenda, se excusavit) fratres subscripti, qui +adducti fuisse dicebantur de Pictavia, videlicet fratres Iterius de +Lombihacho miles Lemovicensis, Petrus de Lonihis Remensis, Guillelmus de +Sanzeto Lemovicensis, Helias Aymerici Lemovicensis, Galterus de Pincon +Cameracensis, Aymericus Boeti Engolismensis, Guillelmus Vigerii +Engolismensis, Matheus de Alveto Cameracensis, Petrus de Rupe +Turonensis, Matheus de Stagno Turonensis, Helias de Chalhistrat +presbyter curatus ecclesie de Relhatus Lemovicensis, Guillelmus Barbot +Pictavensis, Raynardus de Bondis Parisiensis diocesium. Qui singulariter +et separatim interrogati, si volebant dictum ordinem deffendere, +dixerunt et responderunt quod sic. + +Item, frater Humbertus de Reffiet Pictavensis diocesis, qui eodem modo +interrogatus, respondit quod pauper homo est et non intendit defendere +dictum ordinem, sed habebit ratum illud quod Magister ordinis faciet. + +Item, et alii fratres subscripti cum aliis predictis de Pictavia, ut +dicebatur, adducti. Qui singulariter et separatim interrogati, si +volebant dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur. + +Frater Audebertus de Porta Pictavensis diocesis querit consilium +Magistri, sub cujus obediencia est. + +Frater Johannes Bochandi Pictavensis diocesis respondit et dixit [p. 76] +quod pauper homo est et non posset defendere, sed erit contentus de hoc +quod Magister faciet. + +Frater Thomas de Camino Rothomagensis diocesis respondit quod pauper +homo est et non posset defendere, sed defendat Magister, si vult, quia +de hoc quod ipse faciet est contentus. + +Frater Johannes le Bergonhons Lingonensis diocesis, in habitu laycali +existens, dixit quod non vult defendere dictum ordinem, quia, antequam +Templarii essent capti, apostitaverat bene per annum, propter quamdam +mulierem. + +Frater Laurencius Bacizin Pictavensis diocesis dixit quod libenter +defenderet dictum ordinem, si posset, sed non habet unde, propter quod +relinquit defensioni superiorum suorum. + +Frater Guido de Gorso Lemovicensis diocesis dixit quod libenter +defenderet, si posset, sed non habet de quo, et relinquit defensioni +Magistri. + +Frater Johannes de Anonia Cameracensis diocesis dixit quod vult +defendere suo posse. + +Frater Stephanus de Lamon Lemovicensis diocesis dixit quod non potest +defendere quamdiu est captus, sed si esset liber, defenderet suo posse. + +Frater P. Raynardi Pictavensis diocesis relinquit defensioni Magistri. + +Frater Guillelmus Bonamor Caturcensis diocesis relinquit defensioni +majorum ordinis. + +Frater Johannes de Bisonio Bituricensis diocesis dixit quod vult +defendere suo posse. + +Frater Stephanus Anglici Pictavensis diocesis relinquit defensioni +Magistri ordinis, quia tempore capcionis fratrum non fuerat in dicto +ordine nisi per duos annos. + +Frater Aymericus Chamerlent Lemovicensis diocesis dixit quod non vult +defendere, imo vult stare confessioni facte per eum coram domino Pape. + +Fratres Stephanus Quintini Pictavensis, et Gerardus de la [p. 77] +Terlanderia Engolismensis diocesium, dixerunt quod volebant dictum +ordinem defendere pro posse suo. + +Frater Iterius de Breveza Lemovicensis diocesis relinquit defensioni +majorum. + +Item, eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis +commissariis fratres suscripti, qui adducti fuisse dicebantur de +Crespino Silvanectensis diocesis, qui singulariter et separatim +interrogati, si volebant dictum ordinem defendere, responderunt ut +sequitur: + +Frater Radulphus de Taverniacho Parisiensis diocesis dixit quod vult +defendere usque ad finem. + +Fratres Reginaldus de Parisius presbyter, Matheus de Tabulla +Belvacensis, et Nicolaus de Compendio Suessionensis diocesium, dixerunt +quod volunt dictum ordinem defendere usque ad mortem. + +Fratres Helias de Gostro Meldensis, Johannes de Oratorio Suessionensis, +P. de sancto Lupo Parisiensis, et Bonio de Volenis Lingonensis +diocesium, dixerunt quod volunt dictum ordinem defendere. Acta fuerunt +hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte Dondedei et aliis +notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit XVIII dies mensis Februarii, +fuerunt adducti de Templo Parisiensi, coram dictis dominis commissariis, +dominis Narbonensi archiepiscopo et Baiocensi exceptis, fratres +subscripti, qui singulariter et separatim interrogati, si volebant +dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur: + +Frater Raynardus de Tremblaio presbyter Parisiensis diocesis, qui alias +pro primo edicto fuerat coram dictis dominis commissariis, dixit quod si +esset extra carcerem et haberet de quo, libenter defenderet, et hoc +protestabatur. + +Frater P. de Fontanis Ambianensis dixit quod non vult defendere, quia +non fuerat in ordine nisi per V septimanas, et petit quod possit exire +ordinem. + +Frater Fulco de Duno Remensis diocesis dixit quod non vult [p. 78] +defendere, quia non fuerat in ordine nisi per mensem et duos dies, et +petit quod relaxetur, et quod possit exire ordinem supradictum. + +Frater Petrus de Varmerivilla Remensis diocesis dixit quod non vult +defendere, quia non fuit in ordine nisi per mensem minus duobus diebus, +et petit sibi dari licenciam recedendi ab ordine. + +Frater Nicolaus de Ancinimonte Cathalanensis diocesis dixit quod non +vult defendere, quia non fuerat in ordine nisi per tres menses, et petit +sibi dari licenciam recedendi ab ordine. + +Frater Johannes de Turno Parisiensis diocesis dixit quod vult defendere +dictum ordinem. + +Frater Raynerius de Larchant Senonensis diocesis, qui alias fuerat coram +dictis dominis commissariis pro primo edicto, dixit quod vult defendere +pro posse. + +Frater Radulphus de Salicibus Laudunensis diocesis, qui alias fuerat +coram dictis dominis commissariis post primum edictum, dixit quod vult +deffendere pro posse. + +Frater Nicolaus de Trecis dixit quod vult deffendere. + +Frater Symon de Cormicia Remensis diocesis dixit quod vult defendere pro +posse, cum auxilio fratrum. + +Frater Guillelmus de Gisiaco Bisuntinensis diocesis dixit quod vult +defendere omni bono modo quo poterit. + +Frater Johannes de Ellemosina Parisiensis diocesis dixit quod vult +deffendere cum auxilio fratrum, si esset liber a carcere, sicut erat +tempore capcionis. + +Frater Stephanus de Pruino Senonensis diocesis, qui alias fuerat coram +dictis dominis commissariis, dixit quod vult deffendere dictum ordinem +quatenus fuit sibi traditus, et si esset extra prisionem. + +Fratres Gerardus de Monachi Villa Autisiodorensis, et Guillelmus +Espaulart Lingonensis diocesium, dixerunt quod volunt defendere dictum +ordinem. + +Frater Guido de Latigniaco Sicco Meldensis diocesis requisivit [p. 79] +se reduci in statu in quo erat tempore capcionis, et tunc defenderet +dictum ordinem, ut dixit, tanquam bonum et justum. + +Frater Tossanz de Lanchivilla Belvacensis diocesis dixit quod vult +defendere cum adjutorio fratrum. + +Frater Guillelmus Ardoyni Aurelianensis diocesis dixit quod vult +defendere pro posse, cum auxilio fratrum. + +Frater Johannes de Cormella Suessionensis diocesis requisivit se reduci +in statu quo erat tempore capcionis, et tunc defenderet pro posse, cum +auxilio fratrum. + +Frater Petrus de Sarcellis clericus Parisiensis diocesis dixit se esse +pauperem, et si esset in statu quo erat tempore capcionis, ipse libenter +defenderet dictum ordinem, ut dixit. + +Frater P. Picardi de Buris Lingonensis diocesis petit quod ponatur extra +carcerem, et tunc defenderet dictum ordinem cum adjutorio aliorum +fratrum. + +Frater Johannes de Ponte Episcopi Noviomensis diocesis dixit quod si +esset in statu quo erat tempore capcionis sue, libenter defenderet +dictum ordinem, sed captus et in paupertate in quo est, non potest. + +Frater Thomas Quintini Baiocensis diocesis dixit quod vult defendere +dictum ordinem; et pecierunt isti prenominati ecclesiastica sacramenta. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit XIX dies mensis Februarii, +fuerunt adducti de dicto Templo Parisiensi coram dictis dominis +commissariis, dominis Narbonensi et Baiocensi exceptis, fratres +subscripti, qui singulariter et separatim interrogati, si volebant +dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur: + +Frater Robertus de Mella Laudunensis diocesis dixit quod non vult +defendere nisi personam suam tantum. + +Frater Ponzardus de Gisiaco Laudunensis diocesis, qui alias [p. 80] +fuerat coram dictis dominis commissariis, dixit quod vult juvare ad +defensionem dicti ordinis pro posse suo. + +Frater P. de Bocli miles Noviomensis diocesis dixit quod vult defendere, +quantum ad ipsum pertinet. + +Frater Matheus de Gisiaco miles Belvacensis diocesis dixit quod non vult +defendere dictum ordinem, quia non vidit aliquem Templarium recipi nisi +se ipsum. + +Frater Johannes de Primeyo miles Carnotensis diocesis dixit quod non +fuerat in ordine ante captionem eorum, nisi per IIII menses vel per V, +ac non vult defendere, sed petit licenciam exeundi. + +Frater Poncius de Bono Opere Lingonensis diocesis dixit quod si esset +extra prisionem, ipse libenter defenderet pro posse. + +Frater Johannes de Torta Villa Senonensis diocesis dixit quod vult +defendere. + +Frater Theobaldus de Basimonte Carnotensis diocesis dixit quod si esset +extra carcerem et haberet de bonis Templi, ipse defenderet. + +Frater Philippus de Villa Serva Noviomensis diocesis dixit quod si esset +extra carcerem et haberet bona Templi, ipse defenderet libenter. + +Frater P. de Geans Remensis diocesis dixit et respondit idem quod +proximo precedens. + +Frater Johannes de Cella Laudunensis diocesis dixit quod libenter +defenderet, si posset et haberet unde. + +Frater Jacobus de Vergiis Meldensis diocesis dixit quod libenter +defendere vult pro posse, et si aliquid dixerit contrarium, mentitus +est. + +Fratres Nicolaus de Gella Laudunensis, et Aymo de Barbona Trecensis +diocesium, dixerunt quod volunt defendere dictum ordinem pro posse suo. + +Frater Guillelmus Bocella Ebroicensis diocesis dixit quod vult +defendere, et si aliud dixit, mentitus est per gulam. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me [p. 81] +Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit vicessima dies mensis +Februarii, convenerunt in camera adherente dicte aule episcopali +predicti omnes domini commissarii. Et predictus frater Ponzardus, +iterato veniens coram eis, dixit se velle defendere dictum ordinem, et +protestatus fuit de racionibus suis, loco et tempore proponendis. + +Item et prefatus frater G. de Caus miles Ruthenensis diocesis coram +dictis dominis commissariis ante omnia protestatur, quod per ea que +dicet seu proponet coram dominis commissariis supradictis, non intendit +aliquid erroneum sustinere, nec facere nec dicere aliqua que possent +esse vel deberent contra ecclesiam Romanam, nec contra dominum nostrum +Papam, nec contra dominum nostrum Regem Francorum seu eorum curias, sed +ad excusacionem et conservacionem juris sibi competentis vel +competituri, dixit ea que sequuntur, et proposuit quod citacio seu +interrogacio facta in citacione est penitus, quoad ipsum, inutilis et +inanis, nec ipse posset facere responsionem aliquam dicte citacioni seu +interrogacioni, nisi inutilem et inanem, et quod nullum sortiretur +effectum, quia posito sine prejudicio quod ipse vellet dicere se velle +defendere religionem Templi, velle suum nullum esset, quia illud quod +deberet procedere ex mero sue voluntatis arbitrio, non posset compleri +in statu in quo ipse est, pro eo quod est captus, et incarceratus et in +prisione firmata detentus, et bonis Templi penitus spoliatus et +denudatus. Unde dixit se non posse habere libertatem neque facultatem +prosequendi racione predicta, quia non est dominus sui ipsius; sed, si +esset liberatus et restitutus ad predicta bona, libenter per viam juris +procederet coram eisdem dominis commissariis, si placeret summo +Pontifici et domino nostro Regi, et tantum responderet, sine offensa +eorum, quod de jure sufficere deberet, taliter quod propter deffectum +suum religio Templi nullum pateretur detrimentum. + +Tamen protestatur de omnibus suis racionibus, defensionibus, [p. 82] +excepcionibus et excusacionibus suis suo loco et tempore proponendis, et +in omnibus de jure suo. + +Ad que dicti domini commissarii responderunt quod non habebant +potestatem liberandi eumdem a carcere, sed solum habebant potestatem +inquirendi contra totum ordinem Templi, et obtulerunt ei quod, +quocienscumque voluerit venire coram eis, ipsi facient eum adduci ad +presenciam eorumdem et ipsum libenter audient et benigne. + +Post hec, ibidem veniens frater Radulphus de Gisiacho receptor in +Campanea coram dictis dominis commissariis protestatus fuit, quod ipse +nichil vult nec intendit dicere contra dominum nostrum summum +pontificem, vel ecclesiam, vel Regem Francorum, liberos seu fratres +suos; tamen dixit quod, si predicti domini commissarii vellent ipsum +restituere pristine libertati, et ponere omnino extra omnem prisionem, +et restituere sibi omnia bona Templi que tenebat tempore quo fuit +captus, ipse offerebat se paratum venire coram eis, quocienscunque +mandarent ei; et insuper protestatur quod omnes raciones, et +allegaciones ac excusaciones sint sibi salve, loco et tempore +opportunis. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit XXIII dies mensis Februarii, +convenerunt in capella dicte aule adherenti dicti domini Narbonensis et +Lemovicensis, Matheus, Tridentinus et Magalonensis archidiaconi; et +fuerunt ibidem coram eis adducti fratres subscripti, qui adducti fuisse +dicebantur de Moysiaco Caturcensis diocesis: videlicet fratres Hugo de +Calvioni miles Ruthenensis, P. de Telheto presbyter Lemovicensis, P. de +Castanherio Agenensis, Arnaldus de Portello Aquensis, Sichardus Alberti +de Tholosa, et Durandus de Viveriis Lectorane diocesium. Qui +singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum ordinem +defendere, responderunt quod sic. + +Item, eisdem die et loco, jam veniente domino Mimatensi, et [p. 83] +recedente et se excusante domino Narbonensi, fuerunt adducti coram +dictis dominis commissariis ibi presentibus et remanentibus, fratres +subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Trapis Parisiensis +diocesis. Qui singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum +ordinem defendere, responderunt ut sequitur: + +Frater P. de Acies Noviomensis diocesis dixit quod vult defendere dictum +ordinem, et tamen, ut dixit, non fuerat in ordine ante capcionem eorum +nisi per quatuordecim menses. + +Frater P. Prepositi Atrabatensis diocesis dixit quod vult defendere +dictum ordinem pro posse, et requisivit ecclesiastica sacramenta. + +Fratres Galterus de Villa Savir Suessionensis, P. de Caemi Noviomensis, +Lucas de Servoy Ambianensis, Radulphus de Fremio ejusdem Ambianensis, et +Petrus de Turno Parisiensis diocesium, dixerunt quod volunt dictum +ordinem defendere. + +Frater Johannes de Rizavalle Ambianensis diocesis dixit quod vult +defendere, dicens quod non fuerat in dicto ordine ante capcionem eorum +nisi per dimedium annum. + +Fratres Oddo le Culheret Ambianensis, Hugo de Alchiaco ejusdem +Ambianensis, et Rogerius de Mosselhas Belvacensis diocesium, dixerunt +quod volunt dictum ordinem defendere pro posse. + +Frater Nicolaus de Boncelo Belvacensis diocesis dixit quod ante +capcionem eorum non fuerat in dicto ordine nisi per duos menses, et ideo +nichil scit dicere, et petit licenciam et vellet libenter intrare aliam +religionem, pro salute anime sue. + +Frater Johannes de Campaneis Morinensis diocesis dixit quod vult +defendere dictum ordinem, et petit ecclesiastica sacramenta. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei, et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, in crastinum sancti Mathie apostoli, +que fuit XXV dies mensis Februarii, convenerunt in predicta camera +adherente dicte aule episcopali prefati domini Mimatensis et [p. 84] +Lemovicensis episcopi, Matheus, et Tridentinus ac Magalonensis +archidiaconi, et fuerunt ibidem adducti coram eis insimul fratres +subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Jamvilla Aurelianensis +diocesis: videlicet fratres Dionisius Nepotis presbyter curatus de +Errivilla Carnotensis diocesis, Arnulphus deu Porche Carnotensis, P. de +Grisi Parisiensis, Stephanus de Compendio Suessionensis, Robertus de +Nangivilla Senonensis, Matheus de Carnella Parisiensis, Guillelmus de +Roynayo presbyter Lexoviensis, Petrus de Choyneyo Carnotensis, Arnulphus +de Domnon Parisiensis, Stephanus Licon Carnotensis, P. de Belineys +Aurelianensis, Symon de Floriaco en Bieyra Senonensis, Guillelmus de +Stampis Senonensis, Johannes de Maynillio Albrici Parisiensis, Guido de +Maynillio Albrici Parisiensis, Radulphus de Galeto Ambianensis, +Guaufredus de Sanctis Carnotensis, Symon de Feritate Carnotensis, +Girardus Boileve Aurelianensis, Oddo de Garinuhi Ambianensis, et +Guillelmus de Guilherval Carnotensis diocesium. Qui singulariter et +separatim interrogati, si volebant dictum ordinem defendere, +responderunt quod sic; eciam dicti Dionisius Nepotis et Arnulphus deu +Porche, usque ad mortem, ut dixerunt; et pecierunt omnes isti +ecclesiastica sacramenta. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit XXVI dies dicti mensis Februarii, +convenerunt in eadem camera prefati domini Mimatensis et Lemovicensis +episcopi, Matheus, et archidiaconus Tridentinus; et fuerunt ibidem +adducti coram eis insimul fratres subscripti, qui adducti fuisse +dicebantur de Gizorcio Rothomagensis diocesis. Qui singulariter et +separatim interrogati, si volebant dictum ordinem defendere, +responderunt singulariter ut sequitur: fratres Enricus Zelot presbyter +Tulensis, Robertus de Monsterolio presbyter Suessionensis, et P. de +Dampno Martino presbyter Parisiensis diocesium, responderunt se [p. 85] +velle deffendere dictum ordinem; adjiciens dictus Robertus, pro posse +suo. Et conveniente dicto domino Magalonensi archidiacono cum aliis +predictis dominis commissariis, fratres subscripti, cum aliis predictis +omnibus adducti, et interrogati ut supra, responderunt ut sequitur: + +Frater Guaufredus de Sornayo miles Aurelianensis diocesis respondit quod +vult deffendere dictum ordinem quantum ad se, asserens quod dictus ordo +non est talis sicut imponitur ei. + +Fratres P. Bons miles Bitericensis, Ancellus de Rocheria miles +Cathalanensis, Galterus de Bullens miles Ambianensis, Enardus de +Valdencia miles Treverensis, Guillelmus de Conde Carnotensis, Guillelmus +de Roy Suessionensis, Thomas de Luier Remensis, et Richardus de +Marselhie Ebroicensis diocesium responderunt quod volunt dictum ordinem +deffendere, adjiciens dictus Richardus quia volebat salvare animam suam. + +Frater Robertus de Sornayo Ambianensis diocesis respondit quod omni +tempore voluit et vult dictum ordinem deffendere. + +Frater Guaufredus de Cera Laudunensis diocesis respondit quod vult +defendere. + +Frater Robertus de Hermenoville Silvanectensis diocesis respondit quod +vult defendere, de toto posse suo. Frater Nicolaus de Lanhivilla +Belvacensis diocesis respondit quod vult defendere, pro posse. + +Item fratres Renaudus de Landevilla Senonensis, Guillelmus de Anucuilio +Bajocensis, Ricardus Leopardi Bajocensis, Petrus de Chableis +Lingonensis, Robertus de Charinis Lingonensis, Stephanus de Novocastello +Rothomagensis, Richardus Berlengue Rothomagensis, Nicolaus de Puteolis +Parisiensis, Johannes de Cormelhes Parisiensis, Stephanus Romanha +Remensis, Egidius de Euereyo Remensis, Michael de Fleys Ambianensis, +Arnulphus de Fontanis Ambianensis, Guillelmus Eynardi Bituricensis, +Robertus Burgundi de Bituris, Guillelmus de Cormelano Bajocensis, +Johannes de Amblevilla Rothomagensis, Guido de Panaia Rothomagensis, P. +de Villers Parisiensis, Johannes de la Verce Belvacensis, Johannes +Dorges Lingonensis, Johannes Barbona Trecensis, Guillelmus de [p. 86] +Berines Carnotensis, Johannes Palho Parisiensis, P. de Arbleyo +Parisiensis, Johannes de domo Dei au Moyne Meldensis, P. de Clargor +Lemovicensis, Thomas de Trecis Civitatensis, Lambertus de Vercura +Lingonensis, Lambertus de Gorion Bisuntinensis, Droco de Capriaco +Senonensis, Anricus des Recors Ebroicensis, Robertus de Grandi Villarii +Ambianensis, Oddo de Latiniaco Sico Meldensis, Radulphus de Perosello +Ambianensis, Egidius de Parvane Suessionensis, Stephanus Domont +Parisiensis, Gilanus Toe Bajocensis, Guaufredus Cruci Bajocensis, +Matheus Renaudi Ebroicensis, Audinus Anglici Ebroicensis, et +Christophorus de Locaveris Ebroicensis diocesium responderunt quod +volunt dictum ordinem defendere. Dixerunt tamen dicti Arnulphus de +Fontanis, Johannes de Amblevilla, Guillelmus de Bernies, Droco de +Capriaco et Oddo de Latiniaco Sico, pro posse suo, et pecierunt dicti +Guillelmus de Arnullo, P. de Chambleis, Stephanus de Romanha, P. de +Villers, Robertus de Grandi Villarii, Guaufredus Cruci, Matheus Renaudi, +et Audinus Anglici, ecclesiastica sacramenta. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit penultima dies mensis +Februarii, convenerunt in predicta capella adherente dicte aule +episcopali prefati dicti domini commissarii, excepto et se excusante +quoad hodiernam diem prefato domino Lemovicensi episcopo, et absente +domino Bajocensi; et fuerunt adducti coram eis ibidem insimul fratres +subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Vernone Rothomagensis +diocesis, videlicet fratres Johannes Botella presbyter de Parisius, +Jacobus de Priveri Ebroicensis, Radulphus de Compendio Suessionensis +diocesium (et tunc veniente domino Bajocensi coram ipso et aliis +predictis dominis commissariis), fratres Johannes de Pelles Carnotensis, +Petrus de Compendio Suessionensis, Johannes Deysimonce Ambianensis, +Johannes Lomone Constanciensis, Johannes de Franville [p. 87] +Rothomagensis, Guillelmus de Boysimont Rothomagensis, P. de Anisiaco +Laudunensis, Johannes Briart Cameracensis, Nicolaus Legan +Constanciensis, et Johannes Ganerii alias dictus Anucupe Sagiensis +diocesium. Qui omnes singulariter et separatim interrogati, si volebant +dictum ordinem defendere, responderunt quod sic. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte et +aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit II dies mensis Marcii, convenerunt +omnes septem domini commissarii predicti in quadam parva camera dicte +aule adherente; et fuerunt adducti coram eis, de domo predicta Templi +Parisiensis, fratres subscripti, qui singulariter requisiti, si volebant +dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur: + +Frater Johannes de Turno Parisiensis diocesis thesaurarius Templi +respondit quod in statu et puncto in quo est, non potest dictum ordinem +defendere nec vult. + +Frater Guillelmus de Arteblayo Parisiensis diocesis olim hellemosinarius +domini Regis, dixit quod non se offert nec vult offerre deffensioni +dicti ordinis. + +Frater Philippus Agate Ebroicensis diocesis dixit quod non potest nec +vult defendere. + +Frater Baudoynus de sancto Justo Belvacensis diocesis dixit quod non +vult defendere. + +Frater Jacobus de Molayo miles, Magister magnus ordinis Templi, +requisitus per dictos dominos commissarios si vult defendere dictum +ordinem, respondit quod dominus Papa reservaverat eum sibi, et ideo +supplicavit quod dicti commissarii dimitterent eum super istis, quousque +in presencia domini Pape, et tunc diceret quod videret expedire. Qui +domini commissarii expresse declaraverunt quod contra personam suam +sicut contra singularem nichil facere nec inquirere volebant nec +poterant, sed tantum procedere in inquisicione sibi commissa [p. 88] +contra ordinem, secundum traditam eis formam quod eos facere oportebat, +et requisivit idem Magister quod dicti domini commissarii scriberent +domino Pape, quod se et alios per dominum Papam reservatos ad suam +presenciam evocaret. Et dicti domini commissarii responderunt ei quod +hoc facerent quam cicius possent. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Postmodum, die Veneris post festum Beati Gregorii, que fuit XIII dies +mensis Marcii, convenerunt in predicta camera dicte aule prefati domini +commissarii, excepto domino archidiacono, Tridentino, se quoad illam +diem excusante, et fuerunt adducti coram eis ibidem fratres subscripti, +videlicet: + +Frater Gaufredus de Gonavilla miles, preceptor Pictavie et Aquitanie, +qui per dictos dominos commissarios interrogatus si vellet defendere +ordinem Templi, respondit quod erat captus in prisione dominorum Pape et +Regis, et erat homo illiteratus et insufficiens ad defensionem ordinis, +nec habebat consilium, nec unde posset habere consilium, unde ad presens +coram predictis dominis commissariis aliud nolebat nec audebat aliquid +dicere; tamen si esset in presencia domini Pape vel Regis, quos tenet +pro bonis dominis et justis judicibus, diceret quod expedire videret. +Qui domini commissarii responderunt sibi quod secure poterat loqui coram +eis, nec debebat timere de aliquibus violenciis, injuriis vel tormentis, +quia non inferrent nec inferri permitterent, immo impedirent; si inferri +deberent. Tamen nichil aliud voluit dicere coram dictis dominis +commissariis, nisi quod petebat se reduci ad presenciam domini Pape. + +Item, eisdem die et loco, fuit adductus ad presenciam dictorum dominorum +commissariorum frater Hugo de Peraudo miles, visitator Francie. Qui +interrogatus si volebat aliquid dicere coram eis pro dicto ordine vel +contra, respondit quod non, nisi quod prius dixerat coram eis in primo +edicto. + +Item, eisdem die et loco, fuerunt adducti coram dictis dominis [p. 89] +commissariis fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de +diocesi Bituricensi, videlicet fratres: Robertus Vigerii Claramontensis, +Aymo de Pratemi Lemovicensis, Johannes de Chantalup Nivernensis, Oddo de +Buris Lingonensis, Johannes de Bussavent Nivernensis, Henricus Honorello +Claramontensis, Galterus de Campo Allaman, Henricus de Caritate +Altisiodorensis, Guillelmus de Tolhes Claramontensis, Guillelmus de la +Toyssonieyra Eduensis, Martinus de Verines Eduensis, Stephanus de Paredo +Claramontensis, Stephanus de Lalansa Bituricensis, Stephanus de Panenges +Nivernensis, et Symon Testafort Altisiodorensis diocesium. Qui +singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum ordinem +defendere, responderunt quod sic, excepto dicto Aymo de Pratemi, qui +respondit quod non vult, nec potest, nec scit, et petit ecclesiastica +sacramenta. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit XIV dies mensis Marcii, predicti +domini commissarii congregati in dicta camera episcopali, absente domino +Narbonensi et se excusante, fecerunt venire ad presenciam eorumdem +infrascriptos fratres ordinis Templi qui alias dixerant se velle +defendere ordinem supradictum, et omnibus in ipsorum dominorum presencia +insimul constitutis, fecerunt ex integro legi commissionem factam eisdem +dominis, super inquisicione predicta facienda per eos apostolica +auctoritate, et in eorum presencia aperuerunt articulos, sub bulla +ejusdem domini Pape eisdem dominis missos, super quibus inquirere +habent, et dictos articullos fecerunt legi eisdem in Latino, et +postmodum in Galico vulgariter exponi commissionem et articulos +supradictos. Cujus commissionis tenor suprascriptus est et tenor +articulorum sequitur in hec verba: + +Isti sunt articulli super quibus inquiretur contra ordinem milicie +Templi. + +Primo quod, licet assererent sancte ordinem fuisse institutum et [p. 90] +a sede apostolica approbatum, tamen in recepcione fratrum dicti ordinis, +et quandoque post, servabantur et fiebant ab ipsis fratribus que +sequuntur: + +Videlicet quod quilibet in recepcione sua, et quandoque post, vel quam +cito ad hec commoditatem recipiens habere poterat, abnegabat Christum, +aliquando Crucifixum, et quandoque Jhesum, et quandoque Deum, et +aliquandoque Beatam Virginem, et quandoque omnes sanctos et sanctas Dei, +inductus seu monitus per illos qui eum recipiebant.--Item, [quod] +communiter fratres hoc faciebant.--Item, quod major pars. + +Item, quod eciam post ipsam recepcionem aliquando. + +Item, quod dicebant et dogmatizabant receptores illis quos recipiebant, +Christum non esse verum Deum, vel quandoque Jesum, vel quandoque +Crucifixum. + +Item, quod dicebant ipsi illis quos recipiebant, ipsum fuisse falsum +prophetam. + +Item, ipsum non fuisse passum pro redempcione generis humani, nec +crucifixum, sed pro scelleribus suis. + +Item, quod nec receptores nec recepti habebant spem salvacionis habende +per Jesum, et hoc dicebant illis quos recipiebant, vel equipolens vel +simile. + +Item, quod faciebant illos quos recipiebant spuere super crucem, seu +super signum vel sculpturam crucis et ymaginem Christi, licet interdum +qui recipiebantur spuerent juxta. + +Item, quod ipsam crucem pedibus conculcari quandoque mandabant. + +Item, quod eamdem crucem ipsi fratres recepti quandoque conculcabant. + +Item, quod mingebant et conculcabant interdum, et alios mingere +faciebant super ipsam crucem, et hoc in die Veneris sancti aliquociens +faciebant. + +Item, quod nonnulli eorum, ipsa die vel alia septimane sancte, pro +culcacione et mixione predictis convenire consueverunt. + +Item, quod adorabant quemdam catum, sibi in ipsa congregacione [p. 91] +apparentem quandoque. + +Item, quod hoc faciebant in vituperium Christi et fidei orthodoxe. + +Item, quod non credebant Sacramentum altaris.--Item, quod aliqui ex +eis.--Item, quod major pars. + +Item, quod nec alia Ecclesie sacramenta. + +Item, quod sacerdotes ordinis verba, per que conficitur corpus Christi, +non dicebant in canone Misse.--Item, quod aliqui ex eis.--Item, quod +major pars. + +Item, quod hec receptores eorum sibi injungebant. + +Item, quod credebant, et sic dicebatur eis, quod magnus Magister a +peccatis poterat eos absolvere.--Item, quod visitator.--Item, quod +preceptores, quorum multi erant layci. + +Item, quod hec faciebant de facto.--Item, quod aliqui eorum. + +Item, quod magnus Magister ordinis predicti hoc fuit de se confessus, in +presencia magnarum personarum, antequam esset captus. + +Item, quod in recepcione fratrum dicti ordinis vel circa, interdum +recipiens et receptus aliquando se deosculabantur in ore, in umbilico +seu in ventre nudo, et in ano seu spina dorsi.--Item, aliquando in +umbilico.--Item, aliquando in fine spine dorsi.--Item, aliquando in +virga virili. + +Item, quod in recepcione illa faciebant jurare illos quos recipiebant, +quod ordinem non exirent. + +Item, quod habebant eos statim pro professis. + +Item, quod recepciones ipsas clandestine faciebant. + +Item, quod nullis presentibus, nisi fratribus dicti ordinis. + +Item, quod propter hec contra dictum ordinem vehemens suspicio a longis +temporibus laboravit. + +Item, quod communiter habebatur. + +Item, quod fratribus quos recipiebant dicebant quod ad invicem poterant +unus cum alio commisceri carnaliter. + +Item, quod hec licitum erat eis facere. [p. 92] + +Item, quod debebant hec facere ad invicem et pati. + +Item, quod hec facere non erat eis peccatum. + +Item, quod hec faciebant ipsi, vel plures eorum.--Item, quod aliqui +eorum. + +Item, quod ipsi per singulas provincias habebant ydola, videlicet capita +quorum aliqua habebant tres facies, et aliqua unam, et aliqua craneum +humanum habebant. + +Item, quod illa ydola vel illud ydolum adhorabant, et specialiter in +eorum magnis capitulis et congregacionibus. + +Item, quod venerabantur. + +Item, quod ut Deum. + +Item, quod ut Salvatorem suum. + +Item, quod aliqui eorum. + +Item, quod major pars illorum qui erant in capitulis. + +Item, quod dicebant quod illud capud poterat eos salvare. + +Item, quod divites facere. + +Item, quod omnes divicias ordinis dabat eis. + +Item, quod facit arbores florere. + +Item, quod terram germinare. + +Item, quod aliquod capud ydolorum predictorum cingebant seu tangebant +cordulis, quibus se ipsos cingebant citra camisiam seu carnem. + +Item, quod in sua recepcione singulis fratribus predicte cordule +tradebantur, vel alie longitudines earum. + +Item, quod in veneracione ydoli hoc faciebant. + +Item, quod injungebatur eis quod dictis cordulis ut premititur se +cingerent, et continue portarent, et hoc faciebant eciam de nocte. + +Item, quod communiter fratres dicti ordinis recipiebantur modis +predictis. + +Item, quod ubique. + +Item, quod pro majori parte. + +Item, quod qui nolebant predicta in sui recepcione vel post [p. 93] +facere, interficiebantur, vel carceri mancipiabantur. + +Item, quod aliqui ex eis. + +Item, quod major pars. + +Item, quod injungebant eis, per sacramentum, ut predicta non revelarent. + +Item, quod sub pena mortis, vel carceris. + +Item, quod neque modum recepcionis eorum revelarent. + +Item, quod nec de predictis inter se loqui audebant. + +Item, quod si qui capiebantur quod revelarent, morte vel carcere +affligebantur. + +Item, quod injungebant eis quod non confiterentur aliquibus nisi +fratribus ejusdem ordinis. + +Item, quod fratres dicti ordinis scientes dictos errores corrigere +neglexerunt. + +Item, quod sancte matri Ecclesie nunciare neglexerunt. + +Item, quod non recesserunt ab observancia predictorum errorum et +communione predictorum fratrum, licet facultatem habuissent recedendi et +predicta faciendi. + +Item, quod predicta fiebant et servabantur ultra mare, in locis in +quibus Magister generalis et conventus dicti ordinis pro tempore sunt +morati. + +Item, quod aliquando predicta abnegacio Christi fiebat in presencia +Magistri et conventus predictorum. + +Item, quod predicta fiebant et servabantur in Cipro. + +Item, quod similiter citra mare in omnibus regnis et locis aliis in +quibus fiebant recepciones fratrum predictorum. + +Item, quod predicta observabantur in toto ordine generaliter et +communiter.--Item, quod ex observancia generali et longa.--Item, quod de +consuetudine antiqua.--Item, quod ex statuto ordinis predicti. + +Item, quod predicte observancie, consuetudines, ordinaciones et statuta +in toto ordine, ultra mare et citra mare, fiebant et observabantur. + +Item, quod predicta erant de punctis ordinis, introductis per [p. 94] +errores eorum post approbacionem sedis apostolice. + +Item, quod recepciones fratrum dicti ordinis fiebant communiter modis +predictis in toto ordine supradicto. + +Item, quod Magister generalis dicti ordinis predicta sic observari et +fieri injungebat.--Item, quod visitatores.--Item, quod +preceptores.--Item, quod alii majores dicti ordinis. + +Item, quod ipsimet observabant hec, et dogmatizabant fieri et +servari.--Item, quod aliqui eorum. + +Item, quod alium modum recipiendi in dicto ordine fratres non servabant. + +Item, quod non est memoria alicujus de ordine qui vivat, quod suis +temporibus modus alius observatus fuerit. + +Item, quod predictum recepcionis modum et supradicta alia non servantes +et servare nolentes Magister generalis, visitatores, preceptores et alii +magistri dicti ordinis in hoc potestatem habentes, graviter puniebant +quando querela deferebatur ad eos. + +Item, quod ellemosine in dicto ordine non fiebant ut debebant, nec +hospitalitas servabatur. + +Item, quod non reputabant peccatum in dicto ordine per fas aut nephas +jura acquirere aliena. + +Item, quod juramentum prestabatur ab eis augmentum et questum dicti +ordinis quibuscumque modis possent per fas aut nephas procurare. + +Item, quod non reputabatur peccatum propter hoc degerare. + +Item, quod clam consueverunt tenere sua capitula. + +Item, quod clam, vel in primo sompno, vel prima vigilia noctis. + +Item, quod clam, quia expulsa tota alia familia de domo et clausuris +domus, ut omnes de familia illis noctibus quibus tenent capitula jaceant +extra. + +Item, quod clam, quia sic se includunt ad tenendum capitulum, ut omnes +januas domus et ecclesie in quibus tenent capitulum, firmant adeo +firmiter quod nullus sit vel esse possit accessus ad eos nec [p. 95] +juxta, nec possit quicumque videre nec audire de factis aut dictis +ipsorum. + +Item, quod clam adeo quod solent ponere excubiam supra tectum domus vel +ecclesie in quibus tenent capitulum, ad providendum ne quis locum in quo +tenent capitulum appropinquet. + +Item, quod similem clandestinitatem observant et observare consueverunt, +ut plurimum in recipiendo fratres. + +Item, quod error hic viget et viguit in ordine longo tempore quod ipsi +tenent opinionem, et tenuere retroactis temporibus, quod magnus Magister +possit absolvere fratres a peccatis eorum. + +Item, quod major error viget et viguit, quod ipsi tenent et tenuerunt +retroactis temporibus, quod magnus Magister possit absolvere fratres +ordinis a peccatis, eciam non confessatis, que confiteri, propter +aliquam errubescenciam aut timorem penitencie injungende vel infligende, +obmiserunt. + +Item, quod magnus Magister hos predictos errores confessus est ante +capcionem, sponte, coram fide dignis clericis et laycis. + +Item, quod presentibus majoribus preceptoribus sui ordinis. + +Item, quod predictos errores tenent et tenuerunt, nec tantum hoc +oppinantes et tenentes de magno Magistro, sed de ceteris preceptoribus, +et primatibus ordinis visitatoribus maxime. + +Item, quod quicquid magnus Magister, maxime cum conventu suo, faciebat, +ordinabat aut statuebat, totus ordo tenere et observare habebat et eciam +observabat. + +Item, quod hec potestas sibi competebat et in eo resederat ab antiquo. + +Item, quod tanto tempore duraverunt supradicti pravi modi et errores +quod ordo in personis potuit renovari semel, bis vel pluries, a tempore +introductorum seu observatorum predictorum errorum. + +Item, quod renuati [?] omnes vel quasi due partes ordinis scientes +dictos errores corrigere neglexerunt. + +Item, quod sancte matri Ecclesie nunciare neglexerunt. + +Item, quod non recesserunt ab observancia predictorum errorum et [p. 96] +communione dictorum fratrum, licet facultatem habuissent recedendi et +predicta faciendi. + +Item, quod multi fratres de dicto ordine propter feditates et errores +ejusdem ordinis exierunt, nonnulli ad religionem aliam transeuntes et +nonnulli in seculo remanentes. + +Item, quod propter predicta et singula granda scandala contra dictum +ordinem sunt exorta in cordibus sublimium personarum eciam regum et +principum et fere tocius populi Christiani generata. + +Item, quod predicta omnia et singula sunt nota et manifesta inter +fratres dicti ordinis. + +Item, quod de hiis est publica vox, opinio communis et fama tam inter +fratres dicti ordinis quam extra. + +Item, quod de majori parte predictorum. + +Item, quod de aliquibus. + +Item, quod magnus Magister ordinis, visitator et magnus preceptor Cipri +et Normanie, Pictavie, et quam plures alii preceptores et nonnulli alii +fratres dicti ordinis, premissa confessi fuerunt, tam in judicio quam +extra, coram solempnibus personis et in pluribus locis eciam personis +publicis. + +Item, quod nonnulli fratres dicti ordinis tam milites quam sacerdotes, +alii eciam in presencia domini nostri Pape et dominorum cardinalium, +fuerunt predicta vel magnam partem dictorum errorum confessi. + +Item, quod per juramenta prestita ab eisdem. + +Item, quod eciam in pleno consistorio recognoverunt predicta. + + +Nomina vero dictorum fratrum in quorum presencia dicti domini +commissarii, ut predictum est, aperuerunt dictos articullos et fecerunt +eos et dictam commissionem legi, sunt hec, videlicet fratres: + +Ranaudus de Bord miles Lemovicensis, Guillelmus de Chanbonnet +Lemovicensis, Bertrandus de Sartiges Claramontensis, Oddo de Vendach +Claramontensis, Petrus de la Colongna Claramontensis, Aymericus [p. 97] +de Copriach Lemovicensis, ac Galterus de Massi Gelbensis diocesium +milites, Egidius de Valencenis presbyter Cameracensis, Guillelmus de +Platea Belvacensis, Robertus le Chavaler, presbyter Rothomagensis, +Robertus Correnflos presbyter Ambianensis, Johannes de sancto Justo +Belvacensis, Egidius de Rotangi presbyter Belvacensis, Johannes de +Bolencuria Belvacensis, Reginaldus de Cunheriis miles Belvacensis, +Martinus de Marselhes Belvacensis, Henricus de Compendio Suessionensis, +Philippus de Maninio Morinensis, Petrus le Gris Noviomensis, Michael +Monsont Ambianensis, Bertrandus de Somorens Ambianensis, Thericus de +Remis Cameracensis, Johannes de Nivela Leodiensis, Johannes de Parisius, +Constancius de Bice Lingonensis, Henricus de Antinhi Laudunensis, +Bertrandus de Montenge Suessionensis, Johannes Berse Tornacensis, +Johannes de Pruino Senonensis, Nicolaus de Ambianis, Nicolaus de Riperia +presbyter Lingonensis, Stephanus de Pranedo Eduensis, Petrus de Lalhaval +Eduensis, Poncius de Payanis Aniciensis, Clemens de Boulay Eduensis, +Johannes de Fusihac Eduensis, Hugo de Buris Lingonensis, Egidius de +Perbona presbyter Trajectensis, Johannes de Monbelent Matisconensis, +Matheus de Corban Lingonensis, Aymo de Scopoy Lugdunensis, Hugo de +sancto Christophoro Eduensis, Petrus de Ruciaco presbyter Eduensis, +Guillelmus de Bleri Turonensis, Johannes Coyfer Turonensis, Petrus +Meliani Lemovicensis, Guaufredus de Malomonte Turonensis, Petrus Trecie +Turonensis, Andreas Beri Bajocensis, Reynaldus de Balan Laudunensis, +Johannes Malon Turonensis, Petrus Fouberti de Turonis, Reynaldus de Bans +Bituricensis, Martinus Ponchart Bituricensis, Symon Martinet Turonensis, +Johannes de Castra Bituricensis, Gerardus de Cabilone, Guido de Thoriaco +Eduensis, Guillelmus de sancto Leonardo Eduensis, Poncius de Pedagio +Eduensis, Johannes de Visello Carnotensis, Nicolaus de Versequi +Tornacensis, Jacobus Cadeleta Tornacensis, Henricus de Ardenbort +Tornacensis, Petrus Capon Tornacensis, Helinus de Temple March +Tornacensis, Johannes de Vercinara, Philippus de Duaco Atrabatensis, +Arnulphus Arbia Morinensis, Bernardus de Castris Morinensis, [p. 98] +Henricus de Braybancia Leodiensis, Henricus de Platea Cameracensis, +Albertus de Canellis Aquensis in Lombardia miles, Guillelmus de Ranco +Uticensis, Johannes de Tribus viis Magalonensis, Petrus de Agusano +Nemausensis, Jacobus Galhardi Magalonensis, Petrus Jubini Nemausensis, +Poncius Pisani Magalonensis, Stephanus Jaurenen presbyter +Claramontensis, Guillelmus de Gonrisan Eduensis, Poncius de Vernegia +Lemovicensis, Petrus de Brolie Claramontensis, Bosso Gocta de Payrato +Lemovicensis, Guillelmus Brinat Lemovicensis, Gumbertus de Porta +Lemovicensis, Guillelmus Spinassa Claramontensis, Johannes de Cobrenhi +Eduensis, Guillelmus Rossi Claramontensis, et Hugo Bossa Eduensis +diocesium. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei, Bernardo Filholi, Guillelmo Radulphi, Bernardo Umbaldi, +Nicolao Constanciensi, Hugone Nicolai, Johanne Loueti et Johanne de +Fellinis notariis suprascriptis. + + +Post hec, die Veneris post festum Annunciacionis beate Marie, que fuit +XXVII dies mensis Marcii, convenerunt in dicta camera dicti domini +Mimatensis, Lemovicensis episcopi, ac Tridentinus et Magalonensis +archidiaconi, aliis se excusantibus. Et fuerunt ibidem adducti coram eis +fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de diocesi +Bituricensi, videlicet fratres Stephanus de Riperia miles Bituricensis, +Johannes de Lugnet Claramontensis, Matheus Gandelin Bituricensis, +Albertus de Maquenhiaco Laudunensis, Johannes Sapiencie Claramontensis, +Johannes Ligossa Bituricensis, Stephanus Bessus Altisiodorensis, P. +Guertelli Bituricensis, P. Loer Bituricensis, Guaufredus de Stampis +Senonensis, P. Picardi Bituricensis, P. Crochet Altisiodorensis, +Gerardus Gandoti Claramontensis, Hugo Seyssel Claramontensis, Guillelmus +Galabrii Lemovicensis, Guaufredus Galabrii Lemovicensis, Helias de Cella +Lemovicensis, P. de Dois Laudunensis, Johannes Roberti presbyter +Claramontensis, Johannes Gandelin Bituricensis, Guillelmus le Chat +Aurelianensis, Michael de sancta Selonhe Bituricensis, Seguinus [p. 99] +de Dienne Nivernensis, Johannes de Braules Senonensis, Robertus de +Bernoys Lemovicensis, Clemens de sancto Ilario Lemovicensis, Guillelmus +Boton Claramontensis, Guillelmus Anglici Salabricensis, Bernardus la +Porta Lemovicensis, Johannes de Fontaneyo Bituricensis, Aymericus Lator +Lemovicensis, et Oliverius de Manso Sereno Lemovicensis diocesium. Qui +omnes singulariter et separatim interrogati ab eisdem dominis +commissariis, si volebant dictum ordinem defendere, dixerunt quod sic, +adjicientes dicti fratres Stephanus de Riperia, Guillelmus Calabri, +tanquam bonum et legalem, et frater Bernardus la Porta quantum poterit, +dictusque Johannes Roberti presbyter dixit quod multos audiverat in +confessione et nunquam invenerat illos errores; et pecierunt omnes +ecclesiastica sacramenta. + +Eisdem die et loco fuerunt adducti coram dictis dominis commissariis +quatuor fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de diocesi +Tarvensi. Qui singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum +ordinem defendere, responderunt ut sequitur: frater Diago de Cortarda +miles Auxitane diocesis respondit, quod volebat dictum ordinem defendere +tanquam bonum et legalem pro tempore quo fuit in dicto ordine, asserens +quod in eo non fuerat nisi per septem vel octo annos; fratres Bertrandus +de Monte Pessato Convenarum, Arnaudus Guillelmi Convenarum, et +Guillelmus de Noerio Tarvensis diocesium, responderunt quod volebant +dictum ordinem deffendere, adjiciens dictus Arnaudus pro posse. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco; presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis, excepto Nicolao +Constanciensi. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit XXVIII dies mensis Marcii, +convenerunt in viridario retro aulam et domum dicti domini episcopi +Parisiensis omnes domini commissarii supradicti, et omnes infrascripti +fratres dicti ordinis Templi fuerunt ibidem adducti ad presenciam +dictorum dominorum commissariorum; in quorum omnium presencia [p. 100] +iidem domini commissarii fecerunt ibidem legi Latinis verbis +commissionem ad inquirendum contra Templariorum ordinem factam eisdem, +et articullos sub bulla eis transmissos de quibus inquirere habent +contra ordinem supradictum. Quibus lectis integraliter et perfecte, +voluerunt et preceperunt iidem domini commissarii quod vulgariter omnia +lecta exponerentur eisdem; sed responsum fuit per dictos fratres quod +contenti erant de lectura facta in Latino, et quod non curabant quod +tante turpitudines quas asserebant omnino esse falsas et non nominandas +vulgariter exponerentur eisdem. Quibus peractis, iidem domini +commissarii exposuerunt eisdem qualiter cum diligencia intendebant +fideliter procedere ad execucionem mandati apostolici facti eisdem. Unde +cum omnes fratres predicti obtulissent se ad defensionem ordinis +memorati, et difficile esset omnes ad presenciam venire eorumdem +dominorum commissariorum pro defensione predicta, nec insimul omnes +absque confusione et turbacione negocii convenire nec audiri et exaudiri +possent (ut re ipsa ibi apparebat) per tumultum, parati erant iidem +domini commissarii, si et in quantum tenerentur de jure, recipere +procuratores ad dictam defensionem ordinis prout ad ipsos fratres +poterat pertinere, sex vel octo vel decem vel plures ex ipsis, si eos +nominarent eisdem, et eos constituerent pro se et pro dicto ordine, in +quantum ad eos pertinere posset defensio, procuratores ad defensionem +predictam faciendam, et dare supradictis nominandis, deputandis et +constituendis a dictis fratribus, liberam facultatem loquendi et +deliberandi cum aliis super hiis que vellent dicere et proponere ad +defensionem ordinis supradicti, et facere in premissis et aliis quod +existeret racionis. + +Post que, predicti fratres habuerunt deliberacionem inter se super +premissis, dictis dominis commissariis ad partem se ponentibus et +trahentibus, relictis fratribus memoratis. Post quam quidem +deliberacionem, frater Raynaldus de Pruino presbyter, preceptor domus +Aurelianensis dicti ordinis, et frater P. de Bononia presbyter, +procurator in curia Romana dicti ordinis, ut dicebatur, qui ambo sunt +litterati, proposuerunt pro se et pro supradictis omnibus et [p. 101] +singulis fratribus, et scribi fecerunt ad dictamen eorum ista que +secuntur. Asseruerunt enim quod sibi et dictis fratribus dura +videbantur, primo quod privati sunt ecclesiasticis sacramentis, et +fuerunt a tempore capcionis sue spoliati quidam habitu religionis, et +omnes bonis temporalibus, et eciam omnes incarcerati vilissime et +incathenati, et sunt adhuc. + +Item, quod male providetur eis in omnibus. + +Item, quod fere omnes fratres mortui extra Parisius in carcere, sepulti +sunt extra loca sacra et cimmiteria. + +Item, quod, in fine dierum suarum, fuerunt eis denegata ecclesiastica +sacramenta. + +Item, quod non videtur eis quod possit facere procurator sine consensu +Magistri sui, sub cujus obediencia ipsi et omnes alii fratres dicti +ordinis sunt et esse debent. + +Item, quod fere omnes sunt illiterati et simplices, unde petunt habere +consilium virorum prudentum et sapientum. Dixerunt eciam quod multi sunt +qui volunt venire ad defensionem ordinis, sed non permittitur eis, de +quibus nominaverunt fratrem Raynaldum de Vossinhaco militem Lemovicensis +diocesis, et fratrem Matheum de Clichiaco Parisierisis diocesis. + +Item pecierunt quod Magister, et fratres et alii preceptores +provinciarum insimul congregentur, ut super constituendis procuratoribus +et aliis peragendis possint plene deliberare. + +Item, dixerunt et protestati fuerunt quod si predicti Magister et +preceptores nollent vel non possent concordare vel interesse cum eis, +quod nichilominus ipsi facerent quod deberent. + +Quibus scriptis per nos notarios, et propositis et dictatis per eos, +coram dictis dominis commissariis, et lectis in Latino, et expositis in +vulgari, coram fratribus memoratis, dicti domini commissarii obtulerunt +eis iterato quod parati erant, si et quantum de jure tenerentur, +recipere procuratores, si eos volebant nominare et constituere, prout +predixerant eis, et insuper eos et eorum quemlibet tunc et quandocumque +coram eis venire vellent, benigne audire, si aliquid volebant [p. 102] +dicere et proponere ad defensionem ordinis supradicti; declarantes eis +quod Magister dicti ordinis, et visitator Francie, et aliqui alii magni +preceptores dicti ordinis responderunt requisiti, quod nolebant dictum +ordinem Templi defendere supradictum coram eis in statu in quo erant, et +quod frater Guillelmus de Castro Novo miles responderat quod nolebat +tunc defendere dictum ordinem coram eis in statu in quo erat. +Declaraverunt insuper eis quod facultatem dederant omnibus qui dixerant +se velle defendere dictum ordinem, veniendi ad eos, et adhuc dabant; et +preceperunt quod prefati fratres, Raynaudus de Vassinhaco et Matheus de +Clichiaco, adducerentur ad presenciam eorumdem, quandocumque voluerint. + +Quibus actis, predictus dominus archiepiscopus Narbonensis, presentibus +predictis collegis suis, dictis fratribus in dicto viridario +congregatis, dixit: Fratres, vos audivistis que dicta et oblata sunt +vobis per nos et collegas nostros; ordinetis aliquos hodie, dum estis +hic, quia negocium requirit accelleracionem, et terminus concilii +generalis appropinquat, et vobis expedit accelleracio negocii, qui, ut +predictum est, pro defensione ordinis coram nobis compareant et faciant, +et nos faciemus quod fuerit racionis, scientes quod non intendimus vos +alias congregare, sed procedere in negocio juxta traditam nobis formam. + +Post que, dictus dominus Bajocensis, presentibus eciam dictis collegis +suis, dixit: Fratres, conveniatis de hiis que vobis dicta sunt; cras +erit dies Dominica, et non procedemus, nec die Lune, sed die Martis, et +ex tunc procedemus in dicto negocio, prout fuerit faciendum; et +dimittimus vobis tabelliones nostros, ad scribendum et audiendum +quecumque volueritis facere, ordinare et convenire super premissis. Et +ex hiis sic actis dicti domini commissarii recesserunt exinde. + +Nomina vero fratrum predictorum qui dictis die et loco, predictis +omnibus et singulis, ut premittitur, ibidem actis interfuerunt, sunt +hec, videlicet fratres: + +Miletus de sancto Fiacrio presbyter Meldensis, Gerardus dictus [p. 103] +Baer Lingonensis, Laurencius de Crenayo Lingonensis, Johannes de sancto +Remigio Suessionensis, Johannes de Poysson Lingonensis, Lambertus de +Toysiaco Eduensis, Radulphus du Carel Rothomagensis, Thericus de +Valbellay Suessionensis, Clemens de Rubeo ponte Cabilonensis, Nicolaus +de Maynillio Montis Desiderii Ambianensis, Lambertus de Cormellis +Suessionensis, Nicolaus de Riperia presbyter Lingonensis, Thomas de +Cayneiis Belvacensis, Matheus de Caneiis Belvacensis, Matheus de Corbon +Lingonensis, Galterus de Buris Lingonensis, Stephanus de Pare Lemonian +Eduensis, Johannes de Sisseyo Eduensis, Vernondus de Sanconio +Suessionensis, Aymo de Capoy Lugdunensis, Hugo de sancto Christoforo +Eduensis, Poncius de Malo passu Aniciensis, Johannes de Monte Boleti +Matisconensis, Hugo de Buris Lingonensis, P. de Maysson Umherii +Cathalonensis, Oddo de Nantolio de subtus Morellum Suessionensis, P. de +Ruciacho Eduensis presbyter, P. de Enapes Laudunensis, P. de Bretenay +Lingonensis, Guillelmus de Bonayo presbyter Lexoviensis, Johannes de +Camis Ebroycensis, Jacobus de Cormellis Suessionensis, Nicolaus de Serra +Trecensis, Johannes de Valbellay Suessionensis, Philippus Grissel +Noviomensis, Fulco de Trecis, Lambertus Flamengi Tornacensis, Guido de +Mainilio Albrici Parisiensis, Johannes de Mainilio Albrici Parisiensis, +Matheus de Capite ville de Cormelhis Parisiensis, Addam dictus +Marescallus Suessionensis, Constancius curatus de Collatoriis +Senonensis, Michael de sancto Maurino Ambianensis, Arnulphus de Pertico +Carnotensis, Dionysius curatus de Arida villa Carnotensis, Symon de +Feritate Villenolii Carnotensis, Stephanus Nicon Carnotensis, Guaufredus +de Sors Carnotensis, Symon de Floriaco in Beria Senonensis, Guillelmus +de Stampis Senonensis, Guillelmus de Stampis Carnotensis, Arnulphus de +Dormant Parisiensis, P. Chaynay Carnotensis, P. Grissi Parisiensis, +Radulphus Dugalet Ambianensis, Gerardus de Genefle Leodiensis, Gerardus +Borleta de Aurelianis, Stephanus de Conpendio Suessionensis, Petrus de +Belinays Aurelianensis, Robertus de Begravilla Senonensis, Raynaudus de +Fontaynes Lingonensis, Johannes de Foresta Lingonensis, [p. 104] +Guillelmus de Sornayo miles Pictavensis, Thomas de Bonchancuria +Ambianensis, Johannes de Villaribus Suessionensis, Gervasius de Fallasia +Sagensis, Cristianus de Chaumerio Laudunensis, Millo de Paians presbyter +Lingonensis, P. de Bragella Belvacensis, Johannes de Septem Montibus +presbyter Suessionensis, Guillelmus de Puteolis Parisiensis, Droco de +Viveriis Suessionensis, Gervasius de Fellinis Carnotensis, Lambertus de +Romancuria Remensis, Jacobus de Calido Furno Meldensis, Philippus de +Tribus Fontibus Trecensis, Dominicus de Verduno civitate, Nicolaus de +Manra presbyter Remensis, P. de Cathalano, P. de Monte Goyni Meldensis, +P. de Sornayo Ambianensis, Droco de Sornayo Ambianensis, Johannes le +Champanoys Cathalonensis, Johannes de Sornayo Remensis, Dominicus +preceptor de Jonneyo Lingonensis, Anricus de Favarolis Lingonensis, +Bertholameus de Volenis Lingonensis, Johannes Fort de vin +Altisiodorensis, Robertus le Briays Senonensis, Johannes de Nons +presbyter Ambianensis, Guillelmus de Maynillio presbyter Parisiensis, +Addam de Inferno preceptor Belvacensis, Philippus de la Vercines +Belvacensis, Johannes de Chaenes Ambianensis, Nicolaus de Valiaco +Belvacensis, Radulphus de Taverniaco presbyter Parisiensis, Raymondus +presbyter de Parisius, Helias de Jocro Meldensis, Nicolaus de Compendio +Suessionensis, P. de sancto Lupo Parisiensis, Matheus de Tabulla +Belvacensis, Bono de Vollenis Lingonensis, Johannes Lochan Parisiensis, +P. de Landres Remensis, Bertrandus de sancto Paulo Viennensis, Petrus de +Maybresis Remensis, Johannes de Malvo Laudunensis civitatis, Johannes de +Brueria Tornacensis, Ber. de Biceyo Lingonensis, Jacobus de Saceyo +Trecensis, Hugo de Villaribus Lingonensis, Johannes Poytavini presbyter +Belvacensis, Laurencius de Pruino Senonensis, Johannes de Gisiaco +presbyter Laudunensis, Jacobus de Villaribus Ducis Lingonensis, +Bernardus de Ploysiaco Suessionensis, Robertus de Pontissera +Rothomagensis, Baudoynus de Gisiacho Laudunensis, Stephanus de Bavenant +Bisuntinensis, Guillelmus Alberti Ruthenensis, Guillelmus de [p. 105] +Ruthena Ruthenensis, Raymondus Bernardi Convenarum, Guillelmus de +Cardalhaco Convenarum, Bertrandus Vasconis Ruthenensis, Guillelmus +Scorralha Claramontensis, Raymondus Guillelmi de Bencha Convenarum, +Guillelmus de Caiarco miles Caturcensis, Ademarus de Sparos miles +Convenarum, Bernardus de Rouello Ruthenensis, Bernardus de Vado +presbyter Albiensis, Raymondus de Glodio Caturcensis, Johannes de Valle +Gelosa presbyter Petragoricensis, P. de Malhaco Tholosane, Guillelmus +Radulphi Ruthenensis, Raymondus Guillelmi Tholosane, P. Pagessii +Convenarum, Hugo Gossa Caturcensis, Reginaldus de Pruino presbyter +Senonensis, preceptor Aurelianensis; Johannes de Mortuo Fonte +Suessionensis presbyter, Johannes de Rociacho Lingonensis, Guillelmus +Espanlart Constanciensis, P. de Serra Trecensis, Gerardus du Came +Aurelianensis, Robertus Vavassor Ambianensis, Radulphus de Grandi +Villarii Ambianensis, Symon Repre Tornacensis, Jacobus de Rupella +Bisuntinensis, Matheus de Atrabato, Ber. Coquardi Ambianensis, Gossoynus +de Gandano Tornacensis, Johannes Ducis Parisiensis, Evrardus de Buxeriis +Lingonensis, P. Cortemple Lingonensis presbyter, P. de Claromonte +Belvacensis, P. de Vatan Bituricensis, Johannes de Collatoriis +Senonensis, Johannes de Buris Lingonensis, P. Foresta Lingonensis, +Matheus de Buris Lingonensis, Galterus de Bullens miles Ambianensis, P. +de Bons miles Bituricensis, Ancellus de Rupella Cathalanensis, Gerardus +de Valdencia miles Treverensis, P. de Dampno Martino presbyter +Parisiensis, Thomas de Trecis, Lambertus Gorion Bisuntinensis, +Guillelmus de Gonde Carnotensis, Reginaldus de Landevilla Senonensis, +Robertus de Monsterolio presbyter Suessionensis, Droco de Cheru +Senonensis, Lambertus de Verenis Lingonensis, Robertus de Serneyo +Ambianensis, P. de Chablies Lingonensis, Johannes Pilhon Parisiensis, P. +de Arblayo Parisiensis, Guillelmus de Brimes Meldensis, Guillelmus +Aymardi Bituricensis, Johannes de Ambleyvilla Rothomagensis, Michael de +Fles Ambianensis, Guaufredus de Farra Laudunensis, Stephanus de la +Romanha Remensis, Oricus Chonles Tullensis presbyter, Stephanus [p. 106] +Commont Parisiensis, Robertus de Charmes Lingonensis, Guillelmus +Dormelli Bajocensis, Guillelmus de Roy Suessionensis, Johannes de Via +Belvacensis, P. Regis Parisiensis, Johannes de Domo Dei Meldensis, +Matheus Renaudi Ebroicensis, Albrinus Langleys Ebroicensis, Anricus de +Recors Ebroicensis, Guaufredus Ervei Bajocensis, Guillelmus de Cormolan +Bajocensis, Guillanus Toe Bajocensis, Radulphus Petrosse Ambianensis, +Guido Panaye Rothomagensis, Ricardus Bernanger Rothomagensis, Stephanus +de Novo Castello Rothomagensis, Robertus de Hermenoville Silvanectensis, +Arbertus de Canellis miles Aquensis provincie, Mediolanensis; P. de +Aqusano Nemausensis, P. Gibellini ejusdem Nemausensis, Jacobus Caiardi +Magalonensis, Ponsius Pisani ejusdem Magalonensis, Guillelmus de Ranco +Uticensis, Johannes de Tribus viis Magalonensis, P. le Prevost +Atrabatensis, P. de Aciis Noviomensis, Galterus de Villa Sapiencie +Suessionensis, Coclarius Ambianensis, Hugo de Aliaco ejusdem +Ambianensis, Radulphus de Fremeyo ejusdem Ambianensis, Johannes de +Campanea de civitate Trecensi, Nicolaus de Bornelli Belvacensis, P. de +Camino Noviomensis, Clemens de Turno Parisiensis, Johannes de Richavalle +Ambianensis, Rogerius de Marsellis Belvacensis, Lucas de Sornayo +Ambianensis, Ber. Ajuda Dei presbyter Magalonensis, Johannes Amelii +Charchassonensis, Johannes Mauri Bituricensis, Renaudus de Assinellio +Aquensis in Provincia, Gacerandus de Monte Pessato Narbonensis, Johannes +Elibe Tholosane, Poncius Tortossa Nemausensis, Guillelmus de Nubia +Lodoiensis [?], Johannes Costa Agatensis, Gerardus de Podio fort Agulha +Agenensis, P. de Mons Narbonensis, Martinus Robul Agatensis, Stephanus +Trobati Bituricensis, P. de Terrassone Petragoricensis, Raymondus de +Prinhans Gelbenensis, Bertrandus de la Moneta Appamiensis, Arnaudus de +Spel ejusdem Appamiensis, Deodatus Jafet Biterensis, P. Stephani +Agatensis, Bertholameus Andree ejusdem Agatensis, Raymondus de Bassa +ejusdem Agatensis, Ber. Cascanelli ejusdem Agatensis, Guillelmus de +Castro novo Uticensis, Stephanus Saurini Nemausensis, Poncius [p. 107] +Espes Biterensis, Raymondus de Carbona Elnensis, Raymondus de Cunheriis +miles Belvacensis, Egidius de Rontangni presbyter Belvacensis, Robertus +de Corenflos presbyter Ambianensis, Robertus Cavalier Rothomagensis +presbyter, Guillelmus de Platea Belvacensis, Johannes de Bonancuria +Belvacensis, Johannes de sancto Justo ejusdem Belvacensis, Anricus de +Compendio Suessionensis, Martinus de Marsellis Belvacensis, Bertrandus +de Somorens Ambianensis, P. Griselli Noviomensis, Philippus de Marino +Tornacensis, Michael dictus Masset Ambianensis, Egidius de Perbona +presbyter Trajectensis, Nicolaus Versequi Tornacensis, Johannes de +Versinara ejusdem Tornacensis, Anricus de Ardenbort ejusdem Tornacensis, +Jacobus Candebur ejusdem Tornacensis, Helinus de Templemas ejusdem, P. +Capon ejusdem, Anricus de Platea Cameracensis, Anricus de Brebanz +Leodiensis, Philippus de Duaco Atrabatensis, Egidius de Valencenis +presbyter Cameracensis, Johannes de Nivella Leodiensis, Constancius de +Bichiaco Lingonensis, Anricus de Archeim Laudiensis, Johannes de Pruino +Senonensis, Nicolaus de Ambianis, Johannes de Parisius, Johannes de +Bersiaco Tornacensis, Bertrandus de Montigniaco Suessionensis, Lambertus +de Tornon miles Viennensis, Aymericus de Copiaco miles Lemovicensis, +Stephanus de Riperia miles Bituricensis, Draco de Cortarda miles +Tarvensis, Ber. de Monte Pessato ejusdem Tarvensis, G. de Maxenix +ejusdem Tarvensis, Arnaudus Guillelmi Daulo ejusdem Tarvensis, +Guillelmus de Fuxo miles Appamiensis, P. la Colongne miles +Claramontensis, Audinus de Vendaco miles Claramontensis, Johannes de +Monte Regali Carcassonensis, Gonsoynus de Brugis preceptor Flandrie +Tornacensis, Johannes Voberti Ambianensis, Johannes Gamber de Grande +Villarii Ambianensis, Andreas Mosterii Ambianensis, Guillelmus Brioys +Meldensis, Renaudus de Templeyo presbyter Parisiensis, Johannes Braz de +Fer Ambianensis, Johannes de Ellemosina Parisiensis, Symon de Cornisiaco +Remensis, Guido de Bellavilla Meldensis, Toysanus de Lanhivilla +Belvacensis, Guillelmus de Verrinis Silvanectensis, Theobaldus [p. 108] +de Bassimonte Carnotensis, G. de Soions Ambianensis, Oricus de Precinhio +Lingonensis, Poncius de Bono Opere Lingonensis, Albertus de Gentevilla +Cathalanensis, Thomas de Estamis Belvacensis, Johannes de Noyo +Noviomensis, Johannes de Alqueriis Lexoviensis, Guillelmus Ardoyni +Aurelianensis, Guillelmus Mayravent Petragoricensis, Radulphus de Grandi +Villarii Ambianensis, Poncius de Buris presbyter Lingonensis, Robertus +de Monte Boyni Senonensis, Raynerius de Leran ejusdem Senonensis, +Ricardus de Seurorio Parisiensis, Thomas de Jamvalle Ambianensis, +Marsilius de Fleyo Cenomanensis, Stephanus de Pruino Senonensis, P. de +Blesis presbyter Carnoensis, Nicolaus de Trecis, Theobaldus de Plomione +Laudunensis, Johannes de Cella Laudunensis, Nicolaus de Cella ejusdem, +Guillelmus Digi Bisuntinensis, Thomas Quentini Bajocensis, P. de +Grimellio presbyter Belvacensis, Johannes de Cormellis Suessionensis, +Christianus de Biceyo Trecensis, Radulphus de Ponte Silvanectensis, +Johannes de Torta villa Senonensis, P. de Bocheyo miles Noviomensis, +Johannes de Ponte Episcopi ejusdem, P. de Sarcellis Parisiensis, P. de +Surref miles Viennensis, Gerardus de Monachi villa Belvacensis, +Guillelmus de Latigniaco sico Belvacensis, P. Picardi de Buris +Lingonensis, Thomas de Martinhiaco Laudunensis, Ponsardus de Gisiaco +ejusdem, Radulphus de Salicibus ejusdem, Johannes de Turre Parisiensis, +Guillelmus Bocelli Ebroicensis, Aymo de Barbona Trecensis, Johannes +Bersu Suessionensis, P. de sancta Gressa Ambianensis, Stephanus de Turno +presbyter Parisiensis, Hugo de Calmonte Ruthenensis, Sicardus Alberti +Tholosane, Durandus de Vineriis Lectoransis, P. de Bononia presbyter, +procurator generalis in curia Romana tocius ordinis; P. de Thelheto +Lemovicensis, P. de Castanherio Agenensis, Arnaudus Porceto Auxitane, +Egidius de Chamino Senonensis, Philippus de Villa Sana Noviomensis, P. +Vergus Meldensis, Guillelmus de Fonte Lingonensis, Johannes de Ordis +Meldensis, Johannes de Genefle Lexoviensis, P. de Chaurino Senonensis, +P. de Jans Belvacensis, Guillelmus de Blereyo Turonensis, Johannes +Coyfier ejusdem, P. Trecie ejusdem, Johannes Malon ejusdem, P. [p. 109] +Fouberti ejusdem, Guaufredus de Malo Monte ejusdem, Simon Martinet +ejusdem, P. Maliani Lemovicensis, Johannes Visandi Carnotensis, Andreas +Berri Briocensis, Bernardus de Bonis ejusdem, Martinus Ponhardi ejusdem, +Renaudus de Malezis Laudunensis, Ger. de Cathalone ejusdem, Guillelmus +de sancto Leonardo Eduensis, P. de Pedagio ejusdem, Guido de Turiaco +ejusdem, Reynardus de Bort miles Lemovicensis, Galterus de Marri miles +Ebroicensis, Guillelmus de Chambonnent miles Lemovicensis, P. Grocheti +Altisiodorensis, Johannes Sapiencie Claramontensis, Johannes de Luqueto +ejusdem, Ger. Gandeti ejusdem, Johannes le Gas Bituricensis, P. Loer +ejusdem, Matheus Gondelm ejusdem, P. du Carel ejusdem, P. Picardi +ejusdem, Albertus de Maquenhin Laudunensis, Guaufredus de Stampis +Senonensis, Stephanus Bessus Altisiodorensis, Robertus Vigerii +Claramontensis, Anricus Honorelli Claramontensis, Stephanus de Paray +ejusdem, Guillelmus de Tulhas ejusdem, Johannes de Buffavento ejusdem, +Oddo de Buris Lingonensis, Johannes de Chantalupo Nivernensis, Galterus +de Camp Allaman ejusdem, Stephanus de Patiges ejusdem, Guillelmus de +Toyfontria Eduensis, Martinus de Varenis ejusdem, Stephanus Losa +Bituricensis, Henricus de Caritate Altisiodorensis, Symon Testefort +ejusdem, Aymo de Prami Lemovicensis, Johannes Poynet presbyter +Belvacensis, Matheus de Cresson Essart ejusdem, Andreas Motier +Ambianensis, P. de Latiniaco Noviomensis, Egidius de Lovencurt +Ambianensis, P. de sancto Justo Belvacensis, Johannes Bocherii de Grandi +Villarii Ambianensis, Johannes de Ramba valle Morinensis, Arnulphus de +Sanciaco Senonensis, Guillelmus Auri Fabri Belvacensis, Clemens de +Grandi Villarii Ambianensis, Thericus Teotonicus miles Magdebrugensis, +Albertus de Integentis presbyter Lingonensis, Jullianus de Inteyo +Lingonensis, Johannes de Vollenis presbyter ejusdem Lingonensis, +Nicolaus de Senceyo presbyter Trecensis, P. de Summa Vera presbyter +ejusdem, Thericus dictus li Moys Lingonensis, Aymo de Buris ejusdem, +Johannes de Jamvilla Cathalanensis, Guillelmus Johannes et [p. 110] +Guillelmus de Buris Lingonensis, P. de Villa Soterra Trecensis, Johannes +de Villa Soterra Trecensis, Nicolaus de Monsaygo Lingonensis, Guido de +Serra ejusdem Lingonensis, Johannes de Corbon ejusdem Lingonensis, +Theobaldus de Relanpont ejusdem, Johannes de Ricenbort ejusdem, +Stephanus de Volenis ejusdem, Evrardus de Domibus ejusdem, Humbertus de +Canerpiis Cathalanensis, Henricus Lalaman Magontinensis, Stephanus de +Relanpont Lingonensis, Johannes Lennaube Trecensis, Nicolaus Musardi +ejusdem, Robertus de Montayo ejusdem, Durandus de Tuchat Cabilonensis, +Oddo de Nons Lingonensis, P. de Cheri Noviomensis, Thomas de Cormelhis +Lingonensis, Guillelmus de Maysse ejusdem, Johannes le Bretes ejusdem, +Robertus de Biceyo ejusdem, Guillelmus Gireset Eduensis, Hugo Bossa +ejusdem, Johannes de Corpenthe Eduensis, Bosso Coeta Lemovicensis, +Guillelmus Brinaz Lemovicensis, P. de Vernegia Lemovicensis, Gumbertus +de Porta Lemovicensis, Stephanus de Garda presbyter Claramontensis, P. +de Brolio ejusdem, Guillelmus de Spinassa ejusdem, Guillelmus Rassi +ejusdem, Robertus de Dormellis presbyter Senonensis, Robertus Sicci +Rothomagensis, Johannes de Rusiaco Parisiensis, Robertus Flamengi +Tornacensis, Thomas de Bragella presbyter Belvacensis, Thomas militis +Ebroicensis, Parisius de Buris Lingonensis, Johannes de Sivri +Senonensis, Bricius de Buris Lingonensis, Johannes de Barro Lingonensis, +Jacobus de Sanceyo Trecensis, P. de Vereriis Trecensis, Deccanus de +Chofilli Remensis, Gerardus Bosso Claramontensis, Andreas Jacobi +Claramontensis, P. de Montinhiaco Claramontensis, Bertrandus Amblardi +Claramontensis, Bonetus Ganhel Claramontensis, Durandus Ardenbandi +Claramontensis, Johannes de Orco Claramontensis, Johannes de Rosseria +Claramontensis, Stephanus la Rossalha Claramontensis, P. de Brecina +Claramontensis, Ber. Charnerii Claramontensis, Johannes de Gentils +Lemovicensis, Johannes de Bella Faga Lemovicensis, Lambertus Lafont +Lemovicensis, Johannes de Malamort Lemovicensis, Oliverius de [p. 111] +Manso Sereno Lemovicensis, Johannes Roberti presbyter Claramontensis, +Robertus de Boliens Claramontensis, Hugo Sestan miles Claramontensis, +Petrus de Doy Laudunensis, Clemens de sancto Hilario presbyter +Lemovicensis, Guillelmus Bocon Claramontensis, Johannes Branlis +Senonensis, Johannes Codolin Bituricensis, Guillelmus le Gat +Aurelianensis, Oddo de Trefons Trecensis, Seguinus de Dyona Nivernensis, +Hugo de Volenis Lingonensis, Michael Samee Solonge Bituricensis, +Guillelmus Anglici Salabricensis, Ber. la Porta Lemovicensis, Johannes +de Fontaneto Bituricensis, Guillelmus Calabrini Lemovicensis, Guaufredus +Calabrini Lemovicensis, Helias de Cella Lemovicensis, Aymericus Lator +Lemovicensis, Johannes Bocelli presbyter Parisiensis, Stephanus Therrici +Ebroicensis, P. de Aniseyo Laudunensis, Johannes Monachi Constanciensis, +Nicolaus Logans Constanciensis, Johannes Carnerii Sagiensis, Johannes de +Moysimont Ambianensis, Guillelmus de Bassimont Rothomagensis, Radulphus +de Conpendio Suessionensis, Johannes de Opellis Carnotensis, Johannes de +Freanvilla Rothomagensis, P. de Conpendio Suessionensis, Johannes Buardi +Cameracensis, Iterius de Lombiaco miles Lemovicensis, P. de Lugniaco +Remensis, Helias Aymerici Lemovicensis, Guillelmus Vigerii +Engolismensis, Helias de Chalistrat presbyter Lemovicensis, Guillelmus +Barboti Pictavensis, Matheus de Alveto presbyter Cameracensis, +Laurencius Baazin Pictavensis, Guillelmus Lanceloti Lemovicensis, +Aymericus Broeti Engoslismensis, Stephanus de le Mont Lemovicensis, +Guido de Garson Lemovicensis, Johannes Blison Bituricensis, Gatterus de +Pincon Cameracensis, Ger. de la Torlandera Engoslismensis, Stephanus +Quintini Pictavensis, Reginaldus de Bondiis Parisiensis, Johannes de +Enonia Cameracensis, P. de Rocha Turonensis, et Thomas de Camino +Rothomagensis diocesium. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei, Bernardo Filholi, Guillelmo Radulphi, Bernardo Umbaldi, +Nicolao Constanciensi, Hugone Nicolai, Johanne Loueti, et Johanne de +Felinis notariis supradictis. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit ultima dies mensis [p. 112] +Marcii, fuerunt adducti ad presenciam dictorum dominorum commissariorum, +in capella adherente dicte aule episcopali, supradictus frater Raymondus +de Vassinhiaco miles Lemovicensis diocesis, in habitu seculari, non +Templario, de quo dictum fuerat ex parte Templariorum et presente +multitudine ipsorum, in presencia dictorum dominorum commissariorum, +quod ipse frater Raymondus tenebatur in quadam fovea inhonesta per +regales, et quod dictum ordinem defendere volebat, si adduceretur coram +ipsis. Qui Raymondus, coram dictis dominis commissariis adductus et +presens, dixit quod bene, et honeste et secundum voluntatem suam +tenebatur, et providebatur eidem, et requisitus si volebat ordinem +defendere supradictum, respondit quod non, adjiciens quod non dimisisset +habitum ordinis, si voluisset eum defendere. + +Item, frater Mathias de Stangno Turonensis diocesis. Qui respondit +requisitus, se velle defendere ordinem memoratum. Requisitus ut +exprimeret quidquid volebat dicere ad defensionem ordinis predicti, +respondit hoc solum quod nunquam viderat in dicto ordine nisi bonum, et +quod nichil aliud volebat nec sciebat dicere ad defensionem ordinis +supradicti. + +Item, in eodem loco fuit ordinatum per predictos dominos commissarios et +preceptum michi Floriamonti Dondedei et aliis notariis hujus processus, +quod personaliter accederemus ad loca in quibus detinebantur Templarii, +qui die Sabati proximo preterita fuerant coram eisdem dominis +commissariis in viridario supradicto, et ex parte ipsorum dominorum +commissariorum signifficaremus eisdem quod parati erant recipere et +audire procuratores, si quos constituerant, prout ad ipsos Templarios +pertinere poterat ad defensionem ordinis Templi, et audire defensiones, +si quas proponere volebant, secundum quod in dicta die Sabati fuerat +oblatum eisdem Templariis. Fuit insuper ordinatum et preceptum per +dictos dominos commissarios, quod si dicti Templarii, vel eorum aliqui, +volebant aliquid dicere pro defensione dicti ordinis, quod illud +scriberemus vel scribi per alios faceremus, et reportaremus ad [p. 113] +dominos commissarios antedictos, ut super predictis deliberare possent. +Ordinaverunt insuper iidem domini commissarii et preceperunt venerabili +viro preposito Pictavensi, et Johanni de Jamvilla custodibus +Templariorum predictis, quod, die crastina in mane, adducerent ad +presenciam dictorum dominorum commissariorum in predicta capella +supradictos fratres: P. de Bononia, qui dicebatur esse in Romana curia +procurator predicti ordinis, Reginaldum de Pruino preceptorem +Aurelianensem presbyteros, Guillelmum de Chambonnet, et Bertrandum de +Sartiges milites, qui locuti fuerant in dicta die Sabati pro omnibus +aliis Templariis memoratis, et aliquos alios de discretioribus et magis +ydoneis singularum provinciarum dicti ordinis, usque ad numerum novem, +vel decem aut duodecim inter omnes. Que predicti prepositus et Johannes +dixerunt se impleturos. + +Post que, eadem die ego Floriamons Dondedei, Bernardus Filioli, +Bernardus Humbaldi, Johannes Loueti, et Johannes de Fellinis notarii +hujus processus predicti, accessimus personaliter ad domum Guillelmi de +la Huce, in vico de Marché Palu, ubi decem et octo de predictis +fratribus tenebantur, videlicet fratres Guillelmus de Bleri, Johannes +Coyfier, P. Tressie, Johannes Malon, P. Fouberti, Guaufridus de +Malomonte, Symon Martineti, P. Maliani, Johannes Vissandi, Andreas Beri, +Johannes de Castra, Raymondus de Barinis, Martinus Ponchardi, Raynaldus +de Malesis, Gerardus de Chatalono, G. de sancto Leonardo, Petrus de +Pedagio, et Guido de Toriacho. + +Quibus exposuimus ordinacionem predictam dictorum dominorum +commissariorum, et eos interrogavimus utrum deliberassent super hiis que +die Sabati preterita eis dicta fuerant. Qui responderunt quod, dicta die +Sabati preterita, fuit eis dictum, quod Johannes de Jamvilla ad singulas +societates eorum adduceret fratres P. de Bononia, Reginaldum de Pruino +presbyteros, Guillelmum de Chanbonnet militem, et quemdam alium fratrem +militem aut servientem, ut plenius deliberarent inter se, quod factum +non exstitit; propter quod deliberare non potuerunt, et, sicut dictum +fuit dicta die Sabati, ipsi sunt sub obediencia et esse debent, [p. 114] +quare sine capite plene deliberare et respondere non possunt. + +Requisivimus eos, si qua alia volebant dicere, et dixerunt quod non ad +presens, sed si dicti domini commissarii vellent in dicto negocio +procedere, super articulis eis impositis et dicta die Sabati lectis, +ipsi volebant et requirebant habere copiam eorumdem, ut possint plene +super eis deliberare, prout juris esset, protestantes de aliis +racionibus et defensionibus suis, loco et tempore proponendis. + + +Post hec, nos notarii predicti, et Hugo Nicolai, et Guillelmus Radulphi +predicti accessimus apud Templum Parisiense, et adducti ibidem coram +nobis Templarii ibidem detenti, videlicet fratres P. de Bononia +presbyter, Humbertus de sancto Jocro miles, Robertus de Monboyn, P. de +Latignaco sico presbyter, Thomas de Martingni presbyter, P. de Blays, P. +de Sivref chevalier, Egidius de Chenru, Christianus de Bisi, Gualterus +de Latigniaco sico, Johannes de Clipes, Gerardus de Somons, Johannes le +Camber, Johannes de Lorscius, Radulphus de Balle Yglisse, Guillelmus de +Marennet, Marsiletus de Floer, Thomas Enval, Theobaldus de Plomion, +Stephanus Pacon presbyter, Poncius de Buris, Johannes Genefle, Arbertus +de Jemville, Guillelmus de Lafons, Ricardus Lecharem, Gossoynus de +Bruges, Johannes de Orbis, Guido de Bolle Ville, Gerardus de +Mongneville, Hugo de Chaminant, P. de Trelhet presbyter, Durandus de +Vineis, P. de Cheru, P. de sancta Gressa, Matheus de Clissi, P. de +Boncoli, Simon de Remis, Thomas des Cames, Johannes Braz de Fer +presbyter, Egidius de Fontancort, Guillelmus de Vergnes, Johannes de +Noviomis, Henricus de Pressigni, Radulphus de Ponte, Guillelmus de +Brioys, Guillelmus Digi, Philippus de Villesubterre, Poncius de Bono +Opere, Jacobus de Vergus, Aymo de Barbone, P. de Jans, Ponsardus de +Gifli, Guillelmus Ardoini, Thomas Quintini, Stephanus de Pruino, +Johannes de Furno, Gobertus de Malle, Chicardus Alberti, Arnulphus de +Portel, P. de Castanhier, Johannes de Turno, Guido Bocelli, Johannes de +Serencourt, Nicolaus de Serencourt, P. de Sacellis, P. le [p. 115] +Picart, Johannes de Corville, Toumez de Legnoville, Johannes de Lavione, +Johannes de Ponte Episcopi, R. de Treploy presbyter, Reginaldus de +Larchent, Theobaldus de Basimonte, Radulphus de Senonis, et Nicolaus de +Trecis, qui alias se ad defensionem ordinis obtulerant, et fuerunt, die +Sabati preterita, coram dictis dominis commissariis in prato domini +episcopi Parisiensis, et fuerunt per nos supradictos notarios +interrogati utrum deliberassent super procuratoribus per eos +constituendis et faciendis, secundum et prout dictum fuit eisdem, dicta +die Sabati per dominos commissarios antedictos. + +Qui responderunt, et nobis scribentibus, per hos [sic] fratris P. de +Bononia predicti, dictaverunt seu dictari fecerunt infrascripta: Quod, +quia caput habebant, hoc sine ipsius licencia facere non poterant nec +debebant, dicentes quod procuratores ad hoc constituere non intendebant +nec volebant, offerentes se paratos coram dictis dominis commissariis +comparere et defendere dictum ordinem, prout fuerit racionis. Dixerunt +preterea, et dicunt et asserunt ad defensionem ordinis supradicti, quod +omnes articuli missi per dominum Papam sub bulla ipsius, eis lecti et +expositi, scilicet inhonesti, turpissimi, et inracionabiles, et +detestabiles, et orrendi, sunt mendaces, falsi, imo falsissimi, et +iniqui, et per testes, seu sursurones et sugestores inimicos et falsos, +fabricati, adinventi et de novo facti, et quod religio Templi munda et +immaculata est, et fuit semper, ab omnibus illis articullis, viciis et +peccatis predictis; et quicumque contrarium dixerunt vel dicunt, tamquam +infideles et heretici locuntur, cupientes in fide Christi heresim et +turpissimam zinzanniam seminare, et hec parati sunt corde, ore et opere, +modis omnibus quibus melius fieri potest et debet, defendere et +sustinere. Petunt tamen quod, ad hoc faciendum, habeant potestatem +liberam personarum; item, quod personaliter possint esse in concilio +generali, et qui non poterunt interesse, possint aliis fratribus +euntibus ad concilium committere vices suas, quod quidem facient, dum se +viderint in propria potestate et a carceribus totaliter liberatos. Item +dicunt quod omnes fratres Templi, qui dixerunt ista mendacia [p. 116] +esse vera, vel partem eorum, mentiti sunt et falsum dixerunt; tamen +dicunt non esse imponendum, quia timore mortis ea dixerunt, nec debent +prejudicare religioni vel eciam personis eorum, quia metu mortis et per +gravissima tormenta que passi sunt hec dixisse noscuntur, et si qui ex +eis non fuerunt positi in tormentis, tamen timoribus tormentorum +exteriti, videntes alios sic torqueri, dixerunt voluntatem torquencium, +quod eis imputari non debet, quia pena unius multorum est metus, et quia +videbant quod alio modo transire non poterant penas vel timores mortis +nisi opi[tu]lante mendacio; vel quidam forte corrupti fuerunt prece, +precio, blandimentis, vel magnis promissionibus, vel minis. + +Item, quod hec omnia sunt ita publica et notoria, quod nulla possunt +tergiversacione celari, et supplicant pro Dei misericordia quod fiat eis +justicia, qui tam longo tempore indebite et injuste fuerunt oppressi et +sunt; et tamquam boni et fideles Christiani, ut dicebant, pecierunt eis +ministrari ecclesiastica sacramenta. Et hec omnia supradicta fuerunt +verba prolata ex ore predicti fratris P. de Bononia. Qui nichilominus +dicens se esse procuratorem generalem dicti ordinis Templi eciam in +curia Romana, in qua curia dicebat suum procuratorem existere, respondit +quod suo et nomine procuratorio tocius ordinis supradicti et sibi +adherencium in hac parte et adherere volencium nunc et in futurum, +tamquam conjuncta personna et frater dicti ordinis, dictum ordinem +volebat defendere prout melius poterit et debebit. + +Post hec accessimus apud sanctum Martinum de Campis de Parisius, ubi +tenebantur capti XIII fratres subscripti, videlicet fratres Raynaldus de +Cuneriis miles, Egidius Botengni presbyter, Robertus le Cavalier +presbyter, Robertus de Corenflos, Guillelmus de Platea, Henricus de +Compendio, Johannes de Bolencuria, Philippus de Mini, Bertrandus de +Somorens, Martinus de Marteles, P. le Gris, Johannes de sancto Justo et +Michael Musti de Ambianis. Et requisiti, ut alii supra, per nos +notarios, dixerunt quod procuratores ad hoc constituere [p. 117] +nolebant nec intendebant, ita capti et incathenati, cum haberent caput +sub cujus obediencia existebant, dicentes quod si essent cum eorum +superioribus, cum eis deliberarent super istis, et quod quilibet eorum +per se dictum ordinem tamquam bonum et sanctum defendere volebant, prout +melius possent et deberent, et pecierunt eis ministrari ecclesiastica +sacramenta, tamquam bonis et fidelibus Christianis quos se esse +asserebant. Dixerunt insuper quod ipsi credebant Magistrum eorum majorem +esse bonum, justum, probum, legalem, et mundum ab erroribus ipsi ordini +impositis, et quod nunquam ipsi eis imposita, tamquam falsa et mendacia, +fecerunt, nec eis usi fuerunt, et quod nunquam de dictis erroneis eis +impositis loqui audiverunt ante capcionem eorum, dicentes quod sunt +probi, legales, et justi, et immunes ab erroribus eis impositis. + +Post hec, eadem die Martis accessimus ad domum quondam domini episcopi +Ambianensis, juxta portam sancti Marcelli, ubi detinebantur capti XIV +Templarii, de illis qui fuerant die Sabati proximo preterita in +viridario domini episcopi Parisiensis, inter quos erat predictus frater +Reginaldus de Pruino preceptor Aurelianensis, presbyter. Qui requisiti +quod deliberaverant super procuratoribus constituendis per eos ad +defensionem ordinis, responderunt quod frater Reginaldus pro se et pro +aliis sibi adherentibus die crastina veniet coram dominis commissariis, +et tunc respondebit coram eisdem ad defensionem ordinis pro se et aliis +sibi adherentibus, prout sibi videbitur faciendum. Protestatur tamen +idem frater Reginaldus de suis racionibus proponendis et dicendis coram +eisdem dominis commissariis die crastina, et post cras, et alias, loco +et tempore opportunis, pro se et ordine ac aliis sibi adherentibus in +hac parte. Nomina vero dictorum fratrum qui in dicta domo erant sunt +hec, videlicet fratres Reginaldus de Pruino, Jacobus de Rupella, +Johannes Ducis, Gerardus Ducamur, Johannes de Mortuo Fonte, Robertus de +Somoy, Matheus Daratz, Guillelmus Esparlart, Bernardus Coquardi, +Radulphus de Grandi Vilarii, Symon le Reppe, Gossoynus de [p. 118] +Candano, et Johannes de Rociaco ac Petrus de Serre. + +Item, eadem die Martis accessimus ad domum domini comitis Sabaudie, +juxta predictam portam sancti Marcelli, ubi detinebantur quidam +Templarii qui fuerant die Sabati predicta in dicto viridario domini +episcopi Parisiensis, inter quos erat frater Raymondus Guillelmi de +Bonca miles. Qui requisiti quod deliberaverant super procuratoribus +constituendis per eos ad defensionem ordinis et aliis sibi in dicto +viridario expositis, respondit idem frater Raymondus quod extunc non +potuerunt deliberacionem aliquam habere super predictis, cum fuerint et +steterint ab aliis Templariis qui volunt defendere ordinem separatim, +adjiciens quod si ipsi cum aliis, presertim de lingua Occitana, +congregarentur in eodem loco, deliberarent super predictis taliter, quod +responderent plene, super hiis et aliis, dominis commissariis +antedictis. Requirens insuper quod congregentur ipsi cum aliis, +presertim cum illis de lingua Occitana. + +Item, die predicta erant quidam alii Templarii detenti in domo comitis +memorati, qui requisiti, ut suprascripti, dixerunt, ut supradicti +Templarii proximo, et quod super predictis responderent ad plenum dictis +dominis commissariis si congregentur cum aliis Templariis qui volunt +defendere ordinem, hoc cum instancia requirentes. Nomina vero dictorum +fratrum qui in dicta domo erant, sunt hec: Constancius curatus de +Colaours, Addam le Marechal, Michael de sancto Mamilio, Girardus de +Genef, Reginardus de Fontanes, Johannes la Forest, et dictus Raymondus +Guillelmi de Benel miles, Adhemarus de Peresio miles, Bernardus de +Gallo, Bernardus de Revello, Guillelmus Radulphi, Guillelmus de Sarthago +miles, Johannes de Valle Gellossa presbyter, Raymondus de Clans +presbyter, Raymondus Guillelmi de Salis, P. de Maiaco, P. Pages et Hugo +de Sessa. + +Item, eadem die Martis accessimus ad domum domini episcopi Belvacensis, +quod [sic] est inter sanctam Genevefam et fratres Predicatores, ubi +detinebantur XXI Templarii ex illis qui fuerant in dicto [p. 119] +viridario, dicta die Sabati, videlicet fratres Guido du Menil preceptor +de Somus, Dionisius de Savere presbyter, Oddo de Grenulhii, Guillelmus +de Benay presbyter, Stephanus Nicon de Duestreville, Symon la Font, +Robertus de Sanceyo, Stephanus Vuoquier, P. Gresilh, Guillelmus de +Stampis, Johannes du Meynil, Arnulphus deu Pergoche, Radulphus Dungalet, +Guaufredus Baniliam, P. de Belvas, Matheus de Chueffodeville de +Cormalhes, Gunardus Boyleve, P. de Chenay, Arnulphus Domput et +Guillelmus de Guilheval. Qui requisiti ut suprascripti, responderunt +quod nolunt constituere procuratores ad defensionem ordinis, sed quod +quilibet per se vult defendere ordinem supradictum, prout sibi videbitur +expedire. Acta fuerunt hec dictis die et locis, presentibus me +Floriamonte Dondedei et aliis notariis suprascriptis, hoc salvo quod +dicti Guillelmus et Hugo non interfuerunt hiis que facta fuerunt in +dicta domo de Losa. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit prima dies mensis Aprilis, +ante Primam, accessimus ad abbaciam sancte Genevefe Parisiensis, ubi +detinebantur XX Templarii ex illis qui dicta die Sabati fuerant in dicto +viridario, videlicet fratres Iterius de Loburhac miles, P. de Lugni, +Helias de Calhistrac presbyter, Matheus de Alneto presbyter, Helias +Aymerici, Guillelmus Vigerii, Aymericus Boeti, Guillelmus Lanzalot, +Guido de Corso, Guillelmus Barloti, Reginaldus de Bondis, Galterus de +Picon, Johannes de Annonia, P. de la Rocha, Stephanus Quintini, Gerardus +de la Terlandera, Stephanus de Ellemosina, Laurencius Bofin et Stephanus +de Bissi, qui se obtulerant ad defensionem ordinis. Qui interrogati, ut +alii supra, responderunt quod non deliberaverant adhuc super +procuratoribus constituendis, pro eo quod prepositus Pictavensis et +Johannes de Jamvilla non venerunt ad eos cum quibusdam fratribus dicti +ordinis, qui debebant ire per singulas cameras, ad deliberacionem super +premissis habendam. Tamen supradicti viginti Templarii dixerunt, quod +ipsi faciebant et constituebant procuratores suos fratres Guaufredum +de Gonavilla Pictavensem, et Guillelmum de Chambonnet de [p. 120] +Blandesio milites, preceptores, ac fratres Guillelmum de Bleri de +Chantallone, et Petrum Maliani de Bruxeria Raspit preceptores, et +fratrem Heliam Aymerici Lemovicensis diocesis, ac fratrem P. de Longni +preceptorem d'Auceni, ad defendendum ordinem, et ad proponendum et +dicendum coram dominis commissariis raciones et defensiones bonas et +legitimas ad defensionem ordinis supradicti, et ad alia facienda que +circa hec fuerint opportuna, et que veri et legitimi procuratores facere +possunt et debent, et ad habendum et petendum consilium, ratum et gratum +habentes, etc. promittentes judicatum solvi. Qui fratres statim ibidem +omnia supradicta revocaverunt, excepto quod petebant predictos sex +fratres constitui procuratores ad petendum consilium et deliberandum cum +aliis fratribus. + +Post hec autem dicti viginti Templarii dixerunt quod articuli qui +fuerunt lecti dicta die Sabati in presencia eorum, sunt falsi et contra +fidem, et non continent veritatem in quantum contra fidem catholicam +sunt et contra ordinem supradictum, protestantes de contrariis articulis +dandis et probandis, et nichilominus frater Helias Aymerici, pro se et +sociis suis et aliis fratribus sibi adherentibus ad defensionem ordinis +antedicti, tradidit nobis quamdam cedulam pargameni cujus tenor talis +est: + + +Sancti Spiritus adsit nobis gracia. Maria, stella maris, perducat nos ad +portum salutis. Amen. Domine Jesu, Christe sancte, Pater eterne, Deus +omnipotens, sapiens, creator, largitor, amministrator benignus et +carissimus amator, pius et humilis redemptor, clemens, misericors +salvator, sanctissime Domine Deus, te deprecor humiliter et exoro, ut +illumines me, liberes et conserves, et omnes fratres Templi, et populum +tuum Christianum turbatum quem adhuc est et erit. Provide nos, Domine, +in quibus sunt et de quibus veniunt omnes virtutes et bona gracie Sancti +Spiritus et dona, ut habeamus noticiam veritatis et justicie, +debilitatas et miseras carnes nostras cognoscamus, ut veram humilitatem +accipiemus, deficientem mundum et ejus inquinamenta, [p. 121] +delectaciones vanas, superbiam et omnia mala contempnemus, et ad +celestem superna cogitemus, operasque faciemus, ut vota nostra et +mandata tua in humilitate teneamus. Et, sanctissime Domine Jesu Christe, +per tuam sanctam virtutem nobis concessam gracia tua mediante, diabolum +rugientem et omnes inimicos nostros et insidia et operas eorum evitare +possimus, quos in ligno sancte crucis in tua humilitate et paciencia +vincis et tua sancta misericordia nos redemisti, redemptor et defensor +noster, conserva nos, ut per tuam sanctam crucem et per signum ejusdem +omnes inimicos et eorum insidia contristare possimus, et sancte ecclesie +tue provide, et illumines prelatos, doctores et rectores populumque tuum +Christianum, ut dicant et faciant tuum sanctum servicium et voluntatem, +mundo corde, humiliter et devote, pura devocione attendente, populum +docentem et per bona exempla illuminare, ut in humilitate operas +humilitas et exempla tua et apostolorum sanctorum et ellectorum tuorum +faciemus, et cogitemus de quo et qui sumus et qui erimus, quod faciemus +et quod facere debemus ut vitam posideamus per quem ad gaudia paradisi +mittamur; et illi qui non sunt regenerati ex aqua et spiritu sancto, si +placet, illuminas et convertas, ut ad tuam sanctam legem valeant +pervenire, et sacramenta sancte ecclesie accipere, fidem sanctam tuamque +tenere, et populum tuum Christianum dones voluntatem et potestatem +terram sanctam in qua natus humiliter fuistis, et tua sancta +misericordia nos redemistis, tua miraculla et exempla fecistis, et +docuistis, quem promisistis amicis tuis, provide nos ut ipsam et fideles +gracia tua mediante liberare valeamus, et ipsam possideamus, et tuum +sanctum servicium et tuam voluntatem et opera faciamus, et, +misericordissime Domine, tua religio (Christi adhuc voca Templum) que +per generale concilio in honore beate gloriosse virginis Marie matris +tue fuit facta et fundata per beatum Bernardum sanctum confessorem tuum, +qui pro dicto negocio et officio per sanctam ecclesiam Romanam fuit +ellectus, qui dicta religio cum alios probos viros doctavit et +deputavit, et cum consilio beate gloriosse virginis Marie in honorem +ejusdem, que est capta et detenta per regem Francorum minus [p. 122] +justa causa, ad requisicionem beate gloriosse Virginis matris tue et +societate celeste, cum fratres et bona liberes et conserves, tu qui es +veritas, Domine, et scis nos esse innoscentes, facias liberari, ut vota +nostra et mandata tua in humilitate teneamus, et tuum sanctum servicium +et voluntatem tuam faciemus. Verbas iniquas non veras contra nos +oppositas per graves oppressiones et malas tribulaciones (miserere +deprecaciones) quas passi fuimus, et pro pavore condempnacio corporis, +et omnia ex parte domini Pape nobis dicta, esse incarcerati +perpetualiter pro debilitate carnis ulterius pati non possimus mendaces +dictas de ore cum magno dolore contra consciencias non obstante, et +provide nos, Domine, et omnem populum tuum Christianum et docuisse +voluntatem tuam facere, et Philippum regem nostrum, nepotem beati +Ludovici, sanctum confessorem tuum, cui dedis pro sua bona vita et +merita in regno suo tempore pacem et sui vitam consimilem consequantur, +et omnes reges, principes, barones, milites, dones; et omnes qui sunt +statuti pro facere et servare justiciam, prout tu vis et precepis, ipsam +appendant, faciant, paciant et conservent et inter eos et in omni populo +Christiano pacem et claritatem, et predictam terram sanctam cum nobis +acquirere, et tuum sanctum servicium et operas tuas sanctas facere, et +omnes parentes, et benefactores, et predecessores, et fratres nostros +vivos ac defunctos vitam et requiem sempiternam. Qui vivis et regnas +Deus per omnia secula seculorum. Amen. + +Non sum dignus requirere, sed misericordiam et humanitas tua, et beata +gloriosa mater tua, avocata nostra, et societate celeste pro nobis +requirant et impetrent. Amen. Paratus in omnibus obedire, nec fui in +contrarium sensum. Sancta Maria, mater Dei, piissima, gloriossa, sancta +Dei genitrix, preciosa virgo semper, Maria, errancium salus, in te +sperancium consolatrix, desolatrix, defensatrix peccatorum virtutis +restaurancium, consule, defende nos et religionem tuam, per quem +dilectum sanctum confessorem tuum beatum Bernardum fuit facta, et cum +alios probos viros de mandato sancte ecclesie Romane deputata, [p. 123] +et declinata et in honore tua; sanctissima, gloriossa fuit fundata. Te +humiliter exoramus, ut nobiscum religio et bona tua impetres +liberacionem, cum intercessione angelorum, archangelorum, prophetarum, +evangelistarum, apostolorum, martirum, confessorum, virginum (mendaces +appositas, prout tu scis, dictas non obstante), et adversarios nostros +in veritate et caritate convertantur, ut vota nostra et mandata Domini +nostri Jesu Christi filii tui teneamus, qui est defensor, et creator et +redemptor carissimus, et misericors salvator noster, qui vivit et regnat +Deus per omnia secula seculorum. Amen. + +Oremus. Omnipotens sempiterne Deus, qui beatum Lodovicum, dilectum +Francorum regem, sanctum confessorem tuum, graciam et virtutem dedis, +humilitatem, caritatem et justiciam accipiendi, ad requestam beate +gloriosse virginis Marie matris tue, quem multum diligebat, et operas +caritatem faciebat, et ejus amorem tempore suo dedis in regno pacem, da +nobis, Domine, ejus intercessione pacem et deliberacionem, cum religio +nostra qui facta et fundata fuit in honore beate gloriosse virginis +Marie matris tue, ejus intercessio liberes et conserves in veritate +(mendaces dictas de ore per graves oppressiones, prout tu scis, non +obstante), ut in terra sancta ubi nos tua sancta misericordia et pietate +redemisti, vota nostra et mandata tua in humilitate teneamus, et tuum +sanctum servicium et voluntatem faciemus, et nostrum regem Francie et +sui vitam consimilem consequantur, ut ad gaudia paradisi pervenire +valeamus. Qui vivis et regnas Deus per omnia. + +Omnipotens sempiterne Deus, qui beatum Johannem evangelistam et +apostolum tuum multum diligis, qui super pectus tuum in cena recubuit, +et cui secreta celi revelavis et demonstravis, et stante in ligno sancte +crucis pro redempcione nostra sanctissima mater tua virgo, et virginem +commendabis, in cujus honore gloriosse fuit facta et fundata religio pro +tua sancta misericordia, liberes et conserves, prout tu scis nos esse +innoscentes a criminibus contra nos oppositis, ut vota nostra et mandata +tua in humilitate et caritate teneamus, vitam et operas [p. 124] +possideamus, per quem ad gaudia paradisi perducamur per Christum Dominum +nostrum. Amen. + +Omnipotens sempiterne Deus, qui beatum Georgium, justum militem et +sanctum martirem tuum, illuminasti, et docuisti (et sibi dedis virtutem +et graciam) passuros martires et passiones placere, quem de morte +suscitasti, in quem habemus magnam fiduciam, ejus amore et beate +gloriosse virginis Marie, sanctissime matris tue, in cujus honore fuit +facta et fundata religio nostra, nos et dictam religionem liberes et +conserves, ut vota nostra et mandata tua in humilitate teneamus, et +vitam possideamus, per quem ad gaudia paradisi pervenire valeamus, qui +vivis et regnas Deus per omnia secula seculorum. Amen. + +Protestatus tamen fuit idem frater Helias de falsis Latinitatibus que +erant in dicta cedula, rogans nos notarios ut ea corrigeremus. + +Frater autem Matheus de Stangno, qui non est de numero dictorum viginti +fratrum, nec dicta die Sabati fuerat in viridario supradicto, dixit in +presencia nostra quod ipse relinquebat Magistro ordinis predicti +defensionem ejusdem, licet dixisset coram dominis commissariis se velle +defendere ordinem supradictum. + +Item, eadem die Mercurii, in dicta domo sancte Genevefe, fuerunt +interrogati per nos, sicut alii supra, septem fratres milites dicti +ordinis, videlicet fratres Guillelmus de Chambonnet, Bertrandus de Bord, +Bertrandus de Sartiges, Oddinus de Vendach, P. de la Colonge, Galterus +de Maci, et Aymericus de Copihac, qui in eadem domo, in alia tamen +camera, tenebantur, qui responderunt quod non deliberaverunt adhuc super +procuratoribus constituendis, pro eo quod prepositus Pictavensis et +Johannes de Jamvilla, prout conditum fuerat, ut dicebant (quod tamen +conditum dicti domini commissarii dicebant se non fecisse), non venerant +ad eos cum quibusdam fratribus dicti ordinis, qui debebant ire per +singulas cameras ad deliberacionem super premissis habendam, dicentes +quod procuratores non possunt constituere seu alia ordinare sine +licencia Magistri majoris ordinis predicti, cui debent [p. 125] +obedienciam, et idem Magister eamdem eorum conventui, observare. + +Post hec, eadem die Mercurii accessimus ad domum prioris de Cornay, ubi +capti tenebantur XXI Templarii, videlicet fratres Guillelmus et +Guaufredus Calabrin, Helias de Cella, P. de Doy, Johannes Roberti, +Johannes Codelin, Guillelmus le Chat, Michael de sancta Seloiguch, +Guillelmus Bancon, Oliverius de Manso sereno, Johannes de Branles, +Seguin de Dicime, Robertus de Bures, Hugo de Vollenis, Guillelmus +Anglici, Clemens de sancto Hilario, Bernardus la Porte, Johannes de +Fontaneto, Aymericus Lator, Hugo Suosoys miles, et Oddo de Pruyno. Quos +interrogavimus, ut alios Templarios supradictos. Qui respondentes +dixerunt quod caput et superiorem habebant, scilicet magnum Magistrum +ordinis eorumdem, sub cujus obediencia erant et esse debebant. Ideo non +intendebant nec volebant ad dictam defensionem aliquos constituere +procuratores sine dicti Magistri et aliorum dicti ordinis superiorum +licencia et assensu; et protestati fuerunt quod et si magnus Magister +predictus eundem ordinem nollet deffendere, quod ipsi nichilominus +parati sunt dictum ordinem defendere in propriis personis eorumdem, in +quantum poterunt et debebunt, dicentes et asserentes ea de quibus mencio +habebatur superius, videlicet de preposito Pictavensi et Johanne de +Jemvilla, quod ad ipsos, ut dicebant, venisse debuerant cum quibusdam +fratribus dicti ordinis ad deliberandum super premissis. + +Item, eadem die accessimus ad domum Serene in vico Cithare Parisiensis, +ubi erant detenti XII Templarii, videlicet fratres Johannes de Chisiaco +presbiter, Robertus de Pontissera, Jacobus de Villaribus, Reginaldus de +Plesiacho, Stephanus de Bellevant, Baldoynus de Gisiacho, Guillelmus +Scoraha, Guillelmus de Romangna, Raymondus Bernardi, Bertrandus Gast, +Guillelmus de Cardeyaco et Guillelmus Arberti. Qui interrogati, ut alii +supra, responderunt quod ipsi habent caput et majorem, videlicet +Magistrum majorem, et absque ipsius licencia et auctoritate non possunt +facere nec ordinare procuratores; dixerunt tamen quod si [p. 126] +Magister predictus non defenderet seu nollet defendere ordinem +supradictum, ipsi et eorum quilibet per se defendet et sustinebit, prout +fuerit racionis, ordinem antedictum. Dicentes eciam quod si essent in +aliquo loco cum dicto Magistro et aliis majoribus dicti ordinis +congregati, deliberarent super istis et aliis taliter, quod possent +plenius respondere. + +Post hec, eadem die Mercurii revenimus ad dictam capellam adherentem +aule episcopali predicte, ubi convenerunt omnes domini commissarii +supradicti. Quibus nos notarii prefati in scriptis reportavimus +responsiones quas iidem fratres fecerant nobis notariis antedictis, et +ibidem fuerunt adducti ad eorum presenciam predictus frater Matheus de +Clichiaco, qui dixit quod volebat dictum ordinem defendere pro posse +suo, ac predicti fratres Reynaldus de Pruino et P. de Bononia +presbyteri, Guillelmus de Chambonnet, et Bertrandus de Sartigiis +milites, et frater Robertus Vigerii. Quos dicti domini commissarii +requisiverunt, si volebant aliquid dicere vel proponere ad defensionem +dicti ordinis coram eis, et si fecerant vel facere aut constituere +intendebant aliquos procuratores ad predictam defensionem. Ad que dictus +frater Reginaldus de Pruino pro se et aliis ibidem asistentibus, ac +quibuscumque sibi adherentibus et adherere volentibus, quamdam cedulam +tradidit et legit ibidem; cujusquidem cedule tenor sequitur in hec +verba: + +In presencia vestra, reverendi patres et domini mei, ego frater +Reginaldus de Pruino Aurelianensis preceptor, nomine meo et michi +adherencium, protestor de ordine nostro defendendo, et de racionibus et +excepcionibus juris et facti proponendis loco et tempore competentibus, +et omnia faciendi que juris et facti erunt facienda ad defensionem +predictam. + +Item, protestor quod si aliqua dixero que litis contestacionem sapiant, +quod mihi non prejudicet nec aliis michi adherentibus, quia intencionis +mee non est litem contestari, sine consilio et spoliatus. + +Item, protestor quod non est intencionis mee aliqua dicere vel proponere +contra sanctissimum patrem, sacrosancte Romane ecclesie summum [p. 127] +Pontificem, nec contra sedem apostolicam, nec contra personam +excellentissimi principis Regis Francorum nec ejus filios. Unde, +reverendi patres et domini, quantum ad constituendos procuratores, vobis +respondeo quod nos habemus superiorem et conventum qui non sunt hic +presentes nec major pars ipsius conventus, sine quorum consensu non +possumus facere vel ordinare procuratores predictos. Quare paternitati +vestre supplicor, nomine quo supra, quatenus predictus Magister noster, +Francie, Aquitanie, Cipri, Normanie preceptores, et omnes alii fratres +quotquot sunt in custodia gentis Regis, ponantur in manu ecclesie +penitus ita quod gentes Regis nec ejus ministri aliquatenus de ipsorum +custodia se intromittant, quia scimus predictos fratres non audere +consentire defensioni ordinis propter eorum metum et seductionem et +falsas promissiones, quia quamdiu durabit causa durabit et confessio +falsa, et cesante causa, adherebunt michi et defensioni predicte, et hos +fratres moneatis [?] eos ut intersint mecum vel prebeant consensum de +procuratoribus faciendis, et si noluerint consentire, petto assensum +eorum superioris in eorum defectum et negligenciam. + +Item, peto ut assignetur michi et michi adherentibus de bonis ordinis +tantum quod possimus solvere salaria procuratorum et advocatorum, et +nobis facere expensas necessarias in persecucione negocii. + +Item, peto securitatem procuratorum et advocatorum, et mei et michi +adherencium. + +Item, quod omnes fratres qui relicto habitu ordinis cotidie conversantur +inhoneste, ponantur in manu ecclesie et in custodia secura, donec +cognitum sit utrum falsum vel bonum perhibuerint testimonium, quia scio +eos et quosdam alios prece vel precio fore corruptos. + +Item, peto quod inquiratur ab illis qui fuerunt in ultima voluntate +fratrum nostrorum in persecucione ista decedencium, et maxime a +sacerdotibus qui eorum confessionem audiverunt, si in confessione contra +ordinem vel pro ordine decesserunt. + +Item, dico, reverendi patres, quod non potestis procedere contra +ordinem de jure, nisi tribus viis, aut altera eorumdem, [p. 128] +videlicet via accusacionis, denunciacionis, seu officio judicis; unde +peto quod si via accusacionis vultis procedere, quod appareat accusator, +et se obliget ad penam talionis, et caveat de lite prosequenda, et +restituendis expensis, si injuste, etc. + +Item, dico quod si via denunciacionis intenditis procedere, quod non est +audiendus denunciator, quia ante denunciacionem debuit nos fraterna +correpcione monere, quod non fecit. + +Item, dico quod si officio procedere intenditis, reservo michi et michi +adherentibus raciones et defensiones proponendas ordinato processu, non +astringens in aliquo super hiis que michi et ordini sunt concessa. + + +Item, fuit ibidem quedam alia cedula eisdem dominis commissariis +exhibita et tradita, que eisdem missa fuisse dicebatur per fratres +predictos qui capti detinebantur apud sanctum Martinum de Campis, cujus +cedule tenor sequitur in hec verba: + +«Vechi les nons de freres deu Temple qui sunt à sacte Martin de Chans, +en la garde Guillaume de Latengni. C'est à savoir, frere Tenant de +Cuneres chevalier, mesier Guillaume de Rontengni prestre, mesier Robert +le Camber prestre, mesier Robert de Gorenflore, Phelippe de Mauri, frere +Guillialme de la Plache, frere Henrici de Gompingne, frere Johan de +Rolencort le Gris, frere Johen de saint Just, frere Michel Monset +d'Amiens. Li quili ont respondu à clers qui nous furent envoié da pars +nous segnors les prelas, que il ne feront procuraur fors que chuscuns +pour li en se personne, et aconfortant nos requestes et nos defenses, +que li dit clerec ont vers en, nos requerens à avoir le consel de +messire Renaut de Pruins, de messire Piere de Bonogna prestres, de frere +Guilleme Chambonnet chavalier, et de plusaire autres, si comme il fu +acorté de nos segnurs les prelas à veiir pars les prissons (quar nous +sommes gens laie). Si vos prions pour Dieu, que se il i a temps, on +porveu que il ne nous puie torner en nul prejudice, et por Deu que nous +aiens l'eglise, comme bonne gent, et pour Dieu, que nos gages [p. 129] +nos soient creu, quar il sont trop petit.» + +Post que iidem domini commissarii dixerunt et concordaverunt inter [se], +quod convenirent die Veneris proxima sequenti, in eadem capella, ad +procedendum in negocio supradicto, et quod interim nos notarii antedicti +iremus per Parisius ad loca in quibus alii fratres, qui fuerunt dicta +die Sabati in dicto viridario, capti tenebantur, ad que loca nondum +iveramus, ad audiendum si aliquos procuratores constituerant seu +constituere volebant ad defensionem predictam, et scriberemus vel scribi +faceremus ea que dicere et proponere in scriptis vel aliter vellent ad +defensionem ordinis supradicti, et quod eorum responsiones reportaremus +eisdem ad capellam predictam, die Veneris supradicta. + +Post que nos notarii memorati, eadem die Mercurii post prandium, +accessimus ad domum abbatis Latigniaci prope portam Templi Parisius, ubi +erant detenti XI Templarii, videlicet fratres Loychon, Johannes de +Maynilio, Petrus de Maubresi, Bernardus de sancto Paulo, P. Landres, +Johannes Poytavin presbyter, Bernardus de Bichi, Johannes de Bonancuria, +Hugo de Villaribus, Laurencius de Pruino, et Jacobus de Sanceyo. Et +fuerunt interrogati per nos, ut alii supra. Qui responderunt quod non +possunt, nec debent, nec volunt constituere aliquos procuratores, quia +caput et superiores habent, sub quorum obediencia esse volunt et debent +in bonum. Tamen si haberent consilium et colloquium cum eis, +deliberarent plenius super istis. Nichilominus tamen parati sunt et +volunt ex se ipsis aliquos constituere procuratores qui pro eis +loquantur, vel quilibet per se paratus est et vult ordinem defendere +supradictum, prout poterit et ei videbitur expedire, petentes se admitti +quilibet per se, nisi illi quos ipsi constituerent admittantur ad +defensionem ordinis supradicti, et pecierunt omnes ecclesiastica +sacramenta; dicentes quod aliquis ipsorum non fuit propter tormenta nec +propter promissiones aliquas vel diversitates confessus aliquid de +erroribus impositis ordini supradicto. + +Post hec autem dicti XI Templarii dixerunt quod faciebant [p. 130] +procuratores fratres Johannem Lozon, Petrum de Landres et Laurencium de +Pruino ac Bernardum de sancto Paulo dicti ordinis Templi, ad loquendum +et respondendum pro defensione dicti ordinis coram dominis commissariis +supradictis, et ad petendum consilium super premissis. Et pecierunt +incaustrum et pergamenum, ad scribendum, et defensiones suas, quas +facient, proponi et tradi per dictos procuratores coram dominis +commissariis antedictis, et protestati fuerunt quod nolunt predictos +constituere procuratores suos, ut premittitur, nisi alii fratres dicti +ordinis qui se ad defensionem ejusdem ordinis obtulerant, constituerent +expresse. + +Post hec, eadem die Mercurii accessimus ad domum de Leuragie in vico de +Calino Parisius, ubi erant XI Templarii, videlicet fratres Johannes +Penet presbyter, Matheus de Gresson Eussart, Andreas le Mortoer, P. de +sancto Justo, Clemens de Grand Vilar, Egidius de Louvencurt, P. le Gri, +Robertus de Rabanval, Arnulphus de Sanceyo, Guillelmus de Belvaco, et +Johannes le Banchier de Grandi Villarii. Qui fuerunt interrogati per +nos, ut alii supra. Qui responderunt quod non fecerant procuratores, nec +facere volunt sine consilio aliorum fratrum, dicentes ad defensionem +ordinis quod non viderunt in ordine nisi bonum, et in eodem ordine +volunt vivere et mori, cum eum bonum et sanctum reputent et legalem, et +pro tali fuit eis traditus, et eum talem quamdiu fuerunt in ordine +servaverunt et servare intendunt, quamdiu fuerint in eodem; petentes +tamquam boni et fideles Christiani, ut dicebant, ecclesiastica +sacramenta, et petunt habere consilium aliorum fratrum et majorum suorum +ordinis supradicti. + +Item, eadem die Mercurii accessimus ad domum Richardi de Spoliis, in +vico Templi Parisius, ubi erant detenti XLVII Templarii, videlicet +fratres Johannes de Monte regali, Martinus Rebol, Poncius Espes, +Stephanus Saurini, P. de Mons, Johannes Olibe, Raymondus de Ronge, +Anricus Daspel, Johannes Mour, Guillelmus de Castro novo, Guillelmus de +Fugo miles, Bernardus Ajudadeo presbyter, de Carchassona, [p. 131] +Poncius Tortassa, Deodatus Jaffet, Gerardus de Podio Fort Agulha, +Raymondus de Fuel, Raymundus de Prinhans, Bertrandus de la Moneta, +Bartholomoeus Andree, Raymondus de Corbon, Johannes Costa, P. Stephani, +Guillelmus de Nubia, Johannes Aymelii, Stephanus Trobati, Cacerandus de +Monte Pessato, Bernardus Cascaveli, G. Basson, Andreas Jacob, P. de +Breone, P. Chavaliel, Bertrandus Amblardi, Bernart Gaanhe, P. de +Monturbac, Johannes Lemozin, Johannes de Orto, Durandus Audebort, +Stephanus la Rossilha, Johannes de Mala Morte, Johannes de Bella Faya, +Johannes Gentils et Ambertus la Font. Qui fuerunt interrogati per nos, +ut alii supra, qui responderunt per hos [sic] fratris Johannis de Monte +regali, dictantis ea que sequuntur: Quod nundum aliquos procuratores +constituerant, nec constituere possunt nec volunt, sine licencia +superioris sui; petunt tamen consilium alicujus periti et prudentis viri +cum quo possint dictare et ordinare ea que ad defensionem sui ordinis +eis necessaria videbuntur, que unus vel duo ex ipsis portabunt dominis +comissariis supradictis, et petunt ecclesiastica sacramenta. Ita quod si +contingeret ipsos vel aliquem ipsorum decedere, quod poneretur in terra +sancta, sicut fidelis Christianus. + +Acta fuerunt hec, predictis die et locis, presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti post octabas Annunciacionis Dominice, que +fuit secunda dies Aprilis, accessimus ad abbaciam sancti Magrorii +Parisius, ubi tenebantur XII Templarii, videlicet fratres Egidius de +Perbone, Philippus de Douay, Helinus de Templamarz, Nicolaus de +Versequin, P. Capon, Johannes de Versenacho, Jacobus Catibof, Enricus +Endeburt, Bernardus de Castre, Giricus de Platea de Trecis, et Arnulphus +Lambre. Qui fuerunt interrogati per nos, ut alii supra, et responderunt +quod nolunt procuratores constituere ad defensionem ordinis supradicti, +sed quilibet per se in propria persona vult corpore et anima ordinem +defendere antedictum, prout traditus fuit eis et per sedem [p. 132] +apostolicam confirmatus. + +Item, eadem die Jovis accessimus ad domum Nicolai Hondree in vico +Predicatorum Parisius, ubi detinebantur X Templarii, videlicet fratres +Johannes de Nans in Valle presbyter, Guillelmus de Maynillio Albrici +presbyter, Robertus le Brioys, Adam de Inferno, Philippus de la +Vercines, Johannes de Diuncuria, Dominicus de Divone, Johannes Fort de +Vin, Henricus de Favarolis et Bartholomeus de Volenis. Qui interrogati +per nos, ut alii supra, responderunt quod nolunt, nec debent, nec +possunt facere seu constituere procuratores absque licencia superioris +sui, videlicet Magistri majoris Templariorum, sub cujus obediencia sunt, +sed si cum ipso loquerentur, deliberarent super procuratoribus +faciendis, adjicientes quod ista clausula est criminalis in qua quilibet +debet se per se ipsum defendere, cum ipsi fratres faciant religionem, +dixeruntque quod eorum religio fuit per sedem apostolicam approbata et +confirmata tamquam bona et justa, et prout approbata et confirmata per +eandem sedem extitit, eam tenuerunt, et tenent, et tenere volunt usque +ad mortem; et si aliquis appareat qui vellit dicere vel proponere quod +ipsi usi fuerunt criminibus dicto ordinis impositis, quod parati sunt se +et ordinem predictum purgare super hoc prout jus et racio suadebunt, +dicentes eciam quod non est verus Templarius qui dicit ordinem pravum, +et pecierunt ecclesiastica sacramenta, tamquam boni Christiani. + +Post hec, eadem die Jovis accessimus ad domum Johannis le Grant, sitam +Parisius prope ponctam sancti Heustachii, ubi detinebantur XXX +Templarii, ex hiis qui fuerant in dicto viridario domini episcopi +Parisiensis, ut supradictum est, videlicet fratres P. Bons, Ansellus de +la Rochiera, Evrardus de Valdencia, P. de Dampno Martino, Thomas de +Trecis, Lambertus de Gorzol, G. de Conde, Raynaldus de Landovilla, +Robertus de Morestoirol, Droco de Charut, Lambertus Daverons, Robertus +de Cornayo, P. de Cables, Johannes Pillon, P. de Herblay, Robertus de +Sornay, Guillelmus de Brimez, Guillelmus Arnaldi, Johannes de +Amblevilla, Michael de Flex, Gaufredus de la Ferer, Stephanus de la +Romagna, Orricus Zapellans, Stephanus de Domont, Robertus de [p. 133] +Zarmes, Guillelmus de Roy, Johannes de la Voya, P. le Roy, Johannes de +la Mazon Dei, Aymonus et Robertus de Hermenovilla. Qui interrogati, ut +alii supra, responderunt quod habent superiorem suum, videlicet +Magistrum Templi majorem, sibi propinquum, ut credunt, et alios majores +capitaneos ejusdem ordinis in spiritualibus et temporalibus, cum quibus +si loquerentur, deliberarent super procuratoribus constituendis ad +defensionem sui ordinis prelibati, sed sine ipsis, et quia sunt capti et +incathenati et bonis Templi spoliati, non debent, nec possunt, nec +volunt procuratores constituere ad predicta, sed quilibet per se in +propria persona vult defendere suum ordinem memoratum. Interrogati si +volunt aliquid dicere ad dicti ordinis sui defensionem, quia parati +sumus scribere et dominis nostris commissariis reportare, dixerunt quod +ordo eorum est bonus, justus et mundus a criminibus et viciis ipsi +impositis, et offerunt se paratos ipsum defendere, ut premittitur, +tanquam bonum, justum et mundum, prout justicia suadebit, et pecierunt +cum instancia ecclesiastica sacramenta. + +Item, erant in dicta domo fratres Guaufredus de Cernayo miles, Nicolaus +de Langi Villa, Hernulphus de Fontanis, Johannes de Cormelliis, Odo de +Colon, Johannes de Verges, et Robertus de Bergundiis. Qui, ut dixerunt, +non interfuerant die Sabati preterita in dicto viridario episcopali, et +dixerunt coram nobis quod ipsi volebant dictum ordinem defendere, et +pecierunt ecclesiastica sacramenta, secundum quod boni Christiani, quod +se esse dicebant. + +Item, eadem die Jovis accessimus ad domum de Ocrea versus crucem du +Tirol Parisius, ubi detinebantur XIII Templarii ex predictis qui fuerunt +in predicto viridario domini episcopi Parisiensis, videlicet fratres +Johannes Bocelli presbyter, Johannes de Freanville, Radulphus et P. de +Conpendio, Johannes Monachi, Stephanus Therici, Johannes Ausapie, +Johannes Briardi de Enonia, P. de Niseyo, Johannes de Apellis, Johannes +de Oisimonte, Nicolaus Sancti et Guillelmus de Buosemont. Qui +interrogati, ut alii supra, responderunt quod quia colloquium [p. 134] +non habuerant cum majoribus dicti ordinis super procuratoribus +constituendis, nolebant nec poterant procuratores constituere, sed +parati erant et volunt defendere dictum ordinem quilibet per se in +propria persona, et pecierunt ad hoc faciendum consilium peritorum, +dicentes quod non petebatur ab eis quando ponebantur in jainis si +procuratores constituere volebant. + +Item, eadem die Jovis accessimus ad domum Roberti Anudei in vico Platee +porcorum Parisius, ubi detinebantur VII fratres Templarii, ex illis qui +fuerant in dicto viridario domini episcopi Parisiensis, videlicet +fratres Radulphus de Taverniaco, Reginaldus de Parisiis presbyter, P. de +sancto Lupo, Helias de Jocro, Nicolaus de Conpendio, Matheus de Tabulla +et Bono de Volenis. Qui interrogati, ut alii supra, responderunt quod +non fecerant procuratores predictos nec facere intendebant sine aliis +fratribus ordinis predicti, et si facerent per se, videtur eis quod non +valeret. Interrogati per nos si volunt aliquid dicere ad dicti ordinis +sui defensionem, quia parati sumus scribere et dominis nostris +commissariis reportare, dixerunt quod quecumque dicta, lecta et +proposita fuerunt dicta die Sabati contra dictum ordinem in viridario +memorato, sunt falsa et mendacium continencia, salva gracia mandantis +inquisicionem fieri super eis, et quod dictus ordo est bonus, dignus et +sanctus secundum Deum, et talem volunt servare et adversus et contra +quoscumque defendere quilibet per se et in propria persona sua. Dixit +eciam frater Radulphus de Taverniaco, quod ipse plures vidit recipi +fratres in ordine, et quocienscumque recipiebantur, receptor dicebat hec +verba: Ego in nomine sancte Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus +Sancti, et beate Marie et omnium sanctorum, te recipio et do tibi +habitum Templi. Et idem dixerunt alii tam de se ipsis quam de aliis quos +viderunt recipi in ordine. Dixerunt eciam omnes predicti quod si +placeret dictis dominis commissariis quod de qualibet camera eorum +congregarentur unus de qualibet coram eisdem dominis vel alibi, tunc +deliberarent et deliberare possent qualiter et quid haberent proponere +et facere coram eis. Supplicaverunt eciam quod si ipsi hoc [p. 135] +facere nollent, saltem placeret eis quod unus ex eis posset loqui cum +fratre Reginaldo de Pruino ad deliberandum cum eo. + +Item, eadem die Jovis accessimus ad domum dicti Blavot prope portam +sancti Anthonii Parisius, ubi detinebantur XIII fratres Templarii ex +hiis qui fuerant in dicto viridario, videlicet fratres Guillelmus de +Sornayo miles, Thomas de Bochancourt, Johannes de Septem Montibus +presbyter, Millo de Chaneveyo presbyter, Droco de Viveriis, Johannes de +Villaribus, Lambertus de Romancuria, Gervasius de Vallesia, P. de +Bragella, Gervasius de Fellinis, Jacobus de Calido Furno, Guillelmus de +Lorperiis, et Christianus de Chammeriaco. Qui interrogati, ut alii +supra, responderunt quod ipsi non vident partem aliquam contra ordinem +Templi, nisi dominos Papam et Regem, contra quos nullo modo litigarent, +nec facerent procuratores, et quod ipsi sunt sub obediencia Magistri +majoris dicti ordinis, sine quo et ejus auctoritate procuratores facere +nolunt nec possunt, et si facerent, non valerent, quia sunt capti et +incarcerati, petentes cum instancia et flexis genibus manibusque +conplosis ecclesiastica sacramenta. Cumque offerremus eis nos paratos +scribere et dominis nostris reportare, si aliquid volebant dicere ad +defensionem ordinis prelibati, dixerunt quod si placeret dominis +commissariis, vellent super hoc deliberare cum domino Reginaldo de +Pruino et quibusdam aliis fratribus ordinis supradicti. + +Item, eadem die Jovis accessimus ad domum Guillelmi de Marcillhiaco +prope portam sancti Anthonii Parisius, ubi detinebantur IX fratres +Templarii ex hiis qui fuerant in viridario predicto domini episcopi +Parisiensis, videlicet fratres Nicolaus de Manra presbyter, Dominicus de +Verduno, Johannes Danisa, Philippus de Tribus Fugiis, Petrus de Monte +Goyni, Johannes de Sornayo, P. de Sornayo, Droco de Sornayo, et Petrus +de Cathalano. Qui interrogati, ut alii supra, responderunt quod sine +consilio et consensu Magistri et superiorum suorum nullum facerent +procuratorem ad defensionem predictam. Cumque obtulissemus eis nos +paratos scribere et dominis nostris commissariis reportare, si [p. 136] +aliquid volebant dicere ad defensionem dicti ordinis, dixerunt ad +defensionem predictam, quod ordo bonus, sanctus, justus et sufficiens +est, et nunquam viderunt contrarium in eodem, et ita manutenebunt coram +quibuscumque et contra quoscumque, usque ad finem, et pecierunt +sacramenta ecclesiastica, et eciam indumenta. + +Item, eadem die Jovis accessimus ad domum Johannis de Chaminis in vico +de porta Bauderii Parisius, ubi detinebantur VII Templarii ex hiis qui +fuerant in viridario predicto domini episcopi Parisiensis, videlicet +fratres Johannes de Vambellano, Jacobus de Cormelles, Johannes de +Chamis, Philippus Grisset, Falco de Trecis, Nicolaus de Serie et +Lambertus Flamengi. Qui interrogati, ut alii supra, responderunt quod +non habebant consilium inter se faciendi procuratores absque licencia +Magistri et superiorum eorum, sed si loquerentur cum eo sub cujus +obediencia sunt, deliberarent et haberent consilium super istis et aliis +ad defensionem ordinis predicti contingentibus. Requisiti autem per nos +si volebant aliquid proponere ad defensionem dicti ordinis, quia nos +parati eramus scribere et dictis dominis commissariis reportare, +dixerunt quod non viderant nec sciverant aliquid in ordine nisi bonum, +petentes ecclesiastica sacramenta. + +Item, eadem die accessimus ad domum abbatis de Tironio in vico de porta +Bauderii Parisius, ubi detinebantur VIII Templarii ex hiis qui fuerant +in viridario predicto domini episcopi Parisiensis, videlicet fratres P. +de Court Temple, P. de la Chassancha, Johannes de Buris, Girardus de +Byasseres, Johannes des Colancuris, Matheus de Bures, Petrus de +Clerimont, et Petrus de Verinis. Qui interrogati, ut alii supra, +responderunt quod ipsi sunt layci et simplices, et ideo aliquos +procuratores non constituerunt, dicentes quod eamdem ordinacionem tenere +et observare volebant, quam faciebant et tenebant fratres dicti ordinis +qui fuerunt dicta die Sabati in viridario supradicto. + +Item, eadem die Jovis accessimus ad domum abbatis de Prulhaco [p. 137] +in vico de la Montelarie Parisius, ubi detinebantur XXVII Templarii ex +hiis qui interfuerant in viridario predicto, videlicet fratres Ancherius +de Sivre miles, P. de Cormelliis preceptor domus de Santillihaco, +Henricus de Anisiaco miles, Johannes de Belno preceptor de Fontanetos, +Radulphus de Bandeyo, Johannes de Cormelliis, Parisius de Vollanis, +Andreas de Buris, Johannes de Chochiaco, Stephanus de Castellione, P. de +Lamina, Martinus de Monte Moreti, Guido de Niciaco, Johannes Pacat, +Stephanus de Buris, P. de Bellencort, Galterus de Capella, P. de Dicto +Bono, Stephanus de Vollanis, Johannes la Percha, Jacobus de la Viria, +Johannes de Enonia, Johannes de Terra Cumfondrea, Gerardus de Belna, Odo +de Anona, et Bartholomeus de Trecis. Qui interrogati, ut alii supra, +responderunt quod non fecerunt predictos procuratores, nec videtur eis +quod possint facere sine consilio Magistri et superiorum suorum. Quos si +facerent, non valeret, ut videtur eisdem. Requisiti si volebant aliquid +dicere seu proponere ad defensionem ordinis sui, dixerunt quod ordo est +bonus, et nesciunt in eo aliquam pravitatem, et super aliis proponendis +ad defensionem ordinis prelibati, deliberabunt adhuc, ut dixerunt, +adjicientes quod die Sabati preterita intellexerunt in viridario +predicto quod fratres Reynaldus de Pruino et P. de Bononia venire +deberent ad singulas prisiones fratrum ad deliberandum super +constituendis procuratoribus et aliis, quod factum non fuit, ut +dixerunt, et ideo petunt consilium dictorum duorum fratrum et aliorum, +ut premittitur, superiorum suorum, antequam premissa dictis dominis +commissariis reportentur et valeant coram eis; et nos eisdem respondimus +quod non obstante hoc nos omnia dicta per eos presentabimus et +reportabimus dominis nostris commissariis antedictis. Et pecierunt +ecclesiastica sacramenta, presertim aliquem capellanum cui provideatur +de bonis Templi, alioquin ipsi providerent eidem de gagiis sibi +assignatis, qui capellanus celebraret divina officia in presencia +eorumdem. Et aliqui ex eis spoliati, ut dicebant, habitibus suis, eosdem +sibi restitui pecierunt et provideri sibi sufficienter de aliis +indumentis. + +Item, eadem die Jovis nos notarii supradicti accessimus ad [p. 138] +domum Johannis Rosselli prope ecclesiam sancti Johannis in Gravia +Parisius, ubi detinebantur XXVIII fratres Templarii ex hiis qui +interfuerant in predicto viridario, videlicet fratres Henricus de +Honorello, Galterius de Campo Allamano, Oddo de Buris, Johannes de +Cantalupo, Johannes de Bussavento, Robertus Vigerii, Guillelmus de +Taysentria, Martinus de Vollenis, Stephanus de Paray, Symon Testafort, +Stephanus de Losa, Stephanus de Patinges, Anricus de Caritate, +Guillelmus de Tulhelhis, Aymo de Pratim, Stephanus de Riperia miles, P. +du Carrel, Johannes le Cast, Guaufredus de Stampis, P. Cresseti, +Girardus Gandoti, P. Leheri, Stephanus Bessus, Johannes Sapiencie, +Johannes Loqueti, Matheus Gadolin, Albertus de Maquinhi, et Petrus +Picardi. Qui, ut alii supra requisiti, responderunt quod, quia dictum +fuit et deliberatum inter eos dicta die Sabati in prefato viridario +domini episcopi Parisiensis quod duo presbyteri fratres dicti ordinis, +videlicet fratres Reginaldus de Pruino et P. de Bononia predicti, et duo +fratres milites dicti ordinis, debebant ad eos venire et super +procuratoribus constituendis et aliis defensionem dicti ordinis +contingentibus deliberare, et quia istud factum non extitit, ideo +procuratores aliquos non fecerunt nec consilium aliquos super hoc +habuerunt, requirentes dictorum presbyterorum et militum et aliorum +superiorum suorum habere consilium ad predicta, et habito dictorum +fratrum consilio, dixerunt quod deliberarent quod per eos esset super +predictis faciendum, et volunt ad proponendas deffensiones et raciones +suas habere consilium et presenciam superiorum suorum et aliorum fratrum +predictorum. Et petunt quod cum in eodem hospicio sint inter duas +societates divisi, quod facultatem habeant loquendi et consilium habendi +super predictis inter se, petentes instanter, ut boni Christiani, eis +ministrari ecclesiastica sacramenta. Frater vero Aymo de Pratimi +prefatus dixit quod non poterat defendere dictum ordinem contra dominum +Papam et dominum Regem, quia pauper et simplex homo erat, et quod non +erat hereticus, nec unquam fecerat aliquid de erroribus dicto ordini +impositis, nec ex quo fuit in ordine viderat nec audiverat [p. 139] +illos errores esse in ordine supradicto, dicens quod non curabat de +consilio aliorum predictorum fratrum in eadem domo existencium super +procuratoribus ad defensionem dicti ordinis constituendis, vel +quibuscumque aliis ad dictam defensionem per eos ordinandis et +deliberandis et faciendis, sed petebat quod permitteretur dictam +religionem Templi exire, et in seculo remanere vel aliquam aliam +religionem intrare, cum illa in qua erat non placeret eidem, nichil +aliud quare sibi non placebat pretendens. Requisivit eciam dictus frater +Aymo adduci ad presenciam dominorum commissariorum predictorum, vel +saltem ad dominum Lemovicensem. + +Acta fuerunt hec predictis die et locis, presentibus me Floriamonte +Dondedei de Mantua, et aliis notariis supra nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti post octabas Annunciacionis Dominice, que +fuit tercia dies mensis Aprilis, venerunt et comparuerunt coram dictis +dominis commissariis, in capella predicta, fratres Templarii +infrascripti, videlicet fratres Guillelmus de Sornayo miles, pro se et +aliis predictis XII fratribus dicti ordinis qui cum eo tenebantur in +dicta domo Blavoti prope portam sancti Anthonii, et fratres Radulphus de +Compendio et Johannes de Fontanvilla pro se et aliis XI fratribus +predictis dicti ordinis qui cum eis tenebantur in dicta domo de Ocrea +prope crucem de Tiraut, et frater Radulphus de Taverniaco pro se et +aliis VI fratribus predictis dicti ordinis qui cum eo tenebantur in +dicta domo Roberti Anuerdi in vico veteris platee Porcorum; item fratres +Nicolaus de Romanis et Dominicus de Verduno, pro se et aliis VII +fratribus predictis qui cum eis tenebantur in dicta domo Guillelmi de +Marcilhiaco prope portam sancti Antonii; item frater Addam de Inferno, +pro se et aliis VIIII fratribus predictis qui cum eo tenebantur in domo +Nicolae Ordee in vico Predicatorum Parisius; item frater Johannes de +Valbelant, pro se et aliis VI fratribus predictis qui cum eo tenebantur +in domo Johannis de Chamis in vico de porta Balderii; item fratres +Guillelmus de Fuxo miles, et Johannes de Monte regali, et Ber. [p. 140] +Charverii, ac Johannes de Bellafaya, pro se et aliis XXXVIIII fratribus +predictis qui cum eis tenebantur in domo Ricardi de Spoliis in vico +Templi Parisius; item fratres Egidius de Parbona et Nicolaus Versequin, +pro se et aliis X fratribus qui cum eis tenebantur in abbacia sancti +Maglorii Parisius. Et dictus frater Johannes de Monte regali, pro se et +aliis predictis comparentibus et pro aliis de eorum societatibus +predictis, exibuit et legit in presencia dominorum commissariorum +predictorum ad defensionem ordinis sui quamdam cedulam, tenorem qui +sequitur continentem: + +«En nom de Nostre Sire, amen. Propaussant li Templers, primarament que +lor ordre fu senz et aprovez antiquamant ben et honestamant pour la +sancta Egleize de Roma. + +«Item, propousant que touit li frere qui furent fez de cel ora jusque +ici, furent fez bien et honestament, e senz tout pechié, segun la foy +catholica de Roma, ensi quo se puet trover por les livres de la masson +oisquieus se contient; li quieu livre sunt de una maniere por les +diversas partidas dou siecle. Appar ensi pour li frere qui ont esté deu +dit ordre tresportrés en autre, c'est à savoir en l'Ospital et en +l'ordre de sans Lorens, et en ceau deus Escoliers qui furent en l'ordre +deu Temple, et pour les confessions des freres qui sont mors en la +prisson, e par les apostates. + +«Proposant li frere deu dit ordre que il vivorent bien et honestament +segon la foy catholica de Roma, en oïr leur orres, en fare le jejuni que +sant Eglieze commanda, et plus que il jejunavant II carantenas chescun +an, confessavant e comenegavant tres fois, c'est à savoir à Noël, à +Paschas, à Pentecosta, en presensa deu pueple, pour la personne deu +frere chapellan do lour ordre, se il i fust, et si no i fust, par una +autre religions à capella deu sieclo. Ensi quant il estoient malades, +confesier, commengier, enolier, e sevolir, quant estoient mors, en terra +benedeta, ensi comme loiau Crestian de Nostre Segnor, en presensa deu +pueple; e pour chascun frere qui morent, il tenoient un poure repari, +pour l'arme de li, XL jors de cel viande como li autre frere [p. 141] +manguent. Encoras eront tuit li frere de cela meson teneus de dire C +Pater noster pour l'arme de li, dedens VIII jors après sa mort; e ceit e +manefest pour toute maniera de gens de siegle. + +«Item, propousant li frere deu dit ordre que pour toutes leurs eglieses +estoit le greignor autier de Nostre Dame, à la sieue enor edifés; +encoras que toutas les oras auz orent premeramant li frere em piés, +salva la complée que se cantet dererena, por ce que Nostre Dame fu chiés +de la religion, e sera si, si li plait. + +«Item, propousent li frere deu dit ordre que, au jourz des Veners sans, +adoravant la crus humiliament et devota en presence deu pueple, e que il +portant la crus vermeile eus mantieus en la onour et en la reverencia de +la crus en que Nostre Sire sustinez mort et passion pour nos. + +«Item, les freres deu dit ordre proponent que lors capitols estoient +celebrés bien et honestament, sens nulle tachees de peché, segun la foy +de Rome. Encoras en chascun chapitilles general, preschavent à la foys +avesque, à la fois predichaour au frere Menours; e zo se trovera per +eus, e per li frere qui sunt issu de l'ordre, e par li apostata. + +«Item, propousent li dit frere que en lor ordre se tenoit corr e ajun e +justice seguon Dieu; et ceu se trovara par li frere qui ent esté Templer +e sont tresportés aus autres religions, et par li apostata. + +«Item, propausant que nostre paire lo Papa lor dona freres chapellan deu +dit ordre, por aver la comunia de lors, comma en zo se trovara per lo +previlegi de la mason. + +«Item, proposent que lors chapellans estoient servidors bien et +honestament segun la foy catholica de Roma. + +«Item, proposent que en lors masons se tenoyt espitalité de aumosine aus +viandans, cotidianamant, et espicialement tres foys ia semana, à chascun +que venir i voloit. + +«Item, proposent que au Juoudi absolu avoient li poure en lors mesons, +pour ferre le mandit ensi cant est establi pour la gleza de Rome. + +«Item, proposent que chascun dimenche, en lors masons ou en [p. 142] +altre parte où sunt por oïr missa, prendrent pan beneit de le man de +ceau qui cantoit la missa. + +«Item, proposent que chascune feste grant fesoient processions en lors +eglises, pour la onour de cella festa, davant le pople. + +«Item, proposent que chant aucun frere issoit de l'ordre e se metoie en +autre, que nos avions privileges de eaus reconcilier en pena +d'escominion, e le recourcans autres sa volunté, por que si el sanse for +[?], que ben entre nous il ne tornera point. + +«Item, proposant li frere deu dit ordre que à la vegeuda ainans [?] s'en +aloent, et après un temps retornoient à la merci de la massons, et +fesoient lor peneanche; por quoi dient li frere du Temple que s'il +seussent nulle mauvesté en l'ordre, que il ne retournassent point estre +eus frere. + +«Item, propossent quan canoines, moines, preicaurs, freres meneurs, +carmelis, de la Trinité, sont issus de lor religion e venus en l'ordre +deu Temple, li quieus n'i fussent mie venus se il seussent en nos nule +mauvesté de pechié. + +«Item, proposent se aucun frere deu dit ordre sont eu fez archevesques +et avesques d'aucuns lieus par la santa glise de Roma. + +«Item, proposent que antiquamant li frere deu dit ordre sont eus +cubicullaves de nostre sire le Papa, et vivoient en conversamant +religion sancta et honesta, en tiel guisse que se il fussent cil on lor +mist de sus, ils ne les eurent pas receu en cel offici. + +«Item, proposent li frere deu dit ordre que nostre sire le Roy de France +et aucuns autres Rois ont tenus tresauriens et aumoniers et autres +officials deu dit ordre, sens touta mavesa sopita de error. + +«Item, proposent que arcevesques, avesques, comtes et barons, si ont +tenus freres deu dit ordre en lor officis, sens touta sospita de mauvesa +error. + +«Item, proposant que aucuns prelats de sancta Glisa, e nobles et non +nobles, les cals avient devocion eus biens esperituals de la masson, +requiront esser receus eus biens de la meson, et il donnoient [p. 143] +leur enmesgnes en poura devocion que il avoient en la meson, lequel +chose il ne fussent mie se il trovassent le contraire. + +«Item, proposent que aucuns nobles et aucuns autres requeroient estre +freres deu Temple à la mort, pour la devocion del ordre que il li avoit. + +«Item, proposent que l'ordre deu Temple, en temps passé, si se es +parties de la mer, et de sçà mier, ens lieus que estoient en frontiera +de Sarazin, bien et loiaument contre li anemi de la foy de Jeshu Crist, +en temps du rois Lois, deu roy de Ingalterra, en jiu [?] teps se perdi +des foys tout le convent; et après, en temps de frere G. de Berninet +nostre Maistre, que mori en Acre à mers III^C freres, qui morirent +aveque li en Acre. + +«Item, proposent que en Spanha et en la frontera d'Arago, si se ise +portes liaument contre li, en aunor de la crouz, à lor forsa et à lor +poir; e ce se puet trovier por lo roy de Castella et d'Aragon, le ausors +poir il ont esté. + +«Item, propossent que li frere del dit ordre qui furent pris, XXV ans a +passés, en fayt d'armes, qui sunt poir deu Souda, ne por pour de mort, +ne pour dons, nos ouit ez volgut reneier de lor Creator; per que dient +li Templer, que se il fussent tieus cant om dit, cil sont fet, ils +fussent delivrés maintenant de l'avant dita prisson. + +«Item, propousent li dit frere que la sancta cros du Temple, la quela +grecia vesiblement e manifesta levo miet [?] del cros de la persona en +qui est, la quel sancta cros est et sol esser en poder deus Templiers, +se il fussent tieus gens que om dit, no demorera ni se leysera garder à +ties gens. + +«Item, proposent que la spina de la corona que fu de Nostre Senior in +cele meisme guisse ne florrira au jor del Venres sanz entre les mans des +freres capellans deu Temple, si il fossent tiels que om lor met dessus. + +«Item, proponent deu cors de sancta Eufemia que venit à Castel Pelegri +por grace de De, en quel luc il a faicz plusors miracles, deu por li, +que ile ne i so fure mie herbergée entre li Templiers, se il [p. 144] +fussent cil que om dist, ne aucunas auteras reliquies qui sont et solunt +ester en poder deu Temple. + +«Item, proponent li frere deu dit ordre que las almoinas qui se fasoient +desà mier en las mesos, ni celas que se fasoient outra mer, por li +Maistre et por l'armoianer, ne se porroient emendier per nulle re del +mont, ne le ben que en set estre fés, si sesta fausenda n'euse estré +mise sur l'ordre, tant en passages quant autres choses. + +«Item, propossent que il sont mort plus des XXm frer por la foi de Die +outra mer. + +«En perro, si nul home voloit dire que en l'ordre del Temple fusse fete +nulla mavesté, dizent que il sont aparelié de combatre am tot homme, +exceptat l'ostal de nostre sengnor le Roy e de nostre segnor le Papa.» + +A tergo vero dicte cedulle erant hec: Et si pars adversa aliquid +proponere voluerit, petimus transcriptum et diem ad deliberandum. + +«Item, proposent che la glesa lor e defenduta à gran tort, dont hei +cherunt per Dieu che la sia redua. + +«Item, et hoc primerament li frere deu Temple negant esse vers tug cetez +mauveses articles que om lor (_met_) surs l'ordre.» + +Item peciit pro se et nomine quo supra ecclesiastica sacramenta, et +corpora decedencium fratrum tradi ecclesiastice sepulture, et ante +exhibicionem dicte cedule dixit coram dictis dominis commissariis quod +ipse et alii fratres prenominati erant layci et simplices, et ideo +petebant advocatum sibi dari. Dixit eciam quod multi voluissent venire +ad defensionem ordinis, sed non permittitur eis, hec dicens expresse de +fratribus apud Montem Ferandi in Advernia detentis, et peciit eos adduci +coram dictis dominis commissariis ad defensionem predictam. Ad quod +responsum fuit per dictos dominos commissarios, quod illi qui in +denunciacione predicti eorum edicti dixerunt se velle defendere ordinem +antedictum, adducti fuerunt Parisius, et adhuc sunt et fuerunt coram eis +in dicto viridario domini episcopi Parisiensis. Alii vero qui dixerunt +se nolle defendere ordinem memoratum, de quo extant publica [p. 145] +instrumenta, et ideo non fuerunt adducti. + +Item, eadem die Veneris, fuit exhibita et tradita ibidem coram dictis +dominis commissariis cedulla, cujus tenor inferius est insertus, per +Colardum de Ebroicis custodem XI Templariorum fratrum in dicta domo de +Leurage detentorum, ex parte dictorum undecim fratrum, ut dicebat, +transmissa ad defensionem predictam; tenor vero dicte cedule sequitur et +est talis: + +«Vehi les reisons et les defenses que li frere qui sunt en garde Colart +de Evreis propossent à defendre la religion du Temple et leur cors de +cas qui sunt proposé contre eaus, vos [?] ques cas ne sont mie +veritable. E dit Jehan Penet, freres chapellans, frere Mayeus de Cresson +Essart et freres Andrees li Mortoiers, et lour compagnus dusques à XI +tout d'une compagnie: Primeremant que le religion deu Temple fu fete et +fondée e nom de Deu, damada sancta Maria, et fu divisea et establie per +monsegnur sant Bernart et des pluseus prudomes, et fu confremée de +nostre per le Pape qui à che tans estoit et des autres papes ensuians, e +che le religion nos a esté baillie e l'avon tenue et maintenue à nostre +poir, et en chelle religion volus vivre et mourir pour le sauvement de +nos ames. + +«Item, nos disons que en la religion deu Temple, par toutes les massons +à chapelle, avoit prestre et clorec, et plus des seculers que de le +religion deu Temple, qui fesoient le servise Nostre Segnor les freres +presens, et buvoient et mengoient aviec aus, et gisoient en lor dordoirs +entre aus, des quieus prestres et clers nos requerens les enquestes. + +«Item, cele devant dite religion li pere i atreoit li fil, et li freres +se frere et li oncles le neveu; par coi nous disons se le religion fuit +mauvèse, il ne les atraissent mie avec aus. + +«Item, se aucuns freres par courous ou par maulvès concel laissasent +leur abiet et alassent au siecle, il venoient requerre leur abiet et +crier leur merchi, sans forche nulle ferre, et fesoient leur penanche an +et jour, tele com nostre religion devise, lequele nous creons que +nous avons par dievers nous, et en i a grant plenté de cieus [p. 146] +qui i sont revenu, liquel n'i fussent mie revenui se le religion fust +mauvese. + +«Item, nous avons souffert moire de tormens de fers, prisons et de +geines, et longs tans au pan et à l'iue, par coi aucons de nos freres +sunt mort; et ne eussons mie tant souffert se nostre religion ne fust +bone et se nos ne mantenissons verité, et si n'i fust pour le monde +oster hors de mal erreur qui i est sans raison. + +«Item, nous requirons à monssegnur l'archevesque de Nerbonne, à +monsegnor l'evesque de Limoge, à monsegnor l'evesque de Mende et à +monsegnor l'evesque de Lisieues et à lou conpangnour, nos deritures de +sante egliese, com à no pere et à nostre mere; quar nos savons et creons +que vous estes envoiés de par nostre pere le Pape en cheste besongne, et +si savon que vos estres membre de sainta egliesie, et nous tenons le +Pape à pere et sainte egliese à mer, et volons obeir à no per et à +nostre mere, com bon fil et bon Crestien et bien creant en Pere et en +Fil et en Sant-Eusprit, e recheruns aver dret, se nos che vos matenant +[?], et requerrons à aver le consel de nos freres, chest à savoir frere +Guillaume Chambolent frere chevalier, frere Renaut de Provins frere +chapellans, frere Petre de Bonogna frere chapellans, frere Gossein +commendeur de Flandres, frere Jehan de Corbie, frere Guillaume de +Lepleche, frere Pietre le Prevoist, frere Nicolas Versequin; et +requerons toit emsemble à aleir par davant vous, et s'il ne vous plest +que nous soions tout mené, si mandés frere Mathieu de Cresson Essart et +frere Andrée le Mortoier, et nous accordens à che qui feroit pour la +religion defendre.» + + +Post hec dicti domini nostri commissarii voluerunt et ordinaverunt quod +nos notarii, una cum venerabili viro magistro Amisio supradicto, iremus +ad domos fratrum predictorum pro quibus et pro se prenominati fratres +dicta die Veneris comparuerant coram eis, ad sciendum et audiendum si +pro eis et de mandato eorum coram dictis dominis commissariis venerant +et comparuerant, et si rata habebant ea que per predictos comparentes +fuerant proposita et tradita coram eis, et quod eis [p. 147] +significaremus eis et eciam aliis quod dicti domini commissarii non +intendebant ulterius expectare quin in dicto negocio procederent ut jus +esset, et quod affererent vel mitterent dicti fratres per aliquem de +suis societatibus vel per quemcumque alium fratrem, omnes raciones et +defensiones quas dicere vellent et proponere ad defensionem ordinis +memorati, nam ipsi parati erant recipere, si et quantum esset de jure. + + +Post hec, eadem die Veneris post prandium nos notarii predicti, una cum +prefato venerabili viro, magistro Amisio archidiacono Aurelianensi, de +mandato dictorum dominorum commissariorum, ut dictum est, acessimus ad +domum predictam Rabiosse sive de le Ragera, ubi detinebantur XI fratres +prefati, et petivimus ab eis utrum cedulam predictam hodie ostensam et +exibitam coram dominis commissariis supradictis per Collardum de +Ebroicis misissent, et nomine ipsorum et pro ipsis tradita fuisset +eisdem. Qui omnes, ipsa cedula eis per nos exhibita et inspecta per +ipsos, responderunt omnes quod eam miserant per eundem Colardum, et de +mandato ipsorum eam tradiderat dominis commissariis supradictis ad +defensionem dicti ordinis. Quo facto, nos eisdem diximus quod si vellent +mittere aliquem ex ipsis vel fratrem R. de Pruino, P. de Bononia, vel +dominum Guillelmum de Chabonnet militem supradictos, ad proponendum et +dicendum coram dictis dominis commissariis quicquid vellent ad +defensionem ordinis, libenter audiremus, et predictis dominis +commissariis reportaremus; et bene significavimus eisdem quod predicti +domini commissarii, instanti die Mercurii, intendebant procedere in +negocio supradicto, sive facerent sive non, quatenus de jure possent et +deberent. Qui responderunt quod non intendebant aliquem procuratorem +facere vel mittere ad defensionem ordinis supradicti, donec haberent +consilium, et possent loqui omnibus nominatis in predicta cedula quam +miserant per predictum Colardum, quia magnum pericullum esset quod ipsi +submitterent statim et honorem tocius ordinis et personarum suarum in +defensionem quatuor vel quinque personarum, quia si, per [p. 148] +impressionem aliquorum potencium virorum, illi defensores minus +sufficienter defenderent dictum ordinem, et omitteretur ordo de +criminibus supradictis, licet inquiratur contra totum ordinem, +nichilominus persone eorum essent in pericullo, qui tanto tempore in +dicto ordine remanserunt, sed quilibet est paratus per se, quantum +poterit, defendere dictum ordinem. Requisiti si volebant aliquid aliud +dicere, responderunt quod non. + +Postmodum, eadem die Veneris accesimus ad dictam domum Ricardi de +Spoliis in vico Templi Parisiensis supradicti, ubi erant detenti XLIII +Templarii supradicti, et petivimus ab omnibus simul stantibus et +audientibus utrum misissent omnes hodie ad presenciam dictorum dominorum +commissariorum fratrem Guillelmum de Fuxo militem, et fratrem Johannem +de Monte regali predictos, ad proponendum et dicendum coram eis illa que +dixerat et legerat ad defensionem dicti ordinis, et in quamdam cedulam +et dimiserat eisdem. Qui omnes dixerunt et responderunt quod ipsos +miserant pro se, et de mandato ipsorum dixerat idem frater Johannes +predicta; et nichilominus voluerunt et ordinaverunt, quod predicti +fratres Guillelmus et Johannes hac instanti die Mercurii ad presenciam +dictorum dominorum commissariorum venerant et proponerant [sic] aliqua +que ipsi omnes volebant adhuc dicere ad defensionem dicti ordinis, et +dederunt omnes predictis fratribus G. et J. potestatem et mandatum +dicendi et proponendi ea ad defensionem dicti ordinis prout in eis est. +Requisiti si volebant aliquid aliud dicere, dixerunt quod non ad +presens. + + +Postmodum accessimus ad domum Guillelmi de Marcilhiaco predictam, ubi +erant IX Templarii predicti, qui per nos interrogati utrum hodie +misissent coram dictis dominis commissariis predictos fratres Nicolaum +de Marra curatum de Romanis, presbiterum, et Dominicum de Verduno de +societate eorum ibidem presentes, dixerunt omnes quod miserunt eos, et +de mandato eorum iverunt et ratum habent quod per eos actum est [p. 149] +et propositum die ista, et dicunt quod si minus plene dixerunt, adhuc +sunt parati dicere et proponere ad defensionem ordinis quod Deus +ministrabit eis, et statuerunt predictos fratres Nicolaum et Dominicum +ad dicendum et proponendum, hac instanti die Mercurii, coram dictis +dominis commissariis, ad defensionem ordinis, illud quod interim +occurrerit eis. Acta fuerunt hec predictis die et locis, presentibus +dicto magistro Amisio, me Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra +proximo nominatis. + +Die Sabati IIII mensis Aprilis accessimus ad dictam domum Johannis de +Calinis, ubi detinebantur VII Templarii, et petivimus ab eis utrum +frater Johannes de Valbellendi, qui die Veneris precedenti comparuerat +coram dictis dominis commissariis pro ipsis et de mandato ipsorum, +venisset et proposuisset ad defensionem ordinis ea que ibi proposita +fuerunt; et dixerunt omnes quod ipsi miserunt eum ad predictos dominos, +non ut procuratorem, sed ut raciones predictas et defensiones proponeret +coram eis, nec intendebant aliquem procuratorem constituere. Requisiti a +nobis utrum vellent aliqua alia dicere ad defensionem ordinis, et +statuere aliquem ex eis vel ex aliis ad dicendum et proponendum aliquas +raciones ad deffensionem dicti ordinis, responderunt quod sic, et +mitterent predicta die Mercurii proxima dictum fratrem Johannem de Valle +Bellando ad dominos commissarios predictos, pro eorum racionibus et +defensionibus proponendis et dicendis coram eisdem dominis commissariis. + + +Postmodum, eadem die Sabati accessimus ad domum Blavoti predictam, ubi +detinebantur XIII Templarii predicti, et petivimus ab eis utrum frater +Guillelmus de Sornayo miles, qui die Veneris proxima precedenti +comparuerat coram dictis dominis commissariis pro ipsis et de mandato +ipsorum, venisset et proposuisset ad defensionem ordinis ea que ibi +proposita fuerunt. Dixerunt omnes quod ipsi miserant eum ad predictos +dominos commissarios, et ex parte eorum proposuit vel proponi fecit ea +que fuerunt ibi proposita, dicentes quod adhuc habent et volunt [p. 150] +proponere. Et tunc diximus eis quod ipsi dicerent nobis ea que volebant +proponere, vel statuerent aliquem ex eis vel ex aliis qui die Mercurii +vel alias quandocumque predicta proponeret coram dictis dominis +commissariis, quia ipsi predicti domini commissarii ultra dictam diem +Mercurii non expectarent quin in dicto negocio procederent prout de jure +deberent. Qui omnes voluerunt et ordinaverunt quod fratres Johannes de +Septem Montibus et Guillelmus de Sornayo miles, pro eis et nomine +ipsorum, coram dictis dominis commissariis comparerent, et predictas +raciones proponerent, tanquam nuncii, et non tanquam procuratores, et +pecierunt quod hodie possent loqui cum predicto fratre Reynaldo de +Pruino. + + +Post hec, eadem die Sabati accessimus ad dictam domum abbatis de +Tyronio, [ubi] detinebantur VIII Templarii predicti, quorum duo +veniebant de dicta aula episcopali, ubi credebant dictos dominos +commissarios esse et se deberent representare dicta die, a quibus +petivimus quid fecissent et quid dixissent si eos invenissent? Qui +dixerunt omnes quod miserant eisdem dominis commissariis quamdam +cedulam, quam nobis tradiderunt ibidem, cujus quidem cedule tenor +sequitur in hec verba: + +«A homes honerables et sages, ordenés de per nostre pere l'Apostelle +pour le fet des Templers, li freres, li quies sunt en prisson à Paris en +la masson de Tiron, des ques vez ci les noms: primerement frere P. de +Cortemble prestre, frere P. de la Casseme, frere Evrart de Buissiers, +frere Jehan de Bures, frere Mathie de Bures, frere Jehan de Coleurs, +frere P. de Clermont en Biauvoisin, frere P. de Vatan: honeur et +reverencie. Comes votres comandemans feut à nos ce jeudi prochein passé, +et nos feut demandé se nos volens defendre la religion deu Temple desus +dite, tuit distrent oil; et dison que ele est bone et leal, et est tout +sans et mauevesté et traïson tout ce que nos l'en met sus, et sommes +prest de nous defendre chacun pour soy eu touz emsemble, an telle +mainere que droit et sante Egliese et vos an regarderons; come [p. 151] +cil qui sunt en prisson an nois fres, à cople II, a somes en neire fosse +oscure toutes les nuit. + +«Item, nos vos fessons asavir que les gages de XII denier que nos avons +ne nos soufficent mie; car nos convient paier nos lis, III denier per +jour chascun liz, loage de cuisine, napes, touales pour teueles et +autres choses, II sol. VI denier la semange. + +«Item, pour nos fergier et desferger, puis que nos somes devant les +auditors, II sol. + +«Item, pour laver dras et robes, lignes, chascun XV jours XVIII denier. +Item, pour bûche et candole, chascun jor IIII denier. Item, passer et +repasser lesdis freres, XVI denier, de asiles de Nostre Damme de l'altre +part de l'iau.» + +Qua per nos inspecta; petivimus ab eis si aliud volebant dicere; qui +dixerunt quod non, quia nichil aliud sciebant, sed multum placeret eis +quod dicti domini commissarii procederent in dicto negocio secundum Deum +et justiciam ac racionem, quia periculum erat in mora, quia si +contingeret dominum Papam mori, negocium impediretur, et semper +remanerent capti. Dixerunt eciam quod ipsi habent et habebunt ratum et +gratum quicquid fiet et proponetur in dicto negocio per fratres R. de +Pruino et P. de Bononia supradictos. + + +Post hec, eadem die Sabati accessimus ad dictam domum de Prulhiaco, ubi +detinebantur XXVI Templarii supradicti, quibus diximus quod predicti +domini commissarii, qui eos fecerant congregari ad sciendum utrum +vellent constituere aliquem vel aliquos procuratores ad deffensionem +ordinis supradicti, et alias eciam ex habundanti ad ipsos miserant ad +sciendum hoc idem, quia nolebant amplius expectare quin in dicto negocio +procederent secundum quod fuerit racionis, et ideo volebamus scire utrum +vellent aliquem ex se vel ex aliis statuere ad defensionem ordinis. Qui +dixerunt quod nullum procuratorem intendebant facere, sed ordinaverunt +quod fratres Ancherius de Sivre miles, et P de Carmelhis, veniant +instanti die Mercurii, ad tradendum in scriptis defensiones ordinis, et +ratum habebunt et firmum quicquid per ipsos dicta die traditum [p. 152] +fuerit coram dominis commissariis supradictis, et petunt consilium +predictorum fratrum R. de Pruino et P. de Bononia. + + +Post hec, eadem die Sabati accessimus ad dictam domum Johannis Roscelli, +ubi detinebantur XXVII fratres preter fratrem Amelium de Pratimi, quibus +diximus, ut aliis proximo precedentibus. Qui, habito simul inter se +aliquali consilio, tradiderunt nobis quamdam cedulam, cujus tenor +sequitur in hec verba: + +«Che sont les defenses et les requestes que li frer du Temple qui sont +in l'ostel Jehan Rossiau, estgrient à nostre pere le Pape et à nostre +segnor le Roi et nos segnurs les prelas, et font protestacion de toutes +leurs bonnes raysons à dire en lieu, en tens, et nient et defendent +toutes les malvestes erreurs qui lor sunt oppostes contre tous ceus qui +les dovreient maintenir. + +«Item, il requerent li frere du Temple la graze des prisons et +delivrance de leurs cors et de leurs biens. + +«Item, il requirent le sacrament de sancta Egliese. Item, requirent veir +le Maistre du Temple, et frere Hugo de Peraut commandeur de France, et +tous les preudes hommes freres du Temple, pour avoir consel, à eus, et +se ce ne nous est fare, nos ne somes pas conseillés de fere procuraurs. +Et si les nos refusent, nos nos appellons déconsiliés et devé de droit, +et en appellons à Dieu nostre segur, comme cil qui somes pris à tort.» + +Et pecierunt quod possint loqui cum fratribus R. de Pruino et P. de +Bononia antedictis, et dixerunt quod suplicaremus dominis commissariis +quod possent loqui cum predictis; ellegerunt fratres Stephanum de +Riperria militem et Anricum de Onerello, ad loquendum et consulendum cum +ipsis. Nos autem signifficavimus eis quod domini commissarii procederent +in dicto negocio die Mercurii instanti, et extunc in antea, prout fuerit +racionis. + + +Post hec, eadem die Sabati post prandium accessimus ad domum [p. 153] +Penne Vayrie in cimiterio vici de Lucumdella, in qua moratur Nicolaus de +Falesia, ubi detinebantur XXIII Templarii, videlicet fratres Johannes de +Parisius, Egidius de Valencianis, Johannes de Pruino, Johannes de Bersi, +Henricus de Hentingentis, Bertrandus de Montinhi, P. Daties, Lucas de +Sonayo, Rogerius de Marselles, Hugo Deilli, Johannes de Compendio, +Clemens de Turno, Radulphus de Frenoy, Thericus de Remis, Johannes de +Nivella, Nicolaus de Ambianis, Constancius de Bissiaco, P. Prepositi, +Johannes de Ronzavalle, Oddo le Culherier, Galterus de Villa Sauoir, et +Nicolaus de Boynel. Et petivimus ab eis utrum vellent aliquem ex eis vel +ex aliis constituere procuratorem ad defensionem ordinis. Qui +responderunt quod nullo modo procuratorem facerent ad hoc, sed placebat +eis et gaudebant quod procederetur in negocio bene et juste, confidentes +multum de fidelitate dictorum dominorum commissariorum. Protestantur de +defendendo ordinem, dicentes quod nolunt ad presens mittere aliquem, sed +quilibet vult venire per se ad defensionem ordinis antedicti. + +Acta fuerunt hec predictis die et locis, presentibus dicto magistro +Amisio, me Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo +nominatis. + + +Post hec, die Dominica sequenti, Vª videlicet die mensis Aprilis, +accessimus ad domum Guillelmi de Domonte in vico novo Beate Marie, ubi +tenebantur capti IIIIor Templarii, ex illis qui dicta die Sabati +interfuerant in prefato viridario dicti domini episcopi Parisiensis, +videlicet fratres Robertus de Dormellis presbiter, Robertus Flamengi, +Johannes de Rossiaco et Robertus de Amblavilla. Qui [per] nos requisiti, +ut alii supra, responderunt quod, si alii fratres vellent facere +procuratores ad defensionem dicti ordinis, et ipsi volunt in bono; si +alii facere nolunt, ipsi similiter nollunt. + +Item, requisiti quos vellent facere procuratores, si alii facerent, +responderunt quod fratres Reynaldum de Pruino et P. de Bononia +predictos, et ratum haberent et firmum quod in premissis fieret per +predictos, si alii fratres ratum haberent, dicentes quod non habent +de quo facerent procuratores, et petunt consilium et presenciam [p. 154] +magistrorum et superiorum suorum. Requisiti insuper si aliquas raciones +vel defensiones pro dicto ordine volebant proponere vel dicere, dixerunt +quod ordo erat bonus, sanctus et legalis, et quod omne bonum in eo +injungitur, et omne malum prohibitur, et nichil aliud dixerunt. + + +Post hec, cum videremus quod multi ex dictis fratribus, et quasi omnes, +petebant habere consilium et deliberacionem predictorum fratrum Raynaldi +de Pruino et P. de Bononia, et quorumdam aliorum, revenimus ad +presenciam domini Bajocensis. Quo sibi exposito, dicens quod sua et +aliorum dominorum commissariorum intencio erat hac instanti die Martis +in dicto negocio procedere, et ulterius non expectare, voluit quod +prefati fratres R. de Pruino et P. de Bononia, ac fratres Guillelmus de +Chambonnet et Bertrandus de Sartiges milites, ducerentur ad singulas +societates fratrum predictorum Parisius existencium, qui se obtulerunt +ad defensionem ordinis memorati, ut cum eis deliberare possent de +constituendis procuratoribus, et racionibus et defensionibus ordinis +faciendis et proponendis, et de aliis agendis, et quod aliqui ex nobis +notariis iterato cum eis rediremus ad fratres predictos, et audiremus +adhuc ex habundanti si vellent aliquos procuratores constituere ad +defensionem predicti ordinis, et si quid proponere vellent, audiremus, +et significaremus eis quod dicti domini commissarii, non expectando +ulterius, dicta die Martis in dicto negocio procederent, ut jus esset, +ad quam diem ipsi fratres mitterent raciones et defensiones, si quas +haberent et vellent proponere ad defensionem ordinis supradicti, et quod +nichilominus eis tradi faceremus papirum vel pergamenum et incaustrum, +ad scribendum raciones et defensiones suas. + + +Post hec vero magister Amisius predictus et ego Bernardus Filioli ivimus +apud sanctam Genovefam, ubi erant XVIII fratres, videlicet Helias de +Chalhistrac presbiter, Iterius de Leburhac miles, Helias Aymerici, P. de +Lenhi preceptor de Somorens, Galterus de Enonia, Johannes de [p. 155] +Enonia, Raynaldus de Bondis, P. de Rupe, St. de Remis, G. de la +Terlandera, Laurencius Basini, Guillelmus Barloti, Aymericus Boeti, +Aymericus Barloti, Guillelmus Vigerii, Guido de Corso, Stephanus de +Ellemosina, Johannes de Blisson et Matheus de Alveto. Et fuerunt ad eos +ibidem adducti prefati fratres, R. de Pruino et P. de Bononia +presbiteri, ac fratres Guillelmus de Chambonnet et Bertrandus de +Sartiges milites. Quibus ibidem congregatis insimul, nos eos iterato +interrogavimus si fecerant, vel adhuc facere volebant, procuratores +aliquos ad defensionem ejusdem ordinis, significavimusque eis ex parte +dictorum dominorum commissariorum quod dicti domini commissarii instanti +die Martis volebant in dicto negocio procedere, nec intendebant ulterius +expectare; unde diximus eis quod omnes raciones et defensiones quas +proponere vellent ad defensionem ordinis, dicta die Martis mitterent per +dictos IIIIor fratres, vel per aliquem alium per quem eis expediens +videretur; et interim si vellent aliquid ad defensionem ordinis scribere +vel scribi facere, precepimus custodi eorum quod eis traderetur papyrus +seu pergamenum et incaustrum ad ea scribenda. Qui fratres per nos sic +interrogati, et premissis sibi per nos expositis diligenter auditis, +habito inter se et cum predictis IIIIor fratribus aliquali consilio ad +partem, concordaverunt et voluerunt quod predicti prenominati fratres R. +de Pruino et P. de Bononia presbiteri, Guillelmus de Chambonnet et +Bertrandus de Sartiges milites, ex parte et nomine ipsorum, hac die +Martis instanti, dicant et proponant coram ipsis dominis commissariis +quod nolunt facere procuratores aliquos ad defensionem dicti ordinis nec +intendunt, et quod proponant ad defensionem dicti ordinis dicta die ea +que dicere et proponere voluerint. + + +Postmodum, cum predictis IIIIor fratribus, accessimus ad fratres +Bernardum de Bord, P. Colonge, Odinum de Vendac, Aymericum de Copiac et +Sancius de Maci milites, qui ibidem, licet in alia camera, tenebantur, +eosque interrogavimus, ut alios in medio precedenti, eisque diximus et +significavimus, et obtulimus et fecimus, sicut et aliis [p. 156] +inmediate predictis. Qui, habito inter se et cum aliis prenominatis +IIIIor fratribus consilio et deliberacione prehabita, responderunt quod +nullo modo nollunt, nec intendunt facere procuratores, nec possunt; sed +placet eis quod prefati IIIIor fratres, R. de Pruino et P. de Bononia, +Guillelmus de Chambonnet et B. de Sartiges, predicta die Martis +proponant et dicant pro ordine et ad defensionem ordinis quidquid boni +poterunt; si tamen aliquid dicant quod contra ordinem suum esset, non +habent ratum nec habebunt. + +Post hec, eadem die Dominica, cum dictis IIIIor fratribus, accessimus ad +domum condam episcopi Belvacensis, inter sanctam Genevefam et domum +fratrum Predicatorum, ubi erant XXI fratres superius nominati, quos, ut +alios supra, requisivimus et interrogavimus, et eis diximus et +exposuimus que et sicut aliis supradictis. Qui, habito inter se et cum +dictis IIIIor fratribus consilio, responderunt et dixerunt quod ex +causis alias dictis, videlicet quod non habent consensum Magistri sui +vel majoris partis conventus, non intendunt, nec possunt, nec volunt +facere procuratores aliquos, sed bene volunt quod prenominati IIIIor +fratres instanti die Martis proponant et dicant coram dictis dominis +commissariis quidquid boni poterunt ad defensionem dicti ordinis, +protestantes quod si dicant aliquid quod sit contra ordinem vel honorem +ordinis, non habent nec habebunt ratum. + +Post hec, eadem die, cum dictis IIIIor fratribus, accessimus ad domum +predictam prioris de Cornay, ubi erant fratres predicti, quos ut alios +supra requisivimus et interrogavimus, et eis diximus et exposuimus que +et sicut dixeramus et feceramus aliis supradictis. Qui, habito inter se +et cum dictis IIIIor fratribus consilio, responderunt id idem quod +responderunt fratres inmediate precedentes, existentes in dicta domo +condam episcopi Belvacensis. + +Acta fuerunt hec dictis die et locis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis, prout +est superius specificatum et singulariter declaratum. + + +Post que, die Lune sequenti, que fuit VI dies Aprilis, ego B. [p. 157] +Filioli, cum dicto magistro Amisio et Johanne de Fellinis notariis +supradictis, et cum predictis IIIIor fratribus, accessimus ad dictam +domum condam episcopi Ambianensis, ad portam sancti Marcelli, ubi erant +fratres predicti, quos requisivimus et interrogavimus, ut alios supra, +et eis significavimus et diximus ea que et sicut aliis predictis +dixeramus. Qui, habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, +responderunt quod non intendebant, nec volebant, nec possunt facere +procuratores, cum non habeant presenciam et consensum Magistri et +conventus, sed ad defensionem ordinis personaliter se offert quilibet, +supplicantes quod in concilio generali, vel ubicumque de statu +religionis Templi tractabitur, esse possint, et qui non poterint esse +per se ipsos, cum fuerint in plena libertate, ad quam petunt se +restitui, procuratores constituent de fratribus sui ordinis, qui nomine +ipsorum prosequentur pro defensione religionis, aliter non. Et placet +eis quod crastina die prenominati IIIIor fratres proponant coram dictis +dominis commissariis quidquid boni poterunt ad defensionem ordinis, et +si aliquid contra utilitatem et honorem dicti ordinis facerent vel +dicerent, non haberent ratum, nec volunt habere. + +Postmodum, eadem die Lune, cum dictis IIIIor fratribus, accessimus ad +predictam domum comitis Sabaudie, juxta eamdem portam sancti Marcelli, +ubi erant XVIII fratres predicti, quos requisivimus et interrogavimus, +ut alios supra, et eis significavimus et diximus ea que et sicut aliis +predictis dixeramus et feceramus. Qui, habito inter se et cum aliis +IIIIor fratribus predictis consilio, responderunt illud idem quod +prefati inmediate precedentes, existentes in dicta domo condam episcopi +Ambianensis. + +Post hec, cum predictis IIIIor fratribus, accessimus ad domum Stephani +le Bergonho de Serena, ubi erant XII fratres predicti, quos +interrogavimus et requisivimus, ut alios supra, et eis significavimus et +diximus ea que et sicut aliis predictis dixeramus et feceramus. Qui, +habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, eodem [p. 158] +modo responderunt quo et predicti existentes in domo domini episcopi +Ambianensis. + +Deinde, cum dictis IIIIor fratribus, accessimus ad dictam domum de Penna +Vayria, ubi erant XXIII fratres predicti, quos requisivimus et +interrogavimus, ut alios supra, et eis significavimus et diximus ea que +et sicut aliis predictis dixeramus. Qui, habito inter se et cum dictis +IIIIor fratribus consilio, responderunt idem quod predicti existentes in +domo condam episcopi Ambianensis. + +Postmodum, cum dictis IIIIor fratribus, accessimus ad domum Coyssoine de +Braybancia, in magno vico sancti Jacobi, ubi erant VI fratres qui in +congregacione predicta, facta in dicto viridario domini Parisiensis +episcopi, non interfuerant, ut dixerunt, licet coram dictis dominis +commissariis singulariter dixissent se velle defendere ordinem +supradictum, videlicet fratres Jacobus de Clamerolis, J. de Saco, Addam +de Ortaliano, Johannes de Vernolio, Galterus de Villaribus, et Jacobus +de Rubeo Monte, quos interrogavimus si volebant aliquos procuratores +facere seu constituere ad defensionem dicti ordinis, eisque +significavimus et denunciavimus alia que et sicut aliis predictis +significaveramus. Qui, habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus +consilio, responderunt illud idem quod alii predicti existentes in dicta +domo condam episcopi Ambianensis. + +Postmodum, eadem die, cum dictis IIIIor fratribus, accessimus ad dictam +domum Guillelmi de Domonte, ubi erant IIIIor fratres superius nominati. +Qui per nos interrogati et requisiti, ut aliis supra, et significatis et +dictis eis que supra aliis dixeramus, habito inter se et cum predictis +IIIIor fratribus consilio, responderunt id idem quod alii supra predicti +existentes in domo condam episcopi Ambianensis. + +Postmodum, eadem die Lune, cum dictis IIIIor fratribus, accessimus ad +dictam domum ad Ocream, in vico sancti Cristofori, ubi erant XVIII +fratres predicti, quos requisivimus, ut alios supra, et eis diximus et +significavimus ea que et sicut aliis predictis dixeramus. Et ipsi, +habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, dixerunt et +responderunt id idem quod alii inmediate precedentes. + +Deinde accessimus, cum dictis quatuor, ad dictam [domum] [p. 159] +abbatis de Latiniaco, ad portam Templi, ubi erant XI fratres predicti, +quos requisivimus et interrogavimus, ut alios supra, et eis diximus et +significavimus ea que et aliis predictis. Qui, habito inter se et cum +dictis IIIIor fratribus consilio, dixerunt et responderunt id idem quod +immediate precedentes. + +Deinde accessimus, cum dictis IIIIor fratribus, ad dictam domum de +Henregea, ubi erant XI fratres predicti, quos requisivimus, ut alios +supra, et eis diximus et significavimus ea que et aliis predictis. Qui, +habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, dixerunt et +responderunt id idem quod immediate precedentes. + +Deinde accessimus, cum dictis IIIIor fratribus, ad dictam domum Richardi +de Spoliis, ubi erant XLIII fratres predicti, quos requisivimus, ut +alios supra, et eis diximus ea que et aliis predictis. Qui, habito inter +se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, dixerunt et responderunt id +idem quod immediate precedentes. + +Deinde accessimus, cum dictis IIIIor fratribus, ad Templum seu domum +Templi Parisiensis, ubi erant LXXIIIIor fratres predicti, quos omnes +insimul congregatos, exceptis fratribus Gauberto de Manra leproso, +Egidio de Fulcandi Curia, et P. de Gremelio presbitero, qui infirmati +dicebantur, requisivimus et interrogavimus, ut alios supra, et eis +diximus ea que et aliis dixeramus. Qui, habito inter se et cum dictis +IIIIor fratribus consilio, dixerunt et responderunt id idem quod +inmediate precedentes, rogantes tamen quod de hiis que per predictos +IIIIor fratres dicta die crastina proponentur ibidem coram dictis +dominis commissariis copiam habeant. + +Deinde accessimus, cum dictis IIIIor fratribus, apud sanctum Martinum de +Champis, ubi erant tredecim fratres predicti, quos omnes, excepto fratre +Roberto Cavalier, qui infirmari dicebatur, requisivimus et +interrogavimus, ut alios supra, et eis diximus ea que et aliis +dixeramus. Qui, habito inter se et cum dictis quatuor fratribus +consilio, dixerunt et responderunt id idem quod alii suprascripti +existentes in domo condam episcopi Ambianensis. + +Deinde accessimus, cum dictis IIIIor fratribus, ad domum de [p. 160] +Claravalle in vico sancti Martini, ubi erant XI fratres ex hiis qui +fuerant in dicto viridario, videlicet fratres Guillelmus de Givresoy, +Hugo nepos suus, Johannes de sancto Leonardo, Guillelmus Brinatz, +Guillelmus Rossini, Bosso Cocca, Gubertus la Porta, Stephanus de Gardia +presbiter, Guillelmus Spinassa, P. de Vernegia et P. de Brolio, quos +requisivimus et interrogavimus, ut alios supra, et eis diximus ea que et +aliis dixeramus. Qui, habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus +consilio, dixerunt et responderunt id idem quod alii suprascripti +inmediate precedentes, requirentes tamen quod cum prefatis IIIIor +fratribus crastina die Martis compareant, et sit dictus frater +Guillelmus de Givresoy ad proponendum quidquid boni poterunt pro ordine +Templi. + +Deinde ivimus, cum dictis IIIIor fratribus, ad dictam domum Nicolai +Odree, ubi erant X fratres predicti, quos requisivimus, ut alios supra, +et eis diximus id quod et aliis dixeramus. Qui, habito inter se et cum +dictis IIIIor fratribus consilio, dixerunt et responderunt id idem quod +inmediate precedentes, in domo domini episcopi Ambianensis. + +Deinde accessimus, cum dictis IIIIor fratribus, ad dictam domum Roberti +Anuerdei, ubi erant VII fratres predicti, quos requisivimus, ut alios +supra, et eis diximus ea que et aliis dixeramus. Qui, habito inter se et +cum dictis IIIIor fratribus consilio, dixerunt et responderunt id idem +quod inmediate precedentes. + +Post hec, eadem die Lune post prandium ego Floriamons Dondedei, cum +dictis magistro Amisio, B. Filioli et Johanne de Fellinis notariis +suprascriptis, ivimus cum dictis IIIIor fratribus ad dictam domum +Johannis Bosselli in Gravia, ubi erant XXVIII fratres predicti, quos +omnes insimul congregatos requisivimus et interrogavimus, ut alios +supra, et eis diximus que et aliis dixeramus. Qui, habito inter se et +cum dictis IIIIor fratribus consilio, responderunt quod non intendebant, +nec volebant, nec possunt facere procuratores, cum non habeant +presenciam vel consensum Magistri et conventus, sed ad [p. 161] +defensionem ordinis personaliter se offerunt quilibet, supplicantes quod +in concilio generali, vel ubicumque de statu religionis tractabitur, +esse possent; et qui non poterint interesse per se ipsos, cum fuerint in +plena libertate, ad quam petunt se restitui, procuratores constituent de +fratribus sui ordinis, qui nomine ipsorum prosequantur defensionem +religionis, aliter non; et placet eis quod dicti IIIIor fratres R. de +Pruino, P. de Bononia, Guillelmus de Chambonnet et Bertrandus de +Sartiges, cras et alias, quandocumque, proponant coram dictis dominis +commissariis quidquid boni poterunt ad utilitatem et honorem ordinis, et +si quid contra dictum ordinem vel ejus statum et honorem dicerent, non +ratum haberent, nec habere vellent. + +Deinde accessimus cum dictis IIIIor fratribus ad dictam domum de +Prulhiaco, ubi erant XXVII fratres predicti, quos requisivimus et +interrogavimus, ut alios supra, et eis diximus ea que et aliis +dixeramus. Qui, habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, +responderunt id idem et eodem modo quo et alii inmediate precedentes, +qui erant in domo Johannis Rosselli. + +Deinde accessimus cum dictis IIIIor fratribus ad dictam domum Johannis +de Chamis, ubi erant VII fratres predicti, quos requisivimus et +interrogavimus, ut alios supra, et eis diximus que et aliis dixeramus. +Qui, habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, +responderunt id idem quod inmediate precedentes. + +Deinde accessimus cum dictis IIIIor fratribus ad domum predictam dicti +Blavoti, ubi erant XIII fratres predicti, quos requisivimus et +interrogavimus, ut alios supra, et eis diximus que et aliis dixeramus. +Qui, habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, +responderunt id idem quod inmediate precedentes. + +Deinde ivimus cum dictis IIIIor fratribus ad dictam domum Guillelmi de +Montilhiaco, ubi erant IX fratres predicti, quos requisivimus et +interrogavimus, ut alios supra, et eis diximus ea que et aliis +dixeramus. Qui, habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, +responderunt id idem quod fratres existentes in domo Johannis Rosselli. + +Post hec, venimus cum dictis IIIIor fratribus ad dictam domum [p. 162] +abbatis de Tyronio, ubi erant VIII fratres predicti, quos requisivimus +et interrogavimus, ut alios supra, et eis diximus ea que et aliis +dixeramus; qui, habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, +responderunt id idem quod inmediate precedentes, qui erant in domo +Johannis Rosselli. + +Eadem vero die Lune in mane, nos B. Umbaldi, Hugo Nicolai, Guillelmus +Radulphi et Johannes Loueti notarii predicti, accessimus ad dictam domum +abbatis sancti Maglorii, ubi erant XII Templarii, de quibus fratres +Egidius de Perbona et Nicolaus Versequi, pro se et aliis, ut dixerunt, +comparuerunt die Veneris supradicta coram dominis commissariis +antedictis, et sicut per dictos dominos commissarios dicta die fuerat +ordinatum, petivimus ab eis si habebant ratum et firmum illud quod +dictum et propositum fuit coram dictis dominis commissariis dicta die +Veneris proximo precedenti per fratrem Johannem de Monte regali et +dictos fratres Egidium et Nicolaum Versequi. Qui responderunt quod +volebant audire articullos tunc traditos ad defensionem dicti ordinis et +lectos per dictum fratrem Johannem. Quibus fratribus legimus articullos +supradictos; quibus lectis, responderunt omnes quod ratum et firmum +habebant quidquid dictum et factum fuit per dictos fratres, die Veneris +antedicta. + +Post hec, eadem die Lune, nos IIIIor notarii predicti proximo accessimus +ad dictam domum Nicolai Odree in vico Predicatorum, ubi detinebantur X +fratres predicti, quorum frater Adam de Inferno dicta die Veneris +comparuerat pro se et aliis, ut dicebat, coram dictis dominis +commissariis, et petivimus ab aliis si dictus Adam comparuerat ibidem +pro se et aliis fratribus predictis et de mandato eorum. Qui +responderunt quod sic, et quod ea que ibi proposita fuerunt ad +defensionem dicti ordinis, rata habent et firma. + +Post hec, eadem die Lune, nos IIIIor notarii predicti accessimus ad +dictam domum de Ocrea, ubi detinebantur XIII Templarii predicti, quorum +duo, scilicet fratres Radulphus de Compendio et Johannes de Frayvilla +predicti, dicta die Veneris comparuerant pro se et aliis, ut [p. 163] +dicebant, coram dictis dominis commissariis, et petivimus ab eis si +dicti fratres Radulphus et Johannes ibidem comparuerant pro se et aliis +fratribus predictis et de mandato eorum; qui responderunt quod sic, et +quod ea que ibi proposita fuerunt ad defensionem ordinis rata habent et +firma. + +Post hec, eadem die Lune, nos IIIIor notarii predicti accessimus ad +dictam domum Roberti Anuerdei, ubi detinebantur VII Templarii predicti, +quorum unus, scilicet frater Radulphus de Taverniaco predictus, prefata +die Veneris comparuerat, ut dicebat, coram dictis dominis commissariis, +et petivimus ab eis si dictus frater Radulphus ibidem comparuerat pro se +et aliis fratribus predictis et de mandato eorum. Qui responderunt quod +sic, et quod ea que ibi proposita fuerunt ad defensionem dicti ordinis, +rata habent et firma. Acta fuerunt hec, predictis die et locis, +presentibus magistro Amisio predicto, me Floriamonte Dondedei, et +ceteris notariis suprascriptis, prout est superius declaratum. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit VII dies mensis Aprilis in mane, +ego Floriamons Dondedei, Bernardus Filioli et Guillelmus Radulphi +notarii predicti, una cum IIIIor fratribus antedictis, accessimus ad +predictam domum de Ocrea prope crucem del Turuol, ubi erant fratres +predicti, et, sicut supra, requisivimus eos si fecerant vel facere +volebant aliquos procuratores ad defensionem dicti ordinis, et eis +significavimus ex parte dictorum dominorum commissariorum quod, quidquid +vellent dicere et proponere ad defensionem sui ordinis, hac presenti die +per dictos IIIIor fratres vel alios mitterent vel mandarent dictis +dominis commissariis, nam ipsi parati erant recipere si et quantum de +jure deberent, et quod nichilominus dicta die presenti dicti domini +commissarii procederent et procedere intendebant in dicto negocio, prout +esset de jure. Qui habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus +consilio, dixerunt et responderunt id idem quod alii supradicti +existentes in domo condam episcopi Ambianensis, videlicet quod non +intendebant, nec volebant, nec possunt facere procuratores, cum [p. 164] +non habeant presenciam vel consensum Magistri et conventus; sed ad +defensionem ordinis personaliter se offert quilibet, supplicans quod in +concilio generali, vel ubicumque de statu religionis tractabitur, esse +possint, quia qui non poterunt esse per se ipsos cum fuerint in plena +libertate, ad quam petunt se restitui, procuratores constituent de +fratribus sui ordinis, qui nomine ipsorum prosequentur ad defensionem +religionis; aliter non. Et placet eis quod hac presenti die prefati +IIIIor fratres R. de Pruino, P. de Bononia, G. de Chambonnet et +Bertrandus de Sartiges proponant coram dictis dominis commissariis +quidquid boni poterunt ad defensionem dicti ordinis, et si aliquid +contra utilitatem et honorem dicti ordinis facerent vel dicerent, non +haberent ratum, nec habere vellent. + +Deinde accessimus una cum predictis IIIIor fratribus ad dictam domum +Johannis le Grant, ad portam sancti Eustachii, ubi detinebantur XXXV +fratres predicti, quos omnes insimul congregatos requisivimus et +interrogavimus, ut alios supra inmediate precedentes, et eis diximus et +significavimus ea que et aliis inmediate precedentibus dixeramus. Qui, +habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, dixerunt et +responderunt id idem quod inmediate precedentes, hoc addito quod placet +quod hac die et alias quandocumque dicti IIIIor fratres proponant coram +dictis dominis commissariis quidquid boni poterunt ad defensionem dicti +ordinis, et si aliquid contra utilitatem et honorem dicti ordinis +facerent vel dicerent, non haberent ratum, nec habere vellent. + +Deinde venimus ad domum Guillelmi de Latingi in quadrivio Guilhore, ubi +erant IIIIor fratres, videlicet fratres Drago de Cortalda, Ber. de +Montepessato, Guillelmus de Noers, Arnaudus Guillelmi de Lon, quos +requisivimus et interrogavimus, ut alios inmediate precedentes, et eis +diximus et significavimus que et aliis inmediate precedentibus +dixeramus. Qui, habito inter se et cum dictis IIIIor fratribus consilio, +dixerunt et responderunt id idem et eodem modo quod alii inmediate +precedentes. + +Post hec, ipsa die Martis, VII die videlicet mensis Aprilis, redivimus +ad capellam predictam, aule episcopali adherentem, et ibidem [p. 165] +comparuerunt coram omnibus predictis dominis commissariis prefati +fratres Raynaldus de Pruino et P. de Bononia presbiteri, ac fratres +Guillelmus de Chambonnet, Bertrandus de Sartiges et Guillelmus de Fuxo +milites, fratres Johannes de Monte regali, Matheus de Cresson Essart, +Johannes de sancto Leonardo et Guillelmus de Givrisaco, pro se et aliis +omnibus fratribus supradictis qui ad defensionem dicti ordinis se +obtulerant, et pro se et aliis fratribus predictis exhibuerunt in +presenciam dominorum commissariorum predictorum quamdam cedulam, et eam +legit frater P. de Bononia prefatus, de mandato aliorum fratrum +predictorum ibidem presencium, cujus tenor sequitur in hunc modum: + +Coram Vobis reverentibus patribus et commissariis datis per dominum +summum Pontificem ad inquirendum de statu religionis Templi super +quibusdam articulis orendis, datis contra ordinem Templi, proponunt et +dicunt infrascripti fratres ejusdem ordinis, non animo litem +contestandi, sed simpliciter respondendo, quod procuratores constituere +non possunt, nec debent, nec eciam volunt, absque presencia, consilio et +assensu sui Magistri et conventus in tanta causa, cum hoc de jure non +possint, nec debeant. + +Item, quod offerunt se omnes, personaliter, generaliter et singulariter, +ad defensionem religionis, et petunt et supplicant esse in concilio +generali per se ipsos, et ubicumque tractabitur de statu religionis. + +Item, dicunt quod cum erunt in plena libertate, intendunt omnino, si +poterunt, ire; qui vero non poterunt, committere vices suas, vel +constituere procuratores de fratribus ipsius ordinis, qui nomine eorum +et suo negocium hujusmodi prosequantur. + +Item, concesserunt et commiserunt fratribus Reginaldo de Pruino, P. de +Bononia presbiteris, Guillelmo de Chambonnet et Bertrando de Sartiges +fratribus militibus, quod possint producere, porigere, dicere et dare in +scriptis vobis suprascriptis, reverentibus patribus, omnia jura, omnes +allegaciones et argumenta bona que faciunt et possunt facere ad [p. 166] +defensionem, statum et honorem religionis predicte, et si quid +porrigerent vel dicerent quod posset in prefate religionis prejudicium +vel dispendium redundare, nullo modo consenciunt, sed petunt et volunt +quod omnino sit irritum et inane. + +Item, protestantur quod si aliqua dixerunt fratres Templi, dicunt vel +dixerint in futurum, quamdiu erunt carcerati, contra se ipsos et ordinem +Templi, non prejudicent ordini predicto, cum notorium sit quod coacti et +compulsi, aut corupti prece, precio vel timore, dixerunt vel dicent, et +protestantur quod de predictis docebunt suo loco et tempore; cum plena +securitate gaudebunt et ad plenum fuerint in integrum restituti. + +Item, petunt quod omnes fratres dicti ordinis, qui, relicto habitu +seculari, conversantur inhoneste in opprobrium dicte religionis et +Ecclesie sancte, ponantur in manu Ecclesie, sub fida custodia, donec +cognitum fuerit utrum falsum vel verum perhibuerint testimonium. + +Item, petunt, supplicant et requirunt quod, quandocumque fratres aliqui +examinabuntur, nullus laycus intersit qui eos possit audire, vel alia +persona de qua possint merito dubitare, nec pretextu alicujus terroris +vel timoris, falsitas possit exprimi vel veritas occultari, quia omnes +fratres generaliter sunt tanto timore et terrore percussi, quod non est +mirandum quodam modo de hiis qui menciuntur, sed plus de hiis qui +sustinent veritatem, videndo tribulaciones et angustias quas continue +veridici patiuntur, et minas et contumelias et alia mala que cotidie +sustinent, et bona, comoda et delicias ac libertates quas habent +falsidici, et magna promissa que sibi cotidie fiunt. Unde mira res et +forcius stupenda omnibus quod major fides adhibeatur mendacibus illis +qui sic corupti talia testificantur ad utilitatem corporum, quam illis +[qui] tanquam Christi martires, in tormentis pro veritate sustinenda cum +palma martirii decesserunt, et eciam quod majori et saniori parti +vivencium [qui] pro ipsa veritate sustinenda, sola urgente consciencia, +tot tormenta, penas, tribulaciones et angustias, improperia, calamitates +et miserias passi fuerunt et in carceribus cotidie paciuntur. + +Item, dicunt quod extra regnum Francie nullus in toto terrarum [p. 167] +orbe reperietur frater Templi, qui dicat vel qui dixerit ista mendacia, +propter quod satis patet quare dicta sunt in regno Francie, quia qui +dixerunt, corupti timore, prece vel precio testificati fuerunt. + +Ad defensionem religionis respondent et dicunt simpliciter quod religio +Templi in caritate et amore vere fraternitatis tradita et fundata fuit, +et est (ad honorem Virginis gloriosse, matris Domini nostri Jhesu +Christi, ad honorem et defensionem Ecclesie sancte et tocius fidei +Christiane, et ad expugnacionem inimicorum crucis, hoc est infidelium, +paganorum seu Saracenorum ubique, et presertim in terra sancta +Jerosolimitana, quam ipse Dei filius moriendo pro nostra redempcione +sanguine proprio consecravit) religio sancta, munda et immaculata apud +Deum et patrem, hoc est ab omni labe et ab omni sorde quorumlibet +viciorum, in qua semper viguit et viget regularis institucio et +observancia salutaris, et talis per sedem apostolicam approbata, +confirmata et multis privilegiis decorata. + +Quicumque religionem ipsam ingreditur, promittit IIIIor substancialia, +videlicet obedienciam, castitatem, paupertatem et se totis viribus +exponere servicio Sancte Terre, hoc est ad ipsam terram sanctam +Jerosolimitanam adquirendam et adquisitam, si Deus dederit graciam +adquirendi, conservandam, custodiendam et defendendam pro posse; +recipitur ad honestum osculum pacis, et habitu recepto cum cruce quam +perpetuo defferunt circa pectus, ob reverenciam crucifixi pro nobis, in +sue memoriam passionis, regulam et mores antiquos, eis traditos ab +ecclesia Romana et sanctis Patribus, servare docetur. + +Et hoc est omnium fratrum Templi communiter una professio, que per +universam orbem servatur, et servata fuit per omnes fratres ejusdem +ordinis, a fundamento religionis usque ad diem presentem. Et quicumque +aliud dicit, vel aliter credit, errat totaliter, peccat mortaliter, et +omnino discedit a tramite veritatis. + +Unde super articulis datis contra religionem inhonestis, oribilibus et +orendis et detestandis, tamquam inposibilibus et turpissimis, dicunt +quod articuli illi sunt mendaces et falsi, et quod illi qui suggesserunt +illa mendacia tam iniqua et falsa domino nostro summo [p. 168] +Pontiffici et serenissimo domino nostro Regi Francorum, sunt falsi +Christiani, vel omnino heretici, detractores et seductores Ecclesie +sancte et tocius fidei Christiane, quia zello cupiditatis et ardore +invidie moti, tamquam impiissimi scandali seminatores, quesierunt +apostatas seu fratres fugitivos ab ordine Templi, qui propter eorum +scelera, tanquam morbide pecudes, abjecti fuerunt ab ovili, hoc est a +fratrum congregacione, adinvenientes et fabricantes una cum eis illa +scellera et orenda mendacia que ipsis fratribus et ordini falso fuerunt +imposita, seducentes eosdem, ita quod ad eorum suggestionem omnes +quotquot poterant inveniri, querebant et adducebant, monebant et +informabant super ipsis mendaciis referendis domino Regi et ejus +consilio, ita quod, quantumcumque de diversis mundi partibus +adducerentur, ita subornabantur et ducebantur super istis criminibus +quod omnes conveniebant in idem. Propter quod predicti domini Regis et +sui consilii animos inducebant ad credendum predicta. Nam credebant quod +ex vicio religionis et fratrum procederent ea que dicebant, que ex +malicia suggerentium et subornancium procedebant. + +Ex quibus omnibus tanta postmodum periculla processerunt, ut de +capcione, spoliacione, tormentis, occisionibus et coactionibus +predictorum fratrum, qui per penas mortis coacti, prout a satellitibus +edocti confitebantur contra conscienciam, et cogebantur ista facinora +confiteri, quia predictus dominus Rex, ita deceptus a seductoribus +illis, dominum Papam super predictis omnibus informavit, et sic dominus +Papa et dominus Rex per falsas sugestiones decepti fuerunt. + +Item, dicunt quod via vobis tradita, videlicet ex officio, de jure +procedere non potestis, cum super articulis illis ante capcionem ipsorum +diffamati non essent, nec contra ordinem fama publica laboraret, et hoc +certum sit nos et ipsos in loco tuto non esse, cum sint continue et +fuerint in potestate suggerencium falsitatem domino Regi, quia cotidie, +per se vel per alios, monent et suadent, per verba, nuncios et litteras, +ne a falsis deposicionibus, extortis metus causa, recedant, quia si +recesserint, pro ut dicunt, comburentur omnino. + +Item, dicunt quod fratres ejusdem ordinis qui ea dixerint vel [p. 169] +confessi fuerunt, propter tormenta vel timore tormentorum dixerunt, et +quod libenter redirent, si auderent; sed tot et tantis terroribus sunt +percussi et perteriti, quod non audent, propter minas eis illatas +cotidie. Unde supplicant quod in examinacione ipsorum talis et tanta +securitas eis detur, quod absque terrore possint ad veritatem redire. + +Hec omnia protestantur et dicunt, salvis semper omnibus defensionibus +datis et dandis per quoscumque fratres Templi singulariter, specialiter +vel generaliter, nunc et in futurum, ad defensionem et favorem +religionis predicte, et si qua data fuerunt prolata, vel lata vel dicta, +que possent in dampnum vel prejudicium dicti ordinis redundare, sunt +omnino cassa et irrita et nullius valoris. + + +Item, prefatus frater Johannes de Monte regali, qui alias quamdam aliam +cedulam suprascriptam tradiderat et legerat eisdem dominis commissariis, +tradidit et legit ibidem, addendo cedulle suprascripte, in presenciam +eorumdem dominorum commissariorum, pro se et aliis fratribus dicti +ordinis cum eo in dicta domo Ricardi de Spoliis detentis, quamdam aliam +cedulam, ad defensionem dicti ordinis, cujus tenor talis est: + +«Item, proposent li frere de dot ordre del Temple que alcunas falsas +conffessions, senblables a vertet, sont estues fates pour alcus freres +del dit ordre, per forsa de tormens que lor fasia la cort temporal, et +apres a cautela les mitan em poder dels enquiriors e deus ordinaris, las +cals so faitas contra la vertu de lors privileges en prejudici del dit +ordre; sunt exemps e gausisso de privilegit special que non devo pont +parer devant nul juge ecclesiastre ni secular, si non davant nostre sire +le Pape, o davant cel que el comandara en cel offici; per que requerent +li frere desus dit que las dites falsas confessions, faytas forsadamens, +sian anullatas per nostre segnor le Pape, come celas que so faitas en +prejudici del dit ordre. + +«Item, propousam que nul frere del dit ordre del Temple non pot [p. 170] +confessar causa falsa que sia prejudicials a l'ordre dayan cil que +persone que sia per razo de lors privileges, als cals nul frere ne puet +renunciar per si vers le mastre de l'ordre. + +«Item, propossan que si dit maistre o autre personas singulars an +confessadas menssognas non prejudice a l'ordre, devant cal que persone +l'aian confesada, per raus de privilege del dit ordre, le cals so +autreyaez en favor de tot l'ordre, per que nul frere n'i pot renunciar +per si ni far le dan de la religio en prejudici del dit ordre, per que +li frere requiere que que otas las falsas confessios sian anullatas de +las singulars personas per nostre segnor le Pape. + +«Item, propossan que lis freres capellans del dit ordre del Temple +sanctificant ben et dignament le cor de Jhesu Christ e segon la fe +catholica de Roma ansi que se pot trobar per religiosas personas et per +capellans et per diaques que lor aministravon a l'autar. + +«Item, propossant que en temps de pape Bonefaci I frere cavaler de la +lenga de Fransa que auria nom frere P. de Sencio, per sa defauta ac +congie de la religion e letra que ponges s'arma salvar en autra, le cal +frere s'en ane al Pape et als cardenals et supplique al Pape que sa +religion que avia perduda per sa defauta li fos redunda, si que nostre +segnor le Pape mande per sas litteras al commandor de Pola que l'ordre +li rendes, salva la justicia de la dit ordre, la cal justicia era de I +an et jor mangar en terra, et aisi le dit chervalier cobre son abit; per +que dizo li frere deu Temple que sil chavalier saubes nulla malvastat en +l'ordre, il ne eusse torné en sa deta religion. + +«Item, propossan li frere del dit ordre que il prendran cenres le +premier jors de careme, vecent totas gens, ansi que fizes Crestians de +Nostre Senhor, per las mans del capelan. + +«Item, propousan li frere del dit ordre que cant le Sasfet fou pris, el +Souda se fe venir devant IIII^XX freres del Temple et lor dis ansi coma +a presoniers que il reneguesse Dieu Jhesu Christ lor creator en pena de +las testas, les cals freres no volgio Dieu renegar, ans en aisi touz +perdero las testes per la fe de Dieu; per que dison li Templer [p. 171] +que s'ils dis freres fosse tels que om lor met desus, foran delivres per +celas guissa. + +«Item, propossan li dit freres que la glesa lors es entredita a grant +tort, per que requero humelment e devota a vos autres senhors et a +nostre segnor le Pape, que la devant dita gleisa am sas drecturas lor +sias reduda, comme a fizels Crestians Nostre Senchor. + +«Item, requere li dit frere a vos autres senhors licencia et oportunitat +de venir a vostre concili le cals deves tenir, por allegar lor dreit en +aysi quon devran ni razo requerra.» + +Quibus cedulis lectis et per dictos dominos commissarios auditis, ad +aliqua que ipsi (tam extra cedulas quam in cedulis seu rotulis) dixerant +dicti fratres coram eis, responderunt ipsi domini commissarii quod ipsi +eos capi non fecerant nec bona eorum, et quod ipsi in prisione domini +Pape et bona ordinis in manu ipsius et Ecclesie existebant; unde non +potterant liberare eorum personas, nec bona predicta eis restituere, nec +debebant. + +Item, quia dicebant se non esse diffamatos, responderunt eis prefati +domini commissarii quod inmo magna infamia contra eos fuerat et erat, ut +apparet per bullam domini nostri Pape, et quod de infamia priusquam de +aliis articulis inquirere debebant, secundum tenorem littere apostolice, +eis misse. + +Item, ad hoc quod dicebant quod ordinarii vel inquisitores generales +heretice pravitatis non potuerunt inquirere contra eos, propter +privilegia ordini suo concessa, et ideo confessiones facte coram eis non +valebant nec debebant in aliquo prejudicare, responderunt dicti domini +commissarii quod in jure contrarium est cautum, quantum ad crimina que +heresim sapiebant, et potissime prelati inquisitores, auctoritate +apostolica et ordinaria auctoritate juris hoc approbantis, processerant +et procedere potuerunt, licet de eorum processibus non agatur ad +presens. + +Item, ad id quod dicebant de majori Magistro ordinis predicti, +responderunt quod idem Magister vocatus per eos pluries et requisitus an +vellet defendere dictum ordinem, si vellent ipsum admittere, [p. 172] +responderat eis quod non coram eis, quia reservatus per dominum Papam, +et quando esset cum eo, diceret quod sibi videretur, prout responsio +dicti Magistri supra plenius continetur. + +Item, ad multa alia que ipsi fratres a dictis dominis commissariis +petebant, tam in scriptis quam sine scriptis, responderunt quod non +extendebat se potestas eorum ad illa, sed rogarent libenter illos ad +quos pertinebant quod bonum quod possent facere dictis fratribus +facerent, et curialiter et humaniter tractarent eosdem, secundum +ordinacionem et injunctionem reverendi patris domini P. divina +Providencia episcopi Penestrini, qui ex commissione domini Pape habet +custodiam eorumdem. Et hiis dictis, dicti domini commissarii dixerunt +eisdem fratribus pro se et aliis quod procedere volebant, et +agrediebantur negocium inquisicionis faciende super articulis a domino +Papa sibi missis, secundum traditam eis formam, offerentes et dicentes +eisdem quod quocienscumque, eciam usque ad inqueste conclusionem, +aliquid vellent dicere vel proponere ad defensionem ordinis, ipsi parati +erant recipere, et reciperent, et ponerent in inquesta, et facerent quod +deberent. + +Acta fuerunt hec predictis die et locis, presentibus ad ea que fuerunt +facta in dicta capella magistro Amisio supradicto, me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis predictis, prout est superius declaratum. + + +Post que, die Sabati sequenti ante Ramos palmarum, que fuit XI dies +mensis Aprilis, convenerunt in dicta capella supradicti domini +archiepiscopus Narbonensis, Bajocensis, Mimatensis et Lemovicensis +episcopi, Matheus de Neapoli et archidiaconus Magalonensis, (domino +archidiacono Tridentino se quoad hodiernam diem legitime excusante) et +ibidem supradicti domini commissarii deliberaverunt inter se quod +prefati fratres P. de Bononia procurator ordinis Templi, ut dicitur, in +curia Romana, R. de Pruino presbiteri, Guillelmus de Chambonnet et +Bertrandus de Sartiges milites, qui una cum quibusdam aliis fuerant +communiter nominati a fratribus qui se obtullerant ad defensionem +ordinis supradicti, et de voluntate eorumdem fratrum [p. 173] +proposuerant et in scriptis reddiderant aliqua coram predictis dominis +commissariis pro ipsis fratribus et ad defensionem ordinis supradicti, +sicut apparet per processum superius factum, vocarentur ad presenciam +dictorum dominorum commissariorum et per eos deputarentur, cum videretur +eisdem dominis commissariis, ut dicebant, quod essent ceteris ydoniores +ad videndum jurare testes de quibus videretur eisdem dominis +commissariis quod periculum non immineret eisdem, et ad faciendum alia +processum ipsorum dominorum commissariorum continencia que essent +consentanea racioni, quando et prout eisdem dominis commissariis +videretur faciendum, non intendentes propter hoc dicti domini +commissarii, ut dixerunt, recipere dictos IIIIor fratres ut defensores +ordinis pro se et aliis memoratis fratribus qui se ad defensionem +obtulerunt supradictam, vel ut partem facientes in negocio isto, vel ut +instructores, nisi si et in quantum admittendi essent de jure. Que omnia +fuerunt iidem domini commissarii protestati, adductis ad eos et +presentibus IIIIor fratribus memoratis, et hoc mandaverunt redigi in +processum. + +Quibus peractis, fuerunt adducti ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum per predictos prepositum Pictavensem et Johannem de +Janvilla, custodes dictorum Templariorum, ad ferendum testimonium in +negocio isto et super articulis de quibus inquirendum est, infrascripti +qui, presentibus et videntibus supradictis IIIIor fratribus, juraverunt +singulariter singuli, sacrosanctis Evangeliis per eos manu tactis, +dicere predictis dominis commissariis totam, plenam et meram veritatem +quam sciunt vel credunt, de articulis a sede apostolica missis super +quibus inquirendum est et contingentibus articulos memoratos, et quod +meram, puram et plenam veritatem dicent, non immiscentes aliquid +falsitatis, quod eciam dicent veritatem predictam tam contra ipsum +ordinem quam pro ipso ordine, et quod nec prece, nec precio, nec amore, +nec timore, nec privato odio, nec pro comodo temporali quod habuerunt, +vel habeant vel habere sperent, testimonium dicent, ordinantes iidem +domini commissarii predictam juramenti formam servandam esse in +recepcione omnium qui in hoc negocio recipientur ut testes. [p. 174] +Dicti vero IIIIor fratres protestati fuerunt quod sit eis jus salvum ad +dicendum in personis [sic] et dicta predictorum testium, dictique domini +commissarii responderunt quod, quantum esset de jure, volebant ad hoc +jus eis esse salvum. + + +Nomina vero dictorum testium qui dicta die Sabati, ut predictum est, +juraverunt sunt hec, videlicet Johannes de Scivriaco Senonensis +diocesis, et magister Johannes de Fallegio presbiteri, in seculari +habitu existentes, et dicentes se fratres dicti ordinis. + +Item, fratres Johannes de Juvenii, et Johannes de Capricordio +Belvacensis diocesis, portantes habitum et mantellos dicti ordinis. + +Item, Johannes Thaiafer et Hugetus de Buris Lingonensis, et Guaufredus +Thantan Turonensis, et Johannes Anglicus Londoniensis diocessium, +dicentes se esse fratres dicti ordinis, et habentes barbam ad modum +Templariorum, mantellos tamen portabant in manibus, et eos coram dictis +dominis commissariis projecerunt, dicentes quod de cetero nolebant eos +portare nec habitum Templi; sed dicti domini commissarii dixerunt eis +quod eos non dimiterent ibi, nec de eorum mandato, seu consilio, sed +extra facerent quidquid vellent. + +Item, Nicolaus de Capella, et Johannes de Bollena Senonensis, Johannes +de Cathalona, Arnulphus de Marnayo, Robertus de Layme et Johannes de +Valle Bruandi Lingonensis, Henricus de Landesi Laudunensis, Galterus de +Belna Eduensis, Johannes de Henesi Belvacensis, Guillelmus de sancto +Suppleto Meldensis, P. de Montont Parisiensis, et Girardus de Passagio +Metensis diocessium, dicentes se esse Templarios et habebant barbas ad +modum Templariorum, excepto dicto G. de Passagio, mantellos tamen +ordinis non portabant. + +Item, magister Radulphus de Praellis juris peritus Laudunensis diocesis, +domini Guizardus de Masiaco et Johannes de Vassegio milites, et Nicolaus +Symonis armiger seculares. Post hec magister R. deposuit ut sequitur. + +Magister Radulphus de Praellis, diocesis Laudunensis, juris [p. 175] +peritus, advocatus in curia regia, testis juratus, secundum formam +superius positam, existens in presencia dictorum dominorum +commissariorum, visis et lectis per eum articulis missis eisdem dominis +commissariis a sede apostolica, super quibus inquirendum est, requisitus +a dictis dominis commissariis quod diceret eis si qua sciebat de +contentis in articulis supradictis vel de pendentibus ex eisdem, dixit +et deposuit, sub juramento prestito per eundem, prout sequitur, quod +scriptum fuit ad dictamen ejusdem, videlicet, quod tempore quo morabatur +apud Laudunum, quidam Templarius, vocatus frater Gervasius de Belvaco, +tunc rector domus Templi de Lauduno, multum familiaris ejusdem magistri +Radulphi, dixit eidem magistro Radulpho sepe et sepius et in presencia +plurium ita quod per IIIIor vel V vel VI annos ante capcionem +Templariorum plusquam centies, quod in ordine Templariorum erat quidam +punctus, ita mirabilis et ita precipiebatur cellari, quod idem Gervasius +ita cito vellet caput suum amputari quam vellet ipsum punctum per se +revelare, dum tamen sciri posset, quod ipse revelasset. Dixit eciam, +quod eodem modo dixit sibi dictus frater Gervasius, quod eciam in +capitulo generali Templariorum, erat quidam punctus adeo secretus, quod +si idem magister R. illum punctum videret, quocumque infortunio, sive +eciam Rex Francorum videret, non obstante metu et pena quibuscumque, +ipsum videntem tenentes capitulum pro posse suo interficerent, neminis +quandocumque auctoritati deferentes. Dixit eciam pluries idem frater +Gervasius eidem magistro R. quod habebat quemdam librum parvulum, quem +bene ostendebat, de statutis sui ordinis, sed alium secretiorem habebat, +quem, pro toto mundo, non hostenderet. Rogavit eciam idem Gervasius +dictum magistrum R., ut sibi procuraret erga magnos de ordine suo, quod +posset accedere ad capitulum generale dicti ordinis, et quod si posset +ad dictum capitulum accedere, non dubitabat quin efficeretur tam cito +magnus magister in ordine. Et procurato ab eodem magistro R. quod ad +dictum capitulum accederet, post ejus eggressum, dixit idem [p. 176] +magister R. quod vidit ipsum in magna auctoritate, et quod alii magni de +ordine et potentes ipsum auctorizabant, sicut predixerat idem frater +Gervasius. + +Requisitus super omnibus aliis articulis supradictis, dixit quod nihil +scit, excepto articulo qui loquitur de conpulsione et coactione per +carcerem, quam faciebant fratribus suis inobedientibus; dixit quod +pluries audivit ab eodem fratre Gervasio et pluribus aliis quod de alio +carcere ita atrosce non audiverat loqui sicut de carceribus ordinis sui, +et quidquid precipiebatur a preceptoribus suis parere tenebatur; qui +vero in contrarium resistebat, eidem carceri eciam usque ad mortem +inhumaniter ponebatur. Requisitus, qui erant presentes, quando dicta +verba per dictum fratrem Gervasium dicebantur eidem, dixit quod magister +Jacobus de Nuliaco, Nicholaus Symonis, Addam de Calandriaco, clerici +tunc apud Laudunum commorantes. Requisitus de loco, dixit quod apud +Laudunum, aliquando in domibus Templi loci predicti quas tenebat idem +frater Gervasius, et aliquando in domo in qua morabatur ibidem magister +R. prefatus. Super articulis autem predictis, visis et lectis per eum, +dixit quod nihil aliud sciebat nec audiverat, ante capcionem fratrum +dicti ordinis, quam illud quod supra dixerat. Interrogatus de etate sua, +dixit quod erat quadragenarius vel circa. Item requisitus si prece, +precio, timore, amore, odio vel temporali comodo deposuit, respondit +quod non. + +Item, eadem die Sabati, in capella prefata, Nicolaus Symonis Domizellus, +Senonensis diocesis, prepositus monasterii Fassatensis, litteratus, +etatis, ut dixit, XL annorum vel circa, testis juratus secundum formam +suprapositam et requisitus super dictis articulis sibi lectis, respondit +sub juramento suo, quod nihil scit de veritate dictorum articulorum, sed +suspicatur dictam religionem non esse bonam. Requisitus de causa +suspicionis, respondit quod sunt XXV anni vel circa, quod Janotus dictus +de Templo avunculus suus venerat de Aragonia cum fratre Arnulpho de +Visinalla milite ordinis predicti, et fuit dicto Johanni qui nutritus +fuerat in dicto ordine Templi persuasum et requisitum pluries quod +intraret dictum ordinem, et noluit intrare. Item, ex eo, quia [p. 177] +audivit pluries quod quidam Templarius nomine Gervasius, de quo deposuit +magister Radulphus de Praellis, habebat quemdam librum, continentem +plura statuta dicti ordinis que videbantur isti testi satis bona, cui +Gervasio [sic] dixit isti testi: Alia sunt statuta in ordine nostro quam +sint ista. Et idem frater Gervasius dicebat quasi gemendo quod erant +alia puncta in dicto ordine que non auderet alicui revelare, et si +revellaret, haberet de hoc multum pati. Requisitus ubi hoc audivit, +dixit quod apud Laudunum in domo Templi quam idem Gervasius tenebat. +Requisitus quando hoc audivit, dixit per duos annos vel circa ante +capcionem Templariorum. Requisitus de astantibus, dixit quod aliquociens +erat solus, quando hoc eis dicebat, et aliquociens erat presens magister +Radulphus de Praellis et Jacobus de Nuliaco clerici tunc apud Laudunum +commorantes. Item, dixit se suspicari predicta, quia bene sunt IIIIor +anni vel circa quod, mortua uxore sua, ipse testis affectans intrare +ordinem Templi et habere unam domum dicti ordinis propinquam domui quam +tenebat, idem frater Gervasius rogavit ipsum Gervasium, quod procuraret +predicta, quia ipse Nicolaus habebat satis de pecunia et esset eis bene, +et dictus Gervasius respondit: «Ha! ha! il i auriaye trop à faire.» +Requisitus, si plura sciebat super predictis, dixit quod non. +Requisitus, si sic deposuit prece, precio, amore, timore, odio vel +temporali comodo, dixit quod non. + +Cumque post hec, eisdem die et loco, datum esset intelligi dictis +dominis commissariis, quod frater Johannes de sancto Benedicto, +preceptor de Insulla Bochardi, Turonensis diocesis, producendus in +testem in presenti negocio, adeo infirmabatur apud sanctum Glodoaldum +quod non poterat coram ipsis dominis presencia et personaliter comparare +nec adduci, voluerunt et ordinaverunt dicti domini commissarii quod, cum +de morte ipsius timeretur et esset periculum, reverendi patres, dicti +domini Bajocensis et Lemovicensis episcopi, et dominus Magalonensis +archidiaconus, cum duobus vel tribus notariis accederent et juramentum +ab eo reciperent, juxta formam predictam, et eum examinarent [p. 178] +super dictis articulis et eos contingentibus, et ejus deposicionem +eisdem postmodum reportarent. + +Acta fuerunt hec predicta die Sabati in predicta capella per dictos +dominos commissarios, presentibus me Floriamonte Dondedei, magistris +Bernardo Filioli, Guillelmo Radulphi, Nicolao Constanciensi, Bernardo +Humbaldi, Hugone Nicolai de Heugubio, Johanne de Fellinis et Johanne +Boueti notariis hujus causse. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit tercia decima dies mensis Aprilis, +dicti domini Bajocensis et Lemovicensis episcopi ac Magalonensis +archidiaconus, una nobiscum notariis subscriptis, accesserunt apud +sanctum Glodoaldum predictum, ad domum episcopalem dicti loci, in qua +dictus frater Johannes jacebat infirmus, et exposita sibi causa eorum +adventus, idem frater Johannes, sacrosanctis Evangeliis per eum manu +tactis, secundum formam suprapositam, juravit eis dicere totam, plenam +et meram veritatem quam scit vel credit de dictis articulis a sede +apostolica missis et eos contingentibus, non immiscens aliquid +falsitatis; quod eciam diceret veritatem, tam contra ipsum ordinem quam +pro ipso ordine, et quod nec prece, nec precio, nec amore, nec timore, +nec privato odio, nec pro comodo temporali quod habuerit vel habeat, vel +habere speraret, testimonium dicet. Quo juramento sic prestito, idem +frater Johannes deposuit ut sequitur: + +Frater Johannes de sancto Benedicto, preceptor domus Templi de Insulla +Bochardi, Turonensis diocesis, et de eadem diocesi natus, in lecto +egritudinis positus, etatis LX annorum vel circa, ut dixit, testis +juratus secundum formam predictam et diligenter interrogatus super +articulis a sede apostolica missis super inquisicione facienda contra +Templariorum ordinem; et primo super primis articulis in quibus agitur +de abnegacione Christi vel Jhesu, etc. usque ad articulum de spuicione +super crucem, sibi diligenter expositis, dixit quod ipse fuit receptus +bene sunt XL anni vel circa apud Rupellam, diocesis Xantonensis, per +fratrem P. de Legione, tunc preceptorem de Rupella, nunc [p. 179] +defunctum, qui in ejus recepcione dixit sibi quod oportebat eum abnegare +Dominum nostrum, non recollens si Jhesum vel Christum vel Crucifixum +nominavit, sed dixit ipsi testi quod totum est unum; cui iste testis +respondit quod si negaret eum, non negaret corde sed ore, et sic negavit +eum ad instigacionem recipientis. Requisitus, an ita fieret communiter +in ordine omnibus vel majori parti, dixit quod multos recepit nec unquam +fecit eis hoc fieri neque vidit quod alicui fieret, nisi de se, ut +dictum est, neque scit quod alii faciebant, quia non erat, nec credit +quod hoc facerent. Requisitus super articulis de spuicione crucis usque +ad articulum de cato sibi diligenter expositis, dixit quod dictus frater +P. qui eum recepit, dixit sibi quod spueret super quamdam parvam crucem +que erat ibi, et ipse ad mandatum ejusdem semel spuit juxta dictam +crucem, non supra, separatus tamen ab aliis per dictum fratrem P. +Requisitus, si ita servabatur communiter in ordine, dixit quod ipse non +servavit nec credit quod hoc ab aliis servaretur, quia nunquam vidit +nisi de se, in recepcione sua. Item, requisitus super articulo cati, +dixit se nichil scire. Item, interrogatus super articulo sacramenti +altaris et super aliis usque ad articulum, quod magnus Magister poterat +absolvere, etc., dixit quod ipse credit et credidit omnia ecclesiastica +sacramenta, et credit quod ordo ita credebat, et credit quod sacerdotes +ordinis, in missis suis, dicebant verba per que conficitur corpus +Christi. + +Item, super articulis, an videlicet Magister et alii preceptores ordinis +possent fratres absolvere a peccatis, etc. et super sequentibus usque ad +articulum de osculacione, etc. singulariter requisitus, dixit quod +nunquam audivit dici nec credit quod possent, nisi essent sacerdotes, +nec aliud scit de illis articulis. Item, super articulis de osculacione, +usque ad articulum juramenti quod ordinem non exirent, etc. singulariter +requisitus super quolibet, dixit quod in ore se osculabantur in +recepcione, sed de aliis non vidit, nec credit servari in ordine. Item, +requisitus super articulo juramenti quod ordinem non exirent et aliis +usque ad articulum de commixione unius cum altero, singulariter [p. 180] +super quolibet requisitus, dixit quod recipientes faciebant illos quos +recipiebant jurare in eorum recepcione, quod dictum ordinem non +dimitterent, pro meliori vel pro pejori, sine licencia magni Magistri, +et quod statim ex quo erant recepti, habebantur pro professis, et quod +eorum recepciones communiter fiebant januis clausis, et nemine presente +nisi esset frater ordinis, et credit quod ex hoc erat et fuit, diu est, +suspicio contra ordinem, et credit quod ita servaretur communiter per +totum ordinem, et ita servavit ipse et vidit servari a multis aliis. + +Item, super articulo de commixione et aliis sequentibus usque ad +articulum de ydolo, singulariter super quolibet requisitus, respondit +quod nunquam audivit, neque vidit, nec scivit, nec credit quod tale +vicium, in dicto ordine, duceretur nec committeretur. Item, super +articulo de ydolis et aliis sequentibus usque ad articulum, De non +confitendo nisi sacerdotibus ordinis, singulariter super quolibet +requisitus, dixit quod nunquam in vita sua vidit in dicto ordine aliquod +ydolum, nec scivit, nec adoravit, nec audivit dici ante capcionem eorum, +nec credit quod aliquod ydolum esset in eorum ordine, nec capud aliquod +ydoli, nec quod aliqua veneracio ydoli fieret in dicto ordine; dixit +tamen quod in eorum recepcione recipiebant quilibet unam cordulam qua_m_ +portabant cincta_m_ supra camisias de die et de nocte, et in toto ordine +ista servatur. De aliis vero contenptis in dictis articulis nichil aliud +scit servari in ordine, nec audivit loqui ante capcionem eorum. Item, +requisitus super articulo, quod injungebatur fratribus, quod non +confiterentur nisi fratribus sacerdotibus ordinis, dixit quod +inhibebatur fratribus, quod non confiterentur nisi fratribus +sacerdotibus ordinis, quamdiu inveniri et haberi possent, addiciens quod +sacerdotes sui ordinis habebant privilegium quod possent absolvere alios +fratres a peccatis suis, sicut archiepiscopi vel episcopi habent in +subdictis suis. + +Item, super articulo quod fratres fuerunt negligentes corrigere, etc. +aliis sequentibus usque ad articulum de ellemosina, etc. singulariter +super quolibet requisitus, dixit quod de contentis in dictis articulis +nichil scit, nec credit, nisi quod supra deposuit, nec fuit [p. 181] +ultra mare, nec in tam remotis partibus, nisi semel apud Montem +Pessulanum, in quodam capitulo generali Templariorum, asserens quod ibi +non audivit aliquid fieri, nec dici, de contentis in dictis articulis. + +Item, super articulo de ellemosinis et aliis sequentibus usque ad +articulum quod dicit, quod tenebant sua capitula clandestine, etc. +singulariter super quolibet requisitus, dixit quod immo ellemosine bene +fiebant et hospitalitas bene servabatur in dicto ordine, et ipse bene +servabat in domo quam tenebat, nec unquam audivit nec scivit quod +contenta in dictis articulis injungerentur, nec preciperentur, nec +dicerentur ab illis de ordine, sed bene credit quod aliqui forenses hoc +eis imponebant; ipse tamen bene scit quod injuste acquirere est +peccatum. + +Item, requisitus super articulo de tenendis capitulis clam et aliis +sequentibus usque ad articulum, Item quod hic error viget et viguit, +etc. singulariter super quolibet requisitus, respondit quod vidit +pluries quod capitula tenebantur, aliquando de die, aliquando de nocte; +sed quando de die, habebant quandoque religiosum aliquem de extra +ordinem eorum, qui predicabat eis, et predicacione completa faciebant +illum predicatorem et socium suum et omnes alios, exceptis fratribus sui +ordinis, extraire, et clausis hostiis capitulabant et tractabant de +agendis suis, et nunquam vidit, nec audivit, quod tractarentur ibi nisi +bona; alia contenta in dictis articulis nunquam vidit, nec scivit. + +Item, requisitus super articulo quod magnus Magister et alii magni +preceptores possent fratres absolvere, etc., respondit quod jam +responderat supra, nec credit quod magnus Magister posset absolvere a +peccatis, licet posset temperare disciplinas debitas pro transgressione +ordinis; et de aliis contentis usque ad articulum, Item quod quidquid +magnus Magister maxime cum conventu suo faciebat, etc. singulariter +super quolibet requisitus, dixit quod nichil scit ultra ea que supra +deposuit. + +Item, requisitus singulariter super illo articulo, Quicquid magnus +Magister facit cum conventu suo, etc. sibi exposito, dixit quod [p. 182] +illud quod magnus Magister et conventus ordinabant ultra mare, bene +mandabant observari et observabatur citra mare, nunquam tamen audivit +quod aliquid erroneum observari mandarent. De aliis articulis +sequentibus usque ad articulum, Item quod multi fratres de dicto ordine +propter feditates, etc. singulariter requisitus, dixit se nihil scire +ultra id quod supra deposuit. + +Item, super articulo, Quod multi fratres de dicto ordine exiverunt +propter feditates, etc. et super aliis usque ad finem singulariter super +quolibet requisitus, dixit quod multi dictum ordinem exiverunt, non +propter feditates et errores qui sint in ordine, sed forte propter suos. +Item dixit quod multa et gravia scandala sunt exorta contra ordinem ex +hiis que sibi imponebantur et generata in cordibus grandium personarum +et populorum, sed nescit aliud quam supra deposuit. De confessionibus +vero Magistri et aliorum preceptorum magnorum et de confessionibus +fratrum plurium, que dicuntur facte in presencia dominorum Pape et +cardinalium et in consistorio, nichil scit, nec interfuit, nisi prout +audivit contineri in quadam littera apostolica alias sibi lecta. + +Actum dicta die Lune, apud sanctum Glodoaldum, in dicta domo episcopali, +per dictos dominos Bajocensem et Lemovicensem episcopos et archidiaconum +Magalonensem et coram eis, presentibus magistris Bernardo Filioli, +Nicolao de Constanciis et Johanne de Fellinis notariis publicis, ut ipsi +postmodum retulerunt. + + +Post que dicti domini Bajocensis et Lemovicensis episcopi ac +archidiaconus Magalonensis, de dicto loco de sancto Glodoaldo redeuntes, +eadem die, Parisius, ad dictam capellam aule predicte episcopali +adherentem, invenerunt ibidem alios prefatos dominos commissarios +congregatos; coram quibus omnibus prefatus dominus Guischardus de +Marchiaco, testis supra juratus, deposuit ut sequitur: + +Dominus Guischardus de Marziacho miles predictus, juratus [p. 183] +secundum formam supra positam, etatis L annorum et ultra, ut dicebat, +expositis sibi sigillatim omnibus articulis suprapositis, et requisitus +ut, sub debito juramenti per eum prestiti, diceret si quid sciebat super +eis, respondit se nichil scire super eis, nisi prout sequitur. Nam super +XXXº articulo, de osculatione ani, dixit se audivisse dictam +osculacionem, XL anni sunt elapsi, et ex tunc quingentis vicibus ut +extimat et ultra in diversis locis et ab diversis personis et +communiter, et erat de hoc fama publica, quod ille qui recipiebatur +osculabatur recipientem in ano vel receptus eum, et ex hoc dicebatur +predicta recepcio clandestine fieri et secrete. Interrogatus de locis et +personis in quibus et a quibus audiverat predicta, respondit quod +Tholose, Lugduni in patria sua, in multis locis, et Parisius, et in +Apulia, et in Aragonia ac aliis diversis locis a militibus, burgensibus, +et aliis quando erant insimul congregati, et fiebat sermo de recepcione +fratrum ordinis supradicti, et erant tot a quibus audivit predicta que +communiter dicebantur quod copia quasi inopem eum facit. + +Item, requisitus quid vocat ipse famam publicam, hic respondit quod +illud quod publice reffertur in diversis locis et a diversis personis. +Interrogatus, si scit unde habuit originem dicta fama, respondit quod +non, sed quod erat apud bonos et graves. + +Item, super XXXVI articulo, de clamdestina recepcione dictorum fratrum, +dixit se procurasse quod dominus Hugo de Marchant diocesis Lugdunensis, +de parentella sua, qui studuerat longo tempore in legibus, tunc etatis +XL annorum vel circiter, fuit receptus in ordine Templi Tholose, et in +die recepcionis, idem dominus Guischardus fecit eum militem in magna +aula domus Templariorum Tholose, in habitu militis secularis, et +postmodum fratres dicti ordinis introduxerunt predictum dominum Hugonem +in quadam camera propinqua dicte aule in qua jacebat idem dominus +Guichardus, et de camera in quamdam gardarobam, et clauserunt +intrinsecus hostia dicte camere, quantum firmius potuerunt, et cortinas +quas iidem dominus Guichardus tenebat circa lectum suum mutaverunt +ante hostium dicte camere ex parte interiori, ita quod [p. 184] +existentes extra cameram non poterant per rimulas hostii respicere +intus. Et cum fuissent inclusi cum dicto Hugone per tantum temporis +spacium quod existentes extra cameram et expectantes erant valde tedio +affecti, apperuerunt dictam cameram, et adduxerunt dictum Hugonem ad +predictum testem, in eadem domo in habitum militum Templi, et dictus +Hugo fuit valde palidus et quasi turbatus et stupefactus; de quo idem +testis, ut dixit, fuit plurimum admiratus, quia dictus Hugo fuerat valde +voluntarius ad ingressum et institerat multum penes dictum testem, quod +faceret ipsum fieri militem Templi, et in eadem die priusquam intrasset +cameram, dictus Hugo erat valde letus et fortis et robustus. In +crastinum autem predictus Hugo fuit adductus ad domum, quam Tholose +inhabitabat dictus testis, et requisivit eundem Hugonem ad partem, +qualiter erat consolatus de ingressu suo predicto, ad quem prius fuerat +ita voluntarius, et quare fuerat ita stupefactus in die precedenti, et +adhuc esse videbatur, et respondit idem Hugo quod nunquam deinceps letus +esse posset, nec in concordia [?] cordis, et licet tunc et alias +multociens idem testis rogasset instanter eum quod exprimeret sibi +causam dicte sue turbacionis et stupefactionis, nunquam sibi voluit +declarare, nec vidit quod ex tunc esset letus, nec quod faceret bonum +vultum, licet prius esset valde letus. Requisitus de tempore quo fuerit +predicta, respondit quod erat X anni elapsi vel circa. Requisitus eciam, +qui fratres fuerunt presentes in recepcione dicti Hugonis, respondit +quod frater Guigo Adhemari miles, preceptor provincie, qui recepit eum, +ut dixit, et frater Oddo Saumanda preceptor domus Templi Tholosane, et +quidam frater sacerdos qui serviebat in capella dicte domus ordinis +Templi Tholose, et quidam frater serviens qui serviens morabatur cum +dicto magistro provincie, et quidam alii fratres ejusdem ordinis de +quorum nominibus dixit se non recordari ad presens. Item, requisitus qui +fuerunt presentes quando dictus Hugo dixit sibi verba predicta, dixit +quod nullus qui audire posset eos, quod ipse testis credat. Verumptamen +tunc et pluries aliter fecit idem testis requiri dictum Hugonem [p. 185] +per dominum Hugonem de Marchiaco canonicum Lugdunensem, fratrem ipsius +testis, et per Lanzalotum de Paspretes canonicum Aniciensem, et per +alios familiares ipsius testis, fratris Hugonis, eundem fratrem Hugonem, +de causa prefatarum suspicionis et turbacionis, quam eis noluit +declarare. Item, dixit quod in eadem septimana in qua idem frater Hugo +fuit receptus, dictus Lanzalotus significavit ipsi testi quod idem +frater Hugo fecerat fieri quoddam sigillum, in cujus circumferencia erat +sculptum: SIGILLUM HUGONIS PERDITI, asserens idem Lanzalotus se credere +dictum fratrem Hugonem esse quasi desperatum; cum autem idem testis +reprehendisset eundem fratrem Hugonem ad suam, propter hoc specialiter +advocatum, presenciam, quia fecerat fieri sigillum predictum, et +requisivisset eum quod traderet sibi dictum sigillum, fecit impressionem +in cera rubra, ut sibi videtur, quam tradidit ipsi testi, sed noluit +sibi tradere dictum sigillum, quia idem testis dixerat eidem fratri +Hugoni quod sigillum volebat frangere supradictum. In impressione autem +dictum [sic] cere facta a predicto sigillo continebatur, sicut litterati +viri qui legebant litteras ipsius sigilli dicebant eidem testi: Sigillum +Hugonis perditi. Et licet idem testis multum reprehendisset prefatum +fratrem Hugonem, quia fecerat fieri tale sigillum, et suasisset ei +frequenter quod ipsum sigillum frangeret, nequaquam hoc potuit obtinere, +nec causam scire quare se perditum vocabat. Item, dixit quod cum idem +frater Hugo stetisset, quasi per duos menses, ut arbitratur, in ordine, +licet non bene recolat, rediit ad ipsum testem et ad alios ejus +propinquos, et cum stetisset quasi per annum cum dimedio inter eos, +infirmitas arripuit eum in civitate Lugduni, in qua infirmitate fuit +confessus fratribus Minoribus, quos idem testis fecit venire ad eum, et +receptis ecclesiasticis sacramentis, cum magna devocione, ut exterius +apparebat, diem clausit extremum. + +Acta fuerunt hec predicta die Lune, in prefata capella, per dictos +dominos commissarios, presentibus me Floriamonte Dondedei de Mantua et +omnibus aliis notariis supradictis. + + +Post hec in crastinum, scilicet die Martis que fuit XIIII dies [p. 186] +Aprilis, idem dominus Guichardus rediit coram prefatis dominis +commissariis, absentibus et excusatis dictis dominis Narbonensi et +Bajocensi, ut perficeretur ejus deposicio, que propter hore tarditatem +heri non fuerat completa, et fuit requisitus ab eisdem ex qua causa +putabat quod dictus frater Hugo vocaret se perditum, et si credit quod +hoc diceret propter perdicionem anime, vel quia relinquerat seculum, +respondit: quod modo credit, propter ea que dicuntur contra ordinem +Templi, quod se perditum vocaret propter perdicionem anime; nam idem +testis, qui erat tunc seneschalcus Tholose, honorifice cum equis et +armis et aliis necessariis militaverat eum et collocaverat in dicto +ordine, et intendebat in ipso ordine magnificare eum; sed tunc putabat +idem testis, ut dicit, quod vocaret se perditum propter austeritates +quas ordo et fratres ordinis Templi tunc in vita eorum servare +credebantur. Item, requisitus, si recordabatur per quos litteras sigilli +fecerit legi supradictas, respondit quod non, quia multi litterati +assistebant sibi. Item, requisitus, si recordabatur de nominibus +predictorum fratrum Minorum, respondit quod non, sed erant de conventu +Lugdunensi. + +Item, super LXXXXVIIII articulo, qui incipit, Item quod non reputabatur, +etc., dixit quod mali vicini erant illis qui habebant dividere +territoria cum eis, nescit tamen si ipsi hoc reputabant licitum vel +peccatum. + +Item, super CXIII articulo qui incipit, Item quod quicquid, etc., dixit +predictus testis quod dum ipse esset rector Montis Pessulani, pro domino +Rege Francie, sunt circiter XVI anni, magister Templi qui nunc est, et +frater Hugo de Paravent visitator tunc dicti ordinis, et alii +preceptores fecerunt, ut dicebatur tunc, quasdam ordinaciones circa +modum vivendi et comestionis eorum, et audivit quod fuerant observate; +aliud dixit se nescire de contentis in articulo memorato. + +Item, super CXVIIII articulo, qui incipit, Item quod multi, etc., dixit +quod cum filius quidam Mathei de Mura civis Lugdunensis, de cujus +nomine non recordatur, fuisset receptus ad instanciam ipsius [p. 187] +testis et domini Guillelmi Flote et aliorum amicorum ejus, in dicto +ordine Templi et adductus Parisius infra annum, ut sibi videtur, rediit +Lugdunum et institit penes patrem suum, et pater postea penes ipsum +testem, quod collocaret eum in alia religione, alioquin irent ad talem +locum quod nunquam reviderent ipsum; verumptamen causam propter quam ad +aliam religionem transferi volebat, non potuerunt extorquere ab eo, quod +sciat. Fuit tamen translatus ad ordinem Hospitalis sancti Johannis, +infra dictum annum, et postea in dicto ordine Hospitalis obiit. +Requisitus de etate predicti Templarii, dixit quod tempore ingressus +sui, erat etatis circiter XVI annorum, ut putat. + +Item, super CXX articulo, qui incipit, Item quod propter, etc., dixit se +frequenter audivisse quod propter nimiam familiaritatem, quam habebat +frater Guillelmus de Bello Zocho, tunc Magister major dicti ordinis, cum +Soldano et Saracenis, multa dampna provenerant Christianis; ipse tamen +testis dixit se credere contrarium, quia intellexit quod strenue se +gesserat in prelio Aconensi contra Saracenos, et in eo mortuus fuerat. + +Item, super CXXV articulo, qui incipit, Item quod magnus, et +sequentibus, dixit se audivisse quod Magister et ceteri confessi fuerunt +contenta in articulis supradictis; plura dixit se nescire. Requisitus, +si deposuerat prece, precio, precepto, amore, hodio vel timore aut +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non. + + +Post que, eadem die, Johannes Taylafer de Gene diocesis Lingonensis, +testis suprajuratus, defferens vestes de burello grisso, absque mantello +et habitu ordinis Templi, habens barbam rasam, etatis XXV annorum vel +circa, ut dixit, venit ad presenciam dictorum dominorum commissariorum, +ut deponeret dictum suum. Requisitus ab eisdem dominis commissariis quot +annis steterat in ordine Templi, respondit quod per III annos vel circa, +ante capcionem eorum, et quod erat frater serviens. Requisitus ubi et a +quibus fuerat receptus in dicto ordine, respondit quod in dicta [p. 188] +diocesi Lingonensi, in domo Templi vocata Mormant, de novo acquisita, et +fuit receptus, ut dixit, a fratre Stephano capellano ejusdem domus, et +presentibus VI vel VII fratribus ejusdem ordinis de quorum nominibus non +recordatur, quia non viderat nec noverat eos, ut dixit, ante diem +recepcionis sue, nec post dictam recepcionem remansit ibidem, sed in +quadam grangia dicti ordinis que vocatur Bellus Vissus, ejusdem +diocesis, et ibi stetit per annum, et postmodum in alia domo Templi +vocata Biena, et in ea fuit captus; expositis autem sibi omnibus et +singulis articulis, et requisitus per dictos dominos commissarios +sigillatim super eis, respondit ut sequitur. + +Super primo articulo, qui incipit, Primo quod licet, etc., dixit quod +ipse in recepcione sua ad mandatum predicti capellani qui recepit eum, +abnegavit semel Christum, sed dixit quod dictam abnegacionem fecit ore +et non corde; item, dixit quod fuit sibi preceptum ut spueret supra +crucem, et quod spuit semel prope ipsam crucem, non supra ipsam crucem, +propter reverenciam crucis; requisitus qualis erat dicta crux, respondit +quod lignea, antiqua et depicta. Requisitus, si intullerunt sibi aliquam +vim, quando fecit abnegacionem predictam, respondit quod non, sed +fuerant sibi comminati quod nisi faceret illa, ponerent ipsum in tali +loco quod non videret pedes nec manus quas haberet; requisitus, si erant +ibi presentes aliqui nisi fratres dicti ordinis, respondit quod non; +requisitus qua hora fuit receptus, respondit quod circa auroram, et quod +in capella, in qua fuit receptus, erant due candelle accensse, ita quod +non clare videbatur in ipsa capella, tamen bene dicernebat ipsam crucem, +sed non recordatur quales picture et cujus colloris erant in dicta +cruce, quia erat vetusta et deleta; requisitus, si preceperunt sibi quod +faceret aliud, nisi quod supra deposuit, respondit quod non. Requisitus +cujus etatis erat tunc, respondit quod XX annorum vel circa, et quod +subito fecerunt sibi fieri predicta, dicentes quod adhuc plenius +informarent eum de punctis ordinis supradicti; requisitus, si postmodum +informaverunt eum de aliis punctis dicti ordinis, dixit quod non, quia +ad ipsos postea non ivit, nec ad eorum capitulia, licet [p. 189] +increparent aliquando ipsum eo quod non ibat. + +Item, dixit quod non interfuerat recepcioni aliorum fratrum dicti +ordinis, credit tamen quod ita recipiantur alii in dicto ordine et eodem +modo quo ipse receptus fuit; requisitus de causa credelitatis [sic], +dixit quod nescit. + +Item, super II, III et IIIIº articulis requisitus, dixit se nichil aliud +scire quam supra deposuit. + +Item, super Vº, qui incipit, Item quod dicebant, etc., dixit se nichil +scire, et super VI idem, et super VII idem, super VIII idem. + +Item, super IX, qui incipit, Item quod faciebant, etc., respondit ut +supra. + +Item, super X, XI, XII et XIII articulis requisitus, respondit se +audivisse dici a quodam fratre serviente dicti ordinis, nato de Lingone, +et qui commoratus fuerat apud Mormant et qui erat in itinere eundi ultra +mare, ut dicebat, de cujus nomine dixit se non recordari, quod fratres +dicti ordinis aliquando conculcabant pedibus crucem et conculcari +faciebant; sed nunquam vidit hoc, nec ab eo fieri fecerunt. Requisitus +in quo loco et quibus presentibus audiverat a dicto fratre dici +predicta, respondit quod in dicto loco de Belna, et quod soli erant, et +quod fuit de die in mane. Requisitus de tempore, dixit quod per annum +vel circa ante capcionem eorum; de aliis contentis in dictis IIIIor +articulis dixit se nichil aliud scire. + +Item, requisitus super XIIII et XV articulis, dixit se nichil scire nec +audivisse ante capcionem. + +Item, super XVI articulo, qui incipit, Item quod non credebant, etc., et +super XVII-XXIII articulis, dixit nichil scire nec audivisse +subjungentes quod ipse bene credebat et crediderat omnia sacramenta +Ecclesie. + +Item, super XXIIII articulo, qui incipit, Item quod credebant, etc., et +XXV-XXVIIII articulis, respondit se audivisse referri communiter a +fratribus dicti ordinis, de quorum nominibus specialiter recordatur, ut +dixit, quod magnus Magister poterat absolvere fratres dicti [p. 190] +ordinis a peccatis eorum, et similiter capellani ordinarii poterant hoc +facere; de visitatoribus et aliis nunquam audivit dici, de aliis +contentis in dictis VI articulis, dixit se nichil scire. + +Item, super XXX articulo, qui incipit, Item quod in recepcione, etc., et +XXXI, XXXII et III articulis requisitus, respondit quod recipiens eum, +de quo supra deposuit, fuit, in ejus recepcione, osculatus eum in ore, +in umbilico et retro in renibus supra locum bragalis, et credit quod ita +fiebat aliis in dicto ordine. + +Item, super XXXIIII articulo, qui incipit, Item quod in recepcione, +etc., et super XXXV-XXXVIIII articulis requisitus, respondit quod +fecerunt ipsum jurare in sua recepcione quod dictum ordinem non exiret, +et dixerunt quod pro professo habebatur statim, et fuit facta sua +recepcio clandestine, januis clausis, nullis presentibus, nisi fratribus +dicti ordinis, et credit quod idem fieret et servaretur in recepcione +aliorum fratrum dicti ordinis; dixit eciam se credere et audivisse a +pluribus secularibus quod propter hanc clandestinacionem vehemens +suspicio contra dictum ordinem habebatur; a quibus tamen et ubi predicta +audivit dici, dixit non esse certum, audiverat tamen, ut dixit, ante +capcionem eorum. + +Item, super XL articulo, qui incipit, Item quod fratribus, etc., et +super XLI-XLV articulis requisitus, respondit se nichil scire nec +audivisse ante capcionem suam. + +Item, super XLVI articulo, qui incipit, Item quod ipsi, etc., et super +XLVII-LXIV articulis requisitus, respondit quod in die recepcionis sue +fuit positum quoddam capud in altari capelle in qua fuit receptus, et +fuit sibi dictum quod debebat adhorare dictum capud. Requisitus, si +dictum capud erat aureum, argenteum, vel eneum, vel ligneum, vel de osse +aut de quo alio erat, respondit se nescire, quia non multum se +appropinquabat, apparebat tamen effigies ymaginis faciei humane. +Requisitus cujus coloris erat, respondit quod quasi coloris rubei. +Requisitus, si erat pictum vel non, dixit se non avertisse. Requisitus, +de grossitudine et quantitate dicti capitis, respondit quod erat quasi +grossitudinis capitis humani. Requisitus quis fuit ille qui [p. 191] +dixit sibi quod debebat adhorare dictum capud, dixit quod ille +capellanus qui recepit eum, nec vidit illud capud ab aliquo adhorari, +nec scit in cujus veneracione erat factum, nec nunquam alias vidit +illud. Requisitus in qua hora fuit sibi hostensum dictum capud, dixit +quod in hora dicte sue recepcionis. + +Item, dixit quod in dicta sua recepcione, fuit sibi tradita quedam +cordulla de filo albo, qua dicebant fuisse cinctum dictum capud, et quod +capellanus predictus recipiens eum, precepit sibi quod eam portaret +super camisiam suam de die et nocte, sed eam non portavit, ut dixit, sed +projecit eam. + +Item, dixit se credere quod cum similis cordula tradebatur aliis quando +recipiebantur in fratres dicti ordinis et quod eciam dicebatur eis quod +debebant adhorare capud, nescit tamen quale capud. De aliis contentis in +dictis articulis, dixit se nichil scire. + +Item, super LXV articulo, qui incipit, Item quod qui nolebant, etc., et +super LXVI-LXXII articulis requisitus, respondit quod in die recepcionis +sue fuit sibi inhibitum ad recipientem [sic] eum ne modum sue +recepcionis alicui non revelaret, et quod credit quod ita fiebat in +recepcione omnium fratrum dicti ordinis, sed non vidit aliis fieri; +audivit tamen dici in ordine a recipiente eum quod si aliquis revelaret +aliis eciam fratribus ipsius ordinis, nisi interfuissent, quod +caperentur et in prisione et ferris ponerentur et tenerentur semper; non +tamen vidit quod aliqui propter hoc caperentur. Super aliis contentis in +dictis articulis dixit nichil aliud scire. + +Item, super LXXIII articulo, qui incipit, Item quod injungebantur, etc., +et super LXIIII et V articulis requisitus, respondit se nichil scire +quid actum fuerit de contentis in dictis articulis. + +Item, super LXXVI articulo, qui incipit, Item quod non recesserunt, +etc., requisitus, respondit se credere vera esse contenta in dicto +articulo, eo quod clandestine et celato modo faciebant illa de quibus +supra deposuit. + +Item, super LXXVII articulo, qui incipit, Item quod predicta, etc., et +super LXXVIII-XCVI articulis requisitus, respondit se credere vera +esse contenta in ipsis articulis, sed non vidit aliter quam [p. 192] +supra deposuit, nec aliter scit in presenti. + +Item, super XCVII articulo: Item quod ellemosine, etc., requisitus, +respondit quod in locis et domibus dicti ordinis in quibus ipse fuit +conversatus, fiebant ellemosine et hospitalitas servabatur; de aliis +locis ordinis, dixit se nichil scire, credebat tamen quod plures ex +fratribus dicti ordinis libenter dabant ellemosinas. + +Item, super XCVIII, VIIII et C requisitus, respondit se nichil scire. + +Item, super CI, qui incipit, Item quod clam consueverunt, etc., et super +CII-CVIII articulis requisitus, respondit se nichil scire, nisi quod +supra deposuit. + +Item, super CVIIII articulo, qui incipit, Item quod magnus Magister, +etc., et super CX et XI articulis requisitus, respondit se nichil scire, +nisi quod supra deposuit. + +Item, super CXII, qui incipit, Item quod quidquid, etc., et super +CXIII-CXVII articulis requisitus, respondit se audivisse dici quod illa +que fiebant et ordinabantur ultra mare per dictos Magistrum et conventum +dicti ordinis, servabantur citra mare; alia vero super dictis articulis +dixit se nescire, nisi prout supra deposuit. + +Item, super CXVIII articulo, qui incipit, Item quod multi, etc., +requisitus, respondit quod ipse vidit quod plures exiverunt dictum +ordinem, nescit tamen qua de causa; dixit eciam quod displicebat sibi +dictus ordo propter feditates et errores de quibus supra deposuit, et +quod placuit sibi, quando captus fuit cum aliis, sed non placebat sibi +quia tanto tempore in carcere stetit, subiciens quod propter dictam +displicenciam ordinis projecerat nuper et dimiserat mantellum dicti +ordinis coram dictis commissariis. + +Item, super CXIX articulo, qui incipit, Item quod propter, etc., et +super CXX-CXXVII qui ultimus est, requisitus, respondit se credere vera +esse contenta in ipsis articulis et audivisse dici ab aliquibus +secularium, de quorum nominibus non recordatur, ut dixit, quod predicti +errores fuerant divulgati apud Lugdunum, quando dominus Papa qui tunc +est et dominus Rex convenerunt ibidem. Requisitus quid vocat [p. 193] +famam publicam, respondit quod illud quod communiter dicitur. +Requisitus, si fuit instructus vel rogatus quod sic deponeret, et si +prece, precepto, amore, odio vel comodo temporali sic deposuerat, +respondit quod non. + +Acta fuerunt hec predicta die Martis, in prefata capella, per dictos +dominos commissarios, absente domino Narbonensi superius excusato, +presentibus me Floriamonte Dondedei et omnibus aliis notariis supra +proximo nominatis. + + +Post hec, in crastinum, scilicet die Mercurii sancta, que fuit XV dies +mensis Aprilis, Johannes Anglici de Hinquemeta, Londonensis diocesis, +testis suprajuratus, deferens vestes de burello grisso, absque mantello +et habitu ordinis Templi predicti, habens barbam rasam, etatis XXXVI +annorum vel circa, ut dixit, venit ad presenciam dictorum dominorum +commissariorum, ut deponeret dictum suum; et sciendum quod die Sabati +proximo precedenti dictus Johannes projecerat et dimiserat dictum +mantellum coram predictis dominis commissariis, sicut scriptum est +superius in processu. Requisitus autem super singulis articulis +supradictis a dominis commissariis antedictis, respondit ut sequitur. +Super I-XIII articulis requisitus, respondit quod ipse fuerat receptus +in dicto ordine apud Rupellam Xantonensem a fratre Petro de Madit milite +dicti ordinis, magistro in Pictavia, et cum imposuisset sibi mantellum +supra collum, idem miles ad requisicionem fratris Guillelmi de Leodio, +tunc preceptor [sic] de Rupella in cujus servitio idem testis tunc +morabatur, ut dixit idem miles, duxit ipsum testem retro quoddam altare, +et precepit sibi quod negaret ter Jhesum et quod spueret super quamdam +crucem oblatam ibidem; adiciens se abnegasse Jhesum ad preceptum dicti +militis, ter, ore, non corde, et spuisse ter juxta dictam crucem. Item, +dixit quod Raynaldus capellanus ipsius ordinis in dicta domo de Rupella +tradidit sibi quamdam cordulam de filo albo et precepit quod de illa +cingeret se die ac nocte super camisiam suam, et asseruit idem +capellanus, ut dixit idem testis, quod quoddam capud fuerat [p. 194] +cinctum predicta cordula, sed nescit quod, nec illud vidit. Item, dixit +quod predictus miles, qui eum recepit, osculatus fuit ipsum testem, post +ipsam recepcionem, in ore, presentibus fratribus qui adherant +recepcioni; postmodum idem miles, cum duxisset eum retro altare, fuit +eum osculatus in pectore et inter scapulas in carne nuda. Item, dixit +predictum militem tunc precepisse eidem quod supradicta teneret secrete +et super hoc recepisse juramentum ab eo, faciendo ipsum jurare super +quendam librum. Requisitus de tempore dicte sue recepcionis et de +astantibus, respondit decem annos esse vel circa quod fuerat receptus, +et quod fuerant presentes IIII fratres dicti ordinis cum dicto +receptore, videlicet frater Raynaldus predictus, frater Stephanus, tunc +claviger dicti loci, frater Theobaldus Mandies miles, frater Stephanus +Picardi carpentrarius dicti loci, quos omnes dixit obiisse preter +preceptorem predictum. + +Requisitus, si sciebat aliquas observancias dicti ordinis, respondit +quod jejunabant vel jejunari debebant VI feria a festo Omnium Sanctorum +vel circa usque ad Pascha, et ex tunc qui volebant et per quemdam +Quadragesimam ante Natalem Domini, et dicebant vel dicere debebant, +inter diem et noctem pro vivis et defunctis, LX Pater noster et Ave +Maria, et pro singulis horis canonicis diei novies Pater noster, ut sibi +videtur, et pro singulis horis beate Marie septies Ave Maria, ut sibi +videtur. Requisitus, si ille qui precepit sibi quod abnegaret Jhesum et +quod spueret super crucem reddidit sibi aliquam causam vel racionem +quare talia faceret, respondit quod dictus miles sibi dixit quod ita +servabatur in ordine, aliam causam nec sibi dixit nec presens testis +scit. Item, dixit quod quando fecit abnegacionem et spuicionem predictas +et deosculacionem in pectore et in scapulis, nullus erat qui videret +nisi ipse testis et dictus miles eum recipiens, sed osculum horis bene +viderunt alii fratres presentes. Item, requisitus, an hoc vidit in aliis +in ordine servari, dixit quod ipse, per IIIIor annos vel circa post suam +recepcionem, vidit in dicta domo Templi de Rupella in quadam camera in +fratrem recipi dicti ordinis quemdam qui vocabatur Petrus de [p. 195] +Chatenhac Xantonensis diocesis, et fuit receptus per dictum Petrum +militem et ductus per eum post imposicionem mantelli in capella retro +altare, et secuti fuerunt dictum Petrum ipse testis et frater Raynotus, +Stephanus claviger et Stephanus carpentrarii supradicti, et credit quod +predictus recipiens fecit fieri ab ipso recepto, sicut factum fuerat per +ipsum testem, sed non poterant videre iste testis et alii predicti, quia +dictus recipiens et receptus erant retro altare. Requisitus, si iste +modus servabatur ubique in ordine tam citra mare quam ultra, dixit quod +credit quod sic, sed non vidit nisi illa de quibus supra deposuit; de +aliis contentis in predictis articulis, dixit se nichil amplius scire. + +Item, super XIIII et XV articulis requisitus, respondit quod ita audivit +dici ab aliquibus secularibus ante capcionem eorum, sed nunquam vidit +nec interfuit nec a fratribus dicti ordinis dici audivit, nec recolit de +nominibus secularium predictorum. + +Item, super XVI articulo et aliis sequentibus usque ad XXIIII articulum +requisitus, respondit quod ipse credit sacramenta altaris et alia +ecclesiastica sacramenta, sed nescit quid alii fratres credebant vel non +credebant, nec an sacerdotes dimitebant verba canonis misse per quod +conficitur corpus Christi vel non, sed post capcionem Templariorum +audivit dici a pluribus personis quod sacerdotes ordinis predicti +obmitebant aliqua verba in canone misse, sed nescit an sit verum vel +non; dixit eciam quod ter in anno, videlicet in festo Pasche, Pentecoste +et Natalis Domini, dicti fratres communicabant de manu sacerdotis +ordinis sui; de aliis contentis in dictis articulis, dixit se nichil +amplius scire. + +Item, super XXIIII articulo et aliis sequentibus articulis usque ad XXX +requisitus, respondit quod audivit dici pluries a pluribus fratribus +ordinis predicti, de quorum nominibus non recolit, ut dixit, quod magnus +Magister ordinis poterat committere et precipere capellanis ejusdem +ordinis quod absolverent fratres confitentes peccata sua, sed si non +confiterentur non audivit dici quod possent absolvere; de aliis +contentis in dictis articulis, dixit se nichil amplius scire, [p. 196] +nisi quod visitatores et preceptores bene imponebant penas fratribus +predicti ordinis, de comedendo ad terram super mantellos suos. + +Item, super XXXº articulo et aliis sequentibus usque ad XXXIIII +requisitus, respondit id quod supra et nichil plus. + +Item, super XXXIIII articulo et aliis sequentibus usque ad LX +requisitus, respondit quod ipse ad mandatum illius qui recepit eum +juravit super quemdam librum quod ipse dictum ordinem non exiret, et +credit quod omnes alii qui recipiebantur in dicto ordine idem facerent, +et ipse hoc vidit de predicto fratre Petro de Chatenhac quando fuit +receptus, et quod statim reputabantur pro professis. Item, dixit quod +recepciones dictorum fratrum fiebant clamdestine, scilicet januis +fortiter clausis, et nullis presentibus nisi fratribus dicti ordinis. +Requisitus qualiter scit hoc, respondit quod quia vidit de se fieri et +servari in recepcione sua et dicti fratris P. de Catenhaco, et credit +quod eodem modo fiebat et servabatur in ordine; dixit eciam quod ex +clandestina recepcione fuit vehemens suspicio contra dictum ordinem a +satis longis temporibus. + +Item, super XL articulo et aliis sequentibus usque ad XLVI requisitus, +respondit quod nunquam audivit dari illam licenciam, quod unus cum alio +posset vel deberet se carnaliter commiscere; immo credit quod esset +gravissimum peccatum et facere et pati. Audivit tamen dici, bene sunt +decem anni, quod ultra mare aliqui fratres inter se committebant illud +peccatum, non tamen credit quod hoc sit de licencia Magistri nec de +statuto ordinis supradicti. Requisitus a quibus hoc audivit dici, +respondit quod a quibusdam secularibus et eciam ab aliquibus fratribus +dicti ordinis, qui fuerant et venerant de ultra mare, de quorum +nominibus non recordatur, ut dixit. + +Item, super XLVI et aliis sequentibus articulis usque ad LXV requisitus, +respondit quod ipse nescit nec vidit illud ydolum, nec illud capud, nec +audivit dici quod essent in ordine nisi post capcionem eorum, nec eciam +credit nisi quantum et prout supradixit de cordulis; de aliis contentis +in dictis articulis, dixit se [non?] amplius scire. + +Item, super LXV et aliis sequentibus articulis usque ad LXXIII articulum +requisitus, respondit quod non vidit nec audivit aliquem [p. 197] +fratrem interfici, nec carceri mancipari, nec male tractari, nec +comminaciones fieri nisi predicta faceret; non tamen scit nec audivit +quod aliquis renuerit facere abnegacionem et spuicionem ac +deosculaciones predictas per eum recognitas. Item, dixit quod de modo +recepcionis sue eciam inter se non loquebantur nec audebant. +Interrogatus quare, respondit quod credebat quod pro honore seculi seu +pro verecundia propria. De aliis contentis in dictis articulis, dixit se +nichil amplius scire, nisi quod supra deposuit. + +Item, super LXXIII articulo requisitus, respondit quod capellani ordinis +predicti bene prohibebant fratribus ne confiterentur aliis quam +presbiteris de ordine Templi, non tamen audivit quod Magister ordinis +vel alii preceptores fecerunt istam inhibicionem. Requisitus a quibus +capellanis audivit fieri istam inhibicionem, dixit quod a capellanis +locorum in quibus ipse testis fuit moratus, et credit quod hoc esset de +statu ordinis, sed aliter nescit. + +Cumque propter hore tarditatem, dictus testis non posset perficere +dictum suum, dicti domini commissarii ob reverenciam festivitatis +paschalis, non volentes dicto negocio quo ad presens ulterius intendere, +voluerunt et concordaverunt quod idem testis ad eos reveniret in eumdem +locum, die Jovis post Pascha, ad perficiendum dictum suum. Dictus vero +dominus Bajocencis dicens quod ipse de mense vel ultra non posset +intendere dicto negocio, cum haberet recedere tam propter concilium +provinciale Rothomagense, quod interim celebrari debebat et cui +interesse oportebat, quam propter aliqua alia negocia, excusavit se +usque ad regressum suum, volens quod alii domini commissarii, in dicto +negocio, procedant ejus absencia non obstante. + +Acta fuerunt hec in dicta capella per dictos dominos commissarios, +predicta die Mercurii, presente me Floriamonte notario et aliis notariis +suprascriptis, excepto Guillelmo Radulphi. + + +Post hec, die Jovis post Pascha, que fuit XXIII dies mensis Aprilis, +supradicti domini commissarii, excepto domino Bajocensi [p. 198] +excusato ut supra, convenerunt in capella predicta, et revenit coram eis +ad perficiendum deposicionem suam, que propter hore tarditatem non +poterat perfici dicta die Mercurii ante Pascha, qua dicta die Mercurii +inceperant examinari eundem. Requisitus autem super LXXIIII, V et VI +articulis, respondit se credere vera esse contenta in ipsis articulis, +quia sic audiverat dici a fratribus dicti ordinis, et specialiter a +dicto preceptore Rupelle qui vivus est, ut credit; qui autem presentes +fuerunt quando audivit predicta et quo tempore, dixit se non recordari, +fuerat tamen ante tempus eorum capcionis eorum fere per bienium, ut +credit, et predicta dixit se audivisse a prefato preceptore in +colocutorio domus Templi de Rupella ante portam. + +Item, super LXXVII et aliis sequentibus usque ad LXXXVIII requisitus, +respondit se nichil scire nisi de credulitate, quia credit omnia +contenta in dictis articulis esse vera quantum ad ea que confessata sunt +per eundem supra in aliis articulis. + +Item, super LXXXVIII et aliis sequentibus articulis usque ad XCVI +requisitus, respondit se credere contenta in ipsis articulis vera esse +quoad illa que supra de se confessus est, aliter dixit se nescire nec +causam reddere nisi de aditu dici. + +Item, super XCVI articulo requisitus, respondit se credere quod Magister +et visitatores et preceptores possent punire nolentes facere predicta, +non tamen vidit aliquem puniri nec audivit dici quod aliquis noluerit +facere predicta confessata de se; dixit eciam se credere quod nolentes +facere illa que ipse confessus est de se fecisse fuissent puniti per +eorum superiores; aliter dixit se nescire. + +Item, super XCVII articulo requisitus, respondit quod in multis domibus +Templi fiebant ellemosine et hospitalitas servabatur, non tamen ita +plene et bene sicut debuissent et sicut ordinaverant alii qui bona sua +relinquerant ordini pro ipsis ellemosinis faciendis et hospitalitate +servanda. Interrogatus, si ex statuto ordinis fiebant dicte ellemosine, +respondit quod in domibus in quibus sunt capelle, sed non in [p. 199] +aliis fiebant ellemosine, ter in septimana, ex statuto ordinis, ut +credit, et ita vidit observari, ut dixit, tempore quo ipse fuit in dicto +ordine. Item, dixit se vidisse in domo dicti ordinis, civitatis +Nannatensis, quod Thomas claviger dicte domus, frater dicti ordinis, +dabat interdum porcis bonum bladum et pauperibus panem de fulfure, licet +preceptor dicte domus precepisset dicto clavigero quod faceret debitam +ellemosinam, et hoc dixit se audivisse dum existeret in domo predicta. + +Item, super XCVIII-C articulis requisitus, respondit se nichil scire, +vidit tamen quod per litteras apostolicas multi vexabantur a fratribus +dicti ordinis et aliqua extorquebant obtentu dictarum litterarum ab eis, +et vidit, ut dixit, quod dominus Guaufredus de sancto Britone, episcopus +quondam Xantonensis, fuit conquestus fratri Guaufredo de Vicheyo +visitatori dicti ordinis de fratre Martino preceptore de Epans ejusdem +diocesis, quem asserebat idem episcopus extorsisse indebite ab ejus +subditis ultra quingentas libras, et petebat a dicto visitatore quod +faceret eum cessare a dictis extorsionibus et reddere sic extorta, sed +dictus visitator surda aure pertransivit et dissimulavit predicta, de +quo dictus episcopus fuit valde turbatus. Interrogatus de tempore quo +fuerunt predicta, dixit quod decem anni erant, et quod dictus episcopus +parum vixerat post predicta. Requisitus quot annis fuerat ipse testis in +ordine Templi antequam predicta audivisset, respondit quod per +quadriennium, de quibus fuerat moratus per duos annos in dicto loco des +Enspans ut donatus, sed nondum indutus, et per alios duos in domo de +Rupella ut frater dicti ordinis. Requisitus de loco in quo dictus +episcopus predicta dixerat dicto visitatori, respondit quod apud castrum +Bernardi Xantonensis diocesis. + +Item, super CI-CVI articulis requisitus, respondit quod clam +consueverunt tenere sua capitula, eciam excluso predicatore qui +aliquando predicabat in dictis capitulis, et se audivisse dici quod +predicta capitula tenebantur circa auroram, sed non interfuerat in +dictis capitulis, ut dixit, nec vidit nec audivit dici quod familiares +expellerentur extra claustras domus, non tamen audebant [p. 200] +appropinquare ad hostia domus, in quo capitulum tenebatur, et firmabant +ita hostia ecclesie vel domus in quibus tenebant capitulum, quod nullus +posset intrare, sed non alia hostia domus. De contentis in CV articulo +dixit se nichil scire; contenta vero in CVI articulo dixit vera esse. +Requisitus, si fuerat in aliqua domo dicti ordinis ubi capitulum +teneretur, respondit quod non, postquam fuit receptus in fratrem dicti +ordinis, sed ante recepcionem suam, dum erat familiaris dictorum +fratrum, fuerat in dicta domo de Rupella, ubi fratres tenebant suum +capitulum, et ibi vidit, ut dixit, que supra deposuit de dicta clausura +hostiorum. + +Item, super CVII et CVIII articulis requisitus, respondit se nichil +scire de Magistro quod absolveret vel absolvere posset, sed fratres +presbiteri dicti ordinis predictas absoluciones faciebant. + +Item, super CVIIII et CX articulis requisitus, respondit se nichil +scire. + +Item, super CXI articulo requisitus, respondit se nichil scire, nisi de +presbiteris prout supra deposuit. + +Item, super CXII et XIII articulis requisitus, respondit se credere +contenta in dictis articulis esse vera. Requisitus de causa, respondit +quod sic audiverat dici a fratribus dicti ordinis. + +Item, super CXIIII articulo requisitus, respondit se credere quod longo +tempore duraverunt in dicto ordine dicti errores confessati per eum, et +se audivisse dici a fratribus dicti ordinis quod in dicto ordine erant +aliqua que indulgebant corectione et indiguerant, triginta anni erant +elapsi; de tempore tamen, loco et personis et a quibus audivit predicta, +respondit se non recordari. + +Item, super CXV, XVI et XVII articulis requisitus, respondit se credere +vera esse contenta in ipsis articulis, nec vidit, ut dixit, aliquam +emendacionem in erroribus supra confessatis per eum. + +Item, super CXVIII articulo requisitus, respondit quod multi exierant +dictum ordinem, nescit tamen ex qua causa, et quod ipse testis exivisset +dictum ordinem VII anni sunt elapsi, et credit eciam quod quingenti alii +et ultra fecissent idem ante eorum capcionem per aliqua [p. 201] +tempora, nisi ob timorem ordinis retracti fuissent. Requisitus ex qua +causa ipse exivisset ordinem predictum, dixit quod propter abominacionem +dictorum errorum per eum confessatorum. + +Item, super CXVIIII articulo requisitus, respondit se nichil scire, nisi +de auditu dici post tempus capcionis eorum. + +Item, super CXX, XXI, II, III articulis requisitus, respondit quod inter +fratres dicti ordinis erant noti et manifesti errores, de quibus ipse +supra deposuit, et erat fama publica inter eos dictos errores vigere in +ordine supradicto, nescit tamen, ut dixit, quod extra ordinem ante +capcionem eorum esset fama predicta. Requisitus quid vocat hic famam +publicam, respondit quod illud quod communiter sciebatur inter fratres +dicti ordinis. + +Item, super CXXIIII, XXV, XXVI et XXVII articulis requisitus, respondit +se credere esse vera contenta in eis. Requisitus quare credit, respondit +quia hoc audiverat legi in litteris bullatis in presencia officialis +Pictavensis. Requisitus, si sic deposuit prece, precio, precepto, +timore, odio vel amore, aut aliquo comodo temporali, doctus vel +instructus, respondit quod non. + + +Conpleta vero et perfecta deposicione dicti Johannis Anglici, eadem die +Jovis, ut premititur, venerunt in predicta capella predicti fratres P. +de Bononia, R. de Pruino presbiteri, Guillelmus de Chambonent et +Bertrandus de Sartigiis milites, coram dominis commissariis supradictis, +et exhibuerunt eisdem, ad defensionem dicti ordinis, quamdam cedulam +quam idem frater P. de Bononia legit ibidem, cujus tenor talis est: + +Coram vobis reverendis patribus, etc., proponunt et dicunt frater Petrus +et frater Raynaldus presbiteri, frater Bertrandus et frater Guillelmus +milites de ordine Templi, nomine suo et omnium fratrum ejusdem ordinis, +sibi adherentium, quod processus habitus contra ipsos rapidus, +violentus, repens, inicus et injustus fuit, nullam omnino justiciam, sed +totam injuriam, violenciam gravissimam et errorem intollerabilem +continens; quia nullo servato juris ordine, vel rigore, immo [p. 202] +cum exterminato furore subito capti fuerunt omnes fratres ejusdem +ordinis in regno Francie, et tamquam oves ad occisionem ducti, subito +bonis et rebus suis omnibus spoliati, diris carceribus mancipati, et per +diversa et varia genera tormentorum, ex quibus multi et multi fuerunt +mortui, multi perpetuo debilitati, et multi ad tempus, cohacti fuerunt +mentiri contra se ipsos et ordinem suum, et per predictas capciones, +spoliaciones, violencias et tormenta, sublatum fuit eis totaliter +liberum arbitrium, quod est quicquid boni potest homo habere: unde qui +caret libero arbitrio, caret omni bono, sciencia, memoria et intellectu. +Ergo quicquid dicat in tali statu, nec sibi, nec ordini suo prejudicare +debet vel potest. Quare protestantur, et dicunt quod si quid +testificentur vel dicant aliqui fratres Templi contra religionem suam, +vel contra se ipsos, non prejudicet religioni predicte vel sibi. + +Item, quod, ut facilius et melius possent induci fratres predicti ad +menciendum et testificandum contra se ipsos et ordinem, dabantur eis +littere cum bulla domini Regis pendenti, de conservacione membrorum et +vite, ac libertatis, ac omni pena, et diligenter cavebatur eisdem de +bona provisione et magnis redditibus sibi dandis annuatim in vita +ipsorum, predicendo semper eis quod ordo Templi erat condempnatus +omnino. Unde quecumque contra dictum ordinem fratres Templi dixerint, +corupti sunt ex causis predictis. Nam omnia predicta sunt ita publica et +notoria, quod nulla possunt tergiversacione celari. Quare protestantur +quod non prejudicet religioni predicte, cum hec omnia sint parati, et se +offerant incontinenti probare. + +Item, quod omnes bone presumpciones faciunt pro ordine Templi, contra +quas probaciones in contrarium recipi non deberent; primo, quia nullus +debet credi tam fatuus vel insanus, qui in perdicione anime sue +religionem intraret vel perseveraret. + +Item, quia multi nobiles et potentes diversarum patriarum et terrarum, +quorum aliqui valde antiqui, et in seculo viri multi famosi, honeste +persone, ac de magnis generibus oriundi, qui, zelo accensi fidei +orthodoxe, professi fuerunt in ordine Templi, perseverantes in [p. 203] +eo usque ad finem vite sue. Unde si tales et tanti viri quicquam +inhonestum scivissent, vidissent vel audivissent in ordine Templi, et +maxime tam detestandas injurias et blasfemias nominis Jhesu Christi, +reclamassent omnino, et ea omnia ad noticiam tocius seculi devolvissent. + +Item, petunt predicti fratres R. P. G. B., nomine quo supra, ut eis +exhiberi faciatis copiam commissionis vestre, et copiam omnium +articulorum super quibus habetis inquirere contra religionem predictam. + +Item, petunt, nomine suo et predictorum fratrum omnium sibi adherencium, +et adherere volencium, nunc et in futurum, et supplicant habere in +scriptis nomina omnium testium juratorum et jurandorum, et protestantur +se velle dicere contra personas eorum et dicta sua, loco et tempore. + +Item, petunt et supplicant quod testes deponentes, post deposicionem +suam, separentur ab illis qui non deposuerint, ita quod eis loqui non +valeant. + +Item, supplicant et petunt quod, inmediate ante deposiciones, vel post, +jurent quod neminem informabunt, vel subornabunt, vel eorum testimonia +secreta, vel dicta revellabunt verbo, signo, litteris aut nunciis; et +quidquid dictum fuerit in ipsa examinacione, per vos vel per alios +circumstantes, secretum tenebunt, quoniam ex predictis, si contrarium +fieret, posset pericullum et scandalum eminere. + +Item, supplicant et petunt ut dicatis cuilibet testium, ante +deposicionem suam, quod dicat secure veritatem, quia quicquid dixerit +secretum erit, et nemini revelabitur, donec pervenerit ad noticiam summi +Pontificis. + +Item, petunt et supplicant quod queratur, ab illis omnibus qui +custodierunt et custodiunt fratres Templi, et eorum sociis ac +servitoribus, in quorum custodia multi fratres mortui fuerunt, qualiter +decesserunt fratres predicti, et quale testimonium de ordine Templi +dixerunt, circa obitum eorum, et maxime illi qui dicebantur +reconciliati. + +Item, quod queratur, ab omnibus fratribus qui dixerunt se nolle [p. 204] +defendere religionem, nec venire voluerunt, dicentes se nichil velle +dicere pro vel contra, quare hoc faciant, et jurati respondere cogantur, +cum ita sciant veritatem religionis sicut et alii fratres. + +Hec omnia dicunt et petunt, protestantes de suis responsionibus et +racionibus ut supra. + +Item, notificant reverende paternitati vestre fratres predicti quod +frater Addam de Valincuria, nobilis miles, qui longo tempore fuerat +frater ordinis Templi, volens arciorem religionem intrare, licenciam +peciit et intravit ordinem Caturisiensem, in quo modico tempore +perseverans, supplicavit, cum instancia longa precum, reddire ad ordinem +Templi; qui receptus fuit, salva ordinis disciplina, quia nudus cum +femoralibus tantum, a porta exteriori usque ad capitulum, presentibus +pluribus nobilibus, consanguineis et amicis suis, coram fratribus +omnibus venit; et flexis genibus coram preceptore, qui celebrabat +capitulum, misericordiam peciit, et quesivit iterum, cum lacrimis, se +admitti in consortium fratrum; fecit penitenciam solempnem per annum et +diem, comedendo in terra omnes sextas ferias illius anni, jejunando in +pane et aqua singulis diebus dominicis, accedens nudus ad altare in +missarum solempniis, recipiendo de manu presbiteri disciplinam; et +postea recuperavit habitum et consortium fratrum, secundum statuta +religionis; unde cum dictus frater Addam sit Parisius, nec venerit ad +defensionem ordinis religionis, petunt et supplicant quod ipsum coram +vobis venire personaliter faciatis, et jurare ac deponere veritatem de +statu religionis et de omnibus supradictis; quia non est verissimille +talem virum, in opprobrium anime et corporis vituperium, tantam +penitenciam peregisse, si religio malla esset; nam omnes apostatantes ab +ordine Templi oportebat similem agere penitenciam, ante quam possent in +fratrum admitti consorcium. + +Qua cedula lecta et tradita, ut premissum est, dicti domini commissarii +preceperunt nobis notariis infra scriptis, quod faceremus eisdem quatuor +fratribus copiam de commissione et articulis supradictis. + +Acta fuerunt hec predicta die Jovis, in prefata capella, per [p. 205] +dictos dominos commissarios, presentibus me Floriamonte Dondedei, +Guillelmo Radulphi et omnibus aliis notariis supra scriptis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit XXIV dies mensis Aprilis, +convenerunt in dicta capella dicti domini commissarii, excepto domino +Bajocensi, ut supradictum est, excusato, et venit ibidem coram eis, ut +deponeret dictum suum, Huguetus de Buris, Lingonensis diocesis, testis +supra juratus, et non deferebat habitum ordinis Templi, sed deferebat +super tunicale de burello grisso et tunicam de panno livido, habens +barbam rasam, mantellum autem nuper abjecerat coram predictis dominis +commissariis una cum duobus testibus supra examinatis, et Guaufredus de +Tentan [?] qui omnes quatuor morabantur in uno loco capti, requisitus +quanto tempore fuerat in dicto ordine Templi, et ubi, a quo et qualiter +receptus, respondit quod ante capcionem eorum fuerat per trienium, et +fuerat receptus in domo ordinis vocata Fontanetos, Lingonensis diocesis, +a fratre P. de Buris, fratre serviente preceptore dicte domus, quem +dixit nunc vita finitum esse, adiciens dictum fratrem P., qui recepit +eum in quadam capella dicte domus, cum idem testis exuisset sibi omnes +vestes quas deferebat, exceptis camisia et bracis, tradidisse sibi +vestes ordinis et mantellum; et quod inmediate fuit osculatus eundem +testem, primo in ore, secundo in umbilico, tertio in spina dorsi, supra +locum quo defertur bracale, dicens quod idem frater P. levavit vestes +ipsi testi ante et retro, quando fuit eum osculatus in umbilico et in +spina dorsi predictis. + +Item, dixit quod, post premissa, incontinenti idem frater P. attulit +quamdam crucem, et precepit eidem testi quod spueret super dictam +crucem, et eam conculcaret pedibus, et quod abnegaret ter Jhesum; et cum +ipse testis de dictis osculis umbilici et spine dorsi, et de talibus +preceptis miraretur, ut dixit, et reluctaretur se facturum quod dictus +frater P. precipiebat eidem, idem frater P. dixit quod oportebat eum +facere supradicta, quia hoc erat de punctis ordinis Templi, et, [p. 206] +nisi faceret predicta, sciebant bene quod erant facturi de eo; et tunc +frater Guillelmus de Buris, presbiter dicti ordinis, frater carnalis +ipsius testis, nunc defunctus, qui presens erat, ut dixit, in dicta +recepcione, et nullus alius, dixit ipsi testi quod faceret supradicta; +quibus auditis, ipse testis negavit Jhesum ter, ut dixit, ore, non +corde, et spuit juxta crucem semel, non tamen conculcavit eam pedibus. + +Item, dixit quod, inmediate post predicta, dictus frater P. extraxit de +quoddam armario dicte capelle quoddam capud et posuit supra altare, et +cum quadam cordula circumduxit dictum capud, tradens illam cordulam ipsi +testi, et precipiens ut ea continuo supra camisiam cingeret; sed tamen +dixit quod non portavit eam. + +Item, dixit eundem fratrem P., post premissa, precepisse eidem testi +quod ex tunc non intraret aliquam ecclesiam, quando matrimonium +solempnizaretur in ea. + +Item, dixit eundem fratrem P. inhibuisse eidem testi quod non +confiteretur nisi fratribus presbyteris dicti ordinis. + +Item, dixit eundem fratrem P. dixisse eidem testi quod adhuc alio +tempore diceret sibi alia, sed tunc nihil aliud dixit vel precepit ipsi +testi quam supra deposuerit, excepto hoc quod non intraret domum aliquam +in qua jaceret mulier cum puerperio. + +Interrogatus, si dictus preceptor dixit sibi aliqua persuasoria propter +que videretur esse utille vel necessarium facere servare illa que supra +deposuit, respondit quod non, nisi quia predicta erant de punctis +ordinis. Interrogatus per que verba negaverat Jhesum, respondit quod per +hec verba: _Je reney Dieu, je reney Dieu, je reney Dieu_. Interrogatus, +si predicta omnia fuerunt facta in eodem loco, respondit quod sic et in +eadem capella, ante altare, post auroram, sine reducione ad alium locum. +Interrogatus, si erat in dicta capella luminaria tunc, respondit quod +non; sed bene videbat, quia dies illucescebat, ita quod bene discernebat +dictam crucem. Interrogatus de quo erat dicta crux, respondit quod de +ligno, et erat depicta cum imagine Crucifixi, magnitudinis quasi dimidii +cubiti. Interrogatus de dicto capite quale erat, respondit quod [p. 207] +non erat ligneum, sed videbatur argenteum, vel cupreum, vel aureum; et +erat ad instar capitis humani, cum facie et cum longa barba quasi cana. +Interrogatus cujus erat dictum capud, respondit se nescire nec vidisse +postmodum dictum capud, quia non fuit, ut dixit, ex tunc in dicta domo +nisi duobus diebus, et dictus preceptor, facta dicta recepcione, +reposuit ipsum capud in predicto armario. + +Interrogatus qualis erat dicta cordula, respondit quod de filo albo +gracili, longitudinis talis quod homo poterat inde cingi. Interrogatus +quare non cingit dictam cordulam, ex quo fecerat alia graviora que +fuerant sibi precepta, respondit quod non curavit; requisitus quare non +curavit, respondit quia credebat esse peccatum, quia viderat eam cingi +dictum capud, quod capud non credebat significare bonum, ut dixit. +Requisitus, si alias fuerat examinatus in negocio Templariorum, +respondit quod sic ab archiepiscopo Turonensi. Requisitus quot annorum +erat quando intravit dictum ordinem, respondit quod XXVII annorum, vel +circa. + +Post hec fuerunt lecti ipsi testi et vulgarizati omnes et singuli +articuli supradicti, et requisitus singulariter super eis, respondit ut +sequitur. Super primis IIIIor articulis, de abnegacione Christi et +aliorum in eis contentorum requisitus, respondit se nichil scire; credit +tamen quod ita servaretur in aliis, sicut deposuit supra, servatum +fuisse in recepcione sua; nunquam tamen interfuit, ut dixit, recepcioni +alicujus alterius fratris. + +Item, super V articulo, de dogmatizatione quod Christus non esset verus +Deus, et III sequentibus requisitus, respondit se nichil scire, nec +credere quod predicta dogmatizarentur vel dicerentur illis qui +recipiebantur in ordine supradicto, quia non fuerat sibi dicta in +recepcione sua nec alias audiverat loqui. + +Item, requisitus super VIIII, de spuicione et conculcacione crucis, et +super aliis V sequentibus, respondit se nichil scire nec credere quod +alii facerent, nisi quod supra deposuit factum fuisse in recepcione sua. + +Item, requisitus super XIIII, de adoratione cati, et sequenti, [p. 208] +respondit se nichil scire nec audivisse dici. + +Item, requisitus super XVI, Quod non credebant sacramentum altaris, et +aliis VII sequentibus, respondit quod ipse bene credebat dictum +sacramentum et alia sacramenta Ecclesie, et se credere quod alii fratres +ejusdem ordinis crederent eodem modo. Item dixit se credere quod +sacerdotes ordinis dicebant bene verba per que conficitur corpus +Christi, quia faciebant similitudines et signa; extra nec audivit, ut +dixit, quod contrarium injungeretur sacerdotibus dicti ordinis vel +fieret in dicto ordine; posset tamen esse, ut dixit, quod aliqui fratres +dicti ordinis essent mali. + +Item, requisitus supra XXIIII, Quod magnus Magister posset absolvere a +peccatis, et aliis V sequentibus, respondit se audivisse ab aliquibus +fratribus ejusdem ordinis, de quorum nominibus non recordatur, in domo +ordinis vocata a Sivre diocesis Cabilonensis, quod Magister eorum major +poterat absolvere a peccatis fratres dicti ordinis, quod tamen ipse +testis nunquam credidit, sicut dixit; quod autem visitator vel +preceptores possent absolvere, respondit se nunquam audivisse nec plura +scire de contentis in articulis memoratis. + +Item, requisitus super XXX, de osculationibus oris, etc., et III +sequentibus, respondit se nichil aliud scire quam supra deposuit de se +ipso, credit tamen, ut dixit, quod idem fieret in ordine in aliis +fratribus quod deposuit de se ipso. + +Item, requisitus super XXXIIII, de juramento quod ordinem non exirent, +etc., et super sequenti, quod statim pro professis haberentur, respondit +se credere vera esse contenta in ipsis duobus articulis, quia ille qui +recepit eum fecit eum jurare in recepcione sua super quendam parvum +librum quod dictum ordinem non exiret, et dixit quod pro professo +habebatur, subiciens quod ipse testis exivisset dictum ordinem, si ausus +fuisset. + +Item, requisitus super XXXVI et sequenti, de clamdestina recepcione, +respondit se credere vera esse contenta in dictis articulis, quia ejus +recepcio fuit facta clamdestine, januis clausis, nullis [p. 209] +presentibus nisi receptore et ipso recepto et fratre suo prenominato. + +Item, requisitus super XXXVIII et XXXIX, de suspicione, respondit se +audivisse pluries ante eorum capcionem postquam fuit frater dicti +ordinis a quibusdam gentibus ville de Sivreyo de quarum gencium +nominibus dixit se non recordari, quod suspicio erat contra dictum +ordinem, quia faciebant receptiones clamdestinas, et credit quod longis +temporibus fuerat dicta suspicio habita ab aliquibus gentibus, sed non +communiter ab omnibus. + +Item, requisitus super XL et aliis quinque sequentibus, de commixione +carnali, etc., respondit se nunquam audivisse dici, nec scivisse, nec +credere vera esse contenta in ipsis articulis. + +Item, requisitus super XLVI et aliis XI sequentibus, de adoracione +ydoli, respondit se nichil scire, nec unquam audivisse dici, nec credere +nisi quod supra deposuit de capite sibi hostenso in recepcione sua. + +Item, requisitus super LVIII et aliis VI sequentibus, de cordulis, +respondit se credere vera esse contenta in ipsis articulis, propter illa +que de dicta cordula deposuit de se ipso, aliter dixit se nescire. + +Item, requisitus super LXV et aliis VII sequentibus, de punitione +illorum qui nolebant facere predicta, respondit se nunquam audivisse +quod aliquis fuerit interfectus vel incarceratus propter predicta; +audivit tamen dici a quibusdam fratribus dicti ordinis, de quorum +nominibus dixit se non recordari, quod si aliquis noluisset facere +predicta confessata per eum, fuisset incarceratus, et quod predicta +fuerant sibi dicta per illum qui recepit eundem in receptione sua. Item, +dixit eidem fuisse injunctum in recepcione sua per sacramentum et sub +pena carceris quod modum receptionis sue non revellaret aliis, et credit +quod idem preceperetur aliis. Alia dixit se nescire de contemptis in +articulis memoratis. + +Item, requisitus super LXXIII, respondit sibi fuisse injunctum in +recepcione sua ab illo qui eum recepit quod non confiteretur nisi +sacerdotibus ordinis, non tamen servavit dictum preceptum, ut dixit; +immo infra mensem a recepcione sua fuit confessus supradictos [p. 210] +errores confessatos per eum domino Hugoni de Monte Belleti capellano +seculari deservienti in ecclesia parochiali dicte ville de Monte +Belleti, nescit tamen si dictus Hugo capellanus sit nunc vivus vel +mortuus, dixit tamen quod juvenis erat subiciens eundem presbiterum +absolvisse dictum testem a predictis peccatis et aliis confessatis per +eum, et imposuisse sibi penitenciam quod incederet sine camisia VI feria +et jejunaret in pane et aqua vigillias beate Marie per unum annum, non +tamen revelavit alicui fratri dicti ordinis, ut dixit, quod fuisset +confessus presbitero supradicto; dixit eciam quod alia peccata sua +fuerat confessus fratribus capellanis ejusdem ordinis et specialiter +fratri Petro de Sivre capellano dicti ordinis, sed in dicta confessione +non fecit mencionem, ut dixit, de erroribus supra confessatis per eum. + +Item, requisitus super LXXIIII, V et VI articulis, respondit quod eidem +videbatur fratres dicti ordinis fuisse negligentes, quia non correxerunt +nec denunciaverunt Ecclesie dictos errores confessatos per eum, nec +recesserunt ab eis cum bene habuerint facultatem. + +Item, requisitus super LXXVII articulo, quod predicta abnegacio fiebat +ultra mare, etc., et aliis XVIIII sequentibus, usque ad articulum: Item +quod ellemosine, etc., respondit se nichil aliud scire nisi quod supra +deposuit de modo recepcionis sue et de se ipso. + +Item, requisitus super XCVII, respondit se vidisse in locis ordinis in +quibus fuit conversatus, et specialiter in loco vocato Mormant +Lingonensis diocesis, quod elemosine fiebant in dicto ordine +convenienter ter in septimana, et dabantur singulis pauperibus medietas +unius miche de bono pane, et hospitalitas servabatur ibidem. + +Item, requisitus super XCVIII, VIIII et C articulis, respondit se nichil +scire, nec audivisse dici quod non reputaretur peccatum in ordine per +fas vel nephas acquirere, et quod hoc non haberetur pro peccato, vel +degerare propter premissa. + +Item, requisitus super CI, II, III, IIII, V et VI, de clamdestina +receptione et aliis in ipsis articulis contemptis, respondit se nichil +aliud scire quam supra deposuit de recepcione sua, quia nunquam [p. 211] +interfuerat capitulis nec recepcionibus aliorum. + +Item, requisitus super CVII et VIII articulis, respondit se audivisse +dici, in dicto ordine, a fratribus ejusdem ordinis, quod Magister magnus +poterat absolvere fratres dicti ordinis a peccatis eorum, sed non +audivit dici quod posset absolvere a peccatis non confessatis. +Requisitus a quibus audivit dici quod dictus Magister posset absolvere a +peccatis, respondit quod a quodam fratre dicti ordinis viatore, de cujus +nomine non recordatur, fratre serviente transeunte per dictum locum de +Sivre per bienium ante capcionem eorum, sed nulli alii erant presentes +quando audivit predicta. + +Item, requisitus super CVIII et X, respondit se nichil scire si Magister +magnus fuit confessus predictos errores, vel non. + +Item, requisitus super CXI articulo, respondit se nichil scire nisi +quantum supra deposuit. + +Item, requisitus super CXII et XIII articulis, respondit se credere quod +illa que statuuntur per magnum Magistrum cum conventu servantur et +servari debent in ordine. + +Item, requisitus super CXIIII, XV, XVI et XVII articulis, respondit se +nichil scire quando dicti errores fuerunt introducti, et an a tempore +introductionis dictorum errorum potuerunt renovari, vel non, omnes +fratres vel due partes dicti ordinis; credit tamen quod negligentes +fuerunt de non denonciando Ecclesie et de non recedendo a dicta +observancia errorum, cum facultatem haberent. + +Item, requisitus super CXVIII, respondit se nescire quod aliqui +exiverunt dictum ordinem propter ejus feditatem, nec credit quod aliquis +fuisset ausus exire propter dictam causam et propter pericullum quod +sibi poterat imminere. + +Item, requisitus super CXVIIII, XX, I, II et III articulis, respondit se +nichil scire; credit tamen quod de erroribus supra per eum confessatis +sit fama publica in ordine, sed non extra. Requisitus quid vocat hic +fama publica, respondit quod illud quod communiter fertur. + +Item, requisitus super CXXIIII, V, VI et VII articulis, [p. 212] +respondit se audivisse referri quod Magister et multi alii fratres dicti +ordinis recognoverunt multos ex dictis erroribus coram dominis +cardinalibus et aliis, tamen nescit quos errores. Requisitus si prece +vel precio, precepto, timore, odio vel amore, vel aliquo comodo +temporali doctus vel instructus sic deposuit, dixit quod non. Et dicti +domini commissarii inhibuerunt eidem sub juramento suo ut dictam +deposicionem suam alicui non revellaret. + +Acta fuerunt hec predicta die Veneris in dicta capella per dictos +dominos commissarios, presentibus me Floriamonte Dondedei et aliis +notariis suprascriptis. + + +Post hec, die Lune sequenti post octavas Pasche, que fuit XXVII mensis +Aprilis, convenerunt in dicta capella predicti domini commissarii, +exceptis dominis archiepiscopo Narbonensi et Bajocensi episcopo ut supra +excusatis, et venit ibidem coram eis ad deponendum dictum suum Gerardus +de Pasagio Metensis diocesis, testis supra juratus, non defferens +habitum ordinis Templi, sed deferebat quoddam supertunicale de malbreto +livido et rubeo cum tunica ejusdem panni, habens barbam rasam et capud +tonsum, etatis, ut dixit, L annorum, et requisitus si fuerat alias +examinatus in facto Templariorum, respondit quod sic per fratres +Predicatores et per episcopum Cabillonensem et per vicarium episcopi +Tullensis, sed non fuerat coram domino Papa, ut dixit. Lectis autem et +expositis eidem omnibus et singulis articulis, respondit ut sequitur: +Super primo articulo deposuit quod quando ipse fuit receptus in ordine +Templi, receptor fecerat eum vovere castitatem et quod viveret sine +proprio et quod teneret et servaret bona statuta et puncta ordinis facta +et facienda per superiores eorum, adiciens quod si ipse vel alius frater +dicti ordinis fuisset inventus in aliqua domo clausa cum muliere aliqua, +quod perdidisset mantellum et fuisset positus in carcere, et si inventus +fuisset habere proprium super se vel circa se sine commenda superiore, +perdidisset eciam mantellum et fuisset punitus et si in morte [p. 213] +inventus fuisset habere proprium, caruisset ecclesiastica sepultura. + +Item, dixit quod, post predictum juramentum per eum prestitum, fuit +eidem ostensa quedam crux lignea et petitum ab eo si credebat quod hoc +esset Deus, et cum ipse respondisset quod erat ymago crucifixi, fuit ei +dictum quod non crederet hoc, immo erat quoddam frustrum ligni et +Dominus noster erat in celis. + +Item, dixit quod post premissa fuit sibi preceptum quod spueret super +dictam crucem et pedibus conculcaret eandem, et ipse spuit super eam, +sed tamen noluit eam conculcare, nisi pedem crucis, propter ejus +reverenciam. + +Item, dixit quod post premissa duo fratres astantes levaverunt retro +vestes illius qui receperat eum et ipse testis fuit osculatus dictum +recipientem in spina sua in spacio quod est inter bragale et zonam. + +Item, dixit quod post premissa docuerunt eum puncta religionis, et +preceperunt ei quod diceret quinquies Pater noster in mane pro mortuis +et tantundem pro vivis et LX pro oris diei, et quod [pro] quolibet +fratre quem audebant obiisse quinquies. + +Item, dixit quod preceperunt eidem et fecerunt ipsum jurare quod non +exiret clausuram domus nisi per rectam portam, quia si contrarium +faceret, perderet habitum et poneretur in carcere. + +Item, dixit quod preceperunt eidem quod faceret jejunia que consueta +erant fieri in ordine. Requisitus si fecerunt eum jurare, vel ei +preceperunt nisi illa de quibus supra deposuit, vel si instruxerunt eum +nisi in hiis que dicta sunt per eum in dicta sua recepcione, respondit +quod non. Requisitus de tempore et loco recepcionis sue et de nominibus +recipiencium et astancium, respondit quod fuerat receptus sunt XVII +anni, in Cipro, circa festum nativitatis beati Johannis, a fratre +Baudoino de Ardan milite, preceptore domus Templi, civitatis +Nicociensis, in ecclesia dicte domus, presentibus fratre Roberto +laboratore et fratre Johanne clavigero ejusdem domus clerico, de quorum +cognominibus dixit se non recordari; pluries eciam dixit non [p. 214] +fuisse in sua recepcione predicta. Requisitus qua hora receptus fuerat, +respondit quod de die in mane ante missam. Requisitus in quo loco dicte +ecclesie fuerat receptus, respondit quod ante altare et in eodem loco +dixit fuisse acta omnia que supra deposuit, presentibus fratribus +supradictis. Requisitus si duxerant eum ad alium locum in dicta sua +recepcione, respondit quod non. Requisitus in quibus vestibus intraverat +dictam ecclesiam quando eum receperunt, respondit quod in vestibus +radiatis quas exuit retro altare et eciam supercamisiam et femorales, et +eciam caligas et sutulares, videntibus fratribus memoratis, et postmodum +induit alias vestes novas de camelino, et mutavit aliam camisiam, +bragas, caligas et sutulares. Requisitus si aliqua verba persuasoria +dixerunt sibi propter que deberet facere illa que supra deposuit et quod +ex hoc assequeretur aliquam utilitatem anime vel corporis, respondit +quod non, sed preceperunt quod faceret supradicta. Requisitus quis +preceperat sibi supradicta, respondit quod dictus miles qui receperat +eum. Requisitus per que verba preceperat eidem, respondit quod in +virtute sacramenti prestiti per eum. Requisitus quare fuit inclinatus ad +faciendum predicta, respondit quod non credebat ire contra Deum illa +faciendo, et quia requirebatur sub juramento prestito per eum. +Requisitus si non credebat esse peccatum spuere supra crucem, respondit +quod sic, sed faciebat quia requirebatur sub debito juramento per eum +prestito. Requisitus quociens spuit super dictam crucem, respondit quod +semel, et quod spuerat super pedem dicte crucis. Requisitus de quo erat +dicta crux, respondit quod de ligno, et quod erat picta colore rubeo et +viridi, et erat ibi ymago Crucifixi, et erat longa ad instar cubiti. +Requisitus ubi erat dicta crux quando spuit super eam et quando +conculcavit eam pedibus, respondit quod dictus miles tenebat dictam +crucem in manibus suis quando spuit super eam, sed quando conculcavit +posuit eam in terram. Requisitus quibus diebus jejunabant fratres dicti +ordinis, respondit quod in Vigiliis apostolorum et in Quadragesima a +Dominica ante festum sancti Martini usque ad Natale et in alia +Quadragesima a carnisprivio usque ad Pascha. Requisitus quot [p. 215] +septimanis jejunant in secunda Quadragessima, respondit quod septem +septimanas sicut et nos. Requisitus si infringunt dicta jejunia an +puniantur in dicto ordine, respondit quod non. Requisitus quot diebus in +tempore non quadragesimali comedunt carnes in septimana, respondit quod +in diebus dominicis Martis et Jovis. + +Item, requisitus qualiter reciperint alii fratres in dicto ordine, +respondit se credere quod recipiantur sicut ipse fuit receptus, et quod +viderat recipi in dicto ordine IIIIor vel V fratres, et presens fuerat +in recepcione eorum. Requisitus de nominibus illorum quos viderat +recipi, respondit se non recordari. Requisitus de locis unde erant dicti +recepti et in quibus locis recipiebantur et per quos, respondit quod duo +vel tres ex predictis receptis erant de Parisiis et fuerant recepti in +domo Templi Parisius, aliqui in fratres milites et aliqui in servientes, +duos autem, sicut dixit, viderat recipi in fratres servientes in +Burgundia apud Cabilonem. Requisitus de qua parentella erant predicti +quorum recepcionibus dixit se interfuisse, respondit se nescire, et quod +non viderat eos ante ipsam recepcionem nec vidit post. Requisitus de +nominibus illorum qui recipiebant eos et qui fuerant presentes, +respondit se nescire, sed preceptores locorum faciebant dictas +recepciones. Requisitus de tempore dictarum recepcionum, respondit +recepcionem quam dixit fuisse Parisius extitisse factam circa festum +nativitatis beati Johannis erunt octo anni, et alia recepcio fuit facta +post modum in septimana ante Pascha erunt sex anni; requisitus de diebus +in quibus fuerunt facte dicte recepciones, dixit se non recordari. +Requisitus quomodo interfuerat ipse in recepcionibus predictis, et si +erat frater residens in dictis locis, respondit quod non residebat, sed +a casu venerat. Requisitus in quibus locis erat ipse conventualis eo +tempore quo fuerunt facte recepciones predicte, respondit quod tempore +prime recepcionis facte Parisius et eciam secunde erat conventualis +Treveris in Allamania, et erat frater serviens. Requisitus quot annis +fuerat ibi conventualis, respondit quod per duos annos cum dimedio. +Requisitus ex qua causa venerat Parisius tempore dicte [p. 216] +recepcionis, respondit quod associaverat preceptorem Treverensem, qui +venerat Parisius ad capitulum, et quod mitebatur ad domum Templi de +Valloysa, Vienensis diocesis, illo tempore quo dixit se interfuisse +recepcioni facte apud Cabilonem. Requisitus si in dictis recepcionibus +IIIIor vel quinque fratrum quibus dixit se interfuisse fuerunt aliqua +alia dicta vel facta quam deposuit de se ipso, respondit quod non quod +ipse viderit vel audiverit. + +Item, requisitus quot anni sunt quod ipse dimisit habitum ordinis +Templi, respondit quod in festo beati Martini nuper elapso fuerunt +quinque anni elapsi quam dimiserat in dicta domo de Treveris, propter +pravitates quas viderat et servaverat in dicto ordine. Interrogatus que +erant ille pravitates, respondit quod ille de quibus supra deposuit. +Interrogatus si sciebat in dicto ordine aliquas alias pravitates nisi +illas de quibus supra deposuit, respondit quod non. Requisitus si +resumpserat habitum ex quo dimiserat ipsum, respondit quod non, et quod +eadem die fecit sibi radi barbam et ex tunc fuit profugus ab ipso ordine +et moratus in Lotaringia in domo comitis de Bleymont, in qua habebat +duos fratres, et post modum fuit captus in villa sancti Nicolai de +Portu, ubi tenuerat eum causa peregrinacionis per annum cum dimedio, et +solutis expensis carceris et postea fuit permissus abire, sed demum, cum +recederet et vellet peregrinari cum Hospitalariis ultra mare, fuit +captus per gentes domini Regis. + +Item, requisitus super II, III et IIIIº articulis, respondit se credere +quod communiter fratres ordinis et major pars ipsius ordinis faciebant +illa que ipse deposuit se fecisse, et hoc in ipsa recepcione sua et non +post. + +Item, requisitus super V, VI, VII et VIII articulis, de dogmatizatione +quod Christus non esset verus Deus, etc., respondit se nichil aliud +scire quam supra deposuit. + +Item, requisitus super VIIII, X, XI, XII et XIII articulis, de spuicione +et conculcacione et mictione crucis, respondit se nichil aliud scire +quam supra deposuit facta fuisse in recepcione sua et se vidisse fieri +in recepcione aliorum predictorum, nec credit nec audivit quod alia +contenta in dictis articulis fierent, addiciens quod in die [p. 217] +Veneris sancta cum reverencia et discalciati adorabant crucem, et hoc +dixit se vidisse de adoracione crucis in domibus ordinis Templi in +quibus fuerat commoratus. Requisitus in quibus domibus fuerat +commoratus, respondit quod in Cipro per trienium, post modum rediit +citra mare et fuit moratus in domo ordinis predicti vocata de Roellis, +Lingonensis diocesis, quasi per dimedium annum, et ex inde in alia domo +dicti ordinis vocata de Romanioha, ejusdem Lingonensis diocesis, sed non +recordatur per quantum temporis, et ex inde in Lotarengia in quadam domo +dicti ordinis vocata de Somis, quasi per unum annum, et est Tullensis +diocesis, et ex inde in Picardia in alia domo vocata Aymo prope +Boloniam, per annum cum dimedio, ut sibi videtur, et exinde ivit +Triveris in Allamania, ubi fuit per II annos, ut sibi videtur. + +Acta fuerunt hec in predicta capella episcopali Parisiensi, dictis die +et loco, per dictos dominos commissarios, presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit dies XXVIII mensis Aprilis, +convenerunt dicti domini commissarii, exceptis dominis Narbonensi et +Bajocensi ut supra excusatis, apud sanctam Genovefam in capella sancti +Ellegii, et revenit coram eisdem dominis commissariis dictus Gerardus +testis ad perficiendum dictum suum, quod propter hore tarditatem non +poterat perfici dicta die Lune. Requisitus super XIIII et XV articulis, +de apparicione et adoracione cati, etc., respondit se nichil scire, nec +audivisse dici, nec credit esse vera. + +Item, requisitus super XVI-XXIII articulis, quod non credebant +Sacramentum altaris et quod sacerdotes obmitebant verba Canonis, +respondit se nichil scire, nec audivisse dici, nec credere contenta in +dictis articulis esse vera. + +Item, requisitus super XXIIII-VIIII articulis, quod magnus Magister +posset absolvere a peccatis, respondit se nichil scire, nec audivisse +dici, nec credere contenta in dictis articulis esse vera. + +Item, requisitus super XXX, XXXI, II et III articulis, de [p. 218] +osculis, respondit vera esse quantum ad osculum oris et spine dorsi, de +aliis osculis dixit se nichil scire, nec audivisse dici, nec credere +esse vera. Requisitus quomodo scit quod osculabantur in ore et spina +dorsi, respondit quod in recepcione sua iste testis fuit osculatus +recipientem in ore et spina dorsi, et vidit idem fieri in recepcionibus +aliorum predictorum quibus interfuerat. + +Item, requisitus super XXXIIII et V articulis, de juramento quod non +exirent ordinem et quod statim habeantur pro professis, respondit esse +veros articulos, reddens causam quia ipse juraverat in sua recepcione et +fuerat sibi dictum quod pro professo habebatur, et quia ita vidit fieri +in aliis recepcionibus de quibus supra deposuit. Addiciens quod +incarcerati fuissent si qui exivissent dictum ordinem et capti [sic] +potuissent ab eis. + +Item, requisitus super XXXVI et VII articulis, quod clamdestine fiebant +recepciones et nullis presentibus nisi fratribus ordinis, respondit vera +esse, et reddit causam ut in proximis articulis. + +Item, requisitus super XXXVIII et VIIII articulis, quod suspicio +vehemens habebatur contra ordinem, etc., respondit vera esse et quod +ipse audiverat viginti anni erant elapsi et priusquam fuisset in ordine, +et post a pluribus personis et in pluribus locis de quibus dixit se non +recordari. + +Item, requisitus super XL-XLV articulis, quod fratres poterant +carnaliter commisceri, respondit quod non credebat, nec sciebat, nec +audiverat dici, existens in ordine, contenta in dictis articulis esse +vera. + +Item, requisitus super XLVI-LVII articulis, de adoracione ydolorum, +respondit se nichil scire, nec audivisse, nec credere contenta in ipsis +articulis esse vera, et quod propter dictos articulos, quia non +confitebatur eos coram baylico regio Matisconensi, fuit questionatus +ponderibus apensis in genetalibus suis et in aliis membris quasi usque +ad exanimacionem. + +Item, requisitus super LVIII-LXIIII articulis, de cordulis cum quibus +cingebant capud ydolorum, respondit falsum esse quod cingerentur +capita ydolorum cordulis, et quod tales cordule traderentur [p. 219] +fratribus; quilibet tamen fratrum cingebat se super camisiam una cordula +quam accipiebat vel emebat unde volebat, et quando erat captus apud +Saracenos non dabatur pro ejus redempcione nisi cordulla talis, et in +hujusmodi significationem precipiebatur eis, ut dixit, quod portarent +cordulam predictam, et dixit esse de punctis ordinis in Acon. +Interrogatus quomodo hoc sciebat, respondit quod primo quam esset frater +dicti ordinis, audivit predicta dici in Acon a fratre Guillelmo de +Bellojoco tunc Magistro ordinis in domo Templi, et a Magistro qui nunc +est audivisse in Cipro postquam fuit frater ordinis predicti. + +Item, requisitus super LXV, VI et VII articulis, quod interficerentur +vel incarcerarentur qui nolent in recepcione sua facere predicta, +respondit quod nec sciebat, nec viderat, nec audiverat aliquem interfici +vel incarcerari propter predicta, nec scit, nec audivit dici quod +aliquis recusaverit facere illa que ipse deposuit in recepcione sua se +fecisse. + +Item, requisitus super LXVIII-LXXII articulis, ne predicta per +sacramentum revellarent, respondit quod per sacramentum imponebatur eis +ne revelarent modum recepcionis sue et secreta capituli, et si qui +revelassent, abstulissent eis mantellum, et posuissent eos in carcere +mortali, nec de predictis auderent loqui inter se, non tamen vidit nec +audivit aliquem revellasse predicta, nec propter hoc fuisse punitum. + +Item, requisitus super LXXIII articulo, respondit verum esse, et quod +sibi injunctum fuerat quod non confiteretur nisi fratribus presbiteris +ejusdem ordinis, et idem audivit precipi in capitulis eorum quibus +interfuit. Requisitus quare precipiebant, respondit quod ad hoc ut non +scirentur ab aliis confessiones eorum. + +Item, requisitus super LXXIIII, V et VI articulis, quod neglexerunt +corrigere errores et nunciare Ecclesie, licet potuerint, respondit se +credere vera esse contenta in ipsis articulis, tamen credit quod +confiterentur, adiciens quod ipse idem confessus fuerat errores supra +per eum confessatos cuidam legato Sedis Apostolice qui erat [p. 220] +cardinalis et Lombardus, ut sibi videtur, in festo beati Martini proximo +lapso vel circa fuerunt V anni elapsi, et dictus legatus injunxit sibi +penitenciam quod iret ultra mare et absolvit eum a peccato, nec injunxit +sibi quod reintraret ordinem de quo tunc exierat, dicens quod ex +predicta causa volebat ire ultra mare, quando fuit captus. Dixit insuper +quod infra duos menses postquam fuerat predicta confessus predicto +cardinali, fuit eadem confessus archiepiscopo Treverensi nunc deffuncto +in civitate Treverensi, et injunxit sibi penitenciam quod jejunaret +diebus sabatinis totis temporibus vite sue, et absolvit eum. Requisitus +quare confessus fuerat legato et archiepiscopo predictis, respondit quod +specialiter propter illa peccata que confessus est, et quia volebat +exire terram illam. + +Item, requisitus super LXXVII articulo, quod predicta servabantur ultra +mare, et aliis usque ad XCVII articulum, de ellemosinis, respondit se +credere vera esse quoad illa que supra confessus est, sed quoad illa que +non recognovit nec confessus est non credit esse vera; alia super +contenta in dictis articulis, dixit se nescire. + +Item, requisitus super XCVII articulo, respondit quod non credebat verum +esse, quia in locis ordinis in quibus ipse fuerat commoratus fiebant +ellemosine et hospitalitas servabatur, et ipse frequenter de bonis +Templi fecit ellemosinas sicut dixit. + +Item, requisitus super XCVIII, VIIII et C articulis, respondit quod non +credebat esse vera contenta in ipsis articulis, immo contrarium scilicet +quod reputaretur peccatum per nephas acquirere et propter hoc degerare. + +Item, requisitus super CI-VI articulis, respondit quod clamdestine +fiebant capitula et receptiones et januis clausis et omnibus preter +fratres exclusis; alia de excubiis et aliis contentis in dictis +articulis, dixit se non vidisse nec audivisse. + +Item, requisitus super CVII et VIII articulis, respondit se nescire nec +audivisse quod Magister posset absolvere a peccatis confessatis vel non +confessatis, nec credit. + +Item, requisitus super CVIIII, X et XI articulis, quod Magister [p. 221] +fuerat confessus dictos errores, respondit se nihil scire nec credere +contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, requisitus super CXII et XIII articulis, respondit se credere vera +esse contenta in ipsis, quod Magister cum conventu possit et ab antiquo +potuerit statuere, et quod ordo observaret statuta per eos. + +Item, requisitus super CXIIII articulo, respondit se nescire quando +dicti errores inceperunt, sed bene sunt XX anni elapsi quod audivit +pravitates esse in dicto ordine. + +Item, requisitus super CXV, XVI et XVII articulis, respondit quod +fuerunt negligentes in corigendo et non denunciando Ecclesie, ut supra +deposuit. + +Item, requisitus super CXVIII articulo, respondit quod ipse exiverat +dictum ordinem propter predictas feditates supra per eum confessatas, et +credit quod multi alii ex eadem causa exiverunt. + +Item, super CXVIIII articulo, respondit quod credit verum esse post +capcionem eorum scandala fuisse exorta in cordibus fidelium et aliorum. + +Item, requisitus super CXX-III articulis, respondit quod ad confessata +per eum supra credit vera esse quod sint nota et manifesta inter fratres +dicti ordinis, et quod de ipsis sit in ordine publica vox et fama et +eciam extra ordinem post capcionem fratrum. + +Item, requisitus super CXXIIII-VII articulis, respondit se nescire +contenta in ipsis articulis esse vera, quia erat captus quando dicte +confessiones a Magistro et ab aliis dicuntur fuisse facte. + +Item, requisitus si prece, vel precio, precepto, timore, odio vel amore +aut aliquo comodo temporali doctus vel instructus ut sic deponeret, et +si aliquid fuit sibi datum vel promissum ut sic deponeret, respondit +quod non. Et dicti domini commissarii inhibuerunt eidem sub juramento +suo ut dictam deposicionem suam alicui non revelaret. + +Acta fuerunt hec per dictos dominos commissarios, predicta die [p. 222] +Martis, in predicta capella sancti Ellegii, presentibus me Floriamonte +et aliis notariis suprascriptis, excepto N. de Constanciis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit dies penultima mensis Aprilis, +convenerunt dicti domini commissarii, exceptis dominis Narbonensi et +Bajocensi supra excusatis, in predicta capella sancti Ellegii, et venit +ibidem coram eis, ad deponendum dictum suum, Guaufredus de Thatan +Turonensis diocesis, testis supra juratus, in habitu seculari, deferens +supertunicale de camelino nigro et tunicam de burello grisso, habens +barbam rasam recenter et capud tonsum, qui nuper coram dictis dominis +commissariis una cum aliis tribus supradictis abjecerat mantellum dicti +ordinis, asserens se esse etatis trigenta annorum vel circa, et fuisse +frater dicti ordinis. Requisitus super IIII primis articulis de +abnegacione, etc., respondit contenta in ipsis articulis esse vera. +Requisitus de causa sciencie, respondit quod ipse fuerat receptus in +fratrem dicti ordinis apud insulam Bochardi, in festo Ascensionis Domini +instanti, erunt sex anni, a fratre Johanne de sancto Benedicto, tunc +preceptore de insulla Bochardi, nuper post deposicionem testimonii sui +factam in presenti inquisitione defuncto apud sanctum Clodoaldum, +asserens idem testis quod predictus frater Johannes precepit eidem, +priusquam induisset sibi mantellum ordinis, quod abnegaret ter Jhesum, +et abnegavit ter, ut dixit: _Je reney Jhesu_, _je reney Jhesu_, _je +reney Jhesu_. Postmodum dictus preceptor fecit aportari quamdam crucem, +precipiens eidem testi quod spueret super eam, et spuit juxta eam, non +tamen voluit, ut dixit, spuere super eam. Requisitus per que verba fuit +inductus ad faciendum predicta, et si dictus receptor asserebat sibi +quod hoc assequeretur in isto seculo vel in alio aliquam commoditatem, +respondit quod preceptor dixit ei quod faceret predicta, et cum ipse +testis diceret ei: Quomodo possum hoc facere? subjunxit idem receptor +quod ista erant de punctis ordinis que et alia infra quindecim dies +ostenderet ei, non tamen ostendit, ut dixit, nec promisit sibi quod ex +hoc assequeretur aliquam commoditatem in presenti seculo vel in [p. 223] +alio, subjiciens dictum preceptorem sibi dixisse quod, nisi predicta +faceret, poneretur in tali loco quod nunquam videret pedes suos. De +istis tamen verbis comminatoriis requisitus pluries, quia videbatur +variare, respondit bis quod non fuerant facte alique comminaciones, et +bis vel ter quod fuerant facte, sicut scriptum est supra, et in hoc +perseveravit. Requisitus de die et hora receptionis sue, respondit quod +in die Ascensionis Domini de mane, die tamen clara. Requisitus de loco +receptionis, dixit quod in quadam camera dicte domus Templi de insula +Bochardi que vocatur camera magistri Pictavii, in qua nullum erat +altare. Requisitus qui fuerant presentes in recepcione sua, respondit +quod frater Geraldus de Launay, preceptor domus de Frecoy prope Loches, +defunctus, et nullus alius. Requisitus quis apportaverat dictam crucem +et unde, et qualis erat dicta crux, respondit quod Johannes, valetus +dicti preceptoris et qui cum eo equitabat adhuc superveniens, ut credit, +apportavit, de mandato dicti preceptoris, dictam crucem de ecclesia +prefate domus, et cum tradidisset eam antedicto preceptori in dicta +camera, fecit preceptor dictum valetum exire de dicta camera, et fuit +per ipsum preceptorem vel per alium astantem statim clausa porta dicte +camere, et dicta crux erat lignea, ut dixit, cum pictura Crucifixi +antiquata. Requisitus si illa hora qua dictus valetus intravit dictam +cameram, ipse testis induerat mantellum, respondit quod non, sed post +abnegacionem et spuicionem predictas. Unde propter illa que ipse fecerat +et que fuerant precepta eidem, credebat firmiter quod predicta fierent +et servarentur in toto ordine, verumptamen nunquam interfuerat, ut +dixit, receptioni alterius, nec capitulis eorumdem, nec in aliquibus +aliis domibus dicti ordinis, nisi in predicta domo de insula Bochardi in +qua moratus fuerat tribus annis, et quod in domo de Molinis conjuncta et +vicina eidem in qua steterat per annum cum dimedio vel circa, ut dixit, +et in ea fuerat captus, et ex inde ductus fuit Laudunum, et de Lauduno +apud Caynonem coram Baylivo de Toroyne, coram quo fuit confessus +premissa, ut dixit, absque tormentis, et dixit se fuisse gavisum +multum de captione Templariorum, propter revelationem feditatum [p. 224] +predictarum, et de Caynone fuit, ut dixit, adductus Turonis ad dominum +archiepiscopum Turonensem, et confessus fuit predicta coram eo sponte. +Requisitus si aliqua alia fuerunt sibi precepta vel facta in recepcione +sua, respondit quod fecerunt eum jurare quod servaret statuta et puncta +ordinis, et quod non revelaret predicta, nec accusaret eum, et quod +servaret jura Templi, et predicta juravit super quemdam librum. Item, +dixit quod post predicta, fuit osculatus dictum receptorem primo in ore, +et post in humero super carnem nudam, nescit tamen in quo humero, +scilicet dextro vel sinistro, et dixit quod dictus receptor non +spoliavit se, sed dissolvit quosdam nodulos quos portabat super humeros. + +Item, requisitus super V-VIII articulis, de dogmatizacione, etc., et +quod non habebant spem salvationis, etc., respondit se nichil scire, nec +audivisse de contentis in ipsis articulis, credit tamen quod aliis +dicerentur predicta, quamquam non fuerunt sibi dicta, propter alia que +sibi dicta fuerunt de quibus supra deposuit. Finaliter tamen, antequam +esset examinatus super aliquo alio articulo, dum pluries repeteretur +sibi interrogatio supradicta, dixit quod non credebat esse vera, quia +non fuerant sibi dicta in recepcione sua. + +Item, requisitus super VIIII-XIII articulis, de spuicione, conculcacione +et mixcione super crucem, respondit se nichil scire, nisi quam supra +deposuit de se ipso, nec audivisse dici; quin imo dixit se vidisse in +dicta domo de insula Bochardi quod fratres ipsius ordinis humiliter et +devote nudis pedibus adorabant crucem in die Veneris sancta. + +Item, requisitus super XIV et XV articulis, de adoratione et apparicione +cati, etc., respondit se nichil scire. Audivit tamen dici a familiaribus +dicti preceptoris de insula Bochardi, quando redierant de capitulo +fratrum quod tenuerant apud Auson, quod quidam catus apparuerat +fratribus in dicto capitulo. Interrogatus de nominibus illorum a quibus +hec audiverat, et quando et in quo loco, respondit quod a Guillelmo +Pictavini et Raynaldo Britonis, famulis quondam dicti preceptoris, +quorum unus, scilicet Guillelmus Pictavini, mortuus est, de [p. 225] +alio nescit an vivat, et predicta dixit se audivisse a predictis in +stabulo dicte domus de insula Bochardi, sunt circiter IIII anni. +Interrogatus si aliqui alii erant presentes in dicto stabulo, dixit quod +non, nisi predicti duo famuli et ipse testis. + +Item, requisitus super XVI-XXIII articulis, quod non credebant +sacramentum altaris, nec presbiteri dicebant verba canonis, etc., +respondit se nichil scire, imo credebat contenta in ipsis articulis non +esse vera, quia ipse credebat sacramentum altaris et alia sacramenta, et +credit quod alii fratres idem credunt, et quod sacerdotes ordinis nichil +obmitterent de verbis canonis in missa. + +Item, requisitus super XXIV-XXIX articulis, quod magnus Magister et alii +possint absolvere a peccatis, et quod hoc fuisset confessus Magister, +etc., respondit se nichil scire nec credere contenta in ipsis articulis; +audivit tamen dici ab aliquibus fratribus ejusdem ordinis quod penas +debitas pro transgressionibus potuerint remittere. + +Item, requisitus super XXX, I, II et III articulis, de osculis, +respondit se nichil scire nisi quod supra deposuit de se ipso, nec +credit quod in ordine fuerant alia oscula preter quam in ore et humero, +prout deposuit de se ipso. + +Item, requisitus super XXXIV et XXXV articulis, respondit quod credebat +ea esse vera, quia ipse juraverat in recepcione sua quod non exiret +ordinem, et dixerant ei quod erat professus, et aliter dixit se nescire. + +Item, requisitus super XXXVI et XXXVII articulis, respondit quod +credebat eos veros esse, quia in recepcione non fuerant nisi duo fratres +presentes, et porta fuit clausa, ut supra deposuit. + +Item, requisitus super XXXVIII et XXXIX articulis, respondit quod +vehemens suspicio habebatur communiter contra ordinem propter +clamdestinaciones predictas, sicut dixit se audivisse a pluribus, +postquam fuit in ordine ante capcionem fratrum, et in pluribus locis, +non tamen recolit in quibus locis, et a quibus personis, et quando. + +Item, requisitus super XL-V articulis, quod possint carnaliter +commisceri, etc., respondit se nichil scire, nec audivisse dici, nisi ab +archiepiscopo Turonensi, quando examinavit eum, nec credit vera [p. 226] +esse que in dictis articulis continentur. + +Item, requisitus super XLVI-LVII articulis, de ydolis, etc., respondit +se nichil scire, nec audivisse dici, nisi a dicto archiepiscopo, quando +inquirebat cum eo, nec credit quod essent dicta ydola in ordine, quia +estimat quod si essent, ipse scivisset vel audivisset aliqua inde. + +Item, requisitus super LVIII-LXI articulis, de cordulis, respondit quod +in recepcione sua fuit sibi preceptum ab illo qui recepit eum, quod +haberet unam cordulam cum qua cingeret se super camisam, et portaret eam +de die et de nocte in signum castitatis; alia dixit se nescire. + +Item, super LXII, III et IV articulis, respondit se credere quod +communiter fratres recipiuntur in ordine prout deposuit se fuisse +receptum, et non aliter; alia dixit se nescire de contentis in ipsis +articulis. + +Item, requisitus super LXV, VI et VII articulis, respondit se nunquam +vidisse, vel audivisse, quod aliquis fuerit interfectus vel incarceratus +quia noluit fecisse predicta confessata per eum, nec quod aliquis +recusaverit facere. Postquam tamen fuerunt capti, audivit dici quod si +aliquis recusasset, male accidisset ei. + +Item, requisitus super LXVIII, IX, LXX, I et II articulis, respondit se +nescire nisi quod supra deposuit de se ipso, credit tamen quod jurarent +non revelare predicta, nec audebant loqui inter se de modo recepcionis +eorum; et si fuissent locuti et superiores eorum scivissent, credit quod +incarcerassent eos, et credit eciam quod esset de punctis ordinis quod +nullus deberet revelare predicta. + +Item, requisitus super LXXIII articulo, respondit se audivisse dici a +dominis Guillelmo Britonis et Luca de Caynone presbyteris donatis +Templi, commorantibus in dicta domo de insula Bochardi, quod non +debebant confiteri nisi fratribus vel donatis presbyteris dicti ordinis. +Aliud dixit se nescire. + +Item, requisitus super LXXIV, V et VI articulis, respondit se credere +contenta in eis vera esse. + +Item, requisitus super LXXVII articulo, quod predicta fiebant [p. 227] +ultra mare, et sequentibus usque ad XCVII; item quod ellemosine, etc., +respondit se credere quod illa que deposuit de se ipso serventur ubique +in ordine ex punctis ordinis et precepto superiorum, et quod non esset +alius modus recipiendi fratres in ordine; alia dixit se nescire de +contentis in articulis memoratis. + +Item, requisitus super XCVII articulo, respondit se vidisse in insula +Bochardi, in qua morabatur, quod ter in septimana dabant ellemosinam +omnibus venientibus, nemini dando repulsam, et dicta ellemosina valebat +obolum; tamen credit quod largiorem ellemosinam potuissent et debuissent +facere quam facerent; dixit eciam quod hospitalitas bene et hilariter +servabatur ibidem. + +Item, requisitus super XCVIII, IX et C, respondit quod videtur sibi +ipsum audivisse dici a dicto preceptore de insula Bochardi, quod non +erat peccatum acquirere ordini per fas vel nephas, vel degerare propter +predicta, et quod jurabant acquirere per fas vel nephas, et quibuscumque +modis possent dicto ordini, et quod hoc audivit a dicto preceptore dici, +et idem juravit hoc, ut dixit, in recepcione sua. Requisitus ubi et +quando, et quibus presentibus audivit predicta a dicto preceptore, +respondit quod in dicta domo de insula Bochardi, dum idem preceptor +sederet ad mensam et confabularetur cum quibusdam clericis et aliis, de +quorum nominibus dixit se non recordari, et sunt circiter tres anni quod +audivit predicta dici, ut dixit. + +Item, requisitus super CI-VI articulis, respondit quod nunquam +interfuerat capitulis, sed audiverat dici a dicto Zanoto valeto dicti +preceptoris, quod quando tenebant capitula sua apud Auzont, circa mediam +noctem faciebant pulsari quamdam campanam, et conveniebant fratres dicti +loci, et precavebant sibi quod nullus alius esset in circuitu dicte +capelle, et claudebatur porta dicte capelle; et credit eciam quod +recepciones fratrum fierent clandestine, sicut deposuit suam factam +fuisse; alia dixit se nescire de contentis in ipsis articulis. + +Item, requisitus super CVII-XI articulis, respondit se nichil scire +nec audivisse, nec credere quod Magister vel visitatores, aut [p. 228] +preceptores ordinis possent absolvere a peccatis, nec quod Magister +fuerit predicta confessus. + +Item, requisitus super CXII et XIII articulis, respondit se credere et +audivisse dici quod totus ordo servabat, et servare debebat illud quod +magnus Magister cum conventu ordinabat. + +Item, requisitus super CXIV articulo, quod ordo potuerit renovari ex quo +errores in eo fuerunt introducti, respondit se nescire, credit tamen +quod longo tempore duraverunt in ordine errores confessati per eum. + +Item, requisitus super CXV, XVI et XVII articulis, respondit se credere +quod negligentes fuerunt et stulti, quia non correxerant errores +predictos, nec denunciaverant Ecclesie, nec recesserant ab eis, cum +potuissent. + +Item, requisitus super CXVIII articulo, respondit se nichil scire quod +aliqui exiverint ordinem propter ejus feditates, et quod ipse libenter +exivisset dictum ordinem propter dictas feditates, si fuisset ausus, et +credit quod multi alii fecissent idem. + +Item, requisitus super CXIX articulo, respondit quod grandia scandala +erant exorta contra ordinem propter predicta, ut in articulo continetur. + +Item, requisitus super CXX-III articulis, respondit quod de hiis de +quibus supra deposuit quod erant vera, est publica vox et fama in +ordine, et sunt nota et manifesta inter fratres, et eciam extra, +postquam fuerunt capti, fuit fama publica de predictis. Requisitus quid +vocat fama publica, respondit quod illud quod communiter dicitur. + +Item, requisitus super CXXIV-VII articulis, respondit se audivisse dici +quod magnus Magister et alii contenti in articulis fuerunt confessi +illos errores quos ipse confessus est coram domino Papa et coram aliis. +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, premio, amore, timore, odio, +commodo temporali habito, vel habendo alias instructus vel informatus ut +sic deponeret, respondit quod non. Et fuit inhibitum sibi per dictos +dominos commissarios quod non revelaret deposicionem suam [p. 229] +predictam aliis, quousque atestaciones fuerunt publicate. + +Acta fuerunt hec in predicta capella coram prefatis dominis +commissariis, presentibus me Floriamonte Dondedei et aliis notariis +supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit ultima dies Aprilis, convenerunt +dicti domini commissarii, exceptis dictis dominis Narbonnensi +archiepiscopo et episcopo Bajocensi, ut supra excusatis, in eadem +capella sancti Ellegii, et fuit adductus ad presenciam eorumdem +dominorum commissariorum tunc ibidem frater Johannes de Juvignaco +preceptor domus de Vauben, Ambianensis diocesis, testis suprajuratus, ut +deponeret dictum suum, in habitu fratris servientis ordinis Templi, +etatis LIIII annorum vel circa, ut dixit. Requisitus si fuerat alias +examinatus in negocio Templariorum, respondit quod sic per dominum +Papam, rogans et requirens eosdem dominos commissarios quod non +inquirerent cum eo de hiis super quibus per dictum dominum Papam fuerat +inquisitum cum eodem, sed super aliis articulis, si volebant. Unde +predicti domini commissarii volentes plenius deliberare super istis, cum +ingnorarent de quibus articulis dictus dominus Papa inquisivit cum eo, +remiserunt eundem quousque ad suam presenciam vocarent eundem. + +Acta predicta die et loco et aliis notariis supra proximo nominatis +presentibus. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit secunda dies May, convenerunt in +dicta capella sancti Ellegii dicti commissarii, exceptis dominis +Narbonnensi et Bajocensi, ut supra excusatis, et fuerunt adducti ad +presenciam eorumdem dominorum commissariorum infrascripti fratres +ordinis Templi, qui adducti fuisse dicebantur de diocesi Petragoricensi, +et se obtulisse ad defensionem ordinis predicti, videlicet: + +Frater Consolinus de sancto Jorio miles, Caturicensis diocesis, [p. 230] +qui fuit requisitus per eosdem dominos commissarios si volebat dictum +ordinem defendere. Respondit quod sic, tamquam bonum et legalem. +Requisitus si fuerat ipse confessus dictos errores impositos dicto +ordini, vel aliquos ex eis, respondit quod sic, coram episcopo +Petragoricensi, sed vi tormentorum illatorum sibi prius per annum; sed +postmodum fuit, ut dixit, a die Veneris post Nativitatem Domini usque ad +diem Sabbati post sequens festum nativitatis sancti Johannis Baptiste, +in pane et aqua et frigore, et fuerunt sibi amoti subtulares et +supertunicale et capucium, ita quod non habebat nisi tunicam et +camisiam, et braccas, et caligas et paleas subtus se. + +Frater P. Mariani presbyter, curatus de Chanaco Caturcensis diocesis, +dixit quod vult deffendere dictum ordinem. + +Frater P. de Taxaco Caturcensis, Ber. Ebrardi Caturcensis, P. Natalis +Albiensis, Reginardus Arcoys Turonensis, G. Mercati Caturcensis, G. +Vigerii Albiensis, G. Arnaudi Caturcensis, Reginardus Arcoys Turonensis, +Dominicus Levela Tarvensis, P. Truelli Caturcensis, G. Alberti +Ruthenensis, Jacobus Texanderii Caturcensis, Bertrandus de sancto +Johanne Caturcensis, Raymondus de Castabolle Caturcensis, Raymondus +Bertrandi Ruthenensis, Johannes Lagorse Caturcensis, Durandus de +Prisiaco Ruthenensis diocessium. Qui fratres singulariter et separatim +requisiti per dictos dominos commissarios si volebant dictum ordinem +defendere, responderunt quod sic, tamquam bonum et legalem, licet +confessi fuerint aliquos errores coram episcopo Petragoricensi, vi +tormentorum et famis, ut dixerunt. Et frater Guillelmus de Villaribus, +qui dixit quod paratus erat dicere veritatem, quando peteretur ab eo; +aliter non vult dictum ordinem defendere, quia senex homo est, prout +dixit. + +Item, Sanctius de Angevilla Gasta Carnotensis, Johannes Borivent +Pictavensis, Reginaldus de Bianis Andegavensis, Johannes Jacosi +Lemovicensis, Julianus de Picti Turonensis, et Johannes de Poilaloe +Turonensis diocesium. Qui fratres singulariter et separatim requisiti an +vellent dictum ordinem defendere, responderunt quod sic, tamquam bonum +et legalem, adjicientes quod nunquam aliquid contra ordinem [p. 231] +fuerunt confessi, licet examinati fuissent per episcopum Cenomanensem. + +Item, eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram eisdem dominis +commissariis fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de +diocesi Cenomanensi, videlicet fratres P. de Mervilla miles, +Carnotensis, et Johannes de Partivis Carnotensis diocesis. Qui +sigillatim requisiti si volebant dictum ordinem defendere, responderunt +quod si essent restituti pristine libertati et haberent restitucionem +bonorum suorum, ipsi defenderent dictum ordinem tamquam bonum et legalem +contra omnem hominem, exceptis dominis Papa et Rege. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco per dictos dominos commissarios, +presentibus me Floriamonte et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit IV dies mensis May, convenerunt +predicti domini commissarii, exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi, +ut supra excusatis, in dicta capella sancti Ellegii, parati testes +recipere, audire et examinare, si qui ad eorum presenciam adducerentur, +et procedere in dicto negocio, ut deberent. Cumque nullus testis +produceretur coram eis qui examinatus non fuisset per dominum nostrum +Papam, nec commode possent ibidem habere, ut eisdem dictum fuit, et +expectassent usque ad horam comestionis, dicti domini commissarii +continuantes usque in crastinum recesserunt. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco per dictos dominos commissarios, +presentibus me Floriamonte et aliis notariis supra proximo nominatis, +excepto Guillelmo Radulphi. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit V dies mensis Maii, convenerunt +in dicta capella sancti Ellegii prefati domini commissarii, excepto +domino Bajocensi, supra excusato, et cum testes qui supra juraverant et +examinati non fuerant per dominos commissarios ante dictos, [p. 232] +dicerentur fuisse alias per dominum Papam, vel per dominos cardinales +deputatos ab eo in inquisicione que fit contra ordinem Templi +supradicti, domini commissarii deliberaverunt supersedere ab +examinacione predictorum testium juratorum et examinatorum per dominum +Papam vel cardinales predictos, quousque plenius deliberarent super +istis. Et receperunt in testes Raymondum de Versinacho militem, +Lemovicensis diocesis, quondam preceptorem de Bilda, Baudoynum de sancto +Justo quondam preceptorem de Pontivo Ambianensis diocesis, Thomam de +Chamino Rhotomagensis diocesis, Johannes Buchandi Pictavensis diocesis, +Ancherium de Villa Ducis Lingonensis diocesis, Ambertum de Ros +Pictavensis diocesis, Jacobum de Trecis, Giletum de Encreyo Remensis +diocesis, non portantes habitum Templi, exceptis dictis Johanne Boncandi +et Ancherio de Villa Ducis, qui mantellos et habitum Templi portabant. +Qui quidem prenominati testes, presentibus et videntibus predictis +fratribus Raynaldo de Pruino, P. de Bononia, Guillelmo de Chambonent et +Bertrando de Sartiges, juraverunt singulariter singuli, sacrosanctis +Evangeliis per eos manu tactis, dicere predictis dominis commissariis +totam, plenam et meram veritatem quam sciunt vel credunt de articulis a +Sede Apostolica missis, super quibus inquirendum est et contingentibus +articulos memoratos, et quod meram, puram et plenam veritatem dicerent +non inmiscentes aliquid falsitatis; quod eciam dicerent veritatem +predictorum, tam contra ipsum ordinem quam pro ipso ordine, et hoc +quocienscumque per ipsos dominos commissarios fuerint requisiti, et quod +nec prece, nec precio, nec amore, nec timore, nec privato odio, nec pro +commodo temporali quod habuerint, vel habeant, vel habere sperent, +testimonium dicent, et quod deposiciones suas non pandent nec revelabunt +alicui, quousque fuerint publicate. Ista forma juramenti fuit servata ab +hac die in antea in receptione omnium testium sequencium. Dicti vero IV +fratres, ante juramentum predictum, protestati fuerunt de dicendo in +personis et dicta testium predictorum loco et tempore competenti, +petentes sibi dari nomina dictorum testium, cum, ut dicebant, [p. 233] +essent ex eis aliqui quos non noscebant nec credebant esse Templarios. +Et prefatus Thomas de Chamino dixit ibidem coram dictis dominis +commissariis quod, cum ipse nuper fuisset in viridario domini episcopi +Parisiensis inter alios qui defensioni dicti ordinis se obtulerant, ipse +tamen non vult, nec intendit ordinem defendere supradictum. Quibus +peractis, cum major pars predictorum dominorum commissariorum propter +necessarias causas, ut dicebant, habuerunt recedere, nec possent ipsa +die examinacioni dictorum testium vacare, continuaverunt dictam diem ad +diem Mercurii sequentem. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, per dictos dominos commissarios, +presentibus me Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra ultimo +nominatis, ac magistro Amisio archidiacono Aurelianensi. + + +Post hec, dicta die Mercurii, que fuit sexta dies mensis Maii, +convenerunt in dicta capella sancti Elligii prefati domini commissarii, +exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi supra excusatis, et rediit ad +eorum presenciam prefatus Raymondus de Vassiniacho miles, ad deponendum +dictum suum, in habitu militis secularis existens, barba rasa, etatis, +ut dixit, LX annorum vel circa. Qui requisitus super primo, II, III et +IIIIº articulis de abnegacione, etc., respondit quod ipse receptus +fuerat in domo Templi castri Lemovicensis a fratre Francone de Bort +milite Templi predicti, tunc preceptore Alvernie et Lemovicum, et in +ejus recepcione fecit jurare ipsum testem super quendam librum quod +observaret castitatem, obedienciam, et viveret sine proprio, et quod +servaret usus et consuetudines dicti ordinis et qui tunc erant in dicto +ordine et qui ponerentur in futurum. Et post dictum juramentum imposuit +sibi, ut dixit, mantellum militarem dicti ordinis; quo imposito, +precepit sibi quod deponeret ad terram suum mantellum predictum, et +deposito in terra precepit ei quod abnegaret crucem mantelli, et spueret +super eam, et calcaret eam pedibus in despectu illius qui fuerat +crucifixus in ea; et ipse testis adimplens mandatum abnegavit [p. 234] +dictam crucem semel, ore, non corde, ut dixit, et spuit in dicto +mantello juxta ipsam crucem, non tamen supra eam, et calcavit dictum +mantellum, sed non crucem. Unde ex predictis credit, ut dixit, quod +talis modus recepcionis servetur communiter in toto dicto ordine. +Requisitus si ille qui recepit eum, dixit sibi aliqua verba persuasoria +vel illectiva seu alia ex quibus deberet moveri ad faciendum predicta et +aliquam utilitatem spiritualem vel temporalem consecuturus ex predictis, +respondit quod non, sed quod predicta debebat facere, quia hoc erat de +punctis et usibus ordinis supra dicti. Requisitus de tempore dicte +recepcionis et de presentibus, respondit quod erant circiter XXIV anni, +et quod fuerant presentes in ipsa recepcione fratres Robertus de Teulet +miles, et Johannes de sancto Hilario serviens, tunc preceptor de +Paulhaco, et Petrus Reginaldi serviens, frater carnalis predicti +Johannis preceptoris de Paulhaco, et frater Hugo de Dompuho serviens, +quos omnes dixit esse mortuos; in presenti de nominibus aliorum qui +interfuerant dicte recepcioni sue dixit se non recordari. Requisitus in +qua parte dicte domus fuit receptus et qua hora, respondit quod in aula +ipsius domus intra horam prime et tercie. + +Item, dixit quod in predicta recepcione sua fuit ei dictum per dictum +receptorem suum quod secundum puncta ordinis debebat cum osculari in ore +et in umbilico, et precepit quod oscularetur eum in dictis locis, et +ipse osculatus fuit eum in ore et super vestes existentes super +umbilicum, sed non super carnem nudam. + +Item, dixit quod dictus receptor dixit ei quod non debebat esse in +aliquo loco in quo solempnizaretur matrimonium, secundum puncta ordinis, +nec esse patruus levando aliquem de sacris fontibus, et quod non +intraret aliquam domum in qua mulier jaceret in puerperio, et si haberet +motus carnales et concupiscenciam commiscendi se cum muliere, +commisceret se cum fratribus dicti ordinis; non tamen recolit si dixit +sibi quod istud esset de punctis seu usibus ordinis; requisitus si +predicta dixit sibi ad partem, respondit quod non, imo presentibus +fratribus supra nominatis per eum. + +Item, requisitus si dictus receptor dixit ei quod commiscere se [p. 235] +cum aliis fratribus dicti ordinis non esset violare castitatem vel +peccatum, respondit quod non. + +Item, requisitus si ipse interfuerat recepcioni alicujus alterius +fratris dicti ordinis, respondit se interfuisse recepcioni fratris P. de +las Maiz, qui fuit receptus a fratre Humberto de Conborinio tunc +preceptore de Paulhaco, in capella domus Templi de las Maiz Bituricensis +diocesis. Requisitus si in dicta recepcione fuerunt facta illa que supra +deposuit fuisse facta per eum in recepcione sua et dicta et precepta +eidem, respondit se plene non recordari; tamen videtur ei quod omnia vel +quasi fuerunt facta et precepta, sicut in recepcione ipsius testis facta +fuerant et precepta. Requisitus de tempore dicte recepcionis et qui +fuerant presentes, respondit quod erant XII anni vel circa, sed de die +et mense non recordatur, et fuerunt presentes, ut dixit, fratres +Guillelmus Arnaudi tunc preceptor de las Maiez, et Humbandus dictus lo +Berroyers servientes, ipse testis qui loquitur et dictus receptor; de +pluribus dicit se non recordari, nec scit si dictus Humbandus sit vivus +vel mortuus, sed alii scilicet receptor decesserunt et preceptor. + +Item, dixit quod ipse testis, existens tunc preceptor dicte domus Templi +de Bilheda, recepit in fratrem servientem dicti ordinis Bertrandum la +Marcha Lemovicensis diocesis, in domo Templi de Roleis Bituricensis +diocesis, et Johannem de Pratemi Lemovicensis diocesis, in fratrem +militem dicti ordinis in dicta domo de Bilhida, et in recepcionibus +eorum servavit et servari fecit per eos, et eis precepit et dixit omnia +que servata fuerant et facta, dicta et precepta in recepcione sua, prout +supra deposuerat, hoc excepto quod non fuerunt eum osculati in umbilico, +nec precepit eis quod conculcarent crucem, nec dixit dicto militi quod +posset commiscere se cum aliis fratribus, quia dictus miles erat senex. +Sed bene dixit hoc dicto Bertrando qui erat juvenis; nunquam tamen +scivit, nec audivit, ut dixit, quod aliquis frater dicti ordinis +commiserit dictum peccatum sodomiticum. Requisitus de tempore dictarum +duarum recepcionum et de presentibus, respondit quod dictum [p. 236] +Bertrandum recepit sunt VIII anni vel circa, presentibus fratribus +Humbando lo Berroyer, et Petro de Ardenayo et Arnardo la Brossa, de +quibus nescit an sint vivi vel mortui; fuerunt tamen cum aliis fratribus +capti. Prefatum autem militem dixit se recepisse sex anni vel circa, +presentibus tribus fratribus proximo nominatis et fratre Bartholomeo de +Pratimi milite, preceptore domus de Ulmo Triandi Bituricensis diocesis, +filio dicti militis tunc recepti; plures non interfuerunt in dictis +recepcionibus, sicut dixit. De diebus vero et mensibus in quibus dicte +recepciones facte fuerunt, dixit se non recordari. Requisitus si ipse +testis in recepcione sua fecit aliquam resistenciam, quando predicte +abhominaciones precipiebantur sibi, et alii quos ipse recepit, et ille +quem vidit recipi, respondit quod admirantes deferebant facere donec +dicebatur eis, et ipsemet dixit illis quos recepit quod ista erant de +punctis ordinis, et sic inducebantur ad faciendum predicta, et dicebant +[sic] quod faciebant ore et non corde. Requisitus cujus estatis erant +illi quos recepit tempore recepcionis eorum, dixit quod dictus +Bertrandus erat etatis XXX annorum vel circa, et dictus miles receptus +per eum septuagenarius. De dictis IV articulis et contentis in ipsis, +dixit se alia nescire. + +Item, requisitus super V-VIII articulis, de dogmatizacione, etc., +respondit se nichil scire, nec audivisse ante capcionem Templariorum; +sed ex tunc bene fuit interrogatus super istis, nec credit, ut dixit, +quod dicti errores contenti in V-VIII articulis vigerent in ordine +Templi. + +Item, requisitus super IX-XIII articulis, de spuicione, et mincione et +conculcacione super crucem, respondit se nichil scire, nec audivisse, +nec credere vera esse, nisi in quantum supra deposuit. + +Item, requisitus super XIV et XV articulis de adoracione cati, respondit +se nichil scire, nec audivisse dici, nec credere vera esse contenta in +dictis articulis. + +Item, requisitus super XVI-XXIII articulis, quod non credebant +sacramenta altaris nec aliis sacramentis, et quod sacerdotes obmittebant +verba canonis, etc., respondit quod ipse credebat in dicto [p. 237] +sacramento altaris et in aliis sacramentis ecclesiasticis, et credit +quod communiter idem crederent alii fratres dicti ordinis, nec credit, +nec scit, nec audivit quod sacerdotes eorum obmitterent verba canonis, +nec quod hoc preciperetur eis in dicto ordine, imo videtur sibi quod +bene et debite celebrarent. + +Item, super XXIV-IX articulis, quod Magister, visitator et preceptores +poterant fratres absolvere a peccatis, etc., respondit quod aliquo +tempore fuit in dicto ordine quod non erant fratres presbyteri, sicut +audivit refferri, et tunc si aliquis fratrum delinquebat, injungebatur +sibi pena per superiores suos juxta qualitatem delicti; postmodum +habuerunt presbyteros, et quando excedebant fratres, remittebantur ad +dictos sacerdotes, nisi esset talis excessus propter quem deberent +perdere ordinem vel mantellum; dixit tamen se nunquam audivisse, nec +credit quod magnus Magister, preceptores vel visitatores dicti ordinis, +possent absolvere alios fratres a peccatis, nec confessi fuerint se +absolvere posse a predictis. + +Item, requisitus super XXX-III articulis, de osculis, etc., respondit se +nescire nisi quantum deposuit supra, nec credere quod alia oscula +facerent, nisi in ore et in umbilico. + +Item, requisitus super XXXIV et V articulis, respondit dictos articulos +veros esse, videlicet quod jurabant non exire ordinem, nec eum dimittere +pro majori vel minori religione, absque licencia Magistri et conventus +dicti ordinis, et quod statim pro professis habebantur. Requisitus +qualiter scit predicta, respondit quod quia ipse juraverat in recepcione +sua, et fecit alios quos recepit jurare idem. + +Item, requisitus super XXXVI-IX articulis, de clandestina recepcione +fratrum, et quod ex hoc erat vehemens suspicio, etc., respondit quod +credebat vera esse contenta in ipsis articulis, et quod in recepcionibus +non intererant nisi fratres dicti ordinis, et quod fiebant januis +clausis. Requisitus quomodo hoc sciebat, respondit se vidisse ita +servari in recepcione sua et aliorum quos receperat et recipi viderat. +Item, dixit se frequenter audivisse in diversis locis a fratribus +ejusdem ordinis, et eciam ab aliis secularibus, quod vehemens [p. 238] +suspicio erat contra dictum ordinem, propter clamdestinas recepciones +predictas. + +Item, requisitus super XL-V articulis, de commixione carnali, respondit +se credere quod in toto ordine vigeret dictus abusus dicendi fratribus +in recepcione sua quod poterant carnaliter commisceri, non autem quod +dicerent eis hoc non esse peccatum facere et pati, nec scit, nec audivit +quod adinvicem commiscerentur. + +Item, requisitus super XLVI-LVII articulis, de capitibus idolorum et +eorum veneracione, etc., respondit se nichil scire, nec audivisse dici +ante capcionem Templariorum, nec credit vera esse contenta in istis +articulis. + +Item, requisitus super LVIII-LXI articulis, de cordulis, etc., respondit +quod communiter cinguntur cordulis super camisias eorum; nunquam tamen +scivit, nec audivit dici, nec credit, ut dixit, quod hoc fieret in +veneracionem idolorum, nec quod capita idolorum essent cincta illis +cordulis. + +Item, requisitus super LXII-VII articulis, quod fratres communiter +recipiebantur modis predictis, et quod interficiebantur et puniebantur +nolentes hoc facere, etc., respondit se credere quod communiter fratres +reciperentur in dicto ordine, sicut deposuit supra se fuisse receptum et +alios recepisse et recipi vidisse. Nec vidit, nec audivit quod aliquis +fuerit interfectus vel incarceratus pro eo quod noluerit facere +supradicta de quibus ipse deposuit, nec quod aliquis finaliter ea facere +recusaverit. + +Item, requisitus super LXVIII-LXXII articulis, respondit quod communiter +injungebatur in ordine per sacramentum ne revelarent modum sue +recepcionis aliis qui non essent de eorum ordine, sed inter se bene +poterant loqui et loquebantur; non tamen inhibicio fiebat eis sub pena +mortis vel carceris, sed per juramentum: si tamen revelassent, fuissent +puniti per illos de ordine ad panem et aquam duobus vel tribus diebus in +septimana, vel aliter, ad arbitrium fratrum dicti ordinis. + +Item, requisitus super LXXIII articulo, respondit verum esse [p. 239] +quod injungebatur fratribus ipsius ordinis quod non confiterentur absque +licencia superiorum suorum, nisi fratribus ejusdem ordinis, et dixit +esse de punctis ordinis, et se audivisse hoc precipi in capitulis +celebratis in ordine quibus interfuerat, et dixit se interfuisse bene in +decem capitulis generalibus celebratis in ipso ordine, tam ultra mare +quam citra mare. + +Item, requisitus super LXXIV, V et VI articulis, respondit se credere +vera esse quod negligentes fuerant, quia non correxerant dictos errores, +nec Ecclesie nunciaverant, nec recesserant ab eisdem cum bene habuissent +facultatem. + +Item, requisitus super LXXVII et sequentibus articulis usque ad XCVII, +item quod ellemosine, etc., respondit se credere quod supra confessata +per eum servabantur et ab antico servata fuerunt communiter in ordine, +citra mare et ultra mare, ex precepto superiorum et ex statutis ordinis, +nec audivit dici quod aliquis modus, varians substanciam eorum de quibus +supra deposuit, fuerit in dictis recepcionibus observatus. + +Item, requisitus super XCVII articulo, respondit quod ellemosine +sufficienter fiebant in ordine et hospitalitas convenienter servabatur, +et hoc dixit se servasse et fecisse servari in domibus quas ipse tenuit, +et vidit servari in aliis domibus dicti ordinis. + +Item, requisitus super XCVIII, VIIII et C articulis, respondit quod non +credebat vera esse contenta in dictis articulis; imo erat commune +preceptum in dicto ordine quod fratres ipsius ordinis non interessent +scienter, nec consentirent indebite exheredacioni alicujus Christiani, +nec unquam vidit, nec audivit dici quod in ordine referretur non esse +peccatum degerare pro incremento ipsius ordinis. + +Item, requisitus super CI-VI articulis, respondit quod clandestine +fiebant capitula et recepciones in dicto ordine, scilicet januis clausis +et nullis presentibus, nisi fratribus dicti ordinis, in locis in quibus +fiebant, et vidit quod aliquando mitebantur fratres servientes ad +videndum si aliquos essent in eventu qui possent audire vel [p. 240] +videre eos quando tenebant dicta capitula vel faciebant recepciones +predictas, nec vidit quod predicta fierent de nocte, nisi urgente aliqua +necessitate. + +Item, requisitus super CVII-CXI, respondit se non credere, nec scire, +nec audivisse, nec vidisse contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, requisitus super CXII et XIII articulis, respondit verum esse quod +totus ordo tenebatur servare illud quod magnus Magister cum conventu +ordinabat, et hoc dixit se scire, quia vidit de hoc agi et tractari +ultra mare, quando erat ibi. + +Item, requisitus super CXIV-VII articulis, respondit se nescire quando +dicti errores inceperunt; credit tamen quod longo tempore duraverunt +errores confessati per eum; nescit tamen qualiter et quare fuerunt +introducti, nec a quibus; de negligencia correctionis eorum, dixit ut +supra. + +Item, requisitus super CXVIIIº articulo, respondit quod multi exiverant +dictum ordinem, sed nescit quibus ex causis. + +Item, requisitus super CXIXº articulo, respondit se credere verum esse +quod grandia scandala sint, propter premissa, exorta, ut in dicto +articulo continetur. + +Item, super CXX-III, respondit se credere quod de hiis que per eum +confessata sunt supra, sit fama publica in ordine, et sint nota et +manifesta inter fratres ordinis, et quod eciam nunc sit fama publica de +predictis inter seculares. Requisitus quid vocat famam publicam, +respondit quod illud quod communiter gentes dicunt. + +Item, requisitus super CXXIV-VII articulis, respondit se nescire nisi +per relatum alienum incertum. Requisitus si fuerat alias examinatus +super facto Templariorum, respondit quod sic, per dominum archiepiscopum +Bituricensem apud Exordunum Bituricensis diocesis, asserens quod prius +dudum ante questionatus fuerat et tentus per plures septimanas in pane +et aqua. Requisitus si fuit aliqua confessus coram dicto domino +archiepiscopo, dixit quod sic aliqua, sed non omnia, nec tot sicut +deposuit coram dictis dominis commissariis. Item requisitus si [p. 241] +sic deposuit prece, precepto, premio, amore, timore, odio, commodo +temporali habito vel habendo, vel instructus, vel informatus ut sic +deponeret, respondit quod non, et fuit ei inhibitum quod non revelaret +deposicionem suam predictam aliis, quousque attestaciones fuerint +publicate. + +Acta fuerunt hec per dictos dominos commissarios, predictis die et loco, +presentibus magistro Amisio, me Floriamonte Dondedei et aliis notariis +supra proximo nominatis, ac eciam dicto Guillelmo Radulphi. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit VIIª dies dicti mensis Maii, +convenerunt in predicta capella sancti Ellegii predicti domini +commissarii, exceptis dominis Narbonnensi et Bajocensi, supra excusatis, +et fuit adductus ad presenciam eorumdem, ut deponeret dictum suum, +Baldoynus de sancto Justo preceptor de Pontivo Ambianensis diocesis, +sine mantello et habitu Templi, quem mantellum dixit se dimisisse +volontarie isto anno circa mediam Quadragesimam, et rasisse barbam, +etatis XXXIV annorum, ut dixit. Requisitus si fuerat alias examinatus in +negocio Templariorum, respondit quod sic, Ambianis per fratres +Predicatores, et Parisius per episcopum Parisiensem, et dixit quod +fuerat subjectus questionibus Ambianis, ubi, ut dixit, primo per fratres +Predicatores examinatus, paulo post Templariorum capcionem, vi et metu +dictorum tormentorum confessus fuit plura coram ipsis Predicatoribus +quam postea Parisius coram domino episcopo Parisiensi, per quem nuper +circa mediam Quadragesimam examinatus fuit, et plus quam non deponat +coram dominis commissariis. Requisitus autem super omnibus et singulis +articulis suprapositis, sibi qui Latinum intelligebat expositis, +respondit ut sequitur. In primis, super IV articulis, respondit quod +ipse testis etatis tunc circiter decem et octo annorum, fuit receptus +tunc in ordine Templi in domo Templi de Somorens Ambianensis diocesis, +per fratrem Robertum de sancto Justo presbyterum, preceptorem ballive de +Somorens, consanguineum dicti testis, et in ejus recepcione [p. 242] +dixit fuisse servatum istum modum, videlicet quod in capella dicte domus +imposuit sibi dictus preceptor mantellum supra vestes seculares, sed +antequam imponeret sibi dictum mantellum, fecit eum vovere et jurare +castitatem, obedienciam, et quod viveret sine proprio, et insuper quod +esset servus esclavus Templi, ad recipiendam Terram Sanctam pro posse +suo. Item, dixit quod post predicta exiverunt capellam, et frater Petrus +de Braella preceptor domus dicti loci de Somorens duxit ipsum testem ad +quamdam cameram, et excluso hostio, dixit ipsi testi quod abnegaret +Deum, et cum dictus testis perterritus facere recusaret, subjunxit +dictus frater P. preceptor quod oportebat eum ita facere, aliter male +accideret sibi, et tunc ipse testis fuit magis attonitus et orripilavit, +id est eriguere pilli sui, potissime quia audivit murmur aliquorum extra +ostium camere predicte, et dixit quod tunc abnegavit Deum ad mandatum +illius, ore, sed non corde, semel tantum. Et hoc facto, idem frater P. +dixit sibi: Tu eris bonus pugil ultra mare. Post que immediate precepit +idem frater P. ipsi testi quod si aliquis frater dicti ordinis vellet +jacere secum, non deberet recusare. Ipse tamen testis, ut dixit, non +intellexit quod hoc diceret ut jacentes insimul aliquod peccatum +committeretur, sed si deficeret lectus alteri, quod reciperet eum in +lecto suo honesto. Quibus sic actis, ipse testis exuit se vestibus suis +secularibus usque ad camisiam et braccas, et induit vestes novas +ordinis. Requisitus si ibi erat aliqua crux, respondit quod non. +Requisitus de tempore recepcionis sue et de presentibus, respondit quod +in crastinum instantis festi nativitatis Beati Johannis Baptiste, erunt +XVI anni, ut sibi videtur, presentibus in capella, quando fuit sibi +traditus mantellus, dictis duobus preceptoribus, fratre Jacobo de Rubeo +Monte fratre serviente, et fratre Alberto curato dicte domus, et fratre +Johanne de Via fratre serviente, et fratre Ansoldo serviente, +dispensatore dicte domus, quos omnes dixit obiisse, exceptis fratribus +Jacobo de Rubeo Monte et Johanne de Via predictis; in camera vero, +quando abnegavit Deum, non fuerant aliqui presentes nisi frater P. +preceptor predictus et ipse testis. + +Item, requisitus si contenta in IV articulis predictis [p. 243] +servabantur in ordine Templi, respondit se nescire, quia nunquam +interfuerat, ut dixit, nisi in recepcionibus IV fratrum, in quibus +quidem recepcionibus non fuerunt facta contenta in ipsis IV articulis, +quod ipse viderit vel sciverit. Requisitus qui erant dicti fratres, ubi, +quando et a quibus fuerunt recepti et quibus presentibus, respondit quod +ipse idem testis, existens preceptor Baylive de Pontivo, recepit tres ex +predictis, videlicet fratres Michaelem Musset, quem recepit in camera +domus sue de Oysimont Ambianensis diocesis, fuerunt IV anni in festo +Nativitatis Domini proximo preterito, presentibus fratribus Egidio +curato ecclesie dicti loci de Oysimonte, Guillelmo de Platea, Radulpho +de Frenayo qui vivit, ut credit; recepit insuper fratrem Johannem de +sancto Justo nepotem suum, in capella domus vocata Forest, ejusdem +diocesis Ambianensis, in mense Septembris proximo venturo erunt IV anni, +presentibus dicto Egidio curato de Oysimonte, et Andrea Meditatorio, +Bernardo Gafet et Michaelle, presbytero de Villaroys, deffuncto. Item, +recepit, ut dixit, fratrem Johannem de Resida Valle, in camera domus sue +de Oysimonte, tres anni fuerunt in festo Epiphanie Domini proximo +preterito, presentibus dicto Egidio curato de Oysimonte, et fratribus +Thoma de Janvalle presbytero, Roberto Flamengi, Radulpho de Frenayo, qui +omnes vivunt, ut dixit, excepto dicto Roberto, de quo dubitat si vivat +aut sit mortuus. Requisitus quem modum servavit in recepcione dictorum +trium fratrum, respondit quod fecit eos jurare et vovere castitatem, +obedienciam, et viverent sine proprio, et quod essent servi esclavi +dicti ordinis Templi, ad recipiendum Terram Sanctam pro posse eorum. +Dixit insuper quod in libris eorum sunt certa statuta qualiter vivere +debent dicti fratres, ire ad ecclesiam, dicere horas suas et conversari, +et qualiter debent se induere, et cingi cordula supra camisiam, et +calciare se caligis, et alia facere que pertinent ad religionem eorum, +et in dicta recepcione faciebat eis legi dicta statuta, et specialiter +illa que continebant penam imponendam eisdem quando delinquebant; non +tamen fecit abnegare Deum, nec aliquam inhonestatem, ut dixit. [p. 244] +Requisitus si in recepcione sua, vel alias, fuit ei injunctum quod si +contingeret eum recipere aliquos, faceret eos abnegare Deum, sicut ipse +fecerat, respondit quod non. + +Item, dixit se interfuisse recepcioni fratris Jacobi de Bergnicuria, qui +dicitur obiisse, et fuit receptus a fratre Hugo de Paurando visitatore +ordinis Templi, in capella dicte domus Templi de Somorens, sunt XII anni +vel circa, ut credit, et fuerunt presentes predictus frater Robertus, +alias vocatus de Belvaco, et frater Albertus curatus dicte domus de +Somorens, et Jacobus de Rubeo Monte et Johannes de Via predicti, et in +dicta recepcione nichil aliud factum fuit, ut dixit, quod ipse sciverit +vel viderit, nisi quod ipse testis supra deposuit se fecisse in +recepcione supradictorum trium quos ipse recepit. Requisitus si credit +quod in ordine predicto fierent abnegaciones predicte contente in dictis +IV articulis vel aliqua ex eis, respondit se credere quod ab aliquibus +et in aliquibus locis fierent, sicut ipse fecit, quia non credit quod +ipse fuerit primus nec solus in abnegacione predicta; scit tamen bene, +ut dixit, quod in aliquibus locis non fiebant dicte abnegaciones. + +Item, requisitus super V-VIII, de dogmatizacione, etc., respondit se +nichil scire de contentis in dictis articulis, nec audivisse, nec +credere vera esse. + +Item, requisitus super IX-XIII, quod spuebant supra crucem, et +conculcabant, et super eam mingebant, eciam in septimana sancta, +respondit quod credit contenta in dictis articulis esse trufatoria et +non vera, et quod nichil scivit de eis, nec audivit ante capcionem +Templariorum. + +Item, requisitus super XIV et XV articulis, de apparicione et adoracione +cati, respondit se nichil scire, et credit esse falsum et derisorium. + +Item, requisitus super XVI-XXIII articulis, quod non credebant +sacramentum altaris nec alia sacramenta ecclesiastica, et quod +sacerdotes dicti ordinis obmittebant verba canonis ex precepto +preceptorum, respondit se nichil scire, nec audivisse; quin imo [p. 245] +credebat contrarium esse verum, scilicet quod bene credebant sacramentum +altaris et alia sacramenta Ecclesie, et quod sacerdotes verba dicerent +per que conficitur corpus Christi, nec audivit quod unquam prohiberetur +eis ne dicerent dicta verba. + +Item, requisitus super XXIV-IX articulis, respondit quod quando aliquis +frater dicti ordinis delinquebat publice, Magister, vel visitator aut +preceptores puniebant eum secundum ordinis disciplinam, vel ei graciam +faciebant quandoque, verumtamen de peccatis non absolvebant, sed +sacerdotes ordinis quibus confitebantur absolvebant eos, et hec dixit se +vidisse in locis et capitulis dicti ordinis quibus interfuerat. + +Item, requisitus super XXX-III articulis, respondit verum esse quod in +recepcione fratrum recipiens osculabatur in ore recipientem et fratres +astantes; de aliis osculacionibus contentis in dictis articulis, dixit +se nichil scire, nec credere esse vera, sed reputat abusionem. + +Item, requisitus super XXXIV et V articulis, respondit quod statim pro +professis habebantur; sed quod jurarent se non exire ordinem, dixit se +nescire, nec audivisse. + +Item, requisitus super XXXVI-VIIII articulis, respondit quod in +recepcione fratrum non intererant nisi fratres dicti ordinis, et quod +fiebant januis clausis; nescit tamen, ut dixit, quod propter hoc +vehemens suspicio haberetur, quia non audivit de hoc ante capcionem +Templariorum, nec poterat divinare quid alii suspicabantur de hoc. + +Item, requisitus super XL-V articulis, quod poterant carnaliter +commisceri licite et sine peccato, et quod plures vel aliqui eorum hoc +faciebant, respondit se nichil scire, nec audivisse, nisi in quantum +supra deposuit sibi fuisse dictum per fratrem P. de Braella, in quo tunc +malum nullum intellexit, ut dixit. + +Item, requisitus super XLVI-LVII articulis, de ydolis, respondit se +nichil scire, nec alias audivisse, imo reputabat trufam et falsum esse, +quia interfuerat capitulis Parisius bis et in Cipro bis, et nunquam de +contentis in dictis articulis audiverat fieri mencionem in eis, ut +dixit. + +Item, requisitus super LVIII-LXI articulis, quod cingebant [p. 246] +capita ydolorum cordulis quas tradebant fratribus, ut eas continue +portarent, respondit quod cordulas portabant quas assumebant unde +volebant, et cingebantur eis, ut audivit, propter honestatem et ne +palparent ita libere carnem suam, non tamen credit, nec scit, nec +audivit quod capita ydolorum cum eis cingerentur, nec quod in eorum +veneracionem portarentur. + +Item, requisitus super LXII, III et IV articulis, quod communiter +fratres dicti ordinis recipiebantur modis predictis, respondit se nichil +scire quod supra deposuit. + +Item, requisitus super LXV, VI et VII articulis, quod qui nolebant +predicta facere interficerentur vel incarcerarentur, respondit se nichil +scire, nec audivisse quod aliquis interficeretur vel incarceraretur +propter hoc. + +Item, requisitus super LXVIII-LXXII articulis, respondit quod illa que +agebantur in capitulis eorum non audebant revelare etiam fratribus dicti +ordinis qui non interfuerant capitulis, et hoc injungebatur eis sub pena +amissionis habitus. Alia dixit se nescire de contentis in ipsis +articulis. Requisitus si injungebatur eis specialiter quod non +revelarent modum recepcionis eorum, respondit quod non; sed ex generali +precepto quod non revelarent sub pena predicta ea que agebantur in +capitulis, intelligebatur ne revellarent modum recepcionis injunctum. + +Item, requisitus super LXXIIIº articulo, respondit verum esse quod +injungebatur fratribus ne sine licencia fratris sacerdotis curati eorum +confiterentur aliis, adjiciens quod ipse idem testis infra VIII dies, ut +sibi videtur, post recepcionem suam, petita licencia a fratre Alberto +curato de Somorens quod posset alteri confiteri peccata sua, fuit +confessus abnegacionem per ipsum factam de qua supra deposuit, et alia +peccata sua cuidam sacerdoti seculari qui vocabatur Johannes, curatus de +Vereria Ambianensis diocesis, qui absolvit eum et imposuit sibi +penitenciam quod jejunaret omnes dies Veneris unius anni, quorum XII +fuerunt in pane et aqua, subjungentes quod dictam licenciam [p. 247] +specialiter petiit ut confiteretur de abnegacione predicta. + +Item, requisitus super LXXIV, V et VI articulis, respondit quod fratres +qui sciebant et faciebant errores predictos, et habebant facultatem +recedendi ab eis, fuerunt negligentes, quia non dixerunt dictos errores, +nec denunciaverunt sancte matri Ecclesie. + +Item, requisitus super LXXVII et sequentibus usque ad XCVII, item quod +elleemosyne, etc., respondit se nescire nisi in quantum supra deposuit +de modo recepcionis et de aliis contentis in dictis articulis. + +Item, requisitus super XCVII articulo, respondit quod ex precepto +fiebant ellemosine convenienter in ordine, et dabant decimam panis quem +coquebant, non tamen dabant pauperibus panem ita album et depuratum a +furfure sicut ipsi comedebant, et hoc vidit fieri in dictis domibus de +Somorens et de Oysimonte; potest tamen esse, ut dixit, quod in multis +domibus dicti ordinis non fierent eleemosine ita ordinate sicut in +domibus predictis. Dixit insuper quod in domibus dicti ordinis in quibus +fuit, vidit fieri et servari hospitalitatem et bene recipi bonos +homines, et victualia eis et eorum manualibus ministrari. + +Item, requisitus super XCVIII, VIIII et C articulis, respondit contenta +in ipsis non esse vera, sed pocius contrarium, quia reputabatur peccatum +per nephas acquirere aliena et propter hoc degerare, et precipiebatur +quod non acquirerent aliena injuste, et si acquisivissent aliena in +exheredacionem alicujus, fuissent expulsi de domo vel puniti; non tamen +vidit quod aliquis propter hoc puniretur, nec quod casus eveniret. + +Item, requisitus super CI-VI articulis, respondit quod quando +celebrabant capitula vel recipiebantur fratres, excludebant omnes preter +fratres dicti ordinis, et claudebant januas locorum in quibus tenebantur +capitulia et fiebant recepciones predicte; non tamen vidit quod +tenerentur vel fierent in primo sompno vel in prima vigilia noctis, vel +quod familie excluderentur a domo, nec quod excubie ponerentur [p. 248] +supra tectum; capitula autem et recepciones vidit teneri et fieri de +die, ut dixit. + +Item, requisitus super CVII-XI articulis, respondit se nescire quod +possint magnus Magister, visitatores et preceptores, absolvere a +peccatis confessatis vel non confessatis, nec audivit dici, nec credit. +Audivit tamen dici quod dictus magnus Magister confessus est aliquos +errores coram pluribus. + +Item, requisitus super CXII et XIII articulis, respondit se credere quod +totus ordo tenebatur servare quod magnus Magister cum conventu suo +ordinabat, unde in capitulis precipiebatur et dicebatur quod servarent +bonos usus et bonas consuetudines ordinis quos habebant et que in +posterum per Magistrum cum conventu ordinarent. + +Item, requisitus super CXIV-XVII articulis, respondit se nescire quando +habuerunt inicium herrores quos confessus est supra, quia de aliis +nichil scit. De aliis vero contentis in ipsis articulis, respondit ut +supra. + +Item, requisitus super CXVIIIº articulo, respondit se nescire quod +aliqui exiverint dictum ordinem propter feditates ordinis. + +Item, requisitus super CXVIIIIº articulo, respondit se credere quod post +capcionem Templariorum, sed non ante, fuerunt exorta scandala contenta +in dicto articulo, et quod multi ex fratribus dicti ordinis revelassent +errores quos sciebant esse in ordine, si putassent quod fides in hoc +adhibita fuisset eisdem, et nisi timuissent pericullum quod ex +revelacione eis poterat imminere ab ordine supra dicto. + +Item, requisitus super CXX-III articulis, respondit se non credere +contenta in ipsis articulis esse vera, nec eciam esse quod confessata +per eum sint notoria et scita ab omnibus aliis fratribus. + +Item, requisitus super CXXIV-VII articulis, respondit ut supra quod +audiverat dici aliquos errores fuisse confessatos per Magistrum et per +plures alios fratres dicti ordinis. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, premio, amore, timore, +odio, comodo temporali, habito vel habendo, instructus vel [p. 249] +informatus ut sic deponeret, respondit quod non, et fuit inhibitum sibi +per dictos dominos commissarios quod non revelaret deposicionem suam +predictam aliis quousque fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec predictis die Jovis, et in cappella predicta sancti +Elligii, presentibus magistro Amisio, me Floriamonte Dondedei et aliis +notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit VIIIª dies mensis Maii, +convenerunt in dicta capella sancti Ellegii predicti domini commissarii, +exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi, supra excusatis, et fuit +adductus ad presenciam eorumdem, ut deponeret dictum suum, Gilletus de +Encreyo, Remensis diocesis, in habitu seculari, barba rasus, testis +supra juratus, etatis, ut dixit, LX annorum vel circa de presenti; +quando vero intravit ordinem dixit quod erat L, et quod fuerat receptus +in fratrem servientem ejusdem ordinis, et erat laborator agrorum et +custos animalium. Requisitus si alias fuerat inquisitum cum eo in +negocio Templariorum, respondit quod sic Parisius in Templo per fratres +Predicatores et postmodum alia vice per dominum episcopum Parisiensem in +aula sua, et dixit quod fuerat suppositus questionibus in Templo paulo +post capcionem Templariorum; et expositis omnibus et singulis articulis +sibi, respondit ut sequitur. + +In primis requisitus super primis IV articulis, de abnegacione, etc., +respondit se fuisse receptum in dicto ordine in diocesi Remensi, in domo +dicti ordinis vocata Serenicourt, per fratrem Johannem de Cella +preceptorem dicte domus, in die omnium Sanctorum instanti erunt VIIII +anni, et dixit quod quando fuit receptus, fecerunt eum venire ad +capellam dicte domus, et clausis januis fuit aportatum unum missale et +appertum coram eo, et fuit petitum ab eo si erat conjugatus vel alias +ligatus, et cum respondisset quod non, sed quod habuerat duas uxores, +fuit ei dictum per dictum fratrem Johannem de Cella quod ipse deberet +vivere caste, sine proprio et sub obediencia superiorum suorum, et +predicta juravit super dictum missale. Deinde peciit ab eo dictus frater +Johannes si credebat in illum cujus rememoracio et [p. 250] +representacio erat in dicto libro, in quo libro apparebat quedam ymago +rubea Crucifixi, et cum per ipsum testem fuisset responsum quod sic, +precepit ei dictus frater Johannes quod spueret super dictum librum, et +ipse testis fuit ex tali precepto, ut dixit, plurimum stupefactus, et +noluit spuere super dictum librum, sed spuit prope ipsum librum. + +Item, dixit quod predictus frater Johannes dixit tunc ei quod ipse +poterat jacere cum aliis fratribus ordinis et ipsi cum eo, et ipse +testis credidit, ut dixit, quod simul possent jacere propter penuriam +locorum, nec intelligebat aliquam turpitudinem in dicto precepto +includi. Sed dictus frater Johannes subjunxit et declaravit quod +carnaliter poterant commisceri, de quo ipse testis fuit multum turbatus, +ut dixit, et multum desideravit, ut dixit, quod tunc esset extra portam +dicte capelle. Nunquam tamen, sicut dixit, commiscuit se cum aliquo alio +nec alter cum ipso, nec aliquem requisivit de hoc, nec requisitus ab +aliquo. + +Item, dixit quod idem recipiens precepit tunc ipsi quod renegaret Deum, +et ipse testis respondit ei quod non faceret illud, si deberet amputare +capud. Qua responsione audita, dictus recipiens precepit ei quod +oscularetur eum in vestibus suis super umbilicum, et fuit eum osculatus +in dictis vestibus, sed non in ore, nec in aliqua alia parte, alios +autem fratres fuit osculatus in ore. Requisitus qui fuerunt presentes in +predictis, respondit quod fratres Gerardus de Lauduno, et Johannes +dictus la Gambe, et Anricus dictus Burgondus, et Lambertus de Ramecourt +servientes, quos omnes dixit obiisse preter fratrem G. de Lauduno, quem +credit vivere et esse fugitivum. Requisitus si dictus modus recepcionis +confessatus per eum servabatur communiter in dicto ordine, respondit se +credere quod sic, et quod audivit in prisione, postquam fuit captus, ab +aliquibus fratribus dicti ordinis qui erant capti cum eo apud Gizorcium, +quod fuerant recepti per eumdem modum, et quod aliqui eorum fuerant +osculati retro in ano ab illo qui recipiebat eos; de nominibus autem +illorum a quibus audivit predicta, dixit se non recordari. Plura autem +dixit se nescire de contentis in dictis IV articulis, quia [p. 251] +nunquam interfuerat recepcioni alicujus fratris nec alicui capitulo. + +Item, requisitus super V-VIII articulis, de dogmatizacione, etc., +respondit quod non credebat esse vera contenta in ipsis articulis, nec +aliquid inde sciebat. + +Item, requisitus super VIIII-XIII articulis, de spuicione super crucem +et conculcacione, respondit se aliqua audivisse ab aliquibus, de quorum +nominibus non recordatur, ante capcionem eorum; non tamen scit aliquid +de contentis in dictis articulis, nisi quod supra deposuit, nec credit, +ut dixit. + +Item, requisitus super XIV et XV articulis, de cato, etc., respondit se +nichil scire; audivit tamen ab aliquibus dici, de quibus non recordatur, +quod quidam catus apparebat ultra mare in preliis eorum, quod tamen non +credit. + +Item, requisitus super XVI-XXVIIII articulis, respondit quod non +credebat eos esse veros, sed pocius contrarium. + +Item, requisitus ad XXX-III articulos, de osculis, respondit ut supra. + +Item, requisitus ad XXXIV et V articulos, respondit quod statim pro +professis habebantur, sed non jurabant non exire ordinem quod sciat. + +Item, requisitus ad XXXVI-VIIII articulos, respondit quod clandestine +fiebant recepciones, januis clausis, nullis presentibus, nisi fratribus +ordinis, et quod ex hoc gentes seculares non erant bene pegate, +adjiciens se multum gaudere quia predicta sunt revellata, et quia domini +Papa et Rex volunt scire et punire predicta, quamquam ipse perdat illa +que posuit in ordine predicto. + +Item, requisitus ad XL-V articulos, respondit de carnali commixcione +quod supra deposuit, sibi dictum fuisse in sua recepcione; nunquam tamen +audivit dici predicta facere non esse peccatum, nec quod fratres +uterentur vicio supradicto. + +Item, requisitus ad XLVI-LXI articulos, respondit se nichil scire nec +aliquid audivisse. Vidit tamen quod aliqui fratres portabant quasdam +cordulas super camisiam; ipse tamen non portavit, nec fuit sibi +injunctum, ut dixit. + +Item, ad LXII, III et IV articulos, de modo recepcionis, etc., [p. 252] +respondit ut supra. + +Item, ad LXV, VI et VII articulos respondit quod ipse nescit, sed bene +credit quod si illi qui recipiebantur in ordine, recusarent facere illa +que ipse confessus est de se, quod majores ordinis punirent eum et +mitterent eum ad locum remotum. + +Item, ad LXVIII-LXXII articulos respondit quod si aliquis revellaret +secreta ordinis vel capitula vel modum recepcionis sue, poneretur in +carcere, et mitteretur ad partes remotas, quasi exul relegaretur; non +tamen vidit aliquem propter hoc incarcerari nec interfici. + +Item, ad LXXIII articulum, de non confitendo nisi fratribus dicti +ordinis, respondit se nichil scire, nec audivit hoc injungi. + +Item, ad LXXIV, V et VI articulos respondit ipsos esse et fuisse +negligentes de hoc, quod recognita per eum non correxerunt, nec sancte +matri Ecclesie nonciaverunt, et quod non recesserunt ab herroribus +predictis per eum recognitis. + +Item, ad LXXIV et ad alios sequentes articulos usque ad XCVII articulum, +item quod ellemosine, etc., respondit se credere quod modus per quem +ipse fuit receptus servatus fuerit in recepcione aliorum fratrum, citra +mare et ultra mare, et quod sit de punctis ordinis, nec credit quod +alius modus recepcionis fuerit servatus in dicto ordine. De aliis +contentis in dictis articulis, dixit se nichil scire nisi quod supra +deposuit. + +Item, ad XCVII articulum respondit quod ellemosine fiebant in dicto +ordine ter in septimana omnibus petentibus; tamen aliquando +redarguebantur dispensatores a superioribus quando faciebant ellemosinas +que videbantur eis esse nimis magne, et quod ellemosine erant ita parve +quod pauci pauperes veniebant ad eos; hospitalitatem bene servabant et +faciebant, et leto vultu bonos homines ad eos venientes bene +recipiebant, et predicta dixit se vidisse et audivisse in dicta domo de +Serena Curia. + +Item, ad XCVIII, VIIII et C articulos respondit se nichil scire; audivit +tamen dici ab aliquibus fratribus dicti ordinis, ac specialiter a +fratre Johanne la Gamba, jam defuncto, quod non erat peccatum [p. 253] +facere comodum dicti ordinis per fas vel nephas, et eciam propter hoc +degerare. + +Item, ad CI-VI articulos, de clandestinacione, etc., respondit quod +nichil scit nisi quod supra deposuit. + +Item, ad CVII-XI, quod Magister, visitatores et preceptores layci +possent absolvere a peccatis, etc., respondit se nichil scire, nec +audivisse, nec credere quod possent. + +Item, ad CXII et XIII respondit se audivisse et credere quod totus ordo +tenebatur servare quod magnus Magister cum conventu ordinabat. + +Item, ad CXIV-XVII respondit se nescire quando dicti errores habuerunt +exordium, alia dixit se nescire de contentis in ipsis articulis nisi que +supra deposuit. + +Item, ad CXVIII respondit se nescire, sed propter feditates aliqui +ordinem exiverunt. + +Item, ad CXVIIII respondit quod jus habebant scandalizari contra ordinem +seculares, propter premissos errores. + +Item, ad CXX-III respondit se nescire. + +Item, ad CXXIV-VII respondit se nescire, sed si recognoverunt errores +quos sciebant, bene fecerunt. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, premio, amore, timore, +odio, comodo temporali habito vel habendo, instructus vel informatus ut +sic deponeret, respondit quod non, et fuit inhibitum sibi per dictos +dominos commissarios quod non revellaret deposicionem suam predictam +quousque attestaciones fuerint publicate, et quousque domino supremo +Pontifici fuerint ostense. + +Acta fuerunt hec per dictos dominos commissarios, presentibus me +Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit nona dies mensis May, +convenerunt in dicta capella sancti Elligii domini commissarii predicti, +exceptis dominis Narbonnensi et Bajocensi, supra excusatis, et [p. 254] +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, ut +deponeret dictum suum, Jacobus de Trecis, testis suprajuratus, absque +mantello et habitu Templi, tonsus capite et rasus barba, etatis, ut +dixit, XXIV annorum vel circa, et dixit quod intraverat dictum ordinem +per tres annos cum dimedio vel circa ante capcionem Templariorum, et +intelligebat Latinum, ut dixit, et erat seneschallus domus de Villaribus +prope Trecas et frater serviens, et fuerat examinatus, ut dixit, in +negocio Templariorum per archiepiscopum quondam Senonensem et postea per +episcopum Aurelianensem, nunquam tamen questionatus, ut dixit, fuerat. +Requisitus autem super omnibus et singulis articulis, respondit ad eos +ut sequitur. + +Super primis IVor articulis, de abnegacione, etc., respondit quod ipse +fuerat receptus in dicto ordine in domo Templi de Sanci Trecensis +diocesis, per fratrem Radulphum de Gisiaco receptorem reddituum Campanie +pro domino Rege, citra festum omnium Sanctorum, erunt sex anni vel +circa, et in dicta recepcione sua, ut dixit, fuit servatus talis modus, +nam quum venisset ad locum predictum cum patre et matre et aliis amicis +suis multis, eis remanentibus extra, fuit introductus in quamdam +cameram, in qua erant predictus frater Radulphus et fratres Ponzardus de +Gisiaco serviens, nepos ejusdem fratris Radulphi, et quidam Burgondus +dictus Milo, et Symon de Pruino presbyteri, et multi alii de quorum +nominibus non recordatur, ut dixit; et cum esset in dicta camera, dictus +frater Radulphus dixit ei quod abnegaret _Nostre Sire_ qui pependit in +cruce, et ipse respuit hoc facere, sicut dixit, sed postmodum timens +quod interficerent eum, ut dixit, quia habebant ibi unum magnum +evaginatum ensem, abnegavit ter dicendo, ter ore, sicut dixit, sed non +corde: «_Je reni Nostre Sire_, postquam vos vultis.» Et deinde receptor +precepit sibi, ut dixit, quod pedibus conculcaret unam crucem argenteam, +in qua erat ymago Crucifixi in terram positam, et quod spueret super +ipsam, ter ipse testis conculcavit ipsam crucem, ut dixit, super pedes +Crucifixi, et spuit juxta ipsam crucem, et non supra, prout [p. 255] +dixit. Et cum fecisset predicta, tradidit sibi mantellum ordinis, super +quem stabant aliqui ex fratribus astantibus; quo tradito, fecit eum +sedere ad terram coram se, et fecit eum jurare quod predicta non +revellaret, et quod castitatem servaret, et viveret sine proprio et sub +obediencia. Dixit eciam ei quod ab illa hora in antea non intraret domum +in qua aliqua mulier jaceret in puerperio, nec susciperet aliquem nec +teneret in sacro fonte, et quod non offerret in missa; et predicta fecit +eum jurare, ut dixit. Sed non servavit juramentum, ut dixit; nam, captus +amore cujusdam mulieris, exivit ordinem per unum annum ante capcionem +Templariorum, et dimisit habitum, et aliquos levavit de sacro fonte +antequam exivisset ordinem, et post obtulit eciam in missa postquam +exivit ordinem. + +Item, dixit quod post predicta, dictus receptor dixit ei quod oporteret +ei esurire quando vellet comedere, et vigillare quando vellet dormire, +et multa alia facere et servare super quibus alias instrueret eum cum +rediisset de Parisius, quo erat propter negocia regia profecturus, et +precepit eciam ei quod de bonis Templi non daret aliquid patri aut matri +vel aliis amicis suis, sed quicquid posset aportaret ad Templum. + +Item, dixit quod dictus receptor expoliavit se totum nudum in presencia +sua et aliorum fratrum astancium, et precepit ei quod oscularetur eum in +ano, sed ipse renuit hoc facere; fuit tamen osculatus eum super carnem +nudam in humero ex parte posteriori, et dixit ei quod predicta omnia +erant de punctis ordinis. Requisitus si dicta recepcio sua fuit facta de +die vel de nocte, respondit quod de die circa horam prime. + +Item, cum predictus testis videretur esse valde facilis et procax ad +loquendum, et in pluribus dictis suis non esset stabilis, sed quasi +varians et vacilans, fuit interrogatus si fuit ei preceptum a dicto +receptore quod cum digitis manus sue faceret ficum Crucifixo, quando +ipsum videret, et si fuit ei dictum quod hoc esset de punctis ordinis, +respondit quod nunquam audivit loqui de hoc. + +Item, requisitus si contenta in dictis IV articulis servabantur in +toto ordine, respondit quod sic, et quod ipse erat de hoc bene [p. 256] +certus, sicut jurabat. Interrogatus quomodo erat certus, respondit quod +pro eo quia erat unus ordo, et si haberet diversos modos recipiendi +fratres, fuisset ipse ordo sibi contrarius. Interfuerat insuper +recepcioni alicujus fratris, ut dixit, videlicet recepcioni J. +Petitpars, quem dixit [?] fuisse receptum in quadam camera domus Templi +de Payans Trecensis diocesis, per dictum fratrem Radulphum de Gisiaco, +presentibus ipso teste, et fratribus Ponzardo de Gisiaco, et Milone +Burgondo presbytero, predictis; et in dicta recepcione vidit, ut dixit, +servari eumdem modum qui fuit servatus in recepcione sua, excepto quod +non vidit ensem, nec vidit dictum Johannem respuentem agere que +precipiebantur eidem, et dicta eciam recepcio fuit facta circa horam +prime. + +Item, requisitus super V-VIII articulis, de dogmatizacione, etc., +respondit quod nunquam fuit sibi locutum de contentis in ipsis +articulis, nec audivit loqui, quia non interfuerat capitulis eorum, nec +sciebat aliquid de predictis. + +Item, ad VIIII-XIII articulos, de conculcacione et spuicione, respondit +ut supra, de ceteris dicens se nichil scire. + +Item, ad XIV et XV articulos, de cato, respondit se nichil scire nec +audivisse. + +Item, ad XVI-XXIII respondit se nichil scire; ipse tamen bene credit, ut +dixit, sacramentum Ecclesie. + +Item, ad XXIV-VIIII respondit se nichil scire, nec credit quod possent +absolvere, quia non erant sacerdotes. + +Item, ad XXX, XXXI, II et III, de osculis, respondit se nichil scire +nisi quod supra deposuit. + +Item, ad XXXIV et XXXV respondit vera esse contenta in ipsis articulis, +reddens causam quia fecerant eum jurare in sua recepcione quod ordinem +non exiret, et dixerunt ei quod statim professus erat. + +Item, ad XXXVI-VIIII respondit quod clandestine fiebant recepciones, +januis et fenestris clausis, nullis presentibus, nisi fratribus ordinis, +et per IV annos, ut dixit, plus quam intraret ordinem, audivit [p. 257] +dici quod osculabantur se in ano a pluribus gentibus et in pluribus +locis, dicens se audivisse predicta, et quod ex predictis +clandestinacionibus et osculis erat suspicio contra ordinem supradictum; +ipse tamen testis non credebat tunc predicta, ut dixit, quia si +credidisset, nullatenus ordinem intravisset. + +Item, ad XL-V, de commixione carnali, respondit se nichil scire, nec +audivisse, nec credere vera esse. + +Item, ad XLVI-LVII, de ydolis, respondit se audivisse refferri a +pluribus, nescit tamen ubi nec a quibus, ante recepcionem suam per +aliquos annos, quod quando capitulum Templariorum celebrabatur Parisius, +apparebat eis circa mediam noctem quoddam capud quod multum +venerabantur. Post recepcionem suam de hoc nichil audivit, nec credit. +Plura dixit se nescire de contentis in ipsis articulis; audivit tamen +dici, postquam fuit in ordine, quod dictus frater Radulphus habebat +demonem privatum, cujus consilio erat sapiens et dives. + +Item, ad LVIII-LXI, de cordulis, respondit se nichil scire, et quod +nunquam fuit sibi injunctum quod portaret cordulam, nec eam portaverat; +vidit tamen aliquos alios fratres eam portantes. + +Item, ad LXII, III et IV, de modo recepcionis, respondit ut supra. + +Item, ad LXV-LXXII respondit quod de interfeccione et incarceracione +comminabantur eis quod non revellabunt modum recepcionis, et eciam +injungebatur per sacramentum, nec audebant loqui inter se nec amicis +suis, subjungens quod cum mater sua vellet ponere in dicto ordine Petrum +fratrem ipsius testis, et requireret consilium ab ipso teste super hoc, +potissime quia dicebat dicta mater se audivisse multa mala de ordine +Templi, noluit sibi declarare dictos errores, sed dissuasit quod non +intraret. Alia dixit se nescire, asserens quod magis voluisset esse +mortuus bona morte in die recepcionis sue quam fecisse illa que supra +deposuit. + +Item, ad LXXIII respondit sibi fuisse preceptum quod non confiteretur +nisi fratribus presbyteris ejusdem ordinis, credens quod aliis [p. 258] +preciperetur idem. Hoc tamen ipse testis non servavit, ut dixit. + +Item, ad LXXIIII, V et VI respondit se credere vera esse contenta in +ipsis: articulis, quod negligentes fuerunt quia non correxerunt nec +denunciaverunt, cum possent, errores predictos, et non recesserunt ab +eis. + +Item, ad LXXVII et sequentibus usque ad XCVII respondit quod confessata +per eum credebat servari citra mare et ultra mare in ordine ex punctis +ordinis et precepto superiorum, et quod idem modus recepcionis sit in +ordine. + +Item, ad XCVII respondit quod ellemosinas non faciebant nec +hospitalitatem servabant ut debebant, nec sibi ipsis providebant in +victualibus sicut opportunum fuisset. + +Item, ad XCVIII, XCVIIII et C respondit se vidisse quod per nephas +acquirebant et injuste, non tamen vidit nec audivit quod hoc +preciperetur, vel jurari facerent, nec audivit quod non reputaretur +peccatum propter hoc degerare. + +Item, ad CI-VI, de clandestinacione, respondit quod nunquam interfuerat +capitulis, sed audiverat dici quod clam et de nocte, quandoque exclusa +familia, fiebant capitula et recepciones; alia dixit se nescire. + +Item, ad CVII-XI respondit se non credere nec scire nec audivisse alieno +dici quod magnus Magister, preceptores vel alii layci possent absolvere +a peccatis, nec quod hoc confessi fuerint. + +Item, ad CXII et CXIII respondit de credulitate et auditu, dici et se +credere vera esse quod totus ordo tenebatur servare illud quod magnus +Magister cum conventu ordinabat. + +Item, ad CXIV-XVII respondit se audivisse dici a pluribus secularibus +personis, nescit quibus nec ubi, per decem annos antequam esset receptus +in ordine, quod quidam miles Templi qui venerat de ultra mare et fuerat +inter paganos, aportaverat ad partes istas errores predictos, ut +scilicet in recepcione abnegarent Christum, conculcarent crucem et +spuerent super ipsam, et oscularentur se retro; nescit tamen [p. 259] +quando dicti errores inceperunt, sed audivit dici quod bene erant +quingenti anni. + +Item, ad CXVIII respondit se exivisse dictum ordinem, plus propter +feditatem ipsius ordinis, quam amore mulieris cujus occasione dixit +supra se dictum ordinem exivisse, quia ipsam mulierem habebat et habere +poterat in ipso ordine, quando volebat, dicens se credere multos alios +exivisse dictum ordinem propter feditates ipsius ordinis. + +Item, ad CXIX respondit se nescire si scandala sunt exorta vel non. + +Item, ad CXX, XXI, II et III respondit quod illa que confessata sunt per +eum, sunt nota et manifesta inter fratres ordinis, et de hiis est ibi +publica vox et fama, et credit eciam quod nunc sit fama inter seculares; +nescivit tamen declarare quid est vox et fama publica. + +Item, ad CXXIV, V, VI et VII respondit se credere quod recognoverunt +illa que ipse supra confessus est; aliter dixit se nescire. + +Item, requisitus si prece, precepto, premio, amore, timore, odio, comodo +temporali habito vel habendo instructus vel informatus ut sic deponeret, +respondit quod non. Et fuit sibi inhibitum per dictos dominos +commissarios quod non revellaret alicui fratri dicti ordinis nec alicui +alio seculari ea que deposuerat, quousque domino nostro Pape hostensa +fuerint et publicata. + +Acta fuerunt hec per dictos dominos commissarios, presentibus me +Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Dominica sequenti que fuit Xª dies mensis Maii, cum datum +fuisse diceretur intelligi dictis dominis commissariis quod prefatus R. +de Pruino, P. de Bononia, Guillelmus de Chambonent et Bertrandus de +Sartiges, volebant venire ad eorum presenciam, convenerunt in dicta +capella sancti Ellegii predicti domini Narbonensis, Mimatensis et +Lemovicensis, ac domini Matheus et archidiaconus Tridentinus, et fuerunt +ibidem adducti ad eorum presenciam prefati IV fratres, et proposuit +dictus frater Petrus pro se et aliis coram eis, qualiter ipsi [p. 260] +domini una cum collegis suis erant missi et deputati per dominum Papam +ad inquirendum in regno Francie contra ordinem Templariorum super +articulis eis per dominum Papam missis, et qualiter ipsi domini per suum +publicum citacionis edictum citaverant fratres dicti ordinis qui dictum +ordinem vellent defendere, et qualiter multi fratres propter hoc ad +eorum presenciam venerant et se defensioni dicti ordinis obtulerant +coram eis, subjungens quod ipsi jam audiverant et ex verisimilibus +conjecturis timebant et credebant quod dominus archiepiscopus Senonensis +cum suis suffraganeis aliquos processus, crastina die, in suo +provinciali concilio Parisius convocato, facere volebat contra multos ex +fratribus qui defensioni dicti ordinis se obtulerant, quod, ut dixerunt, +esset facere ut fratres ipsi necessario desisterent a defensione +predicta, propter quod, ut dixerunt, quamdam appellacionem formaverant, +quam volebant legere coram ipsis dominis: cumque dictus dominus +archiepiscopus diceret eis quod de eorum appellacionibus nichil ad ipsum +et collegas suos pertinebat, et quod non habebant se intromittere de +eisdem, cum non appellarent ab eis, sed si quid dicere vellent ad +defensionem ordinis Templi, illud libenter audirent et reciperent, +dictus frater Petrus quamdam cedulam coram eis exhibuit, porrexit et +tradidit, cujus tenor sequitur in hec verba: + +In nomine Domini, amen. Coram vobis, reverendis patribus, domino +archiepiscopo Narbonensi, ac dominis Lemovicensi, Mimatensi et Bajocensi +episcopis, domino Matheo de Neapoli domini Pape notario, dominis +Magalonensi et Tridentino archidiaconis, proponunt et dicunt Petrus de +Bononia, R. de Pruino presbyteri, Bertrandus de Sartiges et Guillelmus +de Chambonent milites, de ordine milicie Templi, nomine suo et omnium +fratrum ejusdem ordinis sibi adherencium nunc et in futurum, quod ex +verisimilibus conjecturis et causis timent et gravissime dubitant ne +procedatur per dominum archiepiscopum Senonensem et ejus suffraganeos et +per alios archiepiscopos et prelatos regni Francie de facto, cum de +jure fieri non valeat neque possit pendente inquisicione vestra [p. 261] +seu processu contra ipsos et alios fratres ejusdem ordinis qui se +obtulerunt et se offerunt seu offerrent defensioni ejusdem ordinis. +Quare cum appellacionis remedium adinventum fuerit ad relevandum +oppressos injuste, ne execucio aliqua fiat contra ipsos et personas +eorum, aut injuria inferatur eisdem per dictos dominos archiepiscopos et +prelatos regni, quod certe si fieret, contra Deum et justiciam esset, et +hoc inquisicio vestra totaliter turbaretur, ideo ex nunc ad dominum +Papam et apostolicam Sedem provocant et appellant, tam viva voce quam +eciam in scriptis, ponentes se ipsos, personas eorum et totum jus suum +et totius ordinis Templi sub protectione Sedis apostolice et omnes +fratres dicti ordinis qui se obtulerunt et offerunt seu offerrent +defensioni predicte. Petunt apostolos, et iterum petunt, et petunt cum +instancia maxima. Item, petunt habere consilium sapientum ad corrigendum +presentem appellacionem, si opus fuerit, et petunt necessarias et +sufficientes expensas de bonis ordinis ministrari sibi, et cum plena +securitate mitti vel duci ad dominum Papam infra tempus legitimum ad +appellacionem hujus prosequendam, et omnia alia necessaria in causa +predicta. + +Item, protestantur et dicunt nomine suo et omnium sibi adherencium, nunc +et in futurum omnia supradicta se velle prosequi, secundum quod de jure +melius poterunt et debebunt. Item supplicant, patres reverendi, ut +pendente vestro inquisicionis officio, mandare velletis dicto domino +archiepiscopo et ejus suffraganeis ac omnibus aliis prelatis de regno, +quod non procedant ad aliquam novitatem faciendam contra fratres +predictos. Item, supplicant, ut mediante auxilio vestro possint adire +presenciam dicti domini archiepiscopi Senonensis, ut coram ipso super +predictis valleant appellare, et quod mittatis cum ipsis unum vel duos +de notariis vestris seu tabellionibus, qui de dicta appellacione faciant +eis publicum instrumentum, cum non inveniant notarium qui vellit ire cum +ipsis ad hoc faciendum. Item, rogant omnes notarios presentes, ut de +appellacione hujus eis faciant publicum instrumentum. + +Item, supplicant, ut appellacionem presentem ad expensas dicti [p. 262] +ordinis notifficare faciatis omnibus archiepiscopis de regno Francie, +cum hoc ipsi facere non possint quia sunt carcerati, contra quos omnes +et a quibus appellant ex nunc in forma predictorum, vel eo modo et forma +quibus poterit melius appellari. Porrecta fuit hec appellacio die, etc. + +Qua tradita, dicti fratres exiverunt dictam capellam, et coram dictis +dominis commissariis fuit lecta cedula predicta; qua audita, dictus +dominus archiepiscopus dicens se vel celebrare vel missam audire, +recessit; alii vero et dominus archidiaconus Magalonensis, qui nunc +supervenit, remanentes ibidem, habita aliqua deliberacione inter se, +vocatis tandem dictis fratribus, dixerunt quod ipsi adhuc loquerentur +ipsa die, et liberarent inter se et cum dicto domino archiepiscopo +Narbonensi, et in vesperis responderent eis super contentis in dicta +cedula quatenus possent et eos tangerent, precipientes Petro de Vererio +custodi eorum, ut dixit, ut ipsa die in vesperis eos reduceret coram eis +in loco predicto, audituros responsionem eorum. Dicti vero fratres +ibidem porrexerunt et tradiderunt quandam aliam cedulam, tenorem qui +sequitur continentem. + +In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti, amen. Coram vobis, +venerabili patre domino archiepiscopo Senonensi, proponimus et dicimus, +nos fratres P. de Bononia, Reginaldus de Pruino, Bertrandus de Sartiges +et Guillelmus de Chambonent milites de ordine milicie Templi, nomine +nostro et omnium fratrum Templi de provincia Senonensi nobis +adherencium, quod ex verisimilibus conjecturis et causis timemus et +dubitamus gravissime ne procedatur ex abrupto per vos et suffraganeos +vestros de facto, licet de jure fieri non valeat, debeat neque debet, +pendente causa seu inquisicione ipsius ordinis, contra nos et fratres +ordinis nostri qui se obtulerunt et offerunt seu offerrent ad +defensionem ipsius ordinis. Unde cum appellacionis remedium adinventum +fuerit ad relevandum oppressos injuste, ideo ne injuria nobis et dictis +fratribus, aut aliqua execucio contra nos vel ipsos fiat, que si fieret, +contra Deum et justiciam esset, et ex hoc predicta inquisicio [p. 263] +totaliter turbaretur, ex nunc ad dominum Papam et Sedem apostolicam +appellamus et provocamus, tam viva voce quam in scriptis, ponentes nos +ipsos, et jus nostrum et tocius ordinis nostri, et omnes fratres qui se +obtulerunt et offerunt seu offerrent defensioni predicte, sub +protectione Sedis apostolice. Petimus apostolos, iterum petimus, et cum +maxima instancia petimus. Item, petimus habere consilium sapientum ad +corrigendum appellacionem presentem, si necesse fuerit. Item, petimus +necessarias et sufficientes expensas de bonis dicti ordinis nobis +ministrari, et cum plena securitate mitti vel duci ad dominum Papam +infra tempus legitimum ad appellacionem hujus prosequendam, et eciam +alia nobis necessaria ad causam predictam. Item, protestamur et dicimus +nomine nostro et omnium nobis adherencium omnia supradicta nos velle +prosequi, secundum quod de jure melius poterunt et debebunt. Item, +rogamus omnes notarios presentes, ut nobis inde faciant publicum +instrumentum. + +Postmodum, eadem die in vesperis, dicti domini commissarii omnes se +convenerunt in capella predicta, et fuerunt adducti ad eorum presenciam +dicti IV fratres, quibus et aliis fratribus dicti domini multum +compaciebantur, ut dixerunt; responderunt quod negocium de quo dicti +dominus archiepiscopus Senonensis et ejus suffraganei agebant, +retractabant in suo consilio, [et] erant totaliter diversa et abinvicem +separata, et quod ipsi nesciebant quid in dicto consilio aliquid +agebatur ibidem, et quod, sicut ipsi domini commissarii erant in negocio +sibi commisso per Sedem apostolicam deputati, ita et dominus Senonensis +et ejus suffraganei ad ea que in suo concilio agere dicebantur, erant +auctoritate apostolica deputati, et quod ipsi domini nullam habebant +potestatem in eos nec super eos; propter quod non videbatur dictis +dominis commissariis prima facie, ut dixerunt, quod haberent aliqua +inhibere dicto domino archiepiscopo Senonensi vel aliis prelatis super +retardacione processuum faciendorum per eos contra singulares personas +ordinis predicti; adhuc tamen deliberarent melius super predictis, et +facerent quod esset faciendum per eos, precipientes nobis [p. 264] +notariis, ut requestam et appellaciones ipsorum fratrum insereremus in +processu, loco apostolorum testimonialium exhibendorum eisdem. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei, Bertrando Filholi, Guillelmo Radulphi, Hugone Nicolai, +Bernardo Humbaldi et Johanne de Fellinis notariis supradictis. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit XIª dies mensis Maii, convenerunt +predicti domini commissarii, exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi, +ut supra excusatis, in capella predicta sancti Ellegii, et fuit adductus +ad presenciam eorumdem, ut deponeret dictum suum, frater Humbertus de +Podio Pictavensis diocesis, serviens, testis supra juratus, deferens +habitum Templi et barbam, etatis, ut dixit, XLV annorum vel circa. +Requisitus si fuerat alias examinatus in negocio Templariorum, respondit +quod sic, primo per Johannem de Jamvilla et Sen. de Peyto, apud +monasterium Bovini Pictavensis dicte diocesis Pictavensis, et fuit +ibidem, ut dixit, de eorum mandato ter questionatus, quia non +confitebatur que volebant, et postmodum, ut dixit, fuit positus in +quadam turri apud Nivortum ejusdem diocesis, et ibidem ad panem et aquam +detentus in vinculis, ut dixit, XXXVI septimanis, et ex inde fuit +adductus Pictavis, et ibidem examinatus fuit per officialem et decanum +Pictavenses, et juravit, ut dixit, coram eis quod non retrocederet +confessione facta per eum coram eisdem. Requisitus autem super omnibus +et singulis articulis predictis, sibi diligenter expositis, respondit ad +eos ut sequitur: + +Inprimis, ad primos IV articulos, de abnegacione, etc., respondit quod +nunquam interfuit alicui capitulio, nec recepcioni alicujus fratris +ordinis supradicti, et quod de contentis in dictis IVor articulis nichil +sciebat, nisi per auditum dici; audiverat tamen, ut dixit, a fratre +Bartholomeo Merloti fratre serviente dicti ordinis, qui erat de +Pictavia, quod predicta servabantur in predicto ordine. Requisitus ubi, +et quando et quibus presentibus audivit predicta, respondit se [p. 265] +audivisse apud Castrum Bernardi Xantonensis diocesis, in domo ordinis +Templi, antequam esset frater dicti ordinis, sunt circiter novem anni; +non tamen credebat tunc quod illa que dicebantur essent vera, nec adhuc +credit, et quod nullus fuit presens quando dictus frater Bartholomeus +dixit sibi predicta. Requisitus quomodo intervenerat materia ad +loquendum de predictis, respondit quod dictus frater Bartholomeus +volebat quod ipse testis esset frater dicti ordinis, qui erat +consanguineus suus germanus, et idem frater Bartholomeus dixerat ei se +audivisse dici quod predicti errores in ordine servabantur; et cum de +hoc loqueretur alia vice, idem frater Bartholomeus dixit ei quod non +crederet supradicta. Requisitus ubi, quando, qualiter, a quo et quibus +presentibus ipse fuerat receptus in ordine, respondit quod fuerat +receptus in domo Templi de Dompuho Xantonensis diocesis, in capella +dicte domus, auctoritate fratris P. de Villaribus preceptoris Pictavie, +a fratre Symone Picardi, sunt circiter octo anni, presentibus fratribus +Guillelmo Bergerio Pictavensi avunculo ipsius testis, et Arnaudo Berzo, +Enrico Guillelmo de Villa Vinossa Xanctonensi, et Bartholomeo Merloti, +qui obierunt omnes, exceptis fratribus Bartholomeo et Arnaudo predictis. +Fuit autem receptus, ut dixit, in hunc modum. + +Primo, pecierunt ab eo quod facerent intrare quandam cameram continguam +capelle predicte, in qua camera recluserunt eum sub clave, et dictum +fuit sibi si volebat esse servus et sclavus domus Templi, et cum +respondisset quod sic, fecerunt eum venire ad dictam capellam, et cum +esset ibidem coram eis, iterato pecierunt ab eo si volebat esse servus +esclavus Templi; quo respondente quod sic, dixit ei predictus frater +Symon quod oportebat eum mutare statum suum, et velle suum pro alieno +dimittere, et esse subditum inferiori se quandoque, et esurire quando +vellet comedere, et vigillare quando vellet dormire, et fecerunt eum +jurare super misale, quod misale stabat ad terram, ut dixit, et erat +super eum quedam crux argentea, quod esset obediens superioribus suis, +et secreta Templi non revellaret, et quod non interesset in loco ubi +homo exheredaretur injuste, nec interesset ubi aliquis [p. 266] +judicaretur criminaliter, nisi esset de justicialibus dicti ordinis, et +quod non interesset in loco ubi mulier jaceret in puerperio et +sollempnizaretur matrimonium, et quod servaret castitatem, et non +haberet proprium, et quod jaceret in camisia et femoralibus, cinctus +quadam cordula, et in caligis, et quod servaret bonos usus et bonas +consuetudines Templi, et injunxerunt ei sine juramento quod jejunaret +Quadragesimam ordinariam, et eciam Quadragesimam que est inter festum +beati Martini hiemalis et festum Nativitatis Domini, et vigillias +Apostolorum et beate Virginis. Et dixit ei dictus frater Symon quod +multa alia erant precepta et statuta ordinis que non poterat tunc sibi +explicare, sed alias explicaret ei, nunquam tamen ulterius dixit sibi +aliud, nec declaravit; remansit tamen in eadem domo per annum, ut dixit; +prius tamen quam recepisset habitum, fuerat in eadem domo prepositus et +administrator septem annis. Post predicta autem tradiderunt sibi +mantellum, ut dixit. Requisitus si in dicta sua recepcione fecerunt eum +abnegare Christum et alia contenta in ipsis quatuor articulis, respondit +quod non. Requisitus si ab aliquo alio audivit quod in dicto ordine +essent dicti errores vel alii, respondit quod postquam fuerunt capti, +audivit dici a fratribus Johanne Botan diocesis Pictavensis, et +Guillelmo dicto Santongier Xantonensis diocesis servientibus, quod +aliqua inhonesta erant in dicto ordine. Requisitus ubi et quibus +presentibus audiverat dici predicta, respondit se audivisse Parisius in +domo ad Serpentem, die Jovis proximo preterita, a prefato fratre Johanne +Botan, et erant soli; et alias, in domo Templi Engolisme a dicto +Guillelmo Sanctongier, sunt sex anni vel circa, presente N. Brossardi +clerico Engolismensi, clavigero dicte domus. + +Item, requisitus super V-VIII articulis, de dogmatizacione, etc., +respondit se nichil scire, nec audivisse, nec credere vera esse. + +Item, ad VIIII-XIII, de spuicione et conculcacione crucis, etc., +respondit se nichil scire. Postquam tamen fuit captus, audivit dici a +multis secularibus quod spuebant super crucem dicti fratres; ipse tamen +non credit contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, ad XIV et XV, de cato, etc., et ad XVI-XXIII, de [p. 267] +sacramento altaris et aliis de omissione verborum canonis, respondit se +nichil scire, nec credere contenta in ipsis articulis esse vera. Audivit +tamen dici multa de contentis in ipsis articulis postquam fuit captus, a +multis secularibus. + +Item, ad XXIV, V-VIIII respondit nec scire, nec credere, nec audivisse +dici quod possint absolvere a peccatis nisi presbyteri et episcopi, nec +quod magnus Magister fuerit predicta confessus. + +Item, ad XXX, XXXI, II et III, de osculis, respondit se nichil scire, +nec credere, nec audivisse dici ante capcionem, excepto osculo oris quod +confitetur. + +Item, ad XXXIV et V respondit se credere contenta in ipsis articulis +esse vera, pro eo quod ipse juraverat non exire dictum ordinem, et +fuerat sibi dictum quod pro professo habebatur. + +Item, ad XXXVI-VIIII respondit quod recepciones fiebant in ordine +clandestine, januis clausis, nullis presentibus, nisi fratribus ordinis, +et credit quod ex hoc esset suspicio contra dictum ordinem magna et mala +communiter. + +Item, ad XL-V, de commixcione carnali, respondit se nichil scire, nec +credere contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, ad XLVI-LVII respondit se nichil scire, nec credere contenta in +ipsis articulis esse vera. + +Item, ad LVIII-LXI respondit quod ipse cingebatur quadam cordula quam +ipse idem fecerat super camisiam, ut supra deposuit, et dicta cordula +portabatur, ut audivit dici, in signum castitatis, et dixit se vidisse +quod frater Helias Aymerici Lemovicensis diocesis, qui nunc detinetur +Parisius, cingebatur ita stricte dicta cordula quod caro sua est multum +inter lesa; alia de contentis in ipsis articulis dixit se nescire nec +credere. + +Item, ad LXII, III et IV respondit se credere quod ubique in ordine +servetur talis modus recepcionis qualiter deposuit servatum fuisse in +recepcione sua et non alium diversum in substancia. + +Item, ad LXV, VI et VII respondit se non credere quod interficerentur +vel incarcerarentur illi qui nolebant facere predicta erronea, [p. 268] +que ipse testis dixit se non credere esse vera, nec servari in ordine. + +Item, ad LXVIII-LXXII respondit notum esse quod mirabiliter servarentur +secreta ordinis, et quod non revellarent modum recepcionis sue; de aliis +contentis in ipsis articulis dixit se nescire. + +Item, ad LXXIII respondit verum esse quod non debebant confiteri nisi +fratribus presbyteris dicti ordinis, et ita fuit sibi dictum per fratrem +Arnaudum de Lobester preceptorem de Inter-duo-maria Burdegalensis +diocesis, et quod a dicto fratre Bartholomeo postquam fuit receptus, +ipse tamen fuit confessus, ut dixit, pluribus fratribus Minoribus et +presbyteris secularibus. + +Item, ad LXXIV, V et VI respondit quod scientes errores esse in ordine, +sunt et fuerunt stulti et fatui, si non correxerunt dictos errores, et +non denunciaverunt Ecclesie. + +Item, ad LXXVII et sequentes usque ad XCVII, quod predicta servabantur +citra mare et ultra mare, etc., respondit se nichil scire nisi quod, +supra deposuit; credit tamen quod ille qui recepit eum, juxisset quod +docuisset eum puncta et statuta ordinis; non tamen scit nec credit +errores predictos esse in ordine. + +Item, ad XCVII respondit quod ellemosine fiebant bene et sufficienter in +ordine ter in septimana, et hospitalitas bene servabatur ibidem, et hoc +dixit se ipse testis servasse et fecisse servari in domo de Dompuho in +qua erat locumtenens preceptoris, et hoc faciebat ex precepto dicti +preceptoris, ut dixit, et ibidem vidit servari apud Rupellam, et in +aliis locis dicti ordinis in quibus fuit, ut dixit. + +Item, ad XCVIII, VIIII et C respondit quod nunquam juravit nec scivit +alium jurasse quod acquirerent per nephas dicto ordini, nec quod propter +hoc degerare non esset peccatum; scit tamen quod multi injuste +acquirebant in ordine supradicto, et quod ipse idem, ut dixit, +abstullerat decimam quando ab archipresbytero de Pruihac Engolismensis +diocesis. + +Item, ad CI-VI respondit quod capitulia, sicut audivit dici, tenebantur +post matutinum, exclusa familia a circuitate domus in qua [p. 269] +capitulia tenebantur vel fiebant recepciones; de aliis contentis in +ipsis articulis dixit se nichil scire. + +Item, ad CVII-XI respondit, ut supra deposuerat, se nichil scire, nec +credere quod magnus Magister, visitatores vel preceptores laici possent +absolvere a peccatis, nec ipse testis reputaret se absolutum, ut dixit, +et si confessi sunt predicta, reputat eos stulticiam fuisse confessos. + +Item, ad CXII et XIII respondit se audivisse dici contenta in ipsis +articulis esse vera, et vidisse servari per annum vel circa in ordine +quod fratres non comedebant pisces in die Veneris, nec in aliis diebus +nisi de uno ferculo carnium, et quod non portarent in extremitate zone +et corrigie calcarum mordent de ferro vel argento vel de alio metallo, +quod magnus Magister dicebatur ordinasse predicta, et insuper ordinavit +dictus Magister quod ellemosine restringerentur in ordine, et hec +servarentur per plures annos; et LX hoc nobiles aliqui de Lemovicinio, +sicut audivit dici, occupaverunt possideri [?] per eos dietas +Templariorum in domibus de Prulhaco et de Manso Dei. + +Item, ad CXIV-XVII respondit se nescire si et quando dicti errores +fuerunt introducti in ordine. + +Item, ad CXVIII respondit se nescire; vidit tamen quod III vel IV +exierunt ordinem propter maliciam eorum propriam, ut credit, et fuerunt +suspensi in seculo propter maleficia et scelera eorum. + +Item, ad CXVIIII respondit post capcionem multa scandala esse exorta, et +quod ante capcionem erat suspicio contra dictum ordinem, ut supra +deposuit. + +Item, ad CXX-XXIII respondit quod ante capcionem erat suspicio, ut supra +deposuit, sed postmodum est ordo diffamatus de multis, ex criminibus +supradictis. + +Item, ad CXXIV-VII respondit se credere quod confessi sunt multos ex +erroribus supradictis coram domino Papa, et cardinalibus et aliis. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, premio, amore, +timore, odio, comodo temporali habito vel habendo, instructus [p. 270] +vel informatus ut sic deponeret, respondit quod non. Et fuit inhibitum +per dictos dominos commissarios quod predicta non revellaret, quousque +domino nostro summo Pontifici fuerint ostense et publicate. + +Acta fuerunt hec predictis die et locis, presentibus me Floriamonte +Dondedei et aliis notariis suprascriptis proximo. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit XII dies Maii, convenerunt in +capella predicta sancti Ellegii predicti domini commissarii, exceptis +dominis Narbonnensi et Bajocensi, supra excusatis, et fuit adductus ad +presenciam eorumdem, ut deponeret dictum suum, frater Johannes Bertaldi, +testis suprajuratus, serviens, Pictavensis diocesis, etatis circiter L +annorum, ut dixit, preceptorque Buxeris in Gastina ejusdem diocesis. +Requisitus si fuerat alias examinatus in negocio Templariorum, respondit +quod sic, primo per Johannem de Jamvilla et seneschallum Pictavensem, +apud sanctum Maxencium Pictavensis diocesis, et aliquantulum +questionatus. Postmodum, anno, sicut arbitratur, elapso, fuit examinatus +per officialem Pictavensem, assistentibus fratribus Predicatoribus et +Minoribus, decano Pictavensi et aliis, et fuit Ecclesie reconciliatus, +ut dixit. Requisitus autem super omnibus et singulis articulis supra +registratis, sibi diligenter expositis, respondit ad eos, ut sequitur: + +In primis ad IV primos, de abnegacione, etc., respondit quod in +recepcione sua ille qui recepit eum, imposito sibi mantello, precepit ei +quod abnegaret Jhesum, et quod spueret super crucem. Ipse timore ductus +cum primo resisteret, et non prodesset ei, et receptor diceret ei quod +professus erat, et quod, nisi faceret predicta, poneretur in quadam +fovea, abnegavit ore, non corde, semel Jhesum, et spuit juxta dictam +crucem, sed non supra ipsam. Requisitus autem de nomine recipientis et +astantibus, loco et tempore recepcionis, respondit se fuisse receptus a +fratre P. Mainardi, tunc preceptore domus de Campo Gilonis, defuncto, in +capella dicte domus, sunt circiter XVIII anni, presentibus quibusdam +fratribus, quorum unus vocabatur Robertus et erat paniger, [p. 271] +adhuc vivens, ut credit, alius frater Michael, deffunctus, de quorum +cognominibus non recordatur, nec de diocesi de qua erat dictus frater +Michael, et alio fratre vocato Johanne de Romi Galico, adhuc vivente, ut +credit. + +Item, dixit quod dictus preceptor precepit ei et fecit eum jurare quod +servaret castitatem, obedienciam, et viveret sine proprio, et quod +servaret bene et fideliter bona ordinis, neque revellaret secreta eorum. + +Requisitus de dicta cruce qualis et ubi erat, respondit quod erat enea, +parva, et plana absque ymagine, ut sibi videtur, Crucifixi, et erat +posita in terra. Item, dixit quod dictus recipiens fuit in dicta +recepcione osculatus ipsum testem primo in ore, secundo in pectore, +tercio in spatulis, non supra carnem nudam, sed vestibus interpositis. +Requisitus si interfuerat recepcioni alicujus fratris et in capitulis +aliquibus in ordine celebratis, respondit quod non, quia ad talia +vocabantur majores ordinis, ut milites, et non ipse vel alii minores. De +contentis autem in dictis IV articulis, dixit se nichil aliud scire, sed +propter illa que deposuit facta fuisse in recepcione sua, credit, ut +dixit, quod consimili modo reciperentur alii fratres in ordine +supradicto. + +Item, ad V-VIII, de dogmatizacione, etc., respondit quod in recepcione +sua vel post non fuit sibi aliquid dictum de contentis in ipsis +articulis, nec scit aliquid. + +Item, ad VIIII-XIII, de conculcacione crucis, etc., respondit se nichil +scire nisi quod supra deposuit de se ipso. + +Item, ad XIV et XV, de cato, respondit se nichil scire nec audivisse. + +Item, ad XVI-XXIII respondit se nichil scire, asserens se bene credere +in dictis sacramentis, credens eciam quod alii bene crederent, et quod +eorum sacerdotes debito celebrarent. + +Item, ad XXIV-VIIII respondit se nichil scire, nec credit quod aliquis +possit absolvere a peccatis nisi presbyter. + +Item, ad XXX, XXXI, II et III, de osculis, respondit ut supra [p. 272] +deposuit de se ipso, de aliis nichil sciebat. + +Item, ad XXXIV et V respondit quod ipse non juravit non exire dictum +ordinem, nec hoc sibi fuit preceptum, nec scit quod alii jurarent, vel +quod preciperetur eisdem. Ipse tamen testis exivisset dictum ordinem, ut +asserit, si ausus fuisset, quia ordo non placebat ei, asserens quod pro +professis statim habebantur. + +Item, ad XXXVI-VIIII respondit quod in recepcione sua non adfuerunt nisi +fratres ordinis, nec fuerunt porte capelle in qua recipiebatur clause, +ut sibi videtur, et aliqui volebant respicere, et fuit eis preceptum ut +retraherent se, et erant seculares. [Requisitus] quid servaretur in +aliis, et si esset propter hoc vehemens suspicio contra ordinem, dixit +se nescire. + +Item, ad XL-V, de commixione carnali, etc., respondit se nichil scire +nec audivisse, et quod non credit contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, ad XLVI-LVII, de capitibus ydolorum, respondit se nichil scire nec +audivisse, et quod non credit contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, ad LVIII-LXI, de cordulis, respondit quod fratres ordinis +portabant cordulas supra camisiam, nescit ex qua causa; ipse tamen non +portavit, ut dixit, nec unquam scivit nec audivit quod dicte cordule +tangerent capita ydolorum. + +Item, ad LXII, III et IV respondit se nichil scire nisi de modo +recepcionis sue; credit tamen quod alii reciperentur sicut ipse fuit +receptus. + +Item, ad LXV, VI et VII respondit quod, nisi ipse fecisset illa que +precepta fuerunt sibi de abnegacione et spuicione, credit quod fuisset +incarceratus vel alias male tractatus, et inde credit quod factum +fuisset aliis. + +Item, ad LXVIII, VIIII, LXX, LXXI et II respondit quod ipse juraverat +quod non revellaret secreta ordinis, et post dictum juramentum fuit sibi +injunctum quod non revellaret ea que fuerant facta in recepcione sua, et +credit quod idem fieret et preciperetur aliis. + + + In ista pagina nichil scriptum est. [p. 273] + + +Item, ad LXXIII respondit quod sibi non fuit injunctum quin ipse +confiteretur sacerdotibus aliis, asserens post recepcionem suam se +fuisse confessum fratri Galtero, quondam episcopo Pictavensi, de +predictis et aliis, et dictus episcopus consuluit sibi inter alia quod +exiret ordinem. + +Item, ad LXXIV, V et VI respondit quod si sciebant, male faciebant quia +non corrigebant, et non denonciabant Ecclesie, et non recedebant ab eis. + +Item, ad LXXVII et sequentibus usque ad XCVII respondit se nichil scire +nisi quod supra deposuit. + +Item, ad XCVII respondit quod in locis ordinis in quibus fuit, +specialiter in domibus de Campo Gillonis de Montgagniet Pictavensis et +de Castro Bernardi Xantonensis diocesium, et ultra mare in Ancon, +fiebant bene ellemosine, et hospitalitas servabatur, et dabant decimam +fornatam panis pro amore Dei, et ultra hec, fragmenta et reliquias +mensarum suarum. + +Item, ad XCVIII, VIIII et C respondit se nichil scire, nec unquam +audivisse dici quod per nephas acquirere liceret, et quod non esset +peccatum degerare propter predicta. + +Item, ad CI-VI, de clandestinacione capitulorum et recepcionum, +respondit se nichil scire nisi quod supra deposuit. + +Item, ad CVII-XI respondit, ut supra, se nescire nec credere quod magnus +Magister vel aliqui layci possent absolvere a peccatis. + +Item, ad CXII et XIII respondit se audivisse dici, dum erat ultra mare, +quod illa que magnus Magister ordinabat cum probis hominibus ordinis et +cum stricto consilio, debebant servari in ordine. + +Item, ad CXIV, XV, XVI et XVII respondit se nescire quando et a quibus +ortum habuerunt errores confessati per eum, et si sciebant, [p. 274] +fuerunt negligentes quia non correxerunt, nec denunciaverunt Ecclesie, +nec recesserunt ab eis. + +Item, ad CXVIII respondit se nescire si propter feditates ordinis aliqui +exiverunt de ipso. + +Item, ad CXVIIII respondit se nescire, sed si scandalizati sunt, +displicet ei. + +Item, ad CXX-III respondit quod ipse nesciebat nisi quod deposuit supra, +nec quod ante capcionem Templariorum ordo esset diffamatus; credit tamen +quod post capcionem eorum dicta diffamacio processit. + +Item, ad CXXIV-VII respondit se nescire; audivit tamen quod alique +confessiones facte sunt per Magistrum et alios coram dominis Papa et +cardinalibus et aliis. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, premio, amore, timore, +odio, commodo temporali habito vel habendo, instructus vel informatus ut +sic deponeret, respondit quod non. Et fuit sibi inhibitum per dictos +dominos commissarios quod non revellaret alicui fratri dicti ordinis, +vel alicui alii seculari, ea que deposuerat, quousque domino nostro Pape +exhibita fuerint et hostensa et publicata. + +Cumque, inter moras examinacionis fratris Johannis Bochandi, ante horam +prime, pervenisset ad noticiam dictorum dominorum commissariorum, in +dicta capella existencium, quod LIV ex Templariis qui coram eisdem +dominis commissariis se obtulisse dicebantur ad defensionem dicti +ordinis, erant dicta die comburendi, iidem domini commissarii +preceperunt venerabilibus viris, domino Philippo de Voheto preposito +ecclesie Pictavensis, ad custodiam Templariorum auctoritate apostolica +deputato, et magistro Amisio archidiacono Aurelianensi, clerico regio, +ex parte eorum accederent ad dictum dominum archiepiscopum Senonensem, +ejusque suffraganeos et concilium, et quod rogarent eos et suaderent eis +quod placeret eis plene deliberare et mature agere circa premissa, et si +eis videbant utile differre et facere differri predicta, quia dictus +prepositus et multi alii asserebant quod fratres dicti ordinis [p. 275] +qui obierant in extremo vite sue, asseruerant in periculo animarum +suarum se et dictum ordinem falso delatos fuisse de criminibus eis +impositis, et quia si dicta execucio nunc fieret, videbatur posse +impediri officium dominorum commissariorum predictorum, et quia eciam +testes aliqui, adducti eadem die et precedenti coram ipsis dominis +commissariis in inquisicione predicta, erant adeo exterriti, racione +processuum quos vel dominus archiepiscopus Senonensis ejusque +suffraganei et concilium ejus fecisse et facturi esse dicebantur, quod +non videbantur esse in pleno sensu suo ex timore predicto, nec esse +ydonei ad faciendum testimonium in inquisicione predicta. Dixerunt eciam +quidam ex ipsis dominis commissariis eisdem preposito Pictavensi et +archidiacono Aurelianensi, quod significarent eisdem domino +archiepiscopo Senonensi, suffraganeis et concilio ejusdem, quod prefati +fratres R. de Pruino, P. de Bononia presbyteri, G. de Chambonnent et +Bertr. de Sartigiis milites, pro se et sibi adherentibus interposuerant +coram ipsis dominis commissariis, die Dominica proximo preterita, +quasdam appellaciones a dominis archiepiscopo Senonensi, ejus +suffraganeis et concilio memoratis. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte et +aliis notariis supra nominatis proximo. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit XIII dies mensis Maii, +convenerunt in dicta capella sancti Elligii dicti domini commissarii, +exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi, supra excusatis, et fuit +adductus ad eorum presenciam, ut deponeret dictum suum, Amerius de +Villaribus Ducis Lingonensis diocesis, rasa barba, et sine mantello et +habitu Templi, etatis, ut dixit, L annorum vel circa, et dixit quod +fuerat frater Templi XXti anni sunt vel circa, et antequam esset frater, +serviverat in dicto ordine per VIII annos, ut dixit. Cum autem ipsi +domini commissarii explicarent sibi articulos super quibus erat +inquirendum cum eo, dictus testis, palidus et multum exterritus, dixit +per juramentum suum et sub pericullo anime sue, inpetrando sibi [p. 276] +ipsi, si menciebatur in hoc, mortem subitaneam, et quod statim in anima +et corpore in presencia dictorum dominorum commissariorum absorberetur +in infernum, tondendo sibi pectus cum pugnis, et ellevando manus suas +versus altare, ad majorem assercionem, flectendo genua, quod omnes +errores ordini impositi erant omnino falsi, quamquam ipse testis propter +multa tormenta sibi, ut dixit, illata per dominos G. de Marcilhiaco et +Hugo de Cella milites regios, qui inquisiverant cum eodem, aliquos +errores ex predictis confessus fuisset, asserens quod cum ipse testis +vidisset erri duci in quadrigiis LIV fratres dicti ordinis ad +comburendum, quia noluerant confiteri errores predictos, et audivisset +eos fuisse combustos, quod ipse qui dubitabat quod non posset habere +bonam pacienciam, si combureretur, timore mortis, confiteretur et +deponeret per juramentum suum, coram dictis dominis commissariis et +coram quibuscumque aliis, si interrogaretur, omnes errores impositos +ordini esse veros, et quod eciam interfecisset Dominum, si peteretur ab +eo, obsecrans et adjurans dictos dominos commissarios, et nos notarios +astantes, quod non revellarentur predicta gentibus regiis nec custodibus +suis, quia timebat, ut dicebat, quod si predicta scirent, traderetur +tali supplicio quali traditi fuerunt LIV Templarii suprapredicti. Unde +cum dicti domini commissarii viderunt dictum testem paratum precipicio, +et ipsum et alios valde exterritos propter premissa, et quidam testis, +prius receptus ab eisdem dominis, propter premissa in die Martis proximo +preterita, rediisset ad eos ad supplicandum quod ejus deposicio secreta +teneretur, propter pericullum quod timebat posset sibi probabiliter +imminere, predicti domini commissarii, ex predictis periculis et aliis, +que credebant posse imminere negocio commisso eisdem et testibus, si +quos reciperent durante timore predicto, et eciam ex aliis causis +deliberaverunt quoad presens supersedendum esse ab examinacione ipsius +testis et eciam aliorum, donec deliberacionem super predictis habuerint +pleniorem. Que voluerunt et preceperunt per nos notarios redigi in +processu. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me [p. 277] +Floriamonte Dondedei, Hugone Nicolai, Guillelmo Radulpho et Bertrando +Humbaldi, et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Lune post Dominicam qua cantatur Cantate, videlicet XVIIIª +die mensis Maii, supradicti domini commissarii, excepto domino +Bajocensi, supra excusato, in mane congregati Parisius in domo dicti +domini archiepiscopi Narbonensis, commiserunt et mandaverunt ut dicerent +venerabilibus viris, domino Philippo de Voeto preposito Pictavensi, ad +custodiam Templariorum auctoritate apostolica deputato, et magistro +Amisio archidiacono Aurelianensi, clerico regio, ut ex parte eorumdem +dominorum commissariorum adeuntes presenciam reverendi in Christo patris +domini archiepiscopi Senonensis ejusque suffraganeorum et concilii sui +Parisius congregati, significarent eisdem qualiter in commissione per +Sedem apostolicam ipsis dominis commissariis facta ad inquirendum contra +ordinem Templi continebatur inter cetera quod in dicta inquisicione +procederent vocatis evocandis, et quod obtentu dicte clausule ipsi +domini commissarii citari fecerant dictum ordinem et fratres ipsius +ordinis, si qui erant qui dictum ordinem defendere vellent et ad ejus +defensionem forent admittendi. Postquam quidem citacionem multi ex +fratribus ipsius ordinis offerentes se ad defensionem predictam, quorum +nomina supra scripta sunt in processu, comparuerunt Parisius coram eis. +Inter quos fuerat frater Raynaldus de Pruino presbyter, preceptor domus +Templi Aurelianensis, qui a pluribus ex dictis fratribus ad predictam +defensionem se offerentibus fuerat ad dictam defensionem faciendam coram +ipsis dominis commissariis, una cum fratre P. de Bononia presbytero, +generali procuratore dicti ordinis in curia Romana, ut dicebatur et ipse +hoc asserebat, et cum fratribus Guillelmo de Chambonnent et Bertrando de +Sartigiis militibus, sub certa forma deputatus, ab ipsis dominis +commissariis admissus ad ipsorum defensionem, in quantum de jure esset +admittendus. Coram quibus quidem dominis commissariis idem [p. 278] +frater R. cum aliis supra nominatis, multa proposuerat pro defensione +predicta, que se eciam obtulerat probaturum, et vocatus fuerat eciam per +dictos dominos commissarios ad videndum idem frater R. juratos testes, +per ipsos dominos commissarios in dicta inquisicione receptos, et +ordinatum atque preceptum fuerat per eosdem dominos commissarios ut +memoratus frater Reginaldus et ceteri ad dictam deffensionem assumpti, +accederent ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, sub tuta et +fida custodia, quociens et quandocumque vellent, pro deffensione ordinis +supradicti. Que omnia volebant iidem domini commissarii nota esse eisdem +domino archiepiscopo Senonensi ejusque suffraganeis et concilio, pro eo +specialiter quia dicebantur eumdem fratrem R. ad suam presenciam +evocasse, ad perficiendum inquestam que contra ipsum, tanquam contra +singularem fratrem ipsius ordinis, dicebatur inchoata fuisse. Non +intendentes dicti domini commissarii, ut dixerunt, propter premissa +aliquam inhibicionem facere dominis archiepiscopo Senonensi ejusque +suffraganeis et concilio memoratis, nec eorum officium impedire, sed ad +eorum dominorum commissariorum exoneracionem, et ut predictorum +dominorum veritas eis igno[tes]ceret, significabant predicta, ut +predicti domini archiepiscopus Senonensis, suffraganei sui et concilium, +qui periti erant, deliberarent inter se qualiter haberent procedere in +inquisicione contra dictum fratrem Reginaldum, qui de eorum esse +provincia dicebatur. + +Post hec, eadem die in vesperis, congregatis predictis dominis +commissariis, exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi, apud sanctam +Genovefam in capella predicta sancti Elligii, venerunt ad presenciam +eorumdem dominorum commissariorum ex parte antedictorum dominorum +archiepiscopi Senonensis ejusque suffraganeorum et concilii, ut +dicebant, venerabiles viri Petrus de Mossa Senonensis, Michael +Maliconductus Ebroicensis, et Johannes Coccardi Pithuerensis, +Aurelianensis diocesium ecclesiarum canonici; et repetitis in summa +suprascriptis, que dicebant fuisse eadem die significata ipsis domino +archiepiscopo Senonensi ejusque suffraganeis et concilio [p. 279] +supradictis per prefatos prepositum Pictavensem et archidiaconum +Aurelianensem ex parte dictorum dominorum commissariorum, proposuerunt +iidem magistri P. de Mossa, Michael Maliconductus et Johannes Coccardi +Pithuerensis, coram eisdem dominis commissariis, se habuisse in mandatis +a domino archiepiscopo Senonensi, suffraganeis suis et concilio +antedictis, quod ex parte eorum significarent ipsis dominis +commissariis: Qualiter bienium erat elapsum quod fuerat inchoata +inquisicio contra dictum fratrem Reginaldum, tanquam contra fratrem +singularem dicti ordinis, super criminibus que imponebantur eidem et +aliis fratribus dicti ordinis, et quod ipsi erant Parisius in concilio +congregati ut dictam inquisicionem et alias, factas contra singulares +fratres Templi provincie eorumdem, juxta formam mandati apostolici +racione previa terminarent, et quod idem dominus archiepiscopus non +poterat quocumque volebat dictum concilium congregare; requirentes dicti +magistri Petrus, Michael et Johannes Coccardi, ab eisdem dominis +commissariis, ex parte ejusdem domini archiepiscopi Senonensis, ejusdem +suffraganeorum et concilii predictorum, ut declararent eis quid +intendebant per significacionem quam dicta die hodierna eis fieri +fecerant per prepositum Pictavensem et archidiaconum Aurelianensem +memoratos, asserentes quod non erat intentionis ejusdem domini +archiepiscopi Senonensis, suffraganeorum et concilii ejusdem in aliquo +impedire officium dominorum commissariorum predictorum. + +De quibus omnibus iidem magistri Petrus, Michael et Joh. Coccardi +requisiverunt fieri publicum instrumentum, per quemdam clericum, secum +adductum, quem esse notarium asserebant. Post que, collacione super +premissis inter dominos commissarios antedictos habita, fuit responsum +per eosdem dominos commissarios eisdem magistris: Quod cum, de voluntate +et consilio dicti domini archiepiscopi Narbonensis fecissent, absque +aliqua inhibicione et precepto, significacionem predictam eisdem domino +archiepiscopo Senonensi, ejusque suffraganeis et concilio, et dicta +significacio clara esset et nullam contineret ambiguitatem, dictusque +dominus archiepiscopus Narbonensis absens esset a Parisius, non [p. 280] +poterant convenienter, absque ejusdem domini archiepiscopi consilio, +declaracionem aliam facere in premissis, sed eo redeunte Parisius, cum +ejus consilio declararent eisdem si aliqua erant super hoc declaranda. +Addicien[te]s predictos dominum archiepiscopum Senonensem ejusque +suffraganeos et consilium, a Deo fore peritos quam bene sciebant [sic] +discernere quod, ex significacione predicta eis facta, debebant agere in +premissis. + +Item, cum die Martis proximo preterita, ante horam prime, pervenisset ad +noticiam eorumdem dominorum commissariorum, in dicta capella +existencium, quod LIIII Templarii qui coram eisdem dominis commissariis +dicebantur se obtulisse ad defensionem dicti ordinis, erant dicta die +comburendi, et iidem domini commissarii precepissent eisdem preposito +Pictavensi et archidiacono Aurelianensi, quod ex parte eorum accederent +ad dictum dominum archiepiscopum Senonensem ejusque suffraganeos et +concilium, et quod rogarent eosdem et suaderent eis quod placeret eis +bene deliberare et mature agere circa premissa, et si eis videbatur +utile differre et facere differri predicta, quia dictus prepositus et +multi alii asserebant quod fratres dicti ordinis qui obierant in extremo +vite eorum asseruerant, in periculis animarum suarum, se et dictum +ordinem falso delatos fuisse de criminibus eis impositis; et quia, si +dicta executio fieret, videbatur posse impedire officium dominorum +commissariorum predictorum, et quia eciam testes aliqui, adducti eadem +die et precedenti coram ipsis dominis commissariis in inquisicione +predicta, erant adeo exterriti, racione processuum quos iidem domini +commissarii, archiepiscopus Senonensis ejusque suffraganei et concilium +fecisse et facturi esse dicebantur, quod non videbantur esse in pleno +sensu suo, ex timore predicto, nec esse ydonei ad ferendum testimonium +in inquisicione predicta, fuissetque reportatum eisdem dominis +commissariis, ut dixerunt, a quodam fuisse dictum, coram domino +archiepiscopo Senonensi ejusque suffraganeis et concilio memoratis, quod +dicti prepositus Pictavensis et archidiaconus Aurelianensis [p. 281] +[qui in dicta die Martis, circa horam prime, premissa intimasse +dicebantur, et ipsi iidem hoc attestabantur suffraganeis domini +archiepiscopi Senonensis predicti in concilio congregatis, tunc absente +dicto domino archiepiscopo Senonensi] predicta non significaverant de +mandato eorumdem dominorum commissariorum, dixerunt et asseruerunt iidem +domini commissarii prefatis magistris Petro, Michael et Johanni, et per +eos significatum voluerunt dominis archiepiscopo Senonensi, suffraganeis +et concilio supradictis, a quibus missi fuerant ad eos, quod predicta +per dictos prepositum Pictavensem et archidiaconum Aurelianensem, dicta +die Martis, circa horam prime, dicta et significata ipsis suffraganeis +et concilio, fuerant dicta et significata de mandato ipsorum dominorum +commissariorum, et ea rata et firma habuerant et habebant. Item, +significaverunt iidem domini commissarii prefatis magistris Petro, +Michael et Johanni Coccardi, et per eos significari voluerunt domino +archiepiscopo Senonensi, ejusque suffraganeis et concilio memoratis, +quod dicti fratres, Reginaldus de Pruino, Petrus de Bononia, et +Guillelmus de Chambonnent et Bertrandus de Sartigiis, interposuerant pro +se et suis adherentibus quasdam appellaciones coram ipsis dominis +commissariis, die Dominica, que fuit decima dies mensis Maii, a domino +archiepiscopo Senonensi ejusque suffraganeis et concilio memoratis; +addicientes iidem domini commissarii se credere quod dicte appellaciones +fuissent, dicta die Martis, intimate per dictos prepositum Pictavensem +et archidiaconum Aurelianensem, domino archiepiscopo Senonensi ejusque +suffraganeis et concilio memoratis, cum per aliquos ex dictis dominis +commissariis hoc fuisset dictum preposito et archidiacono antedictis. + +Postmodum, dictis magistris Petro, Michael et Johanne recedentibus, +ibidem fuerunt adducti ad presenciam dictorum dominorum commissariorum +prefati fratres R. de Pruino, G. de Chambonnent et Bertrandus de +Sartigiis, dicentes quod prefatus P. de Bononia ab eis et eorum +societate fuerat separatus, et nesciebant qua de causa; adjicientes sine +tamen prejudicio et ordinis sui quod ipsi erant simplices et [p. 282] +imperiti, et in se ipsis stupefacti et turbati, ita quod nichil sciebant +ordinare et dictare pro deffensione dicti ordinis sine dicti fratris +Petri consilio. Quare supplicaverunt quod ipsi domini commissarii eum ad +suam presenciam evocarent et audirent, et scirent qualiter et quare ab +eis recesserat, et an vellet insistere deffensioni ordinis predicti vel +desistere ab eadem, et dicti domini commissarii preceperunt dictis +preposito Pictavensi et Johanni de Jemvilla, quod, die crastina in mane, +eundem fratrem P. adducerent ad presenciam eorumdem. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei, Hugone Nicolai, Guillelmo Radulpho et aliis notariis supra +proximo nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit XVIIIIª dies mensis Maii, +convenerunt in predicta capella sancti Elligii dicti domini commissarii, +exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi, supra excusatis, et fuerunt +adducti ad eorumdem dominorum commissariorum presenciam fratres +infrascripti, qui sigillatim requisiti a prefatis dominis commissariis +ad quid venerant, responderunt quilibet per se, quod, cum nuper ipsi se +obtulissent coram ipsis dominis commissariis ad defensionem ordinis +Templi, modo desistere volebant et desistebant a defensione predicta et +renonciabant eidem defensioni. Nomina vero dictorum fratrum sunt hec, +videlicet fratres: Humbertus de sancto Jorgio, Ancherius et Petrus de +Syare milites Vienenses, Petrus de sancta Gressa Ambianensis, Johannes +de Ponte Episcopi Noviomensis, P. de Jans Belvacensis, Philippus de +Villa Selva Noviomensis, Egidius de Cheruto Senonensis, Otho de Anona +Lingonensis, P. de Cheruto Senonensis, Aymo de Perbona Trecensis, +Robertus de Monboin Senonensis, Thomas de Martinhiaco presbyter +Laudunensis, Symon de Cormissiaco Remensis, Poncius de Bono Opere +Lingonensis, Johannes de Noviomo, Nicolaus de Trecis, Johannes de Bersi +de sancto Germano Suessionensis, Guillelmus Ardoini Aurelianensis, +Thomas Quintini Bajocensis, P. de Sarcellis Parisiensis, [p. 283] +Johannes de sancta Genefa Leodiensis, P. de Grumenilio presbyter +Belvacensis, P. de Blesis presbyter Carnotensis, Christianus de Bice +Lingonensis, P. le Picart de Buris Lingonensis, Jacobus dictus Vergus +Meldensis, Gerardus de Belna Eduensis, Johannes de Corvella +Suessionensis, Abertus de Corvella Cathalonensis, Bartholomoeus de +Trecis, Guillelmus de Gi Bisuntin., Theobaldus de Basmonte Carnotensis, +Tonzsanus de Lenhivilla Belvacensis, Johannes de Ellemosina Parisiensis, +Radulphus de Salicibus Laudunensis, Nicolaus de la Gella Laudunensis, +Raynerius de Larchamp Senonensis, Raynaudus de Tremplayo presbyter +Parisiensis, Stephanus de Turno Parisiensis, Guillelmus Bocelli +Ebroicensis, Richardus de Caprosia Parisiensis, Johannes de sancto Lupo +et P. de Arbleya Parisiensis diocesium. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, per dictos dominos commissarios, +presentibus me Floriamonte Dondedei, Hugone Nicolai, Guillelmo Radulpho +et aliis notariis memoratis. + + +Post hec, die Sabati post Ascensionem Domini, videlicet penultima dies +mensis Maii, convenerunt in dicta capella sancti Elligii dicti domini +Bajocensis, Mimatensis et Lemovicensis episcopi, Matheus de Neapoli et +archidiaconus Magalonensis, domino archiepiscopo Narbonensi absente a +civitate Parisiensi, qui supra excusavit in processu quociens +contingerit eum abesse et voluit quod procederetur in negocio ejus +absencia non obstante, et archidiacono Tridentino absente, propter +infirmitatem quam asserebatur habere et ex hoc convenire cum aliis non +posse, prout Johannes clericus Calitensis Rothomagensis diocesis, +familiaris ejusdem domini archidiaconi Tridentini missus ad hoc ab ipso +archidiacono, ut dicebat, asseruit, et excusando eundem. Cum autem in +die Mercurii sancta nuper lapsa, fuisset concordatum unanimiter inter +predictos dominos Narbonensem archiepiscopum, Bajocensem, Mimatensem et +Lemovicensem episcopos ac Matheum de Neapoli, et archidiaconos +Tridentinum et Magalonensem, propter multas causas inter ipsos actas, +quod si contingeret concilium generale prorogari, quod erat [p. 284] +mandatum ad proximas kalendas Octubris prorogari, dicti domini +commissarii supersederent in presenti inquisicione usque ad medium +mensis Octubris vel circa, prout asserebant dicti domini commissarii, +hodierna die congregati dicti domini commissarii presentes, ex causis +pluribus, ut dixerunt, supersedere in ipsa inquisicione usque ad terciam +diem proximi mensis Novembris. Quam diem, cum continuacione sequenti, +assignaverunt ad procedendum in ipsa inquisicione, prout fuerint +raciones, Parisius in monasterio sancte Genovefe, in capella predicta; +et si forte contingeret ipsos dominos presentes, vel eorum aliquem seu +aliquos, dicta die ad procedendum assignata vel in sequentibus abesse, +voluerunt et consensuerunt predicti domini commissarii quod per alios +concommissarios et collegas eorum qui presentes adherunt ipsa die et +sequentibus, procedatur in ipsa inquisicione, secundum formam +commissionis eis facte, usque ad adventum absencium, eorum absencia non +obstante, et nunc, prout ex tunc, excusantes usque ad eorum regressum, +si contingeret eos non adesse in termino supradicto. De quibus omnibus +voluerunt et preceperunt per nos notarios hujus processus fieri publicum +instrumentum. + +Post hec incontinenti, nos notarii subscripti, de mandato dictorum +dominorum commissariorum, ivimus ad prefatum dominum archidiaconum +Tridentinum, ad domum videlicet quam inhabitat in abbacia sancti Germani +de Pratis, sibique ex parte dictorum dominorum commissariorum +significavimus et legimus premissa [que] per eosdem dominos commissarios +hodierna die in prefata capella sancti Elligii acta fuerunt. Qui, eis +auditis, nobis dixit quod ipse bene miserat ad dictos dominos +commissarios dictum Johannem familiarem suum, ad excusandum eum quoad +hodiernam diem propter indisposicionem sui corporis, quam asseruit esse +veram, et excusacionem per dictum Johannem factam dixit se ratam habere. +Dixit eciam quod ipse predictum terminum, assignacionem et alia per +dictos dominos commissarios hodie acta, rata habebat, et bene placebat +ei. Dixit eciam dictus dominus archidiaconus Tridentinus quod [p. 285] +prius non fuerat contradictum de recessu cum eo, salva reverencia +dictorum dominorum collegarum suorum. + +Acta fuerunt hec dicta die, in dictis locis, presentibus me Floriamonte +Dondedei, et magistris Bernardo Filioli, Bernardo Humbaldi, Hugone +Nicolai et Johanne de Fellinis notariis suprascriptis, ac Guillelmo +Radulphi. + + +Qua quidem die tercia mensis Novembris convenerunt in dicta capella +sancti Elligii apud sanctam Genefevam dicti domini episcopus Mimatensis, +Matheus de Neapoli et archidiaconus Tridentinus, et fecerunt requiri +extra dictam capellam et in monasterio sancte Genevefe si esset ibidem +aliquis qui vellet aliquid dicere coram eis pro ordine Templi; et nullo +comparente qui aliquid diceret, dicti domini tres commissarii videntes +quod ipsi non poterant in dicto negocio procedere juxta traditam eis +formam, propter absenciam aliorum concommissariorum suorum, cum dictus +dominus archiepiscopus Narbonensis esset extra Parisius occupatus +propter negocia regia et propter sigillum regium quod tenebat, et +dominus episcopus Bajocensis de mandato regio pro arduis negociis +profecturus esset ad curiam Romanam, et Nicholaus se excusasset per +litteras suas, et prefatus dominus archidiaconus Magalonensis, qui esse +dicebatur apud Montem Pessulanum, excusavit se propter infirmitatem sui +corporis per patentes litteras suas, et memoratus dominus Lemovicensis +episcopus, qui ad predictam diem veniebat, retrocessisset, intellecto +per litteras regias quod non expediebat certis de causibus [sic] in +dicto negocio procedi usque ad principium parlamenti regni proximo +futuri, quod teneri debebat in crastinum festi beati Vincencii, +decreverunt expectandum esse adventum predictorum dominorum +commissariorum, vel aliquorum ex eis, in tali numero quod procedi posset +juxta traditam eis formam. De quibus prefati tres domini commissarii +pecierunt per magistros Hugonem Nicolai et Guillelmum Radulphi notarios +supradictos, qui presentes erant, fieri publicum instrumentum, [p. 286] +et predicta redigi in processu, prout dicti duo notarii, et eciam +predicti tres domini commissarii, aliis dominis commissariis +subscriptis, et mihi Floriamonti Dondedei, Bernardo Filiholi et Bernardo +Umbaldi notariis subscriptis, qui tunc absentes eramus, postmodum die +subscripta proximo retulerunt. + +Acta fuerunt hec per dictos tres dominos commissarios, predictis die et +loco, presentibus magistris Hugone Nicolai et Guillelmo Radulphi +predictis, ut nobis aliis postmodum retulerunt. + + +Post hec, anno eodem, videlicet Mº III^C Xº, die XVIIª mensis Octubris, +indictione VIIIIª, pontificatus sanctissimi patris et domini nostri +domini Clementis Pape quinti anno VIº, convenerunt in capella predicta +sancti Elligii prefati domini Narbonensis archiepiscopus, Mimatensis et +Lemovicensis episcopi, Matheus de Neapoli et archidiaconus Tridentinus, +dominis Bajocensi episcopo et Magalonensi archidiacono legittime +excusatis per patentes litteras eorumdem quarum tenor inferius est +insertus. Et volentes dicti domini commissarii procedere ad testium +recepcionem, fecerunt legi dictas litteras excusatorias, et exponi in +vulgari, presentibus dictis fratribus Guillelmo de Chambonnent et +Bertrando de Sartiges, qui alias ad defensionem ordinis se obtulerant et +jurare viderant testes usque nunc receptos in presenti negocio per +dictos dominos commissarios antedictos, ad hoc specialiter evocatis. Qui +quidem fratres, Guillelmus et Bertrandus, auditis lectis litteris +memoratis, dixerunt et protestati fuerunt quod ipsi persistebant in +appellacionibus prius interpositis per eos, et cum essent layci +illiterati, ut dicebant, pecierunt quod frater R. de Pruino et frater P. +de Bononia supradicti adducerentur ad presenciam eorumdem, cum alias +fuissent dicti fratres R. et P. cum ipsis duobus militibus deputati sub +certa forma ad defensionem dicti ordinis ab illis fratribus Templi qui +Parisius convenerant hoc anno pro defensione predicta. Pecierunt eciam +consilium sibi dari, dicentes quod si essent restituti libertati et +bonis eorum, quod libenter defenderent ordinem supradictum. Cum [p. 287] +autem per dictos dominos commissarios fuisset dictum eisdem prefatos R. +et P. sollempniter et voluntarie renunciasse defensioni ordinis predicti +et rediisse ad primas confessiones factas per eos, et eciam post dictam +renunciacionem prefatum fratrem P. fregisse carcerem et fugisse, et +dictum fratrem R. esse in tali statu quod non est admittendus ad +defensionem ordinis predicti, ut pote quia degradatus per concilium +provincialis concilii Senonensis, offerentes dicti domini commissarii +predictis militibus quod parati erant recipere juramenta testium +recipiendorum in negocio isto in presencia eorumdem militum, si adesse +volebant, et benigne audire si qua vellent proponere coram ipsis. Dicti +milites responderunt se nolle interesse modo nec alias juramentis +testium recipiendorum in negocio prelibato, nisi haberent dictos fratres +R. et P. et consilium, timentes aliter, ut dicebant, prejudicari +appellacionibus predictis. Et sic ab ipsorum dominorum commissariorum +presencia recesserunt. + +Quibus peractis, fratres Galterus de Buris Lingonensis, Stephanus de +Doimont ejusdem, Odo de Doura Petra Eduensis, Enricus de Buris +Lingonensis presbiteri, Johannes Thara Belvacensis, Garnerius de +Vernefraaco Senonensis, Albertus de Columbis Parisiensis, Theobaldus +Tavernarii Parisiensis, P. de Loyson Morinensis, P. de Bello Monte +Belvacensis, Johannes Quintini de Benna Eduensis, et Johannes de sancto +Questo Belvacensis diocesium, qui dicebantur esse fratres dicti ordinis, +licet tunc dicti ordinis habitum non gestarent, adducti ad presenciam +dictorum dominorum pro perhibendo testimonio in negocio isto, juraverunt +coram dictis dominis commissariis, tactis sacrosanctis Evangeliis, +dicere totam plenam meram veritatem in negocio isto, secundum formam +juramenti aliorum testium superius registratam et vulgariter expositam +eisdem. Et dicti domini commissarii deliberaverunt quod ex tunc continue +procederent, quando melius et celerius possent, in negocio supradicto, +et placuit supradictis dominis, archiepiscopo Narbonensi, Mimatensi et +Lemovicensi episcopis et Matheo de Neapoli, quod si contingeret [p. 288] +eos, vel eorum aliquem, ex aliqua causa non convenire ad locum in quo +examinabuntur testes, quod alii college, dum tantum in sufficienti +numero fuerint, procedant in negocio memorato, eorum absencia non +obstante, ne propter dictam absenciam processum retardari contingat. Et +ipsi et dominus archidiaconus Tridentinus unanimiter deputaverunt domum +vocatam de la Serpent, que est abbatis Fiscatensis, sitam Parisius in +Parochia sancti Andree de Arcubus, ad examinandum testes predictos et +alios in dicto negocio producendos, et ad procedendum in dicto negocio +ulterius ut jus erit, donec per eos super ordinacione loci aliud fuerit +ordinatum. + +Tenores autem dictarum litterarum excusatoriarum tales sunt: + +Reverendis in Christo patribus ac dominis, dominis Dei gracia, +Narbonensi archiepiscopo, Mimatensi ac Lemovicensi episcopis, nec non +discretis viris magistris Mateo de Neapoli in ecclesia Rothomagensi, ac +Magalonensi et Tridentino archidiaconis, a Sede apostolica super +inquisicione facienda contra ordinem Templariorum in regno Francie +deputatis, una cum aliis in litteris apostolicis declaratis, G. eadem +gracia episcopus Bajocensis, collega eorumdem in premissis, salutem, cum +sincera in Domino karitate. Quoniam nollemus prefatum inquisicionis +negocium per nostram absenciam impediri, fuerimusque et adhuc simus +arduis negociis tam nostris quam domini Regis et regni impediti, nos +vobis excusavimus, quociens nos abesse contingerit a locis ubi vos vel +ulli ex vobis in dicto negocio insufficienti numero fueritis, secundum +formam apostolicam congregati; vos requirentes quatenus, nostri absencia +non obstante, in dicto negocio procedatis, secundum traditam in hec +formam. Et quam primum poterimus comode, ad vos Parisius accedere +curabimus, dante Deo: Datum XIII die mensis Octubris, anno Domini +millesimo CCCº decimo. + +Reverendis in Christo patribus, dominis ejus carissimis, dominis Dei +gracia, archiepiscopo Narbonensi, etc., Johannes de Monte Lauro +Magalonensis archidiaconus, in negocio inquisicionis contra Templariorum +ordinem in regno Francie una cum eis a Sede apostolica [p. 289] +deputatus, salutem cum omni reverencia et honore. Cum, propter longam +corporis mei molestiam et langorem quem diu passus extiti in tibia et in +pede, non possim iter agredi et continuare, seu ire versus Parisius, ad +procedendum in prelibato inquisicionis negocio vobis et mihi, ut +premissum est, commisso, sine corporali periculo, juxta consilium +medicorum, et ego eciam senciam in me ipso, sicque non possim assignata +die per nos concorditer et statuta adesse Parisius, ut optarem, ad +procedendum una vobiscum in negocio memorato, reverende paternitati et +dominacioni vestre, cum reverencia debita me excuso, vobis humiliter +supplicando, ut ex causis premissis, mea absencia non obstante, die +assignata et diebus ac temporibus subsequentibus, in prefato nobis +commisso negocio procedatis, juxtra traditam nobis formam. Cessante +autem inpotencia ac resumptis viribus, Deo propicio, prosecucioni ac +expedicioni negocii ejusdem interessem, et una vobiscum, ut filius +obediencie, promptis affectibus exequerer officii mei debitum in +premissis. Datum in Monte Pessulano, anno Domini Mº CCCº Xº, scilicet +IIII idus Octubris, pontifficatus sanctissimi patris, domini Clementis +Pape quinti, anno quinto. + +Reverendis in Christo patribus, dominis suis carissimis, dominis Dei +gracia, Narbonensi archiepiscopo, etc., Johannes de Monte Lauro +Magalonensis archidiaconus, in negocio inquisicionis contra Templariorum +ordinem una cum eis a Sede apostolica deputatus, salutem et promptam ad +eorum mandata et beneplacita voluntatem, cum omni reverencia et honore. +Cum, propter corporis mei debilitatem et molestiam, ex multis +passionibus et egretudinibus procedentem, quas passus sum divino judicio +estate ac tempori proximo precedenti, ad presenciam vestram Parisius +accedere non potuerim, sicut voluissem ac pariter debuissem, in statuto +per nos termino et prefixo una vobiscum in predicto negocio processurus, +litteras meas patentes excusacionem meam et inpotenciam continentes +vobis, dominis meis predictis, cum debita reverencia, destinavi et +direxi, quas credo paternitati et dominacioni vestre presentatas fuisse, +loco et tempore competenti, per ejus ministerium cujus fidei ac [p. 290] +solite benignitati eas committendas decrevi, vobis legittime +presentandas. Quia vero illustrissimi domini nostri, Regis Francorum, +recepi litteras, mandatum et precamina, continentes ut, visis et +inspectis suis litteris, omni dilacione remota, Parisius accederem, una +vobiscum in premisso inquisicionis negocio processurus, vel si aliquo +impedimento me contingeret esse detentum, excusacionem meam et +inpotenciam vobis per meas patentes litteras insinuare deberem, juxta +domini nostri Regis prefati mandatum ac jura et apostolice commissionis +beneficium, vobis notifico per presentes me esse impeditum et inpotentem +hoc tempori ad veniendum Parisius, propter persone mee molestiam et +langorem, et idcirco paternitati et dominacioni vestre ex causis +premissis, cum reverencia debita, me excuso vobis, humiliter +supplicando, ut mea absencia non obstante in prefato inquisicionis +negocio procedatis, juxta traditam vobis formam. In quorum omnium +testimonium sigillum meum cereum duxi presentibus apponendum. Actum et +datum in Monte Pessulano, III die mensis Decembris, anno Domini +millesimo CCCº Xº, pontificatus sanctissimi patris, domini Clementis +Pape quinti, anno quinto. + +Acta fuerunt hec anno, die et loco predictis, presentibus venerabili +viro magistro Amilio de Aurelianis, archidiacono Aurelianensi, et me +Floriamonte Dondedei de Mantua, et magistris Bernardo Filioli, Guillelmo +Radulphi, Hugone Nicolai et Bernardo Humbaldi notariis et tabellionibus +suprascriptis. + + +Post hec in crastinum, videlicet die XVIIIª predicti mensis Decembris, +convenerunt in predicta domo abbatis de Fiscano domini commissarii +antedicti, et fuit adductus ad presenciam eorundem frater Johannes de +Thara, predictus testis supra juratus, ut deponeret dictum suum. +Requisitus ante omnia, cum non portaret mantellum Templariorum, si +fuerat de ordine Templi, respondit quod sic, undecim annis vel circa +ante capcionem Templariorum. Mantellum autem cum quo captus [p. 291] +fuit, dixit fuisse consumptum seu confractum, et ex tunc non portavit +mantellum. Requisitus quem statum habebat in ordine Templi, respondit +quod erat preceptor de Monte Boini Senonensis diocesis. Requisitus de +etate sua, respondit se esse circiter LX annorum. Requisitus si alias +fuerat examinatus in facto Templariorum, respondit quod sic, per +episcopum Aurelianensem, et quod reconciliatus fuerat per ipsum +episcopum Aurelianis, et in concilio Senonensi confirmavit suam +confessionem, et postmodum rasit barbam. Lectis autem et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ut sequitur. + +Et primo, ad primum, secundum, tercium et quartum, de abnegacione +Christi, etc., respondit quod in recepcione fratrum dicti ordinis, +faciebant eos communiter vovere castitatem, obedienciam et vivere sine +proprio, et postmodum abnegare Jhesum Christum, sicut sibi videtur. Est +tantum bene certus, ut dixit, quod abnegabant Dominum, et credit quod +per Deum intelligerent Jhesum Christum. Requisitus quomodo sciebat +predicta, respondit quod ipse sic fecerat in recepcione sua. Requisitus +ubi et a quo et quando receptus fuerat in dicto ordine, et quibus +presentibus, respondit se fuisse receptum apud Belvacum, in capella +domus Templi, a fratre Roberto de sancto Pantaleone preceptore dicti +domus, in vigilia festi omnium Sanctorum proxime preteriti fuerunt XIIII +anni, presentibus fratribus Garino de Grandi Villarii presbitero quem +credit esse in Chipro, Petro de Cormelliis serviente, Johanne dicto le +Camus serviente, defunctis, et quibusdam aliis de quorum nominibus dixit +se non recordari, et dixit se fuisse receptum circa horam terciam. +Requisitus quomodo abnegaverat ipse Christum, respondit quod tradito +sibi mantello dictus preceptor precepit ei quod abnegaret Christum, et +ipse fuit totus stupefactus et turbatus, et videbatur sibi quasi quod +esset incantatus, nesciens sibi ipsi consulere cum comminarentur eidem +graviter nisi hoc faceret, et ita abnegavit ore, non corde, ut dixit. +Juravit tunc insuper, ut dixit, se conservaturum bona Templi et secretum +capitulorum et ordinis. + +Item, requisitus si aliquid aliud illicitum fuerat actum in [p. 292] +recepcione sua, respondit quod dictus preceptor precepit ei quod spueret +super quandam parvam crucem, in qua erat ymago Crucifixi, quam idem +receptor tenebat in manu sua, et ipse testis spuit juxta crucem +predictam, sed non super, non tamen recordatur si dicta ymago erat +sculpta vel picta, nec si dicta crux erat lignea vel metalina. + +Item, dixit dictum receptorem tunc precepisse eidem quod oscularetur +ipsum receptorem retro supra braccale in carne nuda, et osculatus fuit +eum ibidem retro altare, ut dixit, nullis presentibus nisi ipsis duobus. +Dixit insuper quod ibidem osculatus fuit ipsum receptorem in umbilico, +sed in tradicione mantelli dictus receptor et alii fratres astantes +fuerunt osculati eum in ore, aliud illicitum non recolit ad presens, ut +dixit, fuisse factum in recepcione sua predicta, et hoc fuit nimium, ut +dixit. + +Item, requisitus si interfuerat recepcionibus aliquorum aliorum fratrum +dicti ordinis, respondit quod sic aliquando. Requisitus ubi, quando et +in quorum recepcione interfuerat, respondit quod Parisius in domo Templi +vidit recipi duos fratres carnales de genere domini de Renaval, et cum +eis Ricardum Scoti, quondam servientem gueti, et multos alios de quorum +nominibus dixit se non recordari, a fratre Hugone de Penrado visitatore +Francie, circa festum beatorum Petri et Pauli proxime preteritum fuerunt +novem anni. Verumptamen in dictis recepcionibus non vidit aliquid +illicite agi, quia recessit cito cogitans quod illa fierent eis que +fuerant facta sibi, quia ipse testis nolebat videre, ut dixit, credit +tantum quod post recessum suum predicta fierent. + +Item, dixit se recepisse fratres P. de Claramonte et Jacobum de Via +Parisia inservientes ipsius ordinis, in capella domus Templi de Campo +Bubali Senonensis diocesis, et dictum fratrem P. recepit, bene sunt octo +anni, presentibus fratribus Guillelmo le Parrier Henrico dicto Bolart +servientibus, et Johanne dicto Peynet, et Hugone dicto David +presbiteris. Prefatum vero fratrem Jacobum dixit se recepisse [p. 293] +per VII menses vel circa ante capcionem Templariorum, presentibus +fratribus Matheo de Telleyo, P. de Lonso servientibus, et Daniele de +Parisiis presbitero, superstitibus; de pluribus dixit se non recordari. +Requisitus si in recepcione dictorum fratrum Petri et Jacobi fuerat +aliquid illicite actum per eum vel per eos, respondit quod in recepcione +dicti fratris Petri nichil fuit illicite actum, nec proponebat dictus +receptor eum, ut dixit, facere Deum abnegare; sed postmodum elapsis +tribus mensibus, vel circa, supervenit frater Gerardus de Villaribus, +qui fuerat preceptor firmiter et erat magnus homo in dicto ordine, et +multum reverebatur ab aliis, ut dixit, qui peciit ab ipso receptore si +fecerat dictum fratrem Petrum abnegare Christum et spuere super crucem +et oscula facere inhonesta; et cum ipse testis respondisset quod non, +dixit ei comminando quod exinde posset incurere magnum dampnum, propter +quod cito posset dictam reprehensionem (_sic_); sed non recordatur qua +die dictus testis precepit dicto fratri Petro quod abnegaret Christum, +quia hoc erat faciendum secundum observanciam ordinis, et quod eciam +debebat spuere supra crucem et facere oscula supradicta, de quo idem +frater Petrus fuit multum stupefactus, dicens ipsi testi: Dimitatis me +in pace. Finaliter tamen ad ejus mandatum abnegavit Christum, quo facto +non curavit idem testis quod alia fierent inhonesta; dixit autem se non +recordari precisse in quo loco erant quando fuit facta dicta abnegacio; +credebat tamen quod essent in campis causa [?] spaciandi, vel in aula +dicte domus de Monte Boini, et erant ambo soli. In recepcione autem +dicti fratris Jacobi, dixit fuisse servata illa que supra deposuit +fuisse facta in recepcione sua, plures dixit se non recepisse, nec +aliorum quam supra deposuit recepcionibus interfuisse quod recordetur. + +Item, requisitus si predictus modus recepcionis servatus in eo et per +eum servabatur communiter in toto ordine et a majori parte, respondit +quod ante capcionem eorum credebat quod non servaretur in toto ordine, +sed audito quod magnus Magister et alii preceptores dicti ordinis +confessi fuerant predicta servare in toto ordine post capcionem [p. 294] +eorum, credidit quod verum confessi fuissent et quod ita servaretur +communiter in toto ordine predicto. + +Item, ad V-VIII articulos, de dogmatizacione, etc., respondit se +audivisse dici ab illo qui eum recepit illa de quibus supra deposuit, et +quod Christus erat falsus propheta; de aliis contentis in ipsis +articulis, dixit se aliud nescire quod supra deposuit. + +Item, ad IX-XIII articulos, de conculcacione crucis, etc., dixit se +nescire nisi quantum supra deposuit. + +Item, ad XIIII et XV, de cato, dixit se nichil scire, quia non +frequentabat capitula generalia eorum. + +Item, ad XVI-XXIII, de sacramento altaris et sacerdotibus, etc., +respondit se nichil scire, adiciens quod ipse bene credebat sacramentum +altaris et omnia alia sacramenta Ecclesie, et se credere quod eorum +sacerdotes debite celebrabant. + +Item, ad XXIIII-VIIII respondit se nichil aliud scire nisi quod +precipiebatur eis districte quod confiterentur fratribus sacerdotibus +ordinis tantum. + +Item, ad XXX-III, de osculis, respondit ut supra et nichil ultra. + +Item, ad XXXIIII-V respondit quod non jurabant sed promitebant quod +ordinem non exirent, et statim pro professis habebantur. + +Item, ad XXXVI-VIIII, de clamdestina recepcione et suspicione, respondit +vera esse contenta in eis, quia ita viderat servari in dicto ordine, et +credit quod predicta fierent ex statuto dicti ordinis et quod hoc bene +sciebat, sed aliam causam non redidit requisitus. + +Item, ad XL-V, de sodomia, respondit se nichil scire nec credebat +contenta in ipsis articulis esse vera, dixit tamen quod receptor suus +dixerat ei in recepcione sua predicta posse fieri secundum observaciones +eorum, et ipse testis respondit ei in vulgari: _Vos poeez la art._ + +Item, ad XLVI-LVII, de ydolis, respondit se nichil scire. + +Item, ad LVIII-LXI, de cordulis, dixit se nichil scire quod tangerent +capita ydolorum; portabant tamen dictas cordulas, et cordula qua ipse +cingebatur fuit sibi data per quandam domizelam. + +Item, ad LXII-VII respondit ut supra de modo recepcionis et de [p. 295] +minis. + +Item, ad LXVIII-LXXII respondit quod ex sacramento tenebantur, ut supra +deposuit, non revellare secreta ordinis, et si revellassent, credit quod +fuissent incarcerati, quia si eciam revellassent honesta que fiebant in +capitulis, fuissent incarcerati. + +Item, ad LXIII respondit, ut supra, verum esse. + +Et ad LXXIIII-VI respondit contenta in eis esse vera. + +Item, ad LXXVII et sequentes usque ad articulum, item quod ellemosine, +respondit, se credere quod ordo ab inicio fuit bonus, credit tamen +contenta in ipsis articulis esse vera, quia Magister magnus et alii, ut +supra deposuit, confessi fuerunt, et quod dicti errores per malos +magistros fuerunt in dicto ordine introducti; alia super ipsis articulis +dixit se nescire. + +Item, ad XCVII, de ellemosinis, respondit quod ipse faciebat eas fieri +convenienter in locis in quibus erat, credit tamen quod aliqui vel +propter avariciam vel propter negligenciam non facerent ut debebant, et +ille qui eum recepit, precepit ei quodam tempore caristie quod +diminueret ellemosinam, ipse tamen non obedivit ei, ut dixit. + +Item, ad XCVIII-C respondit se nichil scire, nec audivisse dici. + +Item, ad CI-VI, de clamdestina recepcione, respondit ut supra, alia +dixit se nescire nisi quod predicta fiebant januis clausis, et +deputabatur unus serviens qui previderet ne aliqui possent eos videre +vel audire. + +Item, ad CVII-XI respondit se nichil scire nisi quod supra deposuit. + +Item, ad CXII-XIII respondit se credere vera esse contenta in eis. + +Item, ad CXIIII-XVII respondit ut supra, alia dixit se nescire. + +Item, ad CXVIII respondit se nescire quod aliquis exiverit dictum +ordinem propter feditates predictas. + +Item, ad CXVIIII respondit se credere contenta in eo esse vera. + +Item, ad CXX-XXIII respondit se credere quod illa que confessus est +supra essent nota inter fratres dicti ordinis, de extra nichil scit, ut +dixit. + +Item, ad CXXIIII-VII respondit, ut supra, se credere vera esse [p. 296] +quod confessi fuerunt. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, precio, amore, timore, odio vel +comodo temporali, quod ipse vel alius pro eo habuerit vel habere speret, +respondit quod non, sed pro veritate dumtaxat, et est sciendum quod +predictus testis est litteratus, et intelligebat et loquebatur Latinum, +et fuit sibi preceptum per dictos dominos commissarios in virtute +prestiti juramenti per eum ne revelaret dictam deposicionem suam +quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio et +me Floriamonte Dondedei, Bernardo Filiholi, Bernardo Humbaldi, Guillelmo +Radulphi et Hugone Nicolai notariis hujus processus. + + +Post hec, die Sabati sequenti que fuit XVIIII mensis Decembris, +convenerunt in dicta domo abbatis de Fiscano dicti domini commissarii, +et fuit adductus ad presenciam eorumdem frater Galterus de Buris +presbiter, Lingonensis diocesis, etatis, ut dicebat, XL annorum vel +circa, qui dicebat se fuisse in dicto ordine Templariorum per VIII annos +ante capcionem eorum, et examinatum fuisse in facto Templariorum per +ballivum Senonensem et postmodum per dominum archiepiscopum Senonensem +qui tunc vivebat, et reconciliatum fuisse Senonis per dominum episcopum +Aurelianensem, vacante tunc sede Senonensi, et in concilio Senonensi +mantellum ordinis postmodum dimisisse. Lectis autem et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis supradictis, respondit ad +eos ut sequitur: + +Et primo, ad primos quatuor articulos, de abnegacione, dixit se nescire +quid servabatur in toto ordine de contentis in ipsis articulis, sed +credebat super hoc servari quod servatum fuerat in recepcione sua facta +in capella domus Templi de Buris Lingonensis diocesis, per fratrem P. de +Scivreyo preceptorem tunc dicte domus, presentibus XIII vel XIIII +fratribus dicti ordinis, quos omnes credebat esse mortuos, et de majori +parte eorum dixit se esse certum, videlicet fratribus Johanne de Buris +presbitero, Martino de Niciaco, Stephano de Volenis, Guido de [p. 297] +Niciaco, Roberto de Vianesio preceptore tunc de Spayaco, Johanne Grilhot +et Radulpho Gandicho servientibus, quos omnes dixit obiisse post +capcionem eorum Senonis, et fratribus Martino oriundo de terra de +Auxeyo, Naucherio de Leyma et quibusdam aliis de quorum nominibus et +eorum morte vel vita non est certus, ut dixit. In dicta autem sua +recepcione, dixit servatum fuisse hunc modum, videlicet quia ipse testis +primo peciit se admitti ad elemosinam dicti ordinis, et fuit sibi dictum +per dictum fratrem P., qui eum recepit, quod diligenter adverteret quid +petebat, quia nesciebat quales erant intus, et quia voluntatem suam +haberet voluntati aliene submittere, si intraret. Instante vero dicto +teste pro dicta recepcione, cum dictus receptor et alii fratres astantes +ad invicem et ad partem collocuti fuissent, misserunt ad eum dictos +fratres Johannem de Buris presbiterum, et Guidonem de Niciaco, qui eadem +dixerunt sibi que dixerat preceptor predictus, et ipso teste respondente +quod eos credebat esse tales interius quales apparebant exterius, et +quod paratus erat subici oneribus ordinis et facere quod alii faciebant, +convenerunt omnes, et dictus receptor tradidit sibi mantellum. Quo +tradito, juravit idem testis super missale, posita manu in loco ubi erat +canon misse, mandante dicto receptore, quod esset obediens preceptis +superiorum suorum ordinis, sed nichil aliud juravit, ut dixit. Post +dictum autem juramentum, dixit predictus preceptor eidem testi quod +secundum puncta ordinis eorum debebat abnegare Christum. De quo idem +testis fuit valde stupefactus, ut dixit, sed mandante eodem receptore, +abnegavit ore tantum, non corde, ut dixit. Quo facto, idem receptor +dixit quod adhuc eciam secundum puncta ordinis debebat spuere super +crucem, et ablata per dictum presbiterum de altari quadam magna cruce +metallina in qua erat sculpta ymago Crucifixi, et tradita dicto +receptori, dictus testis, mandante dicto receptore quod spueret super +eam, spuit non super sed prope eam, quam idem preceptor tenebat inter +duas manus suas super terram. Post predicta vero, dixit supradictus +frater Martinus dicto receptori quod adhuc obmittebat unum de [p. 298] +punctis ordinis, videlicet de osculo posteriori, et tunc dictus receptor +surgens et levare incipiens pannos suos retro dixit eidem testi quod +surgeret et oscularetur eum retro in ano, et cum idem testis surrexisset +obedire volens propter juramentum prestitum per eundem, dictus receptor +dixit ei quod remittebat sibi dictum osculum quia erat sacerdos. +Requisitus si sciebat ex qua causa fiebant supradicta nefanda, dixit +quod non, et quod preceptum fuit ei per dictum receptorem quod non +revellaret predicta, quia si faceret, in districto carcere poneretur. +Nichilominus tamen idem testis, ut dixit, fuit confessus predicta infra +octo dies a tempore recepcionis sue domino Johanni tunc episcopo +Lingonensi, et absolvit eum, injuncta sibi penitencia quod per septem +annos jejunaret sextas ferias in pane et aqua. Fuit tamen dictus +episcopus multum stupefactus audita dicta confessione, ut dixit, eum +multum reprehendens quia fecerat suprapredicta, et stetit dictus +episcopus per magnam pausam antequam absolveret eum et imponeret sibi +penitenciam predictam. Requisitus in quo loco dictus episcopus audiverat +ejus confessionem et quibus presentibus, respondit quod in capella +episcopalis domus vocate de Burgo fuit confessus eidem episcopo, +videntibus Hugueto de Bures fratre ejusdem testis, nunc defuncto, +camerlingo tunc dicti episcopi, qui ipsum introduxit in capella +predicta. Requisitus de hora recepcionis sue, respondit se fuisse +receptum parum ante horam prime; adiciens requisitus se nunquam +interfuisse recepcioni alicujus alterius fratris dicti ordinis, nec +capitulis eorumdem. + +Item, ad V-VIII articulos, de dogmatizacione, etc., respondit se nichil +scire, nec alias audivisse, nec sibi dictum fuisse. + +Item, ad VIIII-XIII articulos respondit de spuicione super crucem sicut +supra dixit; de aliis autem contentis in ipsis articulis dixit se nichil +scire. + +Item, ad XIIII et XV articulos, de cato, dixit se nichil scire. + +Item, ad XVI-XXIII articulos respondit se nescire si credebant +sacramentum altaris, dixit tamen prefatum preceptorem suum precepisse +eidem in recepcione sua, presentibus supradictis fratribus qui [p. 299] +astabant, quod quando missa celebraret, obmitteret quatuor verba secreta +canonis, sed non specificavit verba illa, quia laycus erat. Sed +supradictus frater Johannes presbiter dixit sibi quod ista verba debebat +obmittere: _hoc est enim corpus meum_. Ipse tamen testis non celebravit, +ut dixit, quousque fuit confessus dicto episcopo, sed post dictam +confessionem celebravit pluries et dicta verba non obmisit, ut dixit, +nec sciebat quod alii presbiteri dicti ordinis obmitterent dicta verba. + +Item, ad XXIIII-XXVIIII articulos respondit se nichil scire, asserens +Magistrum et alios laycos non habere potestatem absolvendi a peccatis. + +Item, ad XXX-XXXIII articulos respondit se nichil scire nisi quod supra +deposuit de osculo precepto eidem. + +Item, ad XXXIIII et XXXV respondit sibi dictum fuisse in recepcione sua +per dictum receptorem quod pro professo habebatur, et quod +incarceraretur si extunc exiret, non tamen juravit hoc, nec scit quod in +aliis servaretur. + +Item, ad XXXVI-XXXVIIII articulos respondit se credere vera esse +contenta in ipsis articulis, quia in recepcione sua non fuerunt nisi +fratres ipsius ordinis, et porte fuerunt clause, et quia quidam +presbiter, curatus, ut credebat, ecclesie de Noylh Lingonensis diocesis, +qui, ut sibi videtur, vocabatur Hugo Jurade, inproperavit ipsi testi +post recepcionem suam, dum biberet ipse testis in domo ejusdem +presbiteri, quod mala suspicio erat contra ordinem, quia faciebant +clamdestinas recepciones et capitula eorum. Nulli tamen alii aderant, ut +dicit, quando inproperavit sibi predicta. + +Item, ad XL-XLV, de crimine sodomitico, respondit se nichil scire, nec +audivisse dici aliquid. + +Item, ad XLVI-LVII, de ydolis, respondit se nunquam aliquid audivisse +dici quousque fuit captus, et se nichil scire de predictis. + +Item, ad LVIII-LXI, de cordulis, etc., respondit se nichil aliud scire +nisi quod ei fuit dictum in recepcione sua quod debebat cingi quadam +cordula supra camisiam suam, non tamen fuit sibi tunc nec alias [p. 300] +tradita dicta cordula, sed habuit eam a quadam sorore sua, ut dixit, et +eam portavit per triduum tantum, ut dixit. + +Item, ad LXII-IIII respondit se nescire qualiter alii fratres in dicto +ordine recipiebantur, sed credit quod reciperentur sicut ipse fuit +receptus. + +Item, ad LXV-VII respondit se nichil scire, credit tamen quod si ipse +non fecisset illa que fuerunt injuncta sibi in recepcione sua, quod +fuisset incarceratus, et quod idem fuisset factum de aliis. + +Item, ad LXVIII-LXXII articulos respondit per sacramentum fuisse sibi +impositum quod non revellaret modum recepcionis sue. Et fuit sibi +comminatum quod incarceraretur, si revellaret vel si loqueretur super +hoc aliis, et idem credit quod servaretur in aliis fratribus ordinis +memorati. + +Item, ad LXXIII articulum respondit se credere quod non auderent +confiteri nisi fratribus presbiteris ejusdem ordinis, non tamen fuit +inhibitum, ut dixit. + +Item, ad LXXIIII-VI respondit se credere contenta in ipsis articulis +vera esse. + +Item, ad LXXVII et alios sequentes usque ad XCVII, item quod elemosine, +etc., respondit se nescire nisi quod supra deposuit de se ipso. + +Item, ad XCVII respondit quod ellemosine non fiebant in domibus de Buris +et de Fontanetis Lingonensis diocesis, in quibus fuit moratus, non +sufficienter; advenientes tamen bene accipiebantur ibidem secundum quod +ministrabatur eis subtrahebatur fratribus in locis commorantibus +memoratis. + +Item, ad XCVIII-C respondit se nichil scire nisi quod ei fuit preceptum +quod servaret jura ordinis. + +Item, ad CI-VI articulos, de clamdestinacione, respondit se audivisse +dici quod clam de nocte, clausis januis et custode in ultima parte +posito, exclusis omnibus qui non erant de ordine, dicta capitula +tenebantur Parisius. + +Item, ad CVII-CXI respondit se nichil scire, nec audivisse dici, nec +credere contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, ad CXII et CXIII respondit se audivisse dici contenta in [p. 301] +ipsis articulis esse vera. + +Item, ad CXIIII-CXVII respondit se nescire nisi a tempore quo fuit in +ordine, credit tamen quod antea dicti errores vigebant in ipso ordine, +sed nescit a quo tempore fuerunt introducti. De negligencia autem dixit +prout supra deposuit. + +Item, ad CXVIII respondit se nescire quod aliqui propter predictas +feditates exiverunt ordinem memoratum. + +Item, ad CXVIIII respondit se credere contenta in eo. + +Item, ad CXX-XXIII respondit se credere quod illa de quibus supra +deposuit essent nota inter fratres dicti ordinis, et quod esset de +predictis communis opinio inter eos. De extraneis ab ordine nichil scit, +sicut dixit. + +Item, ad CXXIIII-VII respondit se nichil scire. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, etc., ut supra. + + +Post hec, die Lune ante festum Natale Domini, que fuit XXI dies mensis +Decembris, convenerunt in dicta domo dicti domini commissarii, excepto +domino archiepiscopo, et fuit adductus ad presenciam eorumdem frater +Stephanus de Divione presbiter, Lingonensis diocesis, preceptor de +Divione, testis supra juratus, etatis, ut dixit, septuaginta duorum +annorum vel circa, non defferens mantellum ordinis, quia, sicut dixit, +gentes ducis Burgundie abstullerunt ei per XV dies post capcionem +ejusdem. Lectis autem et diligenter sibi expositis omnibus et singulis +articulis, respondit ad eos ut sequitur. + +Et primo, ad IIIIor primos articulos dixit se nescire quod servabatur in +ordine, verumptamen in recepcione sua facta per fratrem Petrum de +Sivreyo preceptorem de Buris, Lingonensis diocesis, in capella domus +Templi de Taverniaco dicte diocesis Lingonensis, in festo Ascensionis +Domini proximo preterito, fuerunt decem et octo anni elapsi vel circa, +petitis pane et aqua et vestitu ordinis per dictum testem a prefato +preceptore, et responso per ipsum preceptorem quod adverteret quid +petebat, quia consuerat in seculo bene et laute comedere et [p. 302] +dormire et vestire, et in ordine oporteret eum sustinere multa; et ipse +testis respondisset se paratum omnia sustinere, dictus receptor fecit +eum jurare super quemdam missale per ipsum testem tactum quod obediret +omnibus et singulis preceptis suis et aliis superiorum dicti ordinis, et +quod non exiret dictam religionem pro aliqua alia religione; postque, +allata quadam cruce enea in qua erat ymago Crucifixi sculpta, nescit per +quem ex dictis fratribus, et posita ipsa cruce super terra in hora +mantelli dicti preceptoris, item preceptor precepit eidem testi in +virtute juramenti prestiti per eundem quod spueret super dictam crucem, +de quo idem testis multum turbatus extitit, sicut dixit, sed finaliter +metu ipsius preceptoris et aliorum, cum cordis dolore, ut dixit, spuit +non super ipsam crucem sed juxta eam. Quo facto, idem preceptor dixit et +precepit eidem testi quod abnegaret Deum, quo respondente: «Sancta +Maria, quomodo hoc facerem,» preceptor respondit ei quod oportebat eum +abnegare, quia juraverat obedire preceptis suis, et testis abnegavit +ore, sicut dixit, et non corde; et hoc fecit cum magno dolore, et +voluisset, sicut dixit, tunc fuisse extra in libertate sua cum uno solo +brachio, quia faciebat contra conscienciam suam. + +Item, dixit quod, predictis peractis, dictus preceptor dixit ei quod +secundum observancias ordinis eorum recepti debebant osculari in ano +receptores, quia tamen idem testis erat presbiter, parcebat ei et +remittebat sibi dictum osculum. Non recordatur quod alia tunc sibi +fuerint dicta, nisi quod viveret in castitate et sub obediencia, et +absque proprio nisi ipsum proprium voluntate superiorum suorum haberet. +Requisitus de hora recepcionis sue et de presentibus, respondit se +fuisse receptum post missam, inter horam prime et tercie, presentibus +fratribus Diderio de Buris, Guillelmo de Belna, Benigno de Divione, +Martino de Niciaco, Stephano de Volenis et Johanne de Divione +servientibus dicti ordinis, jam defunctis. De plurium aliorum qui +adfuerunt nominibus dixit se non recordari. Requisitus si unquam +interfuerat recepcioni alicujus alterius fratris dicti ordinis, +respondit non, nec capitulis in quibus fierent recepciones. Requisitus +si fuerat alias examinatus in facto Templariorum, respondit [p. 303] +quod sic per dominum archiepiscopum Senonensem qui nunc est, et fuerat +reconciliatus et absolutus per eum. Et dixit se credere, licet hoc +nesciret certitudinaliter, ut dixit, quod communiter fratres ipsius +ordinis reciperentur per eundem modum per quem ipse fuit receptus. + +Item, ad V-XV articulos respondit nichil scire, vel ut supra. + +Item, ad XVI-XXIII respondit quod in recepcione sua fuit sibi dictum per +predictum receptorem quod, quando celebraret missam, obmitteret IIIIor +verba canonis; et frater Guillelmus de Belna predictus, qui sciebat +aliquantulum de litteris, dixit ipsi testi quod ista erant illa verba +que debebat obmittere, videlicet que incipiunt _hoc est_, et ipse testis +respondit quod ea obmitteret, verumptamen nunquam obmisit ea celebrando, +ut dixit. De aliis autem contentis in ipsis articulis, dixit se nichil +scire, adiciens quod ipse bene credebat sacramentum altaris et omnia +alia ecclesiastica sacramenta. Requisitus si fuerat locutus cum fratre +Galtero de Buris presbitero, teste proximo precedenti, cum cujus +deposicione videbatur concordari, respondit quod sic tenebantur in eadem +domo, verumptamen nichil dixerat ei de deposicione sua, quia in virtute +juramenti prestiti per eum fuerat inhibitum ipsi fratri Galtero ne +revellaret eam, ut sibi dixit. Requisitus si fuerat ante capcionem suam +confessus de predictis, respondit quod sic in crastinum recepcionis sue +in ecclesia fratrum Minorum de Divione, distante per duas leuchas a loco +in quo fuerat receptus, cuidam fratri Minori habens potestatem episcopi +Lingonensis, confessoris ducisse Burgundie, qui vocabatur, ut videtur +ipsi testi, frater Nicolaus, et dictus frater absolvit eum, posita +penitencia quod per annum portaret super carnem nudam unam cordam cum +quinque nodis qua cingeretur, et quod diceret qualibet die ter psalmum +Miserere mei, et quod in qualibet sexta feria Quadragessime tunc +sequentis legeret ex integro unum psalterium. De presentibus in loco in +quo fuit confessus, dixit se non recordari nec scire si dictus frater +adhuc vivebat. Erat tamen vivus quando ipse testis fuit captus. + +Item, ad XXIIII-VIII respondit se non credere quod aliqui layci [p. 304] +possent absolvere a peccatis, verumptamen dixit se audivisse apud +Divionem in domo Templi ter vel quater a quibusdam ex fratribus dicti +ordinis, de quorum nominibus dixit se non recordari, quod magnus +Magister eorum poterat absolvere a peccatis. + +Item, ad XXX-XXXIII, de osculis, respondit se nichil scire nisi quod +supra deposuit. + +Item, ad XXXIIII-V respondit se credere vera esse contenta in ipsis +articulis, quia ipse juraverat non exire dictum ordinem, et fuerat sibi +dictum in recepcione sua quod pro professo habebatur. + +Item, ad XXXVI-XXXVIIII respondit se credere contenta in eis vera esse, +scilicet quod clandestine fierent recepciones, quia ita factum fuerat +quando ipse fuit receptus, credens quod ex hoc suspicio contra dictum +ordinem haberetur. + +Item, ad XL-XLV, de crimine sodomitico, respondit se nichil scire, et +quod non credebat contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, ad XLVI-LVII, de ydolis, dixit se nichil scire nec ante capcionem +eorum audivisse, et quod non credebat contenta in ipsis articulis esse +vera. + +Item, ad LVIII-LXI respondit quod in recepcione sua fuit sibi preceptum +quod super camisiam suam cingeret unam zonam de filo, et eam portavit +per annum, ut dixit, credens quod idem facerent alii, ut dixit; nunquam +tamen, ut dixit, de ydolorum capita dictis cordulis cingeretur [sic], +nec scit aliquid aliud de predictis. + +Item, ad LXII-IIII, de modo recepcionis, respondit se nescire nisi quod +supra deposuit. + +Item, ad LXV-VII respondit se nescire si fuissent interfecti vel carceri +mancipati nolentes predicta facere, nec audivit, ut dixit, quod aliquis +propter premissa fuerit captus vel interfectus. + +Item, ad LXVIII-LXXII respondit se jurasse quod non revellaret secreta +ordinis et capitulorum nec modum recepcionis sue, et credit quod idem +facerent alii, dicens se audivisse quod si aliqui revellassent, fuissent +incarcerati. + +Item, ad LXXIII respondit se nichil scire, et quod non fuerat [p. 305] +sibi injunctum quod non confiteretur nisi sacerdotibus dicti ordinis, +audivit tamen dici quod injungebatur fratribus laycis ipsius ordinis +quod non confiterentur nisi presbyteris ejusdem ordinis sine licencia +superiorum suorum, et hoc ferebatur communiter et publice in ipso +ordine, nescit tamen ubi nec a quibus audivit. + +Item, ad LXXIIII-VI respondit se credere vera esse quod negligentes +fuerunt, ut in articulis continetur. + +Item, ad LXXVII et alios sequentes usque ad XCVII respondit se nescire +si ultra mare et in aliis locis dicti ordinis servabantur contenta in +ipsis articulis et si erant vera, credit tamen quod servaretur in +aliorum recepcionibus quod fuit servatum in sua. + +Item, ad XCVII respondit quod in locis in quibus ipse fuerat in ordine, +elemosine restringebantur, quia consueverant fieri ter in ebdomada, et +modo non fiebant nisi semel, pauperes autem non recipiebantur ad +hospitalitatem et ad jacendum, sed divites, et hoc ipse testis dixit se +servasse quando erat preceptor de Divione. + +Item, ad XCVIII-C respondit quod precipiebatur sub debito juramenti quod +conservarent jura et bona ordinis; de aliis contentis in ipsis articulis +dixit se nichil scire. + +Item, ad CI-VI respondit quod capitula tenebantur januis clausis, nec +intrabant nisi fratres dicti ordinis, et audivit dici quod capitula que +tenebantur Parisius quandoque incipiebant in media nocte, alia super +hiis dixit se nescire. + +Item, ad CVII-XI respondit se nescire quod Magister et alii layci +possent absolvere a peccatis, nec credit contenta in ipsis articulis +esse vera nisi in quantum supra deposuit. + +Item, ad CXII-XII respondit verum esse quod quidquid magnus Magister et +conventus ordinabat servabatur in toto ordine, et dicebatur inter eos +quando aliqua precepta veniebant quod Magister et conventus mitebat ea +et oportebat servari. + +Item, ad CXIIII-XVII respondit se nescire quando dicti errores +inceperunt, sed credit quod diu duraverunt, et quod negligentes [p. 306] +fuerunt in corigendo. + +Item, ad CXVIII respondit se nescire quod propter feditates predictas +exiverunt aliqui ordinem, sed propter alias causas multi. + +Item, ad CXVIIII respondit quod post capcionem eorum grandia scandala +sunt exorta contra ordinem, sed ante capcionem eorum nichil audivit de +scandalis predictis. + +Item, ad CXX-XXIII respondit se credere quod illa que supra confessus +est esse vera, essent publica et notoria inter fratres ordinis, et quod +communis opinio esset inter eos sed non inter seculares. + +Item, ad CXXIIII et ultimum respondit se audivisse dici quod magnus +Magister et multi alii fuerunt confessi multos errores. + +Item, requisitus si prece, precepto, amore, odio, timore, temporali +comodo habito vel habendo, sic deposuerat, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit preceptum per dictes dominos commissarios +quod non revellaret dictam suam deposicionem quousque attestaciones +fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus magistro Amisio et +me Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra proximo scriptis. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit XXII dicti mensis Decembris, +convenerunt in dicta domo dicti domini commissarii, et fuit adductus ad +presenciam eorumdem frater Odo de Dona Petra presbiter, Eduensis +diocesis, testis suprajuratus, etatis quinquaginta septem annorum vel +circa, ut dixit, non defferens mantellum ordinis, quia in concilio +Senonensi dimisit ipsum una cum multis aliis et fuerat examinatus et +reconciliatus et absolutus per eum. Lectis autem et diligenter sibi +expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad eos ut sequitur: + +Et primo, ad IIII primos dixit se fuisse receptum in ordine Templi in +capella domus Templi de Maynilio sancti Lupi Trecensis [p. 307] +diocesis, die Dominica post octabas instantis festi Purificationis beate +Marie, erant XX anni vel circa, per fratrem Anricum de Supino, +preceptorem tunc baylive Templi de Coloribus, post missam, inter horam +prime et tercie, presentibus fratribus Michaele presbitero, curato tunc +ecclesie de Turniaco, Thoma de Veneysi, Johanne dicto le Ganheur, +Johanne Bergerio, jam deffunctis, ut dixit, et Thomas de Funis, +servientibus, de cujus Thoma vita vel morte dixit se nichil scire. In +sua autem recepcione dixit fuisse servatum hunc modum. Nam tradito sibi +per dictum receptorem mantello et birreto, fecit eum jurare super quodam +missali, aperto in loco in quo erat canon misse, quod obediret preceptis +superiorum suorum dicti ordinis, et vovit castitatem, obedienciam et +vivere sine proprio. Post que precepit sibi idem receptor quod spueret +super ymaginem Crucifixi que erat in dicto missali, et ipse testis spuit +non super ipsam ymaginem Crucifixi nec super librum, sed prope ipsum. +Adiciens se cum magna cordis amaritudine hoc fecisse, et quod tunc magis +voluisset habuisse crura fracta quod facere predicta, et fuit per +aliquod spacium, sicut dixit, reluctatus priusquam hoc faceret. Sed +dictus preceptor dixit quod oportebat hoc facere eundem. Item precepit +eidem dictus receptor, ut dixit, quod ipse abnegaret Crucifixum cujus +imago erat in dicto libro. Et tunc ipse testis fuit stupefactus, dicens +eis quod hoc facere malum esset, et eis subicientibus quod hoc oportebat +eum facere vellet nollet, abnegavit, ut dixit, ore sed non corde. Item, +dixit ei idem preceptor quod secundum observaciones ordinis eorum ipse +testis debebat ipsum receptorem osculari retro in ano, sed quia ipse +testis erat presbiter, remittebat sibi osculum supradictum. Item, dixit +predictum receptorem precepisse eidem quod quando celebraret missam, +obmitteret IIII verba canonis per que fit consecracio, sed non nominavit +sibi dicta verba. Et ipse testis nichil respondit dicto receptori, quia +non intendebat ei in hoc obedire, sicut dixit. Item, dixit quod post +triduum dominus Johannes de Nantolio, tunc episcopus Trecensis, +visitasset in dicta domo Templi de Maynilio sancti Lupi, idem testis +post missam fuit confessus de predictis eidem episcopo in [p. 308] +camera quadam dicte domus in qua erat idem episcopus, et ipse episcopus +stupefactus de predictis et dicens: «Istud est male factum,» noluit illa +die absolvere eum. Sed dixit ipsi testi quod die sequenti sequeretur eum +apud Treccas, et fuit eum secutus in crastinum, et denuo fuit sibi +confessus predicta in capella domus sue episcopalis, et tunc absolvit +eum, inposita sibi penitencia quod per annum non portaret pannos lineos +sexta feria, et quod jejunaret in pane et aqua per tredecim dies Veneris +post Pascha tunc instans. Requisitus si aliqui viderunt quomodo fuit +confessus episcopo supradicto, respondit quod sic familiares ipsius +episcopi quorum non habebat noticiam, qui de mandato ejusdem episcopi +retraxerunt se ne possent eos audire. Et ante dictam confessionem et +absolucionem non celebravit, ut dixit, sed post frequenter, verba +predicta canonis non obmitendo, ut dixit. + +Item, dixit quod credebat alios in ordine communiter ita receptos fuisse +sicut ipse fuerat receptus, quia non credit quod fecissent talem +singularitatem in eo; non tamen est certus si ita servabatur in aliis, +quia nunquam interfuit, sicut dixit, recepcioni alicujus alterius +fratris dicti ordinis nec capitulis eorumdem, nec unicuique revellavit +dictum modum recepcionis sue alicui ex fratribus dicti ordinis, nec ab +eis peciit nec audivit, ut dixit, qualiter fuerunt recepti, nec fuit per +aliquem de ordine petitum ab eo qualiter fuerat receptus in ordine, +sicut dixit. + +Item, ad V-VIII, de dogmatizacione, respondit quod nichil fuerat sibi +dictum de contentis in ipsis articulis in recepcione sua, nec aliquid +super hoc audivit nisi in quantum supra deposuit. + +Item, ad VIIII-XIII, de spuicione super crucem, respondit ut supra de +aliis contentis in ipsis articulis nichil sciens, sicut dixit, nec +credit quod alii facerent aliud quam se supra fecisse deposuit. + +Item, ad XIIII-XV, de cato, dixit se nec scire, nec audivisse, nec +credere. + +Item, ad XVI-XXIII respondit se nichil scire de intencione aliorum si +credebant sacramentum altaris et alia ecclesiastica sacramenta; ipse +tamen testis credebat in eis, verumptamen non existimabat quod [p. 309] +receptor suus, qui preceperat ei quod obmitteret IIIIor verba canonis, +crederet sacramentum altaris. + +Item, ad XXIIII-VIIII respondit se nichil scire, et quod bene sciebat +Magistrum et alios laycos non posse absolvere a peccatis. + +Item, ad XXX-XXXIII, de osculis, respondit se nichil scire nisi quod +supra deposuit, dicentes quod eciam in ore non fuerunt osculati eum nec +ipse eos in recepcione sua. + +Item, ad XXXIIII-XXXV respondit se credere quod statim pro professis +haberentur, quia fuit sibi dictum in recepcione sua et quod non poterat +ex tunc exire ordinem memoratum et quod non exirent preceperunt ei in +virtute juramenti prestiti per eundem. + +Item, ad XXXVI-XXXVIIII respondit quod januis clausis, nullis +presentibus nisi fratribus ordinis, fiebant recepciones, et presumit +quod seculares habuerunt ex hoc suspicionem contra ordinem memoratum. + +Item, ad XL-XLV, de crimine sodomitico, respondit se nichil scire nec +audivisse nisi post capcionem eorum, nec credit contenta in ipsis +articulis esse vera. + +Item, ad XLVI et XI sequentes, de capitibus ydolorum et aliis, respondit +se nichil scire nec audivisse nisi post capcionem eorum, nec credit +contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, ad LVIII-LXI respondit fuisse sibi preceptum in recepcione sua +quod cingeret se super camisiam una cordula. Non tamen fuit sibi +tradita, sed ipse procuravit eam habere et portavit eam longo tempore, +et credit quod alii fratres ordinis eciam portarent; quod cum dictis +cordulis tangerentur capita ydolorum nesciebat nec audiverat, sicut +dixit. + +Item, ad LXII-LXIIII respondit se credere quod communiter fiebant +recepciones in toto ordine eo modo quo deposuit se fuisse receptum; +aliter nesciebat, ut dixit. + +Item, ad LXV-LXVII respondit se nescire si fuissent capti vel interfecti +nolentes facere predicta; credit tamen quod si ipse non fecisset +in recepcione sua illa que fuerunt sibi precepta, quod [p. 310] +fecissent dampnum et villaniam ei, et idem credit de aliis. + +Item, ad LXVIII-LXXII respondit se nichil scire nisi in quantum de se +ipso deposuit, credens idem de aliis quod de se ipso; non tamen audivit +quod aliquis revellaverit, nec quod ex hoc punitus fuerit. + +Item, ad LXXIII respondit quod sibi non fuerat injunctum ne confiteretur +nisi fratribus presbiteris dicti ordinis; audivit tamen dici in dicto +ordine ab aliquibus dicti ordinis quod non debebant confiteri nisi +fratribus presbyteris dicti ordinis absque licencia superiorum suorum, +non tamen recordatur ubi, quando et a quibus audivit predicta. + +Item, ad LXXIIII-LXXVI respondit quod male fecerant, quia errores non +correxerant, et quod fuerant negligentes, si non dixerant superioribus +suis, nec credit quod denunciassent. + +Item, ad LXXVII-XVIIII sequentes, quod predicta fiebant ultra mare, +etc., respondit se nichil scire nisi in quantum supra deposuit. + +Item, ad XCVII respondit quod bone gentes recipiebantur bene ad +hospitalitatem, sed ellemosine non fiebant ut consueverant, et audiverat +dici quod in domo Templi de Salice supra Yonem Altisiodorensis diocesis +consueverant fieri ellemosina ter in septimana, sed modo non fiebant +nisi bis, et fuerat ordinatum hoc, ut dixit se audivisse, quia loco +tercie dabatur omnibus transeuntibus helemosina. + +Item, ad XCVIII et C respondit se nescire nec audivisse quod per nefas +possent acquirere, nec quod hoc jurarent, nec quod non reputaretur +peccatum propter hoc degerare. + +Item, ad CI-VI, de clandestinacione, respondit se audivisse quod +Parisius incipiebant tenere capitulum generale post mediam noctem, ipse +autem non interfuerat capitulis, nec sciebat nisi in quantum supra +deposuit de se ipso in cujus recepcione porte clause fuerunt. + +Item, ad CVII-XI respondit se dixisse supra quod sciebat de contentis in +ipsis articulis et aliud nesciebat, ut dixit, sed erat bene certus quod +layci non poterant absolvere a peccatis. + +Super CXII et XIII respondit se nescire certitudinaliter, credit +tamen quod tenebantur observare illud quod magnus Magister [p. 311] +ordinabat et mandabat servari. + +Item, ad CXIIII-XVII respondit se nescire quando errores inceperunt; +credit tamen quod ante recepcionem suam dicti errores inceperunt, et +quod fuerunt negligentes, ut supra deposuit. + +Item, ad CXVIII respondit se nescire quod propter feditates illas +aliquis ordinem predictum exiverit. Sed propter alia aliqui exiverunt. + +Item, ad CXVIIII respondit se credere quod grandia scandala sunt propter +predicta exorta in cordibus fidelium. + +Item, ad CXX et CXXIII respondit se credere quod inter fratres ordinis +esset notus et manifestus predictus modus recepcionis eorum per eum +confessatus, sed non inter extraneos. + +Item, ad CXXIIII et ultimum respondit se audivisse dici quod magnus +Magister et alii confessi fuerunt multos errores coram domino Papa, et +credit quod confessi fuerunt errores illos quos hic confessus est. + +Item, requisitus si testes supra proximo examinati cum quibus +commorabatur in carcere revellarunt suas deposiciones, respondit quod +non. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, amore, odio, timore, +vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit preceptum per dictos dominos commissarios +quod hanc suam deposicionem non revellaret quousque attestaciones +fuerint publicate. In virtute prestiti juramenti per eundem. + + +Item, eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam dictorum dominorum +commissariorum frater Garnerius de Venesi serviens diocesis Senonensis, +testis suprajuratus, etatis L annorum, ut credit, vel circa, cum quo +fuerat inquisitum, ut dixit, super facto Templariorum per dominum +episcopum Aurelianensem, Senonis sede archiepiscopali tunc vacante, et +fuerat absolutus et reconciliatus per eum; mantellum autem ordinis, quem +non ferebat, dixit se dimisisse in concilio Senonensi, quia non placebat +sibi ulterius portare ipsum. Lectis autem et expositis sibi [p. 312] +omnibus et singulis articulis, respondit ad eos ut sequitur: et primo, +ad IIII primos respondit se fuisse receptum in capella domus templi de +Turniaco diocesis Senonensis, post missam ante horam prime, a fratre +Anrico de Supino preceptore ballive Templi de Coloribus, presentibus +fratribus Michaele de Bria presbitero, Thoma de Veneysiaco, Roberto de +Chananes, Symone de Bella Villa in Campania et Guidone de Supino +servientibus, de quorum vita vel morte dixit se nichil scire nisi de +presbitero quem scit esse mortuum. Et fuit facta dicta sua recepcio +Dominica post festum beati Martini nuper lapsum, fuerunt XV, vel XVI +anni, vel circa; per hunc modum, nam existentibus predictis preceptore +et fratribus in capella quasi in consilio venit extra dictam capellam ad +ipsum testem supradictus frater Symon, ut sibi videtur, instruens eum ut +peteret panem et aquam ordinis, quibus petitis et ipso teste intra +capellam introducto, dixerunt ei quod multa oporteret eum sustinere et +subici voluntati aliene et aliquando peditare quando alii equitarent, et +ipso respondente quod paratus erat omnia sustinere, dictus preceptor +tradidit ei mantellum dicti ordinis. Quo tradito fecit eum jurare super +quoddam missale apertum, in quo erat ymago Crucifixi, quod esset +obediens preceptis superiorum suorum dicti ordinis, et vovit castitatem, +obedienciam et vivere sine proprio. Post que dictus receptor precepit +eidem testi quod spueret supra dictam ymaginem Crucifixi existentem in +libro, de quo idem testis multum, sicut dixit, doluit; spuit tamen juxta +ipsam ymaginem et non supra, quia dixerat sibi quod istud erat de +punctis ordinis. Postmodum idem preceptor precepit eidem, ut dixit, quod +abnegaret Deum, et cum ipse testis de hoc dolens quasi reluctaretur, +dixit ei dictus receptor: «Ne timeas, oportet te facere, quia hoc est +preceptum ordinis.» Et tunc abnegavit ore, non tamen corde, ut dixit. +Quibus peractis ad preceptum ipsius receptoris fuit eum osculatus in +carne nuda dorsi sui inter zonam et bragale. Et discoperuit se dictus +receptor quasi ex parte lateris clamide et corseto reversatis, et dixit +idem receptor predictum osculum faciendum esse secundum statutum +ordinis; alia inhonesta non fuerunt facta in sua recepcione [p. 313] +quod recordetur. Requisitus si idem modus recepcionis, qui fuerat +servatus in eo, servabatur communiter in toto ordine in recepcione +aliorum fratrum, respondit se nescire pro certo, quia non interfuerat +recepcioni aliorum fratrum dicti ordinis nec capitulis eorumdem; +credebat tamen quod per eundem modum communiter alii reciperentur, et +quod ipse non fuerit sic infelix quod talis recepcionis modus singularis +incoatus fuerit in eodem. + +Item, ad V-VIII, de dogmatizacione, respondit se nichil scire nec +audivisse. + +Item, ad VIIII et quatuor sequentes, de spuicione super crucem, +respondit ut supra de se ipso, de aliis contentis in ipsis articulis +nichil sciens. Item, dixit quod errores supra confessatos per eum fuerat +circa V septimanas post recepcionem suam confessus in ecclesia fratrum +Minorum de Trecis cuidam fratri Minorum qui vocabatur frater Johannes, +cujus cognomen ignorat; fuerat tamen commoratus in Grecia, ut idem +frater dixit eidem testi, et erat parve stature, nec loquebatur bene +Galicum; qui frater, audita dicta confessione, fuit stupefactus, et +arguit dictum testem de hiis que fecerat, et confortavit eum ad bene +faciendum, et absolvit eum, imposita sibi penitencia quod faceret +celebrari XIII missas de Sancto Spiritu ut illuminaret eum, et quod +jejunaret per unum annum in sextis feriis, in pane et aqua si posset, et +si non posset, quod daret unum denarium pro singulis sextis feriis +quibus non jejunaret. De dicto autem fratre Minore non erat certus si +vivit, vel non; viderat eum tamen fuerunt circiter quinque anni. + +Item, ad XIIII-XV, de cato, respondit se nichil scire nec audivisse ante +capcionem eorum. + +Item, ad XVI et VII sequentes, de sacramento altaris, respondit se +nichil scire; sed ipse credebat sacramento altaris et aliis +ecclesiasticis sacramentis; non tamen credit quod ille qui recepit eum +esset bonus Christianus, quia precipiebat ei quod faceret supradicta. + +Item, ad XXIIII et V sequentes respondit se nichil scire, sed bene +credebat quod magnus Magister et alii layci non poterant [p. 314] +absolvere a peccatis. + +Item, ad XXX et III sequentes, de osculis, respondit se nescire nisi +quod supra deposuit. + +Item, ad XXXIIII et V respondit se credere contenta in eis vera esse, +quia juraverant non exire predictum ordinem, et fuerat ei dictum quod +pro professo habebatur. + +Item, ad XXXVI-VIIII respondit recepciones clamdestine januis clausis, +exclusis omnibus, nisi fratribus ipsius ordinis, fieri, et quod ex hoc +habebatur vehemens suspicio contra eundem ordinem, et ipse testis +habebat eandem, ut dixit, postquam fuit receptus. + +Item, ad XL et V sequentes, de crimine sodomitico, respondit se nichil +scire nec audivisse. + +Item, ad XLVI et XI sequentes, de capitibus ydolorum, respondit se +nichil scire nec audivisse ante capcionem eorum. + +Item, ad LVIII et III sequentes respondit preceptum fuisse eidem in sua +recepcione quod jaceret cum pannis suis lineis, et quod cingeretur una +cordula, que tamen non fuit ei tradita, sed habuit eam postmodum a +quadam sorore sua, et eam portavit aliquantulum absque aliqua mala +intencione. De aliis contentis in ipsis articulis dixit se nichil scire. + +Item, ad LXII, III et IIII respondit se credere quod communiter +servaretur in ordine modus recepcionis qui fuit servatus in eo. + +Item, ad LXV, VI et VII respondit se nescire quod aliquis fuerit captus +vel interfectus propter revellacionem predictorum. + +Item, ad LXVIIII et quatuor sequentes respondit se credere quod per +juramentum imponebatur eis ne inter se vel aliis revellarent modum sue +recepcionis, quia ita fuerat impositum ipsi testi in sua recepcione, et +credit quod si revellassent, fuissent incarcerati. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, coram dictis dominis +commissariis, hoc salvo quod dictus dominus Matheus, antequam dictus +frater Garnerius deponeret super Vº articulo et aliis sequentibus, +recessit propter indisposicionem sui corporis, presentibus dicto +Magistro Amisio et me Floriamonte Dondedei et aliis notariis [p. 315] +supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti que fuit dies XXIII dicti mensis +Decembris, rediit ad presenciam dictorum dominorum commissariorum, +excepto domino archiepiscopo, in dicta domo prefatus testis ad +perficiendum deposicionem suam; requisitus autem super LXXIIIº articulo, +respondit sibi fuisse injunctum in recepcione sua quod non confiteretur +nisi fratribus sacerdotibus dicti ordinis, quos dicebant habere +potestatem absolvendi a domino Papa, credens quod idem injungeretur +aliis, sicut dixit. + +Item, contenta in LXXIIII, V et VI articulis, de negligencia +corectionis, dixit esse vera. + +Item, ad LXXVII et XVIII sequentes respondit quod non fuerat ultra mare, +et ideo nesciebat quid fiebat ibi; credit tamen quod modus, per quem +dixit se fuisse receptum, servaretur ubique in ordine in recepcione +aliorum, et quod nolentes servare fuissent puniti; alia dixit se nescire +de contentis in articulis memoratis. + +Item, ad XCVII respondit quod quando primo intravit ordinem, fiebant ibi +largiores elemosine quam ex tunc fuerint facte; boni tamen homines bene +recipiebantur ad hospitalitatem ab eis. + +Item, ad XCVIII et C respondit sibi fuisse preceptum in recepcione sua +quod bene et districte custodiret bona ordinis, credens quod aliis +injungeretur idem. Sed de aliis contentis in ipsis articulis aliud +nesciebat, ut dixit. + +Item, ad CI et V sequentes respondit se audivisse dici quod capitulia +tenebantur interdum de nocte, firmatis portis et exclusis extraneis ab +ordine; non tamen audivit quod ponerentur excubie; in recepcione autem +sua porte fuerunt clause et exclusi extranei, sicut dixit. + +Item, ad CVII et quatuor sequentes dixit se nichil scire nisi quod supra +deposuit, sed non credit quod layci possint absolvere a peccatis. + +Item, ad CXII et XIII respondit se audivisse dici et credere [p. 316] +quod illud servabatur in ordine quod magnus Magister cum conventu +statuebat. + +Item, ad CXIIII et III sequentes respondit se nescire si ordo potuerit +renovari ex quo errores inceperunt in eo, sed credit quod sic, et quod +in corrigendo fuerint negligentes. + +Item, ad CXVIII respondit se credere multos exivisse ordinem propter +predictas feditates, et quod ipse eciam in crastinum sue recepcionis +libenter exivisset, si ausus fuisset. + +Item, ad CXVIIII respondit se credere scandalum fuisse exortum ut in +articulo continetur. + +Item, ad CXX et III sequentes respondit se credere quod modus +recepcionis et alia de quibus supra deposuit essent publica et notoria +inter fratres dicti ordinis, non inter extraneos. + +Item, ad CXXIIII et omnes sequentes respondit se credere et audivisse +dici quod magnus Magister et alii confessi fuerant errores de quibus +ipse testis supra deposuit. + +Item, requisitus si prece, precepto, timore, amore, odio vel comodo +temporali habito vel habendo sic deposuerat, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui preceperunt dicti domini commissarii, in virtute +juramenti prestiti per eundem, quod non revellaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Post hec, eisdem die et loco, fuit adductus ad presenciam eorumdem +dominorum commissariorum frater Aimericus de Buris presbiter Lingonensis +diocesis, testis supra juratus, etatis sexaginta annorum, vel circa, ut +dicebat, non deferens mantellum ordinis, quia abjecerat eum, sicut +dixit, in concilio Senonensi, et fuerat, sicut dixit, examinatus in +facto Templariorum Senonis per dominum archiepiscopum Senonensem +premortuum, et postmodum in eodem loco absolutus et reconciliatus per +dominum episcopum Aurelianensem, et denuo in Quadragesima proximo +preterita examinatus per dominum archiepiscopum Senonensem qui nunc est. +Lectis autem et diligenter sibi expositis omnibus et singulis [p. 317] +articulis, respondit ad eos singulariter interrogatus ut sequitur: + +Et primo, ad IIII primos dixit quod nesciebat si erant vera contenta in +ipsis articulis, quia nusquam interfuerat capitulis nec recepcioni +alicujus alterius fratris; dixit tamen quod ipse fuerat receptus in +dicto ordine per unum annum et viginti dies ante capcionem eorum circa +festum beati Nicolai hiemalis, apud Castellionem super Seccanam +Lingonensis diocesis, per fratrem Robertum Lescolhe tunc preceptorem +dicti loci, presentibus fratre Petro de Loernia presbitero, morante tunc +apud Espalhi, et cum ipse peciisset a dicto preceptore panem et aquam +ordinis, idem preceptor fecit eum vovere castitatem et vivere sine +proprio et obedienciam, et predicta juravit supra quendam librum. +Precepit insuper sibi quod non intraret domum in qua mulier jaceret de +puerperio, et quod non esset compater, et quod non biberet in taberna +cum secularibus. Item, dixit quod predictus receptor precepit ei quod +abnegaret Dominum, et abnegavit; postmodum precepit ei quod spueret +super ymaginem Crucifixi que erat in dicto libro, et ipse spuit non +supra sed juxta, et predicta fecit, sicut dixit, ore non corde, et +stupefactus propter illa que precipiebantur ei; et insuper fuit +osculatus dictum receptorem primo in ore et postea super camisiam supra +bracale, sed dictus receptor precepit ei quod oscularetur eum magis +infra, et predicta dicebat esse dictus receptor de statutis ordinis, et +ipse testis tunc ita credidit, sicut dixit. Precepit insuper ei, sicut +dixit, quod si fratres milites vel servientes dicti ordinis, vel alii +armigeri qui non erant de ordine, quando fiebant transitus ultramarini, +vellent jacere cum eo, quod reciperet eos in lecto suo. Ipse tamen +testis non intelligebat in hoc aliquod malum, sed quod hoc fieret +propter penuriam lectorum. Adiciens quemdam militem ordinis transfretare +volentem, cujus nomen ingnorat, bene et honeste quadam nocte jacuisse +cum eo, et dixit ei dictus receptor quod hoc eciam erat de punctis +ordinis. + +Item, super contentis in V, VI, VII et VIII articulis, de +dogmatizacione, etc., respondit se nichil scire nisi quod supra dixit. + +Item, super VIIII et quatuor sequentibus respondit se nichil [p. 318] +scire nisi quantum de spuicione crucis supra deposuit. + +Item, super XIIII et XV, de cato, respondit se nichil scire. + +Item, ad XVI et XVII sequentes, de sacramento altaris, respondit se +nichil scire, sed ipse credebat in sacramentis, et credit quod alii +multi crederent, quia communicabant bis in anno; non tamen vidit +communicare illum qui receperat eum, nec credit quod esset bonus +catholicus, nec fuit ei preceptum quod obmitteret verba canonis, ut +dixit. + +Item, ad XXIIII et V sequentes respondit se nichil audivisse de +contentis in eis, et bene sciebat quod layci non poterant absolvere a +peccatis. + +Item, ad XXX et III sequentes, de osculis, respondit se credere quod +osculabantur se in ore et retro, sicut ipse osculatus fuerat receptorem +suum. + +Item, super contentis in XXXIIII et V articulis respondit sibi fuisse +dictum in recepcione sua quod pro professo habebatur. Sed non juravit +non exire ordinem, idem credens de aliis quod de se ipso. + +Item, supra XXXVI et III sequentibus respondit quod clandestine fiebant +recepciones, januis clausis, illis qui non erant de ordine exclusis, +sicut credit, quia ita factum fuit in recepcione sua, nesciens si ex his +suspicio contra ordinem habebatur. + +Item, super XL et V sequentibus, de crimine sodomitico, respondit se +nichil scire, nec credit contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, super XLVI et XI sequentibus, de ydolis, respondit se nichil +scire. + +Item, super contentis in XLVIII et III sequentibus respondit se nichil +aliud scire nisi quod quedam cordula fuit sibi tradita a receptore in +recepcione sua et preceptum quod super camisiam cingeret se dicta corda, +et portavit eam quousque fuit rupta, et postea aliam non portavit. + +Item, super contentis in LXII, III et IIII respondit se credere [p. 319] +quod ita communiter recipiebantur alii fratres in ordine sicut deposuit +se fuisse receptum. + +Item, super contentis in LXV, VI et VII articulis respondit se nichil +scire. + +Item, super contentis in LXVIII et quatuor sequentibus respondit se +nichil scire, et quod non fuerat sibi injunctum quod non revellaret +secreta ordinis, sed credit quod non deberent revellare, et si +revellassent, quod punivissent eos. + +Item, dixit quod infra XV dies post recepcionem suam fuit confessus de +predictis erroribus per eum recognitis cuidam fratri Predicatori qui +vocabatur frater Anricus Sortes, de quo nescit si vivat vel non, et erat +penitenciarius episcopi Lingonensis, ut dicebatur, qui absolvit eum in +certa domo Templi de Buris predicti diocesis Lingonensis, ad quem locum +de Buris dictus frater Predicator venerat pro petendis elemosinis, et +imposuit in penitenciam dicto testi quod jejunaret XIII diebus Veneris +in pane et aqua, et quod legeret novies psalterium. + +Item, super LXXIII respondit se nichil scire, et quod non fuerat sibi +injunctum ne confiteretur nisi fratribus ordinis. + +Item, super contentis in LXXIIII, V et VI respondit se credere quod male +fecerant quod non correxerant dictos errores. + +Item, super contentis LXXVII et XVIII sequentibus respondit se nichil +scire nisi quod supra deposuit. + +Item, super XCVII respondit quod ter faciebant in septimana elemosinam +convenienter in domibus eorum, nisi in messibus, et hospitalitatem bene +servabant. + +Item, super contentis in XCVIII-C respondit se nichil audivisse. + +Item, super contentis in CI, II, III, IIII et V respondit se nichil +audivisse nisi quod supra deposuit; audiverat tamen dici quod in +capitulis que tenebantur Parisius predicabat unus Predicator, vel frater +de Valle scolarium. + +Item, super contentis in CVII-XI respondit se nichil scire nisi in +quantum supra deposuit. + +Item, contentis in CXII et XIII respondit se credere vera esse. [p. 320] + +Item, super contentis in CXIIII, XV, XVI et XVII respondit se nichil +scire, nisi quod male fecerant, quia non correxerant dictos errores. + +Item, super contentis in CXVIII respondit se nichil scire. + +Item, contentis in CXVIIII dixit se credere esse vera. + +Item, super contentis in CXX, XXI, II et III respondit se nescire si +omnes fratres sciebant modum recepcionis eorum, credebat tamen quod +multi senes de ordine scirent modum recepcionis per eum confessatum, sed +non seculares. Super contentis in omnibus aliis articulis respondit se +nichil scire. + +Item, requisitus si prece, precepto, timore, amore, odio, vel commodo +temporali habito vel habendo sic deposuerat, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Et fuit sibi preceptum per dictos dominos +commissarios, in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non +revellaret hanc deposicionem suam quousque attestaciones essent +publicate. Et est sciendum quod dictus testis dure audiebat, et simplex +et rudis apparebat et parum sciens, nec intelligebat bene Latinum, ut +dixit. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presente prefato magistro Amisio +et me Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra ultimo nominatis. + +Anno Domini millesimo CCCXI, indictione nona, pontificatus domini +Clementis Pape V anno VI. + + +Post hec, die Martis post festum Natalis Domini que fuit XXVIIII dicti +mensis Decembris, fuit adductus ad presenciam dictorum dominorum +episcoporum Mimatensis et Lemovicensis, Mathei de Neapoli et +Archidiaconi Tridentini frater Arbertus de Columpnis Parisiensis +diocesis, testis supra juratus, ad deponendum dictum suum, non defferens +mantellum ordinis, quia prepositus Castri Nantonis qui cepit eum in domo +de Dormellis Senonensis diocesis suasit ei quod eum dimitteret et +raderet barbam, et fuerat, sicut dixit, examinatus in facto Templariorum +per dominum episcopum Aurelianensem Senonis et absolutus et [p. 321] +reconciliatus per eum, et est etatis quadragenta annorum, vel circa, et +illiteratus, sicut dixit. Lectis autem et diligenter expositis sibi +omnibus et singulis articulis, respondit ad eos ut sequitur. + +Et primo ad primos IIII respondit se fuisse receptum in dicto ordine per +fratrem Johannem de Turno, condam thesaurarium Templi apud Dormeles, in +capella dicte domus Templi de Dormelis, decem anni fuerunt prima die +mensis Maii proximo preteriti vel circa, presentibus fratribus Johanne +de Bondiez presbitero et Petro Gande, tunc preceptore de Bello Visu in +Gastinesio, defunctis, in hunc modum: Nam cum peciisset panem et aquam, +vestitum et societatem bonorum hominum dicti ordinis et concessissent +eidem, fecerunt eum vovere castitatem, vivere sine proprio et obedire +quibuscumque preceptis faciendis eidem, et juravit super quendam librum +quod iret ultra mare quando preciperetur eidem pro defensione terre +sancte, et quod teneret secreta ordinis, et modum recepcionis sue nemini +revellaret. Et postmodum dictus receptor tradidit sibi mantellum +ordinis, quo tradito precepit ei quod spueret super ymaginem Crucifixi +depictam in ipso libro, et ipse testis ex hiis multum stupefactus +existens, ut dixit, spuit non supra sed juxta ipsam ymaginem, fingens se +spuere super eam, et dixit ei quod predicta debebant fieri secundum +puncta ordinis. Item, precepit ei quod abnegaret Deum, et abnegavit eum +ore et non corde, ut dixit, quia noluit dictus receptor, sicut dixit +ipse testis, supportare eum ne faceret predicta, cum supplicaret ipse +testis eidem quod parceret sibi ne faceret dictam abnegacionem, sed +dictus receptor dixit ei quod diceret audacter, quia hoc oportebat eum +facere secundum puncta ordinis. Item, dixit eundem receptorem precepisse +eidem quod oscularetur eum retro in ano, et cum ipse testis instaret ne +faceret osculacionem predictam, dictus receptor dixit quod secundum +duncta ordinis debebat facere predicta nisi remitteretur ei. Verumptamen +remisit ei osculacionem predictam. Alia non fuerunt facta in recepcione +sua quod recolat, sicut dixit, nisi quod idem receptor precepit [p. 322] +ei quod confiteretur fratribus sacerdotibus dicti ordinis, credens, ut +dixit, quod similis modus recepcionis communiter in ordine servaretur; +non tamen vidit aliquem recipi, sed semel videre voluit, dum frater +Johannes de Barri miles reciperetur apud Dormellas per fratrem Geraldum +de Villaribus tunc preceptorem Montis Suessionensis, sed ille receptor +dixit sibi quod recederet, quia bene scirent facere sine eo, et optabat +multum videre predicta, ut sciret si eodem modo recipiebantur alii sicut +ipse fuit receptus, nec unquam interfuit capitulis eorum, ut dixit. + +Item, super contentis in V articulo et X sequentibus, de dogmatizacione +et de conculcacione crucis et cato et aliis, respondit se nichil scire +nisi in quantum supra deposuit. Vidit tamen quod in die Veneris sancta +adorabant crucem Domini reverenter nudis pedibus. + +Item, super contentis in XVI articulo et VII sequentibus, de sacramento +altaris et sacerdotibus, et in XXIIII-XXVIIIIº, quod magnus Magister et +alii layci possent absolvere, respondit se nichil scire, adjiciens quod +ipse bene credebat sacramento altaris et aliis sacramentis, et credit +quod alii crederent idem. Requisitus si credebat quod ille qui recepit +eum esset catholicus et bonus Christianus, respondit quod famam habebat +de hoc, tamen non erant illa facta boni Christiani. + +Item, super contentis in XXX-XXXIII, de osculis, dixit se nichil scire +nisi quod supra deposuit, hoc excepto quod in recepcione sua osculati +fuerunt eum in ore. + +Item, contenta in XXXIIII et XXXV respondit esse vera, quia ipse +juraverat non exire ordinem, et fuerat ei dictum quod pro professo +habebatur. + +Item, contenta in XXXVI-XXXVIIII respondit se credere esse vera. + +Item, contenta in XL-XLV, de crimine sodomitico, respondit se non +credere vera esse. + +Item, super contentis in XLVI, de ydolis, et in sequentibus XI, +respondit se nichil scire nec audivisse dici. + +Item, super contentis in LVIII-LXI, de cordulis, respondit se [p. 323] +nichil scire nisi quod ipse cingebatur una cordula super camisiam, que +non fuit sibi in recepcione tradita, sed per eum aliunde habita. + +Item, super contentis in LX-LXIIII respondit se credere eundem modum +recepcionis communiter servari in ordine quem deposuit servatum fuisse +in recepcione sua. + +Item, de contentis in LXV-LXVII respondit se nichil scire, quia in ejus +recepcione nichil fuit comminatum eidem. + +Item, contenta in LXVIII-LXXIII respondit se credere vera esse, quia +ipse juraverat non revellare. + +Item, super contentis in LXXIII respondit sibi non fuisse inhibitum quod +non confiteretur aliis sacerdotibus qui non essent de ordine, nec scit +quod aliis inhiberetur. + +Item, super contentis in LXXIIII-LXXVI respondit se credere et scire +quod fuerunt negligentes in correctione. + +Item, super contentis in LXXVII et XVIIII sequentibus, de hiis que +servabantur ultra mare et citra mare, etc., respondit se nichil scire +nisi quod supra deposuit; nescit tamen si osculum remittebatur aliis +sicut fuit sibi remissum. + +Item, super contentis in XCVII respondit quod ellemosine bene et +sufficienter fiebant ter in septimana in dicta domo de Dormellis in qua +ipse fuit receptus et commoratus, et hospitalitas bene servabatur +ibidem. + +Item, de contentis in XCVIII-C respondit se nichil scire, adiciens sibi +preceptum fuisse quod non esset in loco quo aliquis excredaretur +injuste. + +Item, super contentis in CI-CVI respondit se nichil scire nisi quod +audiverat dici quod stricte dicta capitula tenerentur, et quod capitulum +eorum aliquando Parisius tenebatur de nocte. + +Item, de contentis in CVII-CXI respondit se nichil scire nec audivisse, +et quod non credit quod possent absolvere layci a peccatis. + +Item, de contentis in CXII et CXIII respondit se credere vera esse, +et audivisse dici quod in ordine servandum erat quod magnus [p. 324] +Magister ordinabat. + +Item, super contentis in CXIIII-CXVII respondit se nescire quando dicti +errores inceperant; credebat tamen quod negligentes fuerant in +corrigendo, quia multo tempore dicti errores inter eos servati fuerant, +ut credebat. + +Item, super contentis in CXVIII respondit se nescire quod aliquis +propter dictas feditates exiverit ordinem memoratum; ipse tamen libenter +exivisset dictum ordinem, ut dixit, si ausus fuisset, et quod prima die +recepcionis sue vellet pocius fuisse in loco in quo erit in fine mille +annorum quam quod fecisset predicta. + +Item, de contentis in CXVIIII-CXXIII respondit se nescire nisi quod +supra deposuit, et idem respondit de omnibus sequentibus. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio +vel commodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda, et fuit ei inhibitum per eosdem dominos commissarios, +in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret suam +presentem deposicionem quousque atestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presente magistro Amisio et me +Floriamonte Dondedei, Bernardo Filiholi, Bernardo Humbaldi et Hugone +Nicolai notariis predictis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit penultima dies dicti mensis +Decembris, fuit adductus ad presenciam dictorum dominorum commissariorum +in predicta domo abbatis Fiscanensis frater Theobaldus de Taverniaco +Parisiensis diocesis, serviens, testis supra juratus, ad deponendum +dictum suum, et erat etatis, ut dixit, XL annorum vel circa, nec ferebat +mantellum, quia quando fuit captus, prepositus regius Castri Landonis +abstulit eum sibi, ut dixit, barbam autem sibi raserat, ut dixit, +Senonis, postquam fuit absolutus et reconciliatus per dominum episcopum +Aurelianensem, qui cum eo inquisiverat super facto Templariorum. Lectis +autem et diligenter sibi expositis omnibus et singulis [p. 325] +articulis, respondit ad eos ut sequitur. Et primo super IIII primis +dixit se credere quod omnes communiter recipiebantur in ordine sicut +ipse communiter fuit receptus. Ipse tamen fuerat receptus, ut dixit, in +capella domus Templi vocata le Boys d'Escutz Belvacensis diocesis, in +festo sanctorum Crispini et Crispiniani preterito, fuerunt decem anni +vel circa, per fratrem Johannem Moet, preceptorem ballivie Belvacinii +condam, presentibus solum fratribus Johanne de Langivilla presbitero et +Petro de Cormeles servientibus ordinis defunctis, in hunc modum. Nam cum +peciisset idem testis beneficium ordinis et concessissent eidem, fecit +dictus receptor eum vovere castitatem, vivere sine proprio et obedire +superioribus suis, et juravit super quendam librum servare bonos usus et +bonas consuetudines ipsius ordinis et malos usus et malas consuetudines +reprobare, juravit insuper quod teneret secreta ordinis. Et postmodum +tradidit sibi mantellum ordinis, quo tradito dicti duo fratres Johannes +et Petrus de mandato dicti receptoris traxerunt se ad partem, +remanserunt tamen in capella, et testis iste de mandato dicti receptoris +traxit se cum ipso receptore prope altare, et dictus receptor dixit ei, +ostendendo sibi crucem existentem super altare in qua erat ymago +Crucifixi depicta: Abnega illum qui representatur per effigiem illam +existentem in cruce. Et ipse respondit: Quomodo possem abnegare +creatorem meum? et receptor respondit ei quod abnegaret eum ore et non +corde, quia hoc erat de punctis ordinis, et tunc abnegavit ore et non +corde, ut dixit; postmodum de mandato ipsius receptoris osculatus fuit +ipsum receptorem retro circa zonam super carnem nudam. Precepit ei +insuper dictus receptor, ut dixit, quod spueret contra dictam crucem, et +ipse spuit juxta eam. Et dixit ei dictus receptor quod omnia ista +oportebat eum facere. Dixit insuper quod nunquam interfuerat recepcioni +alicujus alterius fratris nec capitulis eorum. + +Item, dixit quod de predictis iniquitatibus fuit confessus fratri +Johanni predicto, et dictus frater Johannes dixit sibi quod malefactum +erat, verumptamen hoc erat de punctis ordinis, et absolvit eum, [p. 326] +injuncta sibi penitencia quod jejunaret sex diebus in pane et aqua. + +Item, super contentis in V et X sequentibus, de dogmatizacione, +conculcacione crucis et cato, respondit se nichil scire nisi quod supra +deposuit de spuicione super crucem, adjiciens se vidisse quod in die +Veneris sancta devote adorabant crucem. + +Item, contenta in XVIº et XVII sequentibus dixit se credere non +continere veritatem, et quod ipse bene credebat sacramentis +ecclesiasticis, et bene fiebat officium ecclesiasticum in ordine +supradicto. + +Item, ad XXXII et XXV sequentes respondit se nichil scire, et quod non +credebat contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, ad XXXI-XXXIII respondit quod osculabantur se primo in ore et +postmodum retro, ut supra deposuit. + +Item, ad XXXIIII et XXXV respondit se non recordari quod juraverit non +exire ordinem, dictum tamen fuit sibi quod pro professo habebatur. + +Item, ad XXXVI-XXXVIII respondit quod recepciones fiebant clandestine, +exclusis omnibus qui non erant de ordine; nescit tamen quod ex hoc +suspicio contra ordinem haberetur. + +Item, ad XL et V sequentes, de crimine sodomitico, respondit se nichil +scire nec credere contenta in ipsis articulis esse vera, quia poterant +habere mulieres pulcras et bene comptas, et frequenter eas habebant, cum +essent divites et potentes, et ex hoc ipse et alii fratres ipsius +ordinis frequenter amoti fuerant a suis domibus, ut dixit. + +Item, ad XLVI et XV sequentes, de ydolis et cordulis, respondit se +nichil scire nisi quod in recepcione sua fuit ei preceptum quod de nocte +cingeret se super camisiam quadam cordula, ne ita libere posset cum +manibus contractare carnes suas, et quod ex hoc eciam jacebant cum +braccis. + +Item, ad LXII, III et IIII respondit, ut supra, se credere quod ita +reciperentur alii fratres communiter in ordine sicut deposuit se fuisse +receptum. + +Item, ad LXV et VII sequentes respondit per sacramentum sibi [p. 327] +fuisse injunctum in recepcione sua ne revellaret secreta ordinis nec +modum recepcionis, et si revellassent, credit quod fuissent puniti, sed +nescit si ad carcerem vel ad mortem; alia dixit se nescire de contentis +in ipsis articulis. + +Item, ad LXXIII respondit se nescire quod injungeretur fratribus quod +non confiterentur nisi fratribus sacerdotibus ordinis. + +Item, ad LXXIIII, V et VI respondit se credere contenta in eis esse +vera. + +Item, ad LXXVII et XVIIII sequentes respondit se nescire nisi quod supra +deposuit. + +Item, ad XCVII respondit se non fuisse in aliqua domo ordinis in qua non +fierent convenienter elemosine, et hospitalitas convenienter servabatur +ibidem. + +Item, ad XCVIII, VIIII, et C respondit quod precipiebatur fratribus quod +licite acquirerent ordini; de aliis contentis in ipsis articulis dixit +se nichil scire. + +Item, ad CI-VI respondit, ut supra, quod clam tenebantur capitula +exclusis omnibus qui non erant de ordine, et aliquando Parisius de nocte +vel circa principium diei, ut audivit dici. + +Item, ad CVII-XI respondit se non credere contenta in eis esse vera. + +Item, contenta in CXII et XIII respondit se credere vera esse. + +Item, super contentis in CXIIII et sequentibus omnibus respondit se +credere quod dicti errores confessati per eum incepissent antequam ipse +intraret ordinem, sed nescit quando inceperunt dicti errores, nec quod +aliquis propter feditates predictas ordinem exiverit, nec quod scandala +sint exorta; credit tamen quod illa que deposuit servata fuisse in +recepcione sua essent nota inter fratres dicti ordinis, sed non inter +extraneos, et audivit dici Magistrum et plures alios multos errores +contra ordinem fuisse confessos; alia de contentis in ipsis articulis +dixit se nescire. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio, +commodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui injunxerunt dicti domini commissarii, in [p. 328] +virtute juramenti prestiti per eumdem, quod non revellaret hanc suam +deposicionem quousque atestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorundem dominorum +commissariorum frater Petrus de Loyson, serviens diocesis Morinensis, +testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, et non portabat +mantellum ordinis, quia fecerat inde tunicam propter vestitus inopiam, +sicut dixit, dum esset incarceratus apud Montem Argi. Et fuerat cum eo +alias inquisitum, sicut dixit, per dictum episcopum Aurelianensem, et +absolutus et reconciliatus per eum Aurelianis, et post reconciliacionem +fecerat sibi radi barbam, et erat sexagenarius vel circa, sicut dixit. +Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos ut sequitur. + +Et primo ad IIII primos dixit se fuisse receptum in capella domus Templi +de Bello Vissu Ambianensis diocesis, in Quadragesima instanti erunt XX +anni vel circa, per fratrem Johannem Moet, tunc preceptorem ballivie de +Pontivo, presentibus fratribus Galtero d'Oysemont serviente et Petro +dicto lo Minhot presbitero dicte ordinis, deffunctis, in hunc modum. +Peciit enim ipse testis, ut dixit, se admitti ad beneficia ordinis, et +fuit admissus. Postmodum dictus receptor fecit eum vovere castitatem, +vivere absque proprio, obedienciam, et jurare super quendam librum quod +teneret secreta ordinis, et quod bene et fideliter conservaret bona +ipsius ordinis, et quod transfretaret si esset necesse et injungeretur +ei. Precepit insuper sibi dictus receptor quod leta facie reciperet +venientes ad domum eorum, et quod non ferret falsum testimonium, nec +interesset loco in quo aliquis exheredaretur injuste, nec [vel?] +opprimeretur indebite. Post que tradidit ei mantellum dicti ordinis, et +ipse et astantes superius nominati osculati fuerunt eum in ore. Quibus +peractis recesserunt dicti duo fratres astantes de capella, et ipse +remansit cum receptore prope altare, in quo erat quedam crux lignea +erecta cum ymagine Crucifixi depicta, et precepit ei dictus receptor +quod abnegaret dictam crucem, et ipse testis rogavit eum quod [p. 329] +non placeret sibi quod hoc faceret, et receptor respondit sibi quod hoc +oportebat eum facere, et ita abnegavit ore non corde, ut dixit. Postea +precepit ei quod spueret super dictam crucem, et spuit juxta eam. Deinde +precepit ei quod oscularetur eum retro supra braccale, quia oportebat +sic eum facere, et osculatus fuit eum in dicto loco supra camisiam ut +levius potuit, nec scit si tetigit eum ore, quia volebat se expedire, +cum displicerent sibi predicta et voluisset tunc magis esse remotus per +centum leuchas quam ibi, sicut dixit. Non tamen dixit ei quod predicta +essent de punctis ordinis. Item, dixit se credere quod communiter alii +reciperentur in ordine per eundem modum. Sed nescit certitudinaliter si +ita fieret, quia non interfuerat capitulis eorum nec recepcioni alicujus +alterius fratris ipsius ordinis nisi semel, quando frater Jacobus de +Villa Parisia serviens fuit receptus apud Chambucle Senonensis diocesis, +per fratrem Johannem de Tara, testem supra receptum et examinatum, et in +recepcione dicti fratris Jacobi fuerunt servata omnia que supra deposuit +de se ipso usque ad tradicionem mantelli. Post quam quidem tradicionem +idem testis recessit inde, quia habebat curam furni in quo debebat +statim panis poni, et non vidit quid fuit extunc ibi actum, ut dixit. + +Item, super V et X sequentibus, de dogmatizacione, spuicione crucis et +cato, respondit se nichil scire nisi quod supra deposuit de spuicione +crucis. + +Item, ad XVI et VII sequentes respondit se non credere contenta in ipsis +articulis esse vera, et quod ipse credebat sacramenta Ecclesie. + +Item, super contentis in XXIIII et V sequentibus respondit se nichil +scire. + +Item, super XXX, XXXI, II et III, de osculis, respondit se nichil scire +nisi quod supra deposuit. + +Item, super XXXIIII et V respondit quod statim pro professis habebantur, +sed non jurabant quod non exirent ordinem. + +Item, contenta in XXXVI-IX respondit se credere vera esse. + +Item, super contentis in XX et XXI sequentibus, de crimine sodomitico, +ydolis et cordulis, respondit se nichil scire nisi dumtaxat de [p. 330] +cordula, quod fuit sibi tradita et preceptum quod ea cingeretur super +camisiam de nocte. + +Item, super contentis in LXXII et XI sequentibus respondit se nichil +aliud scire nisi in quantum supra deposuit se credere quod ita +reciperentur alii sicut deposuit se fuisse receptum, et quod +precipiebatur eis per juramentum quod non revellarent predicta; sed si +revellassent, nescit que pena fuisset eis imposita, nec inhibebatur eis +quod non confiterentur nisi fratribus sacerdotibus ordinis. + +Item, super contentis in LXX-IIII et XII sequentibus respondit se nichil +scire nisi quod supra deposuit de modo recepcionis, sed credit quod +fuerunt negligentes in corrigendo. + +Item, super contentis in XCVII, VIII, VIIII et C respondit non esse vera +contenta in eis, quia ellemosine ex precepto superiorum convenienter +fiebant omnibus transeuntibus, et eciam ter generaliter in septimana, et +hospitalitas convenienter servabatur in domibus in quibus moratus fuit, +videlicet apud Oysemont et Chambugle, et inhibebatur quod non +acquirerent aliquid indebite ordini. + +Item, ad CI-VI respondit quod clam fiebant capitula exclusis omnibus qui +non erant de ordine, et aliquando incipiebantur de nocte, ut fratres +possent de die intendere operibus suis, ut audivit dici; alia dixit se +nescire de contentis in ipsis articulis. + +Item, super contentis in CXVII-XI respondit se non credere esse vera, et +quod non reputasset se absolutum si absolvissent eum. + +Item, contenta in CXII et XIII respondit se credere vera esse, nisi +Magister voluisset aliqua ordinare que fuissent contra substanciam +ordinis, quia illa non potuisset, ut credit, ordinasse absque +auctoritate apostolice Sedis. + +Item, super CXIIII et omnibus sequentibus respondit se credere quod +longo tempore; sed nescit quando, dicti errores duraverunt in ordine, et +quod fuerunt negligentes in corrigendo et denunciando eosdem, et quod +predicta essent nota inter fratres ordinis, non tamen inter extraneos, +et quod ex hiis grandia scandala sint exorta, et audivit dici [p. 331] +per Magistrum majorem et plures alios fratres ordinis aliquos errores, +nescit quos, fuisse confessos. Plura de contentis in ipsis articulis +dixit se nescire. + +Item, requisitus si prece, precepto, timore, amore, odio, vel comodo +temporali habito vel habendo sic deposuerat, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda, et fuit ei preceptum per dictos dominos commissarios, +in virtute juramenti prestiti per eum, ne revellaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec loco et die predictis, coram eisdem dominis +commissariis et archiepiscopo Narbonensi, presentibus predicto magistro +Amisio, me Floriamonte Dondedei, Bernardo Filiholi, Guillelmo Radulfi, +Bernardo Humbaldi et Hugone Nicolai notariis supradictis. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit ultima dies dicti mensis +Decembris, fuit adductus ad presenciam dictorum dominorum commissariorum +in domo predicta abbatis Fiscanensis frater Petrus de Bello Monte +Belvacensis diocesis, serviens, testis supra juratus, ut deponeret +dictum suum, non deferens mantellum ordinis, quia dicebat sibi ablatum +fuisse tempore capcionis sue per prepositum regium Castri Landonis et +inductum fuisse ut radderet sibi barbam, et erat etatis, ut dixit, XL +annorum vel circa, et fuerat examinatus, ut dixit, in facto Templariorum +et absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Aurelianensem +Senonis, sede Senonensi vacante. Lectis autem et diligenter expositis +sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, + +Et primo ad IIII primos ut sequitur: videlicet se nescire an vera sint +contenta in ipsis articulis. Verumptamen quando ipse fuit receptus in +ordine, in capella domus Templi de Latigniaco Sico Meldensis diocesis, +per fratrem Nicolaum Flamingi, preceptorem tunc dicti loci, in festo +beate Marie de Augusto proximo lapso fuerunt circiter decem anni, +presentibus fratribus Raynaudo presbitero, Arnulpho clavigero et Johanne +de Garrufis servientibus dicti loci, fuit servatus iste modus. [p. 332] +Nam cum peciisset panem et aquam et bonam societatem proborum ordinis, +et ipsi traxissent se ad partem et concessissent, eidem fecerunt eum +vovere castitatem, obedienciam et vivere sine proprio, et jurare super +quemdam librum quod servaret secretum ordinis, et quod servaret bene et +fideliter bona ordinis, et quod ea bene dispensaret transeuntibus si +peteretur. Quibus peractis dedit sibi dictus receptor mantellum ordinis. +Quo dato, et aportata per dictum presbiterum quadam cruce lignea in qua +erat ymago Crucifixi depicta, dixit ei predictus receptor quod non +crederet in illum qui representabatur per dictam ymaginem, sed in Deum +qui erat in paradiso, et quod negaret dictum Crucifixum et quod spueret +contra eum, et ipse dolens, ut dixit, et magis tunc volens esse subtus +terram per centum alnas quam ibi, negavit orre, sed non corde, et spuit +non supra sed prope dictam crucem, et postmodum de mandato dicti +receptoris osculatus fuit ipsum in carne nuda retro subtus zonam et +supra braccale. Alia non fuerunt ibi facta inonesta quod recollat, sicut +dixit, credens quod ita communiter reciperentur alii in ordine sicut +deposuit se fuisse receptum. Non tamen hoc scit, quia non interfuit +capitulis eorum nec recepcionibus aliorum. Requisitus si dictum fuit +sibi in dicta sua recepcione quod predicta deberent fieri ex punctis +ordinis vel ex statutis, respondit quod non. + +Item, ad V et X sequentes, de dogmatizacione, conculcacione crucis et +cato, respondit se nichil scire nisi quantum supra deposuit. + +Item, ad XVI et VII sequentes, de sacramentis et sacerdotibus, respondit +se nichil scire, sed ipse bene credebat sacramentis ecclesiasticis. + +Item, ad XXIIII et V sequentes respondit se non credere contenta in eis +esse vera. + +Item, ad XXX et III sequentes, de osculis, respondit quod post osculum +factum in dorso receptoris fuit eum osculatus et fratres astantes in +ore. + +Item, ad XXXIIII et V respondit dictum sibi fuisse in recepcione sua +quod adeo erat astrictus religioni prima die ac si fuisset ibi per +multos annos; non tamen juravit se non exire; credens quod idem [p. 333] +servaretur in aliis. + +Item, ad XXXVI et III sequentes respondit quod recepcio sua facta fuerat +exclusis omnibus secularibus, et credit quod eodem modo fierent +recepciones aliorum. Nescit tamen quod ex hoc suspicio contra ordinem +haberetur. + +Item, super contentis in XL et XXI sequentibus, de crimine sodomitico, +ydolis et cordulis, respondit se nichil scire, nisi hoc duntaxat, quod +propter inopiam lectorum quandoque jacebant bini, honesto modo, et quod +ipse cingebatur quadam cordula super camisiam suam, quia videbat sic +alios facientes. + +Item, ad LXII et V sequentes respondit de modo recepcionis ut supra, et +quod credebat quod facta fuisset vilania sibi et aliis qui +recipiebantur, nisi fecissent illa que precipiebantur eisdem. + +Item, ad LXVIII et V sequentes respondit quod per sacramentum fuit ei +inhibitum, ut supra deposuit, ne revellaret secretum ordinis, nec +audebant loqui inter se de predictis; et credit quod si revelassent, +fuissent puniti, sed nescit qualiter; nec fuit ei injunctum quod non +confiteretur nisi fratribus ordinis; et credit quod in corigendo et +denunciando fuerint negligentes, et quod idem modus recepcionis +servaretur in aliis, qui fuit servatus in ipso; alia nesciens de dictis +articulis, nec de hiis que in LXXII sequentibus continentur. + +Item, ad XCVII-C respondit ellemosinas et hospitalitatem convenienter +factas fuisse in domibus de Latigniaco Sicco et de Bello Vissu in +Gastinesio, in quibus extitit commoratus: alia contenta in ipsis +articulis negans. + +Item, ad CI et omnes sequentes respondit se nescire quid agebatur in +capitulis, quia eis non interfuerat; sed audivit quod secrete +tenebantur, et quod nulli seculares intererant: nec audivit, nec credit +quod magnus Magister, vel alii layci, possent absolvere a peccatis; et +credit quod tenerentur servare illud quod magnus Magister cum capitulio +ordinabat, nec scit quanto tempore dicti errores duraverunt, sed fuerunt +negligentes in corigendo et denunciando, nec audivit quod [p. 334] +propter dictas feditates aliquis dictum ordinem exiverit; nec scit quod +inde scandala sint exorta: credit tamen quod illa, que supra deposuit de +modo recepcionis sue, essent nota inter fratres dicti ordinis, sed non +inter extraneos; et audivit dici magnum Magistrum et alios fratres +multos errores fuisse confessos, nescit quos, nec alia de contentis in +XXVI ultimis articulis memoratis. + +Item, requisitus si prece, precepto, timore, amore, odio, comodo +temporali habito vel habendo sic deposuerat, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda, et fuit sibi inhibitum per dictos dominos +commissarios, in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non +revellaret hanc suam deposicionem, quousque atestaciones fuerint +publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Johannes Quentini serviens, Eduensis diocesis, +testis supra juratus, ut deponeret dictum suum; et non defferebat +mantellum ordinis, quia servientes qui ceperunt eum in abbacia de +Povomaco, induxerunt eum ad dimittendum dictum mantellum: et fuit +absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Aurelianensem, qui cum +eo inquisivit Senonis, sede vacante, et denuo fuit cum eo inquisitum in +Quadragesima proximo lapsa, per dominum archiepiscopum Senonensem, et +postmodum rasit sibi barbam motu proprio; et erat etatis XXXVI annorum +vel circa, ut dixit. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus +et singulis articulis, respondit ad eos ut sequitur: + +Et primo ad IIII primos, ut sequitur, videlicet se nescire qualiter +fiebant recepciones in ordine, quia non interfuerat capitulis eorum nec +recepcioni alicujus alterius fratris, nec fuerat in ordine nisi +tresdecim mensibus ante capcionem suam. Credit tamen quod ita communiter +reciperentur alii, sicut ipse fuerat receptus per fratrem Johannem de +Angicuria, tunc preceptorem domus Templi de Salice super Yonem, +Altisiodorensis diocesis, in capella dicte domus de Salice, circa horam +tercie ante missam, presentibus fratribus Johanne Pancon, [p. 335] +Stephano de Divione et Johanne de Belna servientibus, deffunctis. Nam +cum peciisset a dicto receptore panem et aquam et bonam societatem +ordinis, et receptor respondisset quod bene cogitaret quid petebat, quia +oporteret eum multum jejunare et multas austeritates sustinere, et ipse +respondisset quod paratus erat omnia sustinere, traxit se ad partem +dictus receptor cum aliis fratribus predictis, et locutus fuit cum eis +si reciperent ipsum testem: et cum concordassent, recepit eum et fecit +eum vovere castitatem, vivere sine proprio et obedienciam, et tradidit +sibi mantellum. Quo tradito, fecit eum jurare quod servaret secreta +ordinis, et quod obediret quibuscumque mandatis sibi faciendis per +superiores suos dicti ordinis: post quod quidem juramentum, dictus +receptor dixit ei quod secundum consuetudinem ordinis, oportebat eum +negare Deum, et precepit ei quod negaret; et dictus testis respondit +quomodo hoc posset facere, et fuit magis turbatus et iratus quam fuerit +alias in tota vita sua, et magis doluit, ut dixit, quam si ductus +fuisset ad patibulum. Verumptamen negavit, quia juraverat obedire +quibuscumque preceptis superiorum suorum. Postmodum dictus receptor, +accepta quadam cruce enea, ut sibi videtur, de altari in qua erat ymago +Crucifixi, precepit eidem testi quod spueret super eam, et, cum ipse +testis diceret quod hoc erat nimis durum, respondit receptor quod ita +oportebat eum facere, quia sic erat in ordine consuetum; et ideo dictus +testis spuit non super sed juxta eam. Alia inhonesta non fuerunt facta +in dicta recepcione sua, ut dixit: et credit quod per ea que audivit +postea dici ab illis qui interfuerant recepcioni sue, quod fuerat sibi +facta gracia, quia non fuit osculatus receptorem retro, sed dumtaxat in +ore, quia erat amicus suus. + +Item, ad V et X sequentes, de dogmatizacione, conculcacione crucis et +cato, respondit se nichil scire nisi quantum supra deposuit. + +Item, ad XVI et VII sequentes respondit se nichil scire; sed quod ipse +bene credebat sacramentis Ecclesie, et credit quod alii fratres eodem +modo crederent, sed quod facerent abhominaciones de quibus supra +deposuit, propter consuetudinem ordinis. + +Item, super contentis in XXIIII et V sequentibus respondit se [p. 336] +nichil scire, nec credebat contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, super contentis in XXX-III respondit se nichil scire, nisi in +quantum supra deposuit de osculo oris. + +Item, ad XXXIIII et V sequentes respondit se credere vera esse; et quod +ipse juraverat non exire dictum ordinem, et ei dictum fuerat quod pro +professo habebatur, et quod ipse idem, antequam intraret ordinem, +habebat suspicionem contra ordinem, quia clamdestine fiebant +recepciones, sed non poterat credere quod aliquid inhonestum ageretur +ibidem. + +Item, super contentis in XL et XXI sequentibus, de crimine sodomitico et +ydolis et cordulis, respondit se nichil scire; dixit tamen quod quando +transitus vel alie necessitates imminebant, jacebant bini honeste, et +quod eciam cingebantur una cordula super camisias, propter honestatem et +penitenciam secundum consuetudinem ordinis. + +Item, super contentis in LXII et X sequentibus respondit de modo +recepcionis, ut supra, et quod nesciebat si fuissent incarcerati vel +interfecti, si noluissent facere ea que in recepcione precipiebantur +eisdem. Ex sacramento tamen tenebantur non revellare predicta, eciam +illis fratribus qui non interfuerant capitulis in quibus fuerant +recepti. + +Item, dixit quod infra mensem a recepcione sua, fuit ipse testis +confessus illa que fecerat in dicta sua recepcione, cuidam fratri Minori +qui dicebatur habere potestatem episcopi Altisiodorensis, in ecclesia +fratrum Minorum de Altisiodoro, qui, ejus confessione audita, +stupefactus signavit se, et interrogavit si voluntarie fecerat +supradicta; et cum respondisset quod non, absolvit eum, imposita sibi +penitencia quod jejunaret per unum annum in pane et aqua, diebus +Veneris, quod et fecit. + +Item, contenta in LXXIII-VI respondit se credere vera esse. + +Item, super contentis in LXXVII et XVIII sequentibus, de modo +recepcionis, respondit se credere, ut supra deposuit, quod ubique +reciperentur fratres in ordine, sicut deposuit se fuisse receptum. + +Item, ad XCVII respondit quod in domibus de Salice et de [p. 337] +Marrin, in quibus fuerat commoratus, vidit fieri convenienter +ellemosinas, et hospitalitatem servari, et credit quod idem fieret in +aliis domibus ordinis. + +Item, super contentis in XCVIII, VIIII et C respondit se nichil scire, +et quod non credebat quod per nephas possent acquirere, et bene sciebat +quod hoc fuisset peccatum, et eciam propter hoc degerare. + +Item, super contentis in CI et V sequentibus respondit quod clam +tenebantur capitula, et hoc vidit antequam esset frater Parisius; de +excubiis nichil sciens. + +Item, contenta in CVII et IIII sequentibus respondit ut supra se non +credere esse vera. + +Item, contenta in CXII et XIII respondit se credere vera esse. + +Item, ad CXIIII et III sequentes respondit quod negligentes fuerant, sed +nescit quando errores inceperunt. + +Item, ad CXVIII et XVIIII respondit quod multi exiverant ordinem; nescit +tamen quod propter feditates, et credit quod scandala inde essent +exorta. + +Item, ad CXX, XXI, II et III respondit se credere quod modus recepcionis +confessatus per eum esset notus fratribus ordinis, sed non extraneis. + +Item, contenta in CXXIIII, V, VI et ultimo respondit se credere vera +esse, quantum ad errores confessatos per eum. Item, requisitus si sic +deposuerat prece, precepto, amore, timore, odio, comodo temporali habito +vel habendo, respondit quod non, sed pro veritate dicenda; et fuit ei +per dictos dominos commissarios inhibitum, in virtute juramenti prestiti +per eum, quod non revellaret hanc suam deposicionem, quousque +attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuerunt adducti ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum; ad ferendum testimonium in negocio isto, fratres +Johannes de Branlis presbiter Senonensis, Bartholomeus de Glevon +Nivernensis, Reginaldus de la Lopiera Nivernensis, Symon de [p. 338] +Corbon Lingonensis, Gaubertus de Silli Meldensis, Johannes de Vivariis +Lingonensis, Matheus de Tille Ambianensis, et Symon de Lions Ambianensis +diocessium, qui, tactis sacrosanctis Evangeliis, juraverunt dicere +totam, plenam et meram veritatem, secundum formam juramenti aliorum +testium superius registratam, expositam et vulgarizatam eisdem. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, in crastinum videlicet circumcisionis +Domini, fuit adductus ad presenciam dictorum dominorum episcoporum +Mimatensis et Lemovicensis, Mathei de Neapoli, et archidiaconi +Tridentini, in domo predicta, frater Johannes de sancto Questo +Belvacensis diocesis, serviens, testis suprajuratus, ut deponeret dictum +suum, non deferens mantellum ordinis, quia voluntarie ipsum dimiserat, +sicut dixit, in concilio Senonensi, et rasit sibi barbam; et fuerat cum +eo inquisitum alias, per dominum episcopum Aurelianensem Senonis, sede +vacante, et absolutus et reconciliatus per eum: et erat XXX annorum, vel +circa, nec fuerat in ordine Templariorum, sicut dixit, nisi a festo +Purificacionis beate Marie usque ad subsequens festum beati Dyonisii: +lectis autem et diligenter sibi expositis omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos, et primo ad primos IIII, ut sequitur. Videlicet se +nunquam interfuisse recepcioni alicujus alterius fratris, nec capitulis +dicti ordinis, unde nesciebat certitudinaliter si vera erant contenta in +dictis articulis; credebat tamen quod communiter reciperentur in ordine +sicut ipse fuerat receptus. In cujus quidem recepcione, facta per +fratrem Johannem de Ingecuria, preceptorem tunc domus Templi de Salice +super Yonem, in capella dicte domus, presentibus fratribus Nicolao, +cujus cognomen ignorat, presbitero, Johanne Pascon et Johanne de Belna +et Johanne de Monestal, Johanne de Sellin et Guillelmo Lenffant +servientibus, de quorum vita vel morte non habet certitudinem, fuit +servatus hic modus. Nam eo existente extra capellam predictam, [p. 339] +venerunt ad eum duo ex dictis fratribus, videlicet Johanne Pancon et +Johanne Monestal, dicentes ei quod bene cogitaret si volebat eorum +religionem ingredi, quia oporteret eum multa dura sustinere, et +vigillare quando vellet dormire, et dormire quando vellet vigillare, et +essurire quando vellet comedere, et multa similia; et si bene faceret, +haberet bonum premium, et si male, durum supplicium. Quo respondente +paratum omnia sustinere et instante pro recepcione predicta, cum dicti +fratres et receptor deliberassent ad invicem, dictus preceptor recepit +eum, et inposuit sibi mantellum, osculans eum in ore. Et postmodum fecit +eum vovere castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, et jurare +super quemdam librum, qui erat missale, ut credit, quod servaret bonos +usus et bonas consuetudines ordinis, et quod teneret secreta +capitulorum. Post que dictus receptor habens in manu sua quamdam crucem +ligneam, in qua erat depicta ymago Crucifixi, precepit ei quod abnegaret +Deum et spueret supra dictam crucem. Et cum idem testis esset multum +stupefactus et turbatus, ut dixit, et preceptor diceret quod oportebat +eum facere predicta, idem testis dolens et tristis, ut dixit, negavit +eum ore, non corde, et spuit non supra sed juxta dictam crucem. Non +tamen recolit, ut dixit requisitus, si prius negaverit quam spuerit, vel +eccontra, quia erat ex predictis multum perterritus, nec postea fuit +bene letus, ut dixit. Item, dixit quod post premissa dictus receptor +precepit ei quod oscularetur eum in ano, et levavit vestes suas; non +tamen deposuit braccas, et ipse testis fuit eum osculatus in carne nuda +inter braccale et zonam, nec interrogavit qua de causa fieret dictum +osculum, sicut dixit, adiciens quod antea post osculum recepcionis in +ore, fuit osculatus omnes fratres astantes in ore. Item, dixit quod +circa tres septimanas post recepcionem ejusdem, idem testis fuit +confessus de predictis omnibus fratri Gerardo lectori fratrum Minorum de +Altisiodoro, in capella dicte domus de Salice, ad quam venerat dictus +lector. Qui, audita ejus confessione, fuit multum stupefactus, et +absolvit eum inposita ei penitencia quod jejunaret in pane et [p. 340] +aqua sedecim vel decem et octo sextis feriis, ut sibi videtur, et credit +eum adhuc vivere. + +Item, super contentis in V et X sequentibus, de dogmatizacione, +conculcacione et cato, respondit se nichil scire nisi in quantum supra +deposuit. + +Item, de contentis in XVI et XVII sequentibus, de sacramento altaris, +absolucione Magistri et osculo, respondit se nichil scire nisi quod +supra deposuit, adiciens se credere sacramentis Ecclesie, et quod aliqui +crederent ex fratribus dicti ordinis: non tamen videtur quod ille qui +recepit eum esset bonus Christianus, in quantum hec fieri faciebat; +sciebat autem, ut dixit, quod layci non poterant absolvere a peccatis. + +Item, ad XXXIIII et V respondit se nichil audivisse ante capcionem +eorum. + +Item, contenta in XXXVI et VIIII respondit se credere vera esse. + +Item, de contentis in XL et XXI sequentibus, de crimine sodomitico, +ydolis et cordulis, respondit se nil scire; nec credebat contenta in +ipsis articulis esse vera, nisi solummodo quod cingebantur, ut ei fuit +dictum in recepcione sua, una cordula super camisias suas, quia jacebant +cum eis: dicta tamen cordula non fuit sibi tradita, sed ipse emit eam. + +Item, contenta in LXII-IIII, de modo recepcionis confessato per eum, +respondit se credere vera esse. + +Item, de contentis in LXV et VIII sequentibus respondit se nescire +qualiter fuissent puniti si non fecissent illa que precipiebantur eis, +vel si revellassent; credit tamen quod puniti fuissent, nec fuerat sibi +inhibitum quod non confiteretur nisi fratribus ordinis, sicut dixit. + +Item, contenta in LXXIIII, V et VI respondit se credere vera esse. + +Item, super contentis in LXXXVII et XVIIII sequentibus respondit se +nescire nisi quod supra deposuit de modo recepcionis sue, et quod +credebat eumdem modum ubique servari in ordine in aliis. + +Item, contenta in XCVII-C respondit se nichil scire, quia Parisius +fuerat in ordine; vidit tamen in dicta domo, in qua fuit receptus, +fieri ter ellemosinam in ebdomada, et hospitalitas convenienter [p. 341] +servabatur ibidem. + +Item, ad CI-VI respondit se nichil scire, quia non interfuerat +capitulis, sed ejus recepcio facta fuerat clam, clausis januis et nullis +presentibus, nisi fratribus ordinis. + +Item, contenta in CVII-XI respondit se non credere vera esse, quia layci +non poterant absolvere a peccatis. + +Item, contenta in CXII et XIII respondit se credere vera esse. + +Item, de contentis in CXIIII et omnibus sequentibus respondit se nichil +scire, nisi hoc duntaxat quod fuerant negligentes in correctione, et +quod credebat propter predicta scandala contra ordinem esse exorta, et +quod modus recepcionis sue fuerat manifestus fratribus qui adfuerant, et +credit quod recepciones aliorum essent manifeste aliis fratribus +ordinis, sed non extraneis: et audiverat dici magnum Magistrum et alios +ordinis multos errores fuisse confessatos, nescit quos, sed credit quod +istos. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, odio, amore, +vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda, et fuit ei inhibitum per dictos dominos commissarios, +in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revellaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones essent publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Johannes de Branlis presbiter Senonensis diocesis, +testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum; et non defferebat +mantellum, quia ipsum dimiserat in concilio Senonensi, ut dixit; et erat +etatis, ut dixit, XXXVI annorum vel circa, et fuerat examinatus, +absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Aurelianensem Senonis, +sede vacante. Lectis autem et diligenter sibi expositis omnibus et +singulis articulis, et primo ad IIII primos respondit ut sequitur, +videlicet se nescire si contenta in ipsis articulis essent vera, quia +non interfuerat recepcionibus aliorum, nec capitulis ordinis; [p. 342] +credebat tamen quod communiter omnes reciperentur in ordine, sicut ipse +fuit receptus per fratrem Maurellum de Belna, tunc preceptorem domus +Templi de Salice super Yonem, in capella dicte domus, Dominica post +festum beati Dionisii, fuerant ante capcionem eorum IIII anni, +presentibus fratribus Johanne de Vallon, Johanne de Monestal, Johanne +Pascon et Guillelmo Gaucher, Vincencio, cujus cognomen ingnorat, et +Johanne de Sellin servientibus, jam defunctis, in cujus recepcione dixit +fuisse servatum hunc modum. Nam cum peciisset panem et aquam, et +instasset, et receptor et dicti fratres essent intra dictam capellam +adinvicem collocuti, venit ad eum predictus frater Johannes de Monestal, +ut sibi videtur, et introduxit eum in capella. Et dictus preceptor, +auctoritate visitatoris Francie, recepit eum, et inposuit sibi mantellum +et birretum, quia erat presbiter; sed non fuit eum osculatus. Postmodum +fecit eum vovere castitatem, et vivere sine proprio, et jurare super +quoddam missale quod esset obediens preceptis domus Templi, et quod non +revellaret secreta eorum. Postmodum peciit ab eo dictus receptor si +credebat in Deum, et ipse respondit quod sic, et quod bene sciebat quod +Dominus noster Jhesus Christus fuerat mortuus pro nobis; et aperto dicto +missali et hostensa ymagine Crucifixi que erat in dicto missali, +predictus preceptor dixit ei quod abnegaret Deum, et quod spueret super +dictam ymaginem; et ipse testis fuit ex hiis multum turbatus et +stupefactus, ut dixit; sed finaliter, quia precepit ei quod hoc faceret +in virtute juramenti prestiti per eum, abnegavit ore non corde, et spuit +non supra dictam ymaginem sed juxta. Dixit ei insuper dictus receptor +quod, secundum observanciam ordinis, debebat eum osculari in dorso super +carnem nudam, sed, quia erat presbiter, remittebat ei osculum +supradictum. Item, precepit dictus receptor quod, quando celebraret, non +diceret verba per que fit consecracio et confectio sacramenti, sed non +declaravit que erant illa verba. Et ex hoc eciam fuit ipse testis +plurimum stupefactus, ut dixit, et abstinuit a celebrando per duos dies +sequentes, post quos fuit de predictis omnibus confessus fratri Gerardo +de Pruino, lectori tunc, ut credit, fratrum Minorum de [p. 343] +Altisiodoro, potestatem habenti domini P. de Marayo, tunc episcopi +Altisiodorensis, in ecclesia fratrum Minorum de Altisiodoro, et +absolutus per eum, inposita ei penitencia quod legeret sexcies +psalterium, cantaret duodecim missas de Sancto Spiritu, et jejunaret XII +sextis feriis in pane et aqua, quod et fecit. Dictus autem lector, qui +obiit, fuit multum stupefactus audita dicta confessione sua, ut dixit, +et adjecit quod libencius fuisset predicta confessus dicto domino +Altisiodorensi episcopo, si ejus tunc copiam habuisset. De presentibus +autem, quando fuit confessus, dixit se non recordari. + +Item, ad contenta in V et X sequentibus respondit se nichil scire nisi +quod supra deposuit. + +Item, ad XVI et VII sequentes, de sacramento altaris, respondit ut +supra, et quod ipse credebat sacramenta altaris, et credit quod alii +crederent, sed non ille qui recepit eum. + +Item, ad XXIIII et V sequentes respondit se nichil scire, nec credebat +contenta in ipsis articulis esse vera. + +Item, ad XXX et VIIII sequentes respondit de osculis ut supra, et quod +statim pro professis habebantur, nesciens si jurabant non exire ordinem, +quia ipse non juravit, nec scit si suspicio fuerat contra ordinem, quia +recepciones clandestine fiebant. + +Item, de contentis in XL et XVI sequentibus respondit se nichil scire, +nisi hoc duntaxat quod in ejus recepcione fuit ei dictum quod cingeretur +una cordula supra camisiam, et credit quod ita preciperetur aliis. + +Item, ad LVII et XI sequentes respondit quod credebat eundem modum +servari in recepcione aliorum qui fuerat servatus in sua, nesciens +qualiter fuissent puniti qui predicta facere noluissent. Per juramentum +tamen injungebatur eis quod predicta non revellarent, sed non +injungebatur quod non confiterentur nisi fratribus ejusdem ordinis. + +Item, contenta in LXXIIII, V et VI respondit se credere vera esse. + +Item, contenta in LXXVII et XVIIII sequentibus, quantum ad modum +recepcionis, respondit se credere vera esse quantum ad [p. 344] +observacionem modi quem deposuit in sua recepcione fuisse servatum. + +Item, contenta in XCVII respondit se credere vera esse. + +Item, de contentis in XCVIII, VIIII et C respondit se nichil scire, sed +bene sciebat quod peccatum esset facere que in illis continentur. + +Item, ad CI-VI respondit quod non interfuerat capitulis, sed credebat +quod clam, exclusis illis qui non erant de ordine, tenerentur. + +Item, ad contenta in CVII-XI respondit quod non credebat esse vera. + +Item, contenta in CXII et XIII respondit se credere vera esse. + +Item, de contentis in CXIIII et omnibus sequentibus respondit se nichil +scire, nisi quod bene apparebat eos fuisse negligentes in corrigendo +errores et in denunciando Ecclesie, et quod Ecandala inde fuerant +exorta, et quod credebat predicta confessata per eum esse nota inter +fratres ordinis, sed non inter extraneos, et audivit dici magnum +Magistrum et alios contentos in articulis fuisse confessos multos +errores, nescit quos, sed credit quod illos quos ipse confessus est. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Et fuit ei preceptum per dictos dominos commissarios, +in virtute juramenti prestiti per eumdem, quod non revellaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra ultimo nominatis, hoc salvo +quod dictus Guillelmus non interfuit examinacioni dicti fratris Johannis +de sancto Questo. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit IIII dies mensis Januarii, fuit +adductus ad presenciam dictorum dominorum commissariorum, excepto domino +Narbonensi, in domo predicta, frater Bartholomeus de Glano diocesis +Nivernensis, serviens, testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum; et +non deferebat mantellum ordinis, quia, sicut dixit, vendiderat ipsum, ut +posset inde habere vestes, et voluntarie fecerat sibi radi [p. 345] +barbam, cum quo fuerat alias inquisitum per dominum episcopum +Aurelianensem Senonis, sede vacante, de facto suo, et fuerat absolutus +et reconciliatus per eum; et erat etatis circiter XXXIIII annorum, ut +dixit. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis +articulis, respondit ad eos, et primo ad primos IIII, ut sequitur: +videlicet se credere quod communiter reciperentur in ordine sicut ipse +fuerat receptus; non tamen erat de hoc certus, quia non interfuerat +recepcioni alicujus alterius fratris ordinis, nec capitulis eorum. Ipse +autem fuerat receptus, ut dixit, per fratrem Johannem de sancto Clero, +condam tunc preceptorem domus Templi de Salice super Yonem +Altisiodorensis diocesis, in capella dicte domus, circa mediam +Quadragessimam instantem erunt VII anni vel circa, presentibus fratribus +Guillelmo Lenfant, Johanne Parre et Johanne de Monestal et Vincencio, +cujus cognomen ignorat, et Johanne lo Petit, servientibus deffunctis, in +hunc modum. Nam cum peciisset panem et aquam ordinis, dictus receptor +dixit ei quod grandem rem petebat, et quod bene adverteret ad hoc, quia +tunc erat liber et francus, et supponeret se servituti, et multa dura +oporteret subire eundem. Quo respondente se voluntatem habere ad bene +faciendum, et ad supportandum onera ordinis, fecit eum vovere +castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio; et tradidit sibi +mantellum ordinis, et osculatus fuit eum in ore, et omnes fratres +astantes osculati fuerunt ipsum testem in ore, et fecit eum jurare super +quendam librum, in quo erat ymago Crucifixi depicta, ut sibi videtur, +quod servaret secreta ordinis, et quod esset obediens superioribus suis. +Post que precepit ei quod abnegaret Deum et quod spueret super ymaginem +predictam, quia hoc debebat facere, ut dixit, secundum puncta ordinis, +et ipse testis cum dolore cordis, ut dixit, negavit ore non corde, et +spuit non supra sed juxta ipsam ymaginem, in terra; et magis voluisset, +ut dixit, habuisse illa die tibiam fractam et eciam brachium, quam quia +fecit predicta. Dixit insuper predictum preceptorem dixisse ei quod, si +fratres indigerent lecto, acomodaret eis suum, et quod permiteret +eos jacere cum eo. Non tamen intellexit ipse testis in hoc [p. 346] +aliquod malum, ut dixit, nullum aliud inhonestum quoad oscula vel aliqua +alia recolens in dicta sua recepcione intervenisse, ut dixit, nec se de +alio illicito requisitum fuisse, ut dixit. Requisitus quare non exierat +dictum ordinem, ex quo habuerat tantam displicenciam, respondit quod pro +eo quia juraverat servare consuetudines ordinis. + +Item, ad V et XVIII sequentes, de dogmatizacione, conculcacione crucis, +cato et sacramento altaris et sacerdotibus, respondit se nichil scire +nisi quod supra deposuit, et credebat, ut dixit, bene in ecclesiasticis +sacramentis, et credit quod alii fratres crederent; tamen ille qui +recepit eum non erat bonus Christianus in quantum faciebat fieri +predicta, licet alias esset laudatus, ut dixit. + +Item, ad XXIIII et V sequentes respondit se nichil scire. + +Item, ad XXX et III sequentes respondit se nichil scire, nisi quod supra +deposuit de osculo oris; verumptamen audivit dici a fratre Johanne de +Foresta diocesis Lingonensis, defuncto, dum erant capti in Turri +Senonensi, quod ille qui receperat ipsum Johannem (nescit tamen quis +esset, quia non petivit a dicto Johanne), preceperat dicto Johanni in +sua recepcione quod oscularetur eum in ano, sed ipse noluerat eum +osculari. + +Item, contenta in XXXIIII et V sequentibus respondit se credere vera +esse. + +Item, de contentis in XL et V sequentibus respondit se nichil scire, +nisi quod supra deposuit de lectis. + +Item, de contentis in XLVI et XV sequentibus, de ydolis et cordulis, +respondit se nichil scire, nisi hoc duntaxat quod communiter cingebantur +super camisias suas cordulis quas accipiebant unde volebant; non tamen +fuit ei preceptum quod dictam cordulam portaret. + +Item, de contentis in LXII et XI sequentibus respondit se nichil scire, +nisi quod supra deposuit de modo recepcionis quem credebat uniformiter, +et quod fuerat ei preceptum ne revellaret secreta ordinis, et fuerat +sibi dictum quod si revellaret, amitteret mantellum; dixit [p. 347] +insuper quod ipse confessus fuerat omnia peccata sua, in festo Pasche +subsequente post ejus recepcionem, domino Johanni de sancto Bricio, +presbitero seculari ejusdem ville diocesis Altisiodorensis quondam, et +dixerat ei in confessione quod multociens juraverat de Deo et negaverat +Deum et quod spuerat contra eum ira motus; non tamen specificavit sibi +quod in recepcione sua predicta acta fuissent propter juramentum per eum +prestitum de non revelandis secretis ordinis, et quia putabat predictam +confessionem generaliter sufficere ei. + +Item, contenta in LXXIIII, V et VI respondit se credere vera esse. + +Item, de contentis in LXXVII et XVIIII sequentibus respondit se nichil +scire, nisi quod supra deposuit de modo recepcionis sue, quem credebat +ubique in ordine observari. + +Item, ad contenta in XCVII respondit quod in domibus principalibus +ballivarum ordinis debebat fieri ter in ebdomada elemosina generalis, +sed in aliis parvis domibus dependentibus non; et dixit se vidisse +predicta servari in domo in qua fuit receptus, in qua fiebat dicta +elemosina ter in ebdomada, et in domo parva dicte ville sancti Bricii in +qua non fiebat elemosina ordinaria per annum cum dimidio quo fuerat in +dicta domo commoratus. + +Item, contenta in XCVIII, VIIII et C respondit se non credere vera esse. + +Item, de contentis in CI et omnibus sequentibus respondit se nichil +scire, nisi quod supra deposuit, hoc excepto quod ejus recepcio fuit +facta clam, januis clausis, nec adfuerunt nisi fratres ordinis, et quod +credebat precepta Magistri in ordine observari, et quod credebat +scandalum esse contra ordinem exortum propter predicta; et credit quod +modus recepcionis confessatus per eum esset notus fratribus ordinis, sed +non extraneis, et quod audiverat dici quod magnus Magister et alii +fuerant confessi multos errores. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; et fuit ei injunctum per dictos dominos [p. 348] +commissarios, in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non +revellaret hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint +publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Raynandus de Villa Mostrue Altisiodorensis +diocesis, serviens, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum; et +non defferebat mantellum ordinis, quia dimiserat ipsum in concilio +Senonensi, et radi fecerat sibi barbam, suasione Johannis de Yemvilla, +ut dixit, et fuerat cum eo inquisitum alias per dominum episcopum +Aurelianensem Senonis, sede vacante, et absolutus et reconciliatus per +eum: et erat etatis circiter XXX annorum, ut dixit; lectis autem et +diligenter sibi expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos IIII, ut sequitur: + +Videlicet se credere quod alii reciperentur communiter sicut ipse fuerat +receptus, sed nesciebat hoc, quia non fuerat in ordine, nisi XI +septimanis ante eorum capcionem, ut dixit, nec interfuerat recepcionibus +aliorum nec capitulis eorum. Ipse autem fuerat receptus in modum +infrascriptum, per fratrem Guillelmum de Lans, tunc preceptorem de Villa +Mostrue, in capella dicte domus, die Dominica ante festum Magdalene, +presentibus fratribus Anrico de Anisiaco, Guillelmo Botton, Guillelmo le +Gagneor, Johannes de sancto Romano servientibus; cum enim ipse testis, +flexis genibus, peciisset a dicto receptore panem et aquam, et vestitum +ordinis, et dictus receptor dixisset ei quod adverteret quod petebat, +nam res magna erat abdicare a se propriam voluntatem, et se voluntati +subicere aliene, et oporteret eum in ordine multa onera sustinere, et +ipse respondisset se paratum omnia supportare, traxit se ad partem +dictus receptor cum aliis fratribus, et cum fuissent adinvicem +collocuti, vocavit dictus receptor ipsum testem, petens ab eo si habebat +ita bonam voluntatem, ut prius, ad ingrediendum religionem predictam, et +eo respondente quod sic, fecit eum vovere castitatem, [p. 349] +obedienciam, et vivere sine proprio et jurare super quendam librum +apertum, in quo erat crux depicta, quod obediret omnibus preceptis +superiorum suorum dicti ordinis, et quod non revelaret secreta ordinis. +Postmodum tradidit sibi mantellum ordinis, et ipse et omnes fratres +astantes fuerunt osculati eum in ore. Post que precepit eidem testi quod +spueret super dictam crucem, et quod negaret Deum; et ipse spuit non +supra dictam crucem, sed juxta in terra, et negavit Deum ore et non +corde, quia dictus receptor dixit ei quod hoc debebat fieri secundum +puncta ordinis, et non fuit ausus contradicere, quia timebat, et magis +voluisset tunc fuisse alibi quam ibi, ut dixit. + +Item, de contentis in V et XXVIII sequentibus, de dogmatizacione, +conculcacione crucis, sacramento altaris, cato, et quod Magister posset +absolvere a peccatis, et osculis, respondit se nichil scire nisi quod +supra deposuit, adjiciens se credere sacramentis Ecclesie; et credebat +quod alii fratres crederent, non tamen putat quod ille qui recepit eum +esset bonus Christianus, nec credit quod layci possint absolvere a +peccatis. + +Item, contenta in XXXIIII et V sequentibus respondit se credere vera +esse, excepto quod non juraverat ordinem non exire. + +Item, de contentis in XL et XXXIII sequentibus respondit se nichil +scire, nisi quod supra deposuit, hoc excepto quod fuit ei preceptum quod +cingeretur una cordula super camisiam, que cordula non fuit ei tradita; +et credit quod illi qui non fecissent illa que precipiebantur eisdem in +recepcione sua, vel ea revelassent, quod fuissent perpetuo incarcerati. + +Item, contenta in LXXIIII, V et VI respondit se credere vera esse. + +Item, de contentis in LXXVII et XVIIII sequentibus dixit se nescire, +nisi quod supra deposuit de modo recepcionis sue, quem credebat in aliis +communiter observari. + +Item, contenta in XCVII respondit se credere esse vera, et contenta in +XCVIII, VIIII et C esse falsa. + +Item, de contentis in CI et omnibus sequentibus respondit se nichil +scire, nisi in quantum supra deposuit, hoc excepto quod [p. 350] +credebat in ordine servari hoc quod magnus Magister ordinabat, et quod +negligentes fuerant in corrigendo errores, et in denunciando Ecclesie, +et quod nunc erant scandala propter predicta contra ordinem exorta, et +credebat modum recepcionis sue et aliorum fratrum ordinis manifestum +fuisse fratribus ejusdem ordinis, sed non extraneis. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per eosdem dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eum, quod non revellaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presente magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, scilicet in vigilia Epiphanie Domini, +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum in +predicta domo, frater Symon de Corbone diocesis Lingonensis, serviens, +testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum; non deferens mantellum +ordinis, quia post capcionem suam, custos carceris Senonensis abstulit +sibi; cum quo fuerat, ut dixit, inquisitum per dominum episcopum +Aurelianensem Senonis, sede vacante, et absolutus et reconciliatus per +eum, et post concilium Senonense, in quo affuerat, raddi fecerat sibi +barbam, et erat etatis, ut dixit; circiter XL annorum. Lectis autem et +diligenter sibi expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos quatuor, ut sequitur: videlicet se credere quod +fratres ordinis communiter reciperentur sicut ipse fuerat receptus, sed +hoc nesciebat, quia non interfuerat recepcionibus aliorum, nec capitulis +eorum; ipse autem receptus fuerat, ut dixit, a fratre Hugone de +Villaribus, preceptore condam de Espulhi Lingonensis diocesis, +elemosinario tunc ducis Burgundie, in capella dicte domus de Espulhi, +circa festum Nativitatis beate Marie proximo lapsum, fuerunt circiter +decem et octo anni, fratribus Huberto, cujus cognomen ignorat, [p. 351] +Roberto Lescolhe, Bernardo de Biceyo et Hogo de Buris servientibus +defunctis, presentibus, in hunc modum. Nam, cum introductus in dictam +capellam peciisset ab eis panem et aquam et pauperem vestitum ordinis, +et ipsi respondissent quod rem grandem petebat, et quod bene deliberaret +super hoc, et traxissent se ad partem, et locuti fuissent adinvicem, et +iterum venisset coram eis, et flexis genibus peciisset quod supra, et +respondissent quod idem, finaliter dictus preceptor tradidit sibi +mantellum ordinis, et juravit super quemdam librum obedire suis +superioribus, servare secreta ordinis et facere elemosinas debitas de +bonis ordinis. Post que idem receptor attulit quamdam crucem ligneam de +altari in qua erat depicta ymago Crucifixi, et precepit ei quod spueret +super dictam crucem, et ipse testis, licet inde turbatus, spuit non +super sed juxta dictam crucem, et postmodum, de mandato ipsius +receptoris, fuit eum osculatus in dorso, super omnes pannos, non tamen +dixit ei quod hoc deberet fieri secundum puncta ordinis, nec ipse +peciit, nec de negacione, nec de aliis contentis in Vº et decem +articulis sequentibus, aliquid sibi dixit, nec plus scit quam deposuerit +de contentis in ipsis articulis, sicut dixit, nec de contentis in XVI et +XVII sequentibus. Dixit tamen quod in recepcione sua receptor, et alii +astantes fuerunt osculati eum in ore, et quod ipse credebat sacramentis +altaris, et credebat quod multi ex aliis crederent communiter, sed +dictum receptorem non reputat fuisse bonum, in hoc quod precepit sibi +predicta. Item, dixit eumdem receptorem dixisse ei quod si fratres +venirent et indigerent lecto, quod recolligeret eos in lecto suo, sed +non intellexit propter hoc aliquod malum. + +Item, contenta in XXXIIII et V sequentibus respondit se credere vera +esse, verumptamen non jurabant de novo se non exire dictum ordinem, sed +in virtute juramenti primo prestiti per eum, preceperunt ei quod non +dimitteret dictum ordinem, pro meliori vel pejori. + +Item, de contentis in XL et XXIIII sequentibus respondit se nichil +scire, nisi quod supra deposuit de lecto et de modo recepcionis, hoc +excepto quod fratres cingebantur quadam cordula super camisias [p. 352] +cum quibus jacebant, sed dicta cordula non fuit sibi tradita, sed habuit +eam a quadam sorore sua. + +Item, ad contenta in LXV et XXXI sequentibus respondit se nichil aliud +scire quam supra deposuit, hoc excepto quod per sacramentum inhibebatur +eis ne revellarent secreta ordinis, et si revelassent, credit quod +perdidissent mantellum, et quod fuissent expulsi ignominiose ab ordine, +et audiverat dici a fratre P. de Beyse capellano dicti ordinis, tunc +curato ecclesie de Volenis, cui ipse testis confitebatur, quod non +debebat confiteri, nisi fratribus ordinis, absque licencia superiorum +suorum, quia seculares sine licencia non poterant eos absolvere, ut +dixit, et credebat quod negligentes fuerint in corrigendis erroribus, et +denunciando eos Ecclesie. + +Item, ad XCVII respondit quod ellemosine et hospitalitas bene +servabantur in ordine, in locis in quibus ipse fuit, scilicet in loco in +quo fuit receptus, et in domo de Salice d'Ellant Eduensis diocesis, in +qua fuerat commoratus. + +Item, contenta in XCVIII, VIIII et C dixit se non credere vera esse. + +Item, de contentis in CI et omnibus aliis sequentibus respondit se ultra +quam deposuit nichil scire, nisi quod audivit a quibusdam famulis +fratrum venientibus de capitulis, quod capitula eorum clam tenebantur, +et credit quod illud quod magnus Magister ordinabat servaretur +communiter in ordine, et quod negligentes fuerint in corrigendo et +denunciando, et quod inde contra ordinem scandala sunt exorta, et quod +modus recepcionis confessatus per eum esset manifestus inter fratres +ordinis, sed non inter extraneos; et audivit dici magnum Magistrum et +alios fratres errores, nescit quos, confessatos fuisse. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eum, quod non revelaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones fuerint publicate; et est [p. 353] +sciendum quod dictus testis erat laborator in ordine, sicut dixit, et +videbatur esse homo satis simplex, et fuerat confessus, sicut dixit, de +predictis erroribus fratri Petro Sotean deffuncto de ordine fratrum +Minorum, potestatem tunc habenti domini episcopi Lingonensis in ecclesia +ville de Curtis ejusdem diocesis Lingonensis, circa dimedium annum post +ejus recepcionem, et increpavit eum multum, et absolvit eum imposita +sibi penitencia quod jejunaret in pane et aqua XII diebus Veneris. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Gaubertus de Silhi Meldensis diocesis, serviens, +testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum, et erat etatis, ut dixit, +circiter XXX annorum, cum quo fuerat inquisitum, ut dixit, per dominum +episcopum Aurelianensem, Senonis sede vacante, et absolutus et +reconciliatus per eum, et non deferebat mantellum ordinis, quia custos +carceris Senonensis abstullerat ei post capcionem suam, ut dixit; barbam +autem voluntarie fecerat sibi radi. Lectis autem et diligenter sibi +expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad +primos IIIIor, ut sequitur: videlicet se nescire si contenta in +articulis erant vera, quia non interfuerat recepcionibus fratrum ordinis +nec capitulis eorum; sed credebat quod communiter reciperentur sicut +ipse fuerat receptus Parisius, in parva capella domus Templi, prope +turrem, a fratre Johanne de Turno, quondam thesaurario tunc Templi +Parisiensis, presente dumtaxat fratre Nicolao presbitero dicti ordinis, +cujus cognomen ignorat, die Veneris, ut sibi videtur, ante festum beati +Martini estivalis, fuerunt circiter novem anni, hora prandii, mensis jam +positis, in modum infrascriptum. Nam cum peciisset ter flexis genibus +panem et aquam ordinis, fecerunt eum jurare quod servaret bonos usus et +bonas consuetudines ordinis et quod obediret preceptis superiorum suorum +ordinis. Et pecierunt ab eo si erat liber, conjugatus vel ordinatus; +quod si talis esset, non reciperent eum et receptum dicerent. Postmodum +tradidit sibi mantellum, ut sibi videtur, postque precepit ei [p. 354] +quod spueret super quamdam crucem veterem, ligneam, parvam, pictam, que +erat super quoddam scamnum ante eos, nescit per quem allatam, et ipse +spuit non super sed juxta eam, quia dixit thesaurarius quod oportebat +obedire eum. Postmodum precepit ei quod abnegaret Deum, et negavit ore, +non corde, quia est et semper fuit bonus Christianus, ut dixit, et valde +doluit de predictis, et magis voluisset eadem die habuisse tibiam +fractam quam quia fecerat supra dicta, et noluisset tunc unquam vidisse +nec cognovisse aliquem de Templariis, et adhuc vellet idem. Dixit eciam +quod dicti thesaurarius et presbiter fuerunt eum osculati post +recepcionem in ore, et dixit ei dictus thesaurarius quod debebat super +camisiam suam portare quamdam cordulam; alia que possent esse inhonesta +non recolit intervenisse in sua recepcione, ut dixit. + +Item, de contentis in Vto et XXVIII sequentibus respondit ultra illa que +supra dixit se nichil scire, hoc excepto quod ipse bene credebat +sacramentis altaris, et credit quod alii crederent, eciam ille qui +recepit eum, nec credit quod Magister et alii layci possent absolvere a +peccatis. + +Item, contenta in XXXIIII et quinque sequentibus respondit se credere +vera esse, sed nesciebat si suspicio mala erat contra ordinem propter +predicta. + +Item, super contentis in XL et XXIIIIor sequentibus respondit se ultra +que deposuit nichil scire, hoc excepto quod in recepcione ejus fuit +dictum per receptorem quod quando probi homines ordinis venirent et +carerent lectis, quod reciperet eos bene et curialiter in lecto suo. + +Item, super contentis in LXV et XXXI sequentibus respondit se nichil +scire ultra illa que supra deposuit, sed per sacramentum injungebatur +eis quod non revelarent secreta ordinis; nescit tamen qualiter puniti +fuissent si revelassent, nec confitebantur sine licencia, nisi fratribus +ordinis, et prudenter egissent si predicta correxissent et Ecclesie +denunciassent. + +Item, ad XCVII respondit quod ellemosine generales fiebant ter [p. 355] +in ebdomada, in domo de Salice supra Yonem Altisiodorensis diocesis; et +hospitalitas convenienter servabatur ibidem, nec audivit quod fuerint +restricte elemosine et hospitalitas in ordine. + +Item, de contentis in CXVIII et omnibus sequentibus respondit se nichil +scire plus quam supra deposuerit, hoc excepto quod audivit dici quod +capitulia clam tenebantur exclusis omnibus qui non erant de ordine, et +credit quod si Magister aliqua bene ordinasset, quod illa fuissent in +toto ordine observata, et credit quod fratres ordinis, sed non +seculares, bene scirent modum recepcionis eorum, et quod scandalum esset +exortum contra ordinem propter predicta, sicut bene apparet ex facto; et +audivit dici, dum erat captus in turri Senonensi, quod magnus Magister +confessus fuerat errores confessatos per eum. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; et fuit eidem inhibitum per dictos dominos +commissarios, in virtute prestiti juramenti per eum, quod non revelaret +hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Jovis, in crastinum Epiphanie Domini, VII videlicet die +dicti mensis, fuit adductus in predicta domo, ad dictos dominos +commissarios, frater Johannes de Viveriis serviens, Lingonensis +diocesis, testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum, non deferens +mantellum ordinis, quare in concilio Senonensi una cum pluribus aliis +dimiserat ipsum, et postmodum radi fecerat sibi barbam et fuerat +inquisitum alias cum eo per dominum Aurelianensem episcopum Senonis, +sede Senonensi vacante, et absolutus et reconciliatus per eum, et erat +etatis circiter XL annorum. Lectis autem et diligenter sibi expositis +omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad [p. 356] +primos IIIIor, ut sequitur: scilicet se nunquam interfuisse recepcioni +alicujus alterius fratris nec capitulis eorum; ipse tamen receptus +fuerat in hunc modum: nam cum requisivisset panem et aquam a fratre +Naniello de Belna, quondam preceptore, tunc domus Templi de Fontenayo +diocesis Lingonensis, flexis genibus, et ille respondisset quod magnam +rem petebat, quia poneret voluntatem suam in alienam, et quando crederet +dormire, vigilaret, et quando crederet vigilare, dormiret, et ipse +instaret pro dicta sua recepcione et iterum dixisset quod bene +deliberaret, finaliter cum essent in capella dicte domus, dictus +preceptor recepit eum et tradidit sibi mantellum ordinis, et fuit eum +osculatus in ore, et fratres astantes, scilicet Hymbertus Picardi, +Johannes de Divione et Stephanus de Chambleis, qui Johannes et Stephanus +sunt mortui; postque vovit et juravit super quemdam librum castitatem et +obedienciam suis superioribus, vivere sine proprio et servare secreta +ordinis; postque dictus frater Johannes apportavit quamdam crucem +ligneam in qua erat depicta imago Crucifixi, quam posuit super terram, +et dictus receptor precepit ei quod spueret super dictam crucem, de quo +fuit turbatus et finxit se spuere super eam, sed non spuit supra sed +juxta eam; precepit eciam ei quod oscularetur ipsum in ano, et ipse +levavit eidem receptori vestes et finxit se osculari eum versus +braccale; postea precepit ei quod abnegaret Deum, et negavit ore, non +corde, quia dixit ei receptor quod predicta erant de preceptis ordinis, +de quibus fuit ipse testis valde turbatus, ut dixit, et maluisset tunc +esse longe per XL leucas quam ibi, et libenter extunc exivisset inde in +crastinum, si ausus fuisset, et fuerat receptus ante missam, in festo +Annunciacionis beate Marie, erunt circiter IIII anni. + +Item, de contentis in V et X sequentibus, de dogmatizacione, +conculcacione crucis et cato, respondit se nichil scire nisi quod supra +deposuit. + +Item, ad XVI et XVII sequentes, de sacramentis, potestate Magistri et +osculis, respondit se bene credere ecclesiasticis sacramentis, nesciens +si alii credebant, nec credebat quod layci possent absolvere a [p. 357] +peccatis, nec reputabat illum qui eum recepit in hoc quod fecit predicta +fieri bonum Christianum, nec de osculis sciebat nisi quod supra +deposuit. + +Item, contenta in XXXIIII et V sequentibus, quod pro professis +haberentur et quod clamdestine fierent recepciones, et quod ex hoc +suspicio contra ordinem haberetur, credebat vera esse, non tamen quod +jurarent non exire ordinem. + +Item, de contentis in XL et XXI sequentibus, de crimine sodomitico, +ydolis et cordulis, respondit se nichil scire, nisi hoc solum quod ei +fuit dictum in recepcione sua, quod jaceret in camisia et braccis et +caligis, et quod cingeretur una cordula. + +Item, ad LXII et XI sequentes respondit se credere quod omnes fratres +ordinis reciperentur communiter, sicut deposuit se fuisse receptum, et +quod capti et male tractati fuissent qui noluissent illa que in +recepcione precipiebantur eisdem vel qui ea revelassent, et fuerat ei +dictum per fratrem Egidium de Campania ejusdem ordinis, quod absque +licencia superiorum non poterat confiteri nisi fratribus ordinis. Item, +dixit quod in eodem anno quo fuit receptus, infra mensem post Pascha, +fuit confessus de predictis omnibus erroribus fratri Gerardo, cujus +cognomen ignorat, de ordine fratrum Minorum conventus Altisiodorensis, +qui dicebatur habere potestatem episcopi Altisiodorensis, qui absolvit +eum juxta quoddam altare in ecclesia dictorum fratrum Altisiodorensium, +imposita sibi penitencia quod jejunaret in pane et aqua diebus Veneris, +per totum unum annum, et quod pasceret, si posset bono modo, sine +sciencia superiorum suorum, sex pauperes semel. + +Item, ad LXXIIII, V et VI respondit se credere vera esse, quod fuerint +negligentes in corigendo et in denunciando Ecclesie. + +Item, de contentis in LXXVII et VIIII sequentibus, de modo recepcionis, +respondit ut supra. + +Item, ad XCVII respondit quod ellemosine fuerant retracte in ordine, et +viderat in domo de Salice super Yonem Altisiodorensis diocesis, [p. 358] +elemosinam duntaxat bis in septimana dari, que consueverat dari ter, +hospitalitas tamen bene servabatur in recipiendo bonos homines. + +Item, de contentis in XCVIII, VIIII et C, quod per nefas acquirere +possent et ex hoc degerare, respondit se nichil scire. + +Item, de contentis in CI et omnibus sequentibus respondit se nichil +scire plus quam deposuerit, quia non interfuerat capitulis, hoc excepto +quod credebat in ordine servari quod magnus Magister statuebat, et +credebat quod modus recepcionis eorum esset notus fratribus ordinis, sed +non extraneis, et audiverat dici quod magnus Magister et multi alii +fratres confessi fuerant aliquos errores, sed nescit quos; credit tamen +quod illos quos ipse confessus est. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit inhibitum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eum, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Matheus de Tilleyo serviens, Ambianensis diocesis, +testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, etatis LXX annorum vel +circa, non deferens mantellum ordinis, quia per servientes qui eum +habuerunt in custodia fuerat sibi bis ablatus; barbam autem fecerat sibi +radi propter incomoditatem quam eam portandi habebat, et fuerat cum eo +inquisitum Aurelianis per dominum episcopum Aurelianensem, et absolutus +et reconciliatus per eum. Lectis autem et diligenter expositis sibi +omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos +IIII, ut sequitur, scilicet: quod ipse fuerat receptus in dicto ordine a +fratre Arveo de villa Petrosa, quondam preceptore, tunc baillive de +Pontivo Ambianensis diocesis, in capella domus Templi d'Oysemont ejusdem +diocesis, post missam die Mercurii, post Quasimodo geniti [p. 359] +proxima erunt circiter XXXIIII anni, presentibus fratribus Johanne de +Renanvilla, Arnulpho de Guisa preceptore dicte domus d'Oysemont +servientibus, et Anrico de Gamaches presbitero, jam dudum deffunctis, in +hunc modum; nam cum instetisset per bienium per se et amicos suos quod +reciperetur in dicto ordine, finaliter fuit in dicta capella, et, flexis +genibus, peciit pluribus vicibus et instanter quod pro Deo concederent +sibi panem et aquam, societatem proborum virorum et pauperem vestitum +domus. Cui fuit responsum quod bene deliberaret quod petebat; nam magnam +rem petebat, quia, dum erat in seculo, poterat ire quo volebat, dormire +et vigilare quando volebat, et, si esset inter eos, non haberet dictam +libertatem, immo oporteret ipsum ire quando vellet remanere, vigilare +quando vellet dormire, et exterius videbat magnas cappas et pulcrum +habitum eorum, et ipsos equitantes magnos equos, et quando ipse esset in +religione ipsorum forte non haberet, prout vellet, vestitum et equos et +hujusmodi talia; eo autem respondente quod, Deo dante, bene compleret +omnia predicta, voluerunt quod bis traheret se ad partem, et venit ad +eum dictus frater Johannes de Renanvilla, et instruxit eum quod ad illa +que peterentur ab eo per dictum preceptorem responderet quod omnia bene +compleret Deo dante, et quod peteret adhuc illa que supra pecierat; cum +autem testis peciisset et fuisset flexis genibus coram receptore, +astantibus dictis fratribus, dixit ei dictus receptor quod ex quo tantum +instabat et affectabat esse frater eorum, quod ipse reciperet eum in +fratrem dicti ordinis, in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, sed +ante mantelli tradicionem fecit eum jurare supra quoddam missale quod +servaret castitatem, viveret sine proprio, et obediret mandatis +superioris sui dicti ordinis, qui preficeretur eidem, et servaret bonos +usus et bonas consuetudines ordinis et secreta ordinis, et si Deus +faceret sibi graciam in ordine quod haberet aliquam administracionem, +quod ipse teneret ecclesias in statu debito et luminaria faceret teneri +et elemosinas statutas fieri et hospitalitatem servari debito modo et +consueto secundum exigenciam personarum. Quibus peractis [p. 360] +imposuit sibi mantellum et affublavit dicendo: In nomine Patris et Filii +et Spiritus Sancti, amen. Nos recipimus te, et associamus te, et patrem +et matrem et parentes tuos, beneficiis que fiunt in ordine citra mare et +ultra mare. Et precepit ei quod oscularetur ipsum et fratres astantes in +ore, et fuit eos osculatus; tradidit eciam sibi birretum; post hec +precepit sibi quod sederet et instrueret eum de his que acturus esset, +et inter alia dixit ei quod ubicumque esset in ordine, inquireret ab +illis qui erant antiquiores et qui diu fuerant in ordine modum et +observancias ordinis, et illa que facturus erat; dixit eciam ei quod +omnia vota quecumque antea emiserat erant sibi remissa per ingressum +religionis eorum, excepto Jerosolimitano, quod votum debebat adimplere +pro posse suo in recuperacionem sancti regni Jerosolimitani ad mandatum +superiorum suorum; dixit eciam ei quod caveret sibi ne rixaretur cum +fratribus ordinis, quia si hoc faceret et impelleret eum in tantum, quod +cogeretur movere duos pedes, vel si rumperet sibi laqueum mantelli, +esset in misericordia fratrum ordinis; si autem exiret per muros +alicujus domus eorum, et non per ostium, perderet mantellum, si vero per +dictos muros ejiceret aliqua de bonis dicte domus, puniretur ut latro, +et si inveniretur in aliquo loco suspecto cum muliere, esset in +misericordia fratrum, dum tamen hoc probaretur per duos fratres ordinis, +et quedam alia honesta dixit ei; et cum predicta dixisset, surrexit +dictus receptor dicens: Amodo possimus recedere. Quo dicto, statim +recesserunt predicti tres fratres qui aderant, et exeuntes traxerunt +post se portam capelle, remanentibus ipsis receptore et teste; postque +dictus receptor vocavit testem, et dixit ei: Venite vos, promisistis +obedire mihi et estis meus subjectus; et accepit unam crucem ligneam de +altari veterem, de qua medietas picture, ut sibi videtur, erat +devastata, et dixit ei quod abnegaret figuram illam, et ipse testis +stupefactus, junctis manibus, dixit ista verba: _Ha! sire, pour Dieu +merci!_ quo modo hoc facerem? Et receptor respondit quod oportebat eum +facere predicta, quia erat subjectus suus; et tunc negavit dictam +figuram ore, non corde; postquam abnegacionem precepit quod spueret +super eam, et ipse finxit se spuere, sed sputum non emisit; [p. 361] +postmodum precepit quod oscularetur eum in carne nuda, et discoperuit se +circa femur, et ipse fuit osculatus eum in anca circa illum; postmodum +dixit ei ista verba: _Et devant_, aliquantulum levando sibi vestes; per +quod intellexit ipse testis, quod injungeret quod deberet eum osculari +ante circa femoralia; verumtamen non curavit dictus receptor quod fieret +dictum osculum, nec amplius si et qualiter dictum osculum debebat fieri +declaravit, nec dixit sibi quod predicta essent de punctis ordinis, nec +aliqua alia inhonesta quod recolat. Dixit insuper quod quando fiebant +predicta inhonesta, dictus receptor frequenter respicebat circumquaque +et potissime versus ostium capelle predicte, ne aliquis predicta +videret, ut credit; dixit eciam quod de predictis fuit ipse testis, ut +dixit, ita tristis et dolens quod libenter interfecisset dictum +receptorem, si ausus fuisset et potuisset, et quod ex tunc fuit cum +dolore cordis, nec fuit letus de uno mense. Item, dixit quod eadem die +antequam comederet, ipse testis reintravit dictam capellam, et adoravit +et devote osculatus fuit dictam crucem applicando eam ad os et ad oculos +suos, et videtur eidem, ut dixit, quod dictus receptor, dum reposuit +crucem predictam in altari, osculatus fuerit eam reverenter. Requisitus +si sciebat ex qua causa predicti errores fuerant sibi precepti, +respondit se credere quod ad hoc ut esset eis magis subjectus, et in +majorem confusionem suam si vellet erigere se contra superiorem suum. +Item, dixit se fuisse confessum predictos errores fratri Hugoni Germont +de ordine fratrum Minorum, consanguineo quondam suo, conventuali +Ambianis, qui ibat cum custode provincie; et dictus frater peciit ab eo +si predicta fecerat voluntarie, et cum respondisset quod non et quod +libenter exiret dictum ordinem si posset, confortavit eum quod speraret +in Deo qui remitteret sibi illa peccata et alia, et suasit ei quod non +exiret quanquam diceret religionem esse duram, et absolvit eum, injuncta +ei penitencia quod jejunaret in pane et aqua quatuor sextis feriis magne +Quadragessime, ut sibi videtur, et dictam confessionem dixit se fecisse +in quadam grangia Templi vocata Asens ejusdem diocesis, anno [p. 362] +vel quasi a recepcione sua elapso, ut dixit; post predicta dixit se +revelasse fratri Anrico de Gamaches presbitero ordinis quod confessus +fuerat dicto fratri Minori, sed non expressit illa que dixerat ei, et +dictus presbiter respondit eum male fecisse, quia non habuerat licenciam +confitendi, sed ex quo factum erat placebat sibi, dum tamen haberet ille +cui confessus fuerat potestatem absolvendi eum. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, VIII videlicet dicti mensis Januarii, +rediit dictus testis in domo predicta ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum, ut perficeret deposicionem suam, que die esterna propter +hore tarditatem perfici non potuerat, et fuit requisitus si sciebat vel +credebat quod errores contenti in primis IIII articulis communiter in +ordine servarentur, et respondit se nescire, quia non viderat alias +fieri, nec audiverat dici quod fierent, nec audiverat alicui imperari, +nec viderat aliquod signum super hoc, nec sciebat quid super hoc +crederet in anima et in juramento suo; et si predicta fiebant, non +credit quod servarentur in decima parte eorum qui recipiebantur, sed vix +posset credere quod ipse fuerit solus in faciendo abhominaciones +predictas. Requisitus quorum recepcionibus ubi et quando et quibus +presentibus interfuerat, respondit quod interfuerat recepcioni Roberti +Valvassoris servientis in domo Templi Bossi in Veromandia diocesis +Noviomensis, facte, ut ei videtur, licet non bene recolat, per fratrem +Robertum de Sernoy, quondam, presentibus ipso teste, et fratre P. de +Latigniaco, qui affugit quando alii Templarii fuerunt capti, et sunt +circiter XV anni quod dicta recepcio fuit facta, et interfuerat +recepcioni fratris Galterii, cujus cognomen ignorat, sed dicebatur +attinere fratri Gerardo de Villaribus in domo Templi vocata Aymont +diocesis Ambianensis, qui fuit receptus a fratre Petro de Latigniaco +supradicto; de presentibus non recordatur, sunt circiter tresdecim anni, +et interfuerat recepcioni fratris Radulphi de Freynoy combusti [p. 363] +Parisius, qui fuit receptus per fratrem Philippum de Axiis militem, in +domo predicta de Oysemont, sunt circiter viginti sex anni, de +presentibus non recordatur. Requisitus quis modus fuerat servatus in +recepcione dictorum trium, respondit quod talis qualis fuit servatus in +eo, exceptis hiis que supra dixit de se ipso quantum ad abnegacionem et +spuicionem et osculum inhonestum quod non vidit ibi fieri. + +Requisitus si receptores et recepti predicti post dictas recepciones +remanserant soli in locis in quibus fuerant recepti, ipso teste et aliis +fratribus qui adfuerant recedentibus, respondit quod non, inmo omnes +recedebant simul. + +Item, requisitus super contentis in Vº articulo et X sequentibus, de +dogmatizacione, conculcacione crucis et cato, respondit se nichil scire +nisi quod supra deposuit de se ipso. + +Item, ad XVI et XIII sequentes, de sacramentis et potestate Magistri, +respondit se nichil scire, adjiciens quod ipse credebat sacramentis +Ecclesie, et credit quod alii fratres crederent, et per signa +ostendebant se credere, nec audivit, nec credit quod layci possent +absolvere a peccatis. + +Item, de contentis in XXX-III respondit se nichil scire, nisi quod supra +deposuit de osculo per eum facto. + +Item, contenta in XXXIIII-VIIII respondit se credere vera esse; sed de +contentis in XXXVIII, si esset suspicio, respondit se nichil scire. + +Item, de contentis in XL et XXI sequentibus, de crimine sodomitico et +ydolis et cordulis, respondit se nichil scire, hoc excepto quod in ejus +recepcione fuit ei dictum quod cingeretur uno cingulo super camisiam +suam de nocte. + +Item, ad LXII, III et IIII, de modo recepcionis, respondit ut supra. + +Item, ad LXV et VII sequentes respondit se nescire si fuissent +interfecti vel incarcerati illi qui in eorum recepcione noluissent +facere illa que deposuit se fecisse, vel qui ea revelassent fuissent +male tractati. + +Item, ad LXXIII, IIII, V et VI respondit quod absque licencia non +poterant confiteri nisi fratribus sacerdotibus ordinis, et si [p. 364] +qui erant errores qui scirent in ordine fuerant negligentes in +corrigendo et denonciando Ecclesie. + +Item, de contentis in LXXVII et XVIII sequentibus, de modo recepcionis, +si citra mare et ultra mare servaretur, respondit se nichil scire nisi +quod supra deposuit. + +Item, contenta in XCVII et C respondit quod non credebat esse vera, quia +sibi preceptum fuerat quod faceret bene elemosinas et servaret +hospitalitatem, et quod nichil acquireret injuste, quia si acquireret et +de hoc eciam confiteretur in morte, non fieret restitucio postquam +fuisset ordini acquisitum, et vidit religiosos cujuscumque status bene +recipi in ordine supradicto, et precipiebatur eis quod in die Jovis +sancta recolligerent in domibus suis XIII pauperes, et lavarent, et +oscularentur eorum pedes. + +Item, ad CI et omnes alios sequentes respondit se audivisse quod clam +tenebantur capitula exclusis omnibus secularibus aliquando multum +tempestive vel de nocte, ut fratres qui conveniebant cicius recedere +possent, et credebat quod in ordine servarent quod magnus Magister cum +conventu suo ordinabat, et quod scandala essent propter predicta contra +ordinem exorta, et audiverat dici quod magnus Magister confessus fuerat +quod abnegabant Deum et aliqua alia de aliis contentis in dictis +articulis. Respondit se nichil scire ultra illa que supra deposuit. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit impositum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eum, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Symon de Lechuno in Sanguine Terso Ambianensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non deferens +mantellum ordinis, quia custos carceris Senonensis abstulit ei, [p. 365] +et fuerat cum eo inquisitum per dominum episcopum Aurelianensem, Senonis +sede vacante, et absolutus et reconciliatus per eum, et post concilium +Senonense fecerat sibi radi barbam, et erat etatis XL annorum vel circa, +ut dixit. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis +articulis, respondit ad eos, et primo ad primos IIIIor, se credere quod +in ordine servaretur iste error quod receptor precipiebat recepto quod +spueret contra crucem in despectum Dei, quia ita fuerat ei preceptum, +sed non interfuerat recepcioni alicujus alterius fratris, nec capitulis +eorum. Fuit autem receptus, ut dixit, in capella domus Templi vocata +Aveynes les Secches Cameracensis diocesis, per fratrem Johannem de +Manhbersi militem quondam, in die Brandonum proximo erunt XVIIII anni +vel circa, presentibus fratribus Johanne Normani presbitero, Gerardo de +Argentolio milite, Petro de Latigniaco, Petro de Caemi, et Roberto de +Grandi Villarii, et Johanne de Nigra Curia, ante horam primam, de quorum +astantium vita vel morte non habebat certitudinem, in hunc modum: nam, +cum requisiisset panem et aquam, et societatem proborum ordinis, et +fuisset ei responsum quod rem grandem petebat, et quod deliberaret super +hoc, preceperunt ei quod traheret se et rogaret Deum et beatam Mariam +quod dirigerent eum; et cum rediisset, et iterum peciisset idem et +fuisset sibi consimile responsum, et quod liber erat, et si intraret +religionem, efficeretur servus, et oporteret eum vigilare quando vellet +dormire, et multa dura pati, et quod videbat eos exterius, et nesciebat +quales essent interius; finaliter post multa verba consimilia dixit ei +dictus receptor quod ex quo tantum appetebat esse frater eorum, +reciperet ipsum, et fecit eum jurare super quemdam librum quod servaret +castitatem, viveret sine proprio, et obediret superioribus suis, et quod +servaret secreta ordinis, et quod suo posse juvaret ad acquirendum +regnum Jerosolomitanum, et quod esset servus esclavus ordinis; postmodum +tradidit ei mantellum, et ipse receptor et alii fratres fuerunt osculati +ipsum receptum in ore; deinde instruxit eum quot _Pater Noster_ debebat +dici in die, et aliquas alias observaciones dicti ordinis [p. 366] +licitas et honestas retulit ei; postque recesserunt dicti fratres qui +aderant, nescit si de mandato receptoris, quia ipse testis, sicut dixit, +posuerat se coram quadam ymagine beate Marie existente in altari ad +dicendum _Pater Noster_; postque dictus receptor vocavit eum juxta +quamdam archam, in qua tenebantur ornamenta altaris supra quam erat +quedam crux lignea, et precepit ei quod in despectum Dei spueret supra +eam: et ipse fuit stupefactus, et incepit flere, et receptor dixit ei +quod non turbaretur, quia ita debebat facere secundum observanciam +religionis eorum, et tunc ipse testis finxit se spuere super eam, non +tamen spuit; dixit ei insuper dictus receptor quod negaret Deum, et ipse +testis nichil respondit nec negavit, ut dixit; postmodum precepit ei +quod oscularetur eum in ano, et ipse testis levavit aliquantulum solum +mantellum ipsius receptoris fingens se osculari eum, sed non fuit +osculatus. + +Item, ad quintum et XXVIII sequentes, de dogmatizacione, conculcacione +crucis, cato, sacramentis, quod layci absolverent a peccatis, et +osculis, respondit se nichil scire nisi quod supra deposuit, adiciens +quod in die Veneris sancta devote adorabant crucem, et quod ipse bene +credebat sacramentis Ecclesie, et credit quod alii fratres crederent; +sed minus fuit appreciatus illum qui recepit eum, propter illa que +precepit ei, nescit tamen si credebat sacramentis Ecclesie. + +Item, contenta in XXXIII-VIII, de juramento, professione, +clamdestinacione et suspicione, respondit se credere vera esse. + +Item, de contentis in XL et XXI sequentibus, de crimine sodomitico, +ydolis et cordulis, respondit se nichil scire, hoc excepto quod fuit ei +dictum, in recepcione sua, quod de nocte jaceret cum pannis suis lineis +et cingeretur desuper uno cingulo. + +Item, ad LXII et XXXIIII sequentes respondit quod citra mare et ultra +mare, ubique in ordine, servabatur, sicut credit, idem modus recepcionis +qui fuit servatus in eo, nec scit qualiter fuissent puniti qui +noluissent facere predicta, nec qui ea revelassent; sed ex juramento +tenebantur non revelare, nec poterant sine licencia confiteri [p. 367] +nisi sacerdotibus ejusdem ordinis; licencia tamen bene dabatur eis sine +dificultate, et credit quod fuerint negligentes, quia non correxerunt +dictos errores nec denunciaverunt Ecclesie. + +Item, ad XCVII, VIII, VIIII et C respondit quod in aliquibus locis +ordinis aliquando restringebantur elemosine et hospitalitas, propter +carestiam et multitudinem pauperum, et in aliquibus laxabantur ex +mandato superiorum, nec scit quod per nefas possent acquirere vel ex hoc +degerare, et quod non reputaretur peccatum, nec quod hoc injungeretur +eis. + +Item, ad CI et omnes alios sequentes respondit se audivisse dici quod +clam, exclusis omnibus qui non erant de ordine, tenebantur capitula, nec +credebat quod layci possent absolvere a peccatis; credebat tamen quod +totus ordo servaret quod magnus Magister cum conventu ordinabat, et quod +modus recepcionis fratrum esset notus fratribus ordinis, sed non +extraneis, et audiverat dici quod magnus Magister et alii superiores +confessi fuerant abnegacionem et alios errores. De aliis contentis in +dictis articulis respondit se nichil scire ultra quod supra deposuit. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio +vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per eosdem dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eumdem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit VIII dicti mensis Januarii, +convenerunt dicti domini commissarii in domo predicta, et fuerunt +adducti ad presenciam eorumdem pro testibus infrascripti fratres dicti +ordinis, videlicet fratres Johannes de Boilhencort, et Petrus de +Bolhencourt Noviomensis, et Petrus Boucheures Ambianensis diocesium, +servientes, qui juraverunt, tactis sacrosanctis Evangeliis, dicere +in negocio isto totam, plenam et meram veritatem, secundum [p. 368] +formam juramenti aliorum testium superius registratam, eis vulgarizatam +et expositam. + + +Frater Johannes de Pollencourt predictus, existens in presencia dictorum +dominorum commissariorum, non deferens mantellum ordinis quia consumptus +fuerat, sicut dixit, et barbam habens rasam quia, sicut dixit, aliqui +prelati et prepositus Pictavensis dixerant sibi et aliis fratribus quod +poterant sibi radere eam, etatis XXX annorum et ultra, qui dicebat se +fuisse alias examinatum per dominum episcopum Ambianensem qui nunc est, +et absolutum et reconciliatum per eum, lectis et diligenter expositis +sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos +IIIIor, ut sequitur, videlicet quod nunquam interfuisset recepcioni +alicujus alterius fratris nisi unius, scilicet Philippi de Menin, +recepti a fratre Johanne de Serneyo quondam apud Oysemont, et cujus +mandato indicti [?] per alium scilicet fratrem Nicolaum de Cella, in +cujus recepcione nulla inhonesta facta fuerunt vel injuncta, nec +interfuerat capitulis eorum, unde nesciebat si vera erant contenta in +articulis predictis, nec credebat, quia non viderat. Requisitus qualiter +ipse fuerat receptus in ordine, ubi et quando, et si credebat quod alii +reciperentur sicut ipse fuit receptus, respondit se credere quod alii +reciperentur sicut ipse fuit receptus: ipse autem fuerat receptus in +hunc modum per fratrem Garinum de Grandi Villarii quondam preceptorem, +tunc ballive de Pontivo diocesis Ambianensis, in aula domus Templi +vocata la Ronsiera ejusdem diocesis, ante missam, in die Brandonum +proxima erunt X anni, vel circa, presentibus fratribus Egidio de +Rontangis presbitero, Hugo de Gamaches, Roberto de Goyhi servientibus, +adhuc viventibus, ut credit. Cum autem peciisset panem et aquam et +societatem fratrum ordinis, habuit consilium idem receptor cum dictis +astantibus, et ter dixit ei quod deliberaret bene, quia oporteret eum +esse servum esclavum ordinis et dimittere propriam voluntatem et ire +ultra mare, et multa consimilia; et cum respondiisset quod bene [p. 369] +compleret omnia Domino concedente, fecerunt eum vovere et jurare +castitatem, vivere sine proprio, et quod bene conservaret bona ordinis, +et quod servaret secreta ordinis, et quod esset sclavus et servus +ordinis, et quod iret ad quecumque loca citra mare et ultra mare ad que +mitteretur per superiores suos; et dixit et protestatus fuit pluries +quod volebat stare confessioni primo facte per eum coram dicto domino +Ambianensi et ejus predecessore, et quod tunc confessus fuerat se +abnegasse Deum in recepcione sua. Cum autem dictus testis multum esset +perterritus et quasi pallidus, et dicti domini commissarii persuasissent +quod attenderet ad veritatem dicendam et ad salvandam animam suam, non +ad confessionem predictam, nisi esset vera, et asseruissent ei quod +nullum periculum ei poterat inminere si diceret veritatem coram eis, +quia ipsi nullo modo revelarent nec notarii astantes, dixit post aliquod +intervallum, in perriculo anime sue et sub juramento prestito per eum, +quod in ejus recepcione non abnegaverat Deum nec Jhesu nec Crucifixum, +nec osculatus fuerat receptorem suum, nec alios astantes, nisi in ore, +nec fuit requisitus; nec spuerat supra crucem, nec de dictis +abnegacione, spuicione et osculo aliquo inhonesto fuerat requisitus, +licet contrarium confessus fuerit coram inquisitoribus metu mortis, ut +dixit, et quia frater Egidius de Rontangi supradictus dixit cum lacrimis +eidem testi et pluribus aliis cum eodem existentibus in carcere de +Monsterrolio diocesis Ambianensis, quod perderent corpora sua nisi +juvarent ad destructionem ordinis, confitendo quod abnegassent Deum et +quod spuissent super crucem; dixit insuper quod post dictam confessionem +factam per eum coram dicto domino Ambianensi et coram inquisitoribus +fuit confessus de dicta falsa confessione quam asserit se fecisse cuidam +fratri Minori sibi deputato per dominum Robertum, nunc Ambianensem +episcopum, cui episcopo idem testis voluerat confiteri; sed idem +episcopus respondit quod non poterat audire eundem propter fratres alios +occupatus, et dictus frater Minor absolvit eum, et injunxit eidem quod +deinceps non faceret falsam confessionem in negocio predicto. + +Item, de omnibus aliis et singulis articulis contra ordinem [p. 370] +loquentibus, respondit se nichil scire, et asseruit quod bene credebat +sacramentis altaris et credebat quod alii fratres bene crederent; +dicebatur tamen eis quod statim pro professis habebantur, et quod eorum +recepciones fiebant januis clausis, nec erant presentes nisi fratres +ordinis, et in recepcione sua dixit ei receptor quod in signum +castitatis debebat signi [cingi?] una cordula super pannos lineos cum +quibus jacebant, et quod illa que fiebant in capitulis non audebant +revelare secularibus, nec eciam illis fratribus qui non interfuerant +capitulis; et si fecissent, fuissent puniti, et poterant confiteri +quibus volebant; sed ter confitebantur in anno capellanis eorum; +ellemosine autem fiebant ter in ebdomada generaliter in locis in quibus +fuit commoratus, et credit quod illa que magnus Magister ordinasset +ultra mare cum conventu suo, fuissent servata citra mare, et audiverat +dici quod magnus Magister et alii magni ordinis fuerant confessi aliquos +errores. Requisitus si sciebat aliquos errores fuisse in dicto ordine, +respondit in perriculum et dampnacionem anime sue quod non, nec aliquid +audiverat de predictis erroribus ante capcionem eorum. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +vel comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda: cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eum, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. In qua quidem +attestacione dixit se velle persistere, quidquid contingat, magis anime +quam corpori in hoc volens prospicere, sicut dixit. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio et +Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra ultimo nominatis, hoc salvo +quod dictus Bertrandus Humbaldi post recepcionem juramentorum a dictis +testibus, non expectata dicti Johannis examinacione, recessit. + + +Post hec, die Lune sequenti que fuit XI dies dicti mensis [p. 371] +Januarii, convenerunt predicti domini archiepiscopus et alii commissarii +in prefato domo Fiscanensi, et fuit adductus ad presenciam eorumdem +dominorum commissariorum frater Petrus de Poignencort serviens, +Noviomensis diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, +non defferens mantellum ordinis quem proprio motu suo dimiserat quia +consumptus erat, et radi fecerat sibi barbam propria voluntate, et erat +etatis XXXVI annorum vel circa, ut dixit, et fuerat alias examinatus +Ambianis in facto Templariorum, per dominum episcopum Ambianensem, qui +nunc est, et absolutus et reconciliatus per eum. Lectis autem et +diligenter sibi expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos quatuor, ut sequitur: scilicet se nescire si +contenta in ipsis articulis essent vera vel non, quia non interfuerat +recepcioni alicujus alterius fratris, nec capitulis eorum, nec bene +sciebat quod crederet de predictis; ipse tamen receptus fuerat per +fratrem Robertum de Belvaco, presbiterum quondam, preceptorem tunc de +Pontivo, per duos annos vel circa ante capcionem eorum, in capella domus +Templi de Mont Cucourt Noviomensis diocesis, circa ortum solis, +presentibus fratribus Roberto de Sernoy, Radulpho de Grandi Villarii, +Johannes de Ningrancuria servientibus, de quorum vita vel morte non +habebat certitudinem, in hunc modum. Nam dictus receptor dixit ei ex quo +volebat esse frater ordinis Templi, debebat recipere panem et aquam +Templi et dicere quod volebat esse servus et sclavus ordinis; et cum hoc +dixisset et peciisset ter, ultima vice dictus receptor dixit ei quod +reciperet eum, et fecit eum jurare super quemdam librum quod obediret +omnibus preceptis superiorum suorum et omnibus superioribus sui ordinis, +et quod servaret castitatem et viveret sine proprio; postque precepit ei +quod abnegaret Deum, et ipse testis fuit valde stupefactus, et dixit +dicto receptori bis vel ter quomodo posset hoc facere, et dictus +receptor respondit ei quod hoc oportebat eum facere, quia hoc erat de +punctis ordinis, et tunc abnegavit, ore non corde, ut dixit; postmodum +precepit ei quod spueret super quamdam crucem metallinam in qua [p. 372] +erat ymago Crucifixi, ablatam a quodam ex dictis fratribus, nescit tamen +a quo, et finxit se spuere super eam et non spuit, et dixit dictus +receptor eidem testi quod hoc erat eciam de punctis ordinis, et ultra +hoc erat alius punctus, scilicet si aliquis ex fratribus ordinis +requirebat eum quod commisceretur cum eo, debebat hoc pati, nunquam +tamen hoc fecit, ut dixit, nec fuit requisitus: interrogatus si predicta +fuerunt facta ante tradicionem mantelli vel post, respondit quia post +dictum juramentum tradidit sibi mantellum, et ipse receptor et alii +fratres astantes fuerunt eum osculati in ore. Item, cum post +deposicionem predictorum dictus testis multum fleret, de causa dicti +fletus interrogatus, respondit quod pro eo quia multum erat tristis et +dolens quia fecerat predicta, licet corde non fecerat. Item, dixit quod +de predictis fuerat confessus, quasi post duos menses a recepcione sua, +domino Johanni presbitero seculari qui morabatur in civitate Morinensi, +cujus cognomen ignorat; et dictam confessionem fecit in domo Templi de +Gomerimonte diocesis Morinensis, ante horam prandii, ut sibi videtur, in +capella dicte domus, et absolvit eum imposita ei penitencia quod non +portaret pannos lineos de toto uno anno et quod rediret ad bonam viam, +et ipse testis respondit ei quod nunquam ex corde recesserat a bona via, +licet predicta ore dixisset: de vita autem vel morte dicti presbiteri +dixit se certitudinem non habere. + +Item, requisitus super V et XXVIII sequentibus, de dogmatizacione, +conculcacione crucis, cato, sacramentis, potestate Magistri et osculis, +respondit se nichil scire ultra quam supra deposuit; sed ipse bene +credebat sacramentis altaris, et credit quod alii fratres crederent. +Ille tamen qui eum recepit, in quantum fecit predicta fieri, non erat +bonus homo. + +Item, ad XXXIII et V sequentes respondit se credere quod pro professis +habebantur, et ita fuerat ei dictum in recepcione sua, sed non juraverat +non exire, et fuerat receptus in ordine clamdestine, nullis presentibus, +nisi fratribus ordinis, et credit quod recepciones aliorum [p. 373] +fierent eciam clamdestine, sed nescit si propter hoc suspicio contra +ordinem habebatur. + +Item, XL et XXXII sequentes, de crimine sodomitico, ydolis, capitibus, +cordulis, modo recepcionis et pena nolencium facere vel revellancium +supradicta, respondit se nichil scire, nisi quod supra deposuit sibi +dictum fuisse quod pateretur fratres sibi commisceri carnaliter, et quod +pro penitencia cingebatur una cordula super pannos lineos cum quibus +jacebat, et hoc fuerat sibi preceptum a dicto receptore. De modo +recepcionis aliorum respondit se nichil scire ut supra deposuit, nec +sciebat qualis pena fuisset inposita illis qui noluissent facere vel qui +revellassent predicta: fuit tamen ei injunctum per sacramentum quod non +revellaret modum recepcionis sue nec secreta alia. + +Item, ad LXXIII et XXIII sequentes respondit quod non fuerat sibi +inhibitum quod non confiteretur nisi fratribus ordinis, nec scit si +aliis inhibebatur, et credit quod si aliqui erant qui scirent dictos +errores esse in ordine, fuerunt negligentes quia non correxerunt nec +denunciaverunt Ecclesie, nec scit aliquid de modo recepcionis aliorum +nec de aliis contentis in articulis supradictis. + +Item, ad XCVII et XXX sequentes respondit quod, ut sibi videbatur, +elemosine et hospitalitas convenienter servabantur in locis ordinis in +quibus ipse fuerat commoratus, videlicet in dicta domo in qua fuerat +receptus et in domo de Bosco in Viromandia Noviomensis, et d'Eymont, et +de Magna Sopana Ambianensis, et de Gormerimonte Morinensis diocesium, +quarum domorum ipse testis ferebat claves, et fuerat ei inhibitum in +recepcione sua, ut dixit, quod per nefas nichil acquireret ordini, +capitulis autem non interfuerat, nec sciebat si clamdestine vel qualiter +tenerentur; audiverat tamen dici quod clamdestine tenebantur et +quandoque post Matutinas, nec audiverat dici quod magnus Magister vel +alii layci possent absolvere a peccatis. Credit autem quod ordo +servasset illud quod magnus Magister cum conventu suo ordinasset, nec +scit quando dicti errores inceperunt; sed si qui sciebant, fuerunt +negligentes in corrigendo et denunciando Ecclesie; nec scit [p. 374] +propter feditates aliquem ordinem exivisse, nec scit scandalum contra +ordinem esse exortum propter predicta. Alia de contentis in dictis +articulis dixit se nescire, modum autem sue recepcionis credit +manifestum fuisse. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eumdem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Petrus de Boucheures serviens Ambianensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non defferens +mantellum ordinis, quia consumptus erat, et socii sui suaserunt sibi +quod dimitteret eum et raderet sibi barbam, et quia eciam non placebat +sibi amplius ea portare, et erat etatis circiter triginta annorum, et +fuerat inquisitum cum eo per dictum episcopum Ambianensem qui nunc est, +et absolutus et reconciliatus per eum. Lectis autem et diligenter sibi +expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad +primos quatuor, ut sequitur: scilicet se credere quod alii reciperentur +in ordine communiter, sicut ipse fuit receptus; sed tamen nesciebat hoc, +quia non interfuerat recepcioni alicujus alterius fratris nec capitulis +eorum; ipse autem receptus fuerat per fratrem Robertum de Belvaco, +presbiterum quondam, preceptorem tunc de Pontivo, in capella domus +Templi de Loyson Ambianensis diocesis, die Dominica ante proximum festum +Ascencionis Domini erunt VIII anni, circa horam prime, presentibus +fratribus Gattero de Villa Sapiencie, Enrico de Bloffiers, Johanne +d'Anserra, Guillelmo de Platea et Martino de Marsilia servientibus, +quorum aliquos credit esse mortuos, sed dictos fratres Guillelmum de +Platea et Martinum credit esse vivos, in hunc modum: nam, cum peciisset +pro Deo sibi concedi panem et aquam et societatem proborum [p. 375] +ordinis, et concessissent ei, dictus receptor fecit eum vovere et jurare +super quemdam librum castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, +servare et custodire secreta ordinis, et obedire omnibus preceptoribus +qui ponerentur super eum; postmodum imposuit sibi mantellum, et ipse et +dicti fratres astantes fuerunt eum osculati in ore; postmodum dictus +receptor ostendit ei ymaginem Crucifixi depictam in dicto libro, et +precepit ei quod abnegaret dictum Crucifixum, et ipse abnegavit ore non +corde, ut dixit. Postea precepit ei quod spueret supra dictam ymaginem +Crucifixi, et cum ipse testis stupefactus esset de predictis, dixit ei +receptor quod oportebat eum predicta facere, quia erant de punctis +ordinis, et tunc ipse testis spuit non supra dictam ymaginem, sed juxta +eam; postea precepit ei dictus receptor quod oscularetur eum in umbilico +et retro in spina dorsi, desuper braccale, in carne nuda, quia oportebat +eum facere predicta secundum puncta ordinis, et tunc fuit osculatus eum +in dictis locis super carnem nudam, ut dixit. Item, dixit ei quod +secundum posse suum servaret elemosinas ordinis, et insuper, quod de +punctis ordinis erat quod si aliquis ex fratribus ordinis vellet cum eo +commisceri carnaliter et requireret eum, hoc pateretur; ipse tamen +testis respondit quod hoc non faceret, et dixit quod nunquam fecerat nec +fuerat requisitus. + +Item, super contentis in V et XXVIII sequentibus, de dogmatizacione, +conculcacione, cato, sacramentis, potestate Magistri et osculis, +respondit se nichil scire ultra illa que supra deposuit: ipse tamen bene +credebat ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres ordinis +crederent; sed non putat quod ille qui recepit eum esset bonus +Christianus, nec audivit nec credit quod layci possent absolvere a +peccatis. + +Item, ad XXXIIII et XI sequentes respondit quod pro professis statim +habebantur, sed non jurabant quod non exirent ordinem, sed clamdestine +recipiebantur; nec scit si suspicio ex hoc contra ordinem habebatur nec +si commiscebantur fratres carnaliter, sed de dicta commixcione fuit ei +preceptum quod supra deposuit. + +Item, de contentis in XLVI et XXVI sequentibus, de ydolis et [p. 376] +capitibus ydolorum et cordulis, respondit se nichil scire, nisi hoc +duntaxat quod ei fuerat dictum per fratres post recepcionem suam quod +cingeretur una cordula super pannos suos lineos de nocte; modum autem +recepcionis aliorum ordinis credebat talem esse qualis fuerat suus, sed +nesciebat qualiter fuissent puniti qui predicta facere noluissent, vel +qui ea revelassent; jurabant tamen non revelare predicta, nec fuissent +ausi revelare secularibus. + +Item, ad LXXIII et omnes sequentes respondit non fuisse sibi inhibitum +quod non confiteretur nisi fratribus ordinis, et credebat quod fuissent +negligentes quia non correxerant errores nec denunciaverant Ecclesie, et +credit quod uniformiter reciperentur ubique in ordine sicut deposuit se +fuisse receptum, et audiverat dici quod elemosine fuerant diminute in +ordine, licet restringi non viderit nec ipse unquam restrinxerit, sed +bone gentes bene recipiebantur ad hospitalitatem. Audiverat eciam dici +quod capitula clam tenebantur, sed non credebat quod layci possent +absolvere a peccatis, et credebat quod in toto ordine servaretur quod +magnus Magister statuebat cum conventu suo, et quod scandalum propter +predicta contra ordinem sit exortum. De omnibus aliis contentis in +dictis articulis respondit se amplius nescire quam supra scriptum sit. +Item, dixit quod ipse predictos errores confessus fuerat post VIII dies +a recepcione sua capellano curato dicti loci de Loyson, cujus nomen et +cognomen ignorat et quem credit esse mortuum; qui in capella dicte domus +ante horam prandii absolvit eum, et consuluit ei quod nunquam interesset +recepcioni alicujus fratris ordinis, et quod non teneret dictos errores, +et quod exiret ordinem, et quod jejunaret IIII diebus Veneris in pane et +aqua propter illa que fecerat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; et fuit ei injunctum per dictos dominos commissarios, +in virtute juramenti prestiti per eum, quod non revelaret hanc [p. 377] +suam deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco, post examinacionem dicti fratris P. de Boscherres, +fuerunt adducti ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, pro +testibus in isto negocio, fratres Guido Delphini miles Claramontensis, +Addam de Valamanut olim preceptor de Hancuria, Humbertus de sancto Jorre +preceptor ballive Garch., Gerardus de Causo miles Ruthenensis, preceptor +ballive du Bastre, Petrus de Boneli miles Noviomensis, Hugo de Gamone +miles Ruthenensis diocesium, Radulphus de Enesi quondam receptor +Campanie, et preceptor balliarum de Latigniaco Sicco et de Somorens, et +antequam jurarent, fuerunt protestati coram dictis dominis commissariis +quod per ea que deponerent coram eis, vel dicerent, seu facerent, nullo +modo intendebant recedere a confessionibus factis per eos coram +ordinariis suis, sed in ipsis confessionibus perseverare intendebant, et +si contingeret eos per simplicitatem vel aliter aliquid per eos dici vel +fieri contra dictas confessiones, quod pro nullo haberetur, et ex nunc +revocabant. Qua quidem protestacione premissa, juraverunt tactis +sacrosanctis Evangeliis per eosdem dicere totam, plenam et meram +veritatem in negocio isto de quo inquiretur, secundum formam juramenti +aliorum testium superius registratam vulgarizatam eisdem. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus dictis dominis +commissariis, excepto domino Matheo, qui ex causa recessit post +examinacionem primi testis et recepcionem juramentorum predictorum et +examinacionem dicti fratris P. super primis IIII articulis, et +presentibus magistro Amisio, me Floriamonte Dondedei, et aliis notariis +supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit XII dicti mensis Januarii, et +rediit ad dictos dominos commissarios in domo predicta frater Johannes +de Polheicourt, testis supra juratus et examinatus, et rogavit [p. 378] +eosdem dominos commissarios quod audirent eundem, et data audiencia +dixit se fuisse mentitum in deposicione sua die Sabati proximo preterita +facta coram eis, et se degerasse petens flexis genibus et complosis +manibus veniam ab eisdem: cum autem dicti domini commissarii haberent +eundem testem quodam modo suspectum de aliqua subornacione, receperunt +ab eo juramentum tactis sacrosanctis Evangeliis de dicenda veritate +eisdem. Requisitus per dictum juramentum si revelaverat dictam suam +confessionem alicui persone, et si ab aliquo inductus fuerat ad +revocandum eandem, respondit quod non; sed quia cogitavit se male +fecisse, quia mentitus fuerat et degeraverat coram dictis dominis +commissariis, rogaverat custodes carceris, et Johannem de Janvila, quod +reducerent eum ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, ut +posset dicere coram eis aliqua que obmiserat in deposicione predicta, +post que dixit per juramentum suum quod in recepcione sua abnegaverat +Deum et spuerat juxta crucem quandam albam argenteam, de mandato +receptoris sui, qui dixit ei quod predicta abnegacio et spuicio supra +crucem erat de punctis ordinis, et fecit hoc ipse testis, ut dixit, ore +non corde. + +Item, dixit predictum receptorem tunc dixisse eidem quod si aliquis ex +fratribus ordinis eorum vellet cum eo commisceri carnaliter, et eum +requireret, debebat hoc pati secundum puncta dicti ordinis. + +Item, dixit predictum receptorem dixisse eidem quod, secundum puncta +ordinis, debebat eum osculari retro subtus zonam in squina; sed non fuit +eum osculatus, quia remisit ei dictum osculum. Item, dixit quod +predictos errores omnes nunc per eos confessatos credebat esse in +ordine, et servari communiter in recepcionibus aliorum fratrum, et vidit +eciam servari in recepcione fratris Philippi de Menin, cui supra +deposuit se interfuisse; verumptamen in recepcione ipsius testis non +interfuerat frater Egidius presbiter, prout supra deposuerat, credens +tunc ita fuisse; sed postmodum avisaverat se et cogitaverat, et sciebat +eum non affuisse. Item, dixit se audivisse dici quod quidam catus +veniebat in congregacionibus Templariorum, et predicta audiverat dici +post capcionem Templariorum. Item, dixit quod si eciam religio [p. 379] +Templariorum non destrueretur, quod ipse nolet remanere in ea, quia erat +mala. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, absente dicto domino Narbonensi, +presentibus magistro Amisio, me Floriamonte Dondedei, et aliis notariis +supra ultimo nominatis. + + +Post hec, eisdem die et loco, fuit adductus ad presenciam dicti domini +archiepiscopi supervenientis, et aliorum dictorum dominorum +commissariorum, frater Geraldus de Causso miles, Ruthenensis diocesis, +testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, et non defferebat +mantellum ordinis, quia dimisit eum, ut dixit, in concilio Senonensi, +una cum pluribus aliis fratribus ejusdem ordinis, et eadem die qua +deposuit mantellum, fecerat sibi raddi barbam, et est etatis circiter +quadraginta octo annorum, ut dixit; et fuit alias inquisitum cum eo per +dictum dominum episcopum Parisiensem, et absolutus et reconciliatus per +eum. Lectis autem omnibus et singulis articulis, et circumspectis per +eum, qui litteratus est et in jure peritus, respondit ad eos, et primo +ad primos IIII, ut sequitur: scilicet se credere quod aliqui mali +fratres dicti ordinis faciebant recepciones secundum quod ipse fuerat +receptus, et aliqui alii boni fratres ordinis non servabant dictam +formam. Ipse autem receptus fuerat in dicto ordine circa instans festum +sanctorum apostolorum Petri et Pauli, erunt XII vel XIII anni, in camera +domus Templi Caturcensis, in mane, post magnam missam, per fratrem +Guigonem Ademari, quondam militem, tunc preceptorem provincie, +presentibus fratribus Raymondo de la Costa presbitero, Raymondo Roberti +tunc preceptore deu Basoez, Petro tunc preceptore dicte domus +Caturcensis, cujus cognomen ignorat, et quondam milite socio dicti +fratris Guigonis, et quibusdam servientibus assistentibus dicto fratri +Guigoni, quorum nomina et cognomina dixit se non habere in memoria, et +Ger. Barasci et Bertrando de Longa Valle militibus, qui eadem die et +eadem hora, et eisdem astantibus, fuerunt recepti cum eo in hunc modum; +nam, ipso et dictis Ger. Barosa et Bertrando de Longa Valle, [p. 380] +qui per quinque dies ante et ipse testis ipsa die fuerant facti novi +milites, existentibus in quadam camera juxta capellam dicte domus, +venerunt ad eos dictus frater Raymondus Roberti et quidam alius miles, +ut ei videtur, cujus non habebat noticiam, et dixerunt eis infrascripta +verba: Requiritis vos societatem ordinis Templi et participacionem +bonorum spiritualium et temporalium que fiunt in eo; et ipsis +respondentibus quod sic, dixerunt dicti duo qui ad eos venerant: Vos +requiritis maximum quod, et nescitis forcia precepta que sunt in dicto +ordine; videtis enim nos exterius bene vestitos, bene equitatos, et in +magna apparencia, sed non potestis scire austeritates ordinis, et forcia +puncta que sunt in eo; nam quando volueritis esse citra mare, eritis +ultra et e converso, et quando volueritis dormire, oportebit vos +vigilare, et esurire quando volueritis comedere. Poteritis sustinere hec +omnia pro honore Dei, et salute animarum vestrarum? Et ipsis +respondentibus quod sic, si Deo placeret, subjunxerunt: Nos volumus +scire a vobis si estis liberi a quibusdam que volumus pettere a vobis. +Primo enim: volumus scire si bene creditis fidei catholice secundum +fidem Ecclesie Romane, si estis infra sacros ordinis constituti vel +matrimoniali vinculo alligati, si voto estis astricti ad aliquam aliam +religionem, si estis de genere militari et de legittimo matrimonio +procreati, si estis excommunicati propter culpam vestram vel alterius, +si promisistis aliquid vel dedistis alicui ex fratribus ordinis Templi +vel aliis ut reciperemini in ista religione, si habetis infirmitatem +aliquam latentem propter quam essetis inabiles ad servicium domus et +exercicium armorum, si estis debitis obligati pro vobis vel pro aliis, +ad quorum solucionem non sufficeretis per vos vel amicos vestros absque +bonis Templi. Ad que fuit responsum per ipsos recipiendos quod bene +credebant in fide, et quod erant liberi, nobiles, abiles et de legittimo +matrimonio, nec in eis erat aliquid de impedimentis predictis. Post que +dixerunt dicti duo predictis recipiendis quod verterent se versus dictam +capellam, et rogarent Deum, beatam Virginem et omnes sanctos Dei, quod +si ingressus eorum cederet ad salutem animarum suarum, et [p. 381] +honorem personarum suarum et amicorum suorum, quod Deus perficeret +peticionem et intencionem eorum; et cum convertissent se ad dictam +oracionem faciendam, dicti duo fratres recesserunt ab eis euntes, ut +credit ipse testis, ad faciendum relacionem dicto fratri Guigoni de +responsione et intencione eorum. Post modicam moram, dicti duo fratres +redeuntes ad eos in eodem loco pecierunt si bene cogitaverant super +predictis, et si persistebant in eadem intencione ut prius; quibus +respondentibus quod sic, recesserunt ab eis redeuntes, ut credit, ad +dictum fratrem Guigonem ad referenda predicta, et post paululum +redierunt ad eos, dicentes quod amoverent de capitibus eorum capucia et +cofas, et junctis manibus venirent coram dicto fratre Guigone, et quod +flexis genibus requirerent ab eo, et dicerent infrascripta: Domine, nos +venimus hic ad vos et ad istos dominos fratres qui vobiscum sunt, et +requirimus societatem ordinis et participacionem bonorum spiritualium et +temporalium que fiunt in eo, et volumus perpetuo esse servi esclavi +dicti ordinis et voluntatem nostram propter alienam dimittere; et dictus +frater Guigo respondit quod petebant grandem rem, repetendo verba +suscripta a predictis duobus fratribus dicta eisdem, et ipsis +respondentibus, ut suprascriptum est, per juramentum quod prestiterunt +flexis genibus, super quemdam librum, coram eo, et quod non erant in eis +impedimenta supra nominata, dixit eis: Intelligatis bene que dicimus +vobis; vos juratis et promititis Deo et beate Marie quod semper eritis +obedientes Magistro Templi, et cuicumque fratri dicti ordinis qui +preficiatur vobis, et quod servabitis castitatem, bonos usus et bonas +consuetudines ordinis, et vivetis sine proprio, nisi vobis a superiore +vestro concedatur, et quod semper juxta posse vestrum juvabitis ad +conservandum quod acquisitum est de regno Jerosolimitano, et ad +acquirendum quod nondum est acquisitum, et quod nunquam eritis in aliquo +loco in quo ex studio vel ingenio vestro aliquis Christianus vel +Christiana occidatur, vel exheredetur injuste, et si bona Templi +committerentur vobis, quod de eis reddetis bonum et legale computum pro +terra sancta, et hanc religionem non dimitetis pro meliori vel [p. 382] +pejori sine licencia superioris vestri. Quibus juratis, dixit eis: Vos +recipimus, patres et matres vestros, et duos vel tres ex amicis vestris +quos duxeritis eligendos ad participacionem bonorum spiritualium +factorum et faciendorum in ordine a principio usque ad finem. Et hiis +dictis induit eos mantellos, et affublavit eis, et affublando dictus +frater Raymondus la Costa presbiter dicebat psalmum: «Ecce quam bonum et +quam jocundum habitare fratres in unum,» et versiculos: «Mitte eis +auxilium de sancto, et nichil proficiat inimicus in eis,» cum oracione +Sancti Spiritus: «Deus, qui corda fidelium, etc.» Et tunc magister +elevans eos, per manus sursum osculatus fuit eos in ore, et videtur ei +quod dictus presbiter et milites astantes fuerunt similiter osculati eos +in ore. + +Post que dictus magister, ponens se ad sedendum, fecit eos sedere juxta +pedes suos, et consedentibus dictis fratribus qui astabant, dixit eis +quod multum debebant letari, quia Dominus perduxerat eos ad tam nobilem +religionem sicut erat milicia Templi, et quod debebant sibi multum +precavere quod non facerent aliquid propter quod perderent dictam +religionem, et quod hoc non placeret Deo, adjiciens quod aliqui casus +erant propter quos possent perdere dictum ordinem, et aliqui propter +quos possent perdere habitum dicti ordinis, et aliqui propter quos +subjicerentur aliis penis de quibus explicaret eis illos de quibus +recordaretur, et alios inquirerent diligenter a fratribus dicti ordinis; +et inter alia dixit eis quod domum perderent, si simoniacum habuissent +ingressum ad dictam religionem, si revelarent secreta capitulorum quibus +interessent quibuscumque fratribus ordinis, vel aliis qui non adfuissent +in eis, et si essent convicti dolose interfecisse Christianum vel +Christianam, et ex hoc eciam in carcere perpetuo ponerentur, si essent +convicti de latrocinio, per quod eciam intelligebant quod non exirent +nisi per portas consuetas, quod non facerent contraclaves; si essent +convicti de crimine sodomitico, pro quo eciam in carcere perpetuo +tenerentur; si duo, vel tres, vel plures ex ipsis, communi consilio et +factione falso defferent aliquem ex fratribus dicti ordinis, et de hiis +essent convicti per eorum confessiones, vel per duos vel plures [p. 383] +fratres ipsius ordinis, vel donatos eorum; si declinarent ad Saracenos +cum devocione remanendi cum eis, esto quod postmodum redirent et +peniterent, et si convicti essent non bene credere in fidem catholicam, +si fugerent in armis existentes contra inimicos fidei, dimisso vexillo +vel capitaneo eorum, et si absque superiorum licencia facerent se ad +sacros ordines promoveri. Item, dixit eis predictus frater Guigo quod +habitum debebant perdere, si contempnerent obedire superioribus suis, et +eis essent rebelles, et nichilominus si perseverarent in rebellione, +ponerentur in compedibus, si inpingerent maliciose, vel percuterent +fratrem, adeo quod cogeretur mutare duos pedes, et si sanguinis effusio +interveniret, poterant incarcerari; si percutebant Christianum vel +Christianam cum lapide, baculo vel ferro, ex quo posset uno ictu +mutilari vel graviter ledi; si commiscerentur carnaliter, cognovisse +mulierem, vel fuisse in loco suspecto cum ea; si accusarent fratres +alios de aliquo casu propter quem deberent perdere habitum, et +deficerent in probacione, si sibi ipsis fraudulenter imponerent aliqua +qui non essent vera quibus veris existentibus fuissent de ordine +expellendi, si dicerent presentibus aliis fratribus, eciam calore +iracondie, quod transferrent se ad Sarracenos, esto eciam quod non +facerent, si portantes in facto armorum baneriam sine precepto +superiorum suorum pugnarent cum ea, vel alii sequerentur, vel deponerent +eam, et si damnum ex predictis sequeretur, poterant ex hoc incarcerari; +si existentes in exercitu sine precepto capitanei irent ad invadendum +hostes, nisi hoc facerent pro succursu alicujus Christiani vel +Christiane; si merces alienas reciperent tanquam suas; ut domini +temporales perderent pedagia sua que essent ad habitum[?]; si +committerentur maliciose negare alicui domino temporali censum, vel +certum servicium, ad quorum prestacionem tenerentur; si recusarent +aliquem fratrem ordinis viatorem recipere in domibus ordinis quas +tenerent, et reficere; si reciperent aliquem in fratrem ordinis sine +auctoritate, presencia capitulorum vel superiorum suorum, vel aliter +quam deberent, si innobilem reciperent ad dictum ordinem; si aperirent +litteras que per Magistrum mitterentur aliis, et frangerent [p. 384] +ejus sigillum maliciose; si frangerent alienam seraturam vel firmaturam +saccorum in quibus portaretur argentum, vel consimilia, vel alia, et si +ex dicta fraccione sequeretur dampnum, tenerentur sicut de latrocinio; +si darent bona domorum ordinis que non erant commissa eisdem, vel si +bona domorum eis concessarum dissiparent, vel prestarent talibus quod +prestando, vel acomodando eis, veresimiliter perdi possent, vel si +darent aliquod animal ordinis preter canem, vel catum, quod non esset in +eorum potestate; si venando et venacionem prosequendo perderent vel +destruerent aliquam equitaturam, vel aliquod aliud vocabulo dampnum ex +hoc darent ordini; si volentes probare arma sine auctoritate superiorum +ea rumperent; si dampnificarent domum eorum ultra valorem IIII +denariorum. Si tamen intencione dimittendi ordinem jacerent per unam +noctem extra domos ordinis, sed si per duas noctes vel plures jacerent +extra domum, non possent de uno anno recuperare habitum; si in presencia +aliorum fratrum commoti iracondia despicerent habitum suum, et immediate +ad admonicionem, preces vel requisicionem astancium non ressumerent, vel +si alicui fratri sic mantellum abjicienti, et eum ressumere nolenti, ad +admonicionem, preces vel requisicionem assistencium ipsum mantellum ejus +collo imponeret, nec in dictis tribus ultimis casibus poterat recuperare +mantellum, nisi post annum, sed in aliis casibus relinquebatur arbitrio +Magistri et fratrum quando dictum mantellum redderent quando propter +casus predictos perdebatur. + +Item, post premissa dixit eis predictus receptor quod ex quo venerant ad +religionem doceret eos qualiter deberent venire ad ecclesiam et ad +mensam, et dixit eis quod quando pulsaretur ad matutinum surgerent et in +tranquilitate intrantes ecclesiam dicerent XXVIII _Pater Noster_, XIV +pro horis diei et XIV pro horis beate Marie, et debebant tenere +silencium ex quo surgebant usque post primam, et pro qualibet hora diei +debebant dicere XIIII _Pater Noster_, silicet VII pro horis diei et VII +pro horis beate Marie, et debebant audire quando erant in loco in quo +hoc facere possent dici vel cantari in ecclesia matutinum, [p. 385] +primam, terciam, meridiem et missam; postmodum ad pulsacionem campane +debebant convenire ad mensam et comestionem, etsi in domo erat frater +presbiter antequam sederent in mensa, debebant eum exspectare pro +benedictione in mensa facienda, et quilibet fratrum dicere saltem semel +_Pater Noster_; ante eciam quam sederent, debebant videre si in mensa +erat panis et sal, vinum et aqua, ubi non habebant vinum, et in mensa +debebant parum loqui; refectione sumpta, debebant redire ad ecclesiam, +si propinqua erat, pro referendis graciis, et presbiter reddebat gracias +dicendo oraciones et _Miserere mei_, et fratres dicebant semel _Pater +Noster_; et si ecclesia deerat vel erat remota, hoc faciebant in +refectorio vel in domo in qua erant, stando et non sedendo. Postmodum ad +pulsacionem none debebant reintrare ecclesiam, et pro eadem dicere XIV +_Pater Noster_, et in vesperis XVIII; verumptamen non tenebantur ad +dicendum dictum numerum de _Pater Noster_ pro singulis horis, quando eas +audiebant in ecclesia dici vel cantari, nisi vellent, et in omnibus +horis incohabant primo dicere _Pater Noster_ pro horis beate Marie; sed +in completorio dicebant dictos _Pater Noster_ pro horis beate Marie, +ultimo ad significandum, ut dixit eis dictus receptor, quod ordo eorum +erat inchoatus ad honorem beate Marie et ad ejus honorem finiretur +quando Deo placeret. Et ultra predicta precepit eis quod omni die ante +comestionem dicerent LX _Pater Noster_, XXX scilicet pro vivis, ut Deus +eos ad bonum finem perduceret et servaret, et XXX pro deffunctis; et +ita, ut dixit, precipiebatur ex generali precepto ordinis aliis +fratribus quando recipiebantur. Item, dixit eis dictus receptor quod, in +cena quam debebant sumere ante completorium, debebant illa facere que +supradicta sunt de prandio et post completorium parum loqui, et quod +visitarent equos suos, et quando essent in expedicione armorum, viderent +arnesia sua, et postmodum intrarent lectos suos et jacerent cum pannis +et caligis lineis; et quod cingerent se aliquibus cordulis, in signum +quod caste vivere debebant et restringere carnes suas; et quod tenerent +lumen de nocte in loco in quo jacerent, ne hostis inimicus daret eis +occasionem delinquendi, et eciam in stabulo, si habere possent. [p. 386] +Item, dixit eis dictus receptor quod non debebant esse compatres, nec +intrare domum in qua jaceret mulier de puerperio, nec permittere quod +mulieres personaliter servirent eis, nisi in casu infirmitatis, ubi alii +servitores deessent, et tunc cum auctoritate superioris; nec osculari +aliquam mulierem eciam de genere eorum. Nec debebant dicere aliquibus +aliqua inpropria, nec aliqua turpiloqua referre, nec jurare de Deo, quia +omnes curialitates erant eis permisse et omnes incurialitates prohibite. +Et tunc dixit eis dictus receptor: Eatis, Deus faciat vos probos +homines; et tunc recessit dictus receptor, remanentibus ibidem dictis +receptis. Et quatuor vel quinque fratres servientes ordinis remanentes +cum eis fermaverunt ostium camere cum barra vel necte, et dicti +servientes, quos idem testis prius non viderat, quod recolat nec +postmodum, extrahentes quamdam crucem ligneam, ut ei videtur, quasi +longitudinis unius palmi cum dimedio, in qua non recolit se vidisse +aliquam ymaginem Crucifixi, dixerunt ipsi testi et aliis duobus qui +recepti fuerant cum eodem, ostendentes dictam crucem, quod abnegarent +Deum; et cum ipsi responderent se non facturos et essent stupefacti et +territi, dixerunt quod hoc oportebat eos facere, et evaginaverunt enses +quos portabant; et tunc ipse testis et predicti duo recepti cum eo +exterriti et inermes abnegaverunt Deum; et hoc fecit ipse testis, ut +dixit, ore non corde, idem credens de aliis duobus; postmodum dicti +servientes preceperunt eis quod spuerent super dictam crucem, et cum +nollent spuere, dicti servientes dixerunt eis quod facerent eis graciam +ne facerent dictam spuicionem, sed caverent sibi quod tenerent secretum +et quod non accusarent eos. Postea unus predictorum servientium dixit +eis quod, si haberent calorem et motus carnales, poterant adinvicem +carnaliter commisceri, si volebant, quia melius erat quod hoc facerent +inter se, ne ordo vituperaretur, quam si accederent ad mulieres. +Verumptamen, sicut ipse testis asserit, nunquam fecit nec cogitavit hoc +nec fuit requisitus, nec fecit, nec audivit dici quod aliquis de ordine +perpetraverit dictum flagicium, exceptis tribus duntaxat quorum nomina +ignorat, quos audivit fuisse propter hoc incarceratos in castro [p. 387] +Peregriori, tempore quo frater Thomas Berardi erat Magister Templi. Et +hoc eciam dixit se legisse in quibusdam scripturis. Post predicta, illis +servientibus recedentibus, induerunt se dictus testis et alii cum eo +recepti, et iverunt ad prandium, et eadem die fuerunt per loca diversa +dispersi. Requisitus si alia inhonesta fuerunt facta in recepcione sua +predicta, dixit quod non. Requisitus si scit vel credit quod predicti +servientes preciperent eis predicta scienter vel mandante dicto +receptore, respondit se credere quod sic et quod predicti servientes non +fuissent ausi attemptasse talia ex se ipsis. Item, dixit quod, post +dictam suam recepcionem circa unum mensem, ipse testis dolens de +premissis accessit ad dominum Sicardum tunc episcopum Caturcensem, in +castro suo de Mercorio, et fuit eidem confessus crimina predicta +inhonesta confessata per eum; et dictus episcopus fuit ex hoc multum +stupefactus et absolvit eum, imposita ei penitencia quod super camisiam +portaret, usque ad certum tempus, loricam ferream, et quod jejunaret, +certis diebus, in pane et aqua, et quod omnia bona que faceret essent ei +in remissionem peccatorum, et ut prius posset transfretaret; que omnia +adinplevit, ut dixit. Requisitus quare ante capcionem eorum non +revelaverat predicta, et quare post capcionem se torqueri permiserat +priusquam revelaret, respondit quod propter timorem mortis, quia non +videbat qualiter posset effugere manus Templariorum, et quando fuerunt +capti, et inquisitum fuit cum eo, adhuc non poterat credere quod +remanerent capti tanto tempore et quod negocium ad talem et tantam +indaginem et statum hujusmodi deveniret. Si eciam ante capcionem +revelasset, non fuisset habita [fides?] nec ab amicis, nec ab aliis, et +fuisset habita mala suspicio magis contra eum quam contra ordinem; nec +habuisset, ad mundum revertens, honorabiliter victum suum, quia frater +ejus primogenitus de ejus voluntate habuerat omnia bona paterna et +materna. Item, dixit quod quedam erant et servabantur in ordine Templi +que, ut ei videtur, erant juri scripto contraria sicut est, quia prima +die habebantur pro professis, et ex juramento astringebantur ad [p. 388] +dictam professionem, et amplius ordinem non exire; et videtur ei quod +hoc eciam esset contra primum vel secundum capitulum regule eorum, in +quo, inter cetera, continebatur quod volentibus intrare dictum ordinem +legerentur ante omnia capitula regule eorum, et quod probarentur, juxta +doctrinam apostoli dicentis probare spiritus, si ex Deo sunt; que non +fuerunt servata in recepcione ipsius testis, nec vidit, nec audivit +dici, nec credit quod servarentur in recepcionibus aliorum. Fiebat +insuper dicta recepcio et professio in ordine contra quoddam privilegium +apostolicum, quod incipit: «Omne datum optimum,» in quo, inter cetera, +concessum fuit eis quod haberent fratres presbyteros et clericos qui +animum pro bonis haberent; quod non servabatur in ordine, quia eodem +modo recipiebantur presbyteri et clerici, et statim pro professis +habebantur sicut et alii. Item, erant in dicto ordine eorum aliqua +prejudicialia Ecclesie Romane, ut ei videtur, quod ex nullo gravamine in +ordine eis illato ad eam poterant recurere vel appellare; nec Magister +major confirmabatur per Sedem apostolicam, sed ex eleccione plenum jus +assequebatur administrandi. Item, quedam servabantur in ordine que +erant, ut sibi videtur, contra regulam eorum, quia correctio fratrum +ultra mare existencium, secundum regulam eorum, debebat fieri de +consilio patriarche Jerosolimitane, ut secundum qualitatem culparum +moderaretur qualitas penarum; quod tamen non fiebat nec servabatur in +ordine supradicto, sed potius contrarium. Item, dixit quod Magister et +preceptores provinciales non sustinebant quod aliqui fratres ordinis +haberent in scriptis et penes se retinerent regulam eorum, vel statuta +facta post dictam regulam, nec aliqua alia continencia statum et puncta +ordinis sine licencia ipsorum; et videtur ipsi testi quod hoc esset +malefactum et quod ex hoc esset suspicio contra eos, et dixit se vidisse +ultra mare semel vel bis quod Magister dicti ordinis, qui nunc est, +precepit quod omnes fratres dicti ordinis habentes se aliquos libros +tangentes regulam, statuta et puncta ordinis, apportarent ei; et cum +fuissent apportati, audivit idem testis dici, et credit quod [p. 389] +dictus Magister faciebat aliquos comburi, et aliquos reddi aliquibus ex +antiquioribus ordinis, et aliquos penes se retinebat. Et idem testis +dixit se tradidisse eidem Magistro quedam scripta beati Bernardi, in +quibus confortabat illos de ordine, que statim reddidit eidem testi; et +audivit dici a quibusdam antiquis ordinis quod fratres Guillelmus de +Bellojoco et Thomas Berardi Magistri quondam ordinis consimilia +fecerant; et erat vox communis in ordine, inter antiquos ordinis, quod +ex quo litterati fuerant inter eos, ordo non fecerat profectum suum. + +Item, dixit se interfuisse Tholose, quando dictus frater Guigo in aula +domus Templi recepit unum presbyterum in fratrem ordinis, cujus nomen +ignorat, et fecit exhortaciones quales facte fuerant in recepcione +ipsius testis, et dixit consimilia hiis que dicta fuerant ipsi testi +ante abnegacionem; quibus peractis, aliqui ex fratribus astantibus, +quorum noticiam non habebat; traxerunt dictum receptum in angulo dicte +aule, et verterunt dorsa sua aliis, et videtur ei quod fecerunt eum +abnegare Deum, sed non vidit ibi crucem, et credit quod fecerit illa que +ipse fecerat, et alii recepti cum eo, et quod consimilia dicta fuerint +ei. De tempore recepcionis illius dixit se non recordari. + +Item, dixit quod ipse testis recepit fratrem Raymondum Bornarelli +servientem, de Gordonio Caturcensis diocesis, per annum cum dimedio ante +capcionem eorum, in quadam camera domus Templi del Bastre dicte +diocesis, cujus domus erat ipse testis preceptor, presentibus fratribus +Guillelmo Fabri presbitero, et Gaucelino de sancto Jorio milite, et +Guillelmo Abbati tunc camerario dicte domus, et quibusdam aliis +fratribus de quibus non recolit, in cujus recepcione nichil egit, nec +per alium fieri fecit, nec factum fuit illicitum vel inhonestum, servans +modum qui servatus fuerat in recepcione sua, exceptis abnegacione, et +illis illicitis que dicti servientes fecerant et preceperant, quod nullo +modo fecisset fieri nec servari, pro eo quod sunt abhominabilia et +contra Deum et contra debitum nature. + +Item, dixit quod, per dimidium annum vel quasi ante capcionem [p. 390] +eorum, fuit receptus per fratrem Hugonem de Peraldo, visitatore Francie, +frater Johannes de Pronay, miles Parisius, in domo Templi in quadam +camera, juxta cimiterium, domino rege Francie illustri in domo eorum +existente; et in dicta recepcione nichil fuit actum illicitum; et ipse +testis, et frater Olivarius de Penna miles, cubicularius tunc domini +Pape, et Guillelmus de Arbleyo, ellemosinarius domini regis, Terricus de +Remis serviens, et plures alii de quonum nominibus non recordatur, +fuerunt presentes; dicta tamen recepcio fuit facta januis clausis, nec +adfuerunt nisi illi de ordine. Requisitus si tempore dicte recepcionis +habebat aliquam suspicionem de inquisicione facienda contra eos, +respondit se nichil scire de aliis, sed ipse tunc non habebat aliquam +suspicionem. + +Item, ad V et X sequentes, de dogmatizacione, conculcacione crucis et +cato, respondit se nichil scire, nisi quantum supra deposuit, nec +credebat alia quam supra deposuerat de contentis in articulis predictis, +quia non audiverat dici, adiciens quod in die Veneris sancta, sine cofis +et capuciis, et sine secularibus devote adorabant crucem. + +Item, ad XVI et XVII sequentes, de sacramentis, potestate Magistri et +osculis, respondit se credere quod sacerdotes ordinis debite +confiterent, et quod communiter fratres ordinis crederent ecclesiasticis +sacramentis, et ipse semper credidit et credit, nec audivit, nec scit +quod layci possent absolvere a peccatis; immo scit contrarium, quia non +habent claves; verumptamen quando recedebant a capitulis eorum +servabatur talis modus, nam ille magister vel frater qui tenuerat +capitulum surgens et stans pedes una cum presbitero sibi assistente, +reliquis fratribus genua sua flectentibus, et complosis manibus +stantibus in oracione, et absolucionem presbiteri expectantibus, dicebat +ista verba: Fratres, nos bene possumus amodo recedere; nostra +indulgencia capituli talis est, quod quicumque frater teneret bona dicte +domus vel elemosinas aliter quam deberet, vel expediret prodigaliter, +non reciperet partem de bonis factis in dicto capitulio, nec in aliis +locis ordinis; attamen de omnibus illis que obmitteretis nobis dicere, +ob verecundiam carnis vel ob metum justicie ordinis, nos [p. 391] +facimus vobis indulgentiam quam possimus et debemus. Postmodum idem +magister faciebat preces pro pace, pro domino Papa, cardinalibus et +aliis prelatis, pro statu Ecclesie, pro Terra Sancta, pro navigantibus, +pro omnibus religiosis, pro dominis regibus Francie et Anglie nominatim, +et generaliter pro omnibus aliis regibus Christianis, ut Deus daret eis +pacem et concordiam, et bonam voluntatem succurrendi breviter Terre +Sancte; pro peregrinantibus benefactoribus eorum, pro patribus et +matribus et confratribus dicti ordinis vivis et mortuis, et pro omnibus +aliis fidelibus deffunctis, et precipiebat quod quilibet ex fratribus +qui aderant dicerent semel _Pater Noster_; et hiis dictis, dicebat eis +quod frater presbiter qui aderat faceret absolucionem, ut Deus +absolveret ipsum presbiterum et eos omnes; et tunc ipse magister vel +tenens capitulum, qui dixerat eciam verba, flectebat genua et ponebat se +in oracione sicut et alii fecerant, et frater presbiter dicebat eis: +Dicatis ista verba que ego dicam: Confiteor omnipotenti Deo, etc., sicut +confessio generaliter fit in ecclesia; et ipsi in secreto dicebant et +faciebant dictam confessionem tundendo pectora sua; et facta +confessione, dictus presbiter, secundum quod fit in ecclesia, dicebat: +Misereatur vestri, etc., et absolucionem et remissionem omnium +peccatorum vestrorum tribuat vobis omnipotens et misericors Deus, et +recedebant. Requisitus si sciebat vel credebat quod illi qui aderant +capitulis crederent absoluti esse a peccatis carnalibus vel aliis +generibus de quibus non confitebantur, propter verba predicta que +dicebantur eis ab illo qui tenebat capitulum, qui laicus erat, respondit +se credere quod aliqui fratres ydiote et simplices dicti ordinis +crederent propter hoc esse absoluti a dictis peccatis; sed ipse testis +erat certus de contrariis, nec credebat eciam quod per dictam generalem +absolucionem factam dicto presbitero, et generaliter confessionem factam +eidem essent absoluti a peccatis mortalibus. De osculis autem +inhonestis, dixit se nichil scire. + +Item, contenta in XXXIIII et V sequentibus respondit se credere vera +esse. + +Item, ad XL et V sequentes, de crimine sodomitico, respondit se [p. 392] +nichil scire nisi quod supra deposuit. + +Item, ad XLVI et XXX sequentes, de ydolis et cordulis, modo recepcionis, +penis illorum qui nolebant facere vel revelabant predicta, respondit se +nichil scire nisi quod supra deposuit. + +Item, ad LXXIII et omnes sequentes respondit quod ultra quam supra +deposuerit nesciebat, nisi ista que sequuntur, nam absque licencia non +poterant confiteri, nisi fratribus presbiteris ordinis. Negligentes +fuerant superiores eorum, quia non corexerant dictos errores, nec +denunciaverant Ecclesie, sed inferiores ordinis non audebant denunciare +propter periculum mortis quod eis imminuisset. In aliquibus locis +ordinis bene fiebant ellemosine, et hospitalitas servabatur, et in aliis +non, ut credit, et precipiebatur eis quod nichil illicite acquirerent. +Clam eorum capitulia tenebantur, celebrata prius in generalibus +capitulis missa de Sancto Spiritu, et facto sermone per aliquem +religiossum in loco in quo debebat capitulum teneri, et perquerebantur +camere, et providebatur quod nullus qui non esset de ordine posset +audire ea que agebantur in capitulis; et quodquod per magnum Magistrum +cum conventu ordinabatur ultra mare servabatur citra mare in ordine, nec +credit aliquem vivere qui dictos errores introduxerit in ordine, et +credit grandia scandala propter predicta contra ordinem esse exorta. Et +ea inhonesta, de quibus supra deposuit, credit quod essent nota in +ordine aliquibus ex majoribus, sed non omnibus nec illis qui non erant +de ordine, et credit quod magnus Magister et alii confessi fuerunt illa +que in litteris apostolicis continetur eos confessos fuisse. Requisitus +si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel temporali +comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro veritate dicenda. +Cui fuit inhibitum per dictos dominos commissarios, in virtute juramenti +prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam deposicionem quousque +attestaciones fuerint publicate. Sane sciendum est quod deposicio dicti +testis fuit facta verbaliter per dictum testem, die Martis predicta, +presente dicto domino Narbonensi, qui tunc erat profecturus ad [p. 393] +dominum regem, sed propter ejus prolixitatem non potuit dicta die redigi +in scriptis, sed fuit redacta in duobus diebus sequentibus, et ipso +teste semper presente et audiente quando dictabatur dicta deposicio. Cum +autem fuit relecta ipsi testi, dixit quod secundum ejus intencionem non +fuerat scriptum illud quod supra scriptum est in responcione ad XVI +articulum et XVII sequentes, videlicet quod, quando recessuri erant a +capitulo, ille qui tenuerat capitulum dicebat ista verba: De omnibus +illis que obmitteretis nobis dicere ob verecundiam carnis vel ob metum +justicie ordinis, nos facimus vobis illam indulgenciam quam possumus et +debemus; et dixit ipse testis quod dicta verba in vulgari dicebantur in +hunc modum: «Et de tot aysço que vos nos layssatz a dire per onta de la +charn o per paor de la justiza de la meyso, aytal pardo vos en fam quom +podem ni devem;» et intelligebat dictus testis per predicta verba, ut +dixit, quod esset intencio illius qui tenebat capitulum et dicebat +predicta verba, quod faceret dictam indulgenciam quam poterat et +debebat, fratribus in capitulio existentibus, de illis que non +obmisisset dicere in dicto capitulio, propter verecundiam carnis vel ob +metum penarum ordinis, quantum ad penam temporalem. Quidam tamen ex +dictis dominis commissariis intelligebant quod predicta verba haberent +sensum, quod tenens capitulum faceret indulgenciam quam poterat et +debebat de peccatis que obmitterent dicere in capitulis propter +verecundiam carnis vel ob metum penarum ordinis. Requisitus si audivit +vel vidit quod aliquis confiteretur in capitulis eorum peccata carnalia, +vel aliqua alia ex quibus potuisset perdere ordinem vel mantellum, +respondit quod nunquam viderat nec audiverat hoc de peccatis carnalibus, +sed de aliquibus aliis culpis notoriis. + +Item, requisitus quomodo intelligebat illa que suprascripta sunt in +interrogatorio facto post responsionem ad XVI articulum, videlicet si +sciebat vel credebat quod illi qui adherant capitulis crederent esse +absoluti a peccatis carnalibus vel aliis gravibus de quibus non +confitebantur; ad que responderat se credere quod aliqui fratres +simplices et ydeote crederent esse absoluti propter predicta a [p. 394] +dictis peccatis: dixit ipse testis et interpretatus fuit predicta, quod +dicti fratres simplices et ydeote credebant quod illa que confitebantur +tenendo capitulum generale non tenerentur amplius alicui presbytero +confiteri, et quod crederent esse ab omni pena spirituali et temporali +absoluti. Scripta et completa fuit hec deposicio, diebus Mercurii et +Jovis sequentibus, in domo predicta, absente dicto domino archiepiscopo, +aliis dominis commissariis presentibus, et magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti post octabas Epiphanie Domini, que fuit +XV dies dicti mensis Januarii, [convenerunt] in predicta domo dicti +domini commissarii, excepto dicto domino Narbonensi, et fuit adductus ad +presenciam eorumdem frater Radulphus de Gisi serviens, preceptor domus +Templi de Latinihaco Sico et de Somorens Belvacensis diocesis, et +receptor Campanie pro domino rege Francorum, testis suprajuratus, ut +deponeret dictum suum, non deferens mantellum, quia ipsum dimiserat in +concilio Senonensi cum multis aliis, et postmodum radi fecerat sibi +barbam, et fuerat inquisitum cum eo per dominum episcopum Parisiensem, +et absolutus et reconciliatus per eum; et erat etatis circiter L +annorum, ut dixit. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et +singulis articulis, respondit ad eos et primo ad primos IIIIor, ut +sequitur. Protestatus tamen fuit ante omnia quod non intendebat recedere +a confessione per eum facta coram dicto domino Parisiensi episcopo, +videlicet quod religio Templi bene et sancte ab inicio fuerat instituta, +et confirmata Trecis auctoritate apostolica, beato Bernardo et multis +prelatis et baronibus astantibus; et quamdiu fuit servata regula eis +tradita, ordo bene profecit. Postmodum nescit a quo nec quando fuerunt +introducti errores in ordine contenti in articulis, unde in +recepcionibus fratris ordinis apportabatur unum missale in quo erat +ymago Crucifixi, vel alia crux, et precipiebatur illis qui recipiebantur +a receptoribus quod negarent Deum vel Jhesum Christum, et quod [p. 395] +spuerent super ymaginem vel supra crucem; et recepti abnegabant, sed +aliquando dicebant quod abnegabant ore et non corde, et spuebant vel +supra vel juxta crucem. Dicebatur eciam eisdem receptis in recepcionibus +eorum, quod si haberent calorem naturalem; quod poterant carnaliter +commisceri cum fratribus eorum; et recepti osculabantur receptorem inter +umbilicum et pectus in carne nuda. Et audivit dici, licet non viderit, +quod aliquando recepti osculabantur recipientes in ano. Requisitus +quomodo sciebat predicta, respondit quod quando ipse fuit receptus per +fratrem Hugonem de Peraldo, tunc preceptorem d'Espalhi, in aula domus +Templi de Valleia Trecensis diocesis, quadam die Dominica post festum +beati Remigii, proximo preteritum fuerunt XXVI anni vel circa, +presentibus fratribus Petro de Vaucellis, Guaufredo de Trechi, Matheo de +Pullencourt, Hugone Burgondi, Philippo de Manchiaco, et quodam vocato +Emaliando servientibus deffunctis. Cum ipse testis peciisset panem et +aquam et societatem proborum ordinis, et dictus receptor respondisset +quod rem grandem petebat, et quod bene deliberaret, quia renunciaret +proprie voluntati, et quando vellet esse citra mare oporteret eum esse +ultra, et vigillare quando vellet dormire, et esurire quando vellet +comedere, et multa similia, finaliter cum instaret dictus testis pro +recepcione sua, et dictus receptor deliberasset cum fratribus +astantibus, dixit quod reciperet eum, et fecit eum vovere et jurare +super quemdam librum servare castitatem, vivere sine proprio, et obedire +superioribus suis, et servare bonos usus et bonas consuetudines ordinis, +que tunc erant et que inponerentur in posterum per superiores ordinis, +et omnia puncta ordinis; et quod juvaret, pro posse suo, sive esset +citra mare sive ultra mare, ad acquirendum regnum Jerosolimitanum; et +quod non esset in aliquo loco in quo nobilis homo vel mulier +exheredaretur injuste, et quod non dimitteret dictam religionem pro +meliori vel pejori, absque licencia superiorum suorum. Post quod quidem +juramentum dictus receptor precepit ei quod abnegaret Deum et [p. 396] +quod spueret super ymaginem in dicto libro existentem; et dixit ei quod +predicta debebant fieri secundum puncta ordinis. Cum ipse testis diceret +ei quomodo posset facere predicta, quia religio dicebatur esse valde +sancta, et dictus receptor dixit: Non cures; et tunc abnegavit ore non +corde, et spuit non supra dictam ymaginem sed juxta, ita dolens et +tristis, ut dixit, de predictis, quod tunc magis voluisset esse in medio +maris vel aliter mortuus; et quando exivit de dicto loco, in conspectu +omnium flevit amare; et quanquam videntes eum flere requirerent quod +habuerat, noluit revelare. Post dictas abnegacionem et spuicionem, +precipit ei dictus receptor quod oscularetur eum in carne nuda inter +umbilicum et pectus, quod et fecit; et dixit ei quod, secundum puncta +ordinis, debebat eum osculari in ano; quod tamen noluit facere, nec +receptor coegit eum. Dixit ei insuper quod, si calor naturalis +requireret, poterat se refrigerare cum fratribus suis, quod nunquam +fecit, nec scivit quod fieret per alios in ordine. Post que tradidit ei +mantellum ordinis, et ipse et alii fratres astantes fuerunt osculati +eumdem testem in ore. + +Item, dixit quod ipse testis, secundum modum predictum, recepit multos, +de quibus nominavit fratres Johannem de Leniambe servientem, receptum +per eum in dicta domo de Valleya, inter festum Candelose et +Quadragessimam instantes erunt XVI anni vel circa, presentibus fratribus +Gaufredo de Trechi, Humberto de Valeyre, Martino de Burivilla, Petro de +Vaucellis, et quibusdam aliis de quibus non recordatur. + +Item, fratrem Johannem de Sanci, quem recepit in domo Templi de Sanci +Trecensis diocesis, circa festum beati Martini hiemalis proximo +preteritum fuerunt XII anni vel circa, presentibus fratribus Fulcone de +Trecis, Jacobo de Sanci et Stephano de Villaribus servientibus, de +quorum vita vel morte non est certus. + +Item, recepit predictum Fulconem de Trecis, in dicta domo de Sanci, +circa festum beati Martini proximo preteritum fuerunt XIIIIor anni vel +circa, presentibus fratribus Humberto de Valoyre, Stephano de [p. 397] +Villaribus, Gaufredo de Trachi, de quorum vita vel morte non habet +certitudinem. + +Item, recepit fratrem dictum Tossanez, in domo de Langivilla Belvacensis +diocesis, VII anni erunt inter instans festum Pentecostes et Nativitatem +beati Johannis Baptiste, presentibus fratribus Johanne de Noylhaco +presbytero, Petro de Langivilla, Parisio de Buris, de quorum vita vel +morte non habet certitudinem. + +Item, dixit [quod] predictum modum recepcionis servabat, quia sic +debebat servari secundum puncta ordinis, sed multum displicebat eidem; +sed post recepcionem dicebat receptis ad partem quod non commiscerentur +carnaliter, quanquam in eorum recepcione dixisset eis quod hoc poterant +facere. + +Item, dixit quod, per eundem modum vidit IIIIor vel quinque, de quorum +nominibus non recordatur, fieri fratres dicti ordinis et recipi a +predicto fratre Hugone de Peraldo et a fratre Ger. de Villaribus +preceptore Francie; nec unquam vidit alium modum servari in +recepcionibus fratrum dicti ordinis quam illum secundum quem deposuit se +fuisse receptum, et se alios recepisse; et credit quod uniformiter et +secundum modum predictum reciperentur omnes fratres in ordine. + +Item, dixit se frequenter dixisse eisdem fratribus Hugoni et Ger. de +Villaribus quod malum erat, quia predictus abusus servabatur in ordine, +et quia recepciones non fiebant in publico; et ipsi responderunt quod +oportebat eos predicta servare, quia erant de punctis ordinis qui non +poterant inmutari sine magno Magistro et conventu suo ultramarino. + +Item, de contentis in V et XXVIII sequentibus, de dogmatizacione, +conculcacione, cato, sacramentis, et potestate Magistri et osculis, +dixit se nichil scire ultra illa que supra deposuit; sed credit quod +bene crederent sacramentis ecclesiasticis, et ipse bene credebat. Quando +autem terminabatur eorum capitulum, ille qui tenuerat capitulum faciebat +multas preces pro domino Papa, pro Ecclesia et pro aliis justis, sicut +fiunt communiter in Ecclesia, et postmodum, fratribus [p. 398] +ponentibus se ad veniam et in oracione, dicebat ista verba in vulgari, +stando capucio deposito, et fratribus inclinatis ad terram: «Beaus +segnurs freres, toutes les choses que vous leysseez à diere pour la +honte de la char ou por la justice de la mayson, tel pardon comme je +vous fayit je vous ens fais de boun cuor et de bone volenté; et Dieu, +qui pardona la Maria Magdalene ses pechiez, les vos pardoint, et vos pri +que vous priez à Dieu qu'il me pardon les miens; et nostre frere +chepelans se levera et fara la solucion que Dieus absolle lui et nous.» +Et tunc predictis verbis dictis, dictus frater presbyter surgebat, si +adherat, et retractabat confessionem generalem que fit in Ecclesia +communiter dicendo: Confiteor, etc., et faciebat absolucionem: +Misereatur vestri, etc., sicut fit in Eclesia. Si vero non aderat frater +presbyter, tenens capitulum dicebat: Si hic fuisset frater presbyter, +fecisset absolucionem. Requisitus si fratres dicti ordinis credebant +esse absoluti ab aliquibus peccatis carnalibus vel aliis non +confessatis, propter absolucionem et indulgenciam quam faciebat laycus +tenens capitulum supradictum, respondit quod non sicut credit, nec: ipse +reputasset se absolutum a peccatis non confessatis, eciam per +absolucionem generalem subsecutam a presbytero, et credit quod omnes +fratres ordinis bene confiterentur de peccatis eorum; et dixit quod ter +in anno confitebantur fratribus sacerdotibus eorum vel de eorum licencia +aliis, quia aliter si poterant habere fratres sacerdotes ordinis, non +poterant aliis sacerdotibus ordinis confiteri, et ter eciam +communicabant in anno. Requisitus quare tenens capitulum faciebat dictam +absolucionem et dicebat verba predicta, respondit se credere quod pro +eo, quia multi erant qui habebant proprium et commitebant aliqua que non +audebant dicere, propter metum penarum ordinis vel propter verecundiam +carnis; quia discipline dabantur eis in dicto capitulio per presbyterum, +pannis omnibus eorum qui disciplinas recipiebant reversatis super +brachia eorum, et quia eorum carnes nude videbantur a braccis supra, +multi verecundabantur de hoc, et propter hoc nolebant revelare culpas +suas in capitulis supradictis. + +Item, contenta in XXXIIII et V sequentibus, respondit se [p. 399] +credere vera esse, quia jurabant non exire, et statim pro professis +habebantur, et clamdestine recipiebantur; nescit tamen si ex hoc erat +suspicio contra eos. + +Item, de contentis in XL et V sequentibus, respondit ut supra, sed tamen +nescit nec credit quod carnaliter commiscerentur. + +Item, ad XLVI et XI sequentes de capitibus ydolorum, respondit se +interfuisse Parisius in quodam capitulio generali, quod tenuit ibi +frater Gerardus de Villaribus predictus, in septimana post instans +festum apostolorum Petri et Pauli erunt VIIII vel X anni; et dum dictum +capitulum terminaretur et fratres flexissent genua, unus frater serviens +ordinis, qui morabatur cum dicto fratre Gerardo, tunc preceptore +Francie, et credit quod dictus frater serviens fuerit frater Hugo de +Bisuncio, apportavit quoddam capud ydolorum, et collocavit ipsum in +quodam banco juxta dictum fratrem Gerardum; et ipse testis, viso dicto +capite, fuit adeo perterritus quod quasi nesciret ubi esset, et +inclinato capite immediate exivit dictum capitulum, absolucione non +expectata, nec scit nec vidit quod extunc actum fuit in dicto capitulio. +Requisitus de dicto capite qualis esset figure, respondit se nescire, +quia adeo fuit exterritus viso dicto capite, quod ejus figuram et de quo +esset non fuit ymaginatus. Requisitus si antea audiverat fieri mencionem +de dicto capite in ordine, respondit quod non. Requisitus si credit quod +dictum capud esset bonum quid vel malum, respondit se credere quod +malum. Requisitus si non fuerat reprehensus ab aliis quia exiverat +dictum capitulum, respondit quod non, quia gerebat tunc vices magni +receptoris, et poterat exire et intrare capitulum cum volebat. +Requisitus si non pecierat, ab illis qui remanserant in dicto capitulio, +quod factum fuerat de dicto capite vel cum eo, respondit quod non. +Requisitus de nominibus illorum fratrum qui adfuerant dicto capitulio, +respondit se non recordari, nisi de dictis fratribus Gerardo de +Villaribus et Hugone serviente suo. + +Item, dixit quod in anno precedenti vel subsequenti dictum capitulum, +vidit idem capud apportari in alio capitulio eorum, quod [p. 400] +tenebat Parisius dictus frater Gerardus vel frater Hugo de Peraldo; sed +magis credit quod teneretur a dicto fratre Gerardo; sed nescit quis +apportavit dictum capud, et immediate, cum ipse testis vidisset dictum +capud, recessit de dicto capitulio prepropere, nec scit nec audivit quod +fuit ibi factum de capite predicto, nec recordatur de hiis qui adfuerunt +capitulio supradicto. Requisitus si dictus magister qui tenebat +capitulum, et fratres qui aderant, assurrexerunt vel fecerunt +reverenciam dicto capiti, quando apportatum fuit ad dicta capitulia, +respondit quod non. Requisitus in quo fuit dictum capud aportatum, +respondit quod non bene recordabatur, sed videtur ei quod apportatum +fuit in quodam sacculo, nec recolit si erat magnum sicut capud hominis, +et si erat metallinum vel ligneum, vel hominis mortui, quia non +impressit ymaginacioni sue. De aliis contentis in dictis articulis dixit +se aliud nescire. + +Item, ad LVIII et III sequentes respondit quod in eorum recepcione +precipiebatur eis quod jacerent cum pannis lineis, et quod cingerentur +una cordula, sed nescit quod dicta cordula tangeret capud ydolorum, et +scit quod ille quas ipse portavit, non tetigerunt aliquod capud ydoli, +et portabat eam in signum castitatis, ut sibi videtur. + +Item, ad LXII et XXXVIII sequentes respondit, ut supra dixerat, se +credere quod uniformiter reciperentur fratres ubique in dicto ordine, et +secundum modum per quem dixit se fuisse receptum et alios recepisse, et +ex juramento tenebantur non revellare dictum modum; sed nescit qualiter +fuissent puniti, si revellassent extraneis, vel si ea facere noluissent; +inter se tamen loquebantur frequenter de modo recepcionis predicte, et +fuerunt negligentes, quia non correxerunt dictos errores, nec +denunciaverunt Ecclesie; nec vidit in ordine quin ellemosine ordinate +debito modo communiter fierent, et hospitalitas teneretur; et in anno +quo fuit magna caristia bladorum, fecit idem testis augmentari +elemosinam consuetam fieri in dicta domo de Latigniaco Sicco, quanquam +fratres suaderent sibi quod faceret diminui; sed scivit quod [p. 401] +dictus frater Gerardus de Villaribus, in ballivis de Briva, de Monte +Suessionensi, et de Barbona quas tenebat, fecit diminui elemosinas +supradictas. De aliis contentis in dictis articulis dixit se aliud +nescire. + +Item, ad CI et omnes sequentes respondit quod capitulia tenebantur clam, +nec aderant nisi fratres ordinis, et communiter tenebantur de die, et +sermone facto per aliquem religiossum, et missa de Sancto Spiritu +celebrata; sed aliquando tenebantur tempestive, quando aliqua necessitas +requirebat hoc, vel quia habebant equitare contra inimicos fidei, et +credit quod servaretur ubique in ordine quod magnus Magister cum +conventu ordinabat, et grandia scandala contra ordinem propter predicta +exorta, et quod modus recepcionis confessatus per eum esset notorius +fratribus ordinis, sed non extraneis, et audiverat quod multi ex +fratribus ordinis sunt aliquos errores contra ordinem confessi. Alia de +contentis in ipsis articulis dixit se nescire ultra illa que supra +deposuit. + +Item, dixit quod ipse fuerat confessus omnes predictos errores supra +confessatos per eum, ante capcionem eorum et antequam de ea aliquid +intellexisset, Lugduni fratri Johanni de Divione [qui dicitur esse in +curia Romana, et posset de hoc interrogari], de ordine fratrum Minorum, +generali penitenciario domini Pape, qui nunc est, [cum?] fuit ibi +coronatus, et dictus frater incepit se signare et obtupescere, sed +finaliter absolvit eum, imposita penitencia quod frequenter acciperet +disciplinas fortes et duras secrete, ne alii fratres audirent, et quando +non posset hoc facere, jejunaret et faceret alia bona; quod deinceps non +reciperet aliquem per illum modum, et procuraret toto suo posse quod +dicti errores amoverentur ab ordine, et ipse promisit se facturum; et +postmodum dictus testis induxit fratrem Hugonem de Peraldo, qui erat +tunc prope Lugdunum, quod adhiberent remedium, quod dicti errores +amoverentur ab ordine, et dictus frater Hugo respondit ei quod +expectaret adventum Magistri majoris, qui debebat venire de ultra mare, +et juravit, manu posita super crucem quam ferebat in mantello suo, quod, +si dictus Magister nollet amovere dictos errores, quod ipse [p. 402] +amoveret eos, quia bene sciebat quod omnes fratres ordinis in hoc +sequerentur eundem, et erant tunc in domo Templi de Vallibus, ultra +Lugdunum per VI leuchas; nulli tamen fuerunt presentes in dictis verbis +habitis inter eos. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum, per dictos dominos commissarios, +in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit XVI dies dicti mensis Januarii, +fuit adductus ad presenciam dictorum dominorum commissariorum, in domo +predicta, frater Hugo de Calmonte miles diocesis Ruthenensis, testis +supra juratus, ut deponeret dictum suum, non deferens mantellum ordinis, +quia nuper, circa festum Omnium Sanctorum, dimiserat ipsum, cum fuisset +inquisitum cum eo per dominum episcopum Parisiensem, et absolutus et +reconciliatus per eum; barbam autem deferebat, quia, ut dixit, pecierat +a dicto domino episcopo et aliis si faceret eam sibi radi, et noluerunt +sibi dicere quod raderet vel non raderet, sed sue voluntati relinquerunt +eum, et portabat eam cum intencione quod nusquam esset de aliqua +religione, non ad approbandum dictum ordinem Templi vel reprobandum, et +erat etatis circiter L annorum. Lectis autem et diligenter sibi +expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad +primos IIIIor, ut sequitur: videlicet se nescire si contenta in dictis +articulis erant vera vel non, quia non interfuerat recepcioni alicujus +alterius fratris in ordine, nec capitulis eorum, nec fuerat longo +tempore in ordine; credebat tamen quod communiter reciperentur fratres +in ordine sicut fuit ipse receptus, circa festum nativitatis beati +Johannis Baptiste preteritum fuerunt XVI anni, per fratrem [p. 403] +Poncium de Broet, quondam militem, tunc preceptorem sive magistrum +Provincie, in aula domus Templi Tholosse, presentibus fratribus +Guillelmo de Folhaquerio, Senebruno de Puni militibus, Guillelmo de +Castro Veteri familiari dicti magistri, et Bernardo Lavanderii +preceptore domus Templi Tholosse servientibus, de quorum vita vel morte +non habet certitudinem, et quibusdam aliis de quorum non habet memoriam +nec noticiam. In qua recepcione fuit servatus iste modus: nam dictus +magister fuit in dicta aula cum dictis fratribus et ipse testis extra, +et venit ad ipsum dictus frater Guillelmus de Folhaquerio, et dixit si +volebat esse frater Templi; quo respondente quod sic, subjunxit quod +intraret dictam aulam, et peteret a dicto magistro et fratribus quod +facerent eum fratrem ordinis, et diceret eis quod volebat esse servus +esclavus ordinis et dimittere propriam voluntatem propter alienam; et +cum hoc fecisset et dixisset idem testis, predictus magister dixit quod +grandem rem petebat, et exiret et bene deliberaret et rogaret Deum; quod +si hoc erat pro bono anime sue perficeretur peticio sua, et hoc fecit +bis vel ter de mandato dicti magistri; ultima vice, ipso redeunte coram +dicto magistro, et instante ut prius pro recepcione sua, magister +surgens cum fratribus astantibus precepit dicto testi quod flecteret +genua et quod poneret manus suas super quendam librum apertum quem ibi +fecerat aportari, quod et fecit. Postmodum dictus magister dixit ei: +Illa que precesserunt inter nos fuerunt verba, sed nunc volumus quod +juretis dicere veritatem super hiis que petemus a vobis. Et juravit. Et +peciit primo si erat bonus Christianus et si servabat fidem Ecclesie +Romane, si erat excommunicatus, voto alteri religioni obligatus, +matrimoniali vinculo alligatus, servus vel esclavus alicujus, si debitis +obligatus que de suo solvere non posset, si habebat lattentem +infirmitatem, quia, si aliquid de impedimentis erat in eo, non +reciperetur in ordine et receptus expelleretur; quo respondente se esse +bonum Christianum, liberum et nullum habere de impedimentis predictis, +fecit eum vovere, ipso teste tenente manus supra librum, castitatem, +obedienciam et vivere sine proprio, bonos usus et bonas [p. 404] +consuetudines ordinis que tunc erant et in posterum essent servare, et +secreta ordinis et capitulorum non revelare, et Romane Ecclesie obedire. +Postmodum imposuit et affublavit sibi mantellum, et ipse et omnes +fratres qui aderant osculati fuerunt ipsum testem in ore. Postmodum +sederunt omnes et ipse testis ad pedes magistri, et dixit ei multa +puncta propter que, secundum statuta ordinis, poterat perdere ordinem +vel mantellum, et instruxit eum quot _Pater noster_ debebat dicere pro +singulis horis; et hoc facto, recessit dictus magister, et predicti +IIIIor fratres qui aderant recepcioni introduxerunt ipsum testem in +quamdam cameram propinquam dicte aule, obscuram, et clauserunt eam, et +dictus frater Guillelmus de Folhaquerio dixit ei quod, ex quo factus +erat frater miles Templi, oportebat quod abnegaret Deum; et ipse +respondit quod hoc nullo modo faceret, immo clamaret, quia in seculo +existens ludendo frequenter abnegaverat Deum, ira commotus quando +perdebat, non tamen animo ipsum abnegandi, et de consilio confessoris +sui ludum dimiserat ne abnegaret Deum, nec venerat ad dictum ordinem ut +Deum abnegaret. Cum autem exterius essent dictus archiepiscopus +Auxitanensis, qui nunc est, et seneschallus et Vigerius Tholosanus et +dominus Hugo de Arpajone, qui fecerat ipsum testem militem, duo fratres +ipsius testis et alii nobiles multi, preceptor dicte domus dixit aliis: +Dimitamus eum; et ita timentes, credit, quod ipse clamaret et audiretur, +non compulerunt eum ad abnegandum, sed fecerunt eum jurare super dictum +librum quod, si peteretur ab eo a fratribus ordinis an abnegasset Deum, +responderet quod sic. Post que dictus preceptor domus extraxit quamdam +crucem ligneam, in qua non recordatur se vidisse aliquam picturam, quam +portabat subtus vestes suas, et precepit ei quod spueret super eam, et +ipse spuit non super sed juxta; et dixerunt quod hec erant secreta +ordinis. Aliud illicitum quoad oscula, crimen sodomiticum vel alia +quecumque, respondit non interfuisse in recepcione sua predicta. Item, +dixit quod, tribus annis vel circa elapsis post recepcionem suam, fuit +confessus de predictis fratri Raymondo Rigaldi de ordine fratrum +Minorum, magistro in theologia, de parentella sua, et dixit ei [p. 405] +dictus frater quod ipse, in articulo mortis et aliter, audiverat +confessiones multorum fratrum dicti ordinis et nunquam intellexerat +predicta, sed credebat quod hoc fecissent ad temptandum, si contingeret +eum capi ultra mare a Saracenis, an abnegaret Deum. Item, dixit quod +ipse erat in proposito, illo anno quo capti fuerunt, ingrediendi ordinem +Cistersiensem, petita licencia a Magistro suo, quia, propter predicta +puncta, displicebat sibi ordo Templi, et quia pater et mater et fratres +sui erant sepulti in domo dictorum Cistersiensium. + +Item, de contentis in V et omnibus aliis sequentibus dixit se nichil +scire ultra que supra deposuit, hoc excepto quod, in die Veneris sancta, +vidit reverenter nudis pedibus per fratres ordinis adorari crucem, et +quod bene credebat ecclesiasticis sacramentis, et credebat quod alii +fratres ordinis crederent; sed illi qui preceperunt eidem predicta +nefanda non erant in hoc boni Christiani. Pro professis statim +habebantur et jurabant non exire ordinem; clamdestine recipiebantur, ex +quo suspicio contra ordinem habebatur; cordulis cingebantur super +camisias cum quibus jacebant in signum castitatis, nec scit quam penam +habuissent qui secreta revelassent vel qui noluissent facere illa que in +recepcione precipiebantur eisdem; scientes errores predictos male +fecerunt, quia non corexerunt nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas in +domo de Brolio, in quo moratus fuit in diocesi Agenensi, vidit +convenienter fieri et hospitalitatem servari; in aliis domibus Templi +non fuerat, nisi transeundo, nec fuerat ei dictum quod per nefas +acquireret ordini vel quod ex hoc degeraret; immo fuit ei dictum in +recepcione sua quod non reciperet res alienas in commenda sua, ne domini +temporales pedagiis defraudarentur, nec credit quod aliquis laicus, nisi +in articulo mortis, possit absolvere a peccatis. Quod magnus Magister +cum conventu ordinabat servabatur in ordine, contra quem grandia +scandala propter predicta sunt exorta, et credit quod modus recepcionis +confessatus per eum esset notus fratribus ordinis, sed non extraneis. + +Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, +odio, vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod [p. 406] +non, sed pro veritate dicenda, et ut sibi imponatur penitencia et pena, +et ut Deus parceat sibi: Cui fuit injunctum, in virtute juramenti +prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam deposicionem quousque +attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Humbertus de sancto Jorio miles, preceptor +baillive Cathelanensis, testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum, +etatis circiter L annorum; non deferens mantellum ordinis, quia dimissit +ipsum in concilio Senonensi cum pluribus aliis, et postea fecit sibi +radi barbam, et fuit inquisitum cum eo per dominum episcopum Parisiensem +et absolutus et reconciliatus ab eo. Lectis autem et diligenter sibi +expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad +primos IIIIor, ut sequitur, videlicet, se non vidisse servari in ordine +contenta in dictis articulis, nisi in recepcione sua, et interfuerat +capitulis et recepcionibus aliorum. Ipse autem receptus fuerat in domo +Templi de Nova Villa juxta Cathelanum, per fratrem Johannem Ademari, +quondam militem, tunc preceptorem ballive vocate de Paganis, in festo +Nativitatis beati Johannis Baptiste proximo preterito fuerunt XVIIII vel +XXti anni, in capella dicte domus, inter primam et terciam, presentibus +fratribus Andrea de Rocha, presbitero quondam, Hugone de Gabilone +milite, quem credit esse vivum, Johanne de Aubon serviente et aliquibus +aliis de quorum non recordatur nominibus, in hunc modum; nam receperunt +eum ad participacionem bonorum ordinis et panem et aquam et pauperem +vestitum ordinis; et fecerunt eum vovere et jurare castitatem, +obedienciam, vivere sine proprio, servare secreta capituliorum; et +dictus receptor tradidit ei mantellum, et ipsi astantes fuerunt eum +osculati in ore; postmodum instruxit eum de multis bonis punctis ordinis +et qualiter deberet dicere _Pater noster_ et consimilia; postmodum dixit +ei dictus receptor quod ipsi habebant aliquas observancias quas ipse +diceret ei et non curaret, quia non erant contra animam suam, [p. 407] +et ea poterat facere et dicere ore non corde et aliqua verba consimilia +inductiva; et tunc precepit ei quod abnegaret Deum, et dictus testis +fuit de hoc admiratus et causabatur; sed finaliter quia dixit quod talis +modus servabatur in recepcionibus aliquorum aliorum fratrum, abnegavit +ore non corde. Postmodum precepit ei quod verteret se ad +circumspiciendum quamdam crucem metalinam que erat in altari erecta, et +spueret contra eam, et ipse spuit ad terram juxta se; alia inhonesta +quoad oscula, crimen sodomiticum, vel aliquid aliud illicitum, non fuit +dictum vel factum in dicta recepcione sua, ut dixit. Requisitus quorum +recepcionibus et quibus capitulis interfuerat, respondit quod ipse +receperat fratrem Gerardum de Alto Villari servientem in dicta domo de +Novo Villa, sunt circiter X anni sicut credit, presentibus dictis +fratribus Andrea presbitero, et Johanne de Aubon, et Roberto +Molendinario dicte domus; receperat eciam fratrem Petrum de Domo Vivaria +servientem in domo Templi vocata Possessa Cathalaunensis diocesis, sunt +circiter novem vel X anni, presentibus fratribus Goberto de Laudefey, +Johanne de Villaribus et Petro Rogerio servientibus, et aliis de quibus +non recordatur; vidit autem recipi in dicto ordine, per fratrem Hugonem +de Peraldo, in capella domus Templi Parisius, sunt circiter XII anni, +fratrem Raynaudum de Cugneres militem, in capitulio generali, in quo +erant circiter, ducenti fratres, inter quos erant fratres Aymo +d'Oyselaers miles, Johannes Ademari et Hugo de Cabilone milites; vidit +eciam recipi per dictum fratrem Hugonem de Peraldo, in alio capitulio, +Parisius, fratrem P. de Bocli militem, testem supra juratum sed nondum +examinatum, presentibus eisdem militibus supra proximo nominatis, et +Ricardo de Betencourt, militibus; vidit eciam recipi per fratrem +Galterum de Biencuria militem, preceptorem Remensem, fratrem Aymonem de +Claromonte nepotem ipsius testis, militem, sunt circiter VII anni, in +dicta domo de Nova Villa, presentibus dictis fratribus Andrea +presbitero, et Johanne d'Aubon, et Gauberto preceptore domus de Mellans, +et Roberto Molendinario; vidit eciam a dicto fratre Aymone [p. 408] +d'Oysilieres recipi, in eadem domo de Nova Villa, fratrem Petrum de +Toluo militem, nepotem ipsius testis, sunt circiter VIII anni, +presentibus dictis presbitero Johanne d'Aubon et R. Molendinario, qui +morabantur in dicta domo; vidit eciam in eadem domo recipi per fratrem +Gerardum de Villaribus militem, tunc preceptorem Francie, fratrem dictum +Motardi militem, sunt circiter VIII anni, presentibus fratribus proximo +nominatis, in quibus quidem recepcionibus et capitulis nichil fuit +factum vel dictum inhonestum vel illicitum quod ipse testis viderit vel +audiverit vel sciverit, sed dicte recepciones fuerunt facte per illum +modum per quem deposuit se fuisse receptum, exceptis abnegacione et +spuicione predictis. Requisitus si credebat quod aliquis alius fuerit +receptus in ordine qui abnegaverit Deum et spuerit supra crucem, +respondit quod magis credebat omnes bene fuisse receptos quam +contrarium. + +Item, de contentis in Vº et omnibus aliis articulis respondit se nescire +plus quam supra deposuerit, hoc excepto quod ipse bene credebat +sacramentis Ecclesie, et credit quod alii fratres ordinis bene crederent +et quod sacerdotes ordinis bene celebrarent, et sciebat quod layci non +poterant absolvere a peccatis nec eos excommunicare. Pro professis +habebantur, et jurabant non exire pro meliori vel pejori sine licencia +superiorum. Clamdestine fiebant recepciones et capitulia, nullis +presentibus nisi fratribus ordinis, nec credit quod ex hoc suspicio +haberetur contra ordinem, quia multi religiosi exclusis secularibus +tenebant capitulia eorum. Cordulis super camisias cingebantur; nescit +quod aliquis punitus fuerit qui revellaverit secreta capituli, quia non +audivit ea revelari; precipiebatur eis quod non confiterentur nisi +fratribus ordinis sine licencia eorum, quia dicebatur quod fratres eorum +habebant majorem potestatem super eos propter privilegia eorum quam +alii. Si aliqui erant scientes errores in ordine, fuerunt negligentes +quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosine et +hospitalitas in ordine communiter servabantur, et precipiebantur eis +quod illicite non acquirerent ordini nec aliquem exheredarent [p. 409] +nec interessent exheredacioni injuste, et si contrarium fecissent +perdidissent mantellum, ut dicebatur eis. Ubique servari debebat in +ordine quod magnus Magister cum conventu statuebat; scandala grandia +videt propter predicta contra ordinem esse exorta. Audivit dici magnum +Magistrum et alios preceptores aliquos errores, nescit quos, contra +ordinem fuisse confessos. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore vel +odio, temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus Magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit XVIII dicti mensis Januarii, fuit +adductus ad presenciam dictorum dominorum commissariorum, in domo +predicta, frater Addam de Vollencourt preceptor de Anricuria +Cameracensis diocesis, miles, testis suprajuratus, ut deponeret dictum +suum, non defferens mantellum ordinis, quia dimiserat eum ante capcionem +suam, cum audivisset alios esse captos, et fecerat sibi radi barbam, +existens in Imperio, ut liberius et secrecius ire posset quo vellet, et +erat etatis XL annorum et ultra, ut dixit, et fuit inquisitum cum eo per +dominum episcopum Parisiensem, et absolutus et reconciliatus per eum; +lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos, protestacione supra cum juravit facta per eum de non +recedendo a prima confessione sua repetita; et primo ad primos IIIIor in +hunc modum, videlicet se recepisse unum in fratrem dicti ordinis, et +vidit aliquos alios recipi, et nunquam vidit nec scivit quod fierent vel +dicerentur contenta in articulis supradictis; verumptamen quando ipse +fuit receptus per fratrem Petrum Normani, quondam militem, tunc [p. 410] +preceptorem de Laudinesio, in capella sancti Blasii domus Templi +Parisius, in proximo instanti Quadragessima erunt circiter XXIIIIor +anni, presentibus fratre Galtero d'Esta, quondam milite, et quibusdam +aliis fratribus, de quorum nominibus non recordatur; fuit adductus ad +presenciam dicti receptoris, multis nobilibus de parentela sua extra +remanentibus, et peciit panem et aquam et societatem ordinis, et dixit +quod volebat esse servus, esclavus ordinis, et dictus receptor dixit +quod grandem rem petebat et quod bene deliberaret, quia oporteret eum +dimittere propriam voluntatem propter alienam, et esurire quando vellet +comedere, et multa aspera pati; et cum ipse respondisset quod omnia +supportaret, dixit ei dictus receptor quod exiret extra et deliberaret +bene, et ipse exivit, et dictus receptor fuit locutus cum aliis +fratribus, et post paululum fecit iterum vocari eundem testem, et +interrogavit si persistebat in eadem intencione; et eo respondente quod +sic et petente quod prius, et dicto receptore respondente id quod supra, +finaliter fecit eum jurare, super quoddam missale apertum, quod servaret +castitatem, viveret sine proprio, obediret superioribus suis, servaret +bonos usus et bonas consuetudines ordinis, que tunc erant et in posterum +per Magistrum et bonos homines ordinis inponerentur; quod non revelaret +secreta capitulorum, et quod, pro posse suo, juvaret ad acquirendum +regnum Jerosolimitanum, et absque licencia superiorum suorum non exiret +dictum ordinem pro duriori religione vel pro magis laxa, et quod non +interesset in loco in quo aliquis exheredaretur injuste; post que +inposuit sibi mantellum, quodam presbitero, qui aderat, dicente psalmum: +Ecce quam bonum et quam jocundum, etc., et quasdam preces et oracionem, +et infundente aquam benedictam super eum; et tunc dictus receptor et +fratres astantes osculati fuerunt ipsum testem in ore. Post que precipit +idem receptor quod sederet ad pedes suos, et instruxit eum qualiter +debebat se gerere in domo et in exercicio armorum, et multa consilia +licita et honesta; post que surrexerunt, et dictus frater Galterus, +ceteris remanentibus in dicta capella vel recedentibus, duxit ipsum +testem ad capellam majorem dicte domus, in qua nulli alii erant [p. 411] +nisi ipsi duo, et cum fuissent retro magnum altare prope quoddam parvum +altare, precipit dictus frater Galterus eidem testi quod diceret Jhesum +Christum esse falsum prophetam, et ipse testis hoc dixit, non cum +intencione, non cum corde, quod crederet Jhesum esse falsum prophetam, +sed dixit ore; non tamen precipit quod aliter abnegaret, sed dixit ei, +quod spueret super quamdam crucem ligneam per ipsum fratrem Galterum de +dicto parvo altari assumptam et super quodam sedile collocatam, et ipse +testis spuit non super sed juxta eam; de aliquo autem osculo inhonesto, +crimine sodomitico, vel aliqua alia re illicita non fuit sibi factum +verbum in recepcione sua predicta. Requisitus si credit quod communiter +fratres reciperentur ubique in ordine sicut ipse fuit receptus, quantum +ad illa illicita, respondit se magis credere quod non quam quod sic, +quia non vidit hoc fieri nisi in recepcione sua, nec audivit dici quod +fieret aliis. Requisitus de nomine recepti per eum, respondit quod +vocabatur Ernulphus de Mondeville, quondam serviens, quem recipit, sunt +circiter quindecim anni, in capella domus Templi de Sanceyo diocesis +Senonensis, presentibus fratribus Guidone de Dordano, quondam +preceptore, tunc dicte domus de Sanceyo, et aliis de quibus non +recordatur, in cujus recepcione servavit modum qui fuit servatus in sua, +exceptis illis illicitis quod Jeshum diceret esse falsum prophetam, et +de spuicione crucis; vidit eciam alios recipi, sicut dixit, per eundem +modum, in quorum recepcione nichil agebatur illicitum quod videret vel +sciret, sed de nominibus receptorum et recipiencium et presencium dixit +se non recordari, nec aliquid aliud scire de omnibus et singulis aliis +articulis, nisi hoc quod credebat bene sacramentis ecclesiasticis, et +credebat quod alii fratres ordinis crederent; et bene sciebat quod layci +non poterant absolvere a peccatis, et quando capitulia tenebantur, +presbiter absolvebat eos in fine capituliorum, et per illum qui tenebat +capitulum inponebatur eis pena temporalis pro excessibus eorum in +capitulio manifestatis, secundum disciplinam ordinis; jurabant non exire +ordinem. Statim pro professis habebantur, clamdestine [p. 412] +recipiebantur; credit quod ex hoc esset suspicio contra eos; propter +honestatem, super pannos lineos cum quibus jacebant cordulis quas +recipiebant unde volebant cingebantur. Nescit qualiter fuissent puniti +nolentes facere turpitudines predictas in recepcione, si fiebant, vel +secreta capituliorum revelassent; fratribus presbiteris eorum +confitebantur propter potestatem quam habebant ex privilegiis super eos, +et multi confitebantur secularibus, nec vidit inhiberi quin possent +confiteri secularibus. Si erant aliqui scientes aliquod malum esse in +ordine, male fecerunt quia non correxerunt nec denunciaverunt Ecclesie. +Elemosine et hospitalitas convenienter servabantur in ordine in +aliquibus domibus, et in aliquibus non. Per nefas non poterant acquirere +ordini, nec ex hoc degerare; de die, missa de Sancto Spiritu celebrata, +clam vidit teneri eorum capitulia, nullis existentibus nisi fratribus +ordinis. Quod magnus Magister cum conventu suo ordinabat, servabatur in +toto ordine. Grandia scandala contra ordinem sunt exorta propter illa +que dicuntur contra eum. Audivit magnum Magistrum et aliquos alios +preceptores contra ordinem aliquos errores, nescit quos, fuisse +confessos. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit inpositum per dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco, fuit adductus ad presenciam eorumdem commissariorum +frater Petrus de Bocli miles, Noviomensis diocesis, socius fratris +Hugonis de Peraldo visitatoris, testis supra juratus, ut deponeret +dictum suum, non deferens mantellum ordinis, quia dimiserat ipsum ante +capcionem suam, post capcionem aliorum, et fecerat sibi radi barbam +suam, ne cognosceretur; et fuerat examinatus per dominum episcopum +Noviomensem, et absolutus et reconciliatus per dominum archiepiscopum +Remensem, et erat etatis XXVI annorum vel circa, ut dixit; [p. 413] +lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos, et primo ad primos IIIIor, ut sequitur, protestacione +prius facta cum juraverat repetita, videlicet se nescire si contenta in +ipsis articulis erant vera, quia non viderat nisi unum alium fratrem +recipi in ordine, de cujus nomine non recordatur, qui fuit receptus per +dictum fratrem Hugonem de Peraldo, Parisius, in festo Nativitatis beati +Johannis Baptiste proximo preterito fuerunt VII anni vel circa, +presentibus fratribus Adam de Vollencourt et Humberto de sancto Jorio, +proximo examinatis, et pluribus aliis tunc in generali capitulo +existentibus; in cujus recepcione nichil vidit fieri nec audivit dici +inhonestum; ipse autem testis receptus fuerat per dictum fratrem Hugonem +de Peraldo, in magna capella domus Templi Parisiensis, in presencia +tocius capituli, in festo Nativitatis sancti Johannis Baptiste proximo +preterito fuerunt XI vel XII anni, presentibus predictis fratribus Adam +et Humberto militibus, in hunc modum; nam fecerunt eum vovere +castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, et hoc jurare, et quod +servaret statuta et consuetudines ordinis que tunc erant et fierent in +posterum per magnum Magistrum et conventum; quod non revelaret secreta +capitulorum, eciam sociis propriis qui non interfuissent in eis; quod, +pro posse suo, juvaret ad acquirendum regnum Jerosolimitanum, quod non +exiret ordinem sine licencia superioris sui pro aliquo alio ordine, quod +non interesset in loco in quo aliquis studio suo exheredaretur injuste; +postmodum tradidit ei mantellum, et ipse receptor et quidam presbiter +ordinis, qui aderat, et tres vel quatuor de antiquioribus, qui erant +juxta receptorem, fuerunt eum osculati in ore; post que dictus receptor +instruxit eum qualiter debent se gerere quoad oraciones, mensam et alia +licita et honesta; nec aliquid illicitum illa die fuit dictum vel factum +in dicta sua recepcione; die vero Jovis sequenti, post recepcionem suam +que fuerat facta die Martis precedenti, duo fratres servientes ordinis, +quorum non habebat noticiam et de quorum nominibus non recordatur, +vocaverunt ipsum testem ad quandam cameram dicte domus Templi, [p. 414] +et firmatis per eos hostiis, preceperunt ei quod abnegaret Deum, et ipse +dixit quomodo posset abnegare Deum qui creaverat eum et pro eo passus +fuerat, et in quem credebat; et dicti servientes dixerunt quod oportebat +hoc eum facere, et tunc abnegavit ore non corde; dixerunt eciam ei quod +alias oporteret eum spuere super crucem, sed tamen nec tunc nec alias +spuit, nec fuit requisitus, nec de osculo inhonesto, nec de crimine +sodomitico, nec de aliqua alia re ilicita fuerunt sibi locuti, et credit +pocius, quod illis qui recipiebantur in ordine preciperetur quod +abnegarent Deum, sicut fuit sibi preceptum, quam contrarium. De omnibus +et singulis contentis in omnibus aliis et singulis articulis, respondit +se nichil scire ultra quam supra deposuerit, hoc excepto quod ipse bene +credebat ecclesiasticis sacramentis, et credebat quod alii fratres idem +crederent, et sciebat quod laici non poterant absolvere a peccatis. +Jurabant non exire ordinem; statim pro professis habebantur, clamdestine +recipiebantur, ex quo suspicio contra ordinem habebatur; non credit quod +carnaliter commiscerentur; cordulis quas assumebant unde volebant +cingebantur, in penitenciam, super camisias suas cum quibus jacebant; +nescit qualiter fuissent puniti qui noluissent abnegare vel facere alia +illicita, vel qui ea revelassent; sine licencia non poterant nisi +fratribus sacerdotibus dicti ordinis confiteri. Negligentes fuerunt, +illi qui sciebant quia non correxerunt errores nec denunciaverunt +Ecclesie. Elemosine et hospitalitas ex precepto superiorum convenienter +fiebant; clam capitulia tenebantur, nullis presentibus nisi fratribus +ordinis; quod magnus Magister cum conventu ordinabat servabatur in +ordine; grandia scandala propter predicta contra ordinem sunt exorta; +modum recepcionis sue manifestavit aliquibus fratribus ordinis, sed +nescit si omnes fratres ordinis sciebant recepciones illicite fieri. +Audivit dici magnum Magistrum et alios preceptores aliquos errores, +nescit quos, contra ordinem fuisse confessos. + +Item, requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, +vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, [p. 415] +sed pro veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos +commissarios, in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non +revelaret hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint +publicate. + +Acta fuerunt hec, die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit XVIIII dicti mensis Januarii, +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta, frater Guido Delphini miles, diocesis Claramontensis, testis +supra juratus, ut deponeret dictum suum, non deferens mantellum ordinis, +quia dimiserat ipsum, suadentibus, ut dixit, prelatis congregatis in +concilio Senonensi, et radi fecerat sibi barbam post dictum concilium, +pro eo quod dimiserat ipsum mantellum, cum quo fuerat inquisitum per +dominum episcopum Parisiensem, et absolutus et reconciliatus per eum, et +est etatis quadraginta [et] unius anni vel circa; per quem fuit repetita +protestacio per ipsum et alios qui cum eo supra juraverunt facta in +juramento eorumdem. Et insuper fuit protestatus quod per ea que diceret +vel faceret non fieret prejudicium sibi; lectis autem et diligenter sibi +expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad +primos IIIIor, ut sequitur, videlicet se nescire si vera erant contenta +in dictis articulis vel non. Ipse tamen interfuerat aliquorum fratrum +ordinis recepcionibus, et IIIIor recepit, et non vidit nec audivit quod +in eis vel in aliis recepcionibus fratrum ordinis, preterquam in sua, +fieret aliquid de contentis in quatuor articulis supradictis; in sua +autem recepcione fuit servatus iste modus: nam ipse testis, qui tunc +erat circiter undecim annorum circa festum beati Jacobi, ut audivit +dici, fuit adductus ad domum Templi de Ranseria Claramontensis diocesis, +sunt circiter XXX anni, et missa finita, fuit ductus extra capellam in +quadam camera, in qua venerunt ad eum duo fratres ordinis milites, +quorum non habet noticiam, et pecierunt ab eo quod petebat, ut [p. 416] +sibi videtur; et cum ipse nesciret respondere propter teneritudinem +etatis, dicti milites dixerunt: Vos vultis esse frater Templi? Quo +respondente quod sic, pecierunt ab eo quare hoc volebat, cum esset +nobilis et dives et haberet terram sufficientem, et forte credebat quod +in ordine Templi esset sibi melius et quod posset bene equitare quando +vellet et habere illa que sibi placerent; sed non esset sic: nam si +intraret, oporteret eum multa aspera et dura sustinere, et esse ultra +mare quando vellet esse citra, vigilare quando vellet dormire, esurire +quando vellet comedere et similia; quo respondente quod omnia bene +sustineret et quod volebat esse frater, ex quo pater et mater ejus +volebant, intraverunt dicti duo fratres capellam et locuti fuerunt super +premissis, ut arbitratur, fratri Franconi de Bort, quondam milite, tunc +preceptori Alvernie, ut sibi videtur, qui debebat recipere eum. +Postmodum redierunt ad eundem testem qui solus erat in dicta camera, et +introduxerunt eum coram dicto fratre Francono, et fuerunt eciam +introducti duo presbiteri qui fuerunt recepti cum eo, quorum non habet +noticiam, coram quo pecierunt illa que suprascripta sunt, et ipse dixit +eis talia verba qualia dixerant dicti duo fratres eidem testi, et ut +deliberarent super predictis fecit eos exire dictam cameram, et iterum +redierunt petentes id quod suprascriptum est; finaliter dictus preceptor +fecit eos jurare super quemdam librum, quem tenebat apertum in gremio +suo, obedienciam, et vovere castitatem, vivere sine proprio, servare +bonos usus et bonas consuetudines ordinis que tunc erant et que in +posterum inponerentur per Magistrum secundum statuta ordinis; servare +secreta capituliorum et ea non revellare, eciam fratribus qui non +interfuissent in eis; non exire dictum ordinem pro meliori vel pejori +absque licencia superioris sui qui posset eam dare; juvare pro posse suo +ad acquirendum regnum Jherosolimitanum et ad deffendendum quod de eo +erat acquisitum; non interesse loco in quo aliquis ex studio suo +exheredaretur vel dampnaretur injuste, et quod non percuterent +Christianum taliter quod ex eorum percussione posset mutillari vel +interfici. Post que dictus receptor inposuit eis mantellos, et [p. 417] +ipse receptor et fratres astantes, de quorum nominibus non recordatur, +fuerunt eos osculati in ore, et quidam frater presbiter ordinis, qui +aderat, dicebat quasdam oraciones, nescit quas, et habebat aquam +benedictam; postmodum dictus receptor instruxit eum quot _Pater noster_ +debebat dicere pro horis suis, et qualiter debebat se regere in +ecclesia, et in domo, et extra, et multa alia bona et honesta dixit ei +et aliis duobus. Post que quidam de militibus ordinis astantibus, cujus +non habet noticiam, traxit ipsum testem retro altare, predicto receptore +et aliis qui aderant remanentibus in loco in quo erant, et dictus miles +precepit ei quod abnegaret Deum; quo respondente se nullo modo facturum, +precepit ei quod abnegaret la propheta [sic], et ipse respondit quod +nesciebat quid hoc erat, sed si erat diabolus abnegabat eum et omnia +opera ejus; postmodum precepit ei quod spueret super quandam crucem, +nescit si ligneam vel metallinam, que erat juxta dictum altare, et ipse +respondit quod nullo modo hoc faceret, et cum alter diceret quod immo +oportebat eum spuere, respondit ipse testis quod, nisi dimitteret eum, +ipse clamaret in tantum quod pater suus et dominus de Mercorio, qui +dicta die ante missam eum fecerat militem, et multi alii nobiles, qui +erant extra dictam capellam, audirent et intrarent; et tunc dictus miles +dixit ei quod saltim spueret super terram juxta dictam crucem, et ipse +spuit; postmodum dixit ei dictus miles quod si haberet calorem +naturalem, poterat commisceri carnaliter cum fratribus ordinis, quod +tamen non fecit, nec fuit requisitus, nec audivit dici quod in ordine +fieret ab aliquibus fratribus ordinis. De osculo inhonesto vel de aliqua +alia re illicita non fuit dictus miles vel aliquis alius, in dicta +recepcione sua, locutus eidem, nec vidit, nec scivit si dicti duo +presbiteri abnegaverunt vel fecerunt aliqua illicita. Requisitus si +credit quod in recepcionibus aliorum de ordine servaretur communiter +ille modus qui fuerat servatus in sua quoad illa illicita, respondit +quod magis credit quod non quam quod sic, quia interfuit pluribus +capitulis, et nescivit nec audivit dici quod predicta illicita +injungerentur fieri nec fierent, nec vidit fieri in [p. 418] +recepcionibus quibus adfuit. Requisitus quos receperit ipse in ordine, +respondit quod primo recepit fratres Petrum dictum Lovier et Petrum lo +Bergier servientes, diocesis Bituricensis, in domo Templi de Jussiaco le +Chandier ejusdem diocesis, cujus domus ipse testis tunc erat preceptor, +sunt circiter XIII anni, presentibus fratribus Johanne de Manaco vel de +Aqua Sparsa presbitero, Raynaldo de Bordis subpreceptore dicte domus, +Stephano de la Losa Bergerio, Stephano Vessardi, Johanne lo Bergier, qui +vivebant tempore quo dictus testis captus fuit, et aliis deffunctis; +recepit eciam fratrem Stephanum Brolii diocesis Claramontensis, in +capella domus Templi de Chamat ejusdem diocesis, die Jovis ante +carnisprivium instans erunt octo anni vel circa, de mandato preceptoris +Francie, presentibus fratribus Golferio presbitero, Petro Brolii +preceptore dicte domus, et Bonaforso, de quorum vita vel morte non habet +certitudinem; recepit eciam fratrem Guillelmum Arnaldi servientem +diocesis Claramontensis, in domo Templi de Sellis Claramontensis +diocesis, in ecclesia, in instante Quadragesima erunt VII vel VIII anni, +presentibus fratribus Guillelmo, tunc curato dicte domus, Guillelmo +Abri, Guillelmo de l'Espinatz servientibus, et audivit dici quod dictus +frater Guillelmus Aynardi obierat, de aliorum vita vel morte +certitudinem non habens. Requisitus quos viderat recipi, dixit quod +ultra mare in Acon, in loco in quo tenebatur capitulum eorum, vidit +quadam die Dominica, sunt ut extimat vigenti sex anni vel circa, recipi +in fratrem ordinis fratrem Roncelinum militem, de provincia Provincie, +per fratrem Guillelmum de Bello Joco, tunc magnum Magistrum ordinis, +presentibus fratribus Theobaldo Gandi preceptore terre ultramarine et +magistro Templi qui nunc est, Petro de Severi draperio, Petro de Montade +preceptore Aconensi, Florencio de Villa socio tunc dicti magistri, et +pluribus aliis quos nominavit; in quibus quidem recepcionibus non fuit +factum aliquid de contentis in dictis IIIIor articulis, nec aliquid +aliud illicitum quod ipse sciverit vel audiverit dici. + +Item, requisitus super V articulo et omnibus aliis sequentibus, [p. 419] +respondit se nichil scire plus quam supra deposuit, hoc excepto quod +ipse bene credebat sacramentum, et credit quod alii fratres ordinis +crederent, et quod sacerdotes eorum non omitterent verba canonis. Quando +capitulia tenebantur et fratres confitebantur excessus perpetratos per +eos, et petebant veniam ab illo qui tenebat capitulum, exibant extra qui +petebant veniam, et ille qui tenebat capitulum deliberabat cum fratribus +qualis pena imponeretur eis; postmodum illi qui confitebantur excessus +suos vel convincebantur reintrabant capitulum, et ille qui tenebat +capitulum dicebat eis qualiter penam debebant sustinere, secundum +statuta ordinis et secundum arbitrium fratrum qui aderant in capitulio, +et aliquando inmediate recipiebant disciplinam et portabant penam eis +inpositam, et aliquando differebatur usque ad aliam diem, et dicebatur +eis quod irent ad presbiterum ordinis eorum, et absolveret eos. Dixit +eciam quod, terminatis capitulis, frater presbiter qui aderat absolvebat +eos et dicebat in vulgari: Confiteor Deo, etc., et faciebat +absolucionem, sicut post generalem confessionem fit in Ecclesia; nec +credebat quod laycus posset absolvere a peccatis, nec ipse reputaret se +ex tali absolucione generali presbiteri absolutum a peccatis mortalibus +non confessatis; frequenter fuit inproperatum sibi quod se osculabantur +in ano, et quia plures confessi sunt dictum osculum, nescit quod credat +de eo; jurabant non exire ordinem. Statim pro professis habebantur; si +exivissent, excommunicati reputabantur, et essent graviter puniti, si +capti fuissent; clamdestine recipiebantur, quod displicebat eidem testi +et fratri Hugoni de Peraldo et aliquibus aliis fratribus ordinis, et +credit quod hoc suspicio contra ordinem haberetur; cordulis cingebant se +super camisias cum quibus jacebant in signum castitatis et humilitatis, +et cordule cum quibus ipse testis cingebatur tetigerant quoddam pilare +existens in Nazare, in loco in quo fuit facta Anunciacio per angelum +beate Marie, et aliquas reliquias quas habebant in ordine ultramare, +scilicet beatorum Policarpii et Eufemie. Non vidit aliquos interfici vel +incarcerari quia noluissent facere illa que in recepcionibus +precipiebantur eis. Ex sacramento tenebantur non revelare modum [p. 420] +recepcionis eorum eciam fratribus qui non afuerant et secreta +capituliorum; secundum statuta ordinis non debebant, nisi presbiteris +ordinis, absque licencia, et aliis presbiteris confiteri. Si fratres +sciebant errores in ordine, et maxime superiores, male fecerunt quia non +correxerunt nec denunciaverunt Ecclesie. In capituliis eorum vidit omnes +curialitates concedi, et omnes incurialitates reprobari, et +precipiebatur eis quod facerent bene serviri in ecclesiis eorum, et bene +elemosinas fieri, et hospitalitatem servari. In aliquibus tamen locis +fuerunt retractate elemosine, nec fiebant ter in septimana, ut debebant, +sed ultra mare dabant, amore Dei, decimam partem victualium eorum et +omnia cibaria que levabantur de mensis eorum; per nefas non debebant +acquirere, nec ex hoc degerare, nec recipere mercimonia aliena in +custodia sua, ut temporales domini suis pedagiis fraudarentur. Missa de +Sancto Spiritu antequam tenerentur generalia capitulia celebrabatur, +postmodum intrabant capitulum, et predicabatur eis per aliquem +religiossum, quo recedente, firmabantur porte capituli, et +custodiebantur intus ab aliquo ex fratribus ne aliquis intraret, et +providebatur ne aliquis qui esset extra capitulum posset audire eosdem; +quod magnus Magister cum conventu suo ordinabat, servabatur in ordine; +nescit propter feditates ordinis aliquem ordinem exivisse, adiciens quod +maxima pena imponebatur illis qui exiverant, et postmodum revertebantur; +grandia scandala videt contra ordinem esse exorta propter illa que +ordini imponuntur: credit Magistrum et alios confessos fuisse illa que +in litteris apostolicis super hoc continentur. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuerunt adducti ad presenciam eorumdem [p. 421] +dominorum commissariorum fratres Raynardus de Tremplaio presbiter +Parisiensis, Albertus de Canellis miles, diocesis Aquensis provincie +Mediolanensis, Philippus Agate Rothomagensis, Johannes de sancto Lupo +Parisiensis, Bartholomeus de Trecis, Otho de Ayrone Lingonensis, +Robertus de Cormelhes Parisiensis diocesium, servientes, ut essent +testes in negocio isto, secundum formam juramenti aliorum testium +superius registratam, expositam et vulgarizatam eisdem. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit XX dicti mensis Januarii, fuit +adductus ad presenciam dictorum dominorum commissariorum, in domo +predicta, frater Raynaudus de Tremplaio Parisiensis diocesis, curatus +ecclesie Templi Parisiensis, testis supra juratus, ut deponeret dictum +suum; qui fuit ante omnia protestatus quod non intendebat recedere a +confessione et deposicione per ipsum factis coram domino episcopo +Parisiensi, per quem fuerat absolutus et reconciliatus, et est etatis LX +annorum vel circa, et non defferebat mantellum ordinis, quia dimiserat +eum in concilio Senonensi cum pluribus aliis, sicut dixit. Lectis autem +et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad quatuor primos, ut sequitur, videlicet quod quanquam +corpus suum haberet sustinere ex hoc penam corporalem, non discederet a +veritate, et multum deliberavit intra se priusquam responderet; cum +autem dicti domini commissarii offerebant se daturos ei dilacionem, si +volebat, ad plene deliberandum, et copiam articulorum ut eos legeret, +dixit quod non curabat habere dilacionem nec copiam supradictas, et +respondit ad dictos quatuor articulos quod non erat consuetum in ordine +fieri, nec ipse viderat fieri que in dictis articulis continentur. + +Requisitus si ipse interfuerat recepcionibus aliorum et quorum, [p. 422] +respondit quod sic multorum, quorum nomina ignorat, qui recipiebantur in +domo Templi Parisius, et postmodum incontinenti recedebant, et vidit +ibidem recipi fratrem Stephanum de Turno presbiterum, Parisiensis +diocesis, vivum, per fratrem Hugonem de Peraldo, ut sibi videtur, sunt +circiter VII anni, de presentibus non recordatur; et fratrem Johannem de +Folhayo juris peritum, sunt VII anni vel circa, per fratrem Johannem de +Turno thesaurarium Templi Parisiensis, vivum, presentibus fratribus +Petro preceptore domus Templi Parisiensis, et aliis de quibus non +recolit, in quibus quidem recepcionibus non vidit aliquid illicitum vel +inhonestum fieri; post recepciones autem predictas ducebantur recepti ad +cameras per fratres ordinis, in quibus quidem cameris tradebantur eis +vestes ordinis, et dimittebant vestes seculares, et nescit si in dictis +cameris tunc abnegarent vel spuerent supra crucem, vel facerent oscula +inhonesta, vel carnaliter commiscerentur, vel aliquid aliud illicitum +facerent, nec scit nec credit quod ibi male agerent vel non, ut +respondit requisitus. + +Interrogatus ubi, per quem, qualiter et quando receptus fuerat, +respondit se in magna capella Parisiensis domus Templi fuisse receptum, +in vigilia Pasche, erunt viginti anni et ultra, ut sibi videtur, per +fratrem Johannem de Turno, quondam thesaurarium tunc Templi Parisiensis, +presentibus fratribus P. de Torta Villa levatore redituum et censuum +dicte domus Templi, Nicolao Flamengi tunc preceptore de Latigniaco Sico, +et aliis de quorum nominibus non recordatur, per hunc modum. Nam primo +vovit et juravit castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, non +revelare secreta capituliorum, non dimittere dictum ordinem pro meliori +vel pejori; postmodum tradidit ei mantellum, et ipse receptor et frater +Odo de sancto Quintino, tunc curatus dicte domus Templi, qui aderat, +fuerunt eum osculati in ore, et dictus presbyter dicebat psalmum +Ecclesie: Quam bonum, et Pater noster, et versiculos: Mitte ei auxilium +de sancto, nichil proficiat inimicus in eo: Esto ei turris fortitudinis, +et oracionem: Pretende famulo tuo, Domine, dexteram celestis [p. 423] +auxilii, etc.; et aspersit aquam benedictam super ipsum testem; et +eosdem psalmum, versiculos et oracionem dicebat ipse testis quando +aderat recepcionibus fratrum ordinis, et aquam benedictam aspergebat +super eos. + +Post predicta dictus receptor dixit ei quod debebat jacere cum caligis +et pannis lineis, et quod debebat cingi super dictos pannos una cordula +propter honestatem, quam cordulam poterant accipere unde volebant; post +que precepit ei immediate quod abnegaret Deum et spueret super crucem +mantelli, et ipse abnegavit Deum ore non corde, et spuit ad terram, non +super crucem mantelli; sed nichil precepit de osculo inhonesto nec de +crimine sodomitico, nec quod obmitteret verba canonis, nec unquam +obmisit, nec scit quod alii presbyteri obmitterent, et audivit +frequenter in domo Templi presbyteros ordinis celebrantes dicentes verba +canonis, et alii audiverunt de ipso, et credit quod sacerdotes et alii +crederent ecclesiasticis sacramentis. + +Item, de contentis in quinto et omnibus sequentibus articulis respondit +se nichil scire ultra quod supra deposuit, hoc excepto quod, in die +Veneris sancta, devote et reverenter in conspectu totius populi +adorabant crucem in capitulo; ille qui tenebat capitulum imponebat penas +temporales, secundum statuta ordinis, pro culpis manifestatis in +capitulo, et cum capitulum debebat separari, fiebant multe preces sicut +fiunt in Ecclesia, et postmodum ille qui tenebat capitulum, qui erat +laicus, dicebat ista verba: De hiis que obmisistis dicere, propter +verecundiam carnis vel propter timorem penarum et justicie ordinis, nos +facimus vobis illam indulgenciam quam possumus, et frater noster +presbyter, qui est hic, faciet absolucionem; et tunc frater presbyter +dicebat Confiteor in vulgari et Misereatur nostri, sicut fit in +Ecclesia, et dictus testis habebat pro magna derisione in corde suo, ut +dixit, quia laici tenentes capitulia dicebant ista verba, quod facerent +indulgenciam qualiter poterant. + +Requisitus si fratres dicti ordinis credebant, propter dictam +indulgenciam quam faciebant layci, esse absoluti a peccatis suis, +respondit quod non, quia sibi postmodum confitebantur; jurabant [p. 424] +non exire ordinem, et statim pro professis habebantur, quod erat contra +jus, ut sibi videtur, et contra quoddam privilegium eorum, quod incipit: +Omne datum optimum; et cum dictus frater Johannes de Felheyo et ipse +testis loquerentur aliquibus fratribus, ante capcionem eorum, quod malum +erat quia statim pro professis habebantur, et contra dictum privilegium, +habuerunt valde pro malo et fere irruerunt in eos, et specialiter frater +Johannes Ducis Parisiensis diocesis. Clandestine recipiebantur, ex quo +suspicio contra ordinem habebatur; per sacramentum tenebantur non +revelare secreta capitulorum, et si revelassent, fuissent puniti, sed +nescit qualiter; injungebatur eis quod non confiterentur nisi fratribus +sacerdotibus ordinis, sed aliqui non servabant. Negligentes fuerunt si +sciebant errores et non correxerunt. Parisius, et in aliis domibus in +quibus fuit ipse testis, elemosine et hospitalitas convenienter +servabantur, sed semel propter carestiam fuit restricta elemosina apud +Scesiacum Meldensis diocesis, fere per medium annum. Capitulia, firmatis +januis, missa, tercia, et meridie dictis, et sermone per aliquem +religiosum facto, de die tenebantur; ordinata per Magistrum et conventum +ordo servabat; grandia scandala contra ordinem sunt exorta propter +errores qui in eo esse dicuntur, de quibus erroribus si erant ipse +testis et alii inferiores ordinis [certiores facti?], non fuissent ausi +reprehendere superiores suos. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Albertus de Canellis miles, Aquensis diocesis, +provincie Mediolanensis, preceptor bailivie insule Sicilie, qui [p. 425] +fuerat magister ostiarius domini Benedicti pape XI, testis supra +juratus, ut deponeret dictum suum, non deferens mantellum ordinis, quia +voluntarie dimisit eum coram domino Parisiensi episcopo, cum hac +intencione ut sicut dictum mantellum habuerat et tenebat ab Ecclesia, +sic dimitteret Ecclesie; et fecerat voluntarie radi sibi barbam, et est +etatis triginta duorum annorum vel circa; qui fuit protestatus quod per +aliqua que diceret vel faceret, non intelligebat contrariari nec +derogare confessioni et deposicioni per eum factis apud Someyre diocesis +Nemausensis, coram dominis Aniciensi, Magalonensi et Nivernensi +episcopis, per quos fuerat absolutus et reconciliatus, et habebant +potestatem, ut videtur dicto testi, domini episcopi Nemausensis. Lectis +autem et diligenter sibi expositis omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos, et primo ad primos IIIIor, ut sequitur, videlicet se +nescire si servarentur in ordine contenta in dictis articulis, quia non +interfuerat recepcioni alicujus alterius fratris dicti ordinis; credit +tamen quod taliter reciperentur unus sicut et alius, ipse autem receptus +fuerat in una camera domus Templi civitatis Astensis, per fratrem +Guillelmum de Canellis militem, quondam preceptorem, tunc Lombardie, in +festo apostolorum Petri et Pauli, proximo preterito fuerunt circiter +novem anni, presentibus fratribus Garino milite Provinciali, cujus +cognomen ignorat, et Georgio preceptore dicte domus Astensis, et +supervenit, ut sibi videtur, cum jam esset receptus, frater Yvanus de +Canellis miles, in hunc modum: nam dicti duo fratres Garinus et Georgius +venerunt ad eum in quadam alia camera ad quam eum duxerant, et pecierunt +ab eo si volebat esse servus esclavus ordinis perpetuo, et respondit +quod sic, et ipsi dixerunt quod bene deliberaret, quia forsitan +cogitabat in ordine habere plus delectacionis quam haberet, et si esset +frater, oporteret eum multa dura et aspera sustinere, et esse subditum +aliene voluntati, nec haberet equos ut equitaret forsitan, nec esset +indutus ut sperabat, et similia. Quo respondente quod omnia bene +impleret, dicti duo fratres intraverunt cameram in qua primo fuerat +introductus dictus testis, ad quam venerat dictus receptor, et [p. 426] +postmodum redierunt ad eum, et instruxerunt ipsum quod peteret a dicto +receptore ut reciperet eum, quia volebat esse servus esclavus ordinis, +et duxerunt eum [ad] ipsum receptorem a quo peciit predicta, et cum +respondisset quod bene deliberaret, et eadem verba dixisset in effectu +que dicti duo fratres ei dixerant, finaliter fecit eum jurare super +quemdam librum apertum quod esset obediens dicto receptori et omnibus +preceptoribus qui proponerentur eidem, et quod viveret sine proprio in +castitate et obediencia, quod secreta capituliorum non revelaret eciam +illis fratribus qui non interfuissent in eis. Postmodum imposuit sibi +mantellum, et ipse et astantes osculati fuerunt eum in ore, et dicti +fratres dicebant psalmum: Ecce quam bonum. Postmodum preceptor instruxit +eum qualiter debebat vivere, post que dictus receptor recessit, et +dictus frater Yvanus, qui erat de parentella ipsius testis, recessit cum +eo, et precepit eidem testi quod faceret illud, quod dicti fratres +Garinus et Georgius dicerent ei. Post que dictus frater Garinus dixit +eidem testi ostendendo crucem mantelli quod ille qui fuerat crucifixus +in cruce erat falsus propheta, et quod non crederet in eum, nec haberet +spem nec fidem in eum, et quod in despectum ejus spueret super crucem +mantelli ipsius testis, et cum ipse testis responderet quod nullo modo +hoc faceret, et incepisset flere, dictus frater Garinus posuit unam +manum ad cultellum armorum quem portabat, et aliam manum posuit super +spatulis dicti testis, et fuit comminatus quod jugularet et projiceret +eum in latrinam que erat juxta dictam cameram, nisi faceret quod sibi +injungebat, et tunc dictus testis, timore mortis, ut dixit, dixit: +Consencio hiis que vultis, et ista dixit ore ut satisfaceret ei et non +corde, et spuit non super crucem mantelli, sed ad terram juxta. +Postmodum dixit ei quod oportebat quod oscularetur eum retro in spina +dorsi et in umbilico, dicens quod hoc non fiebat pro malo, sed ita +servabatur in ordine. Et cum ipse testis fleret et diceret quod hoc non +faceret, dictus frater Georgius dixit prefato fratri Garino: Dimitatis +eum, quia bene faciet quod ego voluero, et tunc traxit ipsum testem ad +angulum camere predicte, et levavit idem frater Georgius [p. 427] +aliquantullum mantellum et tunicam, et dixit eidem testi quod fingeret +se osculari, et diceret se osculatum fuisse eum. Aliud illicitum, quoad +crimen sodomiticum vel alia non fuit actum vel dictum in recepcione sua +predicta, ut dixit. + +Item, de contentis in Vº articulo et omnibus sequentibus respondit se +nichil scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod ipse bene +credebat ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres ordinis +crederent, et bene scit quod layci non poterant absolvere a peccatis, +sed Magister et tenentes capitulia quandoque remitebant penas in ordine +statutas pro excessibus eorum. Jurabant ordinem non exire pro meliori +vel pejori; statim pro professis habebantur, clamdestine recipiebantur. +Cordulis cingebantur super pannos lineos, in signum castitatis. +Revelantes secreta fuissent puniti, nescit qualiter; non audivit +inhiberi quod non confiterentur nisi fratribus ordinis, et ipse testis +predictos errores confessus fuerat Rome, in ecclesia sancti Johannis de +Latrano, cuidam fratri ordinis sancti Augustini, cujus nomen ignorat, +generali penitenciario domini Pape, et absolvit eum, et dixit ei quod +predicta revelaret dicto domino Benedicto pape, et ipse respondit quod +non auderet, nec ei revelavit, et injunxit ei penitenciam quod diceret +VII psalmos, Pater noster et multa alia talia. Elemosine et hospitalitas +in aliquibus locis fiebant largius, et in aliquibus strictius, sed non +audivit precipi quod restringerentur; si acquisivissent per nefas, +fuissent puniti; clam tenebantur capitulia eorumdem; ordo servabat quod +magnus Magister cum conventu statuebat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed quia +adductus fuerat ut ferret testimonium veritati; cui fuit injunctum per +dictos dominos commissarios, quod non revelaret hanc suam deposicionem, +quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco predictis, presentibus magistro +Amisio, me Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo [p. 428] +nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit XXI dies dicti mensis Januarii, +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta, frater Philippus Agate serviens, Rothomagensis diocesis, +preceptor domus sancte Ganburge ejusdem diocesis, testis suprajuratus, +ut deponeret dictum suum, sexagenarius, non deferens mantellum ordinis, +quia in concilio Senonensi fuit, nescit per quem, amotus ei a collo, et +projectus de pulpito in quo tenebatur concilium ad terram cum mantellis +aliquorum aliorum, post que fecit sibi radi barbam, et fuit examinatus, +alias absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Parisiensem. Qui +fuit protestatus quod non intendebat recedere a deposicione per ipsum +facta coram dicto domino Parisiensi episcopo. Lectis autem et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo +ad primos IIIIor, ut sequitur, videlicet se credere quod in +recepcionibus fratrum ordinis faciebant eos abnegare Deum, quia ita +audivit dici, et ipse abnegavit in recepcione sua, et recepit duos, et +mandavit quod aliqui ex astantibus facerent eos abnegare Deum. +Requisitus ubi, quando et qualiter et a quo receptus fuerat, respondit +se fuisse receptum in capella domus Templi de Burgere, in Vugassino +Normanno Rothomagensis diocesis, sunt circa XXX anni, [per] Alveretum +servientem quondam, tunc preceptorem Normanie, presentibus fratribus +Andrea de Rosayo preceptore de Ara Vallis Dionisii, Guidone de Brotone +et Guillelmo de sancto Taurino servientibus, deffunctis, in hunc modum: +nam requisivit panem et aquam, societatem et vestitum ordinis, amore +Dei, et dictus receptor respondit quod grandem rem petebat et quod bene +deliberaret, quia oporteret eum multa dura sustinere, esurire quando +vellet comedere, vigilare quando vellet dormire et econtra, et +consimilia. Post que fecit eum vovere et jurare super quoddam missale +apertum castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, et pro posse +suo juvaret ad acquirendum regnum Jerosolomitanum. Postmodum [p. 429] +tradidit sibi mantellum, et ipse et astantes fratres fuerunt eum +osculati in ore. Exinde instruxit eum qualiter deberet se gerere in +ordine, et precepit ei quod non, revelaret secreta capituliorum. Post +que duxit eum ad quamdam cameram, in qua induit sibi vestes ordinis, et +precepit ei presente dicto fratre Guillelmo quod abnegaret Deum, et ipse +respondit: Quomodo hoc facerem? et predictus preceptor subjunxit: +Oportet te hoc facere, et tunc ipse testis dixit, Abnegatus sit. De +spuicione supra crucem, osculis inhonestis, de crimine sodomitico vel +aliquo alio illicito vel inhonesto, non fuit sibi factum verbum in dicta +sua recepcione, nec audivit dici quod fieret in recepcionibus aliorum, +et illis quos ipse recepit, fecit eundem modum servari qui fuerat +servatus in recepcione sua. Recepit autem fratrem Guillelmum Bocelli +servientem, vivum, ut credit, sunt circiter XV vel XVI anni, in capella +domus Templi de Ranevilla Ebroicensis diocesis, presentibus fratribus +Guillelmo presbitero, cujus cognomen ignorat, Ricardo de Santanville +serviente, mortuis, et in eodem loco recepit, sunt circiter XV anni, +fratrem Jacobum de Prerveriaco servientem, Ebroicensis diocesis, vivum +adhuc, ut credit, presentibus dictis fratribus Guillelmo et Ricardo de +Saquenville, et aliis pluribus deffunctis. Vidit eciam plures recipi +Parisius in capitulis generalibus, de quorum nominibus non recordatur, +per fratrem Hugonem de Peraldo, et in publico servabatur ille modus quem +deposuit fuisse servatum in recepcione sua, quoad licita et honesta. +Postmodum ducebantur ad unam capellam vel alium locum, et credit quod +ibi faciebant abnegare Deum. + +Item, super Vº et omnibus aliis sequentibus articulis, dixit se nichil +scire plus quam supra deposuerit, hoc excepto quod bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres bene crederent, +et quod eorum sacerdotes secundum formam Ecclesie celebrarent. Sciebat +quod layci non poterant absolvere a peccatis, sed quando capitulia +tenebantur, laicus qui tenebat capitulum, dicebat quod de hiis [p. 430] +que obmittebant dicere propter verecundiam carnis, quam intelligebat ex +hoc quia expoliati disciplinabantur in publico, vel propter metum +penarum et discipline ordinis, faciebat eis illam indulgenciam quam +poterat, sed ipse testis non credebat propter hoc esse absolutus a +peccatis, nec credit quod alii fratres crederent. Jurabant non dimittere +ordinem pro meliori vel pro pejori, statim pro professis habebantur, +clamdestine fiebant recepciones et capitulia nullis presentibus nisi +fratribus ordinis. Cordulis unde volebant assumptis stricte cingebantur +in penitencia super pannos lineos, cum quibus jacebant, nec audivit quod +capita ydolorum cum eis tangerentur; qui revelassent secreta et modum +recepcionis, fuissent incarcerati et aliter puniti; sine licencia non +poterant nisi fratribus sacerdotibus ordinis confiteri. Ipse autem +testis confessus fuit de dicta abnegacione et de omnibus aliis peccatis +suis, ut dixit, infra annum a recepcione sua, in capella sancti Stephani +dicte Domus de Reneville, fratri Michaelli de Falesia, quondam capellano +dicti loci de ordine eorum, qui absolvit eum, injunctis sibi in +penitencia XIII _Pater noster_, omnibus diebus vite sue, preter alia que +debebat dicere, et inter alia dixit sibi dictus capellanus. Si tu +negasti, ego non possum aliud. Si fratres ordinis sciebant errores +predictos, fuerunt negligentes, quia non correxerunt nec denunciaverunt +Ecclesie, et credit quod aliqui ex superioribus dicti ordinis +preciperent dictam abnegacionem fieri. Elemosine et hospitalitas bene +servabantur in ordine, et tempore magne carastie ipse testis una die in +dicto loco de Belleville fecit dari elemosinam undecim milibus +quadringentis et XXIIII personis, et bladum, quod ipse dedit amore Dei, +in dicto anno carastie, valebat bene IIIIor milia libras Parisienses, ut +dixit, et aliquando subtrahebatur vinum fratribus ut ministraretur +advenientibus. Licite debebant acquirere ordini, sed non per nefas; +credit quod in ordine servaretur quod magnus Magister cum conventu +ordinabat. Grandia scandala contra ordinem sunt exorta propter illa que +imponuntur eidem; credit quod modus recepcionis confessatus per eum +esset notus multis fratribus ordinis, et audivit dici magnum [p. 431] +Magistrum et alios fratres aliquos errores, nescit quos, confessos +fuisse contra ordinem. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Johannes de sancto Lupo serviens, Parisiensis +diocesis, testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum, quinquagenarius +et ultra, non defferens mantellum ordinis, quia in concilio Senonensi +cum pluribus aliis dimisit ipsum; postmodum fecit sibi radi barbam, et +fuit examinatus et absolutus per dominum episcopum Parisiensem, et fuit +protestatus quod non intendebat recedere a deposicione per ipsum alias +facta coram domino Parisiensi episcopo. Lectis autem et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo +ad primos IIII, se nescire si in ordine servabantur contenta in dictis +IIII articulis, quia non interfuerat recepcionibus aliorum, nisi +recepcioni fratris Johannis de Buffoymont, quondam Parisiensis diocesis, +qui fuit receptus, cum ipso teste, in capella domus Templi de Latigniaco +Sicco Meldensis diocesis, in carniprivio instanti erunt XX anni vel +circa, per fratrem Nicolaum Flamengi locumtenentem thesaurarii +Parisiensis, presentibus fratribus Reginaldo capellano ordinis in dicta +domo, Deodato Radulfo de Ardivilier, et Nicolao de Puteolis +servientibus, deffunctis, qui recepti fuerunt in hunc modum: nam +pecierunt panem et aquam ordinis, et receptor concessit eis auctoritate +Dei et superiorum suorum, qui dederant ei potestatem recipiendi eosdem; +postmodum fecit eos vovere et jurare super quendam librum apertum +castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, et servare bonos usus +et bonas consuetudines ordinis. Postmodum imposuit eis mantellos, +et ipse et fratres astantes fuerunt eos osculati in ore; exinde [p. 432] +dictis quibusdam benediccionibus per dictum capellanum astantem, et aqua +benedicta aspersa super eos, dictus receptor instruxit eos qualiter +deberent dicere Pater noster, regere se in ordine; postmodum dicti +fratres Deodatus et Radulphus de Ardevillari duxerunt ipsum testem ad +quandam cameram propinquam capelle, in qua exuit vestes seculares, et +induit vestes ordinis, et preceperunt ei quod abnegaret Deum, et ipse +respondit, Quomodo posset hoc facere; et ipsi dixerunt quod hoc +oportebat eum facere, et nisi hoc faceret, punirent eum in tali loco ubi +haberet pati, et tunc ipse testis respondit: Ego faciam voluntatem +vestram, sed non recollit quod abnegaverit, et predicta verba dixit ore +non corde. Postmodum preceperunt ei quod spueret super crucem mantelli +unius eorum sibi ostensam, sed nescit cujus eorum, et ipse spuit, non +super crucem, sed juxta in terra. Alia inhonesta, quantum ad oscula, +crimen sodomiticum, vel aliqua alia inhonesta non fuerunt facta vel +dicta in recepcione sua, nec audivit quod fierent in recepcionibus +aliorum, sed credit quod reciperentur alii communiter in ordine, +secundum quod deposuit se fuisse receptum, et quod abnegarent Deum, et +preciperetur quod spuerent super crucem. Dictus autem frater Johannes de +Buffaymont, qui fuit receptus cum eo, fuit post recepcionem ductus ad +aliam cameram, ut indueret se in ea, et credit quod sibi fuerunt +precepta illa illicita de abnegacione et spuicione que fuerunt precepta +ipsi testi. + +Item, de contentis in Vº et omnibus aliis articulis respondit se nichil +scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod ipse bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii crederent; Magister +poterat eis remittere, si aliqua subtraherent de bonis ordinis, sed non +absolvere a peccatis. Statim pro professis habebantur, sed non jurabant +ordinem non exire; clamdestine recipiebantur; cordulis unde volebant +assumptis cingebantur super pannos lineos, cum quibus jacebant. Credit +quod fuissent puniti qui noluissent abnegare Deum et spuere super +crucem, vel juxta, vel qui extraneis hoc revelassent; sine [p. 433] +licencia non poterant aliis quam sacerdotibus ordinis confiteri, et ipse +testis fuit confessus predicta dicto fratri Raynaudo presbitero, qui +dixit sibi quod male fecerat, et absolvit eum injuncta penitencia quod +jejunaret in pane et aqua multis sextis feriis; male fecerunt scientes +errores quia non correxerunt, nec denunciaverunt Ecclesie; elemosine et +hospitalitas bene servabantur in ordine, et melius tempore caristie quam +habundancie, et hoc dixit vidisse in domo de Soysiaco Meldensis +diocesis; precipiebatur quod per nefas nichil acquirerent ordini; +capitulis non interfuerat; pro absolucione peccatorum eorum ad +capellanos ordinis remittebantur; servabatur in ordine quod magnus +Magister cum conventu ordinabat. Multum loquitur mundus contra ordinem, +propter illa de quibus agitur contra eum. Credit quod alii fratres +ordinis scirent quod in recepcionibus fratrum servarentur illa de quibus +supra deposuit, et audivit dici Parisius magnum Magistrum et alios +aliquos errores contra ordinem fuisse confessos. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit XXII dicti mensis Januarii, +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum in domo +predicta frater Bartholomeus de Trecis serviens, testis supra juratus, +ut deponeret dictum suum, quadragenarius et ultra, ut dixit, non +defferens mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat una cum pluribus aliis +in concilio Senonensi, et postmodum radi fecerat sibi barbam, et fuerat +cum eo inquisitum per dominum episcopum Parisiensem, et absolutus et +reconciliatus per eum. Qui fuit protestatus quod non intendebat recedere +a deposicione et confessione per eum factis coram dicto domino [p. 434] +episcopo Parisiensi. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus +et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos IIIIor, se +nescire si communiter recipiebantur fratres ordinis sicut ipse fuit +receptus per fratrem Hugonem de Peraldo, inter festa beatorum Remigii et +Dyonisii erant XX anni vel circa, in aula domus Templi Trecensis, +presentibus fratribus Humberto quondam preceptore tunc de Valoire +Lingonensis diocesis, Nicolao de Serra, quondam preceptore dicte domus +Trecensis, Stephano le Nain, quondam servientibus, a quo petitum fuit si +volebat esse frater ordinis; quo respondente quod sic, dixerunt quod +oporteret eum multa sustinere et dimittere propriam voluntatem, et quod +oporteret eum abnegare Deum, et spuere super quamdam crucem, et quod hoc +faceret ore non corde; et hoc dixit sibi dictus frater Nicolaus in una +camera propinqua dicte aule, et erat presens dictus frater Humbertus, et +ipse testis respondit quod nullo modo faceret hoc. Tamen nichilominus +abnegavit ore non corde, et spuit non super sed juxta quamdam crucem +ligneam, nescit per quem allatam; postmodum adduxerunt eum ad dictum +fratrem Hugonem in aula predicta, qui peciit a dictis fratribus Nicolao +et Humberto si bene indoctrinaverant eum; quibus respondentibus quod +sic, fecit eum dictus frater Hugo vovere et jurare super quemdam librum +apertum castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, et quod bene +conservaret bona et elemosinas ordinis, et dixit ei quod si furaretur +bona domus, puniretur tanquam latro, et si inveniretur cum muliere +suspecta, perderet habitum; post que imposuit ei mantellum, et fratres +astantes, non tamen dictus frater Hugo, fuerunt eum osculati in ore. Sed +dictus frater Hugo dixit ei quod bene faceret facta sua; postmodum +intraverunt ad prandium. De osculis inhonestis, crimine sodomitico, +conculcacione crucis, vel aliis inhonestis non fuerunt locuti sibi, nec +de cato, nec scit, nec audivit quod dicerentur aliis in recepcione +eorum, nec quod in ordine servarentur; nec aliud illicitum fuit actum +vel dictum in recepcione ejusdem. Requisitus si viderat aliquos alios +recipi in dicto ordine, respondit quod sic, fratrem Johannem de [p. 435] +Annonia servientem per fratrem Johannem Bruart preceptorem ballivie +Trecensis, in capella domus Templi de Vilaribus, presentibus dictis +fratribus Stephano le Nain, Galtero lo Bergier, Radulpho de Annonia +fratre ejusdem Johannis, servientibus, sunt decem et octo anni, vel +circa. Vidit eciam recipi, sunt circiter octo anni, fratrem Petrum de +Relanpont servientem, in capella domus Templi de Mormant Lingonensis +diocesis, per fratrem Laurencium preceptorem dicte domus, presentibus +fratribus Johanne et Jacobo agricolis, dicte domus servientibus, quorum +cognomina ignorat; in quorum recepcionibus non vidit nec audivit quod +facerent eos abnegare vel spuere supra crucem, vel quod aliud inhonestum +vel illicitum fieret vel diceretur ibidem; nec credit quod predicti duo +predicta facerent illicita, nec scit quod credat si alii facerent dicta +illicita vel non, quia non vidit fieri nisi in recepcione sua; sed +antequam intrasset dictum ordinem, audivit dici a quibusdam secularibus, +nescit quibus, quod in recepcionibus fratrum fiebant aliqua inhonesta, +quod tamen non credidit, quia si credidisset, ordinem non intrasset; nec +postmodum vidit in dicto ordine in recepcionibus aliqua illicita fieri, +nec audivit dici quod fierent preterquam in sua. + +Item, de contentis in V et omnibus sequentibus respondit se nichil scire +ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod ipse bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii crederent, quia videbat +eos venire ad ecclesiam et confiteri; et credit quod sacerdotes eorum +bene celebrarent, et audivit dici quod Magister poterat remittere penas +fratribus ordinis et absolvere eos a penis, sed non credit a peccatis. +Audivit dici quod jurabant non exire ordinem, et ipse juravit, et statim +pro professis habebantur; januis clausis, nullis presentibus nisi +fratribus ordinis, recipiebantur. Post capcionem suam audivit a +secularibus quod ydola habebantur in ordine: cordulis de filo +cingebantur super pannos lineos cum quibus jacebant. In recepcione sua +fuit ei inhibitum per sacramentum quod non revelaret secreta +capitulorum, et dixit ei dictus frater Hugo quod si revelaret, [p. 436] +perderet habitum. Confessus fuit presbiteris secularibus et ordinis de +abnegacione et spuicione predictis; et unus cui fuit confessus intra +annum a recepcione sua, vocabatur Galterus, et serviebat in capella +eorum de Villaribus, et erat secularis, et dixit ei quod male fecerat, +et absolvit eum imposita penitencia quod diceret VII _Pater noster_ +qualibet die unius septimane. Male fecerunt scientes errores, quia eos +non correxerunt nec denunciaverunt Ecclesie. Non fuit ultra mare, nec +scit quod servabatur ibi vel in aliis locis in recepcione fratrum. +Elemosinas et hospitalitatem vidit convenienter fieri in domo de Barbona +Trecensis diocesis, in qua moratus fuit per septem annos; sed audivit +dici quod in aliquibus aliis locis non fiebant ita bene; capitulis non +interfuerat, nec sciebat quod faciebant in eis; ivisset quo Magister +magnus precipisset ei, et credit eciam quod alii fratres obedivissent ei +in hiis que mandasset; credit quod modo sit suspicio contra ordinem. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eumdem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Otho de Anone Lingonensis diocesis, serviens, +testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, quinquagenarius, non +defferens mantellum ordinis, quia in concilio Senonensi unus serviens +amovit sibi dictum mantellum, et projecit eum ad terram, et de mandato +ejus fecit sibi radi barbam, et fuerat inquisitum cum eo per dominum +episcopum Parisiensem, et postmodum absolutus et reconciliatus in +concilio Senonensi. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et +singulis articulis, respondit ad eos, protestacione facta, quod non +recedebat a confessione et deposicione alias factis per eum coram dicto +domino Parisiensi episcopo. + +Et primo ad primos XV articulos: quod ipse fuerat receptus in [p. 437] +capella domus Templi de Vinziaco Eduensis diocesis, in instanti festo +Purificacionis beate Marie erant XXV anni vel circa, per fratrem Anricum +de Dola servientem, quondam preceptorem, tunc ballivie de Buris +Lingonensis diocesis, presentibus fratribus Baudrico de Vollenis, +Guillelmo le Gambaeur, Reginaldo de Tossiaco preceptore dicte domus, et +Petro Baveron servientibus, deffunctis, in hunc modum: nam existens in +dicta capella peciit ab eis amore Dei panem et aquam et pauperem +vestitum ordinis; et concesserunt eidem; postmodum fecerunt eum vovere +et jurare super quendam librum castitatem, obedienciam, vivere sine +proprio, servare fideliter elemosinas et bona ordinis, et bonos usus et +bonas consuetudines ordinis; et quod si esset claviger vel administrator +alicujus domus, reciperet bene bonas gentes venientes; postmodum +imposuit sibi mantellum, et ipse receptor et alii fratres astantes +fuerunt eum osculati in ore. Exinde dictus receptor instruxit eum +qualiter diceret Pater noster, et aliqua alia honesta; sed antequam +traderet sibi mantellum, ut sibi videtur, precipit quod abnegaret Deum +et quod spueret supra quamdam crucem, que erat lignea, ut sibi videtur, +nescit per quem allatam; et ipse fuit reluctatus, sed finaliter timore +ductus, abnegavit Deum ore non corde, et spuit non supra sed juxta +dictam crucem. De osculis inhonestis, crimine sodomitico, conculcacione +crucis, et cato vel aliquo alio illicito non fuit sibi factum verbum in +recepcione predicta, nec audivit quod aliis fieret vel diceretur, nec +credit quod alii fratres ordinis abnegarent vel facerent alia contenta +in dictis articulis. + +Requisitus si interfuerat recepcionibus aliorum in ordine, respondit +quod viderat recipi fratrem Guillelmum de Belna quondam Eduensis +diocesis, per fratrem Raynaldum quondam preceptorem, tunc de Vinciaco, +in capella dicte domus, sunt viginti duo anni vel circa, presente, ut +sibi videtur, dicto fratre Baudrico. Sed recessit dictus testis, +priusquam tradidisset ei mantellum, ut ponerent mensas, et eadem die +ante prandium, cum ponerentur mense, dictus frater Guillelmus [p. 438] +dixit ei qualiter receperant eum et quomodo fuerant eum osculati in ore, +et preceperant ei quod abnegaret Deum, et spueret supra crucem, et quod +ipse Guillelmus abnegaverat Deum et spuerat non supra sed juxta crucem, +et dolebat multum de hiis que fecerat dictus Guillelmus, ut dicebat; et +predictus testis dixit ei quod ipse fecerat idem. Ab aliquo alio de +ordine non audiverat dici quod abnegasset in recepcione sua Deum, vel +spuisset contra crucem. + +Item, super XVI et omnibus sequentibus respondit se nichil scire ultra +illa que supra deposuit, hoc exceptor quod ipse juraverat, et credebat +quod alii jurarent non exire ordinem, et statim pro professis +habebantur; nec erant seculares in recepcionibus eorum, quas faciebant +januis clausis; cingebantur de mandato superiorum suorum cordulis supra +camisias cum quibus jacebant. Inhibitum fuit ei quod non revelaret +secreta capitulorum nec modum recepcionis, sed nescit si revelassent an +fuissent puniti, sed tamen fuissent increpati. Precipiebatur quod non +confiterentur nisi presbiteris ordinis sine eorum licencia. In dicta +domo de Buris, in qua ipse morabatur, convenienter elemosine et +hospitalitas servabantur; aliquando post matutinum de nocte tenebant +capitulia, ut audivit dici, quando habebant equitare vel alia facere, et +tenebantur clam nullis presentibus nisi fratribus ordinis. Si magnus +Magister aliqua bona precepisset et ordinasset, credit quod fuissent +servata in toto ordine, sed mala non. Grandia scandala contra ordinem +sunt exorta. Postquam fuit captus, audivit dici quod magnus Magister et +alii confessi fuerant aliquos errores, nescit quos, contra ordinem. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eumdem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit XXIII dies dicti mensis [p. 439] +Januarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, +in domo predicta, frater Lambertus de Cormellis serviens, Parisiensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, +quinquagenarius vel circa, non deferens mantellum ordinis quia dimiserat +eum una cum multis aliis in concilio Senonensi, et postmodum radi +fecerat sibi barbam. Cum quo fuerat inquisitum per dominum episcopum +Aurelianensem Senonis, sede vacante, et absolutus et reconciliatus per +eum. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis +articulis, respondit ad eos, et primo ad primos XV, quod non steterat in +ordine Templi, nisi a festo Nativitatis beati Johannis Baptiste, usque +ad festum Beati Remigii tunc sequens, in quo fuit captus una cum aliis, +nec interfuerat recepcioni alicujus alterius fratris in ordine nec +capitulis eorum, et ideo nesciebat quis modus servaretur in +recepcionibus aliorum. Ipse tamen fuit receptus in capella domus Templi +de Sancey Senonensis diocesis, de mandato thesaurarii Parisiensis, per +fratrem Arnulphum de Champcuelh servientem, preceptorem tunc de Stampis, +presentibus fratribus Johanne de Cormellis preceptore tunc de Bandeliis, +diocesis Senonensis, ut credit, Petro et Guillelmo Carpentario +servientibus, quorum cognomina ignorat. A quo receptore requisivit +flexis genibus in dicta capella existens panem et aquam, et pauperem +vestitum ordinis, amore Dei; et ipse respondit ei quod bene deliberaret, +quia ipse testis erat bonus operarius ad preparandum tonellos et vineas, +et in ordine haberet multa sustinere, et videbat eos bene indutos et +bene equitatos, et forte ipse non haberet talia in ordine; et precepit +ei quod intraret quamdam cameram ad deliberandum, et postmodum rediret +ad eum, quod et fecit; et postmodum rediens in capella, institit pro +ejus recepcione, et dictus receptor dixit ei quod ex quo tantum +appetebat reciperet eum, et fecit eum vovere et jurare super quemdam +librum castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, servare bonos usus +et bonas consuetudines, elemosinas et bona et secreta ordinis, et quod +esset obediens cuicumque preceptori qui preponeretur eidem; [p. 440] +postmodum tradidit ei mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt +osculati eum in ore. Deinde precepit ei quod abnegaret Deum vel Jhesum, +sed non recolit bene si dixit Deum vel Jhesum; certus tamen est quod de +altero eorum precepit ei, et ipse testis fuit valde dolens et +stupefactus, si hoc faceret vel non, quia multum desiderabat esse in +ordine, et multum institerat; finaliter abnegavit Deum vel Jhesum ore +non corde; postmodum precepit ei quod spueret super quamdam crucem +ligneam, nescit a quo allatam, positam super quandam sedem de palea, et +ipse spuit non super sed juxta. Postmodum de mandato ejusdem receptoris +osculatus fuit eum in spatulis super pannos. Requisitus si dixit ei quod +ista essent de punctis ordinis, respondit quod non, sed quod predicta +oportebat eum facere; de aliis contentis in dictis XV articulis et +omnibus aliis sequentibus, dixit se nichil scire ultra quod supra +deposuit, hoc excepto quod bene credebat ecclesiasticis sacramentis, et +sciebat quod laici non poterant absolvere a peccatis; non credit quod +jurarent non exire ordinem, et quod pro professis statim habebantur, et +in recepcione sua non fuerunt nisi fratres ordinis, et porte fuerunt +clause; et credit quod suspicio habebatur contra ordinem, quia amici +receptorum non intererant recepcionibus. Una cordula fuit sibi tradita +in recepcione, qua cingeretur ad tenendum pannos lineos cum quibus +jacebat magis clausos; juravit non revelare secreta capitulorum, et +credit quod alii jurarent; non fuit sibi injunctum quod non confiteretur +nisi fratribus presbiteris ordinis; de abnegacione et spuicione +predictis dixit se fuisse confessum circa unum mensem sue recepcionis +fratri Roberto capellano ordinis, tunc moranti in domo Templi de Vervans +Senonensis diocesis, qui capellanus venerat apud domum eorum de +Bandeliis, in qua fuit ei confessus, et dixit ei quod male fecerat, et +quod Dominus indulgeret ei; et absolvit eum injuncta penitencia quod +jejunaret decem vel duodecim diebus in pane et aqua. Scientes errores +esse in ordine, malefecerunt, si in eo erant, quia non correxerunt eos, +nec denunciaverunt Ecclesie. Audivit dici quod tempore caristie [p. 441] +elemosine fuerunt restricte in ordine; postquam fuit captus, audivit +dici quod magnus Magister et alii confessi fuerunt aliquos errores, +nescit quos, contra ordinem. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eumdem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Robertus de Cormeliis Parisiensis diocesis, testis +supra juratus, ut deponeret dictum suum, quadraginta quinque annorum vel +circa, non deferens mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat in concilio +Senonensi, et postmodum fecerat sibi radi barbam, et fuerat cum eo +inquisitum Senonis, sede vacante, per dominum episcopum Aurelianensem, +et absolutus et reconciliatus per eum. Lectis autem et diligenter sibi +expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad +primos XV, quod non interfuerat recepcioni alicujus alterius fratris, +nec capitulis eorum, nec sciebat si servabantur in ordine contenta in +dictis XV articulis, et pocius credit quod in recepcionibus non +abnegarent nec facerent talia contenta in articulis quam contrarium. +Ipse tamen qui receptus fuerat per fratrem Johannem de Turno, +thesaurarium quondam Templi Parisiensis, erunt XV anni vel circa inter +Pascha et Pentecosten, in capella domus Templi de Soysiaco Meldensis +diocesis, presentibus Matheo de Angicuria, Johanne de Crezciaco, +Bernerio de Croy servientibus, deffunctis, cum requisivisset panem et +aquam et pauperem vestitum ordinis, et societatem bonorum ordinis in +dicta capella, et dictus receptor respondisset quod bene deliberaret, +quia grandem rem petebat, nam si esset frater, oporteret eum multa dura +sustinere que ipsi sustinebant, nec haberet forsitan vestitum, equos et +alia que videbat eos exterius habere, et ipse testis respondisset +quod bene sustineret omnia predicta, dixit ei dictus receptor [p. 442] +quod traheret se versus quamdam ymaginem beate Marie que erat in dicta +capella, et rogaret Deum et beatam Mariam quod dirigerent eum et quod +adimpleretur sua peticio, si erat utilis anime sue, et cum hoc fecisset +et iterum introisset pro recepcione sua, dictus receptor finaliter dixit +quod reciperet eum ex quo tantum affectabat, et predicti fratres Matheus +et Umbertus duxerunt eum ad dormitorium ad exuendum vestes seculares, et +induendum vestes ordinis; postmodum reduxerunt eum in dictam capellam ad +ipsum receptorem, qui fecit eum vovere et jurare super quendam librum in +quo erat ymago Crucifixi, castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, +servare elemosinas, bona et secreta ordinis; postmodum imposuit sibi +mantellum et biretum: non tamen fuit eum osculatus, nec astantes in ore, +sed precepit ei quod abnegaret Deum et quod spueret super dictam +ymaginem Crucifixi, et quod oscularetur eum retro in spina dorsi, quia +hoc erat de preceptis, sed non expresse de quibus preceptis scilicet +ordinis, vel alicujus alterius superioris, et tunc ipse testis abnegavit +Deum ore non corde, et spuit non super sed juxta dictam ymaginem, et +finxit se osculari eum circa braccale, sed non fuit osculatus, tetigit +tamen digito; alia inhonesta non fuerunt dicta vel facta in recepcione +sua predicta, nec aliud scit de contentis in XV articulis supra dictis, +nec eciam in aliis articulis sequentibus, hoc excepto quod bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres ordinis bene +crederent, et quod sacerdotes eorum debite celebrarent, nec credit quod +layci possent absolvere a peccatis, nec quod illi qui erant in ordine +possent exire sine licencia: clamdestine recipiebantur, cordulis +cingebantur super camisias, et bene scit quod sua non tetigit capita +ydolorum, quia ipse emit eam; jurabant non revelare secreta +capituliorum. Non fuit ei inhibitum quod non confiteretur nisi +sacerdotibus ordinis. Si sciebant errores, male fecerunt quia non +correxerunt nec denunciaverunt Ecclesie; nescit qualiter ultra mare vel +citra mare fratres ordinis reciperentur; elemosinas et hospitalitatem +vidit convenienter servari in ordine, specialiter in dicta domo [p. 443] +de Soyciaco, in qua ter in hebdomada dabant elemosinas frequentes tribus +milibus personarum vel circa; clam tenebantur capitulia, ut audivit +dici, credit quod in ordine fuisset servatum quod magnus Magister cum +conventu ordinasset, et quod scandala contra ordinem sint exorta propter +illa de quibus agitur contra eum; audivit dici, sed nescit aliter, +magnum Magistrum et alios aliquos errores, nescit quos, contra ordinem +fuisse confessos. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per eosdem dominos commissarios, in +virtute prestiti juramenti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, in crastinum festi conversionis sancti +Pauli, que fuit XXVI dies dicti mensis Januarii, convenerunt dicti +domini archiepiscopus et alii domini commissarii in domo abbatis +monasterii Molinensis sita Parisius juxta ecclesiam sanctorum Cosme et +Damiani, et fuerunt adducti ad presenciam eorumdem pro testibus fratres +subscripti, videlicet fratres Egidius d'Oysimont presbiter Ambianensis, +Guillelmus de Platea Belvacensis serviens, Thomas de Jemville presbiter +Ambianensis, Robertus de Brioys Senonensis, Johannes de Bolencourt +Belvacensis, Johannes de sancto Justo Belvacensis diocesium servientes, +qui juraverunt tactis sacrosanctis Evangeliis dicere plenam et meram +veritatem in negocio isto secundum formam juramenti aliorum testium +superius registratam, expositam et vulgarizatam eisdem; quo quidem +juramento recepto, recessit dictus dominus Narbonensis, et coram aliis +dominis commissariis remanentibus, + +Dictus frater Thomas de Jamvalle presbiter existens, requisitus [p. 444] +quare non deferebat mantellum ordinis, respondit quod ipsum dimiserat +post concilium Remense, in quo fuerat absolutus et reconciliatus per +dominum archiepiscopum Remensem, per dominum G. quondam Ambianensem +episcopum fuerat cum eo inquisitum, et est quinquagenarius vel circa. +Lectis autem et diligenter sibi expositis omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos, et primo ad primos XV, se nescire si communiter +fratres abnegabant Deum in recepcionibus suis, vel post, nec si spuebant +super crucem; credit tamen quod communiter reciperentur sicut ipse fuit +receptus in capella domus Templi de Bello Vissu Ambianensis diocesis, in +instanti festo beati Benedicti erunt XX anni vel circa, per fratrem +Johannem de Villanova quondam servientem, preceptorem tunc ballive de +Pontivo, presentibus fratribus Gastero de Morivalle preceptore dicte +domus, Theobaldo de Mofleriis servientibus, deffunctis. Qui receptus +fuerat per hunc modum: nam cum requisivisset, flexis genibus, a dicto +receptore bis in dicta capella panem et aquam ordinis, et fuisset ei +responsum quod bene deliberaret, quia grandem rem petebat, et oporteret +eum multa sustinere et dimittere propriam voluntatem, et cum ipse +respondisset quod omnia bene supportaret, et bis fecissent eum exire +dictam capellam ut deliberarent, tercio reintravit dictam capellam, et +peciit instanter ut supra recipi; tunc dictus receptor dixit ei quod +converteret se ad quoddam altare beate Marie, et rogaret Deum et eam +quod juvarent eum; postmodum finaliter fecit eum jurare super quendam +librum quod ipse procuraret suo posse profectum et utilitatem ordinis, +vovere continenciam, vivere sine proprio, et quod obediret superioribus +sui ordinis. Postmodum imposuit sibi mantellum, et ipse receptor et +fratres astantes fuerunt eum osculati in ore. Postmodum recesserunt, et +dicta die de nulla re illicita vel inhonesta fuerunt locuti eidem, et +hoc fecerunt in quadam die Mercurii. Postmodum vero, in die Martis +subsequenti, venit ad domum Templi vocata Foresta, dicte Ambianensis +diocesis, cujus claves tradite fuerant ipsi testi per dictum receptorem, +frater Galterus supradictus circa horam prime in dicta capella ipsius +domus in qua erant ambo soli, et dixit sibi quod abnegaret Deum [p. 445] +et quod spueret super quandam crucem metallinam quam dictus frater +Galterus acceperat de altare, et dictus testis respondit: Quomodo possem +hoc facere? Dictus vero frater Galterus subjunxit: Oportet vos hoc +facere, quia hoc est de punctis ordinis; et tunc ipse testis abnegavit +Deum ore non corde, et spuit non super sed juxta dictam crucem. +Postmodum dixit ei quod secundum puncta ordinis poterat cum fratribus +carnaliter commisceri, et ipsi cum eo; dixit ipsi testi quod hoc debebat +pati, et ipse respondit quod nullo modo hoc faceret, nec hoc fecit nec +fuit requisitus; de osculis inhonestis, vel de aliquibus aliis contentis +in dictis XV articulis, non fuit locutus eidem, nec scit aliud quam +supra deposuerit. Requisitus si viderat aliquos alios recipi in dicto +ordine, respondit quod sic, sunt XII anni vel circa, fratrem Johannem de +Juviniaco servientem, Ambianensis diocesis, in capella domus Templi +d'Oysimont ejusdem diocesis, per fratrem Garinum de Grandi Villarii, +quondam servientem, tunc preceptorem de Pontivo, presentibus fratribus +Petro de Legni preceptore dicte domus, et aliis de quorum nominibus non +recordatur, et fuit receptus sicut ipse testis deposuit se fuisse +receptum, nec aliquid illicitum vel inhonestum fuit dictum vel factum in +recepcione predicta nec eciam in receptione fratris Petri de sancto +Maxencio servientis, qui eidem die, loco et hora, et per eundem fuit +eodem modo receptus, et credit tamen quod in aliqua die subsequenti +fuerint eis dicta illicita que dictus frater Galterus dixerat ei, et +quod ea fecissent, et quod consimilia injungebantur, et fiebant post +recepcionem aliorum. + +Item, requisitus super XVI et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod ipse testis bene +credebat ecclesiasticis sacramentis, et secundum formam Ecclesie +celebrabat et conficiebat, et credit quod idem facerent alii sacerdotes +ordinis, et quod alii fratres bene crederent ecclesiasticis sacramentis, +et articulis fidei, licet ex quadam consuetudine facerent abnegare Deum, +et preciperent quod spuerent super crucem, nec audivit dici [p. 446] +quod magistri vel laici ordinis absolverent a peccatis, sed aliquando +remitebant penas ordinis, nec audivit quod carnaliter commiscerentur; +statim pro professis habebantur, sed non jurabant ordinem non exire, +clamdestine recipiebantur, cordulis cingebantur in signum castitatis, +super camisias cum quibus jacebant; non jurabant quod non revelarent +secreta capituliorum ordinis, sed alias injungebatur districte quod non +revelarent, et si revelassent vel noluissent abnegare et facere alia +illicita de quibus supra deposuit, nescit qualiter fuissent puniti; non +audivit inhiberi quod non confiterentur, nisi sacerdotibus ordinis; +negligentes fuerunt quia non correxerunt errores, nec denunciaverunt +Ecclesie; credit quod elemosine et hospitalitas in dicto ordine et in +toto mundo sint restricte, quia refrigescit caritas hominum; credit quod +in ordine servaretur quod magnus Magister cum conventu statuebat, non +credit quod omnes fratres ordinis scirent illicita fieri vel precipi +supradicta; grandia scandala contra ordinem sunt exorta propter illa de +quibus agitur contra eum; audivit dici magnum Magistrum et alios quosdam +errores, nescit quos, contra ordinem fuisse confessos. Requisitus si +confessus fuerat de abnegacione et spuicione predictis, respondit quod +non, quia non faciebat sibi conscienciam pro eo, quia ore non corde +fecerat supradicta. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuerunt adducti ad presenciam eorumdem +commissariorum, pro testibus, fratres Johannes le Gambier de Grandi +Villarii, Thomas de Bonnencourt, Allemanus de Ligneriis, Nicolaus de +Meanvoy, Hugo d'Oysemont Ambianensis, Petrus de sancto Justo, Johannes +de Gressibus, et Fulco de Nulliaco Belvacensis diocesium, [p. 447] +servientes, qui juraverunt, tactis sacrosanctis Evangeliis, dicere +plenam et meram veritatem in negocio isto, secundum formam juramenti +aliorum testium superius registratam, expositam et vulgarizatam eisdem. + +Post que frater Robertus le Brioys Senonensis diocesis, serviens, +preceptor domus Templi de Somerens Ambianensis diocesis, testis supra +juratus, existens coram eisdem dominis commissariis, requisitus quare +non deferebat mantellum, respondit quod vetustate consumptus fuerat, et, +post concilium Remense, dimiserat ipsum voluntarie, et radi fecerat sibi +barbam, et in eodem concilio fuerat inquisitum cum eo, et absolutus et +reconciliatus per dominum archiepiscopum Remensem, et est etatis XXXV +annorum vel circa. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et +singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos XV, quod non +interfuerat capitulis nec recepcionibus aliorum, et ideo nesciebat +qualiter recipiebantur, sed credebat quod reciperentur sicut ipse fuit +receptus, quia hoc dixerat ei in recepcione sua frater Johannes de Turno +thesaurarius Templi Parisiensis, in mense octobri, proximo preterito +fuerunt XIII anni vel circa, in capella sancti Blasii domus Templi +Parisiensis, in qua recepit eum presentibus fratribus Raynerio de +Larchant Senonensis diocesis, et Renardo presbitero curato ecclesie tunc +dicte domus, vivis ut credit, Guillelmo dicto Gloria, et Guillelmo +Molendinario servientibus, deffunctis, in hunc modum: nam cum +requisivisset panem et aquam, et societatem ordinis, concessit, sed +dixit ei quod bene deliberaret, quia oporteret eum multa sustinere in +ordine, et quod exiret capellam. Postmodum reintravit capellam +predictam, et peciit id quod supra; et cum fuisset responsum idem, et +iterum exiisset et rediisset, finaliter fecit eum jurare super quendam +librum in quo erat ymago Crucifixi, quod non revelaret secreta +capituliorum, et quod servaret castitatem, obedienciam, et viveret sine +proprio; postmodum imposuit sibi mantellum, sed non fuit eum osculatus +in ore, nec eciam astantes; post que precepit ei quod abnegaret Deum, et +cum ipse testis responderet quod hoc nullo modo faceret, dictus [p. 448] +frater Johannes dixit ei quod, nisi hoc faceret, malum gaudium haberet +de corpore suo, et tunc ipse testis dolens et flens, ut dixit, abnegavit +ore non corde; post que precepit ei quod oscularetur eum in carne nuda, +inter spatulas et collum, quia predicta debebant fieri secundum puncta +ordinis, et ipse fuit eum osculatus; dixit eciam ei quod secundum dicta +puncta ordinis poterat carnaliter commisceri cum fratribus ordinis, et +hoc debebat pati, quod tamen non fecit nec fuit requisitus, nec scit +quod in ordine servaretur, nec audivit dici; alia de contentis in dictis +XV articulis dixit se nescire. + +Item, requisitus super XVI, et omnibus aliis sequentibus, respondit se +nichil scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres bene crederent, +et quod eorum sacerdotes debite celebrarent, et audiverat dici a dicto +thesaurario, et a fratre Hugo de Peraldo, et fratre Roberto de sancto +Pantaleone, quondam qui erat magnus homo in ordine, et ab aliis pluribus +fratribus ordinis, et specialiter a fratre Geraldo de Villaribus, +quondam visitatore Francie, milite, quod magnus Magister et alii +preceptores ordinis laici, ex forma privilegiorum papalium, poterant +absolvere fratres ordinis a peccatis que confitebantur eis in capitulis, +et dictus frater Gerardus, sunt X anni elapsi, dixit fratri Johanni de +Calmota, presbitero presente, ipso testi, et aliis de quibus non +recordatur, in quodam porticu domus Templi de Boys Destruz Belvacensis +diocesis, quod male faciebant ipse presbiter, et alii presbiteri +ordinis, quia audiebant confessiones fratrum ordinis et absolvebant eos, +pro eo quod preceptores eorum laici poterant eos absolvere in capitulis +a peccatis eorum, secundum privilegia sua, et si illud servaretur in +ordine, fratres caverent sibi plus a subtrahendis bonis ordinis, et +aliis malefeciis perpetrandis; sed dicti presbiteri absolvebant eos, ut +dixit dictus frater Gerardus, propter emolumentum quod exinde +consequebatur, participando in subtractis per eos de bonis Templi; ipse +tamen testis non credit, ut dixit, quod laici possent absolvere a +peccatis, sed credit quod multi ex fratribus ordinis crederent [p. 449] +quod dicti laici absolvere possent. Requisitus ubi et quando audiverat +predicta a dicto fratre Hugo de Peraldo, respondit quod sunt quinque vel +sex anni apud Belvacum, in domo eorum, de presentibus non recordatur; +statim pro professis habebantur; sed non juravit non exire ordinem; +clamdestine recipiebantur, ex quo erat suspicio contra ordinem; in +recepcione sua precepit ei dictus thesaurarius quod pro penitencia +cingeretur una cordula super camisiam, cum qua jacere debebat; credit +quod qui noluisset facere dicta illicita, vel ea revelasset, fuisset +male tractatus, et hoc eciam dixit ei dictus thesaurarius in sua +recepcione, scilicet quod si revelaret, esset perditus; quamdiu poterant +habere sacerdotes ordinis, non poterant aliis confiteri. Post +recepcionem suam, infra octo dies fuit confessus predictos errores +Parisius, apud sanctum Germanum de Pratis, fratri Johanni, cujus +cognomen ignorat, de ordine fratrum Minorum, penitenciario tunc domini +Symonis, quondam archiepiscopi Bituricensis tunc cardinalis, qui +cardinal institerat pro recepcione ipsius testis, et dictus frater +Johannes suasit ei quod exiret ordinem, et absolvit eum imposita +penitencia quod non portaret pannos lineos de bienio, et quod in dicto +bienio jejunaret propter periculum quod ei poterat inminere. Negligentes +fuerunt quia non correxerunt dictos errores, nec denunciaverunt +Ecclesie. Sufficienter fiebant elemosine et hospitalitas in multis locis +ordinis, in aliis insufficienter; et audivit dici quod dictus frater +Gerardus de Villaribus, tunc visitator Francie, volebat quod elemosine +restringerentur in ordine. Audivit dici quod capitulia clam et aliquando +post mediam noctem tenebantur, et quod in ordine debebat servari quod +magnus Magister cum conventu statuebat. Grandia scandala contra ordinem +sunt exorta propter illa de quibus agitur contra ipsum. Audivit dici +magnum Magistrum et alios multos errores, nescit quos, contra ordinem +fuisse confessos. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, +in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret [p. 450] +hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit dies XXVII dicti mensis +Januarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, +in domo predicta, frater Guillelmus de Platea Belvacensis diocesis, +serviens, preceptor domus d'Oysemont Ambianensis diocesis, testis supra +juratus, ut deponeret dictum suum, non defferens mantellum ordinis, quia +ipsum dimiserat voluntarie post concilium Remense, et postmodum fecerat +sibi radi barbam, et fuerat cum eo inquisitum et absolutus et +reconciliatus per dominum archiepiscopum Remensem, et erat +quadragenarius vel circa. Lectis autem et diligenter sibi expositis +omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos +XIII, se nescire si vera sint contenta in dictis articulis, credit tamen +quod aliqui reciperentur sicut ipse fuit receptus, circiter XX anni +fuerunt in festo Magdaleneæ proximo preterito, per fratrem Galterum de +Ote, militem quondam, tunc preceptorem de Somerens Ambianensis diocesis, +in capella domus Templi Belvacensis, presentibus fratribus Roberto de +sancto Pantaleone, presbitero quondam, tunc curato dicte domus +Belvacensis, Petro Gande, tunc preceptore deu Boys Destruz Belvacensis +diocesis, Roberto Anglico, quondam residente in dicta domo, Ricardo +preceptore domus de Messelant. In cujus recepcione fuit servatus talis +modus: nam requisivit panem et aquam, societatem et pauperem vestitum +ordinis, sibi concedi amore Dei a dicto receptore, coram quo stabat +flexis genibus in dicta capella, et obtulit se velle fieri servum +esclavum ordinis ad acquisicionem et defensionem Terre Sancte pro posse +suo; et dictus receptor respondit quod grandem rem petebat, quia +oporteret eum dimittere propriam voluntatem propter alienam, et obedire +omnibus preceptis illorum qui preponerentur eidem, et multa [p. 451] +onera sustinere, et quod bene consideraret si erat fortis et potens ad +sustinenda predicta. Quo respondente quod fortis erat et voluntarius ad +sustinenda dicta onera ordinis, dixerunt quod exiret in quodam cimiterio +et deliberaret; postmodum vocaverunt eum intra dictam ecclesiam, et +pecierunt si erat in eodem proposito. Quo respondente quod sic, fecerunt +vovere et jurare super quendam librum castitatem, obedienciam, vivere +sine proprio et servare secreta ordinis; post que imposuit sibi +mantellum, dicto presbitero dicente psalmum Ecclesie: Quam bonum, et +quasdam oraciones, et aspergente aquam benedictam super eum, et dictus +receptor et fratres astantes fuerunt osculati eum in ore. Quo facto, +recesserunt de dicta capella, et ipse testis fuit ductus ad dormitorium, +ut indueret se vestes ordinis. Postmodum dictus frater P. Gande, +scientibus, ut presumit, aliis fratribus, duxit eum ad quamdam cameram, +et eam firmavit interius, et dixit ei quod ex quo erat alligatus ordini, +et ordo sibi, oportebat quod ipse sciret statum eorum, et faceret que +ipse preciperet ei. Et ipse testis non presumens in hoc aliquid mali, +respondit quod libenter hoc faceret; et tunc dictus frater P. precepit +ei quod abnegaret Deum, et cum ipse testis stuperet de dicto precepto et +incepisset flere, dictus P. dixit ei quod oportebat eum hoc facere, quia +ita faciebant omnes qui recipiebantur in dicto ordine. Dixit eciam, ut +videtur ipsi testi, quod hoc debebat fieri secundum puncta ordinis, et +nisi hoc vellet facere, haberet satis pati. Cum autem dictus testis +diceret ei quare non dixerat sibi predicta in presencia aliorum fratrum, +respondit quod non placuerat ei; et tunc ipse testis, valde dolens et +tristis, racione juramenti per eum prestiti de obediendo et timore +ductus, abnegavit Deum ore non corde. Postmodum precepit ei dictus +frater P. quod spueret super quandam crucem metallinam in qua erat ymago +Crucifixi, quam idem frater P. extraxit desubtus supertunicale suum, +quia hoc debebat facere secundum dicta puncta ordinis; sed ipse testis +noluit spuere super eam, sed prope ipsam in terra. Postmodum dixit ei +quod, secundum dicta puncta ordinis, poterat carnaliter [p. 452] +commisceri fratribus ipsius ordinis, et debebat pati quod alii +commiscerentur eidem; tamen hoc non fecit, nec fuit requisitus, nec +scit, nec credit quod dictum flagicium servaretur seu perpetraretur +inter fratres dicti ordinis. De osculis inhonestis vel de aliquibus +aliis illicitis non fuit locutus eidem; nec scit plus de contentis in +XIII articulis supradictis. Immo dixit quod in die Veneris sancta devote +adorabant crucem. + +Requisitus si interfuerat aliorum recepcionibus, respondit se +interfuisse recepcioni fratris Michaelis Mosteti servientis, quem +recepit frater Baudoynus de sancto Justo, preceptor tunc dicti domus +d'Oysemont, in dicta domo d'Oysemont, in camera sua, presentibus +fratribus Egidio de Rontengi curato dicte domus, Thomas de Janvalle +presbitero, teste eri examinato, et Radulpho agricultore dicte domus, +deffuncto. In cujus recepcione fuit servatus quoad licita ille modus qui +fuerat servatus in recepcione ipsius testis. Postmodum recessit ipse +testis et alii, et nescit, si post eorum recessum, fuerunt facta et +dicta illa illicita que fuerunt facta et dicta post recepcionem suam in +camera supradicta. Credit tamen pocius quod sic quam quod non. Aliorum +recepcionibus et capitulis generalibus dixit se non interfuisse. +Recepcio autem dicti Michaelis fuerat facta, sicut credit, in vigillia +Nativitatis Domini, ante capcionem eorum fuerat unus annus vel circa. + +Item, dixit quod, in crastinum recepcionis sue, fuit confessus de +predictis erroribus prefato fratri Roberto curato dicte domus, qui dixit +ei quod bene estimabat quod eum fecissent facere illicita supradicta, et +rogavit Deum quod parceret ei, et non interesset loco in quo predicta +fierent; et absolvit eum, injuncta penitencia quod jejunaret per tres +dies Veneris. + +Item, requisitus super XIIII et aliis omnibus sequentibus, respondit se +nichil scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres bene crederent, +et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; non tamen putat quod ille +frater Petrus, qui precepit sibi dicta illicita, erat bonus [p. 453] +Christianus. Item dixit se frequenter audivisse a preceptoribus suis +quod si fratres subtrahebant aliqua de bonis ordinis, vel perpetrabant +aliquos excessus contra fratres, et in eorum capitulis puniebantur de +dictis excessibus, vel remitebant eis, non oportebat quod confiterentur +ulterius; ipse tamen testis non reputasset se propter hoc a peccatis +absolutum; statim pro professis habebantur; clamdestine recipiebantur, +ex quo audivit aliquos murmurantes contra ordinem post recepcionem suam, +sed non ante. Cordulis, quas accipiebant unde volebant, cingebantur +super camisias, cum quibus jacebant in signum castitatis. Per +sacramentum precipiebatur eis quod non revelarent modum recepcionis +eorum nec secreta capitulorum, nescit tamen qualiter fuissent puniti si +revelassent; vel si noluissent facere illicita supradicta. Non +inhibebatur eis quod non confiterentur nisi fratribus ordinis; tamen eis +debebant confiteri. Fuerunt negligentes quia non correxerunt dictos +errores nec denunciaverunt Ecclesie. Audivit dici quod decima pars panis +quem comedebant, debebat dari amore Dei, et in dicta domo d'Oysemont, in +qua fuit moratus ipse testis et erat preceptor, dabatur et ultra, et +bene hospitalitas servabatur ibidem. Sed audivit dici quod in aliquibus +aliis locis restringebantur; audivit dici quod capitulia clam, januis +clausis, tenebantur, et credit quod totus ordo servasset quod magnus +Magister cum conventu statuisset. Grandia scandala contra ordinem sunt +exorta propter predicta. Credit quod multis ex fratribus essent nota +illicita de quibus supra deposuit, et quod Magister et alii confessi +sint illa que in litteris apostolicis continentur eos confessos fuisse. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non sed pro veritate +dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in virtute +juramenti prestiti per eumdem, quod non revelaret hanc suam deposicionem +quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco venit ad presenciam dictorum dominorum [p. 454] +commissariorum religiosus vir frater Stephanus de Nereaco Lugdunensis +diocesis, de ordine fratrum Minorum, gardianus quondam Lugdunensis, qui +dicebatur aliqua scire de contentis in articulis super quibus inquirunt +domini commissarii antedicti, et juravit tactis sacrosanctis Evangeliis +plenam et meram dicere veritatem in negocio isto de quo agitur, secundum +formam juramenti aliorum testium superius registratam lectam eidem. +Lectis autem sibi omnibus et singulis articulis, respondit quod sunt +elapsi viginti anni, vel circa, cum frater Ancelinus Gara miles ordinis +Templi, de parentella ipsius testis, esset dictum ordinem ingressurus, +et ipse testis, et frater Poncius prior de Mantula diocesis Vienensis, +ordinis Cluniacensis, frater ejusdem, et Stephanus frater dicti +Ancelini, ac alii nobiles de eorum parentela trufando et ridendo +dicerent eidem Ancelino, die precedenti recepcionem suam, Lugduni +existenti, quod in crastinum oscularetur in ano illum qui reciperet eum, +et dictus Ancelinus responderet quod hoc non faceret, et si diceretur +ei, quod cum gladio perforaret anum dicti receptoris, fecerunt ei jurare +quod post recepcionem suam revelaret eis modum dicte sue recepcionis et +professionis. Cum autem in crastinum dictus Ancelinus fuisset factus +miles per dominum Anricum de Villariis, quondam archiepiscopum +Lugdunensem, in capella domus templi Lugdunensis, et missa celebrata, +induissent eum vestes ordinis, mantello nondum tradito, et essent in una +camera dicte domus, duo milites ordinis Templi, quorum nomina ignorat, +duxerunt ipsum Ancelinum, presente ipso teste, ad quendam alium locum +dicte domus secretum, et nullus de amicis ipsius fratris Ancelini +secutus est eum nec intrare potuit, quia firmaverunt portas. Cum autem +fecissent per magnum spacium, et ipse testis et alii exterius existentes +admirarentur de tanta mora, dicti duo milites, apertis januis, redierunt +cum bono vultu ad locum unde receperant dictum fratrem Ancelinum, et +ipse frater Ancelinus, nunc habens mantellum eidem [sic], subsequebatur +eos adeo alteratus et inmutatus in vultu et turbatus et intristissimus +corde, ut videbatur, habens occulos tumidos et lacrimosos, quod [p. 455] +ejus aspectus fuit ipsi testi et aliis amicis eorum assistentibus quasi +horibilis et terribilis. Cum tamen antequam dicti duo milites +introduxissent eum in dictum locum secretum, esset idem frater Ancelinus +letus et jocundus et boni et placidi aspectus, de quo ipse testis et +alii amici eorum quam plurimum admirati, dixerunt inter se quod aliquis +eorum requireret eum; per sacramentum eis factum ante recepcionem, quod +revelaret eis qualiter fuerat receptus; sed finaliter distulerunt hoc +petere usque post prandium. Quo assumpto, ipse testis ad eundem +Ancelinum rediens et eundem multipliciter consolans de recepcione sua +predicta, et ipso Ancelino nichil respondente, sed semper, ut videbatur, +in dicta turbacione cordis manente, finaliter ipse testis requisivit eum +sub debito juramenti ei et aliis prestiti quod revelaret eis modum +recepcionis sue predicte; et dictus Ancelinus torvo oculo respiciens +ipsum testem, dixit ei quod nec ipse nec alius loquerentur sibi deinceps +de hoc, quia non habebat aliquod amicum vel parentem, si loqueretur sibi +de hoc, quem nollet esse exoculatum; et tunc ipse testis dixit sibi quod +non loqueretur ei ulterius de predictis. Post hec vero die sequente, vel +paulo post, cum quidam fratres vellent transfretare facientes transitum +per Lugdunum, dictus frater Ancelinus qui prius transfretandi +intencionem habebat, propter voluntatem amicorum qui hoc desiderabant, +asociavit se eis, et fuit in armis et equis et aliis necessariis +convenienter per amicos munitus. Cum autem ivisset usque ad Marssiliam, +ut idem testis audivit, dictus frater Ancelinus, relictis equis et +armaturis, reversus, est ad domum fratris sui, et cum ejus amici de +regressu suo essent quam plurimum admirati et turbati, et cum +reprehenderent de regressu, ipse respondit eis quod dimitterent eum, +quia non curabat esse in societate Templariorum, prout predictus Poncius +frater testis loquentis, et frater Jacobus prior sancti Petri in +Alaverdo Gratapolitane diocesis, et Stephanus supradictus fratres ipsius +Ancelini, ipsi testi postea retulerunt, et dicebant eciam quod dictus +frater Ancelinus aliquando eis dixerat quod Templarii erant pejores +homines de mundo, quare non curabat redire ad societatem eorum; [p. 456] +audivit eciam dictus testis, quod cum fratres et amici dicti Ancelini +requisivissent et rogassent frequenter eundem quod rediret ad fratrum +ordinis consorcium, ipse fuit reversus semel vel bis ad instanciam +amicorum, sed parum ibi moratus fuit; immo paulo post revertebatur ad +domum fratris sui. Postmodum autem cum Templarii fuissent capti in regno +Francie et rumor processisset, dominus Artaudus Carati miles, +consanguineus dicti fratris Ancelini, monuit eum quod diceret veritatem +de hiis que dicebantur contra Templarios ad salutem anime sue, et quod +presentaret se coram inquisitoribus deputatis per dominum Papam, et +diceret veritatem. Qui dixit quod nunquam iret, nec faceret se capi; +dixit tamen quod ipse diceret veritatem dicto domino Artaudo, qui +dominus Artaudus vocavit quemdam publicum notarium curie Vienensis, +cujus nomen ingnorat, sed morabatur in sancto Theodoro. In quorum +presencia idem frater Ancelinus confessus fuit quod Templarii in ejus +recepcione fecerunt abnegare eum Christum, et dixerant ei quod Christus +erat falsus propheta, et preter hoc fecerant eum spuere super crucem et +cum pedibus conculcare. Item eciam confessus fuit quod illa orenda +oscula intervenerant in sua recepcione, et hanc confessionem ipsius +Ancelini retulerunt eidem testi dicti dominus Artaudus et frater Jacobus +se audivisse ab eodem Ancelino. Quibus auditis, idem testis consuluit +fratri Jacobo predicto quod faceret eum capi et duci ad dominum +archiepiscopum Vienensem, cum istud negocium tangeret fidem, et non +sufficiebat predicta confessio nisi fieret coram prelatis Ecclesie +habentibus auctoritatem super istis; quo facto dictus prior fecit eum +capi et reddi domino archiepiscopo Vienensi. + +Item, dixit idem testis quod in retencia capcionis Templariorum ipse +testis et Hugo Achoti domicellus, nunc inhabitans Lugdunum, loquebantur +adinvicem de erroribus predictis, et dictus testis dixerat predicto +Hugoni factum et casum predicti Ancelini. Quo audito dictus Hugo dixit +ipsi testi, quod cum ipse fuisset familiaris domini de Illino Vienensis +diocesis, et gessisset curam aliquo tempore liberorum ejusdem, [p. 457] +tandem post mortem ipsius domini fuit ordinatum per amicos, quod +secundus natus dicti domini de Illino, Berlio nomine, esset Templarius, +dicens idem Hugo quod ipse una cum pluribus aliis amicis dicti Berlionis +ivit ad quandam domum Templi in Alvernia, nescit qualiter vocatur, sed +est juxta Aligerim prope quoddam nemus, vel quasi in ipso nemore, ut +dixit dictus Hugo eidem testi, subjungens quod cum idem Berlio fuisset +receptus in quodam loco secreto dicte domus in quo amici ejus non +adfuerunt, et post exisset indutus habitum ordinis, prefatus Berlio fuit +totus mutatus et alteratus; statim post intravit nemus, et cum amici +ejus mirarentur de ejus absencia et quereret ubi esset, dictus Hugo fuit +eum secutus, et invenit eum in nemore solum et amarissime flentem et +gementem; et cum dictus Hugo consolaretur eum et diceret quid hoc erat? +idem Berlio respondit quod mallet quod parentes ejus sumersissent eum in +aqua que erat ibi proxima quam quod fecissent eum Templarium; et cum +dictus Hugo conaretur eum iterum verbis dulcibus consolari, idem Berlio +dixit ei: Vade, non loquaris michi amplius de hoc, sed vade ad fratrem +meum, et dicas ei quod extrahat me de ista religione; quod si non +faciat, offendam totum genus meum, vel interficiam me. Dictus autem Hugo +rediens ad amicos prefati Berlionis, qui tunc erant ibi presentes, +aperuit eis desolacionem et tristiciam dicti Berlionis; ad quorum +amicorum presenciam idem Berlio veniens, non potuit consolacionem +recipere, nec eciam ad Templariorum qui ibi adherant instanciam, volebat +aliquam consolacionem recipere secundum eandem. Quidam senex Templarius, +nobilis, dives et potens, qui aderat, dixit amicis dicti Berlionis: +Dimitatis eum michi, ego bene consolabor eum; et dirigens verba sua +dicto Berlioni, dixit ei: Ego recipio te in socium meum, et de vestibus +meis, et providebo tibi bene de equitaturis et de aliis necessariis; et +sic tunc remansit cum eo, et alii recesserunt. Postea vero, circa +dimidium annum, prefatus Hugo, qui cito post recepcionem dicti Berlionis +renunciaverat desolacionem ejusdem Gerardo de Illino fratri ipsius +Berlionis, visitavit dictum Berlionem, de mandato ipsius [p. 458] +Gerardi, qui dixerat ei quod si frater suus nolebat remanere in +religione, quod ipse partiretur ei hereditatem suam, hec dimitteret eum +in tanta desolacione. Et cum dictus Hugo venisset ad eum, invenit et +vidit eum bene consolatum, et remansit in ordine usque ad mortem suam, +prout predicta prefatum Berlionem tangencia supranominatus Hugo retulit +ipsi testi. Decessit autem dictus Berlio antequam ista de ipso et de +aliis Templariis dicerentur. + +Dixit eciam idem testis, quod in capcione Templariorum qui erant +Lugduni, Bartholamus Caprarii civis Lugduni, et scancio, id est custos +vini pro persona regia domini regis Francie, habens potestatem et +mandatum a domino rege capiendi Templarios, vocavit ipsum testem ipsa +die capcionis, et inter alios qui capti fuerunt, fuit captus quidam +clericus secularis, cujus nomen ignorat, qui portabat duo paria +litterarum clausarum, quarum erat substancia quod quidam frater, qui +tunc erat magister passagii, cujus nomen ignorat, existens Marsillie, +significabat Magistro magno ordinis, qui tunc venerat ad partes Francie, +quod ordo et fratres Templi erant accusati graviter erga dominum Papam +et Regem, et quod dictus Magister provideret sibi et retineret dominum +Regem sibi propicium et favorabilem, quia ipse bene habebat industriam +et potenciam ad retinendum dominum Regem. Idem dixit idem testis, quod +in altera litterarum erat quedam alia in qua significabat dictus +magister passagii dicto magno Magistro, quod ipse intellexerat quod +milites Vasconie, qui fuerant capti, accusaverant ordinem et fratres +Templi. Item, et quod in alia littera erat quedam alia, in qua idem +magister passagii significaverat memorato Magistro ordinis, quod illa +statuta ordinis, que facta fuerant apud Castrum peregrini, jam erant +revelata. Predictas autem litteras idem testis dixit se aperuisse, et +eas et alias predictas vidisse et legisse interius; quale erat sigillum +dictarum litterarum, et qualem caracterem habebat, dixit se non +recordari, nec advertit ad hoc: sed predictus clericus qui eas portabat, +ipso teste audiente, asserebat se eas portare ex parte dicti [p. 459] +magistri passagii magno Magistro, et consuluit ipse testis dicto +Bartholomeo quod litteras et alias predictas mitteret dicto domino Regi. + +Interrogatus si super articulis sibi lectis sciebat aliqua alia, dixit +quod non, hoc salvo quod multi sunt anni, cum ipse erat juvenis, audivit +dici quod in recepcionibus fratrum Templi fiebant aliqua inhonesta et +illicita, et propter hoc eciam ipse et alii, ut premissum est, dixerant +memorato Ancelino, ante recepcionem ipsius, illa verba de quibus supra +deposuit, non tamen tunc credebat esse vera, modo tamen habet suspectas +recepcionem et professionem eorum. Interrogatus si fama laborabat contra +ordinem de erroribus contentis in dictis articulis, dixit quod sic de +presenti, sed ante eorum capcionem audiverat et credebat quod domini +Papa et rex Francie scirent modum recepcionis eorum. Item dixit se +audivisse a duobus Templariis captis apud Lugdunum, quorum examinacioni +interfuerat, quod si superiores eorum precepissent eis quod jacuissent +cum aliqua muliere, obedivissent, et adduxissent eis, si precepissent, +sed non commisissent ex precepto eorum peccatum sodomiticum, ut +dicebant. + +Requisitus si prece, precepto, timore, amore, odio, vel comodo temporali +habito vel habendo sic deposuerat, respondit quod non, sed pro veritate +dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in virtute +juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam deposicionem +quousque attestationes fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuerunt adducti ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum et archiepiscopi, pro testibus, fratres Guillelmus de +Aramblay elemosinarius domini Regis, Johannes de Turno thesaurarius +Templi Parisius, Petrus de Reblay Parisiensis, Renerius de Larchant +Senonensis, Jacobus de Vernis Meldensis, Johannes Ruffemont +Claramontensis, Johannes de Rompre Lingonensis diocesium, qui juraverunt +tactis sacrosanctis Evangeliis dicere plenam et meram veritatem in +negocio isto, secundum formam juramenti aliorum testium [p. 460] +superius registratam, expositam et vulgarizatam eisdem; qui quidem +testes ante juramentum eorum fuerunt protestati in presencia eorumdem +dominorum commissariorum, quod si aliquid dicerent propter simplicitatem +eorum quod esset contra deposiciones per eos alias factas, quod non +prejudicaret personis eorum, cum in predicta sua deposicione eorum +quilibet stare et perseverare se velle diceret et non recedere ab eadem. + +Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec die Jovis sequenti, que fuit XXVIII dies mensis Januarii, +predicti domini commissarii, excepto domino Narbonensi, fecerunt redire +ad presenciam ipsorum fratrem Thomam de Janvalle presbiterum, testem +supra examinatum, pro eo quod frater Guillelmus de Platea, testis eri +examinatus, deposuerat ipsum Thomam una cum dicto Guillelmo et aliis +quibusdam interfuisse recepcioni fratris Michaelis Moseti. Requisitus +autem dictus Thomas an interfuisset dicte recepcioni et aliquorum +aliorum, quod in ejus deposicione non expresserit, quando, ubi et quibus +presentibus, respondit se interfuisse recepcioni dicti Michaelis, circa +festum Nativitatis Domini fuerat unus annus ante capcionem eorum, et +dictus Michael receptus in camera receptoris domus d'Oysimont +Ambianensis diocesis, per fratrem Baudoynum de sancto Justo, de mandato +fratris Roberti de Belvaco, qui in isto processu ab aliquibus testibus +nominatus est frater Robertus de sancto Pantaleone, et ab aliis frater +Robertus de sancto Justo, pro eo quia fuit ortus de sancto Justo et +tenuit domum Templi de sancto Pantaleone et de Belvaco, et dicta +recepcio fuit facta presentibus fratribus Egidio d'Oysemont, teste +suprajurato sed nondum examinato, Guillelmo de Platea predicto et +Radulpho de Carrucis servientibus. Item, dixit se interfuisse recepcioni +fratris Roberti Verrerii servientis, circa mensem Augusti proximo +preteritum fuerunt sex anni vel circa, in capella domus Templi de +Belvaco, quem recepit dictus frater Robertus de Belvaco, presentibus +ipso teste et quodam alio de cujus nomine non recordatur. [p. 461] +Requisitus si in dictorum recepcionibus vel post fuerat factum vel +dictum aliquid illicitum de contentis in articulis, respondit quod non +quod ipse sciverit vel audiverit dici. Credit tamen quod post +recepcionem fecerint illa illicita que deposuit intervenisse in +recepcione ipsius testis. Requisitus quare non exposuerat de dictis +duabus recepcionibus in deposicione sua, respondit per juramentum suum +quod non recordabatur tunc. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Johannes de Bollencourt serviens, Belvacensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non defferens +mantellum ordinis, quia cum fuisset absolutus et reconciliatus in +consilio Remensi per dominum archiepiscopum Remensem, et prius fuisset +cum eo inquisitum per dominum episcopum Ambianensem qui nunc est, +dimisit dictum mantellum vetustate consumptum, et fecit sibi radi +barbam, et est etatis XXXVIII annorum vel circa, qui fuit protestatus +quod non intendebat recedere a deposicione et confessione per ipsum +alias factis coram dicto domino archiepiscopo Remensi. Lectis autem et +diligenter sibi expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos XIII, quod non interfuerat aliorum recepcionibus +nec capitulis, et ideo nesciebat si dicti errores contenti in articulis +servabantur in ordine; pocius tamen credebat quod alii reciperentur +sicut ipse fuit receptus quam contrarium. Ipse autem fuerat receptus in +capella domus Templi de Juriaco Rothomagensis diocesis, per fratrem +Johannem de Turno thesaurarium Templi Parisiensis, in octavis Pasche +erunt VII anni, presentibus fratribus Reynaudo de Tremblay presbitero, +de cujus vita vel morte non est certus, et Nicolao de Rulhiaco et +Johanne de Mernorvale, deffunctis, in hunc modum: nam cum peciisset +panem et aquam ordinis, dixerunt ei quod bene deliberaret et exiret +capellam, et postmodum cum deliberasset, rediret. Cum autem rediisset et +peciisset iterum panem et aquam, concessit ei dictus receptor, [p. 462] +de quo fuit multum gavissus ipse testis, quia sperabat salvare animam +suam in dicto ordine et habere honorabilem victum suum; post que dictus +receptor fecit eum vovere et jurare super quendam librum clausum, quod +bene servaret elemosinas ordinis, bonos usus et bonas consuetudines +ordinis, castitatem, obedienciam et vivere sine proprio, et injunxit +sibi sub dicto juramento quod non revelaret secreta ordinis; postmodum +tradidit sibi mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt eum +osculati in ore; postmodum dicto receptore et aliis in eadem capella +remanentibus, dictus frater Johannes de Merrouville, deffunctus, traxit +ipsum testem ad partem intra dictam capellam in quodam porticu, et +precepit ei quod abnegaret Deum, et ipse testis respondit quod hoc nullo +modo faceret, et tunc dictus frater Johannes dixit ei quod hoc oportebat +eum facere, quia erat de punctis religionis eorum, et quod diceret hoc +ore, licet non corde, et tunc ipse testis abnegavit ore non corde. +Postea precepit ei quod spueret supra quandam crucem depictam in +pargameno quod idem Johannes tenebat in manu sua, quia hoc debebat +facere secundum dicta puncta ordinis; et ipse testis spuit non supra sed +juxta dictam crucem in terra; deinde dixit ei quod, secundum puncta +dicti ordinis, debebat eum osculari in umbilico, et quod poterat licite +commisceri fratribus ordinis et pati quod ipsi commiscerentur cum eo; +ipse tamen non fuit eum osculatus nisi in ore, nec fuit unquam +requisitus de dicto peccato sodomitico, nec aliquem requisivit, nec scit +nec credit quod alii fratres ordinis committerent dictum peccatum. Plura +de contentis in dictis XIII articulis dixit se nescire, et flebat dictus +testis multum in deposicione sua, propter asperitates quas, ut dicebat, +sustinuerat stando tanto tempore captus quanto fuerat in ordine +commoratus. + +Item, super XIIII et omnibus sequentibus respondit se nichil scire ultra +que supra deposuerat, hoc excepto, quod ipse bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres crederent, et +quod sacerdotes eorum debite celebrarent; nec audivit dici in [p. 463] +ordine nec credebat quod Magister vel alii laici de ordine possent eos +absolvere a peccatis; cingebantur cordulis quibus volebant super +camisias eorum cum quibus jacebant; credit quod fuissent puniti qui +noluissent facere illa illicita in recepcionibus eorum, vel qui ea +revelassent, sed nescit qualiter; sine licencia non poterant nisi +sacerdotibus ordinis confiteri; negligentes fuerunt quia non correxerunt +errores nec denunciaverunt Ecclesie; elemosinas et hospitalitatem vidit +convenienter fieri in ordine in locis in quibus fuit conversatus. Credit +quod in ordine servaretur quod magnus Magister cum conventu ordinabat. +Si aliqui fratres, propter dictas feditates, exiverint ordinem, bene +fecerunt. Credit quod illicita que fiebant in recepcionibus, essent nota +multis fratribus ordinis, et audivit dici quod magnus Magister et alii +fuerunt confessi aliquos errores, nescit quos. Scandala contra ordinem +sunt exorta. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti, quod non revelaret hanc suam deposicionem +quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Egidius de Rotangi presbiter curatus ecclesie +d'Oysemont Ambianensis diocesis, testis suprajuratus, ut deponeret +dictum suum, et fuit protestatus quod non intendebat recedere a +deposicione et confessione per ipsum factis in concilio Remensi, ubi +fuit absolutus et reconciliatus a sentencia excommunicacionis et +condempnatus ad carcerem, sed non degradatus; dixit tamen dictus testes +quod predicta condempnacio fuit in dicto concilio remissa, moderanda +arbitrio prepositi Pictavensis et Johannis de Jamvile propter aliquas +causas, et defferebat mantellum ordinis, et est sexagenarius et ultra, +et paciebatur quartanam duplicem, sicut dixit, et ob hoc aliquando dum +paciebatur, dicebat aliqua verba, ut dixit, nesciebat que, hodierna +tamen die non paciebatur. Lectis autem et diligenter expositis [p. 464] +sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos +XIII, quod in aliquorum recepcionibus vidit quod abnegabant Jhesum +Christum, et in aliquibus non. Ipse autem receptus fuit in capella domus +Templi de Somorens Ambianensis diocesis, per fratrem Galterum de Esta +quondam, tunc preceptorem dicte domus, instanti festo Purificacionis +beate Marie erunt XXVI anni vel circa, presentibus fratribus Symone +presbitero, commorante in domo eorum de Fontanis subtus Montem Desiderii +dicte diocesis, Johanne de Menbresi preceptore de Veromandia, et +Raynaudo de Codun et quibusdam aliis deffunctis, in hunc modum: nam cum +requisivisset instanter panem et aquam ordinis, et societatem fratrum +ordinis, peciit ab eo dictus receptor, si erat servus alicujus, debitis +obligatus que solvere non posset, si alteri religioni obligatus, si +excommunicatus, si habebat infirmitatem latentem; quo respondente quod +non, dixerunt quod converteret se ad quoddam altare, et rogaret Deum +quod dirigeret eum, et cum hoc fecisset, fecit eum super quoddam missale +jurare et vovere quod si esset in aliquo loco in quo haberent pugnare +pro fide, quod ipse in predictis bene se haberet, quod servaret +castitatem, obedienciam, et viveret sine proprio; postmodum tradidit ei +mantellum et biretum, et ipse et fratres astantes fuerunt eum osculati +in ore, et instruxerunt eum quod jaceret cum pannis lineis, cinctus una +cordula, et qualiter bene diceret mensam, et ageret gracias post +prandium et alia licita. Deinde dictus frater Galterus precepit ei +ibidem, aliis presentibus, ut sibi videtur, quod abnegaret Jhesum +Christum; et cum ipse testis diceret quod nullo modo faceret, quia erat +bonus Christianus et esse volebat, dictus frater Galterus respondit: +Talem vos reputamus, et esse volumus, sed oportet vos abnegare, quia hoc +est de punctis nostri ordinis. Tunc ipse testis abnegavit ore non corde; +deinde precepit ei quod spueret super ymaginem Crucifixi depictam in +dicto missali, et ipse spuit aliquantulum juxta, dixit eciam ei quod +oscularetur eum in umbilico, sed tamen non fuit eum osculatus, et credit +quod dixit receptor quod fratres ordinis poterant cum eo carnaliter +commisceri, et ipse cum eis, secundum puncta ordinis. Ipse [p. 465] +tamen testis respondit quod hec nullo modo faceret, nec scit nec audivit +quod fratres ordinis committerent ad invicem peccatum predictum. Alia +illicita non intervenerunt in recepcione sua predicta. Requisitus si +quos et quos receperat in ordine, respondit quod sic, fratrem Petrum +Escarpa servientem, sunt XX anni vel circa, de mandato fratris Johannis +de Villanova quondam preceptoris, tunc ballivie de Pontivo, in capella +domus Templi de Bello Vissu Ambianensis diocesis, presentibus fratribus +Galtero de Morivalle preceptore dicte domus quondam, et quibusdam aliis +deffunctis. Receperat eciam fratrem Michaelem Moseti servientem quondam +camerario domus Templi d'Oysemont, in vigilia, vel in die Nativitatis +Domini fuerunt quinque vel sex anni, presentibus fratribus Baudoyno de +sancto Justo, tunc preceptore dicte domus, Thoma de Janvalle presbitero, +et Guillelmo de Platea, testibus hodie, eri et anteeri examinatis, et +Radulpho de Carrucis et aliis quibusdam deffunctis, de mandato fratris +Roberti de Belvaco. Requisitus si bene recolebat quod ipse recepisset +dictum Michaelem, vel aliquis alius de astantibus nominatis per eum, +respondit se credere pocius quod ipse receperit eum, quam aliquis ex +predictis, et dicta interrogacio fuit facta per dictos dominos +commissarios, quia supradicti Thomas et Guillelmus deposuerant dictum +Michaelem fuisse receptum a predicto fratre Baudoyno. Item dixit se +recepisse fratrem Nicolaum de Bornel servientem, diocesis Belvacensis, +de mandato dicti fratris Roberti, in capella vel camera domus Templi de +Mofleriis Ambianensis diocesis, sunt V vel sex anni, de presentibus non +recolens, in quorum trium recepcionibus non fuit servatus idem modus; +nam in recepcione dicti Michaelis nichil fuit factum vel dictum +illicitum, sed predictis Petro l'Escarpa et Nicolao de Bonter precepit +quod abnegarent Jhesum Christum et quod spuerent super crucem, quia hoc +debebant facere secundum puncta ordinis, et ipse abnegaverunt et +spuerunt juxta crucem; et bene credit quod hoc fecerunt ore et non +corde. Requisitus quare non precepit dicta illicita dicto Michaeli, +respondit quod propter dileccionem specialem quam habebat ad [p. 466] +eum. Requisitus quare in recepcione aliorum preceperat dicta illicita +fieri, respondit quod pro eo quia dictus frater Robertus preceperat ei +quod secundum modum debitum ordinis reciperet eos. Requisitus si fuisset +punitus per superiores suos, si scivissent quod predictus Michael non +fecisset predicta illicita, respondit se credere quod non, quia dictus +frater Robertus, quia erat superior suus, erat presbiter et supportasset +ipsum testem in hoc quod non supportassent laici. Requisitus quod +intelligebat per dictum modum debitum, respondit quod fierent illa +licita et illicita que fuerant facta in recepcione ipsius testis. +Requisitus si viderat aliquos alios recipi in dicto ordine, respondit +quod sic fratrem Albertum, quondam curatum de Somerens Ambianensis +diocesis, sunt fere XX anni, per dictum fratrem Robertum de Belvaco, in +capella domus Templi de Belvaco, ante horam prandii, presentibus +fratribus Radulpho de Sernoy serviente quondam, et quibusdam aliis, de +quibus non recolit; in cujus recepcione nichil fuit actum illicitum illa +die, et festinaverunt multum, quia dictus frater Albertus erat tunc +infirmus, sed nescit si in sequentibus diebus preceperunt ei aliquid +illicitum. Plurium recepcionibus non recolit se adfuisse, nec scit alia +de contentis in dictis XIII articulis, hoc excepto quod in die Veneris +sancta devote et reverenter adorabant crucem. + +Item, de contentis in XIIII et omnibus sequentibus respondit se nichil +scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod ipse bene credebat +sacramentis ecclesiasticis, et celebrabat et conficiebat secundum formam +Ecclesie, et credit quod fratres ordinis bene crederent et quod +sacerdotes debite celebrarent, nec scit quod laici eorum possent +absolvere a peccatis, sed quando terminabantur capitulia eorum, laicus +qui tenebat capitulum dicebat: De hiis que obmisistis dicere propter +verecondiam carnis, vel penas ordinis, facimus vobis eam indulgenciam +quam possimus, et Deus faciat vobis et nobis illam indulgenciam quam +fecit Magdalene. Requisitus si credit quod fratres ordinis crederent ex +hoc esse absoluti a peccatis eorum, respondit quod forte aliqui +ignorantes et ydiote credebant, sed ipse testis et alii [p. 467] +intelligentes hoc non credebant. Fuit autem dictum eidem testi, a dicto +fratre Galtero de Esta, ut sibi videtur, quod de predictis peccatis +publicis et notoriis non debebat absolvere fratres, quia sic evitabant +penas statutas in ordine. Jurabant ordinem pro meliori vel pejori non +dimittere; statim pro professis habebantur. Clandestine recipiebantur, +nullis presentibus nisi fratribus ordinis; cordulis in signum penitencie +cingebantur supra camisias cum quibus jacebant; jurabant non revelare +secreta capitulorum et ordinis, et si revelassent, fuissent condempnati +ad panem et aquam aliquo tempore, et si noluissent facere dicta illicita +in recepcionibus eorum, nescit quod fuisset factum de eis. Non +inhibebatur quod non confiterentur, nisi sacerdotibus ordinis; +negligentes fuerunt quia non correxerunt errores nec denunciaverunt +Ecclesie. Elemosine et hospitalitas bene servabantur in ordine; +capitulia de die clam, exclusis secularibus, tenebantur; servatum +fuisset in ordine quod magnus Magister cum conventu statuisset. Credit +quod, longo tempore antequam ipse intrasset ordinem, essent errores per +eum confessati in ordine; grandia scandala sunt exorta contra ordinem +propter dictos errores, et credit quod errores confessati per eum essent +manifesti fratribus ordinis, et quod in paucioribus recepcionibus quam +in pluribus servarentur illicita confessata per eum. Audivit dici magnum +Magistrum et alios de ordine aliquos errores, nescit quos, contra +ordinem fuisse confessos. Item, dixit quod de predictis erroribus, de +quibus supra deposuit, fuit confessus infra octo dies a recepcione sua, +ut ei videtur, fratri Bartholomeo, quondam de ordine fratrum Minorum +conventus Ambianensis, in ecclesia de Somorens, qui absolvit eum, +imposita penitencia quod quinque diebus sabativis jejunaret in pane et +aqua. Postea fuit confessus hoc idem fratri Guillelmo de Malegard, +quondam ordinis fratrum Minorum, conventualis Meldensis, in capella +domus Templi de Latigniaco Sico, qui similiter absolvit eum, imposita +penitencia quod jejunaret tribus diebus Veneris in pane et aqua; +postmodum fuit confessus de predictis domino G., quondam episcopo +Ambianensi, ante eorum capcionem, per duos annos vel quasi, in [p. 468] +capella sua Ambianensi, qui similiter absolvit, imposita sibi penitencia +quod per unum annum portaret ter in ebdomada cilicia, et nunquam faceret +fieri predicta illicita, nec esset in loco in quo fierent. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda, et salute anime sue; cui fuit injunctum per dictos +dominos commissarios, in virtute juramenti prestiti per eumdem, quod non +revelaret hanc suam deposicionem, quousque attestaciones fuerint +publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presente magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit XXVIIII dies dicti mensis +Januarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, +in domo fratrum Minorum, quam juxta eorum ecclesiam consuevit inhabitare +dominus episcopus Laudunensis, frater Johannes de sancto Justo serviens, +Belvacensis diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, +mantellum ordinis et barbam defferens, etatis XXVI annorum vel circa, +cum quo fuerat inquisitum per dominum archiepiscopum Remensem, et +absolutus et reconciliatus per eum in concilio Remensi. Lectis autem et +diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos XIII, protestacione premissa, quod non +intendebat recedere a deposicione et confessione per eum factis coram +dicto domino archiepiscopo Remensi, quod nesciebat si contenta in dictis +articulis erant vera vel non, quia non interfuerat recepcioni alicujus +alterius, nec capitulis eorum, nec sciebat bene quod crederet de +contentis in ipsis articulis, quia non steterat in ordine, nisi per +annum cum dimidio, vel circa, ante capcionem eorum; fuerat tamen +receptus in quadam die Dominica circa festum Nativitatis beate Marie +fuerant IIII anni, vel circa, per fratrem Baudoynum de sancto Justo +preceptorem de Pontivo, avunculum suum, in capella domas Templi, +vocate Foresta, diocesis Ambianensis, presentibus fratribus [p. 469] +Bernardo Gaffel, Andrea Meditario servientibus, et Michaele de Villa +Regia presbitero, de quorum vita vel morte non habet certitudinem, in +hunc modum: nam cum requisivisset panem et aquam ordinis, flexis +genibus, in dicta capella, et receptor respondisset quod grandem rem +petebat, et videbat eos bene indutos, bene calciatos et bene equitatos, +sed nesciebat illa que erant intrinsecus inter eos, nec onera que +oportebat subire eundem, et quod bene deliberaret super premissis, et +ipse testis respondisset se paratum omnia sustinere, finaliter receptor +fecit eum jurare super quoddam missale, quod diceret ei veritatem de +hiis que peteret ab eo, et peciit ab eo si erat conjugatus, vel servus, +vel alteri religioni vel debitis obligatus, vel corpore viciatus; quo +respondente quod non, fecit eum vovere castitatem, obedienciam, et +vivere sine proprio, et imposuit sibi mantellum, et ipse et fratres +astantes osculati fuerunt eum in ore. Deinde dictus testis ivit ad +dormitorium, ad extrahendum sibi vestes seculares, et ad induendum +vestes ordinis; postmodum iverunt ad prandium; quo sumpto, frater +Bernardus Burgondus nacione, cujus cognomen ignorat, qui interfuerat +ejus recepcioni, duxit eum ad quamdam cameram, qua firmata, precepit ei +quod abnegaret Jhesum Christum, et cum ipse testis responderet se hoc +nullo modo facturum, dictus frater Bernardus dixit ei quod oportebat eum +facere predicta, quia ipse ita fecerat in recepcione sua, et tunc ipse +testis abnegavit Jhesum Christum ore non corde. Deinde dictus frater +Bernardus precepit ei quod spueret supra quamdam crucem metallinam, quam +idem Bernardus tenebat in manu sua, et ipse testis spuit non supra sed +juxta dictam crucem in terram. Postea precepit ei quod oscularetur eum +in ano; sed ipse testis noluit hoc facere; deinde dixit ei quod poterat +carnaliter commisceri cum fratribus ordinis, et pati quod ipsi +commiscerentur cum eo; hoc tamen non fecit, nec fuit requisitus, nec +scit, nec audivit quod fratres Ordinis committerent peccatum predictum. +Post que immediate recessit de dicta domo in qua receptus fuerat, et +extunc non fuit in ea, nec vidit fratrem Bernardum predictum, [p. 470] +et in crastinum hora matutinali, faciens transitum per villam de Abbatis +Villa dicte diocesis, confessus fuit de dictis erroribus cuidam fratri +Minori, cujus nomen et cognomen ignorat, in ecclesia fratrum Minorum +dicti loci, qui fuit valde stupefactus de predictis, et absolvit eum, +imposita ei penitencia quod ter in aliquo loco secreto verberaret se +fortiter cum virgis, dicendo psalmum: Miserere mei Deus, et quod nunquam +esset in loco in quo talia perpetrassent; et dictam penitenciam egit cum +corrigia sua se verberando, non tamen cum virgis. Alia inhonesta non +fuerunt facta vel dicta in recepcione sua predicta, nec scit aliud de +contentis in XIII articulis supradictis. + +Item, requisitus super XIIII et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire ultra illa que supra deposuit, hoc excepto quod ipse bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres crederent et +quod sacerdotes eorum debite celebrarent; non credit quod ipse vel alii +laici possent absolvere a peccatis; juravit non exire ordinem. Statim +pro professis habebantur; clandestine recipiebantur, nescit si ex hoc +esset suspicio contra ordinem. Cordulis cingebantur supra pannos lineos +cum quibus jacebant, quas assumebant unde volebant. Non credit quod +fuissent interfecti qui recusassent facere illicita que intervenerant in +recepcione ipsius testis. Injungebatur eis per sacramentum quod non +revelarent secreta ordinis, et precipiebatur quod confiterentur +sacerdotibus ordinis, quia majorem potestatem habebant super eos quam +alii. Male fecerunt quia non correxerunt errores nec denunciaverunt +Ecclesie illi qui eos sciebant, et quod ipse testis et alii qui predicta +illicita fecerant, male fecerunt quia non exiverunt ordinem. Elemosinas +et hospitalitatem vidit convenienter fieri et servari in domibus ordinis +in quibus fuit conversatus. Credit quod totus ordo servasset hoc quod +magnus Magister cum conventu ordinasset; grandia scandala contra ordinem +propter predicta sunt exorta. Audivit dici magnum Magistrum et alios +quosdam errores, nescit quos, contra ordinem fuisse confessos. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, [p. 471] +odio, vel comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed +pro veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos +commissarios, in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non +revelaret hanc suam deposicionem, quousque attestaciones fuerint +publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum, frater Johannes le Gambier de Grandi Villarii serviens, +Ambianensis diocesis, testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum, +deferens mantellum ordinis et barbam, etatis XXVI annorum vel circa, cum +quo fuerat inquisitum per dominum archiepiscopum Remensem in concilio +Remensi, et ibidem absolutus et reconciliatus per eum. Lectis autem et +diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos XIII, protestacione premissa, quod non +intendebat recedere a deposicione et confessione per eum factis coram +dicto domino archiepiscopo Remensi, se nescire si contenta in dictis +XIII articulis erant vera vel non, quia non interfuerat recepcioni +alicujus alterius nisi fratris Johannis de Mofleriis, infrascripti, nec +capitulis eorum, nec in ordine steterat nisi per trienium vel circa, +ante capcionem eorum, credit tamen quod communiter alii reciperentur in +ordine sicut ipse receptus fuerat per fratrem Robertum de Belvaco, +quondam preceptorem, tunc de Pontivo, in ecclesia parochiali de Somorens +Ambianensis diocesis, ante altare, circa festum Omnium Sanctorum proximo +precedenti fuerunt sex anni vel circa, presentibus fratribus Alberto +curato dicte domus quondam, cujus cognomen ignorat, et dicto Johanne de +Mofleriis, presbitero quondam, in eisdem hora et loco et per eundem +recepto, Johanne de la Voe et Philippo de Manin et Johanne de Furno +servientibus, de quorum vita vel morte non est certus. In sua autem +recepcione et dicti Johannis de Mofleriis fuit servatus talis modus: nam +cum requisivisset panem et aquam ordinis, et fuisset eis responsum quod +bene deliberarent, quia oporteret eos dimittere proprias [p. 472] +voluntates, levare ad matutinum et multa aspera sustinere, et ipsi +respondissent quod omnia sustinerent, fecit ipsum testem jurare quod +diceret ei veritatem si erat servus, conjugatus, vel corpore viciatus, +et cum respondisset quod non, finaliter recepit eos, et fecit eos vovere +castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, et fecit jurare ipsum +testem quod esset perpetuo servus esclavus Dei et ordinis, et juraret ad +deffendendum et acquirendum, proposse suo, Terram Sanctam; et dictus +receptor dixit eis et quod servarent secreta capituliorum, et inposuit +eis mantellos, et receptor et astantes fuerunt eos osculati in ore; +postmodum dictus receptor dixit eis quod secundum puncta ordinis eorum +debebant abnegare Deum. Cum autem ipse testis et dictus frater Johannes +de Mofleriis aliquantulum repugnassent, finaliter instigacione diaboli +et timore ducti, abnegaverunt Deum; postea precepit eis quod spuerent +super quandam crucem, et spuit non super sed juxta; postea precepit eis +quod oscularentur eum in ano, dicens quod omnia ista erant de punctis +ordinis; non tamen fuerunt eum osculati, nisi in ore, ut supra dixit, et +dictas abnegacionem et spuicionem fecit idem testis, ore non corde, et +credit quod idem fecerit dictus Johannes, nam ex vultu ostendebat +predicta sibi plurimum displicere; de crimine autem sodomitico vel de +alio illicito non fuit aliud actum vel dictum in recepcionibus +supradictis, nec scit plura de contentis in XIII articulis memoratis. +Item, dixit se fuisse confessum predictos errores infra annum a +recepcione sua cuidam fratri de Valle Scolarium, cujus nomen et cognomen +ignorat, in capella domus Templi de Grandi Silva dicte diocesis, qui +absolvit eum, et inposuit sibi in penitencia quod XIIII diebus Veneris +incederet sine pannis lineis, et faceret certa jejunia, et nunquam esset +in loco in quo talia fierent, et fuit multum stupefactus dictus frater, +auditis erroribus supradictis. + +Item, de contentis in XIIII et omnibus sequentibus articulis respondit +se nichil scire ultra illa que supra deposuit, hoc excepto quod ipse +bene credebat ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii [p. 473] +fratres ordinis crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent. +Dixit eciam se vidisse quoddam transcriptum statutorum ordinis, in quo +inter cetera continebatur, sicut videtur eidem testi, in fine cujusdam +capituli, quod ille qui tenebat capitulum dicebat in ejus deffinicione +talia verba: De hiis que obmisistis dicere ob verecundiam carnis, nos ex +parte Dei, potestate nobis tradita a domino Papa, absolvimus vos, vel +damus vobis indulgenciam; sed non recolit bene si dicebatur Absolvimus, +vel alia verba predicta; non tamen credit quod laicus posset absolvere a +peccatis. Juravit vel vovit non exire ordinem, et fuit ei dictum quod +statim pro professo habebatur. Clamdestine recipiebantur, nullis +presentibus nisi fratribus ordinis; preceptum fuit ei quod super pannos +lineos, cum quibus jacere debebat, cingeretur una cordula, sed nescit +quod dicta cordula tangeret capita ydolorum. Per sacramentum fuit sibi +injunctum quod non revelaret secreta capituliorum, et idem +intelligebant, ut credit, de modo recepcionis, et fuit ei dictum quod si +revelaret, incarceraretur vel in compedibus poneretur; in transcripto +predicto vidit contineri quod modum recepcionis et secreta capituliorum +non debebant revelare illis fratribus qui non adfuerant. Injunctum fuit +ei quod non confiteretur nisi sacerdotibus ordinis, sed ipse fuit +confessus dicto fratri de Valle Scolarium quia dubitabat quod sacerdotes +ordinis fecissent illa que ipse fecerat in sua recepcione, et quod +debite non absolvissent eundem; negligentes fuerunt quia non correxerunt +nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas vidit convenienter fieri, ter in +ebdomada, omnibus petentibus in domibus Templi in quibus fuit moratus, +et aliquando recipiebantur bene advenientes et aliquando non, et audivit +dici quod antiquitus fiebant majores elemosine in ordine quam quando +ipse fuit receptus, et quod eorum capitulia clam post missam et sermonem +tenebantur, et credit quod in ordine fuisset servatum quod magnus +Magister cum conventu statuisset; grandia scandala contra ordinem sunt +exorta propter predicta. Credit Magistrum et alios confessos fuisse illa +que in litteris apostolicis continentur eos confessos fuisse. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, [p. 474] +odio, vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed +pro veritate dicenda; cui fuit injunctum per eosdem dominos +commissarios, in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non +revelaret hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint +publicate, et intelligebat Latinum. + +Item, requisitus quare, ab inicio, obtulerat se deffensioni ordinis ex +quo predictos errores sciebat esse in ordine, respondit quod ob +verecundiam et confusionem suam et generis sui vitandam, et quia +peccatum et dyabolus retrabebant eum, de quo multum dolet, quia eciam +tanto tempore stetit in ordine; et ibidem dictus testis motu proprio cum +esset licenciatus a dictis dominis commissariis ut recederet, projecit +coram eis mantellum ordinis quem portabat, dicens quod ipsum ab Ecclesia +receperat, et ipsum Ecclesie dimittebat; dicti vero domini commissarii +dixerunt ei quod ipsi non habebant potestatem recipiendi dictum +mantellum, nec recipiebant ipsum, nec suaserant ei quod dimitteret, nec +dissuadebant quod non dimitteret, faceret de hoc quod volebat; sed et +ipse testis respondit quod deinceps ipsum non portaret, et rogavit quod +daretur amore Dei. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Sabbati sequenti, que fuit penultima dies dicti mensis +Januarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, +in dicta domo fratrum Minorum, frater P. de sancto Justo serviens, +Belvacensis diocesis, preceptor domus Templi de Correans Ambianensis +diocesis, testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum, mantellum +ordinis et barbam defferens, etatis quadraginta annorum vel circa, et +fuerat examinatus per dominum archiepiscopum Remensem in consilio +Remensi, et absolutus et reconciliatus ibidem per eum; lectis autem et +diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos XIII, protestacione premissa, quod non [p. 475] +intendebat recedere a deposicione et confessione predictis, quod nunquam +interfuerat recepcioni alicujus alterius fratris, unde nesciebat si +contenta in dictis articulis erant vera vel non; ipse autem per magnum +Magistrum, qui nunc est, fuit receptus in capella domus Templi +Parisiensis, in festo Nativitatis beati Johannis Baptiste proximo +preterito fuerunt decem anni ante capcionem suam et aliorum, et +presentibus fratribus Hugo de Peraldo visitatore, Radulpho de Gisi +receptore Campanie pro domino Rege, et Roberto de sancto Pantaleone +presbitero, et pluribus aliis, in hunc modum: nam cum requisivisset, +flexis genibus, panem et aquam et societatem proborum ordinis, dictus +Magister dixit ei quod bene deliberaret, quia oporteret eum dimittere +propriam voluntatem propter alienam, et multa erant dura sustinere, et +rogaret Deum et beatam Mariam quod dirigerent eum. Cum autem hoc +fecisset, dictus Magister dixit quod ex hoc tantum affectabat recipere +eum, et fecit eum vovere et jurare super quendam librum castitatem, +obedienciam, vivere sine proprio, servare bonos usus et bonas +consuetudines et secreta ordinis; postmodum inposuit ei mantellum, et +ipse et fratres astantes fuerunt eum osculati in ore, et exinde +instruxit eum qualiter debebat conversari in ordine, et quot _Pater +noster_ dicere pro horis suis, et consimilia bona. Postea dictus +Magister precepit ei quod abnegaret illum qui erat in quadam cruce que +erat juxta eos, sed nescit qualis erat dicta crux, scilicet de argento +vel de cupro, magis tamen credit quod esset de cupro, in qua erat ymago +Crucifixi; et cum ipse testis respondisset quod hoc non faceret, dictus +Magister dixit ei quod hoc oportebat eum facere secundum puncta ordinis +eorum, et tunc ipse testis abnegavit, ore non corde; postea precepit ei +quod spueret super crucem predictam, et ipse non spuit super sed juxta; +postea dixit ei quod secundum puncta dicti ordinis debebat eum osculari +in ano et in umbilico et in pectore, sed tamen non fuit eum osculatus, +quia remissit ei dictum osculum; deinde dixit ei quod secundum puncta +predicta poterat commisceri fratribus ordinis, et pati quod ipsi +commiscerentur cum eo; hoc tamen non fecit, nec fuit [p. 476] +requisitus, nec scit nec credit quod fratres ordinis committerent dictum +peccatum. Quando vero dictus Magister dixit ei predicta illicita, non +fuerunt aliqui presentes nisi ipsi duo soli. Requisitus si credit quod +alii fratres ordinis communiter reciperentur sicut ipse fuit receptus, +respondit quod sic; plura nesciebat de contentis in dictis XIII +articulis. + +Item, requisitus super XIII et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres ordinis bene +crederent, et quod sacerdotes eorum debite celebrarent; non credit quod +laici possent absolvere a peccatis, sed audivit dici quod magistri et +preceptores remittebant penas, et presbiteri absolvebant a peccatis. +Jurabant non exire ordinem, et statim pro professis habebantur; +clamdestine recipiebantur; cordulis cingebantur supra camisias, in +signum castitatis, sed nescit nec audivit quod tangerent capita +ydolorum. Non audivit quod aliquis revelaverit secreta capituliorum nec +modum recepcionis, vel qui noluerit facere illicita que in recepcionibus +precipiebantur, nec scit qualiter fuissent puniti contrarium facientes. +Non poterant, nisi sacerdotibus ordinis, sine licencia confiteri. +Negligentes fuerunt quia non correxerunt errores, nec denunciaverunt +Ecclesie. Elemosine et hospitalitas convenienter in ordine servabantur. +Clam tenebantur capitulia, et ponebatur custos in porta capituli, ne +illi qui non erant in capitulio possent audire illa que fiebant in +capitulio. Credit quod in toto ordine fuisset servatum quod magnus +Magister cum conventu ordinasset, et quod grandia scandala contra +ordinem sunt exorta, et quod illicita que, ut credit, fiebant in +recepcionibus essent manifesta fratribus ordinis, non extraneis, et +audivit dici quod magnus Magister et alii sunt confessi multos errores +contra ordinem, nescit quos. Requisitus quare hoc anno obtulerat se +deffensioni ordinis cum pluribus aliis ex quo sciebat vel credebat esse +in ordine predictos errores confessatos per eum, respondit quod pro eo +quia peccatum tenebat eum ligatum et ex fatuitate sua. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, [p. 477] +odio, vel comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed +pro veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos +commissarios, in virtute juramenti prestiti per eundem, quod non +revelaret hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint +publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad eorumdem dominorum commissariorum +presenciam frater Fulco de Nulliaco serviens, Belvacensis diocesis, +preceptor domus de Serier Ambianensis diocesis, sexagenarius, testis +suprajuratus, ut deponeret dictum suum, non defferens mantellum ordinis, +quia dimisit ipsum ad aliquorum persuasum in concilio Remensi; postmodum +fecit sibi radi barbam, cum quo fuit inquisitum per dominum episcopum +Ambianensem qui nunc est, et absolutus et reconciliatus per eum; lectis +autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos, et primo ad primos XIII, se nescire si contenta in +dictis articulis erant vera vel non, quia non interfuerat recepcioni +alicujus alterius nec capitulis eorum. Ipse autem receptus fuerat in +capella domus Templi Belvacensis, in instanti festo Purificationis beate +Marie erunt septem anni, per fratrem Robertum de Belvaco, quondam +presbiterum, presentibus fratribus Roberto de Gorreflor presbitero, +Philippo de Leurechires serviente, vivis, ut credit, et Rogerrio de +Marsilia serviente, deffuncto, in hunc modum: nam cum peciisset panem et +aquam et societatem fratrum ordinis, et ei concessisset, fecit eum +vovere et jurare castitatem, et vivere sine proprio, et obedire +cuicumque preceptori qui preponeretur sibi; postmodum tradidit sibi +mantellum, postea dixit ei dictus receptor quod oportebat eum spuere +super quandam crucem de panno rubeo posita super quoddam pulpitum, et +erat talis quales sunt cruces quas portabant in mantellis, et ipse +testis spuit non super sed juxta eam; postea precepit ei quod abnegaret +Deum, et ipse testis rogavit eum instanter quod non cojeretur facere +hoc, dictus vero receptor respondit quod oportebat eum hoc [p. 478] +facere, quia talis erat ordo suus, et tunc abnegavit ore non corde; de +osculis inhonestis, de crimine sodomitico vel aliquo alii illicito non +fuit sibi locutus eidem; requisitus si credit quod alii communiter +reciperentur in ordine sicut ipse fuit receptus, respondit quod sic, sed +non audivit dici ab aliquo, nec modum recepcionis sue revelavit alicui +de ordine, quia non audebant loqui inter se de modo recepcionis eorum. +Item, dixit quod [cum?] dictus receptor precepit eidem dicta illicita, +fratres predicti qui adherant secesserunt ad partem intra dictam +capellam, sed cum bene poterant eos videre si volebant, non tamen audire +que dicebant; et cum predicta illicita facta fuissent, redierunt dicti +fratres et receptor, et ipsi fuerunt eum osculati in ore. Item, dixit +quod infra octo dies a recepcione sua fuit confessus de predictis +erroribus in ecclesia fratrum Predicatorum de Belvaco, cuidam fratri +Predicatori, cujus nomen et cognomen ignorat, qui fuit multum +stupefactus de predictis, et reprehendit eum quia fecerat predicta, et +ipse testis respondit quod quia receptus erat antequam ei preciperentur +predicta illicita, oportuit quod ea faceret; et absolvit eum, imposita +penitencia quod non biberet vinum de uno anno in sextis feriis; et cum +iste testis responderet quod hoc facere non auderet, forte scientibus +superioribus suis, dictus frater dixit quod faceret quando posset; et +ipse testis complevit penam predictam. Plura de contentis in dictis XIII +articulis dixit se nescire. + +Item, requisitus super XIIII et omnibus aliis sequentibus, respondit se +nichil scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod ipse bene +credebat ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; nec credit quod +laici possent absolvere a peccatis. Non poterant exire ordinem, quia +statim pro professis habebantur. Clamdestine recipiebantur, et scit quod +ex hoc erat suspicio contra eos. Cordulam quam portabat super camisiam +suam, in signum castitatis, accepit unde voluit, et alii faciebant idem; +jurabant non revelare secreta capituliorum et modum recepcionis, et si +revelassent, perdidissent mantellum, vel fuissent aliter male [p. 479] +tractati; non poterant absque licencia nisi sacerdotibus ordinis +confiteri; inferiores non fuissent ausi revelare Ecclesie errores +ordinis, sed superiores fuerunt negligentes quia non denunciaverunt +Ecclesie nec eos correxerunt. Credit, quia audivit dici, quod elemosine +non fierent in ordine sicut debebant, sed hospitalitas bene servabatur. +Quod magnus Magister ordinasset cum conventu, fuisset servatum in +ordine. Credit quod errores predicti fuissent longo tempore in ordine +observati. Postquam fuit captus, audivit dici a quodam fratre qui +aposthaverat a dicto ordine, qui vocatur, ut ei videtur, Jaquetus vel +Bertaldus, oriundus de Somerens Ambianensis diocesis, quia propter +pravitates ordinis exiverat dictum ordinem, sed non expressit ei que +essent dicte pravitates; credit quod scandala grandia contra ordinem +sunt exorta, et quod illicita que deposuit in recepcione sua +intervenisse, essent manifesta aliis fratribus ordinis. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestationes fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Lune sequenti, in vigilia Purificacionis beate Marie, que +fuit prima dies mensis Februarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem +dominorum commissariorum, in domo predicta, frater Alelinus de Lineriis +serviens, Ambianensis diocesis, quadragenarius vel circa, testis +suprajuratus, ut deponeret dictum suum, quinquagenarius [sic] vel circa, +non defferens mantellum ordinis, quia vetustate consumptum dimiserat in +concilio Remensi; postmodum radi fecerat sibi barbam, et fuerat +inquisitum cum eo per dominum episcopum Ambianensem qui nunc est, et +absolutus et reconciliatus per eum; lectis autem et diligenter [p. 480] +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo +ad primos XIII, se nescire si contenta in dictis articulis erant vera +vel non, nec bene sciebat quod crederet super hoc; ipse autem receptus +fuerat in festo Nativitatis beati Johannis proximo preterito fuerunt +decem et octo anni vel circa, in capella domus Templi de Oysemont +Ambianensis diocesis, per fratrem Philippum de Ayhiis militem quondam, +preceptorem tunc ballive de Pontivo, presentibus in capitulio fratribus +Adam de Sanhciale et Adam de Noviomo servientibus, et Anrico de +Cararache presbitero, et quibusdam aliis deffunctis, in hunc modum: nam +cum requisivisset ab eo panem et aquam ordinis, et ei concessisset, +tradidit ei mantellum, et fuit eum osculatus in ore, sed non fratres +astantes; postmodum fecit eum jurare super quendam librum apertum +continenciam, vivere sine proprio, et obedire superioribus suis; deinde +precepit ei quod abnegaret Deum, et cum ipse testis respondisset se hoc +non facturum, dictus receptor dixit quod hoc oportebat eum facere, quia +hoc erat de punctis ordinis; et tunc idem testis dixit: Ex quo oportet +me abnegare Deum, ego abnego hoc, tamen facio ore non corde; deinde +precepit ei quod spueret super quandam crucem factam de quodam panno +mixto inter colorem album et rubeum, positum in terra; et cum bis +contradixisset, et dictus receptor dixisset quod hoc debebat facere +secundum puncta ordinis, ipse testis cum amaritudine spuit non super sed +juxta. Postea dixit ei quod secundum puncta dicti ordinis debebat eum +osculari in ano, et cum ipse testis diceret se nullo modo facturum, non +conpulit eum ad hoc. Postea dixit ei quod secundum puncta dicti ordinis +poterat carnaliter commisceri fratribus dicti ordinis, et pati quod ipsi +commiscerentur cum eo; hoc tamen non fecit, nec fuit requisitus, nec +credit quod inter fratres ordinis servaretur. Aliqua alia licita vel +illicita non intervenerunt in recepcione sua predicta. Requisitus si +credebat quod predicta illicita servarentur in recepcionibus aliorum, +respondit quod pocius hoc credebat quam contrarium; requisitus si dicti +fratres qui adfuerunt tradicioni mantelli viderunt et [p. 481] +audiverunt quando predicta illicita fuerunt precepta et dicta eidem, +respondit quod a remotis erant, nec credit quod audire potuerunt +supradicta. Requisitus si interfuerat recepcioni alicujus alterius in +ordine, respondit quod sic, sunt X vel XII anni, in capella domus Templi +vocate Leyscin, Morinensis diocesis, in qua frater Johanne de Villa Nova +quondam serviens, preceptor tunc ballivie de Pontivo, recepit fratrem +Robertum de Raembaudi Villa servientem, de cujus vita vel morte non +habet certitudinem, presentibus fratre Parisio, quondam senescallo dicte +domus, et ipso teste et nullis aliis; sed ipse testis, concessa eidem +Roberto domo, ante tradicionem mantelli, recessit, quia habebat +superintendere cure quadrigarum domus, et nescit si dicta illicita +servata fuerunt in dicta recepcione vel non, nec interfuit aliorum +recepcionibus nec in capitulis, nec plura scit de contentis in dictis +XIII articulis. + +Item, requisitus super XIIII et omnibus aliis sequentibus, respondit se +nichil scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod bene credit +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres ordinis +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; nec credit quod +laici possent absolvere a peccatis. Non jurabant ordinem non exire, sed +statim pro professis habebantur, et clamdestine recipiebantur; cordulis +cingebantur super camisias cum quibus jacebant; credit quod uniformiter +recipiebantur in ordine secundum modum per quem confessus est se +receptum fuisse; injungebatur eis quod non revelarent secreta +capituliorum; si revelassent, vel noluissent facere illicita predicta in +recepcionibus, nescit si et qualiter fuissent puniti; non inhibebatur +eis quod non confiterentur nisi sacerdotibus ordinis, et in crastinum +recepcionis sue ipse testis confessus fuit de predictis erroribus, ante +horam prandii, in ecclesia predicta de Oysemont, cuidam fratri +Carmeliste, cujus nomen et cognomen ignorat, qui absolvit eum, inposita +penitencia quod jejunaret diebus Venerinis, et quod dictis diebus non +portaret camisiam, et quedam alia que complevit. Male fecerunt scientes +errores quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosine +et hospitalitas convenienter fiebant et servabantur in ordine; [p. 482] +audivit quod in capitulis non aderant nisi fratres ordinis. Credit quod +in ordine fuisset servatum quod magnus Magister cum conventu ordinasset. +Grandia scandala contra ordinem sunt exorta propter predicta. Credit +quod illicita que interveniebant in recepcionibus, essent manifesta +fratribus ordinis, sed non extraneis. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali commodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestationes fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Nicolaus de Meannay serviens, Ambianensis +diocesis, testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum; non defferens +mantellum ordinis, quia ipsum dimisit in concilio Remensi; postmodum +fecit radi sibi barbam, et fuit inquisitum cum eo per dominum episcopum +Ambianensem, qui nunc est, et fuit absolutus et reconciliatus per eum, +et est sexagenarius et ultra. Qui fuit protestatus quod non intendebat +recedere a confessione et deposicione per eum factis coram dicto domino +episcopo Ambianensi. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus +et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos XIII, se +nescire si contenta in dictis articulis erant vera vel non, quia non +interfuerat capitulis nec recepcionibus alicujus alterius. Credit tamen +pocius quod alii reciperentur sicut ipse fuit receptus, quam contrarium. +Ipse autem receptus fuerat in principio instantis Quadragessime erunt XI +anni, per fratrem Garinum de Grandi Villarii, quondam preceptorem +ballivie de Pontivo, in quadam camera domus Templi de Rosseria +Ambianensis diocesis, presentibus fratribus Johanne de Mofleriis +presbitero, Ber. Gaffelli et Petro de Ligni servientibus, deffunctis, in +hunc modum: nam cum requisivisset panem et aquam et societatem ordinis +ter, et ipse deliberasset cum fratribus astantibus, et per [p. 483] +juramentum voluisset scire ab ipso teste si erat excommunicatus, +matrimonio vel alteri religioni obligatus, si habebat infirmitatem +latentem, et eidem teste respondente quod non, consuluerunt fratres +astantes quod reciperent eum; tunc fuerunt apportate vestes religionis, +et ipse induit eas in quodam porticu. Postea rediit ad eum, et tradidit +sibi mantellum, et fuit eum osculatus in ore, sed non astantes, et dixit +ei quod secundum puncta ordinis debebat vovere et jurare, et hoc vovit +et juravit, castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, et non +revelare secreta ordinis, dicens quod si revelaret, amitteret mantellum +et domum; postea dixit ei quod alia puncta erant in ordine eorum que +oportebat eum servare; primo dixit quod oportebat eum spuere super +quamdam crucem de panno rubeo allatam per ipsum receptorem, in terra +positam, et precepit quod spueret super eam, et ipse testis noluit +spuere super sed juxta. Secundo precepit quod abnegaret Deum, et cum +ipse testis diceret quod hoc non erat fas, receptor dixit ei quod hoc +oportebat eum facere, et tunc ipse testis turbatus dixit: Si ego faciam, +ego faciam ore et non corde, et tunc abnegavit ore non corde. Postea +dixit quod secundum dicta puncta debebat eum osculari in ano; sed ipse +non fuit eum osculatus, quia dixit receptor quod parceret sibi. Deinde +dixit ei quod secundum puncta predicta poterat carnaliter commisceri +fratribus ordinis, et pati quod ipsi commiscerentur cum eo. Hoc tamen +non fecit, nec fuit requisitus, nec scit nec credit quod fratres ordinis +committerent dictum peccatum; plura nesciens de contentis in XIII +articulis supradictis. + +Item, requisitus super XIIII et omnibus aliis sequentibus, respondit +nichil scire ultra quod supra deposuit, hoc excepto quod ipse bene +credebat ecclesiasticis sacramentis, credens quod alii fratres ordinis +bene crederent, et quod sacerdotes eorum debite celebrarent. Non credit, +nec audivit dici in ordine, quod laici possent eos absolvere a peccatis. +Non jurabant ordinem non exire, sed statim pro professis habebantur, et +clandestine recipiebantur; credit quod ex hoc suspicio contra ordinem +haberetur. Cordulis cingebantur supra camisias, quas assumebant [p. 484] +unde volebant; de modo recepcionis non audebant loqui inter se, et qui +revellassent, vel secreta capituliorum, credit quod amisissent habitum. +Receptor suus precepit ei quod non confiteretur nisi sacerdotibus +ordinis, in recepcione sua, quod non servavit, nam quarta die post +recepcionem suam fuit confessus de predictis erroribus fratri Andree de +Bella Petrica gardiano fratrum Minorum de Abbatis Villa, quondam in +capella domus Templi de Bello Vissu Ambianensis diocesis, qui dixit ei +quod in grande peccatum incurerat, et absolvit eum, imposita sibi +penitencia quod jejunaret per unum annum in pane et aqua, sextis feriis, +quod et fecit. Negligentes fuerunt quia non correxerunt errores, nec +denunciaverunt Ecclesie; elemosine restringebantur, hospitalitas +convenienter servabatur quoad recepcionem bonorum virorum; capitulis non +intererant nisi fratres ordinis, et porte capituli firmabantur; quod +magnus Magister cum conventu ordinabat, fuisset servatum, ut credit, in +ordine; et commoti sunt contra ordinem magni viri propter errores que +ordini imponuntur; et credit quod illicita de quibus deposuit essent +nota fratribus ordinis, sed non extraneis; credit quod Magister et alii +confessi fuerint multos errores contra ordinem, nescit quos. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios, in +virtute juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus Floriamonte et aliis +notariis supra ultimo nominatis; prefatus vero magister Amisius +interfuit examinacioni dicti fratris Alelini, quo examinato recessit. + + +Post hec, die Mercurii, in crastinum Purificacionis beate Marie, III +videlicet die mensis Februarii, convenerunt in dicta domo fratrum +Minorum predicti domini Lemovicensis et Mimatensis episcopi et [p. 485] +archidiaconus Tridentinus, dominis archiepiscopo Narbonensi, propter +negocia regia occupato et excusato ut supra, et Matheo de Neapoli +infirmitate detento, propter quam eciam se excusavit per magistrum +Rolandum nuncium suum, ex hoc ad dictos dominos commissarios specialiter +destinatum. Et fuit adductus ibidem ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Thomas de Boncourt Ambianensis diocesis, serviens, +testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum, non defferens mantellum +ordinis, quia ipsum dimiserat una cum aliis in concilio Remensi, et +postea radi fecerat barbam, etatis quinquaginta quinque annorum vel +circa, cum quo fuerat inquisitum per dominum episcopum Ambianensem, qui +nunc est, et absolutus et reconciliatus per eum; qui fuit protestatus +quod non intendebat recedere a deposicione et confessione per eum factis +coram dicto domino episcopo Ambianensi. Lectis autem et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo +ad primos XIII, se credere quod alii fratres ordinis communiter +reciperentur sicut ipse fuit receptus, in festo Assumpcionis beate Marie +nuper lapso fuerunt XXXII anni vel circa, in capella domus Templi de +Sours Carnotensis diocesis, per fratrem Petrum de Maysonseles quondam +presbiterum, de mandato fratris Radulphi de Bonecourt quondam avunculum +dicti testis, preceptoris tunc Carnotensis, presentibus fratribus +Radulpho preceptore domus Templi Parisiensis quondam, cujus cognomen +ignorat, et quodam alio qui fuerat submarescallus ultra mare, et +quibusdam aliis quorum nomina et cognomina ignorat; in cujus recepcione +fuit servatus talis modus: nam cum peciisset ab eo panem et aquam +ordinis, et ei concessisset, fecit eum vovere et jurare super quendam +librum apertum castitatem, vivere sine proprio, obedienciam et obedire +omnibus preceptoribus qui preponerentur eidem; et dixit ei quod servaret +secreta capituliorum et ordinis, sed ante hec vota et juramenta +imposuerat sibi mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt eum +osculati in ore. Post vota vero et juramenta predicta dixit ei dictus +receptor quod secundum puncta ordinis debebat abnegare Deum, et [p. 486] +cum ipse testis respondisset quod non placeret Deo quod ipse faceret, +dictus receptor subjunxit quod quidquid ipse testis gereret in corde, +oportebat eum quod abnegaret ore, et tunc ipse testis dixit: Si oportet +me abnegare, abnegabo ore non corde. Post que de mandato dicti +receptoris abnegavit Deum, dictam abnegacionem faciens ore non corde; +deinde precepit ei quod spueret super quandam parvam crucem de panno +rubeo minorem quam essent cruces quas portabant in mantellis, positam +per ipsum receptorem super quoddam parvum scannum; et cum ipse testis +respondisset quod nullo modo hoc faceret, dixit ei quod hoc oportebat +eum facere, quia erat de punctis dicti ordinis; et tunc ipse testis ita +turbatus quod in vita sua nunquam fuerat ita perturbatus, ut dixit, +spuit non super dictam crucem, sed juxta. Deinde dixit ei quod secundum +dicta puncta debebat eum osculari in ano, et precepit quod eum +oscularetur, sed noluit eum osculari in dicto loco nec alibi quam in +ore. Cum mantellum tradidisset eidem, subsequenter dixit ei quod +secundum dicta puncta poterat carnaliter commisceri fratribus ordinis, +et pati quod ipsi commiscerentur cum eo, ipse tamen testis dixit quod +nullo modo hoc faceret, nec fecit, nec fuit requisitus, nec scit si +fratres dicti ordinis committebant peccatum predictum. Item, dixit quod +eisdem die, loco, hora, presentibus et per eundem fuit receptus, una cum +ipso teste, frater Humbertus cujus cognomen ignorat, de partibus dicti +receptoris qui fuerat natus apud Maysoncelos, nescit cujus diocesis +oriundus, in cujus recepcione fuerunt in omnibus et per omnia jurata, +facta et dicta, licita et illicita, que deposuit fuisse facta in +recepcione sua; et primo fuit receptus dictus Humbertus quam ipse +testis; et dixit se credere quod displicuissent illicita dicto fratri +Humberto sicut et ipsi testi, prout vultus ejusdem Humberti et verba +indicabantur, et quod abnegaverit ore non corde. Plurium recepcionibus +et capitulis non adfuerat, nec plura sciebat de contentis in dictis XIII +articulis, sicut dixit. + +Item, requisitus super XIIII et omnibus sequentibus, respondit [p. 487] +se nichil scire ultra que supra deposuerit, hoc excepto quod ipse bene +credebat ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres ordinis +bene crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent, nec credit +quod laici possent absolvere a peccatis. Non jurabant ordinem non exire, +sed dicebatur eis quod statim pro professis habebantur; clamdestine +recipiebantur, ex quo credit quod suspicio contra ordinem haberetur. +Cordulis cingebantur super pannos lineos cum quibus jacebant, ad hoc, ut +sibi videtur, ne ita libere palparent carnes suas, et eas assumebant +unde volebant; injungebatur ne revelarent secreta capituliorum nec modum +recepcionis, eciam inter se ipsos; si revelassent, perdidissent domum; +quando habebant facultatem confitendi sacerdotibus ordinis, non poterant +aliis confiteri; non audebant, propter timorem vel verecondiam mundi, +revelare errores predictos, de quo male faciebant, et quia eos non +corigebant nec Ecclesie nunciabant; elemosine et hospitalitas fiebant +melius quando fuit ipse testis receptus quod quando fuerunt capti, +nichilominus tamen bene recipiebantur omnes religiosi et boni viri; +audivit dici quod aliquando propter negligencia occurrencia [sic], +tenebantur Parisius capitulia valde mane et secrete; credit quod totus +ordo servasset quod magnus Magister cum conventu ordinasset; grandia +scandala contra ordinem sunt exorta, nec credit propter predicta +illicita que prius non erant nota extraneis, sed fratribus ordinis; si +Magister et alii recognoverunt aliqua, credit quod recognoverunt illa +que ipse confessus est, nec obtulerat se ad defensionem ordinis. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios +quod non revelaret hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint +publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Johannes de Gressibus serviens, [p. 488] +Belvacensis diocesis, preceptor domus templi de Bello Vissu Ambianensis +diocesis, testis suprajuratus, ut deponeret dictum suum, non defferens +mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat in concilio Remensi una cum +pluribus aliis, et postea radi fecerat sibi barbam, etatis septuaginta +duorum annorum vel circa, cum quo fuerat inquisitum per dominum +episcopum Ambianensem, qui nunc est, et absolutus et reconciliatus per +eum; lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis +articulis, respondit ad eos, et primo ad primos XIII, se credere quod +alii fratres reciperentur communiter in ordine, sicut ipse fuit +receptus, Dominica post medium Augustum proximo lapsum fuerunt XXX anni +vel circa, in capella domus Templi de Mofleriis Ambianensis diocesis, +per fratrem Arneum de Villeprous militem quondam, preceptorem tunc +ballivie Pontivi, presentibus fratribus Anrico de Gamaches presbitero +quondam, curato tunc d'Oysemont, Arnulpho de Guise tunc preceptore dicte +domus, Hugone de Frahenvile servientibus, deffunctis; a quo receptore +peciit panem et aquam, societatem et pauperem vestitum ordinis, pluries +antequam ei concedere vellet, et deliberavit eciam pluries cum dictis +fratribus si eum reciperet, et dixit ei quod oporteret eum esse servum +esclavum ordinis, propriam voluntatem propter alienam dimittere, et +multa dura et aspera sustinere, et cum respondisset ipse testis quod +omnia sustineret, fecit eum jurare super quendam librum et vovere +castitatem, vivere sine proprio, et obedire omnibus preceptis que +fierent sibi, servare bonos usus et bonas consuetudines ordinis; +postmodum inposuit sibi mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt +eum osculati in ore; postmodum instruxit eum quot _Paster noster_ +debebat dicere pro horis suis, et qualiter se regeret; deinde precepit +ei quod spueret super quandam crucem de panno rubeo, positam per dictum +receptorem super quoddam scannum; et cum ipse testis respondisset quod +hoc nullo modo faceret, dixit ei quod oportebat eum hoc facere, quia +eorum religio erat talis; et tunc ipse testis multum turbatus et dolens +spuit non super sed juxta dictam crucem; subsequenter precepit ei quod +abnegaret Deum, et cum ipse testis diceret se hoc nullo modo [p. 489] +facturum, dixit ei quod hoc oportebat eum facere, quia talis erat +religio eorum; et tunc abnegavit ore non corde multum turbatus et +dolens, ut dixit; postque dixit ei quod, secundum dictam religionem +eorum, poterat carnaliter commisceri fratribus ordinis, et pati quod +ipsi commiscerentur cum eo; hoc tamen non fecit nec fuit requisitus, nec +credit quod alii fratres dicti ordinis committerent dictum peccatum; +deinde dixit ei quod, secundum dictam religionem, debebat eum osculari +in ano, quod tamen non fecit, quia supportavit eum; alia inhonesta non +intervenerunt in recepcione sua predicta. Item, dixit se, infra tres +septimanas ab ejus recepcione, fuisse confessum de dictis erroribus +fratri Andree de Bella Pertica, quondam tunc commoranti in conventu +fratrum Minorum de Abbatisvilla ejusdem diocesis, in ecclesia dictorum +fratrum Templi d'Oysemont, qui fuit ex hoc multum stupefactus; absolvit +tamen eum inposita penitencia quod jejunaret in pane et aqua per unum +annum, sextis feriis, quod complevit juxta posse suum. Requisitus si +interfuerat aliorum recepcionibus, respondit quod sic, sunt viginti anni +et plus, vidit recipi fratrem Stephanum scutiferum dicti fratris +Arnulphi, cujus cognomen ignorat, in dicta capella de Mofleriis, per +dictum fratrem Arnulphum, pluribus presentibus de quorum nominibus non +recolit, et cum venisset et injunxisset illa que ipse testis voverat et +juraverat, et dictus frater Arnulphus tradidisset eidem Stephano +mantellum, dictus testis habens negociari, quia erat senescallus dicte +domus, recessit, et nescit si ex tunc predicta illicita intervenerunt, +credit tamen quod sic. Item, dixit quod circa idem tempus vidit duos, +quorum nomina et cognomina ignorat, recipi in capella domus Templi +d'Oysemont Ambianensis diocesis per fratrem Johannem de Villa Nova, +quondam tunc preceptorem de Pontivo, pluribus presentibus de quorum +nominibus non recolit, et, tradito eis mantello, ipse testis retraxit se +et ivit per monasterium, et nescit si dicta illicita intervenerunt, +credit tamen quod sic; aliorum recepcionibus et capitulis non +interfuerat, nec plura sciebat de contentis in dictis XIII articulis, +sicut dixit. + +Item, requisitus super XIIII et omnibus sequentibus, respondit [p. 490] +se nichil scire ultra que supra deposuit, hoc excepto quod ipse bene +credebat omnibus ecclesiasticis sacramentis, credens quod alii fratres +bene crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent, et quod +laici non possent absolvere a peccatis; non jurabant ordinem non exire, +sed statim pro professis habebantur, et clamdestine recipiebantur, +nullis presentibus nisi fratribus ordinis; cingebantur cordulis super +camisias cum quibus jacebant, quas accipiebant unde volebant, sed nescit +nec audivit quod cingerentur capita ydolorum; secreta capituliorum et +modum recepcionis eciam inter se non audebant revelare; si revellassent, +nescit si vel qualiter puniti fuissent; debuissent correxisse dictos +errores et Ecclesie nunciasse; elemosinas vidit bene fieri et +hospitalitatem convenienter servari in domibus ordinis in quibus fuit +commoratus, sed potest esse quod in aliis domibus non fierent ita bene; +audivit dici quod capitulis non intererant nisi fratres ordinis; credit +quod totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu ordinasset; +credit quod propter predicta que imponuntur ordini, sunt multe sublimes +persone turbate contra ordinem; credit quod illicita confessata per eum +essent nota fratribus ordinis, sed non extraneis; non obtulerat se alias +deffensioni ordinis. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum per dictos dominos commissarios +quod non revelaret hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint +publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus me Floriamonte +Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit IIII dies dicti mensis Februarii, +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum episcoporum et +archidiaconi Tridentini, in domo predicta, frater Hugo d'Oysimont +serviens, Ambianensis diocesis, testis supra juratus, ut de [p. 491] +poneret dictum suum, non deferens mantellum ordinis, quia voluntarie +ipsum dimiserat diu post concilium Remense, et radi fecerat sibi barbam, +etatis viginti octo annorum vel circa, cum quo inquisitum fuerat, +absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Ambianensem, qui nunc +est, diu ante concilium Remense. Lectis autem et diligenter expositis +sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos +XIII, se nescire si contenta in dictis articulis erant vera, quia non +adfuerat capitulis, nec viderat recipi in ordine, nisi fratrem Johannem +de Latre servientem, Morinensis diocesis, de cujus vita vel morte non +habet certitudinem, quem recepit frater Johannes de Gevisei serviens, +tunc preceptor domus de Loyson diocesis Morinensis, circa festum Omnium +Sanctorum proximo lapsum fuerunt decem anni vel circa, in capella domus +Templi de Corbermont diocesis Morinensis, presente fratre Roberto de Bus +servienti, diocesis Ambianensis, quem credit vivere, et pluribus aliis +de quorum nominibus non recordatur; in cujus recepcione nichil fuit +factum illicitum vel dictum quod ipse testis sciverit vel audiverit +dici. Vidit autem et audivit ipse testis quod predictus Johannes de +Latre peciit panem et aquam ordinis, et concesso ei, vovit et juravit, +tradito sibi prius mantello, castitatem, obedienciam et vivere sine +proprio; et fuit informatus qualiter se regeret, et inter alia fuit ei +dictum quod non portaret litteras vel scripturam alicujus qui non esset +de ordine eorum, nisi sciret quod contineretur in eis. Post que +recesserunt simul de dicta capella, nec credit nec audivit dici quod +post dictum recessum, eadem die vel sequentibus, intervenerunt aliqua +illicita vel inhonesta. Ipse autem testis receptus fuit in capella domus +Templi de Loyson Morinensis diocesis, circa festum Nativitatis Domini +proximo preteritum fuerunt XI anni vel circa, per fratrem Garinum de +Grandi Villarii quondam preceptorem tunc ballivie de Pontivo, +presentibus fratribus Thoma Anglico presbytero quondam, Alelino de +Lineriis, teste supra examinato, Petro Prepositi preceptore Campanie, +quem credit vivere, et Laurencio Blangi quondam in hunc modum: nam cum +peciisset flexis genibus a dicto receptore panem et aquam et [p. 492] +pauperem vestitum ordinis bis, et dictus receptor dixisset ei quod bene +deliberaret, nam ex quo esset religiossus abdicaret a se propriam +voluntatem, et multa dura pati haberet, et ipse testis respondisset +quod, propter honorem Dei et salvacionem anime sue, omnia sustineret, +finaliter recepit eum et imposuit sibi mantellum, et ipse et fratres +astantes fuerunt eum osculati in ore. Post que fecit eum vovere et +jurare castitatem, obedienciam et vivere sine proprio, et instruxit eum +quot _Pater noster_ diceret pro horis suis, quod bene se regeret in +ordine, et quod litteras alicujus qui non esset de ordine, quarum +tenorem ignoraret, non portaret. Postea, recedentibus aliis fratribus et +portam capelle versus se trahentibus, traxit ipsum testem circa latus +altaris, et dixit ei quod, ex quo obligatus erat eorum religioni, +oportebat ipsum abnegare Deum; et cum ipse testis diceret se nullo modo +abnegaturum, dixit ei dictus receptor quod hoc oportebat eum facere, +quia erat de punctis religionis eorum; et tunc ipse testis abnegavit ore +non corde, ut dixit. Post que precepit ei quod spueret super quamdam +parvam crucem, nescit si ligneam vel metallinam, quam idem receptor +receperat, ut videtur ipsi testi, de retro altare, et posuerat eam in +quadam sedili; et cum ipse testis spuere nollet, dixit ei quod hoc +oportebat eum facere, quia erat de punctis ordinis, et tunc spuit non +super sed juxta eam. Postea dixit ei quod, secundum puncta dicti +ordinis, non poterat nec debebat negare corpus suum fratribus ordinis +cum eo volentibus carnaliter commisceri, nec ipsi se ei; hoc tamen non +fecit, nec fuit requisitus, nec scit, nec credit quod fratres ordinis +committerent inter se peccatum predictum. Postea dixit ei quod, secundum +dicta puncta, debebat eum osculari in ano: hoc tamen non fecit, nec +dictus receptor compulit eum. Alia inhonesta non intervenerunt in +recepcione sua predicta, et pocius credit quod alii reciperentur +faciendo illa illicita, quam contrarium, quia dictus receptor dixit ei +quod erant de punctis ordinis: plura nesciens de contentis in dictis +XIII articulis. + + +Item, requisitus super XIIII et omnibus sequentibus, respondit [p. 493] +se nichil scire ultra quam supra deposuit, hoc excepto quod ipse bene +credit, et credit quod alii fratres ordinis crederent ecclesiasticis +sacramentis, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent, nec credit +quod eorum laici et alii quam sacerdotes possent absolvere a peccatis. +Dicebatur eis quod statim pro professis habebantur; januis clausis, +nullis presentibus nisi fratribus ordinis, recipiebantur; cordulis +cingebantur, in signum castitatis, supra camisias suas, quas assumebant +unde volebant, nec scit, nec audivit quod tangerent capita ydolorum. +Injungebatur eis quod non revelarent secreta capitulorum, et si +revelassent, fuissent puniti, nescit qualiter; et sub secreto +capitulorum, credit quod esset secretum recepcionis. Non fuit ei +inhibitum quod non confiteretur, nisi sacerdotibus ordinis; et infra +octo dies a die recepcionis sue, ante prandium, ipse testis confessus +fuit de predictis erroribus, in ecclesia in qua receptus fuerat, cuidam +fratri Carmeliste, qui cognominabatur de Ambianis, cujus nomen ignorat, +qui fuit multum stupefactus de dicta confessione, et signavit se, et +peciit si recesserat a fide, et si predicta fecerat ex corde: quo +respondente quod non, absolvit eum, imposita penitencia quod jejunaret +per annum sextis feriis, quod et fecit; credit quod negligentes fuerunt, +quia non correxerunt errores, nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas +ter in ebdomada vidit sufficienter fieri, in domibus ordinis in quibus +fuit moratus, et hospitalitatem convenienter servari. Clausis januis, +nullis presentibus nisi fratribus ordinis, capitula tenebantur. +Servabatur citra mare, in ordine, quod magnus Magister ultra cum +conventu ordinabat: credit quod scandala contra ordinem sunt exorta +propter predicta illicita, et quod essent fratribus ordinis, sed non +extraneis, nota, et quod Magister et alii sint aliquos errores, nescit +quos, contra ordinem confessi, et non obtulerat se alias deffensioni +ordinis. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum per dictos dominos [p. 494] +commissarios, quod non revelaret hanc suam deposicionem, quousque +attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Raynerius de Larchant serviens, Senonensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non deferens +mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat cum pluribus aliis, in concilio +Senonensi. Postmodum radi fecerat sibi barbam, et fuerat cum eo +inquisitum per dominum episcopum Parisiensem, et absolutus et +reconciliatus per eum; et est etatis L annorum, vel circa. Lectis autem +et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos XIII, quod nesciebat nec credebat quod contenta +in dictis XIII articulis essent vera, quia in recepcione sua non +intervenerant, nec in recepcionibus aliorum quibus affuerat. Ipse autem +receptus fuerat in capella domus Templi de Bello Visu Senonensis +diocesis, in festo beati Andree proximo preterito fuerunt XXXIIII anni +vel circa, per fratrem Johannem de Turno, quondam thesaurario tunc +Parisiensi, presentibus fratribus Theobaldo de sancto Questo preceptore +dicte domus, Radulpho de Grandivillari servientibus, deffunctis, et +quondam fratre clavigero dicte domus, cujus nomen et cognomen ignorat, +in hunc modum: nam cum peciisset panem et aquam ordinis, et finaliter ei +concessisset, et peciisset ab eo si erat servilis condicionis, religioni +vel conjugio alligatus, et multa alia honesta, et ipse testis +respondisset se nullum impedimentum habere, imposuit ei mantellum, et +ipse et fratres astantes fuerunt eum osculati in ore, et fecit eum +vovere et jurare castitatem, obedienciam et vivere sine proprio, servare +bonos usus et bonas consuetudines et secreta ordinis; sed de abnegacione +et spuicione, crimine sodomitico, osculis inhonestis vel aliquo alio +illicito non fuit ei aliquid dictum vel factum, nec in recepcione +fratris Johannis de Langivile, in Belvacino quondam, quem vidit recipi +secundum modum predictum licium, circa festum Nativitatis Domini, +fuerunt circiter XVIII anni, per dictum fratrem Theobaldum de [p. 495] +sancto Questo, in capella dicte domus de Bello Visu, non recolit quibus +presentibus: vidit eciam recipi fratrem Droy le Monnier, quondam in +capella domus Templi de Salice super Yonem, Altisiodorensis diocesis, +per fratrem Galterum de Colay, quondam preceptorem tunc dicte domus de +Salice, presente dicto fratre de Lingivile, et Berterio Umhario dicte +domus, deffunctis. Nec in dictis recepcionibus fuit aliquid factum vel +dictum illicitum, nec post, quod ipse testis sciverit vel audiverit; +plura nesciens de contentis in dictis XIII articulis, nec in omnibus +aliis, hoc excepto quod ipse bene credit ecclesiasticis sacramentis, et +credit quod alii fratres ordinis crederent, et quod eorum sacerdotes +debite celebrarent; nec credit quod eorum preceptores laici possent +absolvere a peccatis; poterant tamen remittere penas et disciplinas +ordinis: jurabant ordinem non exire; statim pro professis habebantur; +clausis januis, et nullis presentibus, nisi fratribus ordinis, +recipiebantur, ex quo credit quod esset suspicio contra eos. Non credit +quod carnaliter commiscerentur, nec quod haberent ydola; cordulis +cingebantur super camisias, cum quibus jacebant ad restringendam carnem, +et eas assumebant unde volebant. Injungebatur per sacramentum quod non +revelarent secreta capitulorum, et inter se loquebantur de modo +recepcionis eorum. Absque necessitate non poterant confiteri, nisi +sacerdotibus ordinis. Non credit quod essent errores in ordine, nec quod +fuerint negligentes in eis corrigendis nec denunciandis Ecclesie, et +credit quod citra mare et ultra mare reciperentur sicut deposuit se +fuisse receptum. Elemosine et hospitalitas bene servabantur in ordine, +et precipiebatur quod ecclesias et senes venerarentur. Omnes seculares +excludebantur quando tenebantur capitula, et porte firmabantur; totus +ordo servasset quod magnus Magister cum conventu ordinasset; postquam +capti fuerunt, multi sunt contra ordinem oblocuti. Credit quod bonus +modus recepcionis confessatus per eum esset notus fratribus ordinis. +Requisitus si alias obtulerat se deffensioni ordinis, respondit quod +non; sed fuerat super hoc requisitus, et respondit quod non erat potens +et sufficiens ad defendendum, ut dixit. Requisitus si fuit [p. 496] +confessus aliquos errores coram dicto domino episcopo Parisiensi, +respondit se non recordari, adjiciens quod, antequam dictus dominus +episcopus Parisiensis inquireret cum eo, fuerat questionatus. Requisitus +si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel temporali +comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro veritate dicenda. +Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam deposicionem quousque +attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Petrus de Arbleyo serviens, Parisiensis diocesis, +testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non defferens mantellum +ordinis, quia ipsum dimiserat in concilio Senonensi, et postmodum +fecerat sibi radi barbam, et fuit inquisitum cum eo, et absolutus et +reconciliatus per dominum episcopum Parisiensem, et est quadragenarius +vel circa. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis +articulis, respondit ad eos, et primo ad primos XIII, protestacione +premissa, quod non intendebat recedere a deposicione per eum facta coram +dicto domino episcopo Parisiensi; se nescire si contenta in dictis +articulis erant vera vel non, quia non interfuerat capitulis nec aliorum +recepcionibus, nec audivit dici; nec fuerat in ordine nisi sedecim +mensibus vel circa ante capcionem eorum. Fuerat autem receptus, circa +festum beati Barnabe; per fratrem Johannem de Turno thesaurarium Templi +Parisiensis, testem supra juratum, in capella domus Templi de Soysiaco +Meldensis diocesis, presentibus fratribus Petro de Montenhi presbytero, +P. de Torta Villa preceptore Parisiensi, Petro de Fontanis grangerio +dicte domus, et Matheo de Cayneyo servientibus, deffunctis, in hunc +modum. Nam cum peciisset panem et aquam, societatem et pauperem vestitum +ordinis, et deliberassent inter se et eum fecissent retrahere, rediit et +iterum peciit predicta, et pecierunt ab eo si erat servilis condicionis, +religioni vel conjugio vel debitis obligatus, quo respondente quod non, +et quod erat de legitimo matrimonio natus, deliberaverunt [p. 497] +iterum eo sedente ad partem. Post que dictus receptor, vocato eo, +imposuit sibi mantellum, et dictus presbyter primo, postmodum receptor +et exinde alii fratres astantes fuerunt eum osculati in ore, et dictus +presbyter dixit quasdam oraciones, et aspersit aquam benedictam super +eum. Post que fecerunt eum vovere et jurare castitatem, obedienciam, +vivere sine proprio, servare bonos usus et bonas consuetudines, malas +reprobare, et non revelare secreta capituliorum. Postea, ceteris +fratribus recedentibus, dictus frater Matheus trahens eum retro altare, +dixit ei quod abnegaret Deum, et cum ipse testis responderet quod hoc +nullo modo faceret, dixit ei quod hoc oportebat eum facere, alioquin +esset incarceratus et perditus; et tunc ipse testis abnegavit ore non +corde, ut dixit. Deinde precepit ei quod spueret super quamdam crucem +ligneam, in qua erat ymago Crucifixi, acceptam per dictum fratrem +Matheum in dicta capella, quam tenebat in manu sua; et dictus testis +noluit spuere super eam, sed spuit juxta. Deinde precepit ei quod +oscularetur eum in umbilico; et cum ipse testis nollet hoc facere, dixit +ei: Ergo osculeris me in ano. Et tunc ipse testis elegit eum osculari in +umbilico, et osculatus fuit; de crimine sodomitico vel de aliqua alia re +illicita non fuit locutus eidem, nec credit quod dictum crimen +sodomiticum committeretur per fratres ordinis. + +Requisitus si dixerat ei quod predicte abnegacio, spuicio et deosculacio +umbilici essent de punctis ordinis, respondit quod non. + +Item, requisitus super XIV et omnibus aliis sequentibus, respondit se +nichil scire ultra quod supra deposuit, excepto quod ipse bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, credens quod alii fratres ordinis bene +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; sed non credit +quod ille qui precepit sibi dicta illicita esset bonus Christianus, nec +quod preceptores laici possent absolvere a peccatis. Clandestine +recipiebantur, ex quo credit quod suspicio contra ordinem haberetur; +cordulis assumptis unde volebant cingebantur super camisias cum quibus +jacebant. Si revelassent secreta capituliorum, puniti fuissent ad +carcerem vel aliter. Non inhibebatur quod non confiterentur [p. 498] +nisi sacerdotibus ordinis; et infra quatuor dies a recepcione sua ipse +testis fuit confessus de predictis erroribus, in capella in qua fuerat +receptus, fratri Stephano de Pontissara ordinis fratrum Minorum, tunc +commoranti in conventu eorum Meldensi, qui fuit valde stupefactus de +predictis, et interrogavit eum si fecerat predicta ex corde; quo +respondente quod non, absolvit eum, imposita sibi penitencia quod +jejunaret per annum sextis feriis in pane et aqua, quod et fecit. Credit +quod negligentes fuerunt, si sciebant errores et non correxerunt nec +denunciaverunt Ecclesie; sed magis credit quod errores per eum +confessati non intervenirent in aliorum recepcionibus quam contrarium. +In locis in quibus fuit moratus in ordine, vidit elemosinas et +hospitalitatem convenienter servari, sed audivit dici quod in aliquibus +locis restringebantur, et quod capitulia clam tenebantur, credens in +ordine fuisse servatum quod magnus Magister cum conventu statuisset, et +quod grandia scandala exorta sint contra ordinem propter illa que +imponuntur eidem; et audivit dici quod magnus Magister et alii confessi +sunt aliquos errores contra ordinem. Ad cujus deffensionem se alias non +obtulerat, nec sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, sed pro dicenda veritate, ut dixit; +cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam deposicionem quousque +attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit quinta dies dicti mensis +Februarii, convenerunt in dicta domo dicti domini episcopi Matheus et +archidiaconus Tridentinus, et fuit adductus ad presenciam eorumdem +frater Guillelmus de Arreblayo elemosinarius regius, Parisiensis +diocesis, preceptor domus Templi de Soysiaco Meldensis diocesis, +serviens, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum; non defferens +mantellum ordinis, quia, cum alii fratres ordinis abjecerint mantellos +suos in concilio Senonensi, aliqui, qui recipiebant mantellos [p. 499] +aliorum, receperunt absque ejus connivencia dictum mantellum. Postmodum +radi fecerat sibi barbam, et ante dictum concilium per XIII menses +fuerat inquisitum cum eo, et absolutus et reconciliatus per dominum +episcopum Parisiensem; et est etatis quadraginta quinque annorum vel +circa; qui fuit ante omnia protestatus quod, per aliqua que dicat vel +faciat, non intendit recedere a deposicione per eum facta coram dicto +domino episcopo Parisiensi. Lectis autem et diligenter expositis sibi +omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos +XIII, quod non multa sciebat de secretis ordinis, quia non habuerat +longo tempore preceptorias, et quia, post recepcionem suam, fuit +confessus fratri Johanni de Meldis gardiano fratrum Minorum Meldensium +quondam, quasi post dimidium annum; et ille imposuit sibi penitenciam, +auditis erroribus qui intervenerant in recepcione sua, quod precaveret +sibi ne ex tunc interesset in aliquo loco in quo fierent predicta +illicita, et quod jejunaret toto tempore vite sue diebus sabativis, quod +et fecit; et dictam confessionem fecit quadam camera dicte domus de +Soysiaco, que vocatur Cordelariorum; propter que retraxit se, ne +interesset loco in quo fierent predicta illicita; et si intererat votis +et tradicionibus mantellorum, postmodum recedebat, pretendens se +occupatum racione officit sui quod habebat; et ideo non vidit in aliorum +recepcionibus fieri predicta illicita; audivit tamen dici quod in +recepcionibus aliquorum faciebant eos abnegare Deum et illa illicita que +ipse fecit in recepcione sua; et credit quod propter confessiones +aliorum et propter illa que audivit dici a fratribus ordinis, quod +communiter reciperentur alii sicut ipse fuit receptus per fratrem +Johannem de Turno quondam thesaurarium Parisiensem, in quadam die +Veneris intra tempus messium et vindemiarum erunt XXVII anni vel circa, +in capella domus Templi de Furchis Senonensis diocesis, presentibus +fratribus Raynaldo de Latigniaco Sicco presbytero, Petro de Cormeliis; +Guillelmo Lotoringi preceptore de Bello Visu, et Roberto Picardi +preceptore dicte domus de Furchis servientibus, deffunctis; in cujus +autem recepcione fuit servatus iste modus. Nam dicti fratres P. [p. 500] +de Cormeliis et Guillelmus Lotoringi venerunt ad ipsum testem existentem +in quadam camera, ex parte receptoris, petentes ab eo si volebat esse +frater ordinis; quo respondente quod sic, dixerunt quod bene cogitaret, +quia oporteret eum abdigare propriam voluntatem et eam subjicere alieno +arbitrio, vigillare quando vellet dormire, esurire quando vellet +comedere, esse in uno loco quando vellet esse in alio, et multa dura et +aspera sustinere; et quod bene deliberaret si predicta poterat +sustinere. Et cum respondisset quod bene omnia sustineret, pecierunt ab +eo si habebat infirmitatem latentem ex qua esset impotens ad servicium +ordinis; si erat excommunicatus, matrimonio vel alteri religioni +obligatus, si servilis conditionis, et si habebat aliquod aliud +impedimentum propter quod non posset esse frater dicti ordinis, et si +aliquid dederat vel promiserat ut in dicto ordine reciperetur; nam si, +post ejus recepcionem, reperiretur aliquid de predictis, repelleretur +cum ignominia ab ordine eorumdem, et ille eciam qui recepisset aliquid +ab eo puniretur. Quo respondente nullum se habere impedimentum de +predictis, instruxit eum ut, capellam predictam ingrediens, peteret a +dicto thesaurario, flexis genibus, panem et aquam, societatem et +pauperem vestitum ordinis amore Dei concedi eidem. Et cum hoc fecisset, +et dictus thesaurarius respondisset ei quod grandem rem petebat et quod +bene deliberaret, quia oporteret eum multa dura et aspera sustinere, et +ipse respondisset quod omnia sustineret cum divino adjutorio, finaliter +voluit scire ab eo per sacramentum si in ipso erat aliquid ex +impedimentis predictis, per dictos fratres P. et Guillelmum expositis +eisdem, et eo respondente sub dicto juramento quod non, fecit eum vovere +et jurare super quemdam librum apertum servare castitatem, obedienciam, +vivere sine proprio, [servare] bonos usus et bonas consuetudines et +secreta ordinis, et quod pro posse suo juvaret ad acquirendum Terram +sanctam. Postmodum imposuit sibi mantellum et birretum, dicto presbytero +dicente psalmum: _Ecce quam bonum et quam jocundum_, et aspergente aquam +benedictam super eum, et dicti presbyter et thesaurarius [p. 501] +fuerunt eum osculati in ore; deinde instruxit eum quot _Pater noster_ +debebat dicere pro horis suis, qualiter debebat se regere in ecclesia, +et in mensa, et in ordine; et exposuit sibi casus propter quos poterat +perdere ordinem et mantellum. Deinde recedens dictus thesaurarius +precepit ipsi testi quod faceret illa que dicti fratres Petrus et +Guillelmus preciperent ei; et presbyter recessit cum dicto thesaurario, +qui habebat equitare ante prandium per tres leuchas. Postea dictus +frater Guillelmus accepit unam crucem de altari argentatam, in qua erat +ymago Crucifixi, et firmatis ostiis capelle predicte, precepit ei quod +abnegaret Jhesum Christum; et cum ipse testis resisteret, dixit ei: +Oportet quod hoc facias: quia promisisti obedienciam, et thesaurarius +precepit tibi quod tu faceres illa que nos diceremus tibi, et nisi +velles facere, tu esses mortuus et perditus, nam ita est consuetum +fieri. Tunc ipse testis abnegavit Jhesum Christum ore non corde. Deinde +precepit quod spueret supra dictam crucem, et ipse spuit non supra sed +juxta. Deinde dixit ei quod poterat secundum consuetudinem ordinis +carnaliter commisceri fratribus ordinis; non tamen hoc fecit nec fuit +requisitus, nec scit nec credit quod inter fratres dicti ordinis +committeretur dictum peccatum. Post que dixit ei quod, secundum +consuetudinem ordinis, debebat osculari receptorem vel ejus locum +tenentem in ano, sed ipsi remittebant ei dictum osculum, volebant tamen +quod si requireretur a fratribus ordinis an dictum osculum fecisset, +responderet quod sic. Alia inhonesta non intervenerunt in recepcione sua +predicta, nec scit alia de contentis in XIII articulis supradictis. +Requisitus quorum recepcionibus interfuerit, respondit quod recepcioni +fratris Adam de Benovalle, qui vivit ultra mare, et credit eum vivere, +quem recepit frater Hugo de Peraldo in capitulio generali Parisius quod +celebrabatur in festo nativitatis beati Johannis Baptiste, et credit +quod sint elapsi VIII anni, et fuit presens frater Adam de Vollencourt, +testis supra examinatus, et Galterus de Liencourt miles, propinquus +dicti Ade, et alii plures. Interfuit eciam recepcioni Johannis de +Parisius servientis, filii Hisabellis de Aurelianis, quem recepit dictus +frater Hugo de Peraldo Parisius in capitulio generali; de [p. 502] +tempore recepcionis non recordatur, sed credit quod sint decem anni +elapsi. Interfuit eciam plurium aliorum recepcionibus, de quorum +nominibus et presentibus non recordatur; in quibus quidem recepcionibus +nichil vidit fieri illicitum, quia recedebat ex causis supradictis, +mantellis traditis eisdem. + +Item, requisitus super XIV et omnibus sequentibus articulis, respondit +se nichil scire ultra quod supra deposuit, hoc excepto quod ipse bene +credebat et credit quod alii fratres crederent ecclesiasticis +sacramentis, et quod eorum sacerdotes secundum sacra Ecclesie debite +celebrarent; nec credit quod eorum preceptores laici vel Magister +possint absolvere a peccatis; jurabant ordinem non exire sine licencia +superiorum suorum qui eam dare possent. Statim pro professis habebantur. +Clandestine recipiebantur, firmatis januis, in capitulis generalibus, +quibus interfuit Parisius. Vidit super altare frequenter quoddam capud +argenteum, quod vidit adorari a majoribus qui tenebant capitulum, et +audivit dici quod erat capud unius ex undecim milibus virginum, et hoc +credebat ante capcionem eorum; sed nunc, propter illa que audivit de +ydolis et de capitibus ydolorum de quibus articuli faciunt mencionem, +suspicatur quod esset capud ydoli, quia videtur sibi quod haberet duas +facies, et quod esset terribilis aspectu, et quod haberet barbam +argenteam. Requisitus si dictum capud ostendebatur populo in +sollempnitatibus, respondit se credere pocius quod sic, quando +ostendebantur alie reliquie, quam contrarium. Requisitus si cognosceret +dictum capud, si ostenderetur eidem, respondit se credere quod sic, ex +quo dicti domini commissarii deliberaverunt mittere ad domum Templi +Parisiensis, ad sciendum si ibi erat dictum capud. Item, dixit quod +cordulis cingebantur, pro restrinctione carnis, supra camisias, quas +recipiebant unde volebant; nec unquam audivit quod dictis cordulis +aliqua ydola tangerentur. Credit pocius quod alii communiter +reciperentur in ordine, eo modo quo deposuit se receptum fuisse, quam +contrarium, aliter nescit. Si revelassent secreta capituli, vel modum +recepcionis, habuissent satis pati, eciam si revelassent [p. 503] +fratribus ordinis qui non interfuissent. Non audivit injungi quod non +confiterentur nisi sacerdotibus ordinis; imo, bene confitebantur aliis. +Fratres qui sciebant dictos errores negligentes fuerunt, quia non +correxerunt, nec denunciaverunt Ecclesie. In locis in quibus fuit +moratus, vidit elemosinas fieri et hospitalitatem teneri sufficienter. +Audivit tamen dici quod frater Ger. de Villaribus, tunc preceptor Brie +et Montis Suessionensis, fecit restringi et quasi anichilari aliquo +tempore elemosinas, in domo de Colomeris Meldensis diocesis. Clam +tenebantur capitulia, januis clausis, nullis presentibus nisi fratribus, +de die tamen, et post missam et sermonem. Servatum fuisset quod magnus +Magister cum conventu ordinasset, si fuisset bonum et male; sed semel +ordinavit, in Monte Pessulano, quod non comederent nisi unum ferculum de +carnibus, et non fuit servatum. Credit quod grandia scandala sint contra +ordinem exorta, propter confessiones per fratres ordinis factas, et quod +errores confessati per eum essent noti fratribus ordinis ante eorum +capcionem, sed non extraneis; et quod magnus Magister et alii confessi +fuerunt abnegacionem et aliquos alios errores contra ordinem, ad cujus +defensionem se non obtulerat ipse testis, ut dixit. Requisitus si sic +deposuerat precepto, timore, amore, odio, vel comodo temporali habito +vel habendo, respondit quod non, sed pro veritate dicenda. Cui fuit +impositum quod non revelaret hanc suam deposicionem, quousque +attestationes fuerint publicate. Et est sciendum quod ipse testis fuit +in dicto concilio Senonensi condempnatus ad carcerem perpetuum, +reservata potestate mitigandi, secundum portamentum ejusdem, ut dixit. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Jacobus le Verjus serviens, Meldensis diocesis, +testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non deferens mantellum +ordinis, quia ipsum dimiserat cum pluribus aliis in concilio Senonensi. +Postmodum radi fecerat sibi barbam, cum quo fuerat inquisitum, [p. 504] +absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Parisiensem; et est +septuagenarius vel circa. Lectis autem et diligenter expositis sibi +omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos +XIII, se nescire si contenta in dictis articulis erant vera, quia non +viderat predicta fieri. Quando tamen ipse fuit receptus in ordine, +Dominica proxima ante Pentecosten proximo preteritum fuerunt quadraginta +anni vel circa, in capella domus Templi de Colomeriis Meldensis +diocesis, per fratrem Johannem de Moncellis quondam militem, preceptorem +tunc de Bria, presentibus fratribus Gerardo preceptore Priminensi +presbytero, Roberto Frisonre preceptore dicte domus de Colomeriis, +Gerardo la Vinhie et Lamberto le Ganheur servientibus, deffunctis, +dictus testis, flexis genibus, peciit a dicto receptore sibi concedi +panem et aquam et societatem et vestitum ordinis. Quo respondente quod +grandem rem petebat et quod bene deliberaret, quia oporteret eum multa +dura et aspera sustinere, ipse testis respondit quod omnia predicta bene +sustineret. Post que dictus receptor deliberavit pluries cum fratribus +astantibus si reciperet eum, et precepit ei quod rogaret Deum ut +dirigeret eum, et oraret coram quodam altari; et cum hoc fecisset, +finaliter fecit eum vovere et jurare castitatem, obedienciam, vivere +sine proprio, et quod non interesset loco in quo aliquis nobilis homo +vel nobilis mulier suo studio exheredaretur injuste. Postmodum imposuit +ei mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt eum osculati in ore, +et instruxit eum quot _Pater noster_ debebat dicere pro horis suis, et +qualiter se regeret in ordine. Et postmodum iverunt ad prandium; quo +assumpto, receptor predictus vocavit eum solum ad dictam capellam, et +precepit ei existenti juxta altare quod abnegaret Deum; et dictus testis +credidit quod trufando diceret dicta verba, et respondit quod hoc non +faceret; et dictus receptor dixit ei quod hoc oportebat eum facere; quo +audito, abnegavit Deum ore non corde. Deinde precepit ei quod spueret +supra quamdam crucem ligneam, in qua non erat imago Crucifixi, quam idem +receptor receperat de altari et tenebat in manu, et ipse spuit [p. 505] +non super sed juxta eam. Sed de osculis inhonestis vel crimine +sodomitico vel aliquo alio illicito non fuit locutus eidem, nec credit +quod predicta oscula illicita fierent, nec quod dictum sodomiticum +peccatum committeretur in ordine; nec alia scit de contentis in XIII +articulis supradictis. Requisitus si credit quod alii reciperentur +communiter in ordine, sicut ipse fuit receptus, quoad dicta illicita, +respondit quod non, quia non viderat fieri nec audiverat dici quod +fierent; et tamen viderat recipi fratrem Anricum, cujus cognomen +ignorat, clavigerum tunc domus Templi Remensis, in capella dicte domus, +per fratrem Johannem le Verjus, fratrem quondam ejusdem testis, sunt XX +anni vel circa, presente fratre Richardo de Remis presbytero dicte +domus, mortuo. Viderat eciam recipi fratrem Johannem Agricolam, cujus +cognomen ignorat, quondam per fratrem Godofredum, tunc preceptorem Brie, +in capella dicte domus de Colomeriis, sunt vigenti anni, vel circa, +presentibus dicto fratre Roberto Frisone et Lamberto Agricola, +deffunctis. In quorum recepcionibus nichil fuit factum illicitum nec +post, quod ipse sciat vel credat. + +Item, requisitus super XIIII et omnibus aliis sequentibus, respondit se +nichil scire ultra quod supra deposuit, hoc excepto quod ipse bene +credebat et credit, quod alii fratres crederent ecclesiasticis +sacramentis, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; nec credit +quod laici possent absolvere a peccatis. Preceptores tamen eorum +imponebant eis penas ordinis; statim pro professis habebantur, et +clandestine recipiebantur. Cingebantur cordulis, assumptis unde +volebant, supra pannos lineos cum quibus jacebant. Injungebatur eis per +sacramentum quod non revellarent secreta capitulorum; si revelassent, +nescit qualiter puniti fuissent. Non fuit ei inhibitum quod non +confiterentur nisi sacerdotibus ordinis; et infra octo dies a recepcione +sua, fuit confessus de predictis erroribus, in capella domus eorum de +Privino, cuidam fratri Minori, cujus nomen et cognomen ignorat, qui +venerat ad dictum locum, et absolvit eum, imposita penitencia quod +jejunaret per unum annum, in diebus venerinis. Tempore quo fuit [p. 506] +in ordine, vidit in eo hospitalitatem et elemosinas convenienter fieri +et teneri; in capitulis particularibus, in quibus tantum adfuit, +claudebantur porte, et servabatur in ordine quod magnus Magister cum +conventu ordinabat. Nunc grandia scandala contra ordinem sunt exorta, +propter illa de quibus agitur contra eum. Requisitus si alias obtulerat +se deffensioni ordinis, respondit quod bene venerat cum aliis pluribus, +sed in speciali non obtulerat. Requisitus si sic deposuerat prece, +precepto, timore, amore, odio, vel temporali comodo habito vel habendo, +respondit quod non, sed pro veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod +non revellaret hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint +publicate. Et est sciendum quod, ante deposicionem suam predictam, fuit +protestatus quod non intendebat recedere a confessione per eum facta +coram dicto domino episcopo Parisiensi. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit VI dies dicti mensis Februarii, +fuit adductus ad presenciam eorum dominorum commissariorum, in domo +predicta, frater Johannes de Rumpreyo serviens, diocesis Lingonensis, +testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non deferens mantellum +ordinis, quia in concilio Senonensi quidam (nescit qui) amoverunt a +collo suo et projecerunt in terram; postmodum fecit sibi radi barbam; +cum quo fuit inquisitum per dominum episcopum Aurelianensem, Senonis +sede vacante, et absolutus et reconciliatus; et est etatis quadraginta +annorum vel circa. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et +singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos XIII, se non +vidisse nec audivisse dici contenta in dictis articulis; nec ipse fecit, +licet recognoverit alias se fecisse abnegacionem, quia fuerat ter +questionatus; nec vidit aliquem recipi, nam erat agricola; nec interfuit +capitulis eorum. Ipse autem fuit receptus in capella domus Templi de +Volenis Lingonensis diocesis, in proxima septimana Paschali erunt +XVI anni vel circa, per fratrem P. de Buris, quondam tunc [p. 507] +preceptorem de Buris, presentibus fratribus Radulpho de Buris avunculo +ipsius testis, Petro de Castellioneto servientibus, et Petro de Seneto +Castro presbytero, deffunctis, ut credit, in hunc modum: nam cum +peciisset, flexis genibus, panem et aquam ordinis et societatem fratrum, +dictus receptor dixit ei quod grandem rem petebat, et quod multas +asperitates oporteret eum sustinere, dimittendo suam propriam +voluntatem, et obedire mandatis et preceptis aliorum quos forte non +crederet tantum valere, quantum ipse valebat, et quod exiret extra +capellam, bene deliberaret; et cum exivisset, et deliberacione habita +vocatus rediens eadem peciisset, dixit ei receptor quod secundum eorum +statuta statim esset professus, postquam eum recepisset, nec extunc +liceret ei egredi dictum ordinem, et ideo plene deliberaret ante +ingressum; ipso autem teste respondente quod bene deliberaverat et pro +recepcione sua instante, requisivit per juramentum prestitum ab ipso +teste tangendo quemdam librum, si erat servilis condicionis, matrimonio, +religioni vel debitis obligatus vel excommunicatus, et si habebat +infirmitatem latentem ex qua esset impotens et inhabilis ad serviendum +ordini; et cum respondisset per juramentum suum quod non, precepit quod +iterum exiret capellam, et deliberaret; et ipse receptor locutus fuit +cum fratribus. Post que rediens ipse testis peciit id quod supra; et +tunc dictus receptor dixit quod oporteret eum multum jejunare, et jacere +cum caligis et cum camisia, et cingi una cordula; et dixit ei quod non +debebat interesse loco in quo ejus studio daretur falsum judicium, vel +nobilis homo vel nobilis mulier exheredaretur injuste; et quod servaret +bonos usus et bonas consuetudines ordinis, et malos suo posse +reprobaret; quod non devastaret elemosinas et bona ordinis, et quod +religiosos et bonos homines declinantes ad domos ordinis, in quibus ipse +esset, bene recolligeret secundum posse suum, et bona ordinis eis +distribueret convenienter; et quod servaret castitatem, obedienciam, et +viveret sine proprio, et si intereret [sic] aliquis de fratribus ordinis +defficiens, quod bis vel ter secrete correperet eum, et si sic [p. 508] +nollet corrigi, denunciaret superiori suo; et multos casus exposuit sibi +propter quos poterat perdere ordinem vel mantellum, ut si subtraheret +bona ordinis et aliqua consimilia. Post que dixit ei quod adhuc +deliberaret iterum si volebat esse frater eorum, et quod exiret extra; +cum autem exivisset et postmodum rediisset et peciisset id quod supra, +dictus receptor dixit fratribus astantibus quod si sciebant in eo +aliquid impedimentum, dicerent tunc, quia melius esset quam quando esset +receptus; et cum dicerent quod nullum sciebant impedimentum in eo, et +quod bonum erat recipere eum, dictus receptor fecit eum jurare +supradicta, de quibus premonuerat eum, et tradidit ei mantellum; et ipse +et fratres astantes fuerunt eum osculati in ore; deinde instruxit eum +quot _Pater noster_ diceret pro horis suis et pro vivis et deffunctis, +et quod inciperet dicere Pater noster in honorem beate Marie, et +finiret, quod ter confiteretur et communicaret in anno, et perageret +penitencias quas sacerdotes imponerent ei; sed de abnegacione, +spuicione, osculis inhonestis, crimine sodomitico vel aliquibus aliis +inhonestis non fuit locutus eidem; nec plus scit de contentis in XIII +articulis supradictis. + +Item, requisitus super XIV et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire ultra quod supra deposuit, hoc excepto quod ipse bene credit +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii bene crederent, et quod +eorum sacerdotes debite celebrarent, nec credit quod laici possent +absolvere a peccatis. Clandestine recipiebantur, nullis presentibus nisi +fratribus ordinis, et forte ex hoc habebatur suspicio contra eos; sed +ipse nescit hoc, nec scit nec credit quod committeretur peccatum +sodomiticum in ordine, nec quod cordula qua cingebatur tetigerit ydolum. +Credit quod omnes reciperentur in ordine sicut deposuit se fuisse +receptum. Precipiebatur quod non revelarent secreta capitulorum; nec +fuit sibi inhibitum, nec scit quod inhiberetur aliis quod non +confiterentur nisi fratribus ordinis. Si sciebant errores in ordine, +fratres ordinis fuerunt negligentes quia non correxerunt eos nec +denunciaverunt Ecclesie. Audivit dici quod clam capitula [p. 509] +tenebantur. Si Magister ordinis male faceret, alii reprehenderent eum; +grandia scandala sunt exorta contra ordinem propter illa que imponuntur +ei, audivit quod magnus Magister et alii sunt confessi aliquos errores +contra ordinem, sed nescit quos. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem, quousque attestationes fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Johannes de Buffavent serviens, Claramontensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non deferens +mantellum ordinis, quia in concilio Senonensi quondam servientes +amoverunt eum sibi, et postmodum radi fecerat sibi barbam; cum quo +inquisitum fuerat, absolutus et reconciliatus per dominum episcopum +Parisiensem, et est etatis triginta quinque annorum, vel circa. Lectis +autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos, et primo ad primos XIII, se nescire nec credere quod +contenta in dictis XIII articulis servarentur in recepcionibus fratrum +ordinis, quia vidit recipi fratrem Anricum de Anglesi militem, quondam +combustum Parisius, per fratrem Guillelmum de Liris militem, qui +auffugit quando alii capti fuerunt, in capella domus Templi de Biciis +Nivernensis diocesis, in die Brandonum proxima erunt quinque vel sex +anni, presentibus fratribus Guillelmo Gatz milite, qui affugit, Anrico +Donarcan serviente quondam, Galtero dispensatore dicte domus; in cujus +recepcione nichil fuit factum vel dictum illicitum. Plures non vidit +recipi, nec interfuit capitulis eorum; ipse autem testis receptus fuit +in capella domus Templi de Campo Alamani Nivernensis diocesis, per +fratrem Anricum Dornarcan, quondam preceptorem dicte domus, in quindena +festi Omnium Sanctorum proximo venturi erunt XII anni, presentibus +fratribus Laurencio de Villa Moson et Raynaudo de Brinone servientibus, +deffunctis, in hunc modum: nam peciit ter interpolate panem et [p. 510] +aquam et societatem ordinis amore Dei, et ter ei fuit responsum quod +bene deliberaret, quia multa dura oporteret eum pati, et non haberet +forsitan equos et vestes quos videbat eos habere, et quod rogaret Deum +ut eum dirigeret; et cum hoc fecisset, et ipsi deliberassent ad invicem +recipere eum, voluerunt scire ab eo per juramentum si erat servilis +condicionis, excommunicatus, alteri religioni, matrimonio vel debitis +obligatus, et si habebat infirmitatem latentem; quo respondente quod +non, fecit eum vovere et jurare castitatem, obedienciam, vivere sine +proprio, servare bonos usus et bonas consuetudines ordinis. Postmodum +imposuit sibi mantellum, et ipse et fratres astantes osculati fuerunt +eum in ore, et instruxerunt eum quot _Pater noster_ deberet pro horis +suis dicere, et qualiter deberet se in ordine regere. Cum autem +recederent, et essent quasi in medio ecclesie, dictus receptor dixit ei +quod adhuc habebat ei aliquid dicere, et ipso teste respondente que, +dixit receptor quod oportebat eum abnegare Deum et spuere super crucem; +et cum ipse testis diceret quod hoc nullo modo faceret, dictus frater +Raynaudus dixit eidem ridendo: Non cures, quia hoc non est nisi quedam +truffa. Post que, ad preceptum dicti receptoris, cum aliquantulum +repugnasset, finaliter abnegavit Deum ore, non corde. Postea precepit ei +quod spueret supra quamdam crucem ligneam, in qua nulla erat pictura nec +ymago, existentem in quadam fenestra dicte capelle, et ipse testis +noluit spuere super, sed juxta. Cum autem exivisset dictam capellam idem +testis, peciit a dicto fratre Raynaudo, si predicte abnegacio et spuicio +debebant fieri secundum religionem eorum, et dictus Raynaudus dixit quod +non, sed quod receptor dixerat ei pro trufa; et si dixisset ei quod +secundum religionem eorum debebant predicta fieri, habebat ipse testis +tunc propositum, ut dixit, ab eo recedendi et statim habitum abjiciendi; +nichilominus tamen petiit a dicto fratre Laurencio, eadem die ac nocte, +qui respondit ei quod truffatorie erant sibi dicta, et quod non curaret, +quia dictus receptor erat quidam truffator, qui sic truffabatur [p. 511] +de gentibus. Alia inhonesta vel illicita non intervenerunt in recepcione +sua predicta; nec scit plus de contentis in XIII articulis supradictis, +nec in aliis, hoc excepto quod bene credit ecclesiasticis sacramentis, +et credit quod alii fratres ordinis bene crederent, et quod eorum +sacerdotes debite celebrarent, nec credit quod laici eorum possent +absolvere a peccatis, nec quod fierent inter eos oscula inhonesta. +Juravit ordinem non exire pro meliori vel pejori. Clandestine +recipiebantur, ex quo credit quod esset suspicio contra eos; nec audivit +dici quod carnaliter commiscerentur, nec quod haberent ydola; nec quod +cordula sibi tradita tetigerit capita ydolorum. Non fuit ei inhibitum +quod non confiteretur nisi fratribus ordinis. Non audivit quod elemosine +et hospitalitas fuerint retracte in ordine, nec quod excubie ponerentur +in capitulis que secrete tenebantur; et credit quod in ordine fuisset +servatum quod magnus Magister cum conventu ordinasset; non credit quod +errores contenti in articulis essent in ordine, sed propter eos contra +ordinem grandia scandala sunt exorta. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum quod non revellaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit VIIIª dies dicti mensis Februarii, +fuerunt adducti pro testibus, ad presenciam dictorum dominorum +episcoporum Mathei de Neapoli et archidiaconi Tridentini, in predicta +domo fratrum Minorum, fratres Petrus de Blesis presbyter Carnotensis, +Robertus Vigerii Carnotensis, Christianus de Biceyo, Petrus Picardi de +Buris et Poncius de Bono Opere Lingonensis, Symon de Cormesci Remensis, +Helias de Jotro Meldensis, Johannes de Conriucle Suessionensis, Matheus +de Gresson-Essart Belvacensis, et Petrus de Chevruto Senonensis +civitatum et diocessum, qui premissa protestacione quod non [p. 512] +intendebant in aliquo recedere a confessionibus et deposicionibus alias +factis per eos coram suis ordinariis, et quod si aliquid contradicerent +coram ipsis dominis commissariis, per simplicitatem, vel alias, quod non +facerent eis prejudicium, juraverunt, tactis sacrosanctis Evangeliis, +dicere in hujusmodi negocio veritatem plenam et meram, secundum formam +juramenti aliorum precedencium testium superius registratam, expositam +et vulgarizatam eisdem. + +Quibus actis, dictus frater Robertus Vigerii de Claramonte serviens, +testis supra juratus, non defferens mantellum ordinis, quia ipsum +dimiserat in concilio Senonensi, et postmodum radi fecerat sibi barbam, +cum quo inquisitum fuerat, absolutus et reconciliatus per dominum +episcopum Parisiensem, sexagenarius vel circa, premissa et repetita +protestacione predicta, lectis et diligenter sibi expositis omnibus et +singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos XIII, quod non +viderat et sciverat, nec audiverat dici nec credebat quod in ordine +servarentur contenta in dictis XIII articulis; nec in receptione sua +fuit aliquid factum vel dictum illicitum, nec in recepcionibus +infrascriptorum quos vidit recipi, videlicet Roberti Cortesia de +Claromonte et Bonafos Temple de Talende Claramontensis diocesis, quos +credit esse mortuos, qui fuerunt recepti in capella domus Templi Montis +Ferrandi dicte diocesis, sunt viginti anni elapsi, per fratrem +Guillelmum de Monte Gastonis dicte diocesis, militem, quondam +preceptorem tunc de Turreta, presentibus fratribus Durando Albuini de +Talende preceptore Montis Ferrandi, Durando Malias presbytero, +deffunctis. Vidit eciam recipi quemdam presbyterum, cujus nomen ignorat, +per fratrem Humbertum Blanc militem, sunt anni X elapsi, in capella +domus Templi de Turreta, presentibus fratribus Durando Pinhola et +Boneto, cujus cognomen ignorat, presbyteris, Hugone de Borneto +serviente, de quorum vita vel morte non habet certitudinem. Vidit eciam +recipi Johannem Sarraceni servientem, Bituricensis diocesis, in dicto +loco de Turreta, per dictum fratrem Himbertum, sunt X anni elapsi, +presentibus Durando et Boneto presbyteris, et Hugone, [p. 513] +predictis, et Johannem de Arcona servientem, Claramontensis diocesis, in +eodem loco, et predictum fratrem Himbertum, et eisdem fratribus +presentibus qui omnes morabantur, et ipse testis cum eis, in dicto loco +de Turreta; plura nesciens de contentis in dictis XIII articulis. Ipse +autem receptus fuit in capella domus Templi Montis Ferrandi, fuerunt in +festo Epiphanie Domini proximo preterito triginta quinque anni vel +circa, per fratrem Franconem de Borto militem, quondam preceptorem tunc +Alvernie, qui dicebatur recepisse circa centum viginti fratres in +ordine, presentibus fratribus Durando Malias, Petro Rosa et Geraldo, +cujus cognomen ignorat, presbyteris, Petro de Madit milite, et aliis +pluribus, deffunctis. + +Item, requisitus super XIV et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire ultra quod supra deposuit, hoc excepto quod ipse bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres ordinis +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; nec audivit quod +eorum laici possent absolvere a peccatis, nec credit; sed terminatis +capitulis remittebant eos ad sacerdotes ordinis absolvendos. In ore se +osculabantur in recepcionibus eorum, et jurabant ordinem non exire. +Statim pro professis habebantur. Clandestine recipiebantur, ex quo +credit quod suspicio fuerit contra eos. Cordulis cingebantur, in signum +castitatis supra camisias cum quibus jacebant. Jurabant secreta +capitulorum non revelare, eciam fratribus qui non adfuissent in eis, et +credit quod fuerit causa quia ab inicio non habebant sacerdotes; et +multe culpe manifestabantur in capitulis, quas non decebat revelari +illis qui non adfuerant in capitulis. Hospitalitas convenienter +servabatur in ordine, sed credit quod elemosine fuerint restricte a +tempore quo ipse fuit receptus in ordine; audivit dici quod capitulia +clam tenebantur aliquando valde tempestive propter negocia que eis +occurrebant, missa tamen dicta. Credit quod totus ordo servasset quod +magnus Magister cum conventu ordinasset, nec credit quod, si errores qui +imponuntur ordini fuissent veri, potuissent tanto tempore esse celati; +sed propter hoc sunt grandia scandala contra ordinem exorta, et [p. 514] +fuit idem ordo de predictis diffamatus post capcionem eorum. + +Requisitus si alias confessus fuerat aliquid contra presentem +deposicionem, respondit quod sic propter vehemenciam tormentorum, que +fuerunt sibi illata Parisius, quando dominus Nivernensis episcopus fecit +inquiri ibi contra eum, et quia tres ex ejus sociis fuerunt ibi mortui +propter dicta tormenta, ut audivit dici. Requisitus de nominibus illorum +qui dicebantur obiisse propter dicta tormenta, dixit quod unus vocabatur +frater Galterus Bituricensis diocesis, alter Chantalop et alter Anricus; +cognomina tamen ignorat, et credit quod Magister et alii qui dicuntur +fuisse confessi aliquos errores contra ordinem fuerunt mentiti, et quod +ad hoc tormentis vel promissionibus fuerunt inducti. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco dictus frater Petrus de Blesis Claramontensis +diocesis, presbyter, testis supra juratus, non defferens mantellum +ordinis, quia ipsum dimiserat una cum pluribus aliis in concilio +Senonensi, quadragenarius, cum quo fuit inquisitum per Predicatores, et +absolutus et reconciliatus per dominum archiepiscopum Senonensem. Lectis +et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos XIII, se nescire si contenta in dictis articulis +erant vera vel non, et pocius credebat quod non quam quod sic, quia +viderat, per fratrem Hugonem de Penrado visitatorem Francie, recipi +simul et semel duos presbyteros, duos milites et duos servientes, quorum +unus ex servientibus vocabatur Ricardus Scortus, aliorum vero nomina +ignorat, in quodam capitulio generali celebrato Parisius, fuerunt decem +anni vel circa in festo nativitatis beati Johannis Baptiste, presentibus +fratribus Gerardo de Villaribus et Guaufredo de Gonavala milite, +preceptore Pictavie et Aquitanie, et magistris Provincie et [p. 515] +Alamanie, quorum nomina et cognomina ignorat, et pluribus aliis, in +quorum recepcione nichil fuit actum vel dictum illicitum; et post +recepcionem, intraverunt immediate ecclesiam ad audiendum missam. +Postmodum comederunt, et post comestionem recepti recesserunt. Plures +non vidit recipi, nec interfuit aliis capitulis eorumdem. Ipse autem +fuit receptus in capella domus de Saranhaco Templi Senonensis diocesis, +per fratrem Johannem de Turno, quondam thesaurarium tunc Templi +Parisiensis, die Sabati post festum Assumptionis beate Marie erunt +duodecim anni vel circa, presentibus fratribus Renando de Tremplaio +presbytero, vivo, ut credit, Petro Gaude, Johanne de Corbolio preceptore +tunc Corbolii, et Johanne de Verrenis agricola servientibus, deffunctis, +in hunc modum: nam peciit flexis genibus panem et aquam societatem et +pauperem vestitum ordinis ter interpolate, et ter ei responderunt quod +rogaret Deum et beatam Mariam, convertens se ad quoddam altare ut +dirigerent eum, et quod bene deliberaret, quia oporteret eum abdicare +propriam voluntatem, et se subjicere aliene, vigillare quando vellet +dormire, esurire quando vellet comedere, et econtra, et multa dura et +aspera sustinere; et cum respondisset quod omnia sustineret, voluerunt +scire per sacramentum ab ipso si erat in eo aliquid impedimentum propter +quod non posset esse frater dicti ordinis. Quo respondente quod non, +fecerunt eum vovere et jurare, supra quoddam missale apertum, +castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, et servare bonos usus et +bonas consuetudines ordinis. Postmodum dictus receptor imposuit sibi +mantellum, et ipse et dictus presbyter fuerunt eum osculati in ore, et +dictus presbyter dicebat psalmum: Ecce quam bonum et quam jocundum, et +aspergebat aquam benedictam supra eum. Post que dixit ei dictus +receptor, quod ipse instrueret eum de aliquibus punctis ordinis, sed non +poterat eum instruere de omnibus, quia ante prandium habebat ire apud +Corbolium; et instruxit eum qualiter gereret se in mensa, et quod +jaceret cum pannis lineis, et cingeretur una cordula, et [p. 516] +exposuit sibi casus propter quos poterat perdere habitum et ordinem, et +penas alias incurere. Post que recessit dictus thesaurarius et omnes +fratres superius nominati, et quidam frater ordinis, cujus nomen et +cognomen ignorat, qui erat tunc, ut ipse testis credit, preceptor de +Bello Visu diocesis Senonensis, ducens ipsum testem ad quamdam cameram, +extraxit quamdam crucem ligneam de subtus vestes suas, petens ab ipso +teste si credebat in illum qui representabatur per ymaginem in dicta +cruce existentem; quo respondente quod sic, precepit ei quod abnegaret +eum et spueret super dictam crucem; eo vero respondente quod hoc non +faceret, dixit quod hoc oportebat eum facere, ex quo promiserat et +juraverat obedienciam religioni eorum; et tunc ipse testis abnegavit ore +non corde, et spuit non supra sed juxta dictam crucem, ut dixit. Postea +precepit ei quod oscularetur eum in umbilico, in quo fuit eum osculatus +intermediis pannis. Requisitus si dixerat ei quod predicta essent de +punctis religionis eorum, et si aliqua alia inhonesta intervenerant in +recepcione sua predicta, respondit quod non, et plura nesciebat de +contentis in XIII articulis supradictis. Item, requisitus super XIV et +omnibus sequentibus, respondit se nichil scire ultra quod supra +deposuit, hoc excepto quod ipse bene credebat ecclesiasticis +sacramentis, et credit quod fratres ordinis bene crederent, et quod +eorum sacerdotes debite et secundum formam Ecclesie celebrarent, et ipse +testis eodem modo celebravit existens in ordine, et dixit illa verba: +Hoc est enim corpus meum, sicut ante, nec fuit sibi inhibitum quod non +diceret dicta verba, nec aliis inhibebatur quod ipse sciat. Quando +capitulia terminabantur factis precibus pro Ecclesia, regibus, Terra +Sancta, et aliis, per laicum qui tenebat capitulum, dicebat: De hiis que +obmisistis dicere, propter verecundiam carnis vel disciplina ordinis, +nos facimus vobis talem indulgenciam qualem possimus, et qualem Deus +fecit Magdalene, et ibitis ad fratrem sacerdotem qui absolvet vos. Pro +professis statim habebantur. In recepcionibus eorum non aderant nisi +fratres ordinis; de crimine sodomitico et de ydolis, et quod [p. 517] +cordule tangerent capita ydolorum, vel quod interficerentur nolentes +facere predicta, non audivit aliquid dici, sed per sacramentum +injungebatur quod non revelarent secreta capituliorum, et si +revelassent, fuissent in carcere perpetuo positi; nec poterant, absque +licencia, nisi sacerdotibus ordinis confiteri. Ipse autem confessus fuit +de predictis erroribus infra octo dies a recepcione sua, antequam +celebraret in capella domus Templi de Soysiaco Meldensis diocesis, +Johanni de Monte Acuto presbytero, quondam seculari, qui absolvit eum, +imposita penitencia quod cingeretur una cordula supra carnem nudam per +unum annum. Precipiebatur quod hospitalitatem et elemosinas debite +facerent et servarent, et inhibebatur quod illicite nichil ordini +acquirerent. Servabatur in ordine quod magnus Magister cum conventu +statuebat. Grandia scandala contra ordinem sunt exorta, propter illa de +quibus agitur contra eum. Audivit dici magnum Magistrum et alios aliquos +errores, nescit quos, fuisse confessos contra ordinem, ad cujus +defensionem se alias non obtulerat, sicut credit. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit VIIII dies dicti mensis +Februarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum, in domo predicta, frater Symon de Cormessi serviens, +Remensis diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non +defferens mantellum ordinis, quia in concilio Senonensi quidam +servientes amoverunt sibi; postmodum radi fecerat sibi barbam; cum quo +fuerat inquisitum, absolutus et reconciliatus per dominum [p. 518] +archiepiscopum Senonensem, et est etatis quinquaginta quinque annorum +vel circa. Lectis autem et diligenter sibi expositis omnibus et singulis +articulis, respondit ad eos, et primo ad primos XIII, repetita +protestacione superius quando juravit facta per eum et alias, quod +nesciebat si contenta in dictis capitulis erant vera. Nec hoc credebat, +quia viderat recipi in capella domus Templi de Mellans Remensis +diocesis, per fratrem Terricum de Boscis quondam magistrum Boscorum +Templi, sunt XI anni vel circa, fratrem Godardum de Alto Vivari +servientem, dicte diocesis Remensis, qui fuit captus una cum aliis, de +cujus vita vel morte nunc non habet certitudinem, presentibus fratribus +Johanne de Anesio Laudunensis, et Manesserio de Cormerssi Remensis +diocessum, deffunctis. In cujus recepcione nichil vidit fieri illicitum +vel inhonestum, nec scit nec credit quod factum fuerit post dictam +recepcionem. Ipse vero testis receptus fuerat Dominica post festum +Magdalene proximo preteritum fuerunt XII anni vel circa, in quadam +camera domus Templi Remensis, per fratrem Galcherum de Liencuria +militem, preceptorem Remensem et Laudunensem, presentibus fratribus +Johanne Linache presbytero, Johanne de Anesi predicto, et Odone de +Luchiaco servientibus, de quorum vita vel morte non habet certitudinem, +in hunc modum. Nam cum peciisset panem et aquam, et societatem et +participationem bonorum ordinis, et finaliter concessissent ei, +voluerunt scire per sacramentum ab ipso si erat servilis condicionis, +excommunicatus, matrimonio, religioni vel debitis obligatus, et si +habebat infirmitatem latentem. Quo respondente quod non, fecit eum +vovere et jurare castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio. +Postmodum imposuit sibi mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt +eum osculati in ore. Deinde dictus Johannes de Anesio traxit ipsum +testem ad unum angulum camere, dicto receptore et aliis remanentibus in +loco predicto, et dixit ei, ostendens sibi quamdam crucem ligneam in qua +erat ymago Crucifixi, nescit unde acceptam, quod abnegaret illum +prophetam qui representabatur per dictam ymaginem, qui fuerat positus in +cruce; et cum ipse testis diceret quod hoc nullo modo faceret, [p. 519] +dixit ei quod oportebat eum facere, quia ita faciebant alii, et tunc +abnegavit ore non corde, ut dixit. Postea precepit ei quod spueret supra +dictam crucem, et ipse finxit se spuere, sed non spuit, et dictus +Johannes respondit quod sufficiebat, de quo fuit in crastinum confessus, +in loco capituli domus Vallis Scolarium ejusdem loci, fratri Bonomi de +Valle Scolarium, qui vivebat tempore quo ipse testis fuit captus, qui +absolvit eum, imposita sibi penitencia quod abstineret a vino multis +sextis feriis, nescit quot, et quod non interesset loco in quo predicta +fierent, quod complevit. Alia inhonesta non intervenerunt in recepcione +sua predicta, nec scit plus de contentis in XIII articulis supradictis. + +Item, requisitus super XIV et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire ultra quod supra deposuerit, quod non interfuerat capitulis, hoc +excepto quod ipse bene credebat ecclesiasticis sacramentis, credens quod +alii fratres dicti ordinis bene crederent, et quod eorum sacerdotes +debite celebrarent, nec credit quod eorum laici possent absolvere a +peccatis. Jurabant absque licencia ordinem non exire; statim pro +professis habebantur, clandestine recipiebantur; non credit quod +carnaliter commiscerentur, nec quod haberent ydola, nec quod cordule, +quibus cingebantur supra camisias cum quibus jacebant, tangerent capita +ydolorum. Per sacramentum injungebatur eis quod non revelarent secreta +capitulorum. Si revelassent, credit quod fuissent incarcerati; absque +licencia non debebant nisi sacerdotibus ordinis confiteri. Illi qui +sciebant errores fuerunt negligentes, quia non correxerunt nec +denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et hospitalitatem vidit in ordine +convenienter servari et fieri; januis clausis, nullis presentibus nisi +fratribus ordinis, eorum capitula tenebantur. Quod magnus Magister cum +conventu statuisset in ordine servatum [fuisset]. Grandia scandala +propter predicta contra ordinem sunt exorta. Audivit dici a pluribus +fratribus, post capcionem, in concilio Senonensi et alibi, quod ipsi +abnegaverant Deum in recepcione sua, et quod Magister magnus et aliqui +alii hoc fuerant confessi. Requisitus si obtulerat se [p. 520] +deffensioni ordinis, respondit quod sic, propter malum consilium quod +tunc habebat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Johannes de Cormele serviens, Suessionensis +diocesis, preceptor de Moysiaco Meldensis diocesis, testis supra +juratus, ut deponeret dictum suum, non defferens mantellum ordinis, quia +dimiserat ipsum una cum aliis, in concilio Senonensi, postmodum radi +fecerat sibi barbam, etatis quadraginta unius annorum vel circa, cum quo +fuit inquisitum, absolutus et reconciliatus Carnoti per dominum +episcopum Carnotensem qui nunc est. Lectis autem et diligenter expositis +sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad primos +tresdecim, protestacione per ipsum et alios facta quando juraverunt +repetita, quia nesciebat nec credebat contenta in dictis XIII articulis +esse vera, quia viderat in dicto ordine recipi aliquos, in quorum +recepcionibus nichil fuerat factum vel dictum illicitum vel inhonestum +quod ipse testis sciverit vel audiverit dici, videlicet fratrem Milonem +de sancto Fiacro presbyterum, de cujus vita vel morte non habet +certitudinem, in capella domus Templi de Moysiaco supradicte, per +fratrem Radulphum de Gisiaco preceptorem Campanie, testem supra +examinatum, sunt octo anni vel circa, presentibus fratribus Alberto de +Reyans presbytero, et Guidone de Oratorio, deffunctis, et fratrem Addam +de Pontivo natum, cujus cognomen ignorat, deffunctum, quem recepit, sunt +VII anni elapsi, in capella domus Templi de Sabloneriis Suessionensis +diocesis; frater Johannes de Sernayo preceptor ballivie de Moysiaco, +deffunctus; presentibus fratribus Guidone de Oratorio, deffuncto, et +aliis de quibus non recordatur. Vidit eciam recipi per fratrem Hugonem +de Penrando, sunt sex anni vel circa, in capella dicte domus [p. 521] +Templi de Sabloneriis, fratrem Motonetum de Pruvino, qui aposthataverat +a dicto ordine, ante eorum capcionem, presentibus fratribus Radulpho de +Gisi et Guidone de Oratorio predictis; plures non vidit recipi, nec +interfuit aliis magnis capitulis eorum. Ipse autem testis receptus +fuerat per dictum fratrem Radulphum de Gisi, in capella domus Templi de +Cherruto Senonensis diocesis, die Martis post festum beati Barnabe +proximo preteritum fuerunt XII anni vel circa, presentibus fratribus +Ponsardo de Gisi, deffuncto, Remigio nato de Plasiaco, cujus cognomen +ignorat, et quodam Flamingo, cujus nomen et cognomen ignorat, +deffunctis, in hunc modum: nam cum peciisset ter panem et aquam ordinis, +et finaliter concessisset, fecit eum vovere et jurare supra quemdam +librum apertum, in quo erat ymago Crucifixi, castitatem, obedienciam, +vivere sine proprio, et servare secreta ordinis. Postmodum imposuit sibi +mantellum, et ipse et fratres astantes osculati fuerunt eum in ore. +Postmodum precepit ei quod servaret bonos usus et bonas consuetudines +ordinis, et quod jaceret cum camisia, et qualiter diceret _Pater noster_ +pro horis suis, et qualiter gereret se in ordine. Requisitus si in dicta +recepcione sua intervenerat aliquid inhonestum vel illicitum, et +specialiter de contentis in dictis XIII articulis, noluit respondere, +sed peciit quod dicti domini commissarii separatim loquerentur cum eo ad +partem, quod concedere noluerunt; et cum videret[ur] multum timere +propter tormenta que dicebat se hactenus perpessum fuisse Parisius, post +eorum capcionem, in quibus quidem tormentis dicebat se quatuor dentes +perdidisse, et diceret quod forte non recordabatur plene de hiis que +fecerat in sua recepcione, et peteret terminum ad plenius deliberandum, +concesserunt ei, precipientes ei quod die crastina rediret ad eos ad +perficiendam deposicionem predictam, et preceperunt ei, in virtute +juramenti prestiti per eundem, quod non revelaret hanc suam +deposicionem, et quod non peteret ab aliquo consilium qualiter deponeret +et qualiter responderet ad dictam interrogacionem factam eidem, [p. 522] +et ad alia que peterentur ab eo; qui respondit quod cum solo Deo volebat +consulere de predictis. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Petrus Picardi diocesis Lingonensis, serviens, +preceptor domus Templi de Loages Trecensis diocesis, testis supra +juratus, ut deponeret dictum suum, sexagenarius vel circa, non defferens +mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat in concilio Senonensi. Postmodum +radi fecerat sibi barbam, cum quo fuerat Carnoti inquisitum, absolutus +et reconciliatus per dominum episcopum Carnotensem, qui nunc est; et +fuit protestatus quod non intendebat recedere a deposicione per eum +facta coram domino episcopo supradicto. Lectis autem et diligenter sibi +expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo ad +primos XIII, se nescire si contenta in eis erant vera, quia non +interfuerat capitulis nec recepcionibus aliorum. Ipse autem receptus +fuerat per fratrem Humbertum, quondam preceptorem tunc de Valeure +Trecensis diocesis, citra festum Omnium Sanctorum fuerunt XXX anni vel +circa, in capella domus Templi de Bono Loco ejusdem diocesis, +presentibus fratribus Petro Valence et Humberto, cujus cognomen ignorat, +servientibus, deffunctis, in hunc modum: nam cum peciisset, flexis +genibus, panem et aquam, societatem et pauperem vestitum ordinis, et +obtulisset se velle fieri servum esclavum ordinis, et paratum mori pro +Deo ter, et ter ei responsum fuisset quod grandem rem petebat, et quod +bene deliberaret, quia oporteret eum abdicare a se propriam voluntatem +et subjicere aliene, esse ultra mare quando vellet esse citra, et multa +dura et aspera sustinere, et ipse respondisset quod omnia sustineret, +fecit eum vovere et jurare, super quemdam librum, castitatem, +obedienciam, et vivere sine proprio, et servare bonos usus et bonas +consuetudines ordinis qui tunc erant et qui in posterum inponerentur. +Postmodum imposuit sibi mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt +eum osculati in ore; postmodum recesserunt fratres astantes, et dictus +receptor, clauso ostio capelle, traxit ipsum testem prope [p. 523] +altare, et, ostensa quadam cruce lignea, in qua nulla erat ymago +Crucifixi, precepit quod spueret super eam; et cum ipse testis +respondisset quod hoc nullo modo faceret, dixit quod ita debebat facere +et eciam abnegare Deum; ista tamen nulli ex fratribus revelaret, sed +confiteretur de predictis alicui; et tunc ipse testis spuit non supra +sed juxta dictam crucem, et abnegavit ore non corde; et infra triduum +fuit de predictis confessus in ecclesia fratrum Predicatorum de Trecis, +fratri Petro de ordine dictorum fratrum Predicatorum, tunc confessori +episcopi Trecensis, qui absolvit eum, imposita penitencia quod jejunaret +sextis feriis, quod et fecit per annum; et inter alia dixit sibi dictus +frater quod forsitan predicta illicita fuerant ei precepta ad probandum +eum, si contigisset eum mitti ultra mare et capi ab infidelibus, si +abnegasset Deum vel non, quia si non negasset, forsitan cicius misissent +eum ultra mare. Alia inhonesta quoad oscula, crimen sodomiticum vel alia +non interfuerunt in recepcione sua predicta, nec scit plura de contentis +in ipsis articulis nec in aliis, hoc excepto quod bene credit +ecclesiasticis sacramentis, credens quod alii fratres eodem modo +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent, nec credit quod +laici eorum absolverent a peccatis; statim pro professis habebantur, ut +possent mitti incontinenti ultra mare; clandestine recipiebantur, ex quo +erat suspicio contra eos. Non credit quod carnaliter commiscerentur, nec +quod haberent ydola, nec quod cordule cum quibus cingebantur supra +camisias, assumpte unde volebant, tangerent capita; per sacramentum +injungebatur quod non revelarent secreta capitulorum nec modum +recepcionis; si revelassent, credit quod puniti fuissent, nescit +quantum, et quod uniformiter reciperentur in ordine secundum quod +deposuit se fuisse receptum. Quod eciam negligentes fuerunt illi qui +sciebant errores, quia non correxerunt eos, nec denunciaverunt Ecclesie. +Elemosynas et hospitalitatem vidit convenienter servari in ordine. Clam +eorum capitulia, ut audivit dici, tenebantur. Credit quod totus ordo +servasset quod magnus Magister cum conventu statuisset, et quod [p. 524] +nunc grandia scandala contra ordinem sunt exorta propter predicta. +Audivit dici magnum Magistrum et alios aliquos errores, nescit quos, +contra ordinem fuisse confessos. Requisitus si alias obtulerat se +defensioni ordinis, respondit quod venerat cum aliis ad dictam +defensionem se offerentibus, quia sperabat liberari, sed nichil dixerat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit decima dies dicti mensis +Februarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum, in domo predicta, frater Christianus de Biceyo serviens, +Lingonensis diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, +non deferens mantellum ordinis, quia quidam servientes amoverunt sibi in +concilio Senonensi, postmodum sibi fecerat radi barbam, cum quo +inquisitum fuerat per dominum archiepiscopum Senonensem, et absolutus et +reconciliatus ab eo, et est quadragenarius vel circa. Lectis autem et +diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos XIII, se nescire si contenta in dictis articulis +erant vera, quia erat molendinarius, et non interfuerat capitulo in quo +fierent fratres, nec credit, quia non audivit dici, nec remansisset in +ordine si credidisset quod predicta contenta fierent in ordine. Ipse +autem receptus fuerat per fratrem Humbertum de Monchelhi preceptorem +domus de Monchelhi, quondam in capella domus Templi de Valeure +Lingonensis diocesis, in festo Purificacionis beate Marie proximo elapso +fuerunt decem et octo anni vel circa, presentibus fratribus Geraldo +laboratore, Dominico de Corbeone et Guillelmo pastore porcorum dicte +domus, servientibus, quorum cognomina ignorat, et si vivi sunt [p. 525] +an mortui, in hunc modum: nam cum peciisset flexis genibus panem et +aquam, et societatem et pauperem vestitum ordinis, et obtulisset se +paratum quod esset servus esclavus ordinis, et quod moreretur pro Deo, +et fuisset sibi responsum quod grandem rem petebat, et plene +deliberaret, quia oporteret eum renunciare proprie voluntati et subjici +aliene, et multa dura et aspera sustinere, et ipse respondisset quod +paratus erat omnia sustinere, voluerunt quod deliberaret et quod +converteret se versus altare, rogans Deum ut dirigeret eum, et cum hoc +fecisset et eadem ut supra peciisset, et idem ei responsum fuisset, +finaliter voluerunt scire per juramentum prestitum ab eo tangendo +quemdam librum, si erat matrimonio, vel alteri religioni, vel debitis +obligatus, si servilis condicionis, si habebat infirmitatem latentem; +quo respondente quod non, fecit eum vovere et jurare castitatem, +obedienciam, vivere sine proprio, et servare bonos usus et bonas +consuetudines ordinis qui tunc erant, et qui in posterum imponerentur +per probos homines ordinis, et secreta capitulorum. Postmodum imposuit +sibi mantellum, aspergendo aquam benedictam super eum, et ipse et +fratres astantes fuerunt eum osculati in ore. Postmodum instruxit eum +quod jaceret cum pannis lineis, et quod cingeretur una cordula, quali et +unde vellet assumpta, ne ita libere contingeret carnes suas; quot _Pater +noster_ diceret pro horis suis; qualiter se regeret, exponendo casus +propter quos poterat perdere habitum et incurrere alias penas. Deinde +fuit ductus retro altare, ubi assumeret vestes ordinis; quibus +assumptis, cum fratres astantes recessissent clauso ostio, dictus frater +Humbertus, ostensa eidem testi quadam cruce lignea retro altare, in qua +non erat ymago Crucifixi, dixit ei quod abnegaret Deum; et cum ipse +testis nollet hoc facere, dixit ei quod hoc oportebat eum facere; sed +postmodum, si vellet, poterat de hoc confiteri, et tunc ipse testis +abnegavit Deum ore non corde, postea precepit ei quod spueret supra +dictam crucem, et ipse noluit spuere supra sed juxta. De osculis +inhonestis, crimine sodomitico et aliis illicitis non fuit locutus +eidem; nec plura scit de contentis in articulis supradictis. [p. 526] +Item, dixit, eadem die post prandium fuit confessus retro dictum altare +de dictis erroribus Petro de Valeure presbytero seculari, deservienti in +dicta capella, cui prius confitebatur existens in servicio fratrum, qui +absolvit eum, imposita penitencia quod jejunaret tribus annis, vigiliis +beate Marie, in pane et aqua, et amplius si posset, et quod nunquam +interesset in loco in quo predicta fierent; quod et fecit, de vita vel +morte dicti presbyteri certitudinem non habens. + +Item, requisitus super XIV et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire ultra quod supra deposuit, hoc excepto quod bene credebat et +credit quod alii fratres crederent ecclesiasticis sacramentis, et quod +eorum sacerdotes debite celebrarent, quia videbat frequenter presbyteros +seculares juvare eos ad celebrandum, et econtra. Non credit quod eorum +laici possent absolvere a peccatis, sed superiores poterant remittere +penas; nec credit quod oscula inhonesta facerent, nec quod crimen +sodomiticum committerent, nec quod ydola haberent. Promittebatur non +exire ordinem; clandestine recipiebantur, ex quo erat suspicio contra +eos; ex sacramento tenebantur non revelare secreta capitulorum, et +dicebatur eis quod si revelarent, perderent habitum. Elemosine et +hospitalitas convenienter servabantur in ordine in domibus in quibus +ipse fuit moratus, et prohibebatur quod illicite non acquirerent, nec +interessent loco in quo aliquis exheredaretur injuste. Servabatur in +ordine quod magnus Magister cum conventu ordinasset; magna scandala +contra ordinem sunt exorta, propter illa que imponuntur eidem, et que +magnus Magister et alii dicuntur fuisse confessi; deffensioni ordinis +obtulerat se, quia non credebat nec sciebat quod dicti errores essent in +ordine. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco rediit ad presenciam eorumdem dominorum [p. 527] +commissariorum predictus frater Johannes de Cormele, ut perficeret +deposicionem suam. Requisitus si plene deliberaverat super +interrogatorio facto eidem, an aliqua illicita de contentis in primis +XIII articulis vel in aliis intervenissent in recepcione sua, respondit +quod dictus receptor suus, post mantelli tradicionem, precepit ei, +presentibus eciam aliis qui adfuerunt tradicioni mantelli, quod +abnegaret Deum; et cum ipse testis respondisset quod hoc mandatum non +erat decens, dixit ei dictus receptor quod hoc oportebat eum facere, et +tunc abnegavit Deum ore non corde. Postea precepit ei quod spueret supra +quamdam crucem ligneam quam tenebat in manu sua, et ipse spuit non supra +sed juxta. Postea dixit ei quod poterat carnaliter commisceri cum +fratribus ordinis, et pati quod ipsi commiscerentur cum eo. Ipse tamen +respondit quod hoc nullo modo faceret, nec unquam fecit, nec fuit +requisitus, et magis credit quod non fieret in ordine quam contrarium. +Deinde precepit ei quod oscularetur eum in ano; quo respondente quod non +faceret, dimisit eum; tamen osculatus fuit eum supra vestes circa crus; +alia inhonesta non intervenerunt in recepcione sua predicta, nec scit +plus de contentis in XIII articulis predictis. Requisitus si dictus +receptor dixerat ei quod predicta illicita essent de punctis ordinis, +respondit quod non. Requisitus, cum ita esset eri certus de facto suo +sicut nunc, quare eri non fuerat confessus predicta, respondit quod +propter turpitudinem et horribilitatem abhorrebat dicere supra dicta. +Requisitus si habuerat consilium cum aliquo ab eri citra qualiter +responderet dictis articulis, respondit quod non; sed rogaverat Robertum +presbyterum deservientem in Templo Parisius, quod diceret unam missam de +Sancto Spiritu ut Deus dirigeret eum, et credit quod eam dixit. +Requisitus si deposicio quam fecerat heri coram dictis dominis +commissariis erat vera, respondit quod sic, nec aliquid in hoc immutare +volebat. Item, dixit quod de predictis erroribus confessus fuerat, in +eadem septimana quam fuerat receptus, fratri Alberto de Cooperto Puteo +Lotoringo, quondam presbytero ordinis eorum, in capella domus [p. 528] +de Moysiaco, qui absolvit eum, imposita penitencia quod jejunaret septem +sextis feriis; et postmodum, post capcionem tamen eorum, fuit confessus +eciam de predictis fratri Johanni Pedis Leporis canonico regulari, +commoranti cum domino episcopo Carnotensi, de cujus vita vel morte non +habet certitudinem; plura dixit se nescire de contentis in dictis XIII +articulis. + +Item, requisitus super contentis in XIV et omnibus sequentibus, +respondit se nichil scire ultra quod supra deposuit, hoc excepto quod +bene credebat ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii eodem modo +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent, quia presbyteri +seculares frequenter juvabant eos, nec credit quod eorum laici possent +absolvere a peccatis. Statim pro professis habebantur, ut statim possent +mitti ultra mare; clandestine recipiebantur, ex quo credit quod esset +suspicio contra eos; cordulis cingebantur, sed nescit quod tangerent +capita ydolorum. Injungebatur quod non revelarent secreta capitulorum; +si revelassent, fuissent reprehensi, sed nescit qualiter puniti; absque +licencia non poterant nisi sacerdotibus ordinis confiteri. Illi qui +sciebant errores fuerunt negligentes, quod non correxerunt eos, nec +denunciaverunt Ecclesie, sed credit quod propter timorem omitterent. In +domibus ordinis in quibus fuit commoratus, vidit elemosinas et +hospitalitatem convenienter servari et elemosinam fieri ter in ebdomada +generalem, et eciam omnibus transeuntibus omni die; tempore tamen +carastie restringebantur elemosine propter multitudinem pauperum +concurrencium. Clam capitulia tenebantur. Totus ordo servasset quod +magnus Magister cum conventu statuisset. Grandia scandala contra ordinem +sunt exorta, propter illa de quibus agitur contra eum, et audivit dici +quod magnus Magister et alii sunt aliquos errores confessi contra +ordinem, ad cujus defensionem se obtulerat, quia vidit quod alii se +offerebant. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc [p. 529] +suam deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit XI dies mensis Februarii, fuit +adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta fratrum Minorum, frater Petrus de Cherruto Senonensis diocesis, +serviens, quinquagenarius vel circa, testis supra juratus, ut deponeret +dictum suum, non defferens mantellum ordinis, quia vidit quod alii non +portabant. Postmodum radi fecit sibi barbam, cum quo fuit inquisitum, +absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Parisiensem, et fuit +protestatus quod non intendebat recedere a deposicione facta coram +episcopo. Lectis autem et diligenter expositis ei omnibus et singulis +articulis, respondit ad eos, et primo ad primos XIII, se nescire si +contenta in dictis articulis erant vera vel non; vidit tamen recipi +fratrem Johannem Monachi servientem quondam in capella domus Templi de +Chemito Senonensis diocesis, sunt circiter XII anni, per fratrem Hugonem +Picardi preceptorem tunc de Bria, defunctum, presentibus fratribus Odone +Piccardi Arthangero, cujus cognomen ignorat, deffunctis; et in eodem +loco et per eundem vidit, sunt XI anni vel circa, recipi fratrem Gales +Piccardi quondam, presentibus fratribus Ger. de Viveriis presbytero, et +Remigio de Suessionis, Odone Piccardi et Johanne Monachi, predictis +deffunctis, in quorum recepcione nichil fuit dictum vel actum illicitum. +Plures autem non vidit recipi, nec interfuit capitulis eorum; ipse autem +receptus fuit in capella dicte domus de Cheruto, in proximo festo Ramis +palmarum erunt XVIII anni vel circa, per fratrem Godofredum Picardi, +quondam tunc preceptorem Brie, presentibus dictis fratribus Gerardo +presbytero, et Odone, Petro Rosselli, et Humberto Bergerio, deffunctis, +in hunc modum: nam prius quam intrasset dictam capellam, venerunt ad eum +duo ex dictis fratribus, permonentes ipsum ut diligenter deliberaret si +volebat esse de ordine eorum, quia oporteret eum dimittere [p. 530] +propriam voluntatem propter alienam, et multa dura et aspera sustinere; +et eum respondisset quod bene omnia sustineret, pecierunt ab eo si +habebat infirmitatem latentem, si erat servilis condicionis, matrimonio, +religioni alteri vel debitis obligatus. Quo respondente quod non, +dixerunt quod rogaret Deum ut dirigeret eum, et intraverunt dictam +capellam ad receptorem, et postmodum redierunt ad ipsum testem, qui +remanserat extra, instruentes eum ut, si volebat esse de ordine eorum et +perseverabat in eadem voluntate, intraret dictam capellam et peteret a +dicto receptore, flexis genibus, panem et aquam ordinis. Et cum hoc +fecisset, et dictus receptor respondisset quod grandem rem petebat, et +quod bene deliberaret, finaliter, prestito per juramentum ab ipso teste +quod in eo non erant predicta impedimenta, fecit eum vovere et jurare +supra quemdam librum quod esset obediens omnibus preceptoribus qui +proponerentur eidem, et quod servaret castitatem, et quod viveret sine +proprio, et quod non esset in loco in quo fieret prodicio vel sedicio +populi, vel aliquis exheredaretur injuste, et quod pro posse suo juvaret +ad acquirendum Terram sanctam, que erat amissa propter peccata nostra. +Postmodum imposuit sibi mantellum, dicto presbytero dicente quasdam +oraciones et aquam benedictam supra eum aspergente; et receptor et alii +fratres astantes fuerunt eum osculati in ore. Deinde instruxit eum quot +_Pater noster_ diceret pro horis, et qualiter se regeret in ordine. +Postmodum fuit ductus ad dormitorium ad induendum vestes ordinis. Quibus +assumptis, paulo post predictus frater Odo duxit eum ad quemdam +pratellum prope ecclesiam, et ostendens ei quamdam crucem ligneam in qua +nulla erat ymago, interea nescit per quem positam, precepit ei quod +spueret supra eam, et ipso teste respondente quod hoc nullo modo +faceret, quia hoc non esset bonum nec decens, dictus Odo respondit quod +hoc oportebat eum facere, et tunc dictus testis spuit non supra sed +juxta eam. Deinde dixit ei quod abnegaret Deum; et cum ipse testis +respondisset quod hoc nullo modo faceret, dictus Odo dixit ei quod hoc +oportebat eum facere, et tunc abnegavit ore et non corde. [p. 531] +Quibus sic factis, dictus Odo incepit subridere quasi dispiciendo ipsum +testem, ut sibi visum fuit. De osculis inhonestis, crimine sodomitico +vel aliis illicitis non fuit locutus eidem; nec plura scit de contentis +in XIII articulis supradictis. + +Item, requisitus super XIV et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire ultra quod deposuit, hoc excepto quod ipse bene credit, et credit +quod alii fratres ordinis bene crederent ecclesiasticis sacramentis, et +quod eorum sacerdotes debite celebrarent; nec credit quod eorum laici +possent absolvere a peccatis. Dicebatur eis, et jurabant quod ordinem +non dimitterent pro meliori vel pejori. Clausis januis, recipiebantur +nullis presentibus nisi fratribus ordinis; nec credit quod carnaliter +commiscerentur, nec quod haberent ydola, nec quod cordule quibus +cingebantur supra camisias cum quibus jacebant tangerent capita +ydolorum, nec quod illicita que intervenerant in recepcione sua +intervenirent in recepcionibus aliorum, nec post; per sacramentum +injungebatur eis quod non revelarent secreta capitulorum, nec +inhibebatur quod non confiterentur nisi sacerdotibus ordinis. Si qui +sciebant errores in ordine, male fecerunt quia non correxerunt eos nec +denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et hospitalitatem viderat melius +servari in ordine ab inicio quam quando fuerunt capti servarentur. +Servatum fuisset in ordine quod magnus Magister cum conventu statuisset, +si fuisset bonum, ut credit. Grandia scandala contra ordinem sunt +exorta, propter illa de quibus agitur contra eum. Audivit dici quod +magnus Magister et alii sunt confessi aliquos errores contra ordinem, +sed hoc nescit. Cum aliis se obtulerat ad defensionem dicti ordinis. +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Helias de Jotro serviens, Meldensis [p. 532] +diocesis, preceptor de Lanhivilla diocesis Belvacensis, testis supra +juratus, ut deponeret dictum suum, triginta annorum vel circa, non +defferens mantellum ordinis, quia erat vetustate consumptus, nec volebat +portare mantellum nec barbam nisi Ecclesia vellet aliud ordinare, et non +portaverat adhuc barbam, quia juvenis erat, cum quo fuit inquisitum, +absolutus et reconciliatus per dominum archiepiscopum Remensem. Lectis +autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos, et primo ad primos XIII, protestacione premissa, quod +non intendebat recedere a deposicione per eum facta coram dicto domino +archiepiscopo Remensi, se nescire si contenta in dictis articulis erant +vera vel non. Frater tamen Gerardus de Villaribus miles quondam, +preceptor tunc Francie, qui in instanti die Cinerum erunt IX anni vel +circa, recepit ipsum testem in capella domus Templi de Feritate +Gaucherii Meldensis diocesis, presentibus fratribus Johanne Monachi et +Parisio Burgundo, dixit eidem testi in recepcione sua quod de punctis +ordinis erat quod ipse debebat abnegare Deum et spuere supra crucem. +Requisitus qualis modus fuerat servatus in recepcione sua predicta, +respondit quod [cum] ipse requisisset ab ipso receptore panem et aquam, +societatem et pauperem vestitum ordinis, et respondisset ei quod grandem +rem petebat, et quod bene deliberaret, quia oporteret eum multa dura et +aspera sustinere, et abdicare a se propriam voluntatem, servare +castitatem, vivere sine proprio, et obedire superioribus suis, et ipse +respondisset quod omnia sustineret, dictus receptor, prestito ab ipso +teste per juramentum quod non erat servilis condicionis, matrimonio, +alteri religioni vel debitis obligatus, nec habebat infirmitatem +latentem, fecit eum vovere et jurare super quemdam librum castitatem, +obedienciam, et vivere sine proprio, et quod servaret bonos usus et +bonas consuetudines que erant in ordine, et que in posterum imponerentur +per probos viros ordinis, et quod iret ultra mare quando preciperetur +sibi, et quod juvaret pro posse suo ad acquirendum Terram sanctam. Post +que imposuit ei mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt eum +osculati in ore, et instruxit eum quot _Pater noster_ diceret [p. 533] +pro horis suis, et qualiter regeret se in ordine, et exposuit ei causas +propter quas poterat perdere habitum, et vitare penas secundum regulam +eorum. Post que duxit ipsum testem ad quamdam cameram, et precepit ei +quod abnegaret Deum, et quod spueret supra quamdam crucem ligneam quam +idem preceptor tenebat in manu; et cum ipse testis respondisset quod hoc +nullo modo faceret, et quod prius dimitteret mantellum ordinis, dictus +receptor dixit ei quod non poterat dimittere dictum mantellum ex quo +ipsum assumpserat, nec exire ordinem eorum, et quod oportebat eum +predicta facere, quia erant de punctis ordinis, et quod non exiret +dictam cameram quousque predicta fecisset, et cum ipse testis +responderet se nullo modo predicta facturum, inclusit ipsum in dicta +camera recedens ab eo, et in dicta die non fecit sibi ministrari nisi +panem et aquam. Mane vero sequenti, rediens ad ipsum in dicta camera, +precepit ei denuo quod faceret abnegacionem et spuicionem predictas, +comminans ei quod nisi hoc faceret, esset perditus; et tunc ipse testis +timore ductus, ut dixit, abnegavit Deum ore non corde, et spuit non +supra sed juxta dictam crucem. De osculis inhonestis, crimine sodomitico +vel aliis illicitis non fuit locutus eidem, nec ipse, nec alius, nec +vidit alium recipi. Precepit autem ei dictus receptor quod de predictis +illicitis nemini loqueretur, quia si hoc faceret, esset perditus. +Nichilominus tamen infra triduum dictus testis fuit confessus de +predictis erroribus in dicta domo domino Johanni de Grangia, quondam +tunc archidiacono Meldensi, qui venerat ad dictam domum, et absolvit eum +stupefactus multum cum audivisset predicta, et imposuit sibi in +penitencia quod predicta revelaret, et cum ipse testis respondisset quod +hoc nullo modo posset facere sine periculo corporis sui, dixit quod +nolebat quod se poneret in periculo, et injunxit sibi quod jejunaret XL +diebus in pane et aqua infra XX septimanas, et quod non portaret +camisiam de duobus annis, quam penitenciam complevit, ut dixit. +Requisitus si credit quod predicta illicita confessata per eum +intervenerunt in recepcionibus aliorum vel post, respondit quod +nesciebat quod crederet super hoc, quia nesciebat nec audiverat [p. 534] +ante capcionem eorum nisi quod supra deposuit. Sed post capcionem +audivit dici ab aliquibus fratribus ordinis cum eo carceri mancipatis, +de quorum non recordatur nominibus, quod predicta illicita erant de +punctis ordinis; plura nesciens de contentis in XIII articulis +supradictis, nec in aliis, hoc excepto quod bene credebat ecclesiasticis +sacramentis, et credit quod alii fratres crederent, et quod eorum +sacerdotes debite celebrarent. Non credit quod eorum laici possent +absolvere a peccatis, nec quod fierent hoscula inhonesta, nec quod +committerent crimen sodomiticum, nec quod haberent ydola, nec quod +cordule unde volebant assumpte, quibus cingebantur supra camisias cum +quibus jacebant, tangerent capita ydolorum. Jurabant ordinem non exire; +statim pro professis habebantur. Clandestine recipiebantur, ex quo +credit quod esset suspicio contra eos; per sacramentum injungebatur quod +non revelarent secreta capitulorum nec modum recepcionis; si +revelassent, fuissent puniti. Illi qui sciebant errores fuerunt +negligentes, quia non correxerant eos nec denunciaverant Ecclesie. +Credit quod ante recepcionem suam elemosine et hospitalitas melius +servarentur in ordine quam post. Clam tenebantur capitulia, sed excubie +non ponebantur. Totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu +statuisset. Grandia scandala propter predicta contra ordinem sunt +exorta. Credit quod multi ex fratribus ordinis scirent errores +confessatos per eum, et audivit quod magnus Magister et alii multos +errores, nescit quos, sunt confessi. Defensioni ordinis obtulit se +propter malum consilium quod habebat, quia dubitabat revelare predicta +pro eo quod dictus receptor dixerat ei quod esset perditus si ea +revelaret. Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, +odio, vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed +pro veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit XII dies dicti mensis [p. 535] +Februarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum, in domo predicta fratrum Minorum, frater Matheus de +Cresson Essart serviens, Belvacensis diocesis, preceptor domus de +Belleyvial Ambianensis diocesis, testis supra juratus, ut deponeret +dictum suum, triginta sex annorum vel circa, non deferens mantellum +ordinis, quia ipsum dimiserat voluntarie vetustate consumptum, nec +curabat ulterius ipsum portare. Postmodum radi fecerat sibi barbam, cum +quo fuerat inquisitum, absolutus et reconciliatus in concilio Remensi, +per dominum archiepiscopum Remensem. Lectis autem et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad eos, et primo +ad primos XIII, se nescire si contenta in dictis articulis erant vera +vel non, quia non interfuerat capitulis generalibus, nec viderat recipi +aliquem alium fratrem, nisi fratrem Galterum infra scriptum. Ipse autem +receptus fuerat, per fratrem Hugonem de Penrando visitatorem Francie, in +majori capella domus Templi Parisiensis, die Martis post festum +apostolorum Petri et Pauli erunt XVII anni vel circa, post capitulum +generale, presentibus fratribus Roberto de Belvaco presbytero, tunc +procuratore generali ordinis in Francia, Garino de Grandi Villarii +preceptore baillivie Viromendensis, Baudoyno de Cheli milite, et aliis +circiter septuaginta, in hunc modum: nam ipse testis et predictus frater +Galterus de Bullens Ambianensis miles, qui fuit combustus Parisius, et +receptus cum eo, pecierunt panem et aquam flexis genibus, a dicto fratre +Hugone, et vestitum ordinis, et obtulerunt se velle fieri servos +esclavos Dei et beate Marie, et Terre sancte ultra marine; et dictus +receptor dixit quod traherent se ad partem, et ipse deliberaret cum +fratribus; et cum deliberassent et ipsi rediissent coram eo, et iterum +peterent ut supra, dixit quod grandem rem petebant, quia oporteret eos +abdicare a se propriam voluntatem et subjici aliene, et multa dura et +aspera sustinere, et ideo bene deliberarent; cum autem respondissent se +bene deliberasse, finaliter voluit scire per sacramentum ab eis si erant +servilis condicionis, matrimonio, alteri religioni vel debitis [p. 536] +obligati, si habebant infirmitates latentes; quibus respondentibus quod +non, fecit eum vovere et jurare castitatem, vivere sine proprio, et +obedire omnibus preceptoribus qui proponerentur eisdem, servare bonos +usus et bonas consuetudines ordinis, secreta capitulorum, et quod non +dimitterent dictum ordinem pro meliori vel pejori, absque licencia ejus +qui dare eis posset. Postmodum imposuit eis mantellos, et primo dicto +fratri Galtero, et ipse et omnes fratres astantes fuerunt eos osculati +in ore, et dicebat quod eos recipiebat ad honorem Dei et beate Marie et +beati Petri apostoli, ad beneficia ordinis, et patres et matres eorum. +Deinde instruxit eos quot _Pater noster_ dicerent pro horis suis, et +qualiter se regerent. Quo facto recesserunt omnes, et quidam frater +serviens vocatus, ut videtur ipsi testi, Malins, filius vel nepos +fratris Arnulphi de Vysomale, duxit ipsum testem ad quamdam cameram, in +qua consueverunt scindi vestes; et in eadem camera erat quidam alius +frater, cujus nomen ignorat, et cum essent ibi, dictus frater Malin +dixit eidem testi quod abnegaret Deum. Quo respondente quod hoc nullo +modo faceret, dixit quod hoc oportebat eum facere, quia ita faciebant +alii, et tunc ipse testis abnegavit Deum ore non corde. Postmodum +precepit ei quod spueret supra quamdam crucem metallinam, in qua erat +ymago Crucifixi, ut sibi videtur, quam tenebat alter frater in manu sua; +et cum ipse testis respondisset quod hoc nullo modo faceret, dimisit +eum; ille eciam qui tenebat dictam crucem in manu dixit eidem testi quod +eum debebat osculari in ano, et ipse testis habuit pro trufa, et noluit +in dicto loco osculari eum. De aliis illicitis non fuerunt locuti eidem, +nec alia inhonesta intervenerunt in recepcione sua, nec post. Requisitus +quod factum fuerat de dicto milite recepto cum eo, respondit quod +fratres Garnerius de Esta et Baudoynus de Cheli predictus milites, et +Johannes de Villanova serviens, tunc preceptor ballivie de Pontivo, +duxerunt predictum fratrem Galterum ad quamdam aliam cameram, et nescit +quod fecerunt in ea; credit tamen pocius quod fuerunt facta dicta +illicita quam contrarium, et quod eciam fierent in [p. 537] +recepcionibus aliorum vel post; plura de contentis in dictis XIII +articulis dixit se nescire. + +Item, requisitus super XIV et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire ultra quod supra deponitur, hoc excepto quod bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres ordinis bene +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent. Preceptores +laici aliquando remittebant penas et disciplinas ordinis, sed non +absolvebant, nec credit quod possent absolvere a peccatis. Statim pro +professis habebantur. Clandestine recipiebantur, ex quo credit quod +esset suspicio contra eos; non credit quod carnaliter commiscerentur, +nec quod haberent ydola, nec quod cordule cum quibus cingebantur supra +camisias tangerent capita ydolorum; credit quod graviter puniti fuissent +qui revelassent secreta capitulorum, vel qui noluissent facere illicita +supradicta. Sacerdotibus ordinis debebant confiteri, et poterant +confiteri eciam fratribus Carmelitis. Illi qui sciebant errores fuerunt +negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. +Elemosinas et hospitalitatem vidit convenienter fieri et servari in +domibus ordinis in quibus fuit conversatus, et, ex precepto superiorum +et statutis ordinis, debebant dare, amore Dei, decimam partem panis. +Clam capitulia tenebantur, de die tamen. Quod magnus Magister cum +conventu ordinasset, fuisset servatum in ordine, contra quem nunc +grandia scandala sunt exorta, et credit quod illicita confessata per eum +essent nota fratribus ordinis, sed non extraneis. Et quod magnus +Magister et alii aliquos errores confessi fuerunt contra ordinem, ad +cujus defensionem ipse testis se obtulerat, quia non erat tunc ita bene +instructus de predictis erroribus sicut est nunc, et quia habebat aliud +consilium quam habet in presenti. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate; et [p. 538] +intelligebat Latinum, et renovavit protestacionem per ipsum et alios +factam quando juraverunt. + + +Eisdem die et loco, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum frater Poncius de Bono Opere serviens, Lingonensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non defferens +mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat in concilio Senonensi cum +pluribus aliis, postmodum radi fecerat sibi barbam, cum quo fuerat +inquisitum, absolutus et reconciliatus per dominum episcopum +Parisiensem, etatis XXXV annorum vel circa, ut credit, qui fuit +protestatus quod non intendebat recedere a deposicione per eum facta +coram dicto domino Parisiensi, et si aliud diceret, quod non obesset ei, +et fuerat custos magne camere magni Magistri ultra mare, per dimedium +annum vel circa, antequam dictus Magister veniret citra mare. Lectis +autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos, et primo ad primos XIII, se nescire si contenta in +dictis articulis erant vera vel non, quia non viderat aliquem alium +fratrem in ordinem recipi; ipse autem receptus fuerat in quadam camera +domus Templi de Buris Lingonensis diocesis, prima Dominica Adventus +proxime preterita fuerunt sex anni vel circa, ante diem, per fratrem +Hugonem de Penrando, presentibus fratribus Gancerando curato dicte domus +de Buris, Guidone de Nici et Martino de Nici, combustis Parisius, et +Petro de Sivreyo preceptore tunc de Buris servientibus, in hunc modum: +nam cum requisivisset, amore Dei, societatem ordinis, et obtulisset se +velle fieri servum esclavum ordinis, dixit ei quod bene deliberaret, +quia oporteret eum voluntatem propriam dimittere, et multa dura et +aspera sustinere, et non haberet forsitan equos et vestes et alia que +videbat eos exterius habere; et cum responderet quod omnia sustineret, +et dictus receptor deliberasset cum fratribus, et dictus testis instaret +pro recepcione sua, finaliter, prestito ab ipso teste per juramentum +quod non erat matrimonio, alteri religioni vel debitis obligatus, +nec infra sacros constitutus, nec promiserat aliquid ut [p. 539] +reciperetur in dicto ordine, nec habebat infirmitatem latentem, fecit +eum vovere et jurare super quemdam librum castitatem, vivere sine +proprio, et obedire omnibus preceptoribus qui preponerentur eidem, +servare bonos usus et bonas consuetudines et secreta ordinis, et quod +non interesset loco in quo aliquis Christianus exheredaretur injuste; +quod eciam non dimitteret dictum ordinem pro meliori vel pejori, absque +licencia superioris sui qui dare eam posset. Post que imposuit ei +mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt osculati eum in ore. +Deinde instruxit eum quot _Pater noster_ diceret pro horis suis, et quod +jaceret cum camisia et braccis et caligis lineis, una cordula cinctus +quod assumeret unde vellet, et qualiter regeret se in ecclesia et extra, +exponens casus aliquos propter quos poterat perdere habitum vel +incurrere alias penas; et dixit quod alia puncta ordinis perquireret a +senioribus, et instruerent eum. Postmodum idem receptor remansit in +dicta camera cum aliis fratribus, et predictus preceptor de Buris duxit +ipsum testem ad quamdam gardarobam propinquam dicte camere, dicens quod +expectaret eum in dicta gardarroba, et statim post idem preceptor vel +alius frater ordinis portans capucium ante faciem, propter quod non +potuit discernere si erat dictus preceptor vel alius, et lanternam cum +lumine, quia nondum erat dies, habens in manibus, posuit quamdam crucem +ligneam in qua non erat ymago Crucifixi in manu ipsius testis, petens ab +eo si credebat in dictam crucem; et ipso teste respondente quod sic, +dixit ei: Deinceps non credas, et spue supra ipsam. Et ipse testis tunc +spuit non supra sed juxta, per hoc, ut dixit, non recedens nec intendens +recedere a fide. De aliis illicitis non fuit locutus eidem, nec aliud +scit de contentis in XIII articulis predictis. Requisitus si credebat +quod idem facerent alii, respondit quod non credebat nec discredebat. + +Item, requisitus super XIV et omnibus sequentibus, respondit se nichil +scire, hoc excepto quod bene credebat ecclesiasticis sacramentis, et +credit quod alii fratres crederent, et quod eorum sacerdotes [p. 540] +debite celebrarent; non credit quod eorum laici possent absolvere a +peccatis. Clandestine recipiebantur, ex quo erat suspicio contra eos; +non credit quod carnaliter commiscerentur, nec quod hoc preciperetur, +nec quod haberent ydola, nec quod cordule cum quibus jacebant tangerent +capita ydolorum; puniti fuissent qui revelassent secreta capitulorum, +nescit qualiter; nec fuit ei inhibitum nec audivit aliis inhiberi quod +non confiterentur nisi sacerdotibus ordinis, et vidit quod confiterentur +fratribus Carmelitis et aliis. Si aliqui sciebant errores in ordine, +fuerunt negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt +Ecclesie. Elemosinas et hospitalitatem vidit convenienter servari in +locis in quibus fuit commoratus; audivit tamen dici quod antiquitus +melius fiebant. Clandestine capitulia tenebantur, non tamen audivit quod +excubie ponerentur. Totus ordo servasset quod magnus Magister cum +conventu statuisset. Grandia scandala contra ordinem sunt exorta propter +predicta, et obtulerat se deffensioni ordinis, sed postmodum +renunciaverat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Eisdem die et loco fuerunt adducti pro testibus ad presenciam dictorum +dominorum commissariorum fratres Jacobus Cormele, Johannes de +Valbellant, Johannes de Besu sancti Germani Suessionensis, Odo de +Castroduni, Theobaldus de Basimont Carnotensis, Stephanus d'Omont +Parisiensis, Guillelmus de Gi Bisuntini, Johannes de Barleta Leodiensis, +Albertus de Grevilla Cathalonensis, et Thomas Gancin Bajocensis +diocessium. Qui, premissa protestacione quod non intendunt recedere a +deposicionibus per eos factis alias coram ordinariis, et quod si aliquid +per simplicitatem vel alias dicerent contra eorum deposiciones, vel plus +vel minus, quod eis non prejudicet nec noceat in aliquo. Juraverunt, +tactis sacrosanctis Evangeliis, dicere plenam et meram [p. 541] +veritatem in hujusmodi negocio, secundum formam juramenti aliorum +testium superius registratam, expositam et vulgarizatam eisdem. + +Quibus actis, dictus frater Johannes de Bessu sancti Germani +Suessionensis diocesis, serviens, non deferens mantellum ordinis, quia +ipsum dimiserat in concilio Senonensi, postmodum radi fecerat sibi +barbam, cum quo fuit inquisitum, absolutus et reconciliatus per dominum +episcopum Parisiensem, etatis triginta duorum annorum vel circa; +repetita predicta protestacione, lectis et diligenter expositis sibi +omnibus articulis, respondit ad eos se nescire de eis nisi quod +sequitur. Dixit enim quod ipse fuerat receptus in dicto ordine in +instanti festo resurrectionis Domini erunt sex anni vel circa, in +capella domus Templi de Cherruto Senonensis diocesis, per fratrem Adam +de Calmis militem, de cujus vita vel morte non habet certitudinem, de +mandato visitatoris Francie, presentibus fratribus Matheo de Atrabato, +Jacobo Chamarot, et alio de cujus nomine non recordatur, et de quorum +vita vel morte non habet certitudinem, in hunc modum: nam cum +requisisset frequenter panem et aquam ordinis, et ei responsum fuisset +quod bene deliberaret, quia oporteret eum a se abdicare propriam +voluntatem, et multa dura et aspera sustinere; finaliter, eo instante +pro recepcione sua, respondit quod reciperet eum, et fecit eum vovere et +jurare castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, servare bonos +usus et bonas consuetudines ordinis. Postmodum imposuit sibi mantellum, +et fuerunt eum osculati in ore. Quo facto recesserunt omnes, preter +dictos receptorem et Matheum, et preceperunt ei quod abnegaret ymaginem +Crucifixi depictam in libro supra quem juraverat, et quod spueret supra +eam; et cum ipse testis nollet hoc facere, dixerunt quod hoc oportebat +eum facere, quia inclusus erat in dicta capella, et consuetum erat ita +fieri; et tunc ipse testis abnegavit ore non corde, et spuit non supra +sed juxta dictam ymaginem. Postmodum dictus receptor fuit amplexatus +ipsum testem et osculatus in ventre supra vestes; alia illicita non +intervenerunt, nec tunc nec post. Credit quod alii reciperentur [p. 542] +per eumdem modum, et quod crederent ecclesiasticis sacramentis, et quod +eorum sacerdotes debite celebrarent, et ipse bene credebat dictis +sacramentis. Audivit dici quod preceptores laici absolvebant a penis. +Juravit ordinem non exire, et credit quod alii jurarent; sed non vidit +alium recipi. Clandestine recipiebantur, ex quo credit quod esset +suspicio contra eos. Non credit quod carnaliter commiscerentur, nec quod +hoc diceretur eisdem, nec quod haberent capita ydolorum, nec quod +cordule, cum quibus cingebantur supra camisias cum quibus jacebant, +tangerent dicta capita. Per sacramentum injungebatur quod non revelarent +secreta capitulorum nec modum recepcionis; si revelassent, credit quod +puniti fuissent; absque licencia non poterant nisi fratribus ordinis +confiteri. Negligentes fuerunt, quia non correxerunt errores nec +denunciaverunt Ecclesie. Audivit dici quod eleemosine et hospitalitas in +ordine fuerant restricte, et quod eorum capitulia clam tenebantur. +Credit quod totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu +statuisset, et quod grandia scandala contra ordinem sunt exorta, quod +errores confessati per eum essent noti fratribus ordinis sed non aliis, +et quod magnus Magister et alii aliquos errores confessi sint contra +ordinem, ad cujus deffensionem se obtulerat, sed postmodum incontinenti +se retraxerat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, vel amore, vel +odio, vel comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed +pro veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. Item, dixit quod +de predictis erroribus fuit, eadem septimana, confessus fratri Radulpho +Lotoringo presbytero dicte domus, et absolutus per eum, injuncta ei +penitencia quod jejunaret certis diebus, non recolit quot. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit XIII dies dicti mensis +Februarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum [p. 543] +commissariorum, in domo fratrum predicta Minorum, frater Theobaldus de +Basimonte serviens, Carnotensis diocesis, testis supra juratus, ut +deponeret dictum suum, non defferens mantellum ordinis, quia ipsum +dimiserat una cum pluribus aliis in concilio Senonensi. Postmodum radi +fecerat sibi barbam, etatis triginta sex annorum vel circa. Qui fuit +protestatus quod non intendit recedere a deposicione per eum facta coram +domino episcopo Parisiensi, qui absolvit et reconciliavit eum. Lectis +autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit se nichil scire de contentis in eis nisi quod sequitur, quia +non interfuerat recepcioni alicujus alterius fratris nec capitulis +eorum. Ipse tamen receptus fuerat per fratrem Guidonem de Maynillio +Albrici servientem, de cujus vita vel morte non habet certitudinem, tunc +preceptorem ballivie Carnotensis, de mandato fratris Johannis de Turno +tunc thesaurarii Parisiensis, presentis ibidem, una cum fratribus Petro +Ucherii, Renardo le Ganheur servientibus, et Johanne de Bondis +presbytero quondam in capella domus Templi de Malorepastu dicte +diocesis, in festo beate Catherine proxime preterito fuerunt novem anni +vel circa, in hunc modum: nam cum peciisset ter interpolate panem et +aquam ordinis, et ter fuisset ei responsum per dictum fratrem Guidonem +quod grandem rem petebat, et quod bene deliberaret, rogans Deum ut +dirigeret eum, et ipse receptor et fratres astantes deliberassent +recipere eum, prestito per juramentum ab ipso teste quod non erat +servilis condicionis, matrimonio, alteri religioni vel debitis +obligatus, nec habebat infirmitatem latentem, ex qua esset impotens ad +servicium ordinis, fecit eum vovere et jurare supra quemdam librum +castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, servare bonos usus et +bonas consuetudines, et secreta ordinis. Postmodum imposuit sibi +mantellum, et ipse et astantes fuerunt osculati eum in ore. Deinde +instruxit eum quot _Pater noster_ diceret pro horis suis, et quod +jaceret cum pannis lineis, cinctus die ac nocte super eos una cordula +quam assumere poterant unde volebant, et qualiter regeret se in ordine, +exponens multa puncta ordinis ex quibus poterat incurrere [p. 544] +diversas penas. Post que recesserunt omnes. Postmodum dictus frater +Raynardus duxit ipsum testem ad quamdam logiam, in qua fiebant aliquando +dolia, et aportavit quamdam crucem ligneam depictam, quam ibidem +ostendit ipsi testi, precipiens ei quod abnegaret Deum; et cum ipse +testis respondisset quod hoc nullo modo faceret, dixit ei quod hoc +oportebat ipsum facere, et tunc abnegavit ore non corde. Postea precepit +ei quod spueret supra dictam crucem, et ipse noluit spuere supra, sed +spuit juxta; deinde dixit ei quod poterat, si volebat, cum fratribus +ordinis carnaliter commisceri, et ipse testis respondit quod hoc nullo +modo faceret, nec unquam fecit, nec credit quod fiat in ordine, sicut +dixit. Postmodum precepit ei quod oscularetur eum in ano, sed ipse +testis noluit eum osculari, nec credit quod predicta oscula inhonesta, +nec abnegacio et spuicio supradicte fierent in ordine in recepcionibus +aliorum, nec post, quia nec vidit nec audivit dici nisi de se ipso. +Requisitus si predictus frater Raynardus dixit ei quod predicta illicita +essent de punctis ordinis, respondit quod non. Item dixit se credere +ecclesiasticis sacramentis, et credebat quod alii fratres ordinis +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; non credit nec +audivit dici quod eorum laici possent absolvere vel absolverent a +peccatis; juravit ordinem non exire, credens quod alii idem jurarent. +Clandestine recipiebantur; non credit quod haberent ydola; cordula qua +cingebatur non tetigerat capita ydolorum, quia ipsam emerat, nec credit +quod cordule aliorum tangerent. Per sacramentum injungebatur eis quod +non revelarent secreta capitulorum; si revelassent, fuissent puniti +secundum disciplinam ordinis, nescit qualiter; absque licencia non +poterant nisi sacerdotibus ordinis confiteri; si qui erant scientes +errores, fuerunt negligentes, quia non correxerunt eos nec +denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et hospitalitatem vidit in ordine +convenienter servari; inhibebatur quod non acquirerent illicite ordini; +clausis januis, nullis presentibus nisi fratribus ordinis, capitulia +tenebantur. Totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu +statuisset. Grandia scandala exorta sunt contra ordinem apud [p. 545] +aliquos, propter contenta in articulis et alia. Audivit dici magnum +Magistrum et alios multos errores fuisse confessos contra ordinem, ad +cujus deffensionem se obtulerat dum tamen liberaretur a carceribus et +ministrarentur expense; sed postmodum voluntarie recessit a dicta +deffensione. Item, dixit quod, in die recepcionis sue, antequam +comederint, fuit confessus de predictis erroribus confessatis per eum +Johanni Normanni presbytero seculari, in dicta domo Templi deservienti, +qui reprehendit eum de predictis, et absolvit eum, imposita penitencia +quod jejunaret sextis feriis per septem annos, quod et fecit; nescit +tamen si dictus presbyter sit vivus vel mortuus. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Jacobus de Cormele serviens, Suessionensis diocesis, testis supra +juratus, mantellum et barbam defferens, etatis quadraginta octo annorum +vel circa, protestacione premissa quod non intendit recedere a +deposicione per ipsum facta coram domino episcopo Parisiensi, qui +absolvit et reconciliavit eumdem, lectis et diligenter expositis sibi +omnibus et singulis articulis, respondit se nescire de contentis in eis +nisi quod sequitur: videlicet quia credit quod alii communiter +reciperentur in ordine sicut frater Johannes de Sernay quondam serviens, +tunc preceptor domus Templi Montis Suessionensis, receperat eum, in +festo beati Bartholomei proxime preterito erunt XI anni vel circa, in +capella dicte domus, presentibus fratribus Roberto curato dicte domus, +Geraldo de Argentolio milite, et Matheo de Atrabato, et Johanne de +Cernoy, et Remigio de Ploysiaco servientibus, deffunctis, a quo +receptore requisivit ter interpolate panem et aquam, societatem et +pauperem vestitum ordinis; et cum ei concessisset predictus miles, de +voluntate dicti fratris Johannis, defferentis in hoc nobilitati dicti +militis, imposuit sibi mantellum. Postmodum fecerunt eum vovere et +jurare supra quemdam librum castitatem, vivere sine proprio, [p. 546] +servare bonos usus et bonas consuetudines qui tunc erant in ordine, et +qui imponerentur in posterum per probos homines ordinis, obedire omnibus +preceptoribus qui preponerentur eidem, fideliter facere elemosinas +consuetas, et luminaria ecclesiarum et capellarum eorum servare, et quod +non interesset loco in quo nobilis homo vel nobilis mulier exheredaretur +injuste; et precepit ei quod jaceret cum pannis et caligis lineis, +cinctus super eos una cordula; et instruxit eum quot _Pater noster_ +diceret pro horis suis, et quod bene conservaret et deffenderet, pro +posse suo, bona et jura ordinis, et quando non posset hoc facere, quod +denunciaret hoc superioribus suis; et quod faceret jejunia in ordine +consueta; et alia puncta ordinis requireret a senioribus ordinis, et +informarent eum. Postmodum fuerunt eum osculati in ore, et recesserunt +omnes, preter dictum fratrem Johannem de Sernoy, qui ducens ipsum testem +retro altare, et ostendens ei quamdam crucem ligneam in qua erat depicta +ymago Crucifici, precepit ei ter, in virtute juramenti prestiti per eum +de obediendo preceptoribus suis, quod abnegaret illum qui erat in dicta +cruce; et tunc ipse testis, tenore juramenti per eum prestiti, abnegavit +ore non corde. Postmodum precepit ei quod spueret supra dictam crucem, +et spuit ipse juxta non supra. Deinde dixit ei quod ipse testis +spoliaret se, vel, si volebat, ipse Johannes se spoliaret; et cum ipse +testis preelegisset se spoliare, et spoliasset se nudum exceptis +braccis, dictus frater Johannes dixit ei quod oscularetur ipsum testem +inter umbilicum et pectus, vel quod ipse testis, si magis volebat, +oscularetur eum in dicto loco; et tunc de voluntate ipsius testis, +dictus Johannes fuit eum osculatus in dicto loco, precipiens, in virtute +juramenti prestiti per eum, quod nemini revelaret predicta; alia +illicita non intervenerunt in dicta recepcione sua, nec post. Requisitus +si dixerat ei quod predicta essent de punctis ordinis, respondit quod +non. Item, dixit quod ipse credebat ecclesiasticis sacramentis, credens +quod alii fratres bene crederent, et quod eorum sacerdotes debite +celebrarent; nec credit quod eorum laici absolverent nec possent +absolvere a peccatis. Juravit ordinem non exire absque licencia [p. 547] +superioris qui eam dare posset, et credit quod alii idem jurarent. +Clandestine recipiebantur; non credit quod carnaliter commiscerentur, +nec quod hoc diceretur eisdem, nec quod haberent ydola, nec quod cordule +tangerent capita ydolorum. Credit quod qui revelassent secreta, fuissent +graviter puniti. Non fuit sibi inhibitum quod non confiterentur nisi +sacerdotibus ordinis, et infra quindecim dies a recepcione sua, fuit de +predictis confessus fratri Arnulpho tunc gardiano fratrum Minorum +Suessionensium, defuncto; et absolvit eum, imposita sibi penitencia quod +portaret cilicium ad carnem per unam Quadragessimam, et quod jejunaret +per unum annum sextis feriis, quarum medietatem faceret in pane et aqua. +Scientes errores fuerunt negligentes, quia non correxerunt nec +denunciaverunt Ecclesie. Non audivit inhiberi quod elemosine et +hospitalitas non fierent sicut erat consuetum; immo fuit preceptum et +vidit fieri contrarium, et prohibebatur eis quod non gravarentur vicinis +eorum, nec injuste acquirerent. Non interfuit capitulis. Totus ordo +servasset, ut credit, quod magnus Magister cum conventu statuisset. Nunc +grandia scandala et suspicio contra ordinem sunt exorta, credens quod +errores confessati per eum essent noti fratribus ordinis; et audivit +dici quod magnus Magister et alii confessi sunt aliquos errores contra +ordinem, ad cujus deffensionem se obtulerat cum aliis, quos in hoc +sequebatur; sed postmodum retraxit se a dicta deffensione, meliori +consilio ductus. Requisitus si viderat aliquem alium recipi in ordine, +respondit quod sic, fratres Bertrandum de Crotoy quondam, et Guillelmum +de Roy servientes, in dicta capella, per dictum fratrem Johannem de +Sernoy, in festo Omnium Sanctorum proxime preterito fuerunt XI anni vel +circa, presentibus fratribus qui interfuerant recepcioni ipsius testis. +In quorum recepcionibus nichil vidit fieri illicitum; remanserunt tamen +post recepcionem cum receptore in capella, ipso teste et aliis qui +adfuerant recedentibus, et nescit si postmodum fuerunt facta illicita +supradicta confessata per eum. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, [p. 548] +odio, vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed +pro veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit XV dies mensis Februarii, fuit +adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta fratrum Minorum, frater Johannes de Nivella serviens, +Leodiensis diocesis, preceptor de Barleta Travensis diocesis, testis +supra juratus, ut deponeret dictum suum, mantellum et barbam defferens, +etatis triginta annorum vel circa; et fuit inquisitum cum eo, absolutus +et reconciliatus per dominum episcopum Pansiensem. Lectis autem et +diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, protestacione premissa quod non intendit recedere a deposicione per +eum facta coram dicto domino episcopo Parisiensi, se nichil scire de +contentis in eis nisi quod sequitur, videlicet quod ipse receptus fuerat +in quadam aula domus Templi de Capua, in festo Nativitatis Domini +proximo preterito fuerunt IV anni, per fratrem Symonem de Brondisio tunc +preceptorem Capuanum, de cujus vita vel morte non habet certitudinem, +presente fratre Johanne de Alvernia oriundo, presbytero, a quo receptore +requisivit ter interpolate panem et aquam ordinis; et cum ter +respondisset ei quod bene deliberaret, quia grandem rem petebat, et +oporteret eum multa dura et aspera sustinere, et abdicare a se propriam +voluntatem; et quod diceret Pater noster et Ave Maria, rogans Deum quod +ipsum dirigeret, finaliter, prestito ab eo per juramentum quod non erat +servilis condicionis, matrimonio, alteri religioni nec debitis +obligatus, nec infra sacros ordines constitutus, tradidit ei mantellum. +Postmodum fecit eum vovere et jurare castitatem, obedienciam, et vivere +sine proprio, et osculari crucem mantelli sibi traditi. Postmodum ipse +et dictus presbyter fuerunt eum osculati in ore, instruentes [p. 549] +eum quot _Pater noster_ diceret pro horis suis, et quod jaceret cum +pannis et caligis lineis, cinctus una cordula, quam non tradidit ei, sed +ipse emit eam post prandium, et qualiter regeret se in ordine. Post que, +recedente dicto presbytero, prefatus receptor, solus existens in dicta +aula, cujus porta tunc non erat clausa, cum ipso teste, precepit ei quod +abnegaret Deum; et ipse testis respondit quod hoc nullo modo faceret; et +tunc dictus receptor dixit ei quod hoc oportebat eum facere, et quod +abnegaret ore non corde; et tunc ipse testis abnegavit Deum ore non +corde, ut dixit. Postmodum ostendens ipsi testi quamdam crucem ligneam, +nescit unde allatam, in qua non erat ymago Crucifixi nec pictura aliqua +apparebat, peciit ab ipso teste si credebat quod in dicta cruce esset +propheta, quo respondente quod non, quia non erat ibi ejus ymago, +precepit ei quod spueret supra dictam crucem, et ipse spuit non supra +sed juxta. Postea precepit ei quod oscularetur eum in ano, et ipse +testis noluit eum osculari. De alia re illicita non fuit locutus eidem. +Requisitus si dixerat quod predicta essent de punctis ordinis vel +consueta fieri in ordine, et si ipse testis scit vel credit vel audivit +hoc dici, respondit quod non. Requisitus si viderat aliquem alium recipi +in ordine, respondit quod sic fratrem Guillelmum Manpartit servientem, +de Burgundia, quem credit vivere, per fratrem Odonem de Focharen quondam +militem de Borgondia, in Brandonibus erunt quatuor anni, in capella +domus Templi de Berleta, presentibus fratribus Guillelmo de Melfia +presbytero, et Symone de Ancona et Guillelmo Anglico viatore dicte +domus, servientibus, quos credit vivere, in cujus recepcione fuit +servatus talis modus qualem deposuit fuisse servatum in recepcione sua, +exceptis illicitis quod non intervenerunt tunc nec post recepcionem, +quod ipse testis sciverit vel audiverit vel credat; plurium +recepcionibus non adfuit, nec capitulis eorumdem. Item, dixit quod bene +credebat ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent, nec credit quod +eorum laici possent absolvere a peccatis, nec quod carnaliter +miscerentur, nec quod haberent ydola, nec quod cordule [p. 550] +tangerent capita ydolorum. Jurabant ordinem non exire; statim pro +professis habebantur; clandestine recipiebantur, ex quo erat suspicio +contra eos. Per sacramentum imponebatur quod non revelarent secreta +capitulorum; si revelassent, credit quod puniti fuissent, nescit +qualiter. Non fuit sibi inhibitum quod non confiteretur nisi +sacerdotibus ordinis, nec audivit aliis inhiberi; et ipse testis fuit +confessiis de predictis erroribus fratri Johanni de Capua tunc gardiano +fratrum Minorum de Capua, quem credit [.....?] infra duos dies a +recepcione sua in fratrum Minorum domo de Capua, qui fuit multum +stupefactus, et fecit ipsum testem spoliari in camisia et braccis, et +data ei disciplina cum virgis, absolvit eum, imposita penitencia quod +per triduum jejunaret sextis feriis in pane et aqua, et quod non +portaret camisiam; quam penitenciam dixit se complevisse eciam in +carceribus existendo. Si qui fratres sciebant errores predictos, fuerunt +negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. +Elemosinas et hospitalitatem vidit convenienter servari in domibus +ordinis in quibus fuit conversatus; et hec precipiebantur eisdem; et +vidit apud Barletam quater dari, ter in ebdomada, elemosinam mille +quingentis personis. Totus ordo servasset quod magnus Magister cum +conventu statuisset. Grandia scandala contra ordinem sunt exorta. Credit +magnum Magistrum et alios confessos fuisse aliquos errores, quia littere +apostolice hoc dicunt. Ad deffensionem ordinis obtulerat se cum aliis; +postmodum fuit infirmus, et retraxit se. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Johannes de Vanbellant serviens, Suessionensis diocesis, testis +supra juratus, etatis quadraginta annorum duorum vel circa, mantellum et +barbam defferens, cum quo fuit inquisitum, absolutus et reconciliatus +per dictum episcopum Parisiensem, lectis et diligenter [p. 551] +expositis sibi omnibus et singulis articulis, repetita protestacione per +eum et alios facta quando juravit, respondit ad eos se nescire de +contentis in ipsis articulis nisi quod sequitur, videlicet quod ipse +fuit receptus, Dominica ante Nativitatem proximo preteritum fuerunt XIX +anni vel circa, per fratrem Nicolaum de sancto Albano quondam +preceptorem, tunc Montis Suessionensis, in capella domus Templi +predicte, presentibus fratribus Michaele de Ballaynvilier milite +quondam, Joanne de Vallibus serviente quondam, in hunc modum: nam cum +flexis genibus peciisset panem et aquam, societatem et pauperem vestitum +ordinis amore Dei sibi concedi, et responsum fuisset quod grandem rem +petebat, quia oporteret eum abdicare a se propriam voluntatem, et multa +dura et aspera sustinere, et ipse respondisset quod omnia sustineret, +voluerunt scire ab eo si erat servilis condicionis, matrimonio vel +alteri religioni vel debitis quod non posset solvere obligatus, et si +habebat aliquid impedimentum infirmitatis latentis vel aliud; quo +respondente quod non, dixerunt ei quod rogaret Deum et beatam Virginem +quod dirigerent eum, et diceret Pater noster et Ave Maria, et cum hoc +fecisset, et ter idem quod supra peciisset, et idem responsum fuisset et +dictum per receptorem, fratribus astantibus, quod si scirent +impedimentum in eo, revelarent ante recepcionem, quia postmodum hoc non +possent, finaliter, prestito per juramentum quod non erant in eo +predicta impedimenta, fecerunt eum vovere et jurare super quemdam librum +apertum, in quo erat ymago Crucifixi, castitatem, vivere sine proprio, +et obedire superioribus suis et mandatis eorum, et servare bonos usus et +bonas consuetudines que tunc erant in ordine, et que in posterum +imponerentur per probos homines ordinis, et quod non interesset loco in +quo nobilis homo vel nobilis mulier, orfani, vidue vel miserabiles +persone exheredarentur injuste; postmodum imposuit sibi mantellum et +birretum, et ipse et fratres astantes fuerunt eum osculati in ore. +Deinde instruxit eum quot _Pater noster_ diceret pro horis suis; quod +jaceret cum pannis et caligis lineis, cinctus una cordula quam emit ipse +testis dicta die post prandium; qualiter regeret se in ordine, [p. 552] +exponens diversos casus propter quos posset incurrere diversas penas. +Post que, aliis recedentibus, dictus receptor, capella post eorum +recessum aperta remanente, traxit ipsum testem retro altare, et, ostensa +sibi quadam cruce lignea, quam tenebat idem receptor in manu, in qua +erat ymago Crucifixi, peciit ab ipso teste si credebat in illum, +ostendendo dictam ymaginem Crucifixi. Quo respondente quod sic, dixit ei +quod non crederet in eum, qui fuerat falsus propheta, et quod negaret +eum; et cum ipse testis diceret quod hoc non debebat facere, cum fuisset +mortuus et crucifixus pro peccatis nostris, preceptore predicto dicente +quod oportebat ipsum testem predicta facere, abnegavit ipse testis ore +non corde, ut dixit. Post que precepit ei quod spueret supra dictam +crucem, sed noluit spuere supra sed juxta. Deinde fecit ipsum testem +spoliari in camisia et braccis, et fuit supra braccas osculatus ipsum +testem prope anum. Postmodum dixit ei quod poterat fratribus ordinis +carnaliter commisceri, si volebat, et id ipsum pati debebat; hoc tamen +non fecit, et respondit sibi quod nunquam faceret; nec scit nec audivit +dici; nec credit quod predicta quatuor illicita fierent vel servarentur +in ordine; et vidit recipi, in quadam camera dicte domus Montis +Suessionensis, fratrem Adam de Villa Ademari servientem quondam, in +proximo festo Nativitatis beati Johannis Baptiste erunt novem anni vel +circa, per fratrem Johannem de Sernay, quondam preceptorem, tunc dicte +domus, presentibus fratribus Matheo de Atrabato et Remigio de Cormellis, +deffunctis, in cujus recepcione vel post non fuit aliquid actum vel +dictum de predictis illicitis quod ipse testis sciverit vel audiverit +dici vel credat. Requisitus si dictus receptor vel alii dixerant sibi, +vel ipse sciebat vel audiverat dici, quod predicta illicita vel aliqua +ex eis essent de punctis ordinis, respondit quod non. Item, dixit quod +ipse bene credebat ecclesiasticis sacramentis, et credebat quod alii +fratres ordinis bene crederent, et quod eorum sacerdotes debite +celebrarent; nescit quod eorum laici possent absolvere a peccatis vel +absolverent. Juravit et credit quod alii jurarent ordinem non exire. +Statim pro professis habebantur; clandestine recipiebantur. Non [p. 553] +credit quod haberent ydola, nec quod cordule cum quibus cingebantur +tangerent capita ydolorum. Jurabant non revelare secreta capitulorum; si +revelassent, fuissent puniti, sed nescit qualiter. Non fuit sibi +inhibitum, nec scit quod aliis inhiberetur quod non confiterentur nisi +sacerdotibus ordinis, et infra octo dies a recepcione sua, ipse testis +fuit, in capella dicte domus eorum Montis Suessionensis, confessus de +predictis erroribus fratri Johanni de Collegi conventuali fratrum +Minorum Suessionensium quondam, qui absolvit eum, imposita penitencia +quod jejunaret per dimidium annum sextis feriis, in pane et aqua, et +quod non interesset loco in quo predicta illicita fierent; quod +complevit. Si aliqui erant scientes errores, fuerunt negligentes, quia +non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et +hospitalitatem vidit convenienter servari in domibus ordinis in quibus +fuit conversatus; tempore tamen caristie, propter multitudinem populi +concurrentis, vidit elemosinas, ut pluribus dari possent, distribui in +plures peczias quam prius fierent. Clam eorum capitulia tenebantur. +Totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu statuisset. +Grandia scandala contra ordinem sunt exorta, propter illa de quibus +agitur contra ipsum. Una cum aliis obtulerat se deffensioni ordinis. Ab +ordine aposthaverat per bienium vel circa, ante capcionem eorum, et in +apostasia existens ante capcionem aliorum et suam deposuerat supra +predictis, coram inquisitore, apud Pissiacum, gratis, et non captus. Sed +postmodum, ante capcionem suam et aliorum, resumpsit habitum, quia +dicebatur ei quod erat excommunicatus, et venit ad magnum Magistrum, +Parisius, in capitulio generali, in festo Nativitatis beati Johannis +Baptiste fuerunt tres anni, et in dicto capitulio fuit reconciliatus, et +mantellus ei redditus, et impositum ei quod comederet in terra, super +mantellum suum per annum, et quod tribus diebus in septimana comederet +panem et aquam; quod et fecit in dicta domo Montis Suessionensis, usque +ad festum beati Remigii, circa quod fuerunt capti. Requisitus sub +juramento suo si revelaverat aliquibus de ordine, ante [p. 554] +capcionem eorum, illa de quibus prius inquisitum fuerat, respondit quod +non, nec sciebat capcionem, nec audiverat nisi per tres dies ante +capcionem eorum. Requisitus quare exiverat dictum ordinem, respondit +quod propter levitatem suam, quia erat in nimia edua [inedia?] in +religione. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. Acta fuerunt hec +die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me Floriamonte +Dondedei, et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit XVI dies dicti mensis Februarii, +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta fratrum Minorum, frater Thomas Quintini serviens, Bajocensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, quadragenarius +vel circa, non defferens mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat in +concilio Senonensi; postmodum radi fecerat sibi barbam. Qui fuit +protestatus quod non intendit recedere a deposicione per eum facta coram +domino episcopo Parisiensi, qui absolvit et reconciliavit eumdem. Lectis +autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit ad eos se nescire de contentis in eis nisi quod sequitur. +Scilicet quod ipse receptus fuerat in capella domus Templi de +Brectiville le Rebel dicte diocesis Bajocensis, circa instans festum +beati Johannis erunt X anni vel circa, per Philippum Agate servientem, +tunc preceptorem ballivie Normannie, quem credit vivere, presentibus +fratribus Guillelmo Picardi presbytero, Guillelmo de Boysset milite, et +Matheo Raynandi servientibus, deffunctis, in hunc modum: nam cum +requisivisset, flexis genibus ter interpolate, concedi sibi, amore Dei, +panem et aquam et pauperem vestitum ordinis, et responsum fuisset ei +quod grandem rem petebat, et quod bene deliberaret, rogans Deum ut +dirigeret eum, et hoc fecisset, finaliter prestito per [p. 555] +juramentum quod non habebat infirmitatem latentem, nec erat servilis +condicionis, matrimonio vel alteri religioni, aut debitis que non posset +solvere obligatus, fecit eum vovere et jurare supra quemdam librum +castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, et servare bonos usus et +bonas consuetudines ordinis. Postmodum imposuit sibi mantellum, et ipse +et astantes fuerunt eum osculati in ore. Deinde instruxit eum quot +_Pater noster_ diceret pro horis suis, et quod jaceret cum pannis et +caligis lineis una cordula cinctus, et qualiter regeret se in ordine. +Post que, recedentibus aliis, porta capelle aperta remanente, dictus +receptor dixit eidem testi satis prope altare existenti quod abnegaret +ter Deum; et cum ipse testis responderet quod hoc nullo modo faceret, et +fleret, dixit ei quod non curaret, quia oportebat eum hoc facere, et de +hoc posset postmodum confiteri, et Deus bene indulgeret ei; tunc ipse +testis abnegavit Deum ter ore non corde. Post que precepit ei quod ter +spueret supra quamdam crucem ligneam nescit unde ablatam, quam tenebat +in manu, in qua non recolit se picturam vel ymaginem aliquam vidisse, et +ipse testis spuit ter non supra sed juxta eam. De osculis inhonestis et +crimine sodomitico non fuit ei locutus dictus receptor nec alius, nec +quod predicta essent de punctis ordinis, nec scit nec audivit dici nec +credit quod dicta illicita fierent in recepcionibus aliorum; nec aliquem +alium vidit recipi in ordine, nec interfuit capitulis eorum; et pauca +scit, ut dixit, de factis ordinis, quia erat agricola. Precepit ei +dictus receptor quod non revelaret predicta. Item, dixit se fuisse +confessum de predictis erroribus in crastinum, in eadem capella, dicto +presbytero, qui absolvit eum, imposita penitencia quod jejunaret XIII +diebus Veneris in pane et aqua, quod et fecit. + +Item, dixit quod crucem sanctam devote adorabant die Veneris sancta, et +quod bene credit ecclesiasticis sacramentis, et credit quod alii fratres +eodem modo crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; non +credit quod eorum laici possent absolvere nec absolverent a peccatis. +Juravit ordinem non exire, credens quod alii idem jurarent. [p. 556] +Statim pro professis habebantur. Clandestine recipiebantur. Non credit +quod haberent ydola, nec quod cordule cum quibus cingebantur (assumebant +unde volebant), tangerent capita ydolorum. Non fuit ei inhibitum quod +non confiteretur nisi sacerdotibus ordinis, nec audivit aliis inhiberi. +Elemosinas et hospitalitatem vidit in domibus ordinis in quibus +conversatus fuit convenienter fieri et servari, et decimas bene reddi de +terris eorum quas ipse testis excolebat. Credit quod totus ordo +servasset quod magnus Magister cum conventu ordinasset. Nunc grandia +scandala sunt exorta contra ordinem, propter illa de quibus agitur +contra eum. Audivit dici magnum Magistrum et alios aliquos errores, +nescit quos, fuisse confessos contra ordinem, ad cujus deffensionem se +obtulerat cum aliis, et postea se retraxit. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestationes fuerint publicate. + + +Frater Stephanus de Domont serviens, Parisiensis diocesis, testis supra +juratus, habitum et barbam defferens, quinquagenarius vel circa, +absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Parisiensem, +protestacione premissa quod non intendit recedere a deposicione per eum +facta coram eo, lectis et diligenter expositis sibi omnibus et singulis +articulis, respondit se nescire de eis nisi quod sequitur, scilicet: se +nescire si in recepcionibus aliorum interveniebant illicita, quia nullos +viderat recipi, nec interfuerat capitulis eorum. Ipse tamen receptus +fuerat, in principio Augusti proximo preteriti fuerunt triginta anni vel +circa, per fratrem Johannem de Manbressi militem quondam, preceptorem +tunc Viromandie, in capella domus Templi de Castellario in Veromandia +Noviomensis diocesis, presentibus fratribus Garino de Grandi Villarii, +Johanne de Sano Pucto servientibus, et aliis deffunctis, in hunc modum: +nam cum peciisset panem et aquam ordinis, et respondisset quod [p. 557] +grandem rem repetebat, quia oporteret eum a se abdicare propriam +voluntatem, et multa dura et aspera sustinere, et cum respondisset quod +omnia sustineret, finaliter prestito ab eo quod non habebat infirmitatem +nec aliud impedimentum, fecit eum vovere et jurare castitatem, +obedienciam, vivere sine proprio, et postmodum imposuit sibi mantellum, +et fuerunt osculati eum in ore. Requisitus si sciebat vel credebat vel +audiverat dici quod aliqui errores essent in ordine, respondit quod non. +Requisitus si in recepcione sua intervenerant aliqua illicita, respondit +quod non, quod ipse recordetur, quia sunt multi anni elapsi, et non +habebat, ut dixit, propter hoc magnam memoriam. Postmodum, specificatis +sibi illis que continentur in primis XIII articulis, dixit quod de +mandato dicti receptoris spuerat juxta crucem et abnegaverat Deum. +Predicta tamen dixit per talem modum, et tanta simplicitate videbatur +dictus testis, sicut per multas circumlocuciones apparuit, sicut est +quia requisitus si receptor ejus contrarium ejus quod ipse deposuit +diceret an dementiret eum, respondit quod non; et quia eciam dixit quod +predicta non reputabat illicita, quia si fecit, fecisset ore non corde; +quod ejus deposicioni non fuit visum dictis dominis commissariis magnam +fidem esse adhibendam; cum multum timere videretur propter deposicionem +coram domino episcopo Parisiensi factam per eum, quia fuerat +questionatus Parisius duobus annis et ultra ante deposicionem suam, ut +dixit. Item, dixit quod ipse bene credebat ecclesiasticis sacramentis, +credens quod alii fratres eodem modo crederent, et quod eorum sacerdotes +debite celebrarent; nec scit si eorum Magister et laici poterant +absolvere a peccatis. Clandestine recipiebantur. Non credit quod +carnaliter commiscerentur, nec quod haberent ydola, nec quod cordule +quibus cingebantur tangerent capita ydolorum. Injunctum fuit ei quod non +revelaret secreta capitulorum. Item, requisitus si confessus fuerat de +predictis erroribus, respondit quod sic cuidam presbytero ordinis, de +cujus nomine non recordabatur, infra triduum, qui injunxit ei quod +deinceps non faceret, et quod jejunaret tribus diebus. Postmodum dixit +quod non bene recordabat, propter diuturnitatem temporis. Si [p. 558] +qui erant scientes errores, negligentes fuerunt, quia non correxerunt +nec denunciaverunt Ecclesie. Audivit quod elemosine fuerant restricte in +ordine de mandato superiorum in aliquibus locis, et quod eorum capitulia +clam tenebantur. Credit quod totus ordo servasset quod magnus Magister +cum conventu statuisset. Nunc grandia scandala et suspicio contra +ordinem sunt exorta, propter illa de quibus agitur contra eum. Obtulit +se deffensioni ordinis cum aliis; postmodum se retraxit. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, odio, vel temporali +comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro veritate dicenda, +et hoc dixit multum trepide. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc +suam deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Odo de Castroduni serviens, Carnotensis diocesis, testis supra +juratus, non defferens mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat +Aurelianis, cum dominus episcopus Aurelianensis, qui nunc est, +absolvisset et reconciliasset eum. Postmodum radi fecerat sibi barbam, +et est quadraginta sex annorum vel circa; et fuit protestatus quod non +intendit recedere a deposicione per eum facta coram domino episcopo, et +si aliquid contrarium diceret, quod non prejudicet sibi. Lectis autem et +diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit se +nescire de eis, nisi quod sequitur. Videlicet quod ipse receptus fuerat +in capella domus Templi de Buxeria Carnotensis diocesis, per fratrem +Guillelmum Gaudini militem quondam, preceptorem tunc ballivie +Carnotensis, circa instans festum nativitatis beati Johannis Baptiste +erunt XXVI anni vel circa, presentibus fratribus Petro de Merevilla +milite, Guillelmo de Nicochet serviente, et pluribus aliis deffunctis, +in hunc modum: nam obtulit se velle esse servum esclavum ordinis et +Beate Marie toto tempore vite sue, petens panem et aquam ordinis sibi +concedi pluries interpolate; et cum reponsum fuisset eidem pluries quod +bene deliberaret, et quod grandem rem petebat, quia oporteret [p. 559] +eum abdicare a se propriam voluntatem, et multa dura et aspera +sustinere, et quod rogaret Deum ut dirigeret eum, et hoc fecisset, +finaliter prestito ab eo per juramentum quod non habebat infirmitatem +latentem, nec erat servilis condicionis, matrimonio vel alteri religioni +obligatus, fecit eum vovere et jurare supra quemdam librum castitatem, +obedienciam, vivere sine proprio. Postmodum imposuit sibi mantellum, et +ipse et astantes fuerunt eum osculati in ore. Deinde instruxit eum quot +_Pater noster_ diceret pro horis suis, quod inclinaret capud quando +Gloria Patri diceretur, jaceret cum pannis et caligis lineis cinctus una +cordula, et precepit ei quod conservaret bona ordinis; et alia inhonesta +tunc non intervenerunt in sua recepcione predicta. Elapsis vero tribus +septimanis vel circa, dictus receptor vocavit ipsum testem solum in +quadam camera dicte domus, in qua jacebat dictus receptor, et firmata +porta precepit ei quod abnegaret Jhesum Christum; et cum ipse testis +respondisset quod hoc nullo modo faceret, dixit quod hoc oportebat eum +facere, alioquin moreretur; et tunc ipse testis, timore ductus, +abnegavit Jesum Christum cum dolore cordis, ore non corde; et ostendit +ei quamdam crucem ligneam, nescit a quo allatam, in qua erat ymago +Crucifixi. Non tamen de sputo illicito, nec de osculo inhonesto, nec de +aliqua alia re illicita fuit sibi locutus, nisi de hoc tantum quod per +fas vel nefas secure acquireret ordini, quia hoc poterat secure facere +sine peccato. Non tamen hoc fecit, nec credit quod predicta illicita +fierent in ordine, nec vidit nec scivit, nec audivit dici quod +intervenerunt in recepcionibus infrascriptorum, scilicet fratris +Guillelmi Dicure Aurelianensis diocesis, servientis quondam, quem vidit +recipi per dictum fratrem Guillelmum Gaudini, in dicta capella, sunt +XVIII annis vel circa, non recolit de presentibus; nec in recepcione +fratris Dionisii de Samneriaco, in Carnotensis diocesis, presbyteri vivi +quem vidit recipi, non recolit si Aureliani vel in dicta domo +Castriduni, per dictum fratrem Guillelmum Gaudini, sunt XVIII anni vel +circa, non recolit de presentibus. Item, dixit se credere quod eorum +sacerdotes debite celebrarent, et quod fratres ordinis bene [p. 560] +crederent ecclesiasticis sacramentis, quia communicabant ter in anno; et +ipse bene credebat. Non credit quod eorum laici possent absolvere a +peccatis, nec quod fierent oscula inhonesta, nec quod perpetrarent +crimen sodomiticum, nec quod haberent ydola, nec quod cordule quibus +cingebantur tangerent capita ydolorum. Juravit ordinem non exire; credit +quod alii idem jurarent. Clandestine recipiebantur; quibus volebant +confitebantur. Jurabant non revelare secreta capitulorum, et qui +revelassent, secundum statuta ordinis perdidissent mantellum et ordinem. +Si qui sciebant errores, fuerunt negligentes, quia non correxerunt eos +nec denunciaverunt Ecclesie. In domibus ordinis in quibus fuit, vidit +elemosinam ter in ebdomada bene fieri et hospitalitatem convenienter +servari. Clam tenebantur eorum capitulia. Totus ordo servasset quod +magnus Magister cum conventu statuisset. Nunc grandia scandala sunt +exorta contra ordinem, propter illa de quibus agitur contra eum. Non +obtulerat se deffensioni ordinis; intelligebat Latinum. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, coram eisdem dominis commissariis, +hoc salvo quod, cum dictus frater Odo deposuit de abnegacione Jhesu +Christi, dictus dominus Matheus ex causa recessit; presentibus magistro +Amisio, me Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo +nominatis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit XVII dies mensis Februarii, +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta fratrum Minorum, frater Humbertus de Germilla serviens, +Carnotensis diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, +viginti septem annorum vel circa, qui in concilio Senonensi mantellum +dimiserat, absolutus et reconciliatus fuerat per dominum [p. 561] +episcopum Parisiensem, postmodum radi fecerat sibi barbam. Lectis autem +et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, premissa +protestacione quod non intendebat recedere a deposicione facta coram +dicto domino episcopo, respondit se nescire de contentis in eis nisi +quod sequitur. Videlicet quod ipse receptus fuerat per fratrem Gerardum +de Villaribus preceptorem tunc Francie, circa festum beati Andree +proximo preteritum fuerunt septem anni, in camera quadam domus Templi de +Gelboe Lingonensis diocesis, presentibus fratribus Alberto de Van de +Tors presbytero, Jacobo de Botencort milite, Lamberto de Toysi +serviente, quos credit vivere, in hunc modum: nam cum requisivisset +panem et aquam societatis et pauperem vestitum ordinis, et obtulisset se +perpetuo velle esse servum esclavum Terre sancte, dixerunt ei quod bene +deliberaret, quia juvenis erat, et videbat eos cum magno apparatu +equorum et vestium, et ipse forsitan talia non haberet, et oporteret +ipsum a se abdicare propriam voluntatem, esurire quando vellet comedere, +vigillare quando vellet dormire, et multa dura et aspera sustinere; et +cum respondisset quod omnia bene sustineret propter honorem Dei, +preceperunt quod exiret dictam cameram, et ipsi deliberarent; et cum +deliberassent, et reintrasset et peciisset que supra ter interpolate, et +idem sibi responsum fuisset, prestito ab eo per juramentum quod non erat +servilis condicionis, matrimonio vel alteri religioni vel debitis +obligatus, nec habebat aliquid impedimentum, fecerunt vovere et jurare +supra quemdam librum apertum, in quo erat ymago Crucifixi, castitatem, +obedienciam, vivere sine proprio, et servare bonos usus et bonas +consuetudines ordinis. Postmodum imposuit sibi mantellum, et precepit +quod oscularetur dictam ymaginem, et deinde ipse et fratres astantes +fuerunt osculati eum in ore. Postmodum fecit eum osculari crucem +mantelli, et presbyter predictus dixit quasdam oraciones, et aspersit +aquam benedictam supra eum; et instruxit eum receptor quot _Pater +noster_ diceret, et qualiter regeret se in ordine; et dicta die nichil +fuit dictum vel actum illicitum; et dictus preceptor recessit cum +predictis fratribus de loco predicto, ipso teste remanente [p. 562] +ibidem. Elapsis vero octo diebus, frater Humbertus de Valeure et +Martinus de Espalhi servientes, qui morabantur in dicta domo, cujus +tamen recepcioni non adfuerant, de quorum vita vel morte non habet +certitudinem, duxerunt ipsum testem, circa crepusculum noctis, ad +quamdam aliam cameram dicte domus, et ostio firmato, preceperunt ei quod +abnegaret Deum; et cum ipse testis stupefactus de predictis respondisset +quod nullo modo faceret, dixerunt ei quod hoc oportebat eum facere, quia +alii ita faciebant, adjicientes quod hoc poterat facere ore non corde; +et tunc ipse testis timore ductus propter horam, et quia ipsi fratres +erant fortes et robusti et ipse erat juvenis, abnegavit Deum ore non +corde. Postmodum dictus Humbertus, qui erat antiquior, extraxit de +subtus vestes suas quamdam crucem ligneam in qua erat ymago Crucifixi +depicta, et precepit ei quod spueret super eam, et ipse testis noluit +spuere supra sed juxta; et dixit eis quod de predictis conquereretur +dicto receptori, et ipsi dixerunt quod si ipse hoc faceret, vel +revelaret cuiquam predicta, interficerent eum; de alio illicito non +fuerunt locuti eidem. Requisitus si scit vel credit quod predicta +illicita vel alia contenta in articulis intervenerunt in recepcionibus +aliorum vel post, respondit se nescire; vidit tamen ultra mare recipi +per Magistrum qui nunc est, in capella domus Templi civitatis de +Limasso, intra Pascha et Pentecosten instantes erunt VII anni vel circa, +fratres Antonium nepotem fratris Hugucionis de Vercellis cubicularii +quondam domini Pape, militem, et Jacobum de Rupella servientem, tunc +existentem in servicio dicti Magistri, quos credit vivere; et fuerunt +presentes ultra CXX fratres, inter quos erant fratres Racinbandus de +Caron preceptor tunc Cypri, Richardus de Monte Claro, Guillemus de +Chambonent, qui obtulit se ad deffensionem ordinis, milites in istis +partibus existentes, et multi alii quos nominavit in partibus +ultramarinis existentes, in quorum recepcione vel post nichil vidit nec +scivit interfuisse illicitum. Alios non vidit recipi, et pocius credit, +propter predicta et propter alia bona que vidit in ordine fieri ultra +mare, quod illicita non intervenirent in recepcionibus aliorum [p. 563] +vel post, quam contrarium. Item, dixit quod de predictis illicitis +confessus fuerat, infra mensem tunc sequentem, capellano seculari, +curato de Baro super Secanam Lingonensis diocesis, tunc penitenciario +domini episcopi Cathalanensis qui nunc est, cujus nomen ignorat, de +cujus vita vel morte non habet certitudinem, apud Terajussa +Cathalaunensis diocesis, qui fuit valde stupefactus, audita confessione +predicta, et absolvit eum dando ei disciplinam, imposita ei penitencia +quod jejunaret diebus sabbatinis in pane et aqua, et non portaret +camisiam per dimedium annum, et quod ultra mare, ubi tunc de proximo +profecturus erat, investigaret diligenter si predicti errores +servabantur in ordine, et si hoc comperiret, revelaret in confessione +eidem; quam penitenciam complevit; et de predictis nichil potuit scire +nec audivit dici aliud ante capcionem eorum. Item, dixit se credere +ecclesiasticis sacramentis, credens quod alii fratres ordinis eodem modo +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; preceptores +eorum laici inponebant eis disciplinas, et sacerdotes absolvebant eos a +peccatis. Juravit ordinem non exire, et credit quod alii idem jurarent. +Clandestine recipiebantur, ex quo erat suspicio contra eos. Non credit +quod fierent oscula inhonesta, nec quod committerent crimen sodomiticum, +nec quod haberent ydola, nec quod cordule quibus cingebantur, supra +pannos lineos cum quibus jacebant, tangerent capita ydolorum. +Precipiebatur quod non revelarent secreta capitulorum nec modum +recepcionis, et si revelassent, perdidissent domum et ordinem; absque +licencia non poterant nisi sacerdotibus ordinis confiteri; si qui erant +scientes errores, fuerunt negligentes quia non correxerunt eos nec +denunciaverunt Ecclesie; ultra mare vidit dari decimam partem omnium +victualium amore Dei, et hospitalitatem convenienter servari. Capitulia +tenebantur januis clausis, nullis presentibus nisi fratribus ordinis, +ostiario posito ne audiretur exterius illa que fiebant in capitulis. +Totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu statuisset; nunc +grandia scandala contra ordinem sunt exorta. Audivit dici magnum +Magistrum et alios aliquos errores fuisse confessos contra [p. 564] +ordinem, ad cujus deffensionem se obtulerat, et postmodum retraxerat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Guillelmus de Gii serviens, Bisuntini diocesis, testis supra +juratus, non defferens mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat in +concilio Senonensi, postmodum fecerat sibi radi barbam, absolutus et +reconciliatus per dominum episcopum Parisiensem, triginta annorum vel +circa, lectis et diligenter expositis sibi omnibus et singulis +articulis, respondit quod nunquam viderat aliquem alium in ordine +recipi, nec sciebat de contentis in ipsis articulis nisi quod sequitur. +Ipse autem receptus fuerat, in instanti festo nativitatis beati Johannis +Baptiste erunt VIII anni, per fratrem Symonem de Quinciaco militem +quondam, presidentem tunc fratribus transeuntibus ultra mare, in quadam +camera domus Templi de Marssilia, presentibus fratribus Jacobo de +Coblans, Richardo et Johanne de Monte Claro, fratribus carnalibus, +militibus, et aliis pluribus, qui tunc transfretaverunt in hunc modum: +nam cum requisivisset panem et aquam, societatem et pauperem vestitum +ordinis ter interpolate, et fuisset eidem ter responsum quod exiret +cameram et bene deliberaret, quia grandem rem petebat, et videbat eos in +magno apparatu equorum et vestituum, et ipse forsitan talia non haberet, +et oporteret eum multa dura et aspera sustinere, et ipse respondisset +quod omnia sustineret, finaliter concessit ei dictus panem et aquam, et +societatem et participacionem bonorum ordinis; et associaverunt tres ex +amicis suis, quos ipse duceret eligendos, dicte participacioni bonorum +spiritualium, et voluerunt quod ipse eciam associaret eos in bonis que +faceret; et fecerunt eum vovere et jurare castitatem, obedienciam, et +vivere sine proprio, et servare bonos usus et bonas consuetudines +ordinis. Postmodum dictus receptor imposuit ei mantellum, et [p. 565] +fuit eum osculatus in ore, et eciam frater Egidius presbyter, cujus +cognomen ignorat, qui aderat et transfretaverat cum eis, et obiit ultra +mare. Postea instruxit eum quot _Pater noster_ diceret pro horis suis, +et qualiter regeret se in ordine. Post que frater Galterus nacione +Picardus, serviens, cujus cognomen ignorat, qui adfuerat dicte +recepcioni sue, duxit eum ad quamdam cameram, et clauso ostio, dixit ei +quod abnegaret Deum, et cum ipse testis respondisset quod hoc nullo modo +faceret, dictus Galterus dixit ei quod hoc oportebat eum facere; tunc +ipse testis abnegavit ore non corde; deinde precepit ei quod spueret +super quamdam crucem ligneam depictam, que erat in dicta camera, nescit +per quem allatam, et ipse noluit spuere supra sed juxta; dixit eciam ei +quod, si volebat, poterat carnaliter commisceri fratribus ordinis, et id +ipsum pati debebat; et ipse respondit quod hoc nullo modo faceret, nec +fecit, nec scit, nec credit, quia non vidit nec audivit quod predicta +illicita intervenirent in recepcionibus aliorum vel post, ut dixit ei +quod predicta essent de punctis ordinis. Item, dixit quod ipse bene +credebat ecclesiasticis sacramentis, credens quod alii fratres eodem +modo crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent, nec credit +quod eorum laici possent absolvere a peccatis, nec quod fierent inter +eos oscula inhonesta, nec quod committerent crimen sodomiticum, nec quod +haberent ydola, nec quod cordule, quibus cingebantur supra camisias cum +quibus jacebant, quas cordulas sumebant unde volebant, tangerent capita +ydolorum. Jurabant ordinem non exire; clandestine recipiebantur, ex quo +erat suspicio contra eos. Precipiebatur quod non revelarent secreta +capitulorum et modum recepcionis; si revelassent, puniti essent, sed +nescit qualiter; absque licencia non poterant, ut audivit dici, nisi +sacerdotibus ordinis confiteri; si qui sciebant errores, fuerunt +negligentes quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. +Audivit dici quod elemosine erant retracte in ordine, et quod eorum +capitulia clam tenebantur, ostiario posito ne exterius audiretur quod +interius dicebatur. Totus ordo servasset quod magnus Magister cum +conventu statuisset. Grandia scandala et suspicio contra [p. 566] +ordinem sunt exorta, propter illa de quibus agitur contra eum; contra +quem audivit Magistrum et alios aliquos errores, nescit quos, fuisse +confessos. Obtulerat se ad deffensionem ordinis, et postea retraxit. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +commodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate, et fuit ante +deposicionem suam protestatus quod non intendebat recedere a deposicione +per eum facta coram dicto domino episcopo Parisiensi. + + +Frater Johannes de Gisi presbyter, et Radulphus de Salicibus +Laudunensis, Petrus de sancto Mamerto Vienensis, Reginaldus le Bergerot +et Johannes de Niciaco Lingonensis, Gilo de Cheruto Senonensis, Nicolaus +de Trecis, Petrus de Cercellis et Johannes de Elemosina Parisiensis +diocesium, adducti pro testibus coram eisdem dominis commissariis, +premissa protestacione quod non intendebant recedere a deposicionibus +alias per eos factis coram ordinariis, et si quid contra vel magis aut +minus dicerent coram eisdem dominis commissariis, quod eis non +prejudicet nec noceat in aliquo. Juraverunt, tactis sacrosanctis +Evangeliis, dicere plenam et meram veritatem in hujus modi negocio, +secundum formam juramenti aliorum testium superius registratam, +expositam et vulgarizatam eisdem. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit XVIII dies mensis Februarii, fuit +adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta fratrum Minorum, frater Johannes de Gisi presbyter, Laudunensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, triginta +annorum vel circa, mantellum defferens, cum quo inquisitum fuerat, +absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Parisiensem. [p. 567] +Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +protestacione premissa quod non intendit recedere a deposicione per eum +facta coram dicto domino episcopo, respondit se nescire de eis nisi quod +sequitur. Scilicet quod ipse receptus fuerat, una cum fratre Tossanez de +Lanhivilla Belvacensis diocesis, serviente, in capella domus Templi +dicti loci de Lanhivilla, per fratrem Radulphum de Gisi, testem supra +examinatum, receptorem tunc Campanie, circa instans festum nativitatis +beati Johannis Baptiste erunt VII anni vel circa, presentibus fratribus +Johanne de Lanhivilla presbytero, tunc preceptore dicte domus, Guidone +de Bellavilla clavigero dicte domus, Bertrando de Vienesio milite, et +Johanne de Furno, et Guillelmo de Puteolis servientibus, et Petro de +Grimenilio presbytero, et Radulpho Godandi serviente, de quorum vita vel +morte non habet certitudinem, in hunc modum: nam cum peciissent panem et +aquam, societatem et pauperem vestitum ordinis, et obtulissent se velle +esse servos esclavos dicti ordinis pluries, et pluries eis responsum +fuisset quod bene deliberarent, capellam exeuntes, quia grandem rem +petebant; nam oporteret eos abdicare a se propriam voluntatem, et +subjici aliene, esse in uno loco quando vellent esse in alio, esurire +quando vellent comedere, vigilare quando vellent dormire, et multa dura +et aspera sustinere; et ipsi respondissent ter quod omnia sustinerent, +finaliter, habito consilio cum dictis fratribus et prestito per +juramentum quod non habebant infirmitatem latentem, nec erant +excommunicati, nec debitis quod solvere non possent vel alteri religioni +obligati, et quod dictus Tossanez non erat servilis condicionis nec +matrimonio obligatus, fecit eum vovere et jurare super quemdam librum +castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, et quod juvarent pro posse +suo ad acquirendum Terram sanctam, et quod non essent in loco in quo +aliquis exheredaretur injuste; et imposuit eis mantellos, dictis +receptore et presbyteris dicentibus psalmum: Ecce quam bonum, precepit +eis quod oscularentur unus crucem mantelli alterius, quod fecerunt. +Postmodum fuerunt osculati dictum receptorem et omnes fratres [p. 568] +astantes in ore et cruces mantellorum eorum. Deinde instruxit eos quod +jacerent cum pannis lineis, una cordula cincti, et qualiter regerent se +in ordine, exponens dicto Toussanez quot _Pater noster_ diceret pro +horis suis, et utrique casus plures propter quos, secundum statuta +ordinis, poterant incurrere diversas penas. Post que, recedentibus +aliquibus ex dictis fratribus, non recolit quibus, et aliis nescit +quibus eciam remanentibus, precepit dicto Toussanez primo, et secundo +ipsi testi, quod abnegaret Deum; et cum ipsi respondissent quod hoc +nullo modo facerent, dixit eis quod hoc oportebat eos facere, quia hoc +erat de punctis ordinis; et flevit dictus receptor, et dixit quod hoc +multum displicebat sibi, quia oportebat fieri supradicta, et quod +abnegarent ore non corde; et tunc dictus Tossanez primo, et postmodum +ipse testis, dolentes et flentes, abnegaverunt Deum ore non corde. +Deinde precepit eis quod spuerent contra ymaginem Crucifixi depictam in +dicto libro super quem juraverat, quod hoc erat eciam de punctis +ordinis, et tunc ipsi spuerunt in terram. Postea dixit eidem testi et +eciam dicto Toussanez quod si essent in loco in quo haberent penuriam +lectorum, quod recolligerent alios fratres in lectis suis; sed non +intellexerunt ipse testis et dictus Toussanez aliquid malum vel +inhonestum ex dicto precepto. Postea precepit eidem testi quod +oscularetur eum sub pectore supra vestes, et fuit eum osculatus, sed +nescit si dictus Toussanez osculatus fuit eum in dicto loco. Alia +inhonesta non intervenerunt in recepcionibus supradictis. Requisitus si +scit vel credit quod predicta illicita intervenirent in recepcionibus +aliorum, respondit se credere quod sic, quia vidit predicta illicita +fieri, et modum qui servatus fuerat in recepcione sua et dicti Toussanez +servari in recepcionibus fratrum Guillelmi presbyteri quondam curati de +Lati Silvanectensis diocesis, et Anrici fratris carnalis ejusdem +Guillemi, qui simul recepti fuerunt in dicta capella, per dictum fratrem +Radulphum, diu post recepcionem ipsius testis, non recolit tamen de +tempore; et fuerunt presentes fratres Robertus le Brioys, testis supra +examinatus, tunc preceptor dicte domus, et alii de quorum nominibus non +recordatur. Vidit eciam recipi, per dictum fratrem Radulphum, [p. 569] +fratrem Johannem de Domenecuria servientem, Ambianensis diocesis, in +capella domus Templi de Nulhiaco Belvacensis diocesis, non recolit de +tempore, presentibus fratribus Johanne de Nans presbytero, Ambianensis +diocesis, preceptore tunc dicte domus de Nulhiaco, et Roberto le Brioys +predicto, ut credit, et fuit servatus idem modus quoad licita et +illicita, quem deposuit fuisse servatum in recepcione sua et dicti +Tossanez et in predictis omnibus recepcionibus. Pretendebat idem frater +Radulphus, per signa exteriora, sibi predicta illicita plurimum +displicere; de vita autem vel morte dictorum receptorum et astancium +dixit se certitudinem non habere, et quod plures non vidit recipi, nec +interfuit capitulis generalibus eorumdem. Item, dixit quod nunquam +fuerat sibi inhibitum quin celebraret secundum formam Ecclesie, nec +audivit dici quod aliis inhiberetur; et credit quod fratres ordinis bene +crederent ecclesiasticis sacramentis, et ipse bene credebat. Item, dixit +quod, post recepcionem suam, peciit a dicto receptore quare fiebant +dicta illicita, et ipse respondit quod nesciebat, nisi quia ita erat +consuetum fieri. Et tunc ipse testis maledixit illum qui introduxerat +dictos errores, et predictus fratres Radulphus respondit quod ita esset. +Item, dixit quod bene terminabantur capitulia eorum; illi qui tenebant +dicta capitulia quanquam essent laici, dicebant ista verba: De peccatis +que obmisistis dicere propter verecundiam carnis, absolvo vos ex tali +potestate qualem habeo a Deo et a Papa, et frater presbyter, qui est +hic, faciet absolucionem generalem, secundum formam Ecclesie. Et +predicta dixit se vidisse et audivisse in capellis in quibus fiebant +recepciones predicte, et legisse in regula eorum quod predicta debebant +fieri; non tamen habet nunc dictam regulam secum. Ante mantelli +tradicionem, dicebatur eis quod non possent egredi dictum ordinem absque +licencia ex quo ipsum ingressi fuissent. Clandestine recipiebantur, ex +quo erat suspicio contra eos. Non credit quod fierent alia oscula, quam +ea de quibus supra deposuit, inhonesta, nec quod perpetrarent crimen +sodomiticum, nec quod haberent ydola, nec quod cordule, quibus [p. 570] +cingebantur, tangerent capita ydolorum. Dicebatur eis quod non poterant +revelare secreta capitulorum; si revelassent, credit quod perdidissent +mantellum per annum, et quod per dictum annum comedissent panem et +aquam. Non audivit inhiberi quod non confiterentur nisi sacerdotibus +ordinis; et infra octo dies a recepcione sua, priusquam celebraret, ipse +testis fuerat confessus de predictis erroribus, in capella domus Templi +de Bosdestruz Belvacensis diocesis, ad quam domum pro commorando fuerat +destinatus fratri Johanni de ordine fratrum Minorum, cujus cognomen +ignorat, conventus, ut credit, Ambianensis, de cujus vita vel morte non +habet certitudinem, qui absolvit eum, imposita penitencia quod cantaret +tres missas, unam de Sancto Spiritu, aliam de beata Virgine et aliam de +mortuis, legeret semel psalterium, jejunaret diebus tribus in pane et +aqua, et non interesset loco in quo predicta fierent. Ultimum tamen non +servavit, quia non audebat contradicere, ut dixit, et nichilominus +postea confitebatur de hoc. Fratres scientes errores fuerunt +negligentes, quia non correxerunt eos, nec denunciaverunt Ecclesie. +Credit quod ubique reciperentur, secundum eumdem modum confessatum per +eum. Elemosinas ter in ebdomada vidit dari in domibus ordinis in quibus +fuit moratus, et hospitalitatem convenienter servari; nec audivit dici +quod predicta essent restricta. Audivit dici quod generalia capitulia +clam tenebantur. Credit quod totus ordo servasset quod magnus Magister +cum conventu ordinasset. Nunc grandia scandala sunt exorta contra +ordinem; credit quod dicti errores confessati per eum essent noti +fratribus ordinis. Audivit dici magnum Magistrum et alios confessos +fuisse aliquos errores, nescit quos, contra ordinem, credit tamen quod +illos quos ipse confessus est. Requisitus si obtulerat se deffensioni +dicti ordinis ex quo sciebat in eo dictos esse errores, respondit quod +intendebat deffendere ordinem ab aliis erroribus sibi impositis, quos +non credit esse veros, sed non de confessatis per eum. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed [p. 571] +pro veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Nicolaus de Trecis serviens, testis supra juratus, non deferens +mantellum ordinis, quia in concilio Senonensi quondam servientes +amoverant sibi, postmodum radi fecerat sibi barbam, quadraginta annorum +vel circa, repetita protestacione per eum et alios, quando juraverunt +facta, quod non intendit recedere a deposicione per eum facta coram +domino episcopo Parisiensi, qui absolvit et reconciliavit eumdem. Lectis +et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit se +nescire de eis nisi quod sequitur. Dixit enim se vidisse recipi fratrem +Johannem de Pruino servientem, quem credit vivere, in capella domus +Templi de Payans Trecensis diocesis, in instanti festo Pasche erunt VIII +vel IX anni, per fratrem Radulphum de Gisi tunc receptorem Campanie, +presentibus fratribus Oymont de Jez presbytero, Christiano de Bici, +teste supra examinato, et aliis de quibus non recolit, et fratrem +Nicolaum de Serra servientem, Trecensis, ut credit, diocesis, quem +dictus frater Radulphus receperat per sex septimanas vel circa ante +capcionem eorum, in quadam camera domus Templi de Sanci Trecensis +diocesis, presentibus fratribus Petro de Cercellis, teste supra jurato, +nondum examinato, tunc preceptore domus Templi Trecensis, Stephano de +Verreriis serviente, in dicta domo commorante, in quorum recepcionibus +vel post non vidit nec audivit aliquid illicitum fieri, nec credit quod +factum fuerit in dictis recepcionibus nec in receptionibus aliorum qui +hoc non recognoverunt; sed in recepcionibus illorum qui recognoverunt, +credit intervenisse illicita recognita per eos. Ipse autem receptus +fuerat per fratrem Gerardum de Villaribus militem, tunc preceptorem +Francie, in vigilia festi apostolorum Symonis et Jude nuper preterita +fuerunt IX anni, in camera domus Templi de Cherruto Senonensis diocesis, +presentibus dicto fratre Radulpho et fratre Guillelmo presbytero, +capellano dicti receptoris, cujus cognomen ignorat, Petro serviente +dicti receptoris, cujus eciam cognomen ignorat, in hunc modum: [p. 572] +nam cum peciisset a dicto receptore panem et aquam ordinis, sicut +instructus fuerat antequam cameram intraret, a dictis fratribus Radulpho +et serviente, et responsum fuisset eidem per dictum receptorem quod bene +deliberaret, quia grandem rem petebat, nam oporteret eum abdicare a se +propriam voluntatem, et subjici aliene, et multa dura et aspera +sustinere, et ipse respondisset quod omnia sustineret, voluit quod +exiret cameram bis ad deliberandum, et cum tercia vice rediisset, et +idem quod supra peciisset flexis genibus, et dictus receptor habuisset +consilium cum fratribus astantibus de recipiendo eumdem, prestito ab eo +per juramentum quod non erat excommunicatus, servilis condicionis, +matrimonio vel alteri religioni vel debitis que non posset solvere +obligatus, nec habebat infirmitatem latentem, nec aliquid dederat vel +promiserat, quod reciperetur in dicto ordine, fecit eum promittere et +vovere Deo, beate Marie et omnibus sanctis Dei, castitatem, obedienciam, +vivere sine proprio. Postmodum dictus receptor dixit ei quod ad honorem +Dei et beate Marie et omnium Sanctorum et Sanctarum Dei et ex parte +domini Pape, patris eorum, et magni Magistri eorum, qui dederat ei +potestatem recipiendi, concedebat sibi panem et aquam et pauperem +vestitum ordinis, et recipiebat eum ad societatem fratrum et ad +participacionem bonorum et ad penas eciam et labores ordinis, et +imposuit ei mantellum, et ipse et omnes alii fratres astantes fuerunt +osculati eum in ore. Postmodum instruxit eum quot _Pater noster_ diceret +pro horis suis, quod jaceret cum pannis et caligis lineis, una cordula +cinctus, et qualiter regeret se in ordine. Postmodum aliquibus ex +astantibus recedentibus, dictus Petrus serviens trahens ipsum testem ad +partem in dicta camera, dixit ei quod aliqua fuerant obmissa que +oportebat eum facere. Videlicet quia oportebat eum abnegare Deum; et cum +ipse testis respondisset quod hoc nullo modo faceret, quia esset contra +Deum et sanctam Ecclesiam, dixit ei: Saltim dicas hoc ore et non corde; +et tunc ipse testis abnegavit Deum ore non corde. Deinde extrahens idem +Petrus, desubtus raubam suam, quamdam parvam crucem ligneam, in [p. 573] +qua nulla apparebat ymago Crucifixi, et ipsi testi ostendens, precepit +quod spueret super eam, et ipse testis versa facia finxit se spuisse, +sed non spuit supra nec juxta, sed de aliis inhonestis non fuit locutus +eidem. Requisitus si dictus receptor et alii fratres, qui remanserant in +dicta camera, viderunt et audiverunt predicta, respondit quod submissa +voce dictus Petrus dicebat ei predicta, et nescit si viderunt vel +sciverunt predicta. Dictus autem receptor, tunc et eciam quando recepit +eum, sedebat super lectum suum, quadam infirmitate gravatus. Item, dixit +quod non credebat quod eis dogmatizarentur contenta in V, VI, VII et +VIII articulis, nec quod conculcarent crucem, nec quod adorarent catum, +nec quod eorum sacerdotes obmitterent verba canonis; et credit quod bene +crederent ecclesiasticis sacramentis, et ipse bene credebat; nec +audivit, nec credit, quod eorum laici absolverent, nec possent absolvere +a peccatis, nec quod fierent oscula inhonesta, nec quod perpetrarent +crimen sodomiticum, nec quod haberent ydola, nec quod cordule, cum +quibus cingebantur, tangerent capita ydolorum. Dicebatur eis quod statim +pro professis habebantur. Clandestine recipiebantur, nullis presentibus +nisi fratribus ordinis, ex quo credit quod esset suspicio contra eos. +Dicebatur eis quod non revelarent secreta capitulorum, sed de modo +recepcionis non audivit inhiberi. Dicebatur eis quod non debebant +confiteri nisi sacerdotibus ordinis, quando poterant eos habere. In die +autem recepcionis sue, ante prandium, fuit confessus de predictis +erroribus Egidio capellano seculari, curato dicte ville de Cheruto, quem +credit obiisse, qui dixit ei quod non credebat predicta illicita fuisse +ei dicta certitudinaliter, sed ad probandum, si contingeret eum mitti +ultra mare et capi infidelibus, an negaret Deum vel non; et absolvit +eum, imposita ei penitencia quod predicta revelaret Ecclesie, si +inveniret quod in ordine servarentur. Fratres scientes errores et +ordinem regentes fuerunt negligentes, quia non correxerunt eos, nec +denunciaverunt Ecclesie. Satis sufficienter vidit ellemosinas fieri et +hospitalitatem servari in domibus ordinis in quibus fuit commoratus; +et inhibebatur eis quod illicite acquirerent ordini, et quod [p. 574] +non interessent loco in quo aliquis exheredaretur injuste. Clam eorum +capitulia tenebantur. Credit quod totus ordo servasset bona que magnus +Magister cum conventu statuisset, sed non mala. Nunc grandia scandala +contra ordinem sunt exorta; credit quod illi fratres, qui recognoverunt +errores intervenisse in recepcionibus eorum, scirent dictos errores, et +quod essent eis noti et manifesti; et quod nunc ordo sit penes multos +diffamatus de erroribus qui imponuntur eidem. Audivit dici magnum +Magistrum et alios confessos fuisse aliquos errores, nescit quos. +Requisitus quare obtulerat se deffensioni ordinis, respondit quod +intendebat eum deffendere non de confessatis per ipsum, sed de aliis qui +ipsi ordini imponuntur, quia non credit esse vera. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit XVIIII dies dicti mensis +Februarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum, in domo predicta fratrum Minorum, frater Petrus de +Cercellis serviens, Parisiensis diocesis, testis supra juratus, ut +deponeret dictum suum, XXVIII annorum vel circa, non defferens mantellum +ordinis, quia quondam servientes amoverant eum sibi in concilio +Senonensi, cum quo inquisitum fuerat Carnoti, absolutus et reconciliatus +per dominum episcopum Carnotensem. Lectis autem et diligenter expositis +sibi omnibus et singulis articulis, protestacione premissa quod non +intendit venire contra deposicionem per eum factam coram dicto domino +episcopo Carnotensi, respondit se nescire de eis nisi quod sequitur, +videlicet se vidisse recipi Nicolaum de Serra servientem, [p. 575] +Trecensis diocesis, de cujus vita vel morte non habet certitudinem, per +duos menses ante capcionem eorum, in quadam camera domus Templi de Sanci +Trecensis diocesis, per fratrem Radulphum de Gisi tunc receptorem +Campanie, testem supra examinatum, presentibus fratribus Radulpho de +Salicibus et Christiano de Biceyo, teste examinato, et Nicolao de +Trecis, eri exaudito, Baudoyno de Gisi et Stephano de Sanci +servientibus. Vidit eciam recipi per eundem fratrem Radulphum, in eodem +anno quo capti fuerunt, ante recepcionem precedentem, fratrem Jacobum de +Sanci servientem quondam, quem audivit combustum fuisse Parisius, cum +aliis Templariis, in capella domus Templi Trecensis, presentibus omnibus +supradictis fratribus qui interfuerant recepcioni dicti Nicolai de +Serra, excepto Baudoyno. Vidit eciam recipi fratrem Guillelmum de +Gonessa Parisiensis diocesis, servientem, qui fuit missus tunc ultra +mare, per fratrem Gerardum de Villaribus militem, tunc preceptorem +Francie, circa instans festum nativitatis beati Joannis Baptiste erunt +septem anni vel circa, in capella domus Templi de Latinhiaco Sicco +Meldensis diocesis, presentibus fratribus Daniele de Parisius +presbytero, Radulpho de Taverni tunc preceptore dicte domus, et Humberto +de Gayneio Belvacensis diocesis, quos credit vivere, in quorum +recepcionibus, vel post, nichil vidit nec scivit fieri illicitum. Ipse +autem receptus fuerat in capella domus Templi de Clichi Parisiensis +diocesis, per fratrem Hugonem de Penrando, in festo Conversionis sancti +Pauli proximo preterito fuerunt VII anni, presentibus fratribus Johanne +de Turno tunc thesaurario Templi Parisiensis, Adam de Cercellis tunc +preceptore Templi de Lathiniaco super Maternam, avunculo ipsius testis, +deffunctis, et Johanne de Menovile custode tunc dicte domus de Clichi, +servientibus, et Johanne Bocelli presbytero, capellano dicti +thesaurarii, et duobus aliis quorum nomina et cognomina ignorat, in hunc +modum: nam instructus a dicto thesaurario, peciit junctis manibus et +flexis genibus absque capucio sibi concedi amore Dei panem et aquam, +societatem et pauperem vestitum ordinis; et dictus frater Hugo [p. 576] +respondit ei quod bene deliberaret, quia juvenis erat, et oporteret eum +abjicere a se propriam voluntatem, et subjici aliene, esse in uno loco, +quando vellet esse in alio, et multa alia dura et aspera sustinere. Et +cum respondisset quod omnia sustineret, precepit ei quod exiret et +deliberaret; cum autem exiisset capellam et deliberasset, venerunt ad +eum dicti thesaurarius et avunculus suus, et pecierunt ab eo si erat +excommunicatus, servilis condicionis, matrimonio vel alteri religioni, +vel debitis que non posset solvere, obligatus, si habebat infirmitatem +latentem, et si aliquid dederat vel promiserat quod reciperetur in dicto +ordine; quo respondente quod non, dixerunt quod per sacramentum +oporteret eum respondere de predictis, coram predicto fratre Hugone, a +quo reintrans capellam, iterum peteret id quod supra, et cum hoc +peciisset, et dictus frater Hugo per sacramentum scivisset quod nullum +habebat de impedimentis predictis, fecit eum vovere et jurare +castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, et quod, pro posse suo, +juvaret ad acquirendum Terram sanctam. Postmodum imposuit sibi +mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt eum osculati in ore. +Deinde instruxit eum quot _Pater noster_ diceret pro horis suis, quod +jaceret cum caligis, femoralibus et camisia lineis, una cordula cinctus, +et qualiter regeret se in ordine, exponens ei multos casus propter quos +poterat perdere habitum et incurrere diversas alias penas. Postmodum +dicti duo fratres qui aderant recepcioni, quorum nomina et cognomina +ignorat, duxerunt ipsum testem ad quamdam cameram, ut assumeret vestes +religionis, et clauso ostio, unus eorum precepit ei quod abnegaret Deum; +et cum ipse testis peteret ab eo si ipse truffabatur de ipso, respondit +quod non, imo oportebat quod abnegaret Deum; et tunc ipse testis timore +ductus, quia erat juvenis et ipsi erant robustiores et forciores ipso, +et camera erat firmata, abnegavit Deum ore non corde, ut dixit. Postea +extraxit dictus frater quamdam crucem ligneam, in qua nulla erat ymago +Crucifixi, desubtus mantellum, et precepit ei quod spueret super eam, et +cum ipse testis nollet spuere, alter frater astans dixit: [p. 577] +Sufficit, dimitatis eum. Et ita fuit dimissus, et non spuit; nec de alio +illicito fuerunt locuti eidem, nec si predicta erant de punctis ordinis, +nec si faciebant predicta de voluntate vel mandato predicti fratris +Hugonis. Requisitus si revelaverat predicta dicto avunculo suo, et si +inquisiverat an predicta essent de punctis ordinis, respondit quod non. +Requisitus si dictus frater Hugo et alii supra nominati, qui adfuerunt +recepcioni sue, audire potuissent eum, si clamasset quando sibi precepta +fuerunt dicta illicita, respondit se credere quod non, quia recesserant. +Requisitus si credit quod in recepcionibus aliorum vel post +intervenirent aliqua illicita, respondit se credere quod sic de illis +qui confessi fuerunt hoc de se ipsis, de aliis vero non. Item dixit quod +confessus fuit de predictis illicitis, infra octo dies a recepcione sua, +fratri Johanni tunc curato et preceptori domus Templi de Lanhivilla, qui +absolvit eum apud Latignhiacum Sicum, ubi dictus testis pro clavigero +fuerat destinatus, et maledixit illum qui fecerat fieri predicta, +imponens ei penitenciam quod remaneret novem diebus in pane et aqua, +quod et fecit. Item dixit se credere quod non fierent oscula inhonesta +nec dogmatizaciones, nec quod conculcarent crucem, et quod catum +adorarent, nec quod crimen sodomiticum perpetrarent, nec quod haberent +ydola, nec quod cordule tangerent capita ydolorum, nec quod eos laici +absolverent vel possent absolvere a peccatis, nec quod eorum sacerdotes +obmitterent verba canonis. Credit ecclesiasticis sacramentis, credens +quod alii fratres eodem modo crederent. Statim pro professis habebantur, +ut ei fuit dictum in recepcione sua; clandestine recipiebantur, nullis +presentibus nisi fratribus ordinis. Injungebatur eis quod non revelarent +secreta capitulorum, sed non juravit hec; et fuit ei dictum quod si +revelaret, perderet habitum; sed non fuit sibi inhibitum in speciali +quod non revelaret modum recepcionis, nec quod non confiteretur nisi +sacerdotibus ordinis. Illi qui sciebant errores, fuerunt negligentes, +quia non correxerunt eos, nec denunciaverunt. Credit quod elemosine +potuissent et debuissent fieri majores in ordine, secundum facultates +eorum; solitas tamen elemosinas non audivit fuisse restrictas, [p. 578] +nisi de mandato fratris Gerardi de Villaribus in Bria. Stephanus +thesaurarius Parisiensis precepit eidem testi quod eas augmentaret, apud +Latinhiacum Siccum, tempore carestie. Audivit dici quod clam eorum +capitulia tenebantur; et credit quod totus ordo servasset quod magnus +Magister cum conventu statuisset, et quod nunc grandia scandala contra +ordinem sunt exorta, et quod dictus ordo sit diffamatus propter illa que +magnus Magister et alii fratres ordinis confessi sunt contra ipsum, et +quod fratres ordinis scirent errores esse in ordine confessatos per eum. +Requisitus si obtulerat se ad defensionem ordinis, respondit quod sic +una cum pluribus aliis, non quod intenderet ipsum deffendere ab +erroribus confessatis per eum, sed de aliis. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Egidius de Cheuruto serviens, Senonensis diocesis, testis supra +juratus, non defferens mantellum ordinis, quia quondam servientes +amoverant sibi in concilio Senonensi, et dixerant ei quod raderet +barbam, quinquagenarius vel circa. Qui fuit protestatus quod non +intendebat recedere a deposicione per eum facta coram domino episcopo +Parisiensi, per quem fuerat absolutus et reconciliatus. Lectis autem et +diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit se +nescire de contentis in eis nisi quod sequitur, videlicet quod ipse +testis et frater Jacobus de Parvo Parisius Meldensis diocesis, quem +credit vivere, fuerunt recepti simul, in capella domus Templi de +Cheuruto, in festo Omnium Sanctorum proximo preterito fuerunt XV anni +vel circa, per fratrem Radulphum de Gisi, testem supra examinatum, +presentibus fratribus Johanne nacione Burgondo, presbytero, Stephano +Burgondo, et Gerardo le Vinhier dicte domus servientibus, quos [p. 579] +credit obiisse, in hunc modum: nam cum instructi ab aliis fratribus +peciissent ab eodem preceptore, ter interpolate, sibi concedi panem et +aquam, societatem et pauperem vestitum ordinis, et obtulissent se +paratos ad servandum bonos usus et bonas consuetudines ordinis, et ter +eis responsum fuisset quod bene deliberarent, quia oporteret eos multa +dura et aspera sustinere, finaliter prestito per juramentum ab eis +prestitum quod non erant servilis condicionis, excommunicati, debitis +que non possent solvere, matrimonio vel alteri religioni obligati, nec +habebant infirmitatem latentem, nec aliquid dederant vel obtulerant pro +recepcione eorum, fecit eos vovere et jurare castitatem, obedienciam, +vivere sine proprio, servare bonos usus et bonas consuetudines ordinis, +et non revelare secreta capitulorum. Postmodum imposuit mantellum dictus +receptor predicto Jacobo, et frater Odo Picardi serviens quondam, qui +eciam adfuit dicte recepcioni, imposuit mantellum ipsi testi. Postmodum +omnes fratres astantes fuerunt eum osculati in ore, et Epistola et +Evangelium fuerunt lecta per presbyterum supradictum, ut sibi videtur, +qui tamen non intelligit Latinum. Postmodum instruxit eos dictus +receptor quot _Pater noster_ dicerent pro horis suis, et quod jacerent +cum caligis femoralibus et camisia lineis, una cordula cincti, et +qualiter regerent se in ordine, exponens casus diversos propter quos +poterant perdere habitum et incurrere alias penas. Postmodum duxit eos +retro altare, ceteris fratribus remanentibus in capella predicta, et +precepit eis quod abnegarent Deum, et quod spuerent super quamdam crucem +ligneam in qua nulla apparebat ymago Crucifixi, que consueverat portari +super mortuos, et ipsi noluerunt abnegare Deum, nec spuere super dictam +crucem, spuerunt tamen juxta. Postea precepit eis quod eum oscularentur +in ano, dicens quod predicta illicita erant de punctis ordinis. Ipsi +tamen noluerunt hoc facere, nec ipse compulit eos, nec videbatur facere +magnam vim. Nec de aliis illicitis fuit locutus eisdem, de quibus idem +testis fuit confessus fratri Johanni conventuali fratrum Predicatorum de +Pruino, cujus cognomen ignorat, quem credit esse mortuum infra [p. 580] +dimedium annum a recepcione sua, in capella domus Templi de Frenexo +Trecensis diocesis, qui absolvit eum, et precepit quod confiteretur de +predictis alicui episcopo vel archiepiscopo, quod non fecit, quia non +habuit copiam eorum. Injunxit eciam ei quod jejunaret per unum annum, +sextis feriis, in pane et aqua, incedens sine camisia; quod et fecit. Et +postmodum fuit confessus eciam cuidam fratri Minori et aliis, quos omnes +dixit esse mortuos. Requisitus si scit vel credit quod predicta illicita +vel alia fierent in recepcionibus aliorum, respondit quod non. Nec +credit quod predicta sint de punctis ordinis, nec vidit alios recipi in +ordine, nec interfuit capitulis eorum. Item, dixit quod bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, credens quod alii fratres ordinis eodem modo +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; nec credit nec +audivit quod eorum laici absolverent vel possent absolvere a peccatis, +nec quod perpetrarent crimen sodomiticum, nec quod haberent ydola, nec +quod cordule quibus cingebantur tangerent capita ydolorum. Jurabant +ordinem non exire, ut credit, quia ipse et dictus frater Jacobus hoc +juraverunt. Clandestine recipiebantur, ex quo credit quod esset suspicio +contra eos. Inhibebatur eis, sed non per juramentum, quod non revelarent +secreta capitulorum nec modum recepcionis. Si revelassent, vel illicita +facere noluissent, nescit qualiter puniti fuissent. Non fuit sibi +inhibitum quod non confiteretur nisi sacerdotibus ordinis, nec audivit +aliis inhiberi. Si qui erant scientes errores in ordine, fuerunt +negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. +Elemosinas et hospitalitatem vidit aliquando restringi in domibus in +quibus fuit commoratus, sed postmodum convenienter servari. Clam, clauso +ostio, eorum capitulia tenebantur. Totus ordo servasset quod magnus +Magister cum conventu statuisset. Nunc grandia scandala, suspicio et +infamia sunt contra ordinem, propter illa que Magister et alii contra +ipsum dicuntur fuisse confessi, ad cujus deffensionem una cum aliis se +obtulerat, sed postmodum se retraxerat. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, [p. 581] +odio, vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non. Cui +fuit injunctum quod non revelaret hanc suam deposicionem quousque +attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Johannes de Nici Lingonensis diocesis, serviens, testis supra +juratus, non defferens mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat in +concilio Senonensi; postmodum radi fecerat sibi barbam, triginta annorum +vel circa, bergerius, protestacione premissa quod non intendebat +recedere a deposicione per ipsum facta Senonis, coram domino episcopo +Aurelianensi, qui absolvit et reconciliavit eumdem. Lectis et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit quod nunquam +viderat alium fratrem in ordine recipi, nec capitulis interfuerat +eorumdem; nec sciebat de contentis in ipsis articulis nisi quod +sequitur. Nam credebat quod alii communiter reciperentur in ordine, non +tamen hoc sciebat, sicut ipse fuerat receptus, in instanti Quadragesima +erunt VII anni vel circa, per fratrem Petrum de Vienesio tunc +preceptorem de Buris, quondam in capella domus Templi de Fontanetis +Lingonensis diocesis, presentibus fratribus Guillelmo de Buris +presbytero, Martino de Buxiaco, Stephano de Volenis, Johanne Avenot et +Guidone de Nici servientibus, deffunctis; a quo receptore instructus, ab +aliis fratribus peciit pluries sibi concedi amore Dei panem et aquam, +societatem et pauperem vestitum ordinis, et cum ei respondisset quod +fortem rem petebat, quia volebat abdicare a se propriam voluntatem, et +subjicere aliene, et quod bene deliberaret capellam exiens, quia ipsum +oportebat multa dura et aspera sustinere, et ipse deliberaret cum +fratribus, finaliter fecit eum vovere et jurare castitatem, obedienciam, +vivere sine proprio, et imposuit sibi mantellum, et fuit eum osculatus +in ore et fratres astantes. Postmodum instruxit eum quot _Pater noster_ +diceret pro horis suis, et quod jaceret cum caligis femoralibus et +camisia lineis, cinctus una cordula, et qualiter regeret se in ordine, +exponens diversos casus propter quos poterat incurrere multas penas et +perdere habitum. Postmodum, presentibus dictis fratribus, [p. 582] +precepit ei dictus preceptor quod abnegaret Deum; et cum iste testis +diceret quod hoc non faceret, dixit ei quod oportebat hoc eum facere, +quia hoc erat de punctis ordinis. Et tunc ipse testis non in despectum +Dei, ut dixit, abnegavit Deum ore non corde. Deinde precepit ei quod +spueret super quamdam crucem ligneam, in qua non erat ymago Crucifixi, +quam dictus presbyter aportaverat et posuerat super terram; sed ipse +testis noluit spuere supra, sed spuit juxta, non in despectum crucis. +Deinde dixit ei quod, si volebat, poterat carnaliter commisceri +fratribus ordinis, et id ipsum pati de eis. Hoc tamen non fecit, nec +fuit requisitus, nec scit quod alii fratres facerent. Deinde precepit ei +quod oscularetur eum in ano; sed hoc noluit facere. Alia illicita non +intervenerunt in recepcione sua predicta. Item, dixit quod bene credebat +ecclesiasticis sacramentis; et credit quod alii fratres eodem modo +crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent. Non credit quod +eorum laici possent absolvere nec absolverent a peccatis. Dictum fuit ei +quod non poterat exire ordinem. Clandestine recipiebantur. Credit quod +qui noluissent facere predicta illicita, vel ea revelassent, quod +fuissent incarcerati vel interfecti; et hoc fuit sibi comminatum in +recepcione sua. Non fuit sibi inhibitum quod non confiteretur nisi +sacerdotibus ordinis. Fratres qui sciebant errores fuerunt negligentes, +quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et +hospitalitatem vidit convenienter servari in domibus ordinis in quibus +fuit moratus. Audivit dici quod clam eorum capitulia tenebantur. Credit +quod totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu statuisset, +et quod grandia scandala, suspicio et infamia sunt exorta contra +ordinem, propter illa que Magister et alii contra ipsum dicuntur fuisse +confessi. Non obtulerat se ad defensionem ordinis. + +Requisitus si sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc [p. 583] +suam deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit XX dies dicti mensis Februarii, +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta fratrum Minorum, frater Radulphus de Salicibus Laudunensis +diocesis, serviens, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, +quadragenarius vel circa; non defferens mantellum ordinis, quia ipsum +dimiserat in concilio Senonensi; postmodum radi fecerat sibi barbam. Cum +quo inquisitum fuerat, absolutus et reconciliatus per dominum episcopum +Parisiensem. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et +singulis articulis, respondit protestacione, quando juravit facta, +repetita, se nescire de eis nisi quod sequitur: videlicet se recipi +vidisse in capella Visitatoris Templi Parisiensis, in proximo die +Cinerum erunt quatuor anni, per fratrem Hugonem de Penrando, fratres +Petrum de Sivri et Gerardum de Castro Novo milites juvenes, presentibus +fratribus Radulpho de Gisi receptore Campanie, teste supra examinato, +Johanne de Tortavilla et Petro de Tortavilla tunc preceptore domus +Templi Parisiensis, et Nicolaum de Sara servientem, Trecensis diocesis, +in camera domus Templi de Sanciaco ejusdem diocesis, per dictum fratrem +Radulphum de Gisi, per duas septimanas vel circa ante capcionem eorum, +presentibus fratribus Symone de Jez presbytero, Stephano de Sanci, Petro +de Sercellis preceptore tunc domus Trecensis, teste supra examinato, +servientibus; in quorum recepcionibus, vel post, nichil vidit nec scivit +illicitum fieri vel injungi, nec plus vidit recipi, nec adfuit +generalibus capitulis eorum. Ipse autem receptus fuit in capella domus +Templi de Cheruto Senonensis diocesis, per dictum fratrem Radulphum de +Gisi, in instanti festo Pentecostes erunt VIII vel IX anni, [p. 584] +presentibus fratribus Morello de Belna et Remigio preceptore de +Colomeriis, servientibus, in hunc modum: nam instructus a dictis duobus +fratribus, capellam ingressus, peciit a dicto receptore panem et aquam, +societatem et pauperem vestitum ordinis; qui respondit ei quod bene +deliberaret, quia grandem rem petebat, et abdicaret a se propriam +voluntatem, et quando vellet esse in uno loco, esset in alio; et multa +dura et aspera oporteret sustinere, eumdem servare et castitatem; et +quum respondisset quod omnia sustineret, fecerunt eum exire et reintrare +ter, et petere id quod supra, finaliter prestito ab eo per juramentum +quod non erat servilis condicionis, excommunicatus, debitis que solvere +non posset, alteri religioni vel matrimonio obligatus, quod non habebat +infirmitatem latentem, fecerunt eum jurare et vovere Deo et beate Marie +castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, servare bonos usus et +bonas consuetudines ordinis. Postmodum ad honorem Dei et beate Marie et +omnium Sanctorum, et ex parte Pape et potestate sibi concessa a Magistro +et de voluntate dictorum fratrum, dictus receptor dixit quod recipiebat +eum et associabat ad participacionem bonorum ordinis, et imposuit sibi +mantellum, et ipse et astantes fuerunt osculati eum in ore. Postmodum +instruxit eum quod jaceret cum caligis femoralibus et camisia lineis, +una cordula cinctus, quot _Pater noster_ diceret pro horis suis, +qualiter regeret se in ordine; et exposuit ei casus propter quos poterat +perdere habitum vel incurrere alias penas. Post que recesserunt fratres +astantes et dictus receptor, qui erat iturus Trecas; post que immediate, +antequam idem testis exivisset capellam, dictus Morellus trahens ipsum +testem ad partem in dicta capella, dixit ei quod oportebat ipsum +abnegare Deum; de quo fuit idem testis multum stupefactus, respondens +quod hoc nullo modo faceret. Instante tamen dicto Maurello et dicente +quod hoc faceret saltem ore non corde, dictus testis abnegavit ore non +corde. Postea precepit ei quod spueret super quamdam parvam crucem +ligneam, in qua nulla erat ymago Crucifixi, quam extraxit de subtus +mantellum; sed ipse testis noluit spuere supra, sed spuit extra. De +aliis illicitis non fuit locutus eidem, et eadem die ante [p. 585] +prandium fuit confessus de predictis Martino presbytero seculari, +commoranti in dicta domo, cujus cognomen ignorat, qui dixit ei quod +forsan pro truffa facta fuerant supradicta. Nichilominus tamen absolvit +eum, imposita penitencia quod deinceps non esset in loco in quo fierent +talia, et si fierent, quod revelaret ea. + +Requisitus si credit quod predicta illicita intervenirent in +recepcionibus aliorum vel post, respondit quod non, nec de vita vel +morte dicti presbyteri, nec illorum qui interfuerunt recepcioni sue +haberet certitudinem. + +Item, dixit quod, non obstantibus hiis que fecit, est bonus Christianus, +nec unquam propter premissa perdidit fidem, et confitebatur et +communicabat ter in anno. Non credit quod fierent dogmatizaciones +illicite nec conculcacio crucis, nec quod adorarent catum, nec quod +eorum sacerdotes obmitterent verba canonis, nec quod eorum laici +absolverent vel absolvere possent a peccatis, nec quod fierent oscula +inhonesta, nec quod perpetrarent crimen sodomiticum, nec quod haberent +ydola, nec quod cordule quibus cingebantur tangerent capita ydolorum. + +Item, dixit quod bene credebat ecclesiasticis sacramentis, et credit +quod alii fratres eodem modo crederent. Juravit, absque licencia +superioris qui eam dare posset, ordinem non exire, credens quod alii +idem jurarent. Clandestine recipiebantur, ex quo credit quod esset +suspicio contra eos. Juravit non revelare secreta capituliorum, et +credit quod alii idem jurarent; sed de modo recepcionis non revelando +non prestitit juramentum. Qui revelasset secreta capituliorum, fuisset +incarceratus. Sacerdotes eorum dicebant quod non poterant nec debebant +aliis absque eorum licencia confiteri. + +Si qui erant fratres scientes errores, fuerunt negligentes quia non +correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Eleemosinam et +hospitalitatem vidit convenienter fieri in domibus ordinis in quibus +fuit commoratus. Audivit dici quod, clauso hostio, nullis presentibus +nisi fratribus ordinis, eorum capitulia tenebantur. Credit quod [p. 586] +totus ordo servasset id quod magnus Magister cum conventu ordinasset. +Nunc grandia scandala, suspicio et infamia exorta sunt contra ordinem +propter illa que dicuntur Magister et alii fuisse confessi. Ad ordinis +deffensionem se obtulerat cum aliis, quia volebat deffendere, non super +hiis que confessus est, sed super aliis que negavit. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +commodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Petrus de sancto Mamerto serviens, Vienensis diocesis, testis +supra juratus, non defferens mantellum ordinis, quia quidam miles qui +cepit eum in capcione abstulit eum sibi; postmodum radi fecerat sibi +barbam; triginta quinque annorum vel circa; absolutus et reconciliatus +Senonis, per dominum episcopum Aurelianensem, qui inquisiverat cum +eodem, repetita protestacione per eum et alios facta quando juravit. +Lectis et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit quod nunquam vidit alium recipi in ordine, nec interfuerat +capitulis eorum, nec sciebat de contentis in ipsis articulis nisi quod +sequitur, scilicet: quod ipse receptus fuerat in capella domus Templi de +Marmant Lingonensis diocesis ante diem, die Jovis post instans festum +Resurrectionis Domini erunt sex anni vel circa, per fratrem Guillermum +de Lotoringia militem, de cujus vita vel morte non habet certitudinem, +presentibus duobus fratribus, quorum nomina et cognomina ignorat, qui +soli adfuerunt in dicta recepcione; in domo tamen erant ultra viginti +fratres. A quo receptore, instructus per unum ex dictis duobus +fratribus, peciit ter flexis genibus interpolate sibi concedi panem et +aquam, societatem et pauperem vestitum ordinis, et obtulit se velle esse +servum esclavum ordinis et servare bonos usus et bonas consuetudines +ordinis; et cum ter ei respondisset quod bene deliberaret, quia [p. 587] +grandem rem petebat, et oporteret eum a se abdicare propriam voluntatem, +et multa dura et aspera sustinere, finaliter, eodem teste instante, +prestito prius per juramentum ab eo quod non erat servilis condicionis, +excommunicatus, debitis que solvere non posset, alteri religioni vel +matrimonio obligatus, nec habebat infirmitatem latentem, fecit eum +vovere, et jurare castitatem, vivere sine proprio, et quod obediret +omnibus mandatis suis et superiorum que preponerentur eidem; postmodum +imposuit sibi mantellum. Postea duxit eum absentibus dictis duobus +fratribus qui adfuerant, ad cameram, ut indueret vestes ordinis, et +clauso ostio, precepit ei quod abnegaret Deum; et cum ipse respondisset +quod hoc non faceret aliquo modo, precepit eidem quod spueret super +quamdam parvam crucem ligneam ablatam de ecclesia, in qua nullam vidit +imaginem Crucifixi; et ipso teste respondente quod non faceret, precepit +ei quod eum oscularetur in ano; quo respondente quod hoc non faceret, +dixit ei quod hoc oportebat eum facere aliquid ex predictis; et tunc +ipse testis spuit non supra sed juxta dictam crucem. Item, dixit ei, +inter alias instructiones quas faciebat de punctis ordinis, quod non +accederet ad mulieres suspectas, quia si committeretur per fratres +perderet habitum; sed si contingeret eum ire, iret ita caute quod +nescirent, quia in religiosis erat turpius quod irent palam ad dictas +mulieres quam in aliis. De aliis inhonestis non fuit locutus eidem, nec +scit nec audivit quod dicta illicita vel alia intervenirent in +recepcionibus aliorum vel post, nec scit quod super hoc credebat, ut +dixit. + +Item, dixit quod bene credebat ecclesiasticis sacramentis, credens quod +alii fratres eodem modo crederent, et quod eorum sacerdotes debite +celebrarent; nec scit, nec credit, nec audivit dici quod eorum laici +absolverent vel possent absolvere a peccatis, nec quod fierent oscula +inhonesta, nec quod perpetrarent crimen sodomiticum, nec quod haberent +ydola, nec quod cordule cum quibus cingebantur tangerent capita +ydolorum. Dictum est ei quod statim pro professo habebatur. Clandestine +recipiebantur, ex quo credit quod esset suspicio inter eos. In [p. 588] +recepcione sua fuit ei dictum per dictum receptorem quod, nisi faceret +aliquid de dictis illicitis, male veniret ei, et prohibuit sibi quod non +revelaret secreta capituliorum nec modum sue recepcionis, et si +contrarium faceret, in compedibus poneretur. Non fuit ei inhibitum quod +non confiteretur nisi sacerdotibus ordinis. Fratres qui sciebant errores +fuerunt negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt +Ecclesie. Aliqui dabant eleemosinas et servabant hospitalitatem in +ordine largius quam alii. Audivit dici quod clam eorum capitulia +tenebantur. Credit quod totus ordo servasset quod magnus Magister cum +conventu statuisset. Credit quod aliqui exierunt ordinem propter eorum +levitates, et forsitan propter predicta; et ipse exivisset, si potuisset +recuperare ea que amici sui dederant pro recepcione sua. Nunc grandia +scandala, suspicio et infamia sunt exorta contra ordinem, ad cujus +deffensionem se non obtulerat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, vel commodo +temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro veritate +dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam deposicionem +quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Johannes de Elemosina serviens, Parisiensis diocesis, testis +supra juratus, non defferens mantellum ordinis, quia ipsum dimiserat in +concilio Senonensi, postmodum radi fecerat sibi barbam, triginta duorum +annorum vel circa, premissa protestacione quod non intendit recedere a +deposicione per eum facta Carnoti, coram domino episcopo Carnotensi, qui +absolvit et reconciliavit eumdem. Lectis et diligenter expositis sibi +omnibus et singulis articulis, respondit quod nunquam vidit alium +fratrem recipi in ordine, nec unquam interfuerat generalibus capitulis +eorumdem, nec sciebat de contentis in ipsis articulis nisi quod +sequitur, videlicet: se interfuisse aliquibus capitulis singularibus, in +quibus ipse et alii fratres qui in jacendo sine pannis lineis vel alias +transgressi fuerant observancias religionis, vel violassent castitatem +vel obedienciam, vel habuissent proprium, vel vendidissent [p. 589] +aliqua de bonis domus, manifestabant hoc fratri qui tenebat capitulum et +aliis in capitulo existentibus, et petebant veniam; et ille qui tenebat +capitulum, habito consilio cum fratribus, aliquando remittebat eis penas +ordinis, et presbyter absolvebat eos. + +Item, dixit quod ipse fuerat receptus, die Veneris ante festum +nativitatis beati Johannis Baptiste proximo preterito fuerunt VIII anni +vel circa, per fratrem Johannem de Turno tunc thesaurarium Parisiensem, +in quadam parva capella domus Templi Parisiensis, presentibus fratribus +Johanne Bocelli presbytero, et Guillelmo de Arbleyo olim elemosinario +regio, teste supra examinato; a quo receptore, instructus per dictum +fratrem Guillelmum, peciit panem et aquam, et pauperem vestitum, et +societatem ordinis pluries interpolate; et cum pluries ei responsum +fuisset quod deliberaret, quia grandem rem petebat, et oporteret eum a +se abdicare propriam voluntatem, et ipse testis respondisset quod bene +erat avisatus, et instaret pro sua recepcione, et diceret quod volebat +esse serviens esclavus ordinis et mori pro Deo, prestito ab eo per +juramentum quod non erat servilis condicionis, excommunicatus, infirmus, +debitis que solvere non posset, matrimonio vel alteri religioni +obligatus, et quod nichil dederat nec promiserat quod reciperetur in +dicto ordine, fecit eum vovere et jurare super quemdam librum quod pro +posse suo servaret castitatem, obedienciam, viveret sine proprio, et +bonos usus et bonas consuetudines qui tunc erant in ordine, et qui in +posterum imponerentur per probos homines dicti ordinis. Postmodum +imposuit sibi mantellum, et ipse et fratres astantes fuerunt eum +osculati in ore. Deinde instruxit eum quot _Pater noster_ diceret pro +horis suis, quod jaceret cum pannis lineis una cordula cinctus, et +qualiter regeret se in ordine. Postmodum, ceteris recedentibus, clausa +porta dicte capelle per dictum receptorem, vocato ipso teste prope +altare, dictus receptor, tenens in manu sua quamdam crucem eream de +altari, ut credit, acceptam, dixit ei quod spueret per eam; et cum ipse +testis diceret quod hoc, salva sua gracia, non faceret, dixit [p. 590] +ei quod imo faceret; et tunc ipse testis, qui erat juvenis et verebatur +eum, ut dixit, spuit non supra eam sed juxta. Quo facto, dictus receptor +dixit ei: Vade, fatue, confitearis. De alio illicito non fuit locutus +eidem, nec quod predicta essent de punctis ordinis; et infra octo dies +ex tunc, fuit idem testis de hoc confessus fratri Garnerio de Pontisara, +de ordine fratrum Minorum quondam, in capella domus Templi de Soysiaco +Meldensis diocesis, qui absolvit eum, et dixit quod causa temptandi an +abnegaret Deum si caperetur ab infidelibus ultra mare, forsitan predicta +facta fuerunt, imponens ei quod jejunaret tribus diebus Veneris in pane +et aqua. Requisitus si scit, vel audivit, vel credit quod predicta +illicita vel alia intervenirent in recepcionibus aliorum fratrum vel +post, respondit quod non, nisi in recepcionibus illorum qui hoc confessi +sunt. + +Item, dixit quod bene credebat ecclesiasticis sacramentis, credens quod +alii fratres eodem modo crederent, et quod eorum sacerdotes debite +celebrarent; nec credit quod eorum laici absolverent vel possent +absolvere a peccatis, nec quod fierent oscula inhonesta, nec quod +perpetrarent crimen sodomiticum, nec quod haberent ydola, nec quod +cordule quibus cingebantur tangerent capita ydolorum. Promittebant non +exire ordinem pro meliori vel pejori. Clandestine recipiebantur, ex quo +credit quod esset suspicio inter eos. + +Injunctum fuit ei per sacramentum quod non revelaret secreta +capitulorum; et credit quod idem inhiberetur aliis; si revelassent, +credit quod puniti fuissent, sed nescit qualiter. Non fuit inhibitum in +speciali quod non revellaret modum recepcionis, nec quod confiteretur +nisi sacerdotibus ordinis. Si qui erant fratres scientes errores, +fuerunt negligentes quia non correxerunt eos, nec denunciaverunt +Ecclesie. In domibus ordinis in quibus fuit, vidit elemosinas et +hospitalitatem convenienter servari. Audivit dici quod, facto sermone, +clam eorum capitulia tenebantur. Credit quod totus ordo servasset quod +magnus Magister cum conventu statuisset, et quod nunc grandia scandala, +suspicio et infamia sint exorta contra ordinem, ad cujus deffensionem se +obtulerat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, [p. 591] +odio, vel comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed +pro veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, qui fuit XXIII dies dicti mensis +Februarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum, in domo predicta fratrum Minorum, frater Raynandus +Bergeron serviens, Lingonensis diocesis, testis supra juratus, ut +deponeret dictum suum, non defferens mantellum ordinis, quia dimiserat +eum motu proprio, quando fuit per dictum episcopum Parisiensem, qui +inquisiverat cum eo, absolutus et reconciliatus, et postea radi fecerat +sibi barbam, etatis quadraginta quinque annorum vel circa. Lectis autem +et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit se +nescire de contentis in eis nisi quod sequitur. Dixit enim quod ipse +fuit receptus per fratrem Laurencium de Belna preceptorem nunc de +Mormant Lingonensis diocesis, qui fuit combustus Parisius, in capella +domus Templi de Corgemin Lingonensis diocesis, circa festum sancti +Martini hiemalis proximo preteritum fuerunt VII anni vel circa, +presentibus fratribus Anrico de Maysons, Christiano de Bici, Egidio de +Vollenis et Viardo de Bictes servientibus, Lingonensis diocesis, de +quorum vita vel morte non habet certitudinem; et eisdem die et loco et +presentibus, et per eundem, fuerunt recepti cum eo Johannes le Bicel +Lingonensis diocesis, et Gerardus, qui fuit conversus de Morimacion, +cujus cognomen ignorat, Miletus de Bici dicte Lingonensis diocesis, et +alii quinque de quorum nominibus non recordatur, in modum qui sequitur: +cum enim ipse testis esset uxoratus, et frater Hugo de Cabilone miles, +tunc preceptor domus de Val Tors, suasisset ei quod una cum uxore sua +intraret ordinem, dictus testis dixit quod non intraret nisi remaneret +sibi uxor sua; et cum dictus miles hoc sibi permitteret, dictus [p. 592] +testis venit in capella in qua ipse et alii predicti recepti fuerunt, +petens, sicut instructus fuerat, panem et aquam, societatem et pauperem +vestitum ordinis; et cum dictus frater Laurencius tangeret ei quod +oportebat eum vovere castitatem, idem testis dixit quod nunquam hoc +faceret, nec intraret ordinem nisi remaneret sibi uxor sua, et ita erat +sibi permissum; et recedens ab ejus presencia, exivit capellam. Dictus +vero frater Laurencius et quidam alius, de cujus nomine non recolit, +secuti fuerunt eumdem et reprehenderunt eum, dicentes quod erat fatuus +quia recusabat talem et tantum honorem, suadentes eidem quod rediret, +quia bene esset sibi, et ipse et uxor sua ponerentur et essent simul in +una domo. Ipse vero, sic inductus per eos, reversus est cum eis ad +dictam capellam. Tunc autem dictus frater Laurencius, cum dictus testis +et alii qui fuerunt recepti cum eo peterent panem et aquam, societatem +et pauperem vestitum ordinis, fecit eum jurare super quendam librum +apertum castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, et servare usus et +consuetudines ordinis, et quod esset servus esclavus Dei et sancte Terre +ultra marine, et specialiter, ut dixit dictus testis, quod non +habitarent cum muliere nec oscularentur eam, et quod nunquam interessent +in loco in quo aliquis puer baptizaretur, nec haberent secum pecuniam +ultra IIII denarios, nec darent patri vel matri vel aliis de bonis +ordinis ultra valorem unius denarii, et quod non dimitterent ordinem pro +meliori vel pejori. Quo facto, imposuit eis mantellos, et testi loquenti +ultimo; et postea dictus receptor et alii astantes fuerunt eos osculati +in ore. Postmodum instruxit eos quot _Pater noster_ dicerent pro horis +suis, et qualiter jacerent cum caligis et pannis lineis cincti cordulis, +exponens eis cercius plures propter quos poterant perdere ordinem. +Postmodum vero dictus receptor duxit ipsum testem, et alios qui recepti +fuerant cum eo, ad quamdam parvam cameram dicte capelle contiguam, +ceteris qui adfuerant recedentibus vel in capella predicta remanentibus, +et precepit dicto testi et aliis quod abnegaret Deum; et quum ipsi +admirarentur et essent stupefacti, dictus receptor dixit quod [p. 593] +oportebat eos facere, quia talia erant puncta ordinis; et tunc tam ipse +quam alii abnegaverunt Deum ore non corde, ut dixit idem testis de se, +idem credens de aliis. Postea precepit eis quod spuerent super quamdam +crucem ligneam per ipsum allatam et in quodam sedili positam, in qua +nulla erat ymago; et cum ipsi dicerent quod hoc esset grave facere, ipse +dixit eis quod ita hoc oportebat eos facere, quia talia erant puncta +ordinis; et tunc ipse testis et alii spuerunt non supra crucem sed +juxta. Interrogatus quis eorum primo abnegavit et spuit, dixit se non +recordari; tres tamen vel IIII ex ipsis receptis fecerunt predicta +illicita antequam ipse. Postmodum vero dictus receptor dixit eis quod, +si moverentur calore naturali, poterant ad invicem unus cum alio +carnaliter commisceri, quod tamen ipse testis non fecit nec fuit +requisitus. Deinde precepit eis quod oscularentur eum in ano; et cum +ipsi dicerent quod hoc esset turpissimum facere, ipse dixit quod +oportebat eos hoc facere, quia erat de punctis ordinis; et tunc ipse et +alii fuerunt ipsum receptorem, levantem pannos, osculati in ano vel +juxta, supra camisiam tamen et braccas. Requisitus si scit quod alii +reciperentur in ordine per modum confessatum per eum, dixit se nescire, +quia non interfuit recepcioni plurium nec capitulis eorum; credit tamen +quod alii reciperentur eodem modo. Dixit eciam dictus testis quod ipse +fuit confessus de predictis erroribus, in festo Pasche tunc sequenti, +fratri Guillelmo dicto Menavel, ejusdem ordinis, moranti in domo Templi +de Courgemi Lingonensis diocesis, qui absolvit eum, injuncta sibi +penitencia quod jejunaret septem diebus Veneris, dicens sibi quod, ex +quo illa erant de punctis ordinis et ipse fecerat hoc non corde sed ore +tamen, non multum peccaverat, ideoque non imponebat ei penitenciam +graviorem. Dixit eciam quod ipse fuit de predictis erroribus confessus +cuidam fratri Minori conventuali Lingonensi, de cujus nomine non +recordatur, in capella dicte domus de Courgemi; qui, audita confessione, +noluit eum absolvere, sed dixit quod de tali facto adiret Papam. Dixit +eciam dictus testis quod preceptor dicte domus de Vall de Tor habuit +bona sua mobilia et immobilia usque ad vallorem quingentorum [p. 594] +librarum Turonensium, et propter hoc induxerunt eum ut intraret +religionem eorum. + +Item, dixit quod ipse bene credebat sacramentis Ecclesie, credens quod +alii crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent; credit +tamen quod dictus receptor esset malus homo. Non credit quod Magister +vel alii laici absolverent vel possent absolvere a peccatis, nec audivit +dici nec fieri; de osculis inhonestis nescit plura quam supra deposuit. +Recepciones fiebant clandestine, nullis presentibus nisi fratribus +ordinis, et januis clausis, et credit quod propter hoc erat mala +suspicio contra eos; de ydolis et capitibus ydolorum nichil scit nec +audivit aliquid dici, nisi post capcionem eorum; sibi et aliis fuit +injunctum quod jacerent cincti cordulis, ipse tamen nunquam portavit. +Credit quod illi qui nollent facere predicta illicita in recepcione +graviter puniti essent, et qui revelarent secreta capituliorum vel modum +recepcionis perpetuo carceri traderentur; dicens quod in recepcione sua +ipse et alii qui fuerunt cum eo recepti juraverunt quod non revelarent +secreta capituliorum nec modum recepcionis eorum. Injunctum fuit ei et +aliis cum eo quod non confiterentur nisi sacerdotibus ordinis; ipse +tamen hoc non servavit. Fratres scientes errores dictos negligentes +fuerunt, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Dixit +eciam quod, in domo de Val de Tor et de Courgemin, in quibus fuit +moratus, fierent elemosine restricte vel pocius anullate per fratres +Hugonem de Cabilone predictum et Albericum de Burrenville, qui fuerunt +preceptores in dictis domibus. Non audivit injungi quod acquirerent per +nefas; ipsi tamen bene faciebant hoc. Credit quod ordinacio que fieret +per Magistrum cum conventu servaretur et teneretur in toto ordine. +Nescit quando inceperunt dicti errores, sed credit quod multa sint +tempora. Credit quod multi exierunt ordinem propter feditates predictas, +et quod grandia scandala, suspicio et infamia contra ordinem sunt +exorta. Credit bene quod predicta illicita confessata per eum nota sint +et manifesta inter fratres ordinis, et multi seculares hoc credunt modo, +sed non credebant ante capcionem. Credit quod magnus Magister [p. 595] +et multi alii ex fratribus confessi fuerunt errores confessatos per eum +vel majorem partem. Non obtulerat se deffensioni ordinis. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +commodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti in crastinum sancti Mathie apostoli, que +fuit XXV dies dicti mensis Februarii, fuit adductus ad presenciam +dominorum commissariorum predictorum, in domo predicta fratrum Minorum, +frater Johannes de Turno thesaurarius Templi Parisiensis, serviens, +testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, non defferens mantellum +ordinis, quia quidam servientes suaserunt sibi in concilio Senonensi, +quod ipsum abjiceret, et ipsum amoverunt ab eo, postmodum radi fecerat +sibi barbam; sexagenarius vel circa; qui fuit protestatus quod non +intendit recedere a deposicione per eum facta coram domino episcopo +Parisiensi per quem fuit absolutus et reconciliatus. Lectis autem et +diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ad +eos, et primo ad primos tresdecim, ut sequitur, videlicet: quod in dicto +concilio Senonensi fuerunt aliqua dicta per eum de voluntate prelatorum. +Postmodum confessus fuerat cuidam presbytero seculari, cujus nomen et +cognomen ignorat, de omnibus peccatis suis, qui injunxit sibi inter +cetera quod deinceps non loqueretur de peccatis de quibus fuerat +confessus tunc, nec quod recidivaret in ea. Cum autem dicti domini +commissarii dixissent eidem testi quod hoc non excludebatur potestas +domini Pape, cujus vice fungebantur, nec judicium Ecclesie per forum +penitenciale, et quod responderet, dixit se fuisse receptum, circa +festum proximo preteritum Omnium Sanctorum fuerunt XXXIII anni vel +circa, in capella domus Templi de Malo Repastu Carnotensis [p. 596] +diocesis, per fratrem Johannem de Turno quondam, thesaurario tunc Templi +Parisiensis, presentibus fratribus Johanne de Monte Morenciaco +presbytero, Guillelmo Fabri servientibus, et quodam preceptore dicte +domus, cujus nomen et cognomen ignorat, et pluribus aliis deffunctis, in +hunc modum: nam cum requisivisset pluries panem et aquam et pauperem +vestitum ordinis, et obtulisset se velle fieri servum esclavum ordinis +et Terre Sancte, et ei responsum fuisset per dictum thesaurarium quod +bene deliberaret, nam grandem rem petebat; et tunc erat liberi arbitrii, +sed ex quo esset in ordine, oporteret eum voluntati subjici aliene, +esurire quando vellet comedere, vigilare quando vellet dormire, pejori +et inferiori forsitan se obedire, et multa dura et aspera sustinere, et +ipse respondisset quod bene omnia sustineret; finaliter cum exivisset +ter capellam ad deliberandum, et dictus thesaurarius deliberasset cum +fratribus suis astantibus de recepcione ejusdem, fecit eum vovere et +jurare, super quoddam missale apertum in quo erat ymago Crucifixi, +castitatem, obedienciam et vivere sine proprio, servare bonos usus et +bonas consuetudines et secreta ordinis, et acquirere pro posse suo +Terram Sanctam. Post quem imposuit sibi mantellum, dicto presbytero +dicente psalmum Ecclesie Quam bonum, et aspergente aquam benedictam +super eum, et omnes fratres astantes fuerunt eum osculati in ore. +Postmodum dictus Guillelmus Fabri duxit ipsum testem ad quamdam cameram, +in qua exueret vestes seculares et indueret vestes ordinis; et cum +induisset vestes dictas ordinis, precepit ei quod abnegaret Deum, et cum +ipse testis respondisset quare hoc faceret, dixit ei dictus Guillelmus +Fabri quod nichil ad eum requireret hoc, sed quod abnegaret; et tunc +ipse testis dixit quod abnegaret ore non corde, et abnegavit Deum ore +non corde, ut dixit. Deinde dixit ei dictus Guillelmus quod spueret +super quamdam crucem, et ipse noluit spuere super sed juxta. Requisitus +qualis erat dicta crux, respondit primo quod crux mantelli ipsius +testis, ut sibi videbatur. Postmodum dixit quod sibi videbatur quod +fuisset quedam parva crux lignea, sed non bene recolebat. Postmodum +precepit ei quod oscularetur ipsum Guillelmum, vestibus [p. 597] +intermediis, super mamillam, sed non recolit si super dextram vel +sinistram; et fuit eum osculatus in dicto loco. De aliis illicitis non +fuit sibi locutus intra dictam cameram, nec erat ostium dicte camere, +quando predicta dicta et facta fuerunt, clausum, nec erant presentes +nisi ipsi duo. + +Item, dixit quod, mantello sibi imposito, cum de dicta capella duceretur +ad cameram supradictam, dictus Guillelmus ostendit ei quamdam tabulam +pictam pendentem in dicta capella prope Crucifixi ymaginem, in qua +tabula erat depicta ymago hominis, et precepit ei quod adoraret dictam +ymaginem; et ipse testis respondit quod modo adoraret Christum creatorem +suum, et adoravit Crucifixum et non ymaginem dicti hominis. + +Requisitus si scit vel credit quod dicta ymago hominis esset +representatura hominis mali vel boni, respondit se credere quod +representaret aliquem sanctum; nescit tamen hoc, nec dictus Guillelmus +declaravit sibi cujus erat ymago. Requisitus qualiter et cum quali +habitu erat depicta dicta ymago, respondit se non recordari, verumptamen +non erat in habitu Templarii. + +Requisitus si dicta ymago fuerat ei tunc posita de novo, et si post +dictam recepcionem suam remansit ibi dicta tabula sequentibus diebus, +respondit se nescire. + +Requisitus si habuit aliquam malam suspicionem quando fuit ei dictum +quod adoraret dictam ymaginem, respondit quod non. + +Requisitus si sciebat vel credebat quod dictus Guillelmus Fabri +preceperit sibi predicta illicita sciente vel mandante dicto +thesaurario, respondit se nescire, sed pocius credebat quod dictus +thesaurarius nesciverit nec mandaverit fieri predicta quam contrarium. + +Requisitus de nominibus illorum quos ipse receperat in ordine et +circunstanciis recepcionum eorum, dixit quod, fuerunt circiter XIIII +anni, recepit in magna capella domus Templi Parisiensis, de mandato +dicti fratris Johannis de Turno tunc thesaurarii, fratrem Johannem lo +Vinhaeur servientem, Parisiensis diocesis, quem credit vivere, [p. 598] +presentibus fratribus Petro, nato de Gastinesio, tunc collectore +redituum Templi ville Parisiensis, Guillelmo, cognominato le Normant, ut +sibi videtur, tunc preceptore dicte domus Parisiensis, deffunctis. +Recepit eciam in capella domus Templi de Stampis, cujus ballivie erat +tunc preceptor, fratrem Guillelmum de Chaloto Regine Carnotensis +diocesis, servientem, de cujus vita vel morte non habet certitudinem, +presentibus fratribus Arnulpho de Champenelhe preceptore dicte domus de +Stampis, et Arnulpho de Domont Parisiensis diocesis servientibus, de +quorum vita vel morte non habet certitudinem. Et elapsis octo diebus a +dicta recepcione fratris Guillelmi de Chaloto, recepit, in capella domus +Templi de Chaloto Regine, fratrem Johannem d'Anfergis servientem, de +cujus vita vel morte non habet certitudinem, presente dicto preceptore +et fratre Michaele de Cheynei gadrigario, deffuncto. Recepit eciam +fratrem Johannem de Folheyo juris peritum, in capella parva superiori +juxta thesaurariam Templi Parisius, per duos annos vel circa ante +capcionem eorum, presentibus fratribus Petro collectore reddituum Templi +Parisiensis, supra nominato, Johanne de Furno, de Gastinesio et Raynerio +de Larchant servientibus, et Raynardo de Tremblayo presbytero, qui +presbyter et Raynerius fuerunt supra examinati. Recepit eciam alios sex +vel octo, de quorum nominibus et cognominibus, locis et presentibus +dixit se non recordari. + +Requisitus si servavit eumdem modum in recepcionibus omnium predictorum +receptorum per eum, respondit quod sic. + +Requisitus quem modum servaverat in recepcionibus predictorum, respondit +quod illum modum quem deposuit servatum fuisse in receptione sua, +exceptis illicitis supradictis que deposuit intervenisse in recepcione +sua, que quidem illicita non intervenerunt, eo sciente vel mandante, in +recepcionibus predictorum nec post. + +Requisitus si scit vel credit quod aliqui ex fratribus qui adfuerunt +dictis recepcionibus vel alii fecerint, absente ipso teste, vel +preceperint aliquid illicitum in recepcionibus predictorum vel post, +respondit se nescire; potest tamen esse quod aliquibus ex dictis +receptis preciperentur dicta illicita que fuerunt precepta ipsi [p. 599] +testi per dictum fratrem Guillelmum, et quod ipsi facerent ea, et quod +aliquibus aliis non preciperentur nec quod ea facerent. + +Requisitus si vidit alios recipi in ordine per alios, respondit quod sic +multos, inter quos fuit frater Guido de Maynilio preceptor baillivie +Carnotensis, quem recepit dictus frater Johannes de Turno quondam, sunt +XXII anni et ultra, in magna capella Templi Parisiensis, ut sibi +videtur, non recolit quibus presentibus. Vidit eciam recipi, per fratrem +Hugo de Penrando, in quodam capitulio generali Parisius, in magna +capella Templi, sunt XVI anni vel circa, ut sibi videtur, fratres Adam +de Valencourt militem, testem supra examinatum, et quemdam ejus fratrem +carnalem, non recolit quibus presentibus. Vidit eciam recipi, per +fratrem Gerardum de Villaribus tunc preceptorem Francie, in dicta magna +capella Templi Parisiensis, sunt VII anni vel circa, ut ei videtur, +fratrem P. de Dono Martino presbiterum, ut sibi videtur, non recolit +quibus presentibus nec de aliis quos vidit recipi. Requisitus si vidit +vel scivit vel credit quod, in recepcionibus predictorum vel aliorum +quos vidit recepi vel post, intervenerunt illa illicita que deposuit +intervenisse in recepcione sua vel alia inhonesta, respondit quod non +vidit nec scivit; poterunt tamen esse quod intervenirent in +recepcionibus aliquorum et non in recepcionibus aliorum, nec scit bene +quid credat de predictis. + +Item, dixit, de dogmatizacione et conculcacione crucis et aliis +contentis in Vº articulo et omnibus aliis sequentibus, se nichil scire +ultra que supra deposuit, hoc excepto quod non credit quod fierent dicte +dogmatizaciones, conculcaciones, nec quod catum adorarent, nec quod +eorum sacerdotes verba canonis obmitterent, nec quod fratres ordinis +essent increduli in ecclesiasticis sacramentis, quibus ipse bene +credebat, ut dixit. + +Item, dixit quod non credebat quod eorum laici absolverent nec possent +absolvere a peccatis, sed presbyteri eorum absolvebant eos quando eis +confitebantur; nec credit quod fratres alii ordinis crederent [p. 600] +se posse absolvi a peccatis per dictos laicos eorum, sed a penis et +disciplinis ordinis; erat tamen consuetum in ordine, sicut dixit, et +scriptum in libris eorum, quod, quando terminabantur eorum capitulia, +fratres laici qui tenebant dicta capitulia dicebant talia verba: De +omnibus que obmisistis dicere, propter verecundiam carnis vel propter +timorem justicie domus, nos facimus vobis talem indulgenciam qualem +possumus et debemus, et rogatis Deum et beatam Mariam quod sicut Deus +indulsit Magdalene et latroni peccata eorum, ita indulgeat vobis peccata +vestra et nobis nostra. + +Requisitus quid intelligebat per verba predicta: propter verecundiam +carnis, dixit quod peccata fornicacionis et alia peccata que erubuissent +manifestare in capitulis eorum. + +Requisitus si per predicta verba et indulgenciam laici tenentis +capitulum ipse testis credidisset esse absolutus ab aliquo peccato +veniali vel mortali, respondit quod non, nec credit quod alii fratres +ordinis aliud quam ipse testis crederent; nec quod fierent alia oscula +quam illa de quibus supra deposuit, nec quod committerent crimen +sodomiticum, nec quod diceretur eisdem quod hoc licite facere possent. +Jurabant ordinem non exire absque licencia superioris qui posset eam +dare. Clandestine recipiebantur, nec scit nec credit nec audivit dici, +nisi post capcionem eorum, quod haberent ydola, nec quod cordule cum +quibus cingebantur super camisias cum quibus jacebant, quas cordulas +sumebant unde volebant, tangerent capita ydolorum; sed eas portabant in +signum castitatis. + +Item, dixit se credere quod ubique in ordine, qui erat unus, fierent +uniformiter recepciones quoad illa licita quam deposuit intervenisse in +sua; sed de illicitis, credit quod aliqui non facerent, et potest esse +quod aliqui facerent; magis tamen credit quod communiter vel majori +parte non fierent illicita quam contrarium. Deffendebatur eis per +sacramentum quod non revelarent secreta capituliorum eciam fratribus qui +non adfuerant in eis, sed non deffendebatur eis expresse et in speciali +quod non revelarent modum sue recepcionis; nec audivit inhiberi quod non +confiterentur nisi sacerdotibus ordinis. Illi qui committebant [p. 601] +errores et qui eos sciebant, fuerunt negligentes, quia non correxerunt +eos nec denunciaverunt Ecclesie. Eleemosinas et hospitalitatem vidit +convenienter fieri in ordine et servari, et inhibebatur eis quod non +acquirerent ordini per nefas. Missa celebrata et sermone facto per +aliquem relligiosum, de die capitulia eorum generalia tenebantur, januis +clausis. Credit quod totus ordo servasset que magnus Magister cum +conventu statuisset, et quod nunc grandia scandala, suspicio et infamia +sint propter predicta contra ordinem exorta, sed non ante capcionem +eorum. Audivit dici magnum Magistrum et alios aliquos errores, nescit +quos, confessos fuisse contra ordinem, ad cujus defensionem se non +obtulerat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. Et requisivit +dictus testis a dictis dominis commissariis, cum instancia magna, +liberacionem sue pene, asserens se esse bonum fidelem et catholicum +Christianum. + + +Eisdem die et loco fuerunt adducti ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum pro testibus fratres Gerardus de Rupe Amatoris +presbytero, Stephanus de Gorsolas, Ahimericus de Premi Pictavensis, +Petrus Maysorilier, Johannes Fabri et Hugo la Hugonia Lemovicensis +diocesium. Qui juraverunt, tactis sacrosanctis Evangeliis, dicere plenam +et meram veritatem in presenti negocio, secundum formam juramenti +aliorum testium superius registratam, expositam et vulgarizatam eisdem. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Veneris sequenti, que fuit XXVI dies dicti mensis [p. 602] +Februarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum, in dicta domo fratrum Minorum, frater Gerardus de Rupe +Amatoris presbyter, de Castro Lemovicensi, testis supra juratus, ut +deponeret dictum suum, portans mantellum ordinis, etatis quadraginta +duorum annorum vel circa, cum quo fuerat inquisitum per dominum +episcopum Lemovicensem, qui nunc est, et absolutus et reconciliatus per +eum. Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis +articulis, respondit se nescire de contentis in eis nisi quod sequitur: +quod nunquam viderat recipi alium fratrem in ordine, nec unquam +interfuerat capitulis eorum. Ipse autem receptus fuerat, circa festum +beati Michaelis proximo preteritum fuerunt XXV anni vel circa, in +capella domus Templi de Bela Chassaula Lemovicensis diocesis, per +fratrem Franconem de Bort militem quondam, tunc preceptorem dicte domus, +presentibus fratribus Gerardo Buyssitgra presbytero, curato tunc domus +Templi de Gencils, Boneto de Vossello et Hugone Chabanas servientibus, +defunctis, in hunc modum: nam instructus per Bonetum et Hugonem +predictos, peciit caritatem et elemosinam domus, et obtulit se velle +fieri servum esclavum ordinis; et responso ei quod bene deliberaret, +quia grandem rem petebat, quia oporteret eum multa dura et aspera +sustinere, esurire quando vellet comedere, vigillare quando vellet +dormire, ipse testis instans pro dicta sua recepcione et dicens quod +omnia sustineret, finaliter, post terciam peticionem premissorum, fuit +receptus; et juramento supra quoddam missale prius prestito per eum quod +non erat servilis condicionis, nec excommunicatus, nec matrimonio, nec +alteri religioni obligatus, et quod non habebat aliquod impedimentum +propter quod non posset recipi in ordine supradicto, et quod non +revelaret secreta eorum, quod servaret castitatem, obedienciam, et +viveret sine proprio, tradidit sibi mantellum; et ipse testis fuit +osculatus ipsum receptorem in ore, et postmodum supra vestes in pectore +et in humero, et alii fratres astantes fuerunt ipsum testem osculati in +ore. Post que dicti fratres Hugo et Bonetus duxerunt ipsum testem ad +quemdam angulum dicte capelle obscurum juxta fontes, predictis [p. 603] +receptore et presbytero remanentibus prope altare ubi prius erant, ut +exueret vestes seculares, et indueret vestes religionis, et cum eas +induisset, predicti duo fratres dixerunt ei quod abnegaret Dominum +Jhesum, quia hoc erat de punctis ordinis; et cum ipse testis, qui tunc +erat circiter XIIII annorum, aliquantulum restitisset, finaliter +abnegavit Dominum Jhesum ore non corde, ut dixit. Postea dixerunt ei +quod spueret ter supra terram, et ipse spuit. Requisitus si dixerunt ei +quod spueret in despectum Jhesu, respondit quod non. Requisitus si scit +vel credit quod dictus receptor sciverit vel mandaverit fieri predicta, +respondit se credere quod sic. Requisitus si scit vel credit quod alii +fratres ordinis reciperentur communiter in toto ordine sicut deposuit se +fuisse receptum abnegando Jhesum, respondit se credere quod sic, et ita +credidit ex quo fuit in dicto ordine. + +Item, dixit quod non credebat fieri dogmatizaciones nec conculcaciones, +nec audivit quod adorarent catum, nec quod preciperetur sacerdotibus +eorum quod obmitterent verba canonis, nec quod eorum laici absolverent +vel possent absolvere a peccatis, nec quod fierent alia oscula +inhonesta, nec quod perpetrarent crimen sodomiticum, nec quod diceretur +eis quod hoc esset licitum, nec quod haberent ydola, nec quod cordule +quibus cingebantur in signum castitatis supra camisias cum quibus +jacebant, que cordule ex instructione beati Bernardi portabantur, +tangerent capita ydolorum, nec quod inhiberetur quod non confiterentur +nisi sacerdotibus ordinis. Item, dixit quod ipse bene credebat +ecclesiasticis sacramentis, et existens in ordine fuerat ad sacerdocium +et alios sacros ordines promotus, et ideo celebraverat secundum formam +Ecclesie, et credit quod alii fratres ordinis bene crederent. Item, +dixit quod non jurabant ordinem non exire, sed statim pro professis +habebantur; et quod clandestine recipiebantur, nullis presentibus nisi +fratribus ordinis, ex quo credit quod esset suspicio contra eos; et quod +illi qui noluissent facere predicta illicita, vel qui ea vel secreta +capituliorum aut modum recepcionis revelassent, fuissent [p. 604] +incarcerati vel aliter male tractati. Fratres scientes errores fuerunt +negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. +Elemosinas et hospitalitatem vidit in ordine convenienter fieri et +servari, nec dicebatur eis quod per nefas acquirerent ordinem. Clam +eorum capitulia tenebantur, sed non audivit quod excubie ponerentur. +Credit quod totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu +statuisset, et quod propter predicta sint nunc grandia scandala, +suspicio et infamia contra ordinem exorta, et quod confessata per eum +essent nota fratribus ordinis, sed non extraneis. Audivit dici magnum +Magistrum et alios aliquos errores, nescit quos, confessos fuisse contra +ordinem, ad cujus deffensionem se non obtulerat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. Et dictus testis +nunquam fuerat tortus nec questionibus positus, sed dictam abnegacionem +coram dicto domino Lemovicensi episcopo post capcionem eorum sponte +confessus. + + +Frater Stephanus las Gorsolas serviens, Lemovicensis diocesis, preceptor +domus Templi de Pallatio, ejusdem diocesis, testis supra juratus, +mantellum et barbam defferens, quadragenarius et ultra, cum quo +inquisitus fuerat, absolutus et reconciliatus per dominum episcopum +Lemovicensem, lectis et diligenter expositis omnibus et singulis +articulis, respondit se nescire de eis nisi quod sequitur: quia non +viderat recipi in ordine, nisi fratrem Hugonem la Hugonia, testem supra +juratum sed nondum examinatum, in cujus recepcione supervenit, mantello +ei tradito per fratrem Gaufredum de Gonavilla, tunc preceptorem +Pictavensem, in capella domus Templi de Buxeria Raspit Lemovicensis +diocesis, in vigillia instantis festi Pentecostes erunt VIIII anni vel +circa; et fuerunt presentes fratres Guido de Malo Monte miles, P. +Maliani, Guillelmus de Breveza serviens, qui vivunt, et P. [p. 605] +Raynandi quondam avunculus ipsius testis; in cujus Hugonis recepcione +vel post nichil scivit nec audivit fieri illicitum. Ipse autem receptus +fuerat, in octabis instantis Resurrectionis Domini erunt XXVI anni vel +circa, in capella domus Templi de Paulhac Lemovicensis diocesis, per +fratrem Johannem las Chaussadas quondam, preceptorem tunc dicte domus de +Paulhac, de mandato fratris Franconis de Bort tunc superioris in +partibus illis, presentibus predicto fratre P. Raynandi, et fratribus +Adeberto de Nalhac quondam preceptore de Blandes, Gerardo de sancto +Marineto, et Bernardo Audierii servientibus, defunctis, in hunc modum: +nam cum requisivisset bis vel ter interpolate caritatem et societatem +ordinis, et responsum fuisset eidem quod bene deliberaret, quia +oporteret eum abdicare a se propriam voluntatem, et multa dura et aspera +sustinere, et ipse dixisset quod omnia sustineret, finaliter eo instante +pro dicta recepcione, consilio inter se habito quod reciperent eum, +fecerunt eum vovere et jurare super quemdam librum castitatem, +obedienciam, vivere sine proprio, et servare bonos usus et bonas +consuetudines qui tunc erant in ordine, et qui in posterum imponerentur +cum consilio proborum ordinis. Post que dictus receptor imposuit ei +mantellum, fratre Perrino presbitero, assistente, dicente psalmum: Ecce +quam bonum. Post que idem testis fuit osculatus dictum receptorem in ore +et super vestes in pectore, et omnes alios fratres in ore. Postmodum +instruxit qualiter, quando surgeret, recommandaret se Deo et beate +Marie, et qualiter oraret, et quot _Pater noster_ diceret pro horis +suis, et qualiter regeret se in ordine; et exposuit multos casus propter +quos poterat amittere habitum vel domum, vel incurrere alias penas. Et +vidit expelli a dicto ordine fratrem Garsiam Arnardi diaconum, +Petragoricensis diocesis, per fratrem Franconem de Bort, quia dicebatur +ante ingressum dicti ordinis obligatus fuisse alteri religioni. Post que +predicti fratres Audebertus et Bernardus Audierii duxerunt ipsum prope +fontes dicte capelle, et dixerunt ei quod abnegaret Jhesum; et ipse +testis, qui juvenis erat tunc, videns quod erat eis astrictus, [p. 606] +abnegavit Jhesum ore non corde; non tamen dixerunt ei quod hoc deberet +facere secundum puncta ordinis. Postea preceperunt ei quod spueret ter +in terram, et ipse spuit. Requisitus si ibi erat aliqua crux, et si +dixerunt quod spueret in despectum Jhesu, respondit quod non; tamen non +credit quod in hoc haberent bonam intencionem. Requisitus si alia +illicita intervenerunt in dicta sua recepcione vel post, respondit quod +non. Requisitus si scit vel credit quod communiter omnes fratres +ordinis, in recepcionibus eorum vel post, abnegarent Jhesum, respondit +se credere de illis qui fuerunt recepti post recepcionem ipsius testis, +sed de illis qui prius recepti fuerant non credit. Requisitus per +sacramentum suum si locutus fuerat, cum teste precedenti vel cum aliis +qui juraverunt cum eo et cum ipso adducti fuerunt de Lemovicino, quod +per unum modum deponerent, et si viderant articulos super quibus +inquiritur nunc cum eo, respondit quod non. Item, dixit quod devote +adorabant crucem in die Veneris sancta cum magna reverencia; nec scit +nec audivit quod fierent dogmatizaciones nec conculcaciones nec oscula +inhonesta contenta in articulis, nec quod adorarent catum, nec quod +fratres ordinis essent increduli in ecclesiasticis sacramentis, nec quod +eorum sacerdotes obmitterent verba canonis, et milesies, ut dixit, +juverat sacerdotes ordinis ad dicendum missas, et frequenter, cum +celebrarent tempestive, tenebat candelas juxta missale, et audiebat quod +sacerdotes celebrantes dicebant illa verba: Hoc est enim corpus meum. Et +credit bene ecclesiasticis sacramentis, et est litteratus, ut dixit. Non +credit quod eorum laici absolverent vel possent absolvere a peccatis; +verumptamen in terminacione capituliorum laici tenentes capitulia +dicebant, factis precibus sicut fiunt in Ecclesia, talia verba in +effectu: Illi ex vobis qui non dixistis culpas vestras in capitulio, +male fecistis; verumptamen de hiis que obmisistis dicere, propter +verecundiam carnis vel propter timorem justicie ordinis, nos facimus +vobis talem indulgenciam qualem possimus, et vos indulgeatis unus +alteri; et Deus, qui indulsit Magdalene, indulgeat vobis et nobis; et +postea dirigens verba sua capellano, si adherat, dicebat: Et [p. 607] +vos, capellane, absolvetis eos; et tunc capellanus faciebat generalem +confessionem et absolucionem secundum formam Ecclesie, aspergendo aquam +benedictam super eos. Requisitus si, per dictam indulgenciam quam dicti +laici faciebant, credebant fratres ordinis esse absoluti a peccatis +venialibus vel mortalibus, respondit quod ipse non credebat, nec credit +quod alii fratres ordinis hoc crederent; credit tamen quod per dictam +generalem confessionem et absolucionem capellani, essent absoluti a +peccatis venialibus. Requisitus quid intelligebat per dicta verba: +verecundiam carnis, respondit quod in dicto ordine imponebantur eis +multe pene ex quibus confundebantur et verecundabantur, et ideo credit +quod diceretur eis quod si, ob dictam verecundiam vel propter penarum +timorem, obmitebant dicere et publicare culpas suas, quod faciebat eis +dictam indulgenciam. Item, dixit quod statim pro professis habebantur, +ut possent immediate, si opus esset, mitti ultra mare, et jurabant +ordinem non exire. Clandestine recipiebantur, ex quo credit quod esset +suspicio contra eos. Non credit quod carnaliter commiscerentur, nec quod +diceretur eis quod hoc possent facere, nec quod haberent ydola, nec quod +cordule cum quibus in signum castitatis cingebantur super camisias cum +quibus jacebant, quas cordulas sumebant unde volebant, tangerent capita +ydolorum. Non audivit aliquem puniri quod noluisset facere illicita in +recepcione sua, nec audivit quod aliquis ea revelaverit; sed si quis +revelasset vel secreta capituliorum, credit quod perdidisset habitum per +annum et diem. Non inhibebatur eis in speciali quod non revelarent modum +recepcionis eorum, nec quod non confiterentur nisi sacerdotibus ordinis. +Illi qui sciebant errores et poterant corrigere, fuerunt negligentes, +quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Eleemosinas et +hospitalitatem convenienter vidit fieri et servari in ordine. Non +audivit precipi quod acquirerent per nefas; imo, dixit quod erat de +statutis ordinis quod jus alienum non usurparent, licet hoc semper non +observassent. Missa celebrata, clam capitulia tenebantur: sed non +audivit quod excubie ponerentur, nec quod familia expelleretur [p. 608] +de domo. Totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu +statuisset. Grandia scandala, suspicio et infamia nunc sunt exorta +contra ordinem Templi. Fratres qui aderant recepcionibus aliorum credit +quod scirent modum recepcionis eorum, sed non extranei. Audivit ab +aliquibus secularibus magnum Magistrum et alios confessos fuisse aliquos +errores, nescit quos, contra ordinem, ad cujus deffensionem se non +obtulerat; et dictam abnegacionem confessus fuerat post eorum capcionem, +coram dicto domino episcopo Lemovicensi, nec unquam fuerat suppositus +questionibus vel tormentis. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Aymericus de Primi serviens, Pictavensis diocesis, testis supra +juratus, mantellum et barbam defferens, quadragenarius vel circa, cum +quo inquisitum fuerat, absolutus et reconciliatus per dictum dominum +episcopum Lemovicensem, lectis et diligenter expositis sibi omnibus et +singulis articulis, respondit quod nunquam viderat aliquem alium recipi +in ordine, nec interfuerat capitulis eorum, nec sciebat de contentis in +dictis articulis nisi quod sequitur. Dixit eciam quod fuerat receptus, +circa festum Magdalene proximo preteritum fuerunt XX anni vel circa, in +capella domus Templi de Font Lezentort Lemovicensis diocesis, per +fratrem Johannem las Chausadas quondam preceptorem de Paulhaco, +presentibus fratribus Gaufrido de Brevesa, Aymerico de Masualier, et +Johanne de Vriaco servientibus, vivis, ut credit, et aliis de quorum +nominibus non recordatur, in hunc modum: nam instructus a dictis +fratribus Gaufredo et Johanne, requisivit caritatem et societatem +ordinis pluries interpolate; et cum ei frequenter responsum fuisset quod +bene deliberaret, quia grandem rem petebat, et oporteret eum [p. 609] +multa dura et aspera sustinere, et ipse dixisset quod omnia sustineret, +et institisset pro recepcione sua, finaliter fecerunt eum vovere et +jurare supra quemdam librum castitatem, obedienciam, et vivere sine +proprio, et servare bonos usus et bonas consuetudines ordinis, et quod +esset servus esclavus Terre Sancte. Postmodum dictus receptor imposuit +ei mantellum, et ipse testis fuit eumdem receptorem osculatus in ore et +in humero super vestes, et alios fratres astantes in ore. Postea dictus +receptor, in presencia aliorum fratrum, precepit eidem testi quod +abnegaret Jhesum; et cum ipse testis respondisset quod nullo modo +abnegaret Creatorem suum, dixit ei quod non curaret sed abnegaret; et +tunc ipse testis ter abnegavit Jhesum, non intendens ex hoc abnegare +Jhesum Christum, Creatorem suum, ut dixit. Postea precepit ei quod +spueret ter supra terram, et ipse testis spuit semel vel bis. Requisitus +si ibi erat aliqua crux, vel si dixit ei quod spueret in despectum +Jhesu, respondit quod non. Requisitus si alia illicita intervenerunt in +recepcione sua vel post, respondit quod non. Requisitus si scit vel +credit quod omnes fratres ordinis abnegarent Jhesum in recepcionibus +suis vel post, respondit se credere quod sic, et quod uniformiter in +toto ordine predicto reciperentur. Item, dixit quod non credebat fieri +in ordine dogmatizaciones illicitas nec conculcaciones; immo, in die +Veneris sancta devote et reverenter confitebantur, et adorabant crucem. +Non credit quod adorarent catum, nec quod fratres ordinis essent +increduli ecclesiasticis sacramentis, quibus ipse bene credebat; et +credit quod eorum sacerdotes debite celebrarent, quia vidit frequenter +fratres Minores et Predicatores et alios religiossos juvare dictos +presbiteros in missis celebrandis. Non credit nec audivit quod eorum +laici absolverent vel possent absolvere a peccatis, quia non erant +presbiteri, nec fierent inter eos alia oscula quam illa de quibus supra +deposuit. Non jurabant ordinem non exire. Statim pro professis +habebantur, et clandestine recipiebantur, ex quo credit quod esset +suspicio contra eos. Non credit quod carnaliter commiscerentur, nec quod +diceretur eis quod hoc facere licite possent, nec quod haberent [p. 610] +ydola, nec quod cordule, quibus cingebantur in signum castitatis supra +camisias cum quibus jacebant, tangerent capita ydolorum. Per sacramentum +injungebatur eis quod non revelarent secreta capituliorum, et si ea +revelassent, perdidissent habitum et domum, et eodem modo si +commisissent crimen sodomiticum, non fuisset sibi inhibitum in speciali +quod non revelarent modum recepcionis sue. Secundum statuta eorum, +debebant confiteri sacerdotibus ipsorum, et quando eos non poterant +habere, confitebantur Carmelitis vel aliis quibus volebant. Fratres +scientes errores fuerunt negligentes, quia non correxerunt errores nec +denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et hospitalitatem vidit convenienter +fieri et servari in domibus ordinis in quibus fuit commoratus; nec +audivit quod preciperetur eis ut per nefas acquirerent ordini. Clam +eorum capitulia tenebantur, sed non audivit dici quod excubie +ponerentur. Totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu +statuisset. Non audivit quod propter feditates aliqui exiverint ordinem; +audivit tamen a dicto ordine expelli aliquando aliquos propter maleficia +eorum, et specialiter fratrem Hugonem de Monte Legali de Burgondia, qui +rediit ad seculum, et audivit quod aliquando aliqui exiverunt dictum +ordinem propter levitates eorum. Nunc grandia scandala, suspicio et +infamia exorta sunt contra ordinem, contra quem Magister et alii +dicuntur aliqua, nescit que, fuisse confessi; ad cujus deffensionem se +non obtulerat. Et dictam abnegacionem sponte confessus fuerat coram +dicto domino episcopo Lemovicensi, nec suppositus fuerat questionibus +vel tormentis. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. Et fuit, circa +principium deposicionis sue, protestatus quod non intendit recedere a +deposicione per ipsum facta coram dicto domino episcopo Lemovicensi, et +quod, si quid plus vel minus diceret, non prejudicet sibi. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro [p. 611] +Amisio, me Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo +nominatis. + + +Post hec, die Sabati sequenti, que fuit XXVII dies dicti mensis +Februarii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum +commissariorum, in domo predicta fratrum Minorum, frater Poncius de +Masualier serviens, Lemovicensis diocesis, testis supra juratus, ut +deponeret dictum suum, mantellum ordinis defferens, quadragenarius vel +circa, cum quo inquisitum fuerat, absolutus et reconciliatus per dominum +Lemovicensem episcopum, qui nunc est. Lectis autem et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit se nescire de +eis nisi quod sequitur, scilicet: quod ipse et frater Helias de Brigolio +serviens, Lemovicensis diocesis, fuerunt simul recepti, circa festum +beati Martini hiemalis preteritum fuerunt circiter XXX anni, per fratrem +Johannem de las Chassadas quondam, preceptorem tunc de Paulhaco, de +mandato fratris Franconis de Bort militis, quondam superioris, in +partibus illis, in capella domus Templi de Mansi Dei de Lobertz +Lemovicensis diocesis, presentibus fratribus Seguino d'Estanhac, Johanne +Arestan, in eadem domo commorantibus, deffunctis, et Aymerico Masualier +patruo ipsius testis, preceptore tunc dicte domus servientibus, in hunc +modum: nam quum requisivissent, instructi ab aliis fratribus, caritatem +ordinis per plures vices interpolate, et eis responsum fuisset pluries +quod bene deliberarent, quia grandem rem petebant, et quod oporteret eos +multa dura et aspera sustinere, finaliter ipso teste et dicto Helia +dicentibus quod omnia sustinerent et pro recepcione eorum instantibus, +fecerunt eos vovere et jurare super quemdam librum castitatem, +obedienciam, vivere sine proprio, et servare bonos usus et bonas +consuetudines ordinis, et quod essent servi esclavi Terre Sancte. +Postmodum dictus receptor imposuit, primo ipsi testi et secundo dicto +Helie, mantellos, et ipsi recepti fuerunt osculati preceptorem in ore et +in pectore et humero super vestes, et omnes fratres astantes in ore. +Postmodum instruxit eos qualiter se haberent in ordine, et quot [p. 612] +_Pater noster_ dicerent pro horis suis. Post que dicti fratres Seguinus +et Johannes Arestan duxerunt ipsum testem versus cornu altaris in quodam +loco obscuro, et dictus Seguinus precepit ei quod abnegaret Jhesum; et +ipse testis, qui erat tunc X vel XII annorum, abnegavit Jhesum, sed non +credebat quod preciperet ei quod abnegaret Jhesum Christum, nec quod ibi +faceret aliquid in prejudicium anime sue. Post que precepit ei quod +spueret in terram ter, et ipse spuit. Requisitus si ibi erat aliqua +crux, vel si ei dixit quod spueret in despectum Jhesu, respondit quod +non, quod ipse recolat, et quod alia inhonesta vel illicita non +intervenerunt in recepcione sua predicta nec post. Item, dixit quod +predicti fratres Seguinus et Johannes, post premissa, duxerunt dictum +Helyam ad predictum locum obscurum ad quem duxerant ipsum testem, et +credit quod eodem modo fecerunt eum abnegare Jhesum et spuere super +terram, sicut fecerat ipse testis, et idem credit quod fecerunt omnes +alii qui recipiebantur in ordine; hoc tamen non vidit fieri, quia non +interfuit in aliis recepcionibus; nam fugiebat industriose dictas +recepciones ne eis adesset, quia habebat suspicionem, postquam pervenit +ad XV annum, quod predicta illicita in dictis recepcionibus fierent, et +quia injunctum fuerat ei in penitencia quod non interesset loco in quo +predicta illicita fierent, per Johannem la Fanria, presbyterum secularem +donatum Templi, tunc commorantem in domo de Paulhac, quondam cui +confessus fuit de predictis erroribus, XV anno etatis sue vel circa, in +capella dicte domus de Paulhaco; qui absolvit eum, imposita eciam +penitencia quod jejunaret tribus annis sextis feriis in pane et aqua, et +in eisdem anno et loco fuit confessus de predictis erroribus fratri +Hugoni de Cavalicis quondam, tunc conventuali fratrum Minorum +Lemovicensium, qui, audito quod dicto presbytero confessus fuerat et +quod predictam penitenciam sibi injunxerat, nullam aliam penitenciam +injunxit eidem. Item, dixit quod non credebat fieri in ordine +dogmatizaciones illicitas, nec quod conculcarent crucem, quam in die +Veneris sancta devote et reverenter adorabant, nec quod adorarent catum, +nec quod eorum sacerdotes omitterent verba canonis, nec quod [p. 613] +alii fratres essent increduli in ecclesiasticis sacramentis, quibus ipse +testis bene credebat, nec quod eorum laici absolverent vel possent +absolvere a peccatis, nec quod fierent alia hoscula quam illa de quibus +supra deposuit. Dicebatur eis quod statim pro professis habebantur, sed +non juravit ordinem non exire. Clandestine recipiebantur, ex quo erat +suspicio contra eos; nec scit nec credit quod carnaliter commiscerentur, +nec quod diceretur eis quod hoc licitum esset, nec quod haberent ydola, +nec quod cordule, quibus ex ordinacione beati Bernardi cingebantur supra +camisias cum quibus jacebant, tangerent capita ydolorum, nec quod +aliquis noluerit facere predicta illicita, nec quod ex hoc punitus +fuerit. Precipiebatur eis quod non revelarent secreta capitulorum, et si +revelassent, perdidissent domum et incarcerati fuissent. Non tamen in +speciali audivit inhiberi quod non revelarent modum recepcionis eorum. +Injungebatur eis quod non confiterentur nisi sacerdotibus ordinis, ipse +tamen non servavit. Fratres scientes errores fuerunt negligentes, quia +non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et +hospitalitatem vidit convenienter fieri et servari in domibus ordinis in +quibus fuit conversatus, nec audivit precipi eis quod per nefas +acquirerent. Clam capitulia tenebantur, sed non audivit quod excubie +ponerentur, nec quod familia expelleretur de domo. Totus ordo servasset +quod magnus Magister cum conventu ordinasset. Grandia scandala, suspicio +et infamia propter premissa, que credit fuisse notoria fratribus +ordinis, exorta sunt contra ordinem, contra quem audivit dici magnum +Magistrum et alios aliquos errores, nescit quos, fuisse confessos. Non +obtulit se deffensioni ordinis, nec fuit questionatus, et dictas +abnegacionem et spuicionem sponte confessus fuit coram dicto domino +Lemovicensi. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. Item, [p. 614] +dixit quod majores ordinis non permitebant quod inferiores haberent +regulam ordinis, nec quod exponeretur eis, et si ordo staret, vellet +habere regulam certam. + + +Frater Stephanus las Gorsolas, testis eri examinatus, rediens ad +presenciam dictorum commissariorum, dixit ad memoriam suam reductum +fuisse quod, in die recepcionis ejus, fuerant cum eodem, per eundem et +in eodem loco et eisdem presentibus et per eundem modum quoad licita, +recepti fratres Petrus de Coderex et Guillelmus Fabri servientes, et +post eorum recepcionem, antequam exirent capellam, fuerunt separatim et +successive ducti, per fratres Bernardum Audieri et Audebertum de Nalhac, +ad locum ad quem prope fontes duxerant ipsum testem, et credit quod +fecerunt eos abnegare Jhesum et spuere super terram, sicut fecerat ipse +testis; hoc tamen non vidit, nec audivit dici, nec aliter scit. Item, +dixit quod frater Helias Galabri fuit simul, eisdem die et loco +presentibus et per eundem et eodem modo, ut credit, receptus cum fratre +Hugone Laugonia, cujus recepcioni post mantelli tradicionem deposuit se +supervenisse. + + +Frater Johannes Fabri serviens, Lemovicensis diocesis, testis supra +juratus, mantellum et barbam defferens, etatis XXXIIII annorum vel +circa, lectis et diligenter expositis sibi omnibus et singulis +articulis, respondit se nescire de eis nisi quod sequitur, videlicet: +quod nullum alium viderat recipi in ordine nec interfuerat capitulis +eorum; ipse tamen receptus fuerat, in festo Magdelene proximo preterito +fuerunt novem anni vel circa, per fratrem Petrum de Quadrivio quondam +servientem, preceptorem tunc de Cambarello, in capella dicte domus de +Cambarello, presentibus fratribus Antonio Burgundo, Hugone de Lata +Petra, vivis, et Hugone de Lios, deffuncto, servientibus, in hunc modum: +nam cum fuisset donatus eorum per decem annos vel circa, requisivit +caritatem dicti ordinis et se cum instancia pluries recipi, sicut +instructus fuerat per fratres dicti ordinis, et responso ei [p. 615] +pluries quod bene deliberaret, quia grandem rem petebat, et quod +oporteret eum abdicare a se propriam voluntatem, et multa dura et aspera +sustinere, et ipse testis dixisset quod omnia sustineret, finaliter +fecit eum vovere et jurare supra quemdam librum castitatem, obedienciam, +vivere sine proprio, servare bonos usus et bonas consuetudines ordinis, +et non revelare secreta capitulorum, eciam illis fratribus qui non +adfuissent in eis, et quod pro posse suo juvaret ad acquirendum Terram +Sanctam. Post que dedit ei mantellum, et ipse testis fuit osculatus +eumdem receptorem in ore et in pectore super vestes, et alios fratres +astantes in ore. Postmodum dicti fratres Antonius et Hugo de Lata Petra +duxerunt ipsum testem prope fontes, et dictus Antonius precepit ei quod +abnegaret ter Jhesum, dicens quod hoc erat ex statuto ordinis; et tunc +ipse testis abnegavit ter Jhesum ore non corde, et intellexit quod per +Jhesum intelligerent dicti Antonius et Hugo Jhesum Christum, et ipse +testis idem credidit et adhuc credit. Postea precepit ei dictus Antonius +ut spueret ter supra terram, et ipse spuit ter; non tamen erat ibi +aliqua crux, nec fuit ei dictum expresse quod spueret in despectum +Jhesu; et credit quod omnes alii, qui fuerunt recepti in dicto ordine +ubique post recepcionem ejusdem testis, fecerint abnegacionem et +spuicionem predictas, sed de illis qui diu antequam ipse testis fuerunt +recepti, non credit quod hoc, propter multos probos homines qui in +ordine fuerunt; ipse tamen non credit fuisse primus qui predicta +illicita fecerit. Nescit nec audivit dici nec credit quod fierent +dogmatizaciones illicite et vituperia crucis, quam in die Veneris sancta +devote et reverenter adorabant; nec quod adorarent catum, nec quod +fratres ordinis essent increduli ecclesiasticis sacramentis, quibus ipse +bene credebat, nec quod eorum sacerdotes contra formam Ecclesie +celebrarent, nec quod eorum laici absolverent vel possent absolvere a +peccatis, nec quod fierent oscula alia quam illa de quibus supra +deposuit, nec quod crimen sodomiticum perpetrarent, nec quod dicerent +eis hoc licitum, nec quod haberent vel adorarent ydola, nec quod +cordule, quibus ex ordinacione beati Bernardi cingi debebant [p. 616] +super camissias cum quibus jacebant, tangerent capita ydolorum. +Dicebatur eis quod statim pro professis habebantur, sed non juravit +ordinem non exire. Clandestine recipiebantur, ex quo erat suspicio +contra eos. Non audivit quod aliquis recusaret in recepcione sua facere +illicita de quibus supra deposuit, nec quod in speciali inhiberetur quod +non revelarent modum recepcionis eorum; sed per sacramentum injungebatur +eis quod non revelarent secreta capituliorum. Non inhibebatur quod non +confiterentur nisi sacerdotibus ordinis. Fratres scientes errores +fuerunt negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt +Ecclesie. Elemosinas et hospitalitatem vidit convenienter fieri et +servari in domibus ordinis in quibus fuit commoratus; nec audivit eis +precipi quod per nefas acquirerent, nec dici quod excubias ponerent in +capitulis eorum, nec quod familiam expellerent. Clam tamen ea tenere +dicebantur. Quod magnus Magister cum conventu ordinasset servare debebat +ordo, non tamen quandoque servabatur. Contra quem ordinem grandia +scandala, suspicio et infamia sunt exorta propter predicta, que credit +fuisse manifesta fratribus ordinis, non extraneis; et audivit dici +magnum Magistrum et alios aliquos errores, nescit quos, sed magis credit +quod illos quos ipse confessus est, fuisse confessos contra ordinem; ad +cujus deffensionem se non obtulerat nec questionatus fuerat; sed +predictas abnegacionem et spuicionem sponte confessus coram dicto domino +Lemovicensi episcopo, qui absolverat et reconciliaverat eumdem; et fuit +ante ejus deposicionem protestatus quod non intendebat recedere a +deposicione per ipsum facta coram domino episcopo memorato. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Hugo la Hugonia serviens, Lemovicensis diocesis, testis [p. 617] +supra juratus, mantellum deferens, etatis XXII annorum vel circa, lectis +et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit se +nescire de eis nisi quod sequitur, videlicet: quod ipse, una cum fratre +Helia Galabrii Lemovicensis diocesis, serviens, fuit receptus, in +instanti vigillia festi Pentecostes erunt VIII anni vel circa, per +fratrem Humbertum de Conbrino quondam militem, tunc preceptorem de +Paulhaco, presentibus fratribus Stephano las Gorsolas et Aymerico de +Primi, testibus supra examinatis, et Guillelmo de Brevasa, et Petro +Maliani servientibus, et Guidone de Malo Monte milite, in capella domus +Templi de Buxeria Raspit Lemovicensis diocesis, in hunc modum: nam cum +peciissent panem et aquam et societatem fratrum ordinis, sicut instructi +fuerant, et fuisset eis responsum quod grandem rem petebant et quod bene +deliberarent, quia oporteret eos abjicere propriam voluntatem et multa +alia aspera sustinere; finaliter, eis respondentibus quod parati erant +omnia sustinere, dictus receptor fecit eos vovere et jurare supra +quemdam librum apertum castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, +tenere bonos usus et bonas consuetudines, et non revelare secreta +ordinis; et imposuit eis mantellos, et primo ipsi testi, et fuit eos +osculatus in ore; et postea ipsi osculati fuerunt alios fratres astantes +in ore. Postmodum dictus receptor instruxit eos quot _Pater noster_ +dicerent pro horis suis, et qualiter regerent se in ordine. Post que +fratres Guillelmus Arnaudi tunc preceptor de Madiis, et quidam alius +nacione Normannus, qui venerat ibi cum magistro Pictavie ad dictam +domum, cujus Normanni nomen et cognomen ignorat, qui adfuerunt eciam in +recepcione predicta, duxerunt ipsum testem ad quemdam angulum obscurum +dicte capelle, ubi ipse preceptor de Madiis precepit ei quod abnegaret +ter Jhesum Christum. Postea precepit ei quod spueret ter in terram, et +ipse spuit. Item, dixit quod, dum ipsi testis duceretur per dictos duos +fratres, alii duo ex astantibus, de quibus non recordatur, duxerunt +dictum Heliam ad aliam partem dicte capelle, et credit quod fecerunt eum +facere abnegacionem et spuicionem predictas sicut ipse fecit, aliter +nescit. Requisitus si interfuerat recepcionibus aliquorum [p. 618] +aliorum, respondit quod non nec capitulis eorum. Requisitus si credit +quod alii, quando recipiebantur vel post, facerent predicta illicita vel +aliqua ex eis, respondit se nescire quod credat. De dogmatizacione, +spuicione, conculcacione, et aliis vituperiis crucis et de cato dixit se +nichil scire; immo dixit quod in die Veneris sancta adhorabant crucem +cum magna reverencia. Credit bene sacramentis ecclesiasticis, credens +quod alii crederent, et quod eorum sacerdotes debite celebrarent. Non +audivit dici nec ipse credit quod magnus Magister vel alii eorum laici +absolverent vel possent absolvere a peccatis. De osculis inhonestis, de +peccato sodomitico, dixit se nichil scire nec audivisse, nec credit quod +dictum peccatum committeretur in dicto ordine. Statim habebantur pro +professis, sed non jurabant non exire ordinem. Clam fiebant recepciones, +januis clausis scilicet et nullis presentibus nisi fratribus ordinis, ex +quo contra ordinem mala suspicio habebatur. De ydolis et capitibus +ydolorum dixit se nichil scire; cordulis cingebantur in signum +castitatis, quas recipiebant unde volebant. Non juravit specialiter quod +non revelaret modum recepcionis sue; qui revelarent secreta capitulorum, +puniti fuissent, sed nescit qualiter. Debebant confiteri fratribus +sacerdotibus dicti ordinis, quando copiam habere poterant eorumdem. Si +erant aliqui qui scirent errores, negligentes fuerunt, quia non +correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et +hospitalitatem vidit convenienter fieri et servari in domibus ordinis in +quibus fuit moratus; non audivit precipi quod per nefas acquirerent vel +licitum esset acquirere ordini. Audivit dici quod magister Pictavie apud +Paulhacum tenebat capitulum quandoque de nocte, propter occupaciones +suas, quod ponerentur excubie vel familia expelleretur de domo non +audivit. Quod magnus Magister cum conventu suo statuisset in toto ordine +servaretur. Grandia scandala, suspicio et infamia contra ordinem sunt +exorta, et ipsemet verecundatur quando gentes vident eum et dicunt: Ecce +Templarium. Audivit Magistrum et alios aliquos errores fuisse confessos, +nescit quos, contra ordinem, ad cujus deffensionem se non obtulerat. +Abnegacionem et spuicionem predictas sponte non questionatus [p. 619] +confessus fuerat coram dicto domino Lemovicensi episcopo, per quem +absolutus et reconciliatus, ut dixit, et antequam hanc deposicionem +faceret protestatus fuit quod non intendebat recedere a deposicione per +eum facta coram domino episcopo memorato. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Magister Anthonius Syci de Vercellis, apostolica et imperiali +auctoritate notarius, et frater Guillelmus de Fonte Lingonensis, Petrus +de sancto Mayencio Ambianensis, et Girardus de Monachivilla +Altisiodorensis diocessium, presentibus ad presenciam eorum dominorum +commissariorum, tactis sacrosanctis Evangeliis, juraverunt dicere plenam +et meram veritatem in negocio isto, secundum formam juramentorum aliorum +testium superius registratam, expositam et vulgarizatam eisdem. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Lune sequenti, que fuit prima dies mensis Marcii, fuit +adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta fratrum Minorum, frater Guillelmus de Fonte serviens, +Lingonensis diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, +non defferens mantellum ordinis, quia, tempore capcionis sue, erat +vetustate consumptus, et extunc non habuit novum, et voluntarie radi +fecerat sibi barbam, XXX annorum vel circa, cum quo inquisitum fuerat, +absolutus et reconciliatus per dominum episcopum Suessionensem. Lectis +autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, dixit +se nescire de eis nisi quod sequitur: quia non interfuerat recepcioni +alicujus in ordine nec in capitulis eorum; ipse autem receptus fuerat, +in crastinum festi beati Remigii proximo preteriti fuerunt [p. 620] +decem anni vel circa, per fratrem Hugonem de Penrado visitatorem +Francie, in capella domus Templi de Mormant Lingonensis diocesis, +presentibus fratribus Guidone de Roche Talhada, Aymone de Oyselier +militibus, et Guidone de Lingonis serviente, qui omnes transfretaverunt +et postmodum non redierunt, in hunc modum: nam cum pluries requisivisset +panem et aquam, societatem et pauperem vestitum ordinis, et pluries ei +responsum fuisset quod bene deliberaret, quia grandem rem petebat, et +oporteret eum multa dura et aspera sustinere, finaliter fecit eum vovere +et jurare castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, servare bonos +usus et bonas consuetudines et puncta ordinis, et non revelare secreta +capitulorum. Postmodum imposuit sibi mantellum, et ipse et omnes fratres +astantes fuerunt eum osculati in ore. Postmodum instruxit eum qualiter +regeret se in ordine et quot _Pater noster_ diceret pro horis suis. +Postea dictus frater Guido de Roche Talhada duxit eum retro altare ut +indueret ibi vestes religionis, et cum eas induisset, precepit sibi quod +abnegaret Deum; et cum ipse testis respondisset quod hoc nullo modo +faceret, quia non erat licitum nec honestum, dixit ei dictus frater +Guido quod hoc oportebat eum facere, quia hoc erat ex punctis ordinis; +et tunc ipse testis dixit quod, si abnegaret, abnegaret ore non corde. +Postea dixit ei quod secundum dicta puncta poterat carnaliter commisceri +fratribus ordinis, et ipsi sibi; hoc tamen non fecit nec fuit +requisitus, nec credit quod in ordine fieret; nec quod in recepcionibus +aliorum intervenirent alia nisi licita et illicita que deposuit +intervenisse in sua; nec quod alia dogmatizarentur eis, nec quod +conculcarent crucem, nec quod spuerent contra eam quam in die Veneris +sancta devote et reverenter adorabant, nec quod adorarent catum, nec +quod essent increduli ecclesiasticis sacramentis, quibus ipse credebat, +nec quod eorum sacerdotes contra formam Ecclesie celebrarent, nec quod +eorum laici absolverent vel possent absolvere a peccatis, nec quod +fierent oscula inhonesta. Non juravit ordinem non exire, sed fuit ei +dictum quod statim pro professo habebatur. Audiverat tamen dici [p. 621] +quod ad ordinem Cartusiensem, tamquam ad arciorem, poterant se +transferre de licencia superioris. Clandestine recipiebantur, ex quo +erat suspicio contra eos. Non credit quod haberent vel adorarent ydola, +nec quod cordule quibus cingebantur, quas assumebant unde volebant, +tangerent capita ydolorum. Non recolit sibi fuisse inhibitum quod non +confiteretur nisi sacerdotibus ordinis. Fratres scientes errores fuerunt +negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Ex +precepto superiorum, elemosine et hospitalitas convenienter fieri et +servari debebant in ordine, et hoc vidit eciam observari in domibus +ordinis in quibus fuit commoratus; nec fuit ei dictum nec audivit dici +aliis quod acquirerent per nefas. Audivit dici quod clam eorum capitulia +tenebantur, et aliquando propter negocia occurrencia tempestive +tenebantur, sed non audivit dici quod familia expelleretur, nec quod +excubie ponerentur. Totus ordo servasset quod magnus Magister cum +conventu statuisset; nunc grandia scandala, suspicio et infamia contra +ordinem sunt exorta. Credit quod confessata per eum essent nota +fratribus ordinis, et quod alii fratres aliqua confessi fuerint contra +ipsum ordinem, ad cujus defensionem se non obtulerat. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, odio, amore, vel +aliquo temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revellaret hanc suam +deposicionem, quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Petrus de sancto Maxencio serviens, Ambianensis diocesis, testis +supra juratus, quadraginta quinque annorum vel circa, non defFerens +mantelium ordinis, quia ipsum dimiserat post concilium Remense; +postmodum fecerat sibi radi barbam, cum quo inquisitum fuerat, absolutus +et reconciliatus per dictum archiepiscopum Remensem, lectis et +diligenter sibi expositis omnibus et singulis articulis, respondit se +nescire de eis nisi quod sequitur: quia non viderat recipi in ordine, +nisi fratrem Guillelmum le Normant servientem, nescit cujus [p. 622] +diocesis, viventem, ut credit, quem recepit frater Johannes de +Crepicordio preceptor tunc de Oysimont, in capella domus Templi de +Grant, sunt IX anni vel circa, presente fratre Ricardo Poyla Caste +serviente, in cujus recepcione nichil vidit fieri illicitum vel +inhonestum nec post. Credit tamen quod, post ejus recepcionem et eciam +omnium aliorum qui recipiebantur in ordine, intervenirent infrascripta +illicita que intervenerunt post recepcionem ipsius testis; hoc tamen +nescit aliter, quia non vidit plures recipi, nec interfuit capitulis +eorum. Ipse autem receptus fuerat in capella domus Templi Oysimont +Ambianensis diocesis, circa instantem mensem Augusti erunt XI anni vel +circa, per fratrem Garinum de Grandi Villari servientem tunc, +preceptorem de Pontivo et Viromandia quondam, presentibus fratribus +Petro Minhet presbitero, Radulpho de Sernayo, Johanne le Beau et Hugone +Dalhi, deffunctis, in hunc modum: nam cum requisivisset ter interpolate +panem et aquam et societatem et pauperem vestitum ordinis, et finaliter +ei concessum fuisset, fecit eum vovere et jurare supra quemdam librum +castitatem, vivere sine proprio, et obedire omnibus preceptoribus qui +preponerentur eidem, et servare bonos usus et bonas consuetudines +ordinis. Post que imposuit ei mantellum, et ipse et omnes fratres +astantes fuerunt eum osculati in ore; et instruxit eum qualiter se +regeret in ordine, et quot _Pater noster_ diceret pro horis suis. +Postmodum aliquibus ex dictis fratribus exeuntibus capellam, et aliis +per ipsam capellam deambulantibus, adinvicem colloquentibus, dictus +receptor submissa voce precepit eidem testi ad ejus pedes sedenti quod +abnegaret Deum; et cum ipse testis respondisset quod hoc nullo modo +faceret, dixit ei quod oportebat eum facere, quia hoc erat de punctis +ordinis; et tunc ipse testis abnegavit ore non corde, multum ex hoc +tristis et dolens, ut dixit. Deinde precepit ei quod spueret super +quamdam crucem ligneam per ipsum preceptorem ibidem positam, in qua +erat, ut sibi videtur, ymago Crucifixi; et ipse testis non in despectum +Dei et crucis, ut dixit, sed propter obedienciam quam promisit, spuit +non super sed juxta dictam crucem, quia dixit ei quod hoc erat [p. 623] +de punctis ordinis; et insuper quod debebat, secundum dicta puncta, +eundem receptorem osculari in ano si idem receptor volebat; non tamen +precepit ei quod faceret dictum osculum, nec ipsum fecit. Postmodum +dixit ei quod, secundum dicta puncta, poterat fratribus ordinis +carnaliter commisceri, et ipsi cum eo; hoc tamen non fecit nec fuit +requisitus, nec credit quod in ordine fieret, nec quod fierent alie +dogmatizaciones illicite, nec quod conculcarent crucem, nec quod +adorarent catum, nec quod essent increduli ecclesiasticis sacramentis, +quibus ipse credebat, nec quod eorum sacerdotes contra formam Ecclesie +celebrarent, nec quod eorum laici absolverent vel absolvere possent a +peccatis, nec quod alii hoc crederent, nec quod diceretur eis. Statim +pro professis habebantur; non juravit ordinem non exire. Clandestine +recipiebantur, nec credit quod haberent ydola vel adorarent, nec quod +cordule cum quibus cingebantur, quas assumebant unde volebant, tangerent +capita ydolorum. Precipiebalur eis per sacramentum quod non revelarent +secreta capitulorum; si revelassent, perdidissent habitum. Non fuit sibi +inhibitum quod non revelaret modum sue recepcionis, nec quod non +confiterentur nisi sacerdotibus ordinis. Fratres scientes errores +fuerunt negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt +Ecclesie. Elemosinas et hospitalitatem vidit convenienter servari et +fieri in domibus ordinis in quibus fuit conversatus, nec audivit precipi +quod per nefas acquirerent. Credit quod totus ordo servasset quod magnus +Magister cum conventu statuisset, et quod nunc grandia scandala, +suspicio et infamia sint exorta contra ordinem, et quod illicita +confessata per eum essent nota fratribus ordinis, contra quem magnus +Magister et alii dicuntur aliquos errores, nescit quos; fuisse confessi. +Non obtulit se deffensioni ordinis, et fuit protestatus quod non +intendit recedere a deposicione per eum facta coram dicto domino +archiepiscopo Remensi. Item, dixit quod, infra mensem a recepcione sua, +fuit de predictis illicitis confessus fratri Laurencio d'Oysimonte de +ordine fratrum Minorum, in domo eorumdem fratrum Minorum de Abbatis +Villa, qui absolvit eum, imposita penitencia quod non [p. 624] +perseveraret in dicto errore et jejunaret per unum annum sextis feriis +in pane et aqua, quod et fecit. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Fratres Radulphus de Thaverniaco Parisiensis, Bono de Vollenis, +Dominicus de Divione et Enricus de Faverolis Lingonensis, Gyronundus de +Saccommin et Nicolaus de Compendio Suessionensis, et Petrus de +Latinhiaco Noviomensis diocessium, adducti pro testibus coram dictis +dominis commissariis, juraverunt, tactis sacrosanctis Evangeliis, dicere +in isto negocio plenam et meram veritatem, secundum formam juramenti +aliorum testium superius registratam, expositam et vulgarizatam eisdem. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et Bernardo Filhoi, Hugone Nicolai, Guillelmo +Radulphi et Bernardo Umbaldi notariis superius nominatis. + + +Post hec, die Martis sequenti, que fuit secunda dies dicti mensis +Marcii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, +in domo predicta fratrum Minorum, frater Gerardus de Manachivilla +serviens, Altisiodorensis diocesis, testis supra juratus, ut deponeret +dictum suum, XXVII annorum vel circa, non defferens mantellum ordinis, +quia voluntarie ipsum dimiserat vetustate consumptum, et radi fecerat +sibi barbam, cum quo inquisitum fuerat, absolutus et reconciliatus per +dominum episcopum Suessionensem; qui, protestacione premissa quod non +intendit recedere a deposicione per eum facta coram dicto domino +episcopo Suessonensi, lectis et diligenter expositis sibi omnibus et +singulis articulis, respondit quod nullum alium viderat recipi in +ordine, nec interfuerat capitulis eorum, et ideo nesciebat de [p. 625] +contentis in eis nisi quod sequitur, scilicet: quod ipse, in instanti +festo Pentecostes erunt XII anni vel circa, fuerat receptus in capella +domus Templi de Salice super Yonem Altisiodorensis diocesis, per fratrem +Galterum de Colay quondam, tunc preceptorem dicte domus, presentibus +fratribus Nicolao de Parisius presbytero, Petro de Passalieres et +Clemente de Turno servientibus, deffunctis, in hunc modum: nam cum, +celebrato capitulo, requisivisset panem et aquam ordinis, et finaliter +ei concessisset, fecit eum vovere et jurare super quemdam librum apertum +castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, et servare bonos usus et +puncta ordinis; postea imposuit ei mantellum, et ipse et astantes +fuerunt eum osculati in ore. Quo facto, precepit ei in presencia +predictorum quod, ex quo juraverat servare puncta ordinis, abnegaret +Deum, quia hoc erat de punctis dicti ordinis; et cum aliquantulum +restitisset, demum negavit Deum ore non corde. Deinde precepit ei quod +spueret super quamdam crucem ligneam ibidem existentem, in qua nulla +erat ymago Crucifixi; et cum ipse testis aliquantulum restitisset, +finaliter spuit non super sed juxta dictam crucem. Postmodum dixit ei +quod, secundum dicta puncta, poterat carnaliter commisceri fratribus +ordinis, et ipsi cum eo; hoc tamen non fecit nec fuit requisitus, nec +credit quod fieret in ordine, nec alie dogmatizaciones illicite, nec +conculcacio crucis, nec quod adorarent catum, nec quod essent increduli +ecclesiasticis sacramentis, quibus ipse credebat, nec quod eorum +sacerdotes contra formam Ecclesie celebrarent, nec quod crederent nec +quod diceretur eis quod eorum laici possent eos absolvere a peccatis, +nec quod fierent inter eos oscula inhonesta. Jurabant ordinem non exire, +et statim pro professis habebantur; ad ordinem tamen Cartusiensem +poterant, nec audivit dici eciam absque licencia, se transferre. +Clandestine recipiebantur, ex quo credit quod esset suspicio contra eos. +Non credit quod haberent nec adorarent ydola, nec quod cordule quibus +cingebantur tangerent capita ydolorum. Credit quod in recepcionibus +aliorum fratrum ordinis intervenirent communiter licita et [p. 626] +illicita que deposuit intervenisse in sua. Per sacramentum injungebatur +eis ne revelarent secreta capitulorum nec modum sue recepcionis. Non +inhibebatur eis quod non confiterentur nisi sacerdotibus ordinis. +Fratres scientes errores fuerunt negligentes, quia non correxerunt eos +nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et hospitalitatem vidit +convenienter fieri et servari in domibus ordinis in quibus extitit +commoratus. Non fuit ei dictum quod per nefas acquireret ordini. Quod +magnus Magister cum conventu ordinabat servabat totus ordo, contra quem +grandia scandala, suspicio et infamia sunt exorta. Credit quod +confessata per eum essent nota fratribus ordinis, sed non extraneis. +Audivit dici magnum Magistrum et alios aliquos errores, nescit quos, +fuisse confessos contra ordinem, ad cujus deffensionem se non obtulerat, +sicut dixit. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +temporali commodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Radulphus de Taverniaco serviens, Parisiensis diocesis, testis +supra juratus, preceptor domus Ville Dei juxta Strapis, aliter vocata de +Malo Repastu, Carnotensis diocesis, quinquaginta octo annorum vel circa, +non defferens mantellum ordinis, quia ipsum vetustate consumptum +voluntarie dimiserat, et radi fecerat sibi barbam, cum quo inquisitum +fuerat, absolutus et reconciliatus per dominum archiepiscopum Remensem +in concilio Remensi, lectis et diligenter expositis sibi omnibus et +singulis articulis, protestacione premissa quod non intendit recedere a +deposicione per eum facta coram dicto domino archiepiscopo, respondit se +vidisse et audivisse dici quod in recepcionibus fratrum ordinis +faciebant eos abnegare Jhesum, et hoc vidit primo in se ipso, qui fuit +receptus in capella domus Templi de Soysiaco Meldensis diocesis, in +octabis Pasche instantis erunt XXXIIII anni vel circa, per fratrem +Johannem de Turno quondam, thesaurarium tunc Templi Parisiensis, +presentibus fratribus Johanne de Moranciaco presbitero, priore [p. 627] +tunc Templi Parisiensis, Johanne de Villa Nova preceptore tunc Templi +Parisiensis, Arberto de Juriaco preceptore de Latigniaco Sicco, +Guillelmo Normanni dispensatore tunc dicte domus de Soysiaco, et +Raynardo de Charni agricola, deffunctis, in hunc modum: nam cum +requisivisset panem et aquam ordinis instanter et frequenter, et per +juramentum protestavisset quod non erat servilis condicionis, +excommunicatus, debitis quod solvere non posset, alteri religioni vel +matrimonio obligatus, nec habebat infirmitatem latentem, fecit eum +vovere et promittere castitatem, obedienciam, et vivere sine proprio, et +servare bonos usus et bonas consuetudines ordinis. Quo facto, dixit +quod, in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti et omnium sanctorum, +et ex potestate quam habebat a Magistro, concedebat ei panem et aquam et +vestitum ordinis, et tradidit sibi mantellum, et ipse et omnes astantes +fuerunt ipsum testem osculati in ore. Post que in presencia predictorum +precepit ei quod abnegaret Jhesum; et cum ipse testis respondisset quod +hoc nullo modo faceret, dixit ei quod hoc oportebat eum facere, quia hoc +erat de punctis ordinis, et quia omnes fratres dicti ordinis, +quantumcumque nobiles et potentes, hoc faciebant; et tunc ipse testis +abnegavit Jhesum ore non corde, ut dixit. Post que precepit ei quod +spueret super crucem mantelli ejusdem fratris in terra positi, quia hoc +erat de dictis punctis; et tunc ipse testis spuit non supra sed juxta +dictam crucem. Deinde dixit ei quod, ex quo voverat castitatem, debebat +abstinere a mulieribus, ne ordo infamaretur; verumptamen, secundum dicta +puncta, si haberet calorem naturalem, poterat refrigerare et carnaliter +commisceri cum fratribus ordinis, et ipsi cum eo: hoc tamen non fecit, +nec credit quod in ordine fieret. Item, dixit quod vidit recipi per +eundem modum, (quoad licita et quoad illicita supradicta, hoc excepto +quod aliquando crux non erat mantelli sed aliqua alia,) infrascriptos, +scilicet: fratrem Radulphum filium domini Radulphi de Fremecuria militis +secularis, per magnum Magistrum, qui nunc est, fuerunt XVI anni [p. 628] +vel circa, in generali capitulo Parisius celebrato, in quo capitulo +adfuerunt circa ducenti fratres, in quorum presencia predicta dicta +facta fuerunt; inter quos erant fratres Hugo de Penrando, Gaucherus de +Liencourt, Guaufredus le Berroyer preceptor tunc Normannie, Humbertus de +sancto Jorio preceptor Cathalanensis, testis supra examinatus, et Hugo +de Cabilone preceptor de Spalhi, qui affugit quando alii capti fuerunt, +milites; Radulphus de Gisi receptor Campanie, Johannes de Turno +thesaurarius Templi Parisius, Guillelmus de Arbleyo elemosinarius domini +Regis, testes supra examinati, servientes. Item, vidit per dictum +fratrem Hugonem de Penrando recipi, in capitulo generali Parisius, sunt +VI anni vel circa, fratrem Baudoynum de Pyceyo militem, Ambianensis +diocesis, et adfuerunt dicti receptor, thesaurarius, elemosinarius, et +in eorum presencia predicta licita et illicita acta fuerunt; sed crux +erat lignea in recepcione dictorum fratrum Radulphi et Baudoyni. Item, +dixit se per eumdem modum recepisse fratrem Guidonem de Latigniaco +Sicco, in capella domus Templi de Latigniaco Sicco, circa mediam +Quadragessimam instantem erunt circiter octo anni, presentibus fratribus +Daniele de Parisius presbytero, P. de Sarcellis, teste supra examinato, +Humberto de Cayneio, qui affugit quando alii capiebantur, vivis, ut +credit, et Guillelmo Grant quondam; et quia dictus frater Guido amare +flevit quando precepit ei quod abnegaret Jhesum, dixit ei quod hoc +oportebat eum facere, et quod non haberet pro malo, quia hoc erat de +punctis ordinis, et ipse idem fecerat; et si volebat, poterat de hoc +confiteri et purgare conscienciam suam. Verumptamen de crimine +sodomitico non fuit locutus eidem, nec credit quod in ordine +committeretur dictum crimen, nec quod fierint alie dogmatizaciones +illicite nec conculcaciones crucis, nec quod adorabant catum, nec quod +essent increduli ecclesiasticis sacramentis, quibus ipse credebat, nec +quod eorum sacerdotes contra formam Ecclesie celebrarent, nec quod +crederent nec quod dicerent quod eorum laici possent eos absolvere a +peccatis; absolvebant tamen a penis ordinis, et quando eorum capitulia +terminabantur, laicus tenens capitulum dicebat: De peccatis que [p. 629] +obmisistis hic dicere, propter verecundiam carnis vel propter timorem +penarum ordinis, vobis facimus talem indulgenciam qualem possumus, et +Deus vobis remittat, et ecce ibi presbiterum qui vos absolvet. + +Requisitus si scit vel credit quod per indulgenciam dicti laici +crederent fratres ordinis esse absoluti a peccatis venialibus vel +mortalibus, respondit quod non. + +Requisitus quare ergo dicta verba dicebantur per dictum laicum, dixit +quod ex quadam consuetudine, et quia erat talis modus loquendi inter +eos. Dixit insuper quod, ex virtute obediencie, tenebantur culpas suas +manifestare in capitulis. Non credit quod haberent nec adorarent ydola, +nec quod cordule, quibus cingebantur super camisias cum quibus jacebant, +tangerent capita ydolorum. Credit quod ubique reciperentur secundum +modum per eum confessatum. Per sacramentum injungebatur eis quod non +revelarent secreta capitulorum, et si revelassent, perdidissent habitum, +ut credit. Non vidit inhiberi quod non confiterentur nisi sacerdotibus +ordinis. Fratres scientes errores fuerunt negligentes, quia non +correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Magister qui nunc est +preceperat ipsi testi, sunt XVI anni vel circa, quod abstineret ab +elemosinis voluntariis, quia multa habebat expendere ultra mare et in +curia Romana et alibi, sed elemosinas debitas et discretas daret; et +credit quod idem precepit aliis. Non audivit precipi quod acquirerent +per nefas, nec quod familia excluderetur a domibus quando capitulum +tenebatur, nec quod excubie ponerentur, nec quod tenerentur de nocte; +firmabantur tamen porte, nec erant presentes nisi fratres ordinis. Quod +magnus Magister ordinasset servasset totus ordo, contra quem grandia +scandala, suspicio et infamia sunt exorta. Confessata per eum credit +quod essent nota fratribus ordinis, contra quem audivit dici magnum +Magistrum et alios aliqua horibilia confessos fuisse, ad cujus +deffensionem se obtulerat malo consilio ductus. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, odio, amore, vel +aliquo temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, [p. 630] +sed pro veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc +suam deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra proximo nominatis. + + +Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit III dies dicti mensis Martii, +fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, in domo +predicta fratrum Minorum, frater Bono de Vollenis serviens, Lingonensis +diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, quadragenarius +vel circa, non defferens mantellum ordinis, quia voluntarie nuper ipsum +dimiserat, et radi fecerat sibi barbam, agricola, cum quo inquisitum +fuerat, absolutus et reconciliatus per dominum archiepiscopum Remensem. +Lectis autem et diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, +respondit quod nunquam interfuerat capitulis, nec viderat aliquem alium +in ordine recipi, nisi fratrem Arbertum de Cooperto Puteo Turonensis +diocesis, deffunctum, ut credit, qui fuit, eisdem die, hora, loco, et +per eumdem et eodem modo et eisdem presentibus, receptus cum eo, in +instanti festo natalis beati Johannis Baptiste erunt VIII anni vel +circa, per fratrem Johannem de Marciis quondam, preceptorem tunc domus +Templi de Royers Cathalanensis diocesis, in capella ipsius domus, +presentibus fratribus Theobaldo Lotoringo, presbitero dicte domus, et +Guillelmo de Vollenis avunculo ipsius testis, serviente, deffunctis, et +ideo nesciebat de contentis in dictis articulis, nec audiverat dici, nec +credebat nisi quod sequitur: nam dixit quod, in recepcione sua et +predicti Arberti, fuit servatus talis modus. Nam, cum requisivissent +panem et aquam ordinis, et finaliter dictus receptor eis concessisset, +prestito ab eis per juramentum quod non erant excommunicati, matrimonio +vel alteri religioni vel debitis que non possent solvere obligati, nec +habebant infirmitatem latentem, fecit eos vovere et jurare supra quemdam +librum castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, servare bonos usus +et bonas consuetudines ordinis. Postmodum imposuit, et primo [p. 631] +ipsi Arberto, eis mantellos, et ipse et astantes fuerunt eos osculati in +ore. Deinde precepit eis, in presencia predictorum, quod spuerent super +quamdam crucem cujusdam mantelli eorum ibidem positam, dicens quod hec +et alia illicita sequencia erant de punctis ordinis, et quod oportebat +eos facere predicta; et tunc ipse testis et dictus Arbertus multum +fleverunt, et dictus testis dixit quod pocius exiret religionem quam +faceret predicta; sed finaliter dictus Arbertus spuit primo non super +sed juxta dictam crucem, et post ipsum dictus testis. Deinde precepit +eis quod abnegarent Jhesum, non faciendo mencionem de Christo nec de +Deo; et cum dictus Albertus abnegasset, ipse testis abnegavit ore non +corde, credens, ut dixit, eumdem Albertum similiter ore non corde +negasse. Deinde dixit eis quod poterant adinvicem et cum aliis fratribus +ordinis carnaliter commisceri, et id ipsum pati, nam, cum vovissent +castitatem, non debebant accedere ad mulieres. Verumptamen ipse testis +non commisit dictum peccatum, nec fuit de hoc requisitus ab aliis; et +pocius credit quod non committeretur ab aliis fratribus quam contrarium; +alia illicita non intervenerunt, sed credit quod in recepcionibus +aliorum vel post communiter intervenirent dicta illicita et non alia in +articulis contenta. Statim pro professis habebantur. Clandestine +recipiebantur, ex quo credit quod esset suspicio mala contra eos. +Injungebatur per sacramentum ne revelarent secreta capitulorum, et qui +revelassent, puniti fuissent, nescit qualiter. De predictis illicitis +dixit se fuisse confessum et absolutum, intra triduum a recepcione sua, +fratri Jacobo de Dangonvilla Lotoringo, presbytero, defuncto, in capella +dicte domus de Cooperto Puteo; per quem fuit ei imposita penitencia quia +jejunaret duobus annis diebus Venerinis et sabbatinis, et quod +cingeretur una cordula super carnem nudam per dictum biennium, quam +penitenciam complevit, et adhuc portat dictam cordulam, ut dixit. +Fratres scientes errores predictos fuerunt negligentes, quia non +correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et +hospitalitatem vidit convenienter fieri et servari in domibus ordinis +in quibus fuit commoratus. Clam, nullis presentibus nisi [p. 632] +fratribus ordinis, eorum capitulia tenebantur, de die, ut audivit dici. +Credit quod totus ordo servasset quod magnus Magister cum conventu +statuisset, et quod illicita confessata per eum essent nota fratribus +ordinis, et quod grandia scandala, suspicio et infamia sint exorta +contra ordinem, contra quem magnus Magister et alii dicuntur aliqua +fuisse confessi, ad cujus deffensionem ordinis non obtulit se idem +testis, ut dixit. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. Et fuit ante +deposicionem protestatus quod non intendebat recedere a deposicione per +ipsum facta coram dicto domino archiepiscopo Remensi. + + +Frater Dominicus de Divione serviens, Lingonensis diocesis, preceptor +domus Templi de Joigniaco Senonensis diocesis, testis supra juratus, +septuagenarius vel circa, non defferens mantellum ordinis, quia ipsum +vetustate consumptum voluntarie dimiserat; postmodum radi fecerat sibi +barbam, cum quo inquisitum fuerat, absolutus et reconciliatus per +dominum archiepiscopum Remensem in concilio Remensi. Lectis et +diligenter expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit se +nescire nec credere nec audivisse dici de contentis in eis nisi quod +sequitur: nam fuerat in ordine agricola, nec intererat capitulis eorum; +nec viderat in ordine recipi nisi fratrem dictum Besanzon de Bisuncio +servientem quondam, quem recepit frater Anricus de Dola serviens +quondam, magister passagii ultramarini, instanti estate erunt XXX anni +vel circa, in capella domus Templi de Divione, presente fratre Diderio +de Buris serviente quondam, in qua quidem recepcione vel post non vidit +nec scivit aliquid illicitum agi. Ipse autem testis receptus fuerat, +prima die Adventus nuper lapsi fuerunt L anni vel circa, in dicta +capella de Divione, per predictum fratrem Anricum de Dola, [p. 633] +presente dicto fratre Diderio de Buris tunc preceptore dicti loci, et +fratre Johanne de Benevant servientibus, deffunctis, in hunc modum: nam +instructus ab aliis fratribus requisivit panem et aquam, societatem et +pauperem vestitum ordinis, et obtulit se velle fieri servum esclavum +ordinis; et cum ei responsum fuisset quod bene deliberaret, quia grandem +rem et extraneam petebat, et oporteret eum a se abdicare propriam +voluntatem, et subjici aliene, vigillare quando vellet dormire, esurire +quando vellet comedere, multos _Pater noster_ pro horis suis dicere, et +multa dura et aspera sustinere, nec forte habere illa que videbat eos +exterius habere; finaliter, cum ipse testis respondisset quod omnia +sustineret propter Deum et salvacionem anime sue, et dictus receptor +deliberasset cum fratribus de recipiendo eundem, fecit eum vovere et +jurare super quemdam librum castitatem, vivere sine proprio, et obedire +omnibus preceptoribus suis et ordini. Post que imposuit ei mantellum, et +osculatus fuit eundem testem in ore et super scapulas vestibus +intermediis; postmodum alii fratres astantes fuerunt eum osculati in +ore. Post que precepit eidem testi, in presencia aliorum, quod abnegaret +Jhesum, nullam aliam faciendo mencionem de Christo nec de Deo; et cum +ipse testis reclamaret et diceret se predicta nullo modo facturum, dixit +ei quod hoc oportebat eum facere, quia erat de punctis ordinis; et tunc +ipse testis abnegavit Jhesum ore non corde, ut dixit. Quo facto, +precepit ei quod spueret super crucem mantelli ipsius testis, quia hoc +debebat facere secundum dicta puncta ordinis; et ipse spuit non supra +sed juxta, et credit quod omnes alii qui recipiebantur in ordine +reciperentur secundum modum predictum. Alia vero illicita non +intervenerunt in dicta sua recepcione nec post, nec credit quod +intervenirent in recepcionibus aliorum nec post. De predictis autem +illicitis dixit se fuisse confessum, infra quindecim dies a recepcione +sua, Nicolao de Buris quondam presbytero seculari, curato parochialis +ecclesie de Lonvi dicte diocesis Lingonensis, qui, ejus confessione +audita, noluit eum absolvere, dicens se non habere potestatem absolvendi +eum, sed remisit ipsum ad fratrem Guillelmum priorem conventus [p. 634] +fratrum Minorum de Divione, habentem, ut dicebatur, potestatem +episcopalem, qui absolvit eum in ecclesia predictorum fratrum Minorum de +Divione Lingonensis diocesis, imposita penitencia quod portaret cilicium +per tres annos; et cum portasset fere per annum et ex hoc nimium +gravaretur, dictus frater commutavit dictam penitenciam, et precepit ei +quod jejunaret septem annis sextis feriis in pane et aqua, quod +complevit, ut dixit. Debito modo, ut ei videtur, eorum sacerdotes +celebrabant. Statim pro professis habebantur. Clandestine recipiebantur, +quia nolebant quod aliqui scirent secreta eorum. Injunctum fuit sibi +sine juramento quod non revelaret secreta capitulorum nec modum +recepcionis, eciam illis fratribus qui non adfuerant, credens quod idem +injungeretur aliis, et quod scientes errores fuerunt negligentes, quia +non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et +hospitalitatem vidit convenienter fieri et servari in domibus ordinis in +quibus fuit commoratus. Preceptum fuit ei quod per modum licitum +acquireret ordini, et credit quod idem aliis preciperetur. Audivit dici +quod eorum capitulia clam januis clausis tenebantur. Credit quod totus +ordo servasset quod magnus Magister cum conventu statuisset. Nunc +grandia scandala, suspicio et infamia sunt exorta contra ordinem. Credit +quod illicita confessata per eum essent nota fratribus ordinis, contra +quem audivit dici Magistrum et alios aliquos errores, nescit quos, +fuisse confessos; ad cujus ordinis deffensionem, malo ductus consilio, +se obtulerat; + +Nec sic prece, precepto, timore, amore, odio, vel temporali comodo +habito vel habendo deposuerat, sicut dixit. Cui fuit injunctum quod non +revelaret hanc suam deposicionem quousque attestaciones fuerint +publicate. + + +Frater Anricus de Favarolis serviens, Lingonensis diocesis, testis supra +juratus, quadragenarius, non defferens mantellum ordinis, quia ipsum +accommodaverat cuidam fratri non habenti, et ex tunc [p. 635] +rehabuerat, et voluntarie radi fecerat sibi [barbam], quinquaginta +quinque annorum vel circa, cum quo inquisitum fuerat, non absolutus et +reconciliatus per dominum archiepiscopum Remensem, lectis et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit se nichil scire +nec audivisse dici nec credit de contentis in dictis articulis nisi quod +sequitur. Dixit enim quod ipse et fratres Adam, cujus cognomen ignorat, +Viardus de Tivayez et Jacobus de Crevello, qui omnes erant conversi seu +donati hospitalis de Mormancio Lingonensis diocesis, cum dictum +hospitale pervenisset ad Templarios, fuerunt simul recepti in capella +dicte domus de Mormancio, per fratrem Laurencium de Belna, combustum +Parisius, in Adventu proximo preterito fuerunt novem anni, presentibus +fratribus Juliano presbytero, cujus cognomen ignorat, et Petro Bergerio, +et aliis Templariis quorum non habet noticiam, in hunc modum: nam cum +requisivissent panem et aquam et societatem ordinis, dixit eis quod bene +deliberarent, quia religio Templariorum erat durior et asperior quam +religio quam ipsi tenuerant; et cum respondissent quod omnia +sustinerent, fecit eos vovere et jurare supra quemdam librum castitatem, +obedienciam, et vivere sine proprio; et imposuit eis mantellos, et +osculatus fuit eos omnes in ore et retro in collo, et alii fratres +astantes fuerunt eos osculati in ore. Deinde precepit eis quod +abnegarent Jhesum; et cum ipsi respondissent quod hoc nullo modo +facerent, dixit eis quod oportebat eos facere predicta, ex quo +promiserant obedire, quia talia erant puncta ordinis; et tunc +abnegaverunt omnes, et ipse testis abnegavit ore non corde, credens quod +idem facerent alii. Requisitus quis primo abnegavit, dixit quod Adam, +post eum Viardus, post Viardum ipse testis, et post eum dictus Jacobus, +de quorum vita vel morte non habet certitudinem. Post que precepit eis +quod quilibet spueret super crucem mantelli sui, nam hoc debebant facere +secundum dicta puncta, et omnes spuerunt non supra sed juxta dictas +cruces, secundum ordinem secundum quem abnegaverant. Alia illicita non +intervenerunt in recepcionibus predictis nec post, nec credit quod +intervenirent alia illicita, sed predicta duntaxat in [p. 636] +recepcionibus aliorum, quia vidit secundum modum eundem recipi fratrem +Bartholomeum de Volenis Lingonensis diocesis, quadrigarium, de cujus +vita vel morte non habet certitudinem, in capella domus Templi de +Fontanoys dicte Lingonensis diocesis, per fratrem Stephanum de Gri +presbiterum, de cujus vita vel morte non habet certitudinem, tunc +preceptorem dicte domus, modo sunt quatuor anni vel circa, presentibus +fratribus Petro de Chableiis et quodam bergerio dicte domus, cujus nomen +et cognomen ignorat. Requisitus si fuit eis dictum vel preceptum quod +dictam spuicionem facerent in despectum Dei vel Jhesu Christi, respondit +quod non. Credit quod eorum sacerdotes debite celebrarent, et quod bene +crederent ecclesiasticis sacramentis. Statim pro professis habebantur. +Clandestine recipiebantur, ex quo credit quod esset suspicio contra eos. +Juravit non revelare secreta capitulorum nec modum recepcionis, et +credit quod alii idem jurarent, et quod scientes errores fuerunt +negligentes, quia non correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. +Audivit dici elemosinas et hospitalitatem in aliquibus locis ordinis +fuisse restrictas, et quod eorum capitulia clam tenebantur, et quod +eorum errores diu duraverunt in ordine; nescit tamen quanto tempore nec +a quibus audivit, sed reputat quod diu steternit, quia fuerunt ibi +saltem a tempore recepcionis sue. Quod magnus Magister cum conventu +statuisset, fuisset, sicut credit, servatum in ordine, contra quem nunc +grandia scandala, suspicio et infamia sunt exorta. Confessata per eum +credit quod essent nota fratribus ordinis, contra quem audivit dici +magnum Magistrum et alios aliquos errores, nescit quos, fuisse +confessos. Obtulerat se ad deffensionem ordinis, malo ductus consilio, +alios sequendo. + +Nec sic deposuit prece, precepto, timore, amore, odio, vel temporali +commodo habito vel habendo. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc +suam deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + +Acta fuerunt hec dictis die et loco, presentibus magistro Amisio, me +Floriamonte Dondedei, et aliis notariis supra ultimo nominatis. + + +Post hec, die Jovis sequenti, que fuit quarta dies mensis [p. 637] +Marcii, fuit adductus ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, +in domo predicta fratrum Minorum, frater Virmundus de Sanconi serviens, +Suessionensis diocesis, testis supra juratus, ut deponeret dictum suum, +quadragenarius vel circa, non defferens mantellum ordinis, quia circa +festum Purificacionis beate Marie proximo preteritum voluntarie +dimiserat, et radi fecerat sibi barbam, cum quo fuerat inquisitum, +absolutus et reconciliatus per dominum archiepiscopum Remensem in +concilio Remensi, et fuit protestatus quod non intendit recedere, per ea +que intendit deponere coram dictis dominis, a deposicione per eum facta +coram dicto domino archiepiscopo. Lectis autem et diligenter expositis +sibi omnibus et singulis articulis, dixit se nescire nec credere nec +audivisse dici de eis nisi quod sequitur, cum modico tempore fuisset in +ordine, nec viderat aliquem alium recipi in ordine nisi unum alium, qui +fuit cum eo et per eumdem et eodem modo et eisdem die et loco et eisdem +presentibus receptus, de cujus nomine et cognomine non recordatur, nec +interfuerat capitulis eorumdem. Ipse et ille alius recepti fuerunt, in +vigillia Nativitatis Domini proximo preterita fuerunt quinque anni vel +circa, in capella domus Templi Montis Suessionensis, per fratrem +Gerardum de Villaribus militem, tunc preceptorem ballivie Brie et dicte +domus, presentibus fratribus Roberto presbytero, cujus cognomen ignorat, +et Guillelmo de Platea, supra examinato, et Jacobo de Cormellis, teste +eciam supra examinato, et Johanne de Margivalle servientibus, de cujus +vita vel morte non habet certitudinem, in hunc modum: nam cum +singulariter peciissent panem et aquam, societatem et pauperem vestitum +ordinis, dictus receptor, prestito per juramentum eorum quod non +habebant latentem infirmitatem, nec erant matrimonio nec alteri +religioni astricti, fecit eos vovere et jurare castitatem, obedienciam, +vivere sine proprio, servare bonos usus et bonas consuetudines, et +custodire fideliter bona ordinis et elemosinas; et postmodum imposuit +eis mantellos, et idem receptor et astantes fuerunt eos osculati +in ore. Quo facto, dictus receptor precepit ipsi testi, in [p. 638] +presencia aliorum, quod abnegaret Deum; et cum ipse testis esset +stupefactus et resisteret, dictus receptor dixit ei quod hoc oportebat +eum facere, quia talia erant puncta ordinis; et tunc ipse testis, dolens +et tristis, ut dixit, abnegavit Deum ore non corde. Precepit eciam dicto +testi idem receptor quod spueret supra quamdam crucem ligneam ibidem +positam, nescit per quem allatam, in qua nulla erat ymago, quod ipse +recordetur; et cum idem testis eciam hoc contradiceret facere, dicto +receptore asserente quod talia erant puncta ordinis, ipse testis spuit +non supra sed juxta dictam crucem. Dixit eciam eidem testi receptor +predictus quod, si moveretur calore naturali, poterat carnaliter +commisceri cum fratribus ordinis, et ipsi cum eo, secundum puncta +ordinis; ipse tamen nunquam fecit nec fuit requisitus, nec credit quod +illud peccatum perpetraretur in ordine. Requisitus si aliqua alia +illicita fuerunt sibi dicta vel facta per eum, respondit quod non; +videtur eciam sibi et credit quod dicta illicita per eum confessata +fuerunt dicta et precepta illi alteri qui fuit receptus cum eo et facta +per eum. Respondit eciam requisitus se credere quod alii communiter +reciperentur in ordine per modum illum per quem deposuit se fuisse +receptum. Dictum fuit eis quod statim habebantur pro professis, et quod +non poterant exire ordinem. Clam recipiebantur, nullis presentibus nisi +fratribus ordinis. Cordulis cingebantur, quas recipiebant unde volebant. +Fuit eis injunctum quod non revelarent secreta ordinis, non tamen +juraverunt. Fratres qui sciebant errores negligentes fuerunt, quia non +correxerunt eos nec denunciaverunt Ecclesie. Elemosinas et +hospitalitatem vidit convenienter fieri et servari in ordine in domibus +in quibus fuit moratus. Credit quod illud quod magnus Magister cum +conventu ordinasset, fuisset servatum in toto ordine. Grandia scandala, +suspicio et infamia contra ordinem sunt exorta. Credit quod confessata +per eum essent nota fratribus ordinis, contra quem audivit dici magnum +Magistrum et alios aliquos errores fuisse confessos, nescit quos. +Obtulerat se ad defensionem ordinis una cum aliis qui sequebantur. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, [p. 639] +odio, vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed +pro veritate dicenda. Cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Frater Nicolaus de Compendio Suessionensis diocesis, serviens, preceptor +domus Templi de Boys Destruez, testis supra juratus, quinquagenarius vel +circa, non defferens mantellum ordinis, quia voluntarie dimiserat ipsum +ab octo diebus citra, et radi fecerat sibi barbam, cum quo inquisitum +fuerat, absolutus et reconciliatus per dominum archiepiscopum Remensem +in concilio Remensi, protestacione premissa quod non intendit recedere a +deposicione facta coram dicto domino archiepiscopo. Lectis et diligenter +expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit quod nunquam +alium viderat recipi in ordine; nec interfuerat capitulis eorum, nec +sciebat nec credebat nec audivit dici de contentis in eis nisi quod +sequitur. Credit tamen quod omnes alii fratres ordinis reciperentur +communiter sicut ipse fuit receptus per fratrem Radulphum de Gisi, +testem supra juratum, in festo beati Michaelis proximo preterito fuerunt +XI anni vel circa, in camera quadam domus Templi de Valleya Trecensis +diocesis, presentibus fratribus Johanne nacione Burgondo, presbytero +quondam, Gaufrido de Trachi, Johanne de Vernolio, Ponsardo de Gisi, +quondam servientibus, a quo receptore, instructus per quosdam alios +fratres, peciit panem et aquam, societatem et pauperem vestitum ordinis +amore Dei, et fuit ei responsum quod bene deliberaret si posset +subportare onera ordinis, et quod grandem rem petebat et honorabilem +sibi, si posset aggregari tam nobili religioni; et petitum ab eo si +habebat infirmitatem latentem, si erat matrimonio vel alteri religioni +aut debitis obligatus, et si dederat aliquid quod reciperetur in dicto +ordine, et si volebat intrare ad decepcionem ipsius ordinis vel alicujus +alterius. Quo respondente quod non, et pro ejus recepcione instante ter +interpolate, deliberacione prehabita cum dictis fratribus de recipiendo +eumdem, fecit eum vovere et jurare super quemdam librum apertum [p. 640] +castitatem, obedienciam, vivere sine proprio, et servare bonos usus et +bonas consuetudines ordinis, et quod non esset in loco in quo aliquis +exheredaretur injuste nec in quo fieret falsum judicium, et quod non +acquireret ordini in prejudicio alterius, et quod non portaret litteras +clausas alicujus secularis quarum tenorem ignoraret. Post que imposuit +et affiblavit ei mantellum ex auctoritate Magistri ordinis, ad honorem +Dei et beate Marie; et ipse et fratres astantes fuerunt ipsum osculati +in ore. Quo facto, dixit ei quod, si aliquis peteret ab eo quando natus +fuerat, responderet quod dicta die recepcionis sue, quia ea die +reliquerat mundum et ingressus fuerat religionem; et instruxit eum quot +_Pater noster_ diceret pro horis suis, et qualiter regeret se in ordine, +et quod jaceret cum caligis et pannis lineis, una cordula cinctus quam +preparaverat ipse testis. Postmodum dixit ei ibidem, et in presencia +predictorum, quod abnegaret Jhesum; et cum ipse testis multum +restitisset, finaliter, audito a dicto receptore quod hoc debebat fieri +secundum consuetudinem ordinis, abnegavit Jhesum ore non corde, ut +dixit. Deinde precepit ei quod spueret super quamdam crucem ligneam, +factam de quodam baculo fisso, ibidem positam, dicens quod, secundum +dictam consuetudinem, hoc eum facere oportebat, quia omnes alii de +ordine faciebant; et tunc ipse testis spuit non supra sed juxta dictam +crucem. Postmodum dixit ei quod, si haberet calorem naturalem, poterat +refrigerari et carnaliter commisceri cum fratribus ordinis, et ipsi cum +eo; hoc tamen non fecit, nec credit quod in ordine fieret. Item, dixit +flendo quod alias confessus fuerat, metu tormentorum, se fuisse +osculatum dictum receptorem in ventre, quod tamen non fuerat verum; quam +eum de hoc sua consciencia remordebat; sed predicta de quibus supra +deposuit erant vera, ut dixit. Credit quod sacerdotes ordinis debite +celebrarent, et quod fratres alii crederent ecclesiasticis sacramentis, +quibus ipse credebat. Dicebatur eis quod absque excommunicacione non +poterant egredi de ordine. Clandestine recipiebantur, ex quo credit quod +aliquam haberent suspicionem contra eos, Jurabant non revelare [p. 641] +secreta capitulorum nec modum recepcionis, quem intelligebant sub +secretis capitulorum. Si revelassent, credit quod perdidissent habitum. +Concedebatur eis quod possent fratribus Predicatoribus, Minoribus et de +Valle Scolarium confiteri, et ipse testis, infra quindecim dies a +recepcione sua, fuit de predictis illicitis confessus cuidam presbitero +seculari, cujus nomen et cognomen ignorat, familiari tunc domini +episcopi Trecensis, predecessoris istius qui nunc est, qui absolvit eum +in quadam camera dicti domini episcopi, domus sue de Ayse in Osta, +imposita penitencia quod jejunaret certis diebus Venerinis. Credit quod +fratres scientes errores negligentes fuerunt, quia non correxerunt eos +nec denunciaverunt Ecclesie; et audivit dici quod magnus Magister qui +nunc est, in primo suo adventu ad partes istas, precepit fratri Johanni +de Turno quondam, tunc thesaurario Templi Parisiensis, quod restringeret +ellemosinas; sed post recessum dicti Magistri non fuit servatum dictum +preceptum. Audivit eciam dici quod frater Ger. de Villaribus tunc +preceptor Francie mandaverat eas restringi; ipse tamen testis vidit eas +et hospitalitatem convenienter fieri et servari in domibus ordinis in +quibus extitit commoratus, et precepit subditis suis quod eas bene +facerent et servarent. Clam, januis clausis, eorum capitulia tenebantur. +Quod magnus Magister cum conventu ordinabat, servabatur in ordine, +contra quem nunc grandia scandala, suspicio et infamia sunt exorta. +Confessata per eum credit quod essent nota fratribus ordinis, contra +quem audivit dici magnum Magistrum et alios aliquos errores, nescit +quos, fuisse confessos. Ad ordinis deffensionem cum aliis se obtulerat, +nescit quare, sed quia videbat alios se ad dictam deffensionem +offerentes. + +Requisitus si sic deposuerat prece, precepto, timore, amore, odio, vel +comodo temporali habito vel habendo, respondit quod non, sed pro +veritate dicenda; cui fuit injunctum quod non revelaret hanc suam +deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate. + + +Magister Anthonius Sici de Vercellis, apostolica et imperiali [p. 642] +auctoritate notarius, testis supra juratus, qui die Lune proximo +preterita deposuerat coram dictis dominis commissariis, omnibus et +singulis articulis sibi lectis et per eum visis, et cum per dictos +dominos commissarios injunctum fuerat, in virtute juramenti prestiti per +eumdem, quod dictam deposicionem suam, fideliter in scriptis redactam, +hodierna die defferet eisdem, in ipsorum dominorum presencia +constitutus, detulit quemdam rotulum pargameni scriptum, in quo asseruit +esse deposicionem suam predictam; et dictus rotulus eo presente lectus +fuit coram dictis dominis comissariis antedictis, et per juramentum suum +deposuit sicut in ipso rotulo continetur, non prece, non timore, nec +amore, nec precio, nec odio, nec comodo temporali habito vel habendo, +sed pro veritate dicenda. Cui fuit injunctum per dictos dominos +commissarios quod non revelaret hanc suam deposicionem quousque +attestaciones fuerint publicate. + +Dicti autem rotuli tenor talis est: + +In Dei nomine, amen. Hec est deposicio mei Anthonii Syci de Vercellis, +apostolica et imperiali auctoritate notarii publici, quam feci super +hiis que vidi et audivi de gestis fratrum et personarum ordinis milicie +Templi, temporibus retroactis, ultra mare et citra, in presencia +reverendorum in Christo patrum Mimatensis et Lemovicensis episcoporum, +adjuncto eisdem venerando patre domino Matheo Carazoli archidiacono +Rothomagensi ac domini Pape notario, una cum venerabili ac discreto viro +domino archidiacono Tridentino ac domini Pape capellano, et dictorum +episcoporum notariis, super examinacione ipsorum Templariorum et +personarum ejusdem ordinis facienda super erroribus contentis in +articulis eisdem missis a Sede Apostolica vel directis. In primis anno a +Nativitate Domini millesimo III^C XIº, indictione nona, prima die mensis +Marcii, pontificatus domini Clementis, divina providencia pape quinti +anno sexto, auditis articulis memoratis mihi lectis et diligenter +expositis, super articulo loquente de principio seu creacione ordinis, +deposui quod ultra mare, dum cum ipsis Templariis, sunt quadraginta +anni vel circiter, conversabar tanquam eorum clericus et [p. 643] +notarius, audivi pluries refferri ab aliquibus eorumdem, quorum nomina +ad presens ignoro, quod duo nobiles de Burgondia milites dictum ordinem +milicie Templi inceperant eo modo qui sequitur: videlicet quod illi duo +milites quondam passum custodiebant qui nunc Castrum Peregrinum +nuncupatur, in quo passu, qui tunc Iter Peregrinorum vocabatur, +proficiscentes ad sepulchrum Jerosolimitanum spoliabantur et eciam +necabantur. Quiquidem milites diu in custodia illius passus steterunt, +per novem annos vel circa, quia non nisi novem socios receperunt; et +tunc, propter eorum merita probitatis, que in exercicio custodie passus +hujusmodi fidei catholice et securitati transeuncium impenderunt, dictus +Papa, qui pro tempore erat, ipsis dictum ordinem cum habitu quem +absumpserant confirmavit, et indulsit eisdem quod omnia relevia fratrum +domus hospitalis sancti Johannis Jerosolimitani, in subsidium +substentacionis dicti ordinis, propter tuicionem et libertatem Terre +sancte, quibus insistebant, ad usum et proprietatem ipsorum devenirent. +Item, audivi quod per plurima tempora steterunt sic, quod nullum in +dicto ordine receperunt nisi esset de genere nobilium vel militum +procreatus. Item, quod in illis temporibus unicuique de scutiferis et +servientibus eorum taxabant quandam summam pecunie, de qua, tanquam +eorum stipendiariis, pro salariis suis satisfacere consueverunt, +perseverantes in consuetudine illa per tempora longissima; et quod +nullum in eodem ordine in servientem receperunt eo modo quo novissime +recipiebant; sed postmodum, quia non sufficiebat eis peccunia prelibata +ad satisfaciendum consuetudini memorate et aliis qui, propter +augmentacionem ipsorum dictorum, ordini et administracioni ipsius +incumbebant, plures servientes et indifferentes in dicto suo ordine +receperunt. Item, pluries audivi refferri ab eisdem quod dictus Papa, +qui dictum ordinem confirmavit, dedit eis regulam, vel quasi, que +fratribus Minoribus est concessa, quam ego qui loquor, ibi ultra mare +pro aliquibus ipsius ordinis fratribus propria manu scripsi; in qua vel +in ea contentis non vidi vel inveni aut legi seu scripsi [p. 644] +aliquid inhonestum quin deberet et posset in quocumque alio sancto +ordine inveniri. Item, super articulo loquente de erroribus et +heresibus, dico quod in illis temporibus pluries audivi a quibusdam +ipsorum fratrum, quorum nomina ad presens ignoro, propter diuturnitatem +temporis et labilitatem memorie, quod inter ipsos quoddam secretum +turpissimum observabant, quod nemini audebant, sub pena mortis vel +carceris perpetui, revelare. Item, vidi et audivi, ego qui loquor, apud +Barolum in Apulia, tempore quo cum quodam fratre Petro Griferii nomine, +de Alvernia milite, magistro ordinis in regno Sicilie, conversabar, quod +quidam, vocatus frater Johannes de Regio, cujusdam domus dicti ordinis +preceptor, de illa effugerat, vel forte pro certis excessibus ab eo +perpetratis expulsus fuerat; et veniens ad portam domus Templi de +Barolo, sine mantello, loquebatur cum quodam fratre portonario, qui, ut +credo et in quantum recolo, frater Raymondus de Alvernia vocabatur, +petens ab ipso si pacem suam erga dictum fratrem P. Griferii obtineret. +Ipso portonario respondente: Credo quod, si te teneret, quod ita te +carceribus manciparet, quod forte nec solem nec lunam videres quando +velles; et tunc dictus frater Johannes, sine mantello existens, animosa +voce respondit: Frater Raymonde, frater Raymonde, tu bene scis sicuti et +ego quod, si vellem loqui, omnes essemus vituperati. Et tunc ego qui +loquor dixi sibi: Maledicte, quare non dicis tu illa que scis? quoniam +pocius deberes velle vituperare quam vituperari; et per Deum! diu est +quod audivi loqui de quodam errore quem inter vos habetis. Ipso +respondente quod error ille talis erat quod, si revelaretur, omnes illi +de ordine essent vituperati; et pocius vellem habere capud incissum, +quam tot nobiles et tot probi viri in ipso ordine existentes essent male +tractati vel vituperati. Item, predictis temporibus, in dicta domo vidi, +ego qui loquor, quemdam clericum capelle seu ecclesie dicte domus, +amicum meum et consocium specialem, Polinum nomine, quem postmodum vidi +in ordine et habitum absumpsisse, cum quo pluries loqutus fui de errore +predicto ut illum michi exponeret, petens hoc sub quadam [p. 645] +dissimulacionis specie; qui respondens dixit quod in mundo non habebat +tam fidum vel dilectum amicum cui aliquo modo revelaret, nam pocius +vellet mori; plura de dictis erroribus assero me nescire. Item, super +articulo faciente mencionem de consecracione corporis domini nostri +Jhesu Christi, dico quod, tempore quo eram ultra mare, in quadam villa +seu castro quod Tortosa vocatur, quidam frater Alamanus miles, nomine +Petrus, preceptor ibidem, mihi ab episcopo dicti loci tonsuram +clericalem fieri procuravit. In cujus loci vel Templi capella et ipsius +altari, tam secularibus quam dicti ordinis sacerdotibus, ad opus divini +misterii necessaria pluries ministravi, sed nunquam perpendi quod aliter +facerent quam faciunt vel facere deberent fratres de ordine Predicatorum +vel Minorum. + +Super articulo faciente mencionem de capite, audivi pluries dici in +Sydonensi villa quod quidam dominus Sydonie dilexerat quamdam nobilem +mulierem de Hermenia, et ipsam viventem nunquam cognoverat carnaliter, +sed demum eam mortuam cognovit in sepulcro, secrete, in nocte diei qua +fuerat sepulta; et sic, illa cognita, audivit quandam vocem dicentem +sibi: Redeas cum tempus fuerit pariendi, quoniam invenies tibi filium +unum capud. Et audivi quod, completo tempore, predictus idem miles +rediit ad sepulchrum, et invenit capud humanum inter tibias illius +mulieris sepulte, audiens iterum vocem dicentem sibi: Custodi hoc capud, +quod omnia bona ventura sunt tibi ab illo. Tempore vero quo hoc audivi, +erat preceptor illius loci frater Matheus dictus le Sarmage, Picardus, +et de Picardia dicebatur natus fuisse, et frater illius soldani +Babilonie qui tunc regnabat, quia unus eorum de sanguine alterius mutuo +potaverat, propter quod dicebantur fratres. Preceptor quoque militum +erat quidam frater Philippus nomine; cofalonerius erat quidam magister +famulorum, et vocabatur frater Symon Picardus. De conventu erat quidam +Joffridus, qui postea fuit magister ordinis, socius dicti fratris Mathei +preceptoris, et quidam qui vocabatur frater Petrus de Fontanis, et illo +tempore fuit factus magister ordinis. Item, vidi fratrem [p. 646] +Guillelmum de Bello Joco transfretatum in domo Anconitana, qui multos +servientes secum de diversis partibus adduxerat, quos ante pallacium +dicte domus vidi alta voce clamitantes, ut eis faceret solucionem de +stipendiis suis, prout eis promiserat in Francia et alibi. Qui respondit +eisdem quod nulla stipendia eis daret. Illis respondentibus quod hoc eis +promiserat de tribus mensibus in tribus se in fortaliciis Templi ei +dicta stipendia soluturum, et ipsos in custodiendis dictis fortaliciis +promiserat statuendos, ipso respondente: Nequaquam, sed de cetero vultis +ordini Templi et ipsius personis servire, nos vos ponemus in fortaliciis +nostris predictis, ut per vos possint in antea custodiri. Qui videntes +hoc ceperunt clamare quod eos deceperat, et quod ob decepcionem illam +abnegarent Christum et fidem catholicam, et efficerentur Sarraceni. Qui +respondit illis: Recedatis cum malediccione nostra. Tunc vidi turbam +illorum procul recedencium, et infra VIII dies audivi quod IIII^C +effecti fuerunt Sarraceni. Patriarcha Jerosolimitanus erat frater Thomas +de Leucino, ordinis Predicatorum. Item, vidi, ego qui loquor, quemdam +priorem domus Aconensis, Antonium nomine, qui de Suria fuerat oriundus, +impotens tibiis et pedibus, in cujus camera secreta capitulia tenebantur +per majores ordinis, videlicet fratrem Symonem de Turri preceptorem +regni Jerosolimitani, Theobaldum dictum Monnegandi, preceptorem +Anconitanum, Guillelmum draperium et permarescallum ordinis illarum +parcium, cujus nomen ignoro ad presens. Item, audivi, ego qui loquor, +quod ille frater Anthonius erat multum sapiens, et multas inveniebat +subtilitates et cautellas, quas quandoque audiebam in bonum interpretari +et quandoque in malum. Item, ego qui loquor vidi pluries ejici +servientes et alios non existentes de ordine a locis in quibus capitulia +fiebant, et hoc in horis matutinis. Item, vidi pluries quamdam crucem +cupitam, que prima facie nullius valoris quoad precium existere +videbatur, et de cuvello seu alveo in quo Christus fuit balneatus esse +dicebatur, quam dicti fratres in thesauro suo reservabant; et aliquando +vidi quod, cum nimius calor vel siccitas occurebat, populares [p. 647] +Anconitane supplicabant fratribus Templi quod cum processione cleri +Anconitani illa crux portaretur. Vidi eciam quandoque patriarcham +Jerosolimitanum ad processiones hujusmodi hambulantem cum uno de +militibus ordinis Templi, qui dictam crucem portabat cum devocione qua +decebat. Quibus processionibus ita factis, divina cooperante clemencia, +aqua de celo veniens terram rorabat, et calorem aeris temperabat. Item, +vidi, ego qui loquor, multos egrotantes, tam viros quam mulieres, ad +ecclesiam domus Templi Aconensis deferri et aduci maligno spiritu +vexatos, qui tamen crux ipsa ante eos afferetur, capellanis vel clericis +ipsis conjurantibus, respondebant vulgariter eciam et Latine, dicendo +aliquando quibusdam de capellanis vel clericis: Quomodo tu, qui es +filius talis, loqueris, et aliquando: Tu comisisti talia crimina vel +delicta, et visa ipsa cruce ab ipsis, clamabant: Ecce crux, ecce crux, +non possumus amplius hic morari; sed oportet nos recedere. Et sic +malignus ille spiritus loquebatur in illis, ita quod demum egrotantes +ipsi, quasi ex toto extincti jacentes, spumosis labiis et malignis +liberati spiritibus cruciabantur. Item, vidi, ego qui loquor, quemdam +Julianum nomine, qui domino Sydonensis ville successerat, et qui, ut +predicitur, capud predictum in filium habuerat, et ante adventum +supradicti fratris Guillelmi de Bello Joco, dictam villam Sydonensem et +omnia bona sua Deo et ordini Templariorum, ut dicebatur, dedicavit, et +postmodum vidi eum in ordine et habitu Templariorum; et deinde ipsum ab +ordine exclusum et habitu privatum vidi, qui postea, cum duobus +militibus Hospitalis, ad domum Templi Aconensis sine dicto habitu +remeavit, et videntes eum dicebant: Ecce frater Julianus qui de ordine +exivit; et peciit ab Hospitalariis ut ipsum in suo ordine receperent. +Quem receptum vidi pluries in habitu Hospitalariorum; sed post infra +breve tempus, dictum ordinem et habitum Hospitalariorum reliquit, et +quoddam monasterium quasi Premostratensis ordinis subintravit, quod +monasterium sancti Michaelis de Clusa vocabatur, situm in quadam insula +ante ripam maris, prope civitatem Baruti, ubi dicebatur diem clausisse +extremum. De erroribus contentis in articulis supradictis plura [p. 648] +nec visu nec auditu cognovi, nisi tantum illa que ipsi Templarii vel +major pars ipsorum in examinacionibus, deposicionibus et confessionibus +suis voluntate spontanea, cum diligencia requisiti, dixerunt; aut eciam +revelarunt in presencia reverendorum patrum in Christo, dominorum Dei +gracia Parisiensis et Mimatensis episcoporum, et aliorum plurium +adjunctorum ac venerabilium et discretorum virorum dominorum, decani et +succantoris Parisiensis et Inquisitoris heretice pravitatis in regno +Francie, et in presencia plurium aliorum tam relligiosorum quam +secularium personarum, quarum nomina in scriptis, una cum dictorum +Templariorum deposicionibus, per me notarium publicum, qui loquor, et +per plures alias manus publicas sunt redacta, dicta fuerunt, sub anno, +indiccione, mense, die et pontificatu predictis, presentibus personis +superius annotatis. + + + FIN DU TOME PREMIER. + + + + + ---- INDEX. + +A + + ABBAS (F. Guillelmus), p. 389. + ABBATIS VILLA (fratres Minores de), p. 623. + ABES (F. Anricus LI), p. 63. + ABRI (F. Guillelmus), p. 418. + ACHOTI (F. Hugo), domicellus, Lugdunensis diocesis, p. 456. + ACIES vel ACIIS (F. Petrus de), p. 83, 106. + ACOLIIS (F. Guido de), p. 66. + ACON, p. 219, 418. + ACONENSIS (F. preceptor). Vid. _Montade_. + ---- (domus Templi), p. 643, 647. + ADEMARI (F. Johannes), miles, p. 406, 407. + ---- vel ADHEMARI (F. Guigo), miles, p. 184, 379. + AGARNI (magister Guillelmus), Aquensis et Aptensis prepositus, p. 1, 2, + 9, 12, 16, 21, 23. + AGATE (F. Philippus), preceptor sancte Ganburge, Rothomagensis diocesis, + p. 87, 421; son interrogatoire, p. 428, 554. + AGRICOLA (F. Lambertus), p. 505. + AGUSANO vel AQUSANO (F. Petrus de), p. 63, 98, 106. + AIUDA DIEU (F. Bertrandus), p. 69. + AJUDA DEI vel AJUDADEO (F. Bernardus), presbyter, p. 106, 130. + S. ALBANO (F. Nicolaus de), p. 551. + ALBERTI (F. Guillelmus), p. 74, 104, 280. + ---- (F. Sicardus vel Chicardus), p. 108, 114. + ALBUINI (F. Durandus), p. 512. + ALIACO (F. Hugo de), p. 106. + ALLADENT (Johannes), apparitor curie officialis Parisiensis, p. 18. + ALQUERIIS (F. Johannes de), p. 108. + ALTISIODORO (fratres Minores de), p. 336, 339, 343. + ALTO VILLARI (F. Gerardus de), p. 407. + ALTO VIVARI (F. Godardus de), p. 518. + ALVERETUS (F.), preceptor Normannie, p. 428. + ALVERNIA (F. Johannes de), presbyter, p. 548. + ---- (F. Raymundus de), p. 644. + ALVETO (F. Matheus de), presbyter, p. 75, 111, 119, 155. + AMBIANENSIS (G. episcopus), p. 467. + AMBIANENSIS episcopi domus Parisius, p. 157, 158. + AMBIANIS (F. Nicolaus de), p. 64, 97, 107, 153. + AMBLARDI (F. Bertrandus), p. 58, 110, 131. + AMBLAVILLA (F. Robertus de), p. 153. + AMBLEVILLA vel AMBLEYVILLA (F. Johannes de), p. 85, 86, 105, 132. + AMELII vel AYMELII (F. Johannes), p. 69, 106, 131. + ANCINIMONTE (F. Nicolaus de), p. 78. + ANCONA (F. Symon de), p. 549. + ANCONITANA domus, p. 646. + ANDEGAVIS (Theobaldus de), nuncius, p. 15. + ANDREAS (F.), presbyter, p. 407. + ANDREE (F. Bertholomeus), p. 69, 106, 131. + ANESI vel ANESIO (F. Johannes de), p. 518. + ANFERGIS (F. Johannes D'), p. 598. + S. ANGELI (Landulphus, diaconus cardinal tituli), p. 4. + ANGEVILLA GASTA (F. Sanctius de), p. 230. + ANGICURIA (F. Johannes de), p. 334. + ---- (F. Matheus de), p. 44. + ANGLESI (F. Anricus de), miles, p. 509. + ANGLICI (F. Audinus), p. 86. + ---- (F. Guillelmus), p. 99, 111, 125. + ---- (F. Guillelmus), viator domus Templi de Berleta, p. 549. + ---- (F. Johannes), p. 174. + ---- (Johannes) de Hinquemeta, Londonensis diocesis; sa déposition, p. + 193. + ---- (F. Robertus), p. 30, 450. + ---- (F. Stephanus), p. 76. + ---- (F. Thomas), presbyter, p. 491. + ANISEYO (F. Petrus de), p. 111. + ANISIACO (F. Henricus de), miles, p. 137, 348. + ---- (F. Petrus de), p. 87. + ANNONIA (F. Radulphus de), p. 435. + ANONA, ANONE vel AYRONE (F. Otho vel Odo de), p. 137, 282, 421; son + interrogatoire, p. 436. + ANONIA, HANONIA vel ENONIA (F. Johannes de), p. 70, 76, 119, 187, 155, + 435. + ANRICUS (frater), p. 514. + ANSERRA (F. Johannes D'), p. 374. + ANTINHI (F. Henricus de), p. 97. + ANTONIUS, prior Aconensis, p. 646. + ANUCUILIO (F. G. de), p. 85. + ANUCUPE (F. J.). Vid. _Ganerii_. + ANUDEI vel ANUERDI (domus Roberti), p. 134, 139, 160, 162. + APELLIS (F. Johannes de), p. 133. + AQUA SPARSA (F. Johannes de). Vid. _Manaco_. + AQUENSIS prepositus. Vid. _Agarni_. + AQUSANO (F. P. de). Vid. _Agusano_. + ARAGONIA, p. 176, 183. + ARAMBLAY, ARREBLAYO, ARBLEYO vel ARTEBLAYO (F. Guillelmus DE), + elemosinarius regius, serviens, p. 87, 390, 459; son interrogatoire, + p. 498, 589, 628. + ARATZ, (F. Matheus D'). Vid. _Atrabato_. + ARA VALLIS DIONISII (preceptor de), p. 428. + ARBIA (F. Arnulphus), p. 97. + ARBLAYO vel ARBLEYO (F. Petrus de), p. 86, 105, 283; son interrogatoire, + p. 496. + ARBLEYO (F. Guillelmus de). Vid. _Aremblay_. + ARCHEIM. (F. Anricus DE), p. 107. + ARCONA (F. Johannes de), p. 513. + ARCOYS (F. Reginardus), p. 230. + ARDAN (F. Baudoinus DE), miles, p. 213. + ARDENAYO (F. Petrus de), p. 236. + ARDENBANDI (F. Durandus), p. 110. + ARDENBORT (F. Anricus DE), p. 97, 107. + ARDEVILLARI vel ARDIVILIER (fratres Deodatus et Radulphus de), p. 431, + 432. + ARDOYNI (F. Guillelmus), p. 79, 108, 114, 382. + ARESTAN (F. Johannes), p. 611. + ARGENTOLIO (F. Gerardus de), miles, p. 365, 545. + ARIDA VILLA (F. Dyonisius, curatus de), p. 103. + ARNALDI, ARNANDI vel ARNAUDI (F. Guillelmus), p. 132, 230, 235, 418, + 617. + ARNARDI (F. Garsias), p. 605. + ARNULLO (F. G. de), p. 86. + ARPAJONE (dominus Hugo de), p. 404. + ARREBLAYO (F. G. de). Vid. _Aramblay_. + ARTEBLAYO (F. G. de). Vid. _Aramblay_. + ASSINELLIO (F. Renaudus de), p. 106. + ASTENSIS (domus Templi civitatis), p. 425. + ATRABATENSIS comes, p. 44. + ATRABATO vel D'ARATZ (F. Matheus de), p. 65, 105, 117, 541, 545, 552. + ATREBATO (Colinus de), nuncius, p. 15. + AUBON (F. Johannes DE), p. 406, 407. + AUCENI (preceptor D'), p. 120. + AUDEBERTUS (F. Durandus), p. 58. + AUDEBORT (F. Durandus), p. 131. + AUDIERII (F. Audebertus), p. 605. + AUDIERII (F. Bernardus), p. 605, 614. + AULISI (F. Anricus de), miles Bituricensis, p. 70. + AURELIANIS (filius Hisabellis de), p. 501. + AURELIANIS (F. Reginaldus de), p. 36. + AURELIANO (magister Amisius de), archidiaconus Aurelianensis, notarius, + p. 15, etc. + AURI FABRI (F. Guillelmus), p. 109. + AUSAPIE (F. Johannes), p. 133. + AUSATO (F. Johannes de), p. 59. + AUXEYO (F. Martinus de), p. 297. + AUXITANENSIS (archiepiscopus), p. 404. + AUZONT (capitula apud), p. 227. + AVENOT (F. Johannes), p. 581. + AVEYNES LES SECCHES (domus Templi vocata), Cameracensis diocesis, p. + 365. + AXIIS vel AYHIIS (F. Philippus de), miles, p. 363, 480. + AYANCERIIS (F. Arbertus, curatus de), p. 66. + AYHIIS (F. Philippus de), miles. Vid. _Axiis_. + AYMARDI vel AYNARDI (F. Guillelmus), p. 105, 418. + AYMELII (F. Johannes). Vid. _Amelii_. + AYMERICI (F. Helias), p. 75, 111, 119, 120, 154, 267. + AYMONT (domus Templi DE), Ambianensis diocesis, p. 217, 362. + AYNARDI (F. Guillelmus). Vid. _Aymardi_. + AYRONE (F. Otho de). Vid. _Anona_. + AYSE IN OSTA (domus de), p. 641. + +B + + BAAZIN vel BACIZIN (F. Laurencius), p. 76, 141. + BABILONIE (soldanus), p. 643. + BAER (F. Gerardus), p. 102. + BAJOCENSIS (episcopus), p. 16, 18, 19, etc.; se excusat, p. 285. + BALAN (F. Reynaldus DE), p. 97. + BALATI (magister Falco), notarius, Claramontensis diocesis, p. 15, etc. + BALENO (F. Johannes de), p. 70. + BALIANI (F. Raynardus), p. 62. + BALLAYNVILIER (F. Michael DE), miles, p. 551. + BALLE YGLISE (F. Radulphus DE), p. 114. + BANCHIER (F. Johannes LE), p. 130. + BANCON (F. Guillelmus), p. 125. + BANDELIIS (preceptor de), Senonensis diocesis, p. 439, 440. + BANDEYO (F. Radulphus de), p. 137. + BANILIAN (F. Guaufredus), p. 119. + BANS (F. Reynaldus DE), p. 97. + BARASCI alias BAROSA (F. Ger.), miles, p. 379. + BARBONA vel BARBONE (F. Aymo de), p. 40, 80, 108, 114. + ---- (F. Johannes), p. 86. + ---- (domus Templi de), Trecensis diocesis, p. 436. + BARBOT vel BARBOTI (F. Guillelmus), p. 75, 111. + BARINIS (F. Raymundus de), p. 113. + BARLETA (F. Johannes de), p. 540. + BARLOTI (F. Aymericus), p. 155. + ---- (F. Guillelmus), p. 119, 155. + BARO SUPER ALBAM (F. Johannes de), p. 67. + ---- SUPER SECANAM (curatus de), p. 563. + BAROLUM in Apulia, p. 644. + BAROSA (F. Ger.), miles. Vid. _Barasci_. + BARRO (F. Johannes de), miles, p. 110, 322. + BARUTI in Syria (civitas), p. 647. + BASIMONT, BASMONTE vel BASSIMONTE (F. Theobaldus DE), p. 28, 80, 108, + 111, 115, 283, 540; son interrogatoire, p. 542. + BASINI (F. Laurencius), p. 155. + BASMONTE (F. Theobaldus de), Vid. _Basimont_. + BASSA (F. Raymondus de), p. 106. + BASSIMONTE (F. Theobaldus de), Vid. _Basimont_. + BASSON (F. G.), p. 131. + BASTRE (ballivia DU), p. 377. + BAUDERII (porta), Parisius, p. 136. + BAVENANT (F. Stephanus DE), p. 104. + BAVENAS (F. Stephanus DE), p. 67. + BAVERON (F. Petrus), p. 437. + BEAU (F. Johannes LE); p. 622. + BEGRAVILLA (F. Robertus de), p. 103. + BELA CHASSALNA (domus Templi DE), Lemovicensis diocesis, p. 602. + BELINAYS vel BELINEYS (F. Petrus DE), p. 84, 103. + BELLA FAGA, alias BELLAFAGE vel BELLAFAYA (F. Johannes de), p. 58, 110, + 140. + ---- PERTICA (F. Andreas de), gardianus fratrum Minorum de Abbatis + Villa, p. 484, 489. + BELLAVILLA (F. Guido de), p. 107, 567. + BELLA VILLA (F. Symon de), p. 312. + BELLENCORT (F. P. de), p. 137. + BELLEVANT (F. Stephanus DE), p. 125. + BELLEYVIAL (domus Templi DE), Ambianensis diocesis, p. 535. + BELLO CAMINO (F. Oddo de), p. 66. + ---- JOCO vel ZOCHO (F. Guillelmus de), Magister ordinis, p. 187, 219, + 418, 646, 647. + ---- MONTE (F. Petrus de), p. 287; son interrogatoire, p. 331. + ---- VISU (domus Templi de), Ambianensis diocesis, p. 328, 333, 444, + 465, 488. + BELNA (F. Galterus de), p. 174. + ---- (F. Gerardus de), p. 137, 283. + ---- (F. Guillelmus de), p. 71, 302, 437. + ---- (F. Johannes de), p. 338. + ---- (F. Morellus de), p. 583. + ---- (F. Naniellus de), p. 356. + ---- vel BELLNA (F. Laurencius de), p. 70, 71, 72, 591. + BELNO (F. Jonannes de), p. 137. + BELVACENSIS episcopi doraus Parisius, p. 156. + BELVACO (F. Gervasius de), p. 175. + ---- (F. Guillelmus, de), p. 130. + ---- (F. Robertus de), alias dictus DE S. PANTALEONE vel DE S. JOSTO, + presbyter, p. 241, 244, 291, 371, 374, 448, 350, 465, 466, 471, 475, + 477. + BELVAS (F. P. de), p. 119. + BELVICINIS (preceptor de), p. 35. + BENAY (F. Guillelmus DE), presbyter, p. 119. + S. BENEDICTO (F. Johannes de), p. 177, 178, 222. + BENEL (F. Raymondus Guillelmi DE), miles, p. 118. + BENEVANT (F. Johannes DE), p. 632. + BENOVALLE (F. Adam de), p. 501. + BERARDI (F. Thomas), magister Templi, p. 387, 389. + BERENGARIUS, cardinal tituli sanctorum Nerei et Archilei, p. 4, 11. + BERGERII vel LO BERGIER (F. Guillelmus), p. 265. + ---- (F. Humbertus), p. 529. + ---- (F. Johannes), p. 307, 418. + BERGERON (F. Raynaudus); son interrogatoire, p. 591. + BERGEROT (F. Reginaldus LE), p. 566. + BERGIER (le). Vid. _Bergerii_. + ---- (F. Galterus LE), p. 435. + ---- (F. Petrus LE), p. 418. + BERGNICURIA (F. Jacobus de), p. 244. + BERGONHO DE SERENA (domus Stephani LE), p. 157. + BERGONHONS (F. J. le), p. 76. + BERGUNDIIS (F. Robertus de), p. 133. + BERI (F. Andreas), p. 61, 97, 109, 113. + BERINES vel BERNIES (F. G. de), p. 86. + BERLENGUE (F. Richardus), p. 85. + BERLETA (domus Templi de), p. 549. + BERNANGER (F. Ricardus), p. 106. + BERNARDI CASTRUM, Xantonensis diocesis. Vid. _Castrum Bernardi_. + BERNARDI (F. Raymondus), p. 74, 105, 125. + ---- (Robertus), nuncius, p. 15. + BERNIES. Vid. _Berines_. + BERNINET (F. G. de), maistre du Temple, p. 143. + BERNOYS (F. Robertus DE), p. 99. + BERRI (F. Andreas). Vid. _Beri_. + BERROYER (F. Guaufredus LE), p. 627. + BERROYERS (Humbaudus LE), p. 235, 236. + BERSE (F. J.), p. 97. + BERSI vel BERSIACO (F. Johannes de), p. 64, 65, 107, 153, 282. + BERSU (F. Johannes), p. 108. + BERTALDI (F. Johannes), Pictavensis diocesis; sa déposition, p. 270. + BERTRANDI (F. Raymondus), p. 230. + BERZO (F. Arnaudus), p. 265. + BESSO (F. Gerardus), p. 58. + BESSU vel BESU (F. Johannes de), p. 540; son interrogatoire, p. 541. + BESSUS (F. Stephanus), p. 98, 109, 138. + BETENCOURT (F. Ricardus DE), miles, p. 407. + BEVELLA (F. Bernardus de), p. 75. + BEYSE (F. P. de), p. 352. + BIAME (F. Lorent de), p. 71. + BIANIS (F. Reginaldus de), p. 230. + BICE. Vid. _Biceyo_. + BICEL (F. Johannes LE), p. 591. + BICEYO, alias BICE, BICHI, BICHIACO, BICI, BISI vel BISSIACO (F. + Bernardus de), p. 104, 129. + ---- (F. Christianus de), p. 65, 108, 114, 283, 511; son interrogatoire, + p. 524, 571, 575, 591. + ---- (F. Constancius de), p. 63, 97, 107, 153. + ---- (F. Robertus de), p. 66, 110. + BICI (F. Miletus de), p. 591. + BICIIS (domus Templi de), Nivernensis diocesis, p. 509. + BICTES (F. Viardus DE), p. 591. + BIENCURIA (F. Galterus de), miles, p. 407. + BIERSI (F. Johannes de), p. 64. + BILDA (preceptor de), p. 232. + BILHEDA (domus Templi de), p. 235. + BISI. Vid. _Biceyo_. + BISONIO (F. J. de), p. 76. + BISSI (F. Bertrandus de), p. 69. + ---- (F. Stephanus de), p. 119. + BISSIACO. Vid. _Biceyo_. + BISUNCIO (F. Besanzon DE), p. 632. + BITERIS (Floyrano de), p. 36. + BITURICENSIS (Symon, archiepiscopus), p. 449. + BLANC (F. Humbertus), miles, p. 512. + BLANDES (preceptor DE), p. 605. + BLANDESIO (preceptor de), p. 120. + BLANGI (F. Laurencius), p. 491. + BLAVOT al. BLAVOTI (domus), p. 135, 139, 161. + BLAYS (F. P. DE). Vid. _Blesis_. + BLERE, BLEREYO vel BLERI (F. Guillelmus DE), p. 62, 97, 108, 113. + BLESIS (F. Petrus de), presbyter, p. 65, 108, 114, 283, 511; son + interrogatoire, p. 514. + BLEYMONT IN LOTARINGIA (comes DE), p. 216. + BLISON vel BLISSON (F. Johannes DE), p. 111, 155. + BLOFFIERS (F. Enricus DE), p. 374. + BOCELLA (F. G.), p. 80. + BOCELLI (F. Guido), p. 114. + ---- (F. Guillelmus), p. 108, 283, 428, 429. + ---- (F. Johannes), presbyter, p. 111, 133, 575, 589. + BOCHANCOURT (F. Thomas DE), p. 104, 135. + BOCHANDI (F. J.), p. 76. + BOCHERII vel BOCHIER (F. Johannes), p. 74, 109. + BOCHEYO (F. Petrus de), miles, Noviomensis diocesis, p. 108. + BOCHIER (F. J.). Vid. _Bocherii_. + BOCLI vel BONELI (F. Petrus de), miles, Noviomensis diocesis, p. 80, + 377, 407; son interrogatoire, p. 412. + BOCON (F. Guillelmus), p. 111. + BOETI (F. Aymericus), p. 75, 119, 155. + BOFIN (F. Laurencius), p. 119. + BOILEVE (F. Girardus), p. 84. Vid. _Boyleve_. + BOILHENCORT, POLLENCOURT vel POLHEICOURT (F. Johannes DE), p. 367; son + interrogatoire, p. 368 et 377. + BOLART (F. Henricus), p. 292. + BOLENCURIA (F. Johan. de). Vid. _Bollencourt_. + BOLHENCOURT alias POIGNENCORT (F. Petrus DE), p. 367; son + interrogatoire, p. 371. + BOLIENS (F. Robertus DE), p. 111. + BOLLENA (F. Johannes de), p. 174. + BOLLENCOURT vel BOLENCURIA (F. Johannes DE), p. 97, 116, 443; son + interrogatoire, p. 461. + BOLLEVILLE (F. Guido DE), p. 114. + BONAFORSUS (F.), p. 418. + BONAMOR (F. G.), p. 76. + BONANCURIA (F. Johannes de), p. 107, 129. + BONAYO (F. G. de), p. 103. + BONCA (F. Raymondus Guillelmi de), miles, p. 118. + BONCELO (F. Nicolaus de), p. 83. + BONCHANCURIA (F. Thom. de). Vid. _Bochancourt_. + BONCINO (F. Guillelmus de), p. 59. + BONCOLI (F. P. de), p. 114. + BONCOURT (F. Thomas DE); son interrogatoire, p. 485. + BONDIEZ vel BONDIS (F. Johannes DE), presbyter, p. 321, 543. + BONDIS (F. Raynaldus vel Raynardus de), p. 75, 155. + ---- vel BONDIIS (F. Reginaldus de), p. 111, 119. + BONECOURT (F. Radulphus DE), p. 485. + BONEFACI (el pape), p. 170. + BONELI (F. Petrus de), miles, Noviomensis diocesis. Vid. _Bocli_. + BONIS (F. Bernardus de), p. 109. + ---- (F. Raynaudus de), p. 62. + BONNENCOURT (F. Thomas DE), p. 446. + BONOGNA (messire Pierre de). Vid. _Bononia_. + BONO LOCO (domus Templi de), Trecensi diocesis, p. 522. + BONONIA (F. Petrus de), presbyter, procurator generalis in curia Romana + tocius ordinis, p. 36, 65, 100, 108, 113, 114, 115, 126, 128, 137, + 138, 147, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 161, 164, 165, 172, 201, + 232, 259, 260, 262, 275, 277, 281, 286. + BONO OPERE (F. Poncius de), p. 42, 80, 108, 114, 282, 511; son + interrogatoire, p. 538. + BONS (F. P. de), miles, Bituricensis diocesis, p. 85, 105, 132. + BONTER (F. Nicolaus DE). Vid. _Bornel_. + BORD (F. Bernardus DE), p. 155. + ---- (F. Bertrandus DE), p. 124. + ---- (F. Raynaudus DE), miles Lemovicensis, p. 96, 109. + BORDIS (F. Raynaldus de), p. 418. + BORIVENT (F. Johannes), Pictavensis diocesis, p. 230. + BORLETA (F. Gerardus), p. 103. + ---- (F. Johannes), p. 63. + BORNARELLI (F. Raymondus), p. 389. + BORNEL, alias BONTER vel BORNELLI (F. Nicolaus DE), p. 106, 465. + BORNETO (F. Hugo de), p. 512. + BORT (F. Bernardus DE), miles, p. 59. + ---- (F. Reynardus DE), miles, Lemovicensis. Vid. _Bord_ et _Bordis_. + BORTO (F. Franco de), miles, preceptor Alvernie, p. 233, 416, 513, 602, + 605. + BOSCELLI (F. Guillelmus de), p. 41. + BOSCIS (F. Terricus de), magister boscorum Templi, p. 518. + BOSCO (Johannes de), nuncius, p. 15. + ---- IN VIROMANDIA (domus Templi de), p. 373. + BOS DESTRUZ. Vid. _Bois Destruz_. + BOSSA (F. Hugo), p. 57, 98, 110. + ---- (F. Petrus), presbyter, p. 58. + BOSSELLI IN GRAVIA (domus Johannis), Parisius, p. 160. + BOSSI (domus Templi de), Noviomensis diocesis, p. 362. + BOSSILHA (F. Stephanus LA), p. 58. + BOSSO (F. Gerardus), p. 110. + BOTAN (F. Johannes), Pictav. diocesis, p. 266. + BOTELLA (F. J.), p. 86. + BOTENCORT (F. Jacobus DE), miles, p. 561. + BOTENGNI (F. Egidius), presbyter, p. 116. + BOTON vel BOTTON (F. Guillelmus), p. 348. + BOUCHEURES (F. Petrus DE), p. 376; son interrogatoire, p. 374. + BOULAY (Clemens DE), p. 97. + BOVINI PICTAVENSIS (monasterium), p. 264. + BOYLEVE (F. Gunardus), p. 119. + BOYNEL (F. Nicolaus DE), p. 153. + BOYS DESTRUZ (domus Templi DE), Belvacensis diocesis, p. 325, 448, 450, + 570. + BOYSIMONT (F. G. de), p. 87. + BOYSSET (F. Guillelmus DE), miles, p. 554. + BOYZOL (Geraues de), chevalier, P. 37. + BRABANCIA, BRAYBANCIA vel BREBANZ (F. Anricus de), p. 60, 98, 107. + BRAELLA vel BREELLA (F. Petrus de), preceptor de Somorens, p. 73, 242. + BRAGELLA (F. P. de), p. 104, 135. + ---- (f. Thomas de), Presbyter, p. 110. + BRALI (Robertus, curatus de), p. 63. + BRANCCIO (F. Clemens de), p. 58. + BRANLES vel BRANLIS (F. Johannes DE), Presbyter, p. 99, 111, 125, 337; + son interrogatoire, p. 341. + BRAYBANCIA (domus Coyssoine de), p. 158. + ---- (f. Henricus de), Vid. _Brabancia_. + BRAZ DE FER (F. Johannes), presbyter, p. 64, 107, 114. + BREBANZ (F. Anricus DE), Vid. _Brabancia_. + BRECEL (F. Johannes LE), p. 66. + BRECENAY (F. Constancius DE), Presbyter, p. 65. + BRECINA (F. P. de), p. 110. + BRECTIVILLE LE REBEL (domus Templi DE), Bajocensis diocesis, p. 554. + BREELLA (F. Petrus de), Vid. _Braella_. + BREM (F. Arnulphus), p. 60. + BREMAZ (F. Guillelmus), p. 59. + BREONE (F. P. de), p. 131. + BRETENAY (F. P. de), p. 103. + BRETES (F. Johannes LE), p. 110. + BRETONA (F. Petrus de), p. 58. + BREVASA vel BREVEZA (F. Guillelmus de), p. 604, 617. + BREVESA (F. Gaufridus de), p. 608. + BREVEZA (F. Guillelmus de), Vid. _Brevasa_. + ---- (f. Iterius de), p. 77. + BRIA (F. Michael de), presbyter, p. 312. + ---- (preceptor de), p. 529. + BRIARDI DE ENONIA Alias BRIART (f. Johannes), p. 87, 133. + BRIAYS (F. Robertus), Vid. _Brioys_. + S. BRICII (domus Templi in villa), p. 347. + BRIGOLIO (F. Helias de), p. 611. + BRIMES vel BRIMEZ (F. Guillelm. DE), p. 105, 132. + BRINAT, BRINATZ vel BRITAZ (F. Guillelmus), p. 98, 110, 160. + BRINONE (F. Raynaudus de), p. 509. + BRIOYS (F. Guillelmus), p. 64, 107, 114. + ---- (F. Robertus LE) alias DE BRIOYS, p. 68, 104, 132, 443; son + interrogatoire, p. 447, 568, 569. + BRITINHIACO (F. de), p. 16. + S. BRITONE (dominus Guaufredus de), episcopus Xantonensis, p. 199. + BRITONIS (F. Raynaldus), p. 224, 226. + BROET (F. Poncius DE), miles, p. 403. + BROETI (F. Aymericus), p. 111. + BROLIE, BROLII vel BROLIO (F. Petrus DE), p. 59, 98, 110, 160, 418. + BROLII (F. Stephanus), p. 418. + BROLIO (F. P. de), Vid. _Brolie_. + ---- (domus Templi de), Agenensis diocesis, p. 405. + BRONDISIO (F. Symon de), p. 548. + BROSSA (F. Arnardus LA), p. 236. + BROSSARDI (N.), clericus Engolismensis, p. 266. + BROTONE (F. Guido de), p. 428. + BRUART (F. Johannes), preceptor ballivie Trecensis, p. 435. + BRUERIA (F. Johannes de), p. 69, 104. + BRUGES vel BRUGIS (F. Gonsoynus vel Gossoynus DE), preceptor Flandrie, + p. 64, 107, 114. + BRUXERIA RASPIT (domus de), Vid. _Buxeria Raspit_. + BUARDI (F. Johannes), p. 111. + BUCHANDI (F. Johannes), Pictavensis diocesis, p. 232. + BUFFAVENT (F. Johannes DE); son interrogatoire, p. 509. Vid. + _Bussavent_. + BUFFOYMONT (F. Johannes DE), p. 431. + BUISSIERS (F. Evrart DE), p. 150. + BULLE NONCIA (F. Johannes de), p. 63. + BULLENS (F. Galterus DE), Miles, Ambianensis diocesis, p. 85, 105, 535. + BUOSEMONT (F. Guillelmus DE), p. 133. + BURES vel BURIS (F. Aimericus DE), Presbyter; son interrogatoire, p. + 316. + BURGERE (domus Templi DE), Rothomagensis diocesis, p. 428. + BURGONDI (F. Anricus), p. 250. + ---- (F. Bernardus), p. 469. + ---- (F. Milo), presbyter, p. 254. + BURGUNDI (F. Antonius), p. 614. + ---- (F. Robertus), p. 85. + BURGUNDIE (confessor Ducisse), p. 303. + ---- (elemosinarius Ducis), p. 350. + BURIS (F. Andreas de), p. 70, 137. + ---- (F. Aymo de), p. 66, 109. + ---- (F. Bricius de), p. 67, 110. + ---- (F. Diderius de), p. 302, 632. + ---- (F. Enricus de), p. 287. + ---- (F. Galterus de), presbyter, p. 61, 103, 287; son interrogatoire, + p. 296, 303. + ---- (F. Guillelmus de), presbyter, p. 66, 110, 206. + ---- (F. Hugo de), p. 58, 97, 103, 351. + ---- (F. Huguetus de), p. 174; sa déposition, p. 205. + ---- (F. Johannes de), presbyter, p. 105, 110, 136, 150, 296. + ---- (F. Mattheus de), p. 105, 136, 150. + ---- (F. Oddo de), p. 89, 109, 138. + ---- (F. Parisetus de), p. 70. + ---- (F. Parisius de), p. 67, 110. + BURIS (F. Petrus de), p. 205, 507. + ---- (F. Poncius de), presbyter, p. 64, 108, 114. + ---- (F. Radulphus de), p. 507. + ---- (F. Robertus de), p. 125. + ---- (F. Stephanus de), p. 72, 137. + ---- (domus Templi de), p. 296, 300, 301. + BURIVILLA (F. Martinus de), p. 396. + BURRENVILLE (F. Albericus DE), p. 594. + BUS (F. Robertus DE), p. 491. + BUSSAVENT vel BUSSAVENTO (F. Johannes DE), p. 89, 138. + BUXERIA (domus Templi de), Carnotensis diocesis, p. 558. + BUXERIA RASPIT (domus Templi de), Lemovicensis diocesis, p. 120, 604, + 617. + BUXERIIS (F. Evrardus de), p. 105. + BUXERIS IN GASTINA (preceptor de), p. 270. + BUXIACO (F. Martinus de), p. 581. + BUYSSITGRA (F. Gerardus), presbyter, p. 602. + BYASSERES (F. Girardus DE), p. 136. + +C + + CABILLONENSIS episcopus, p. 212. + CABILONE (F. Gerardus de), p. 61, 97. + ---- vel GABILONE (F. Hugo de), miles, p. 406, 407, 592, 628. + CABLES (F. P. de), p. 132. + CADELETA (F. Jacobus), p. 97. + CAEMI (F. Petrus de), p. 83, 365. + CAIARCO (F. G. de), miles, Caturcensis, p. 105. + CAIARDI (F. Jacobus), p. 106. + CALABRI, CALABRIN, CALABRINI vel GALABRII (Ff. Guillelmus et + Guaufredus), p. 98, 99, 111, 125. + CALANDRIACO (Addam de), clericus, p. 176. + CALETI MAJORIS (Matheus de Neapoli), notarius, archidiaconus, p. 1, 2, + 12, etc. + CALHARDI (F. Jacobus), p. 63. + CALHISTRAC. Vid. Chalhistrat. + CALIDO FURNO (F. Jacobus de), p. 104, 135. + ---- (F. Johannes de), p. 73. + CALINIS (domus Johannis de), p. 149. + CALINO (vicus de), Parisius, p. 130. + CALMIS (F. Adam de), miles, p. 541. + CALMONTE vel GAMONE (F. Hugo de), miles, Ruthenensis diocesis, p. 108, + 402. + CALMOTA (F. Johannes de), presbyter, p. 448. + CALVIONI (F. Hugo de), miles, Ruthenensis, p. 82. + CAMBARELLO (preceptor de), p. 614. + CAMBER (F. Johannes LE). Vid. _le Gambier_. + ---- (F. Robert le), presbyter, p. 128. + CAME (F. Gerardus DU), p. 105. + CAMERACO (F. Johannetus de), p. 30. + CAMES (F. Thomas DES), p. 64, 114. + CAMINO (F. P. de), p. 106. + ---- (F. Thomas de), p. 76, 111. + CAMIS (F. J. de), p. 103. + CAMP ALLAMAN vel CAMPO ALLAMANO (F. Galterus DE), p. 89, 109, 138. + CAMPANEA (F. Johannes de), p. 106. + CAMPANEIS (F. J. de), p. 83. + CAMPANIA (F. Egidius de), p. 357. + CAMPANIE receptor, p. 567, 571. + CAMPO ALAMANI (domus Templi de), Nivernensis diocesis, p. 509. + ---- BUBALI, alias CHAMBUCLE vel CHAMBUGLE (domus Templi de), Senonensis + diocesis, p. 292, 329, 330. + ---- GILONIS (domus Templi de), p. 270, 273. + CAMUS (F. Johannes LE), p. 291. + CANDANO (F. Gossoynus de), p. 118. + CANDEBUR (F. Jacobus), p. 107. + CANEIIS, CAYNEYO vel CAYNEIIS (F. Matheus de), p. 60, 103, 496. + CANELLIS (F. Albertus vel Arbertus de), miles, Aquensis diocesis, + provincie Mediolanensis, p. 63, 98, 106, 421; son interrogatoire, p. + 424. + ---- (F. Guillelmus de), miles, preceptor Lombardie, p. 425. + ---- (F. Yvanus de), miles, p. 425. + CANERPIIS (F. Humbertus de), p. 110. + CANHO DE RUSIACO (F. Johannes), p. 66. + CANTALUPO (F. Johannes de). Vid. _Chantalup_. + CANTUCO (F. Egidius de), p. 65. + CAPELLA (F. Galterus de), p. 70, 137. + ---- (F. Nicolaus de), p. 174. + CAPIACO (F. Aymericus de), miles, p. 59. + CAPITE VILLE (F. Matheus de), p. 103. + CAPOINS vel CAPON (F. Petrus), p. 60, 97, 107, 131. + CAPOY (F. Aymo DE), p. 103. + CAPRARII (Bartholamus), civis Lugdunensis, scancio regis, p. 458. + CAPRIACO (F. Droco de), p. 86. + CAPRICORDIO vel CREPICORDIO (F. Johannes de), p. 174, 622. + CAPROSIA (F. Richardus de), p. 64, 283. + CAPUA (domus Templi de), p. 548. + CAPUANUS preceptor, p. 548. + CARAGOLI vel CARAZOLI (Matheus), alias Matheus de NEAPOLI, notarius, p. + 1, 2, 9, etc. Infirmitate detentus, p. 485. + CARARACHE (F. Anricus DE), presbyter, p. 480. + CARARCO (F. G. de), miles, Caturcensis, p. 75. + CARATI (Artaudus), miles, p. 456. + CARAZOLI (Matheus). Vid. _Caragoli_. + CARBONA (F. Raymondus de), p. 107. + CARDALHACO (F. Guillelmus de), p. 74, 105. + CARDEYACO (F. Guillelmus de), p. 125. + CAREL vel CARREL (F. P. du), p. 109, 138. + ---- (F. Radulphus DU), p. 64, 103. + CARITATE (F. Henricus de), p. 89, 109, 138. + CARMELHIS (F. P. de), p. 151. + CARNELLA (F. Matheus de), p. 84. + CARNERII (F. Johannes), p. 111. + CARNOTENSIS BAILLIVIE preceptor, p. 543. + CARON (F. Racinbaudus DE), p. 562. + CARPENTARII (Petrus et Guillelmus), p. 439. + CARREL. Vid. _Carel_. + CARRUCIS (F. Radulphus de), p. 460, 465. + CASCAVELLI (F. Bernardus), p. 106, 131. + ---- (F. Bertrandus), p. 69. + CASNAY (F. Thomas DE), p. 61. + CASSAGNOLI (F. Bonetus), p. 58. + CASSANHAS (F. J.), p. 69. + CASSEME (F. P. de la), p. 150. + CAST (F. Johannes LE), p. 138. + CASTABOLLE (F. Raymondus DE), p. 230. + CASTANHERIO vel CASTANHIER (F. P. de), p. 82, 108, 114. + CASTEL PELEGRI (miracles arrivés à), p. 143. + CASTELLA (lo roi de), p. 143. + CASTELLARIO IN VIROMANDIA (domus Templi de), p. 556. + CASTELLETI Parisiensis prepositus, p. 29, 31. + CASTELLIO SUPER SECCANAM, p. 317. + CASTELLIONE (F. Anricus de), p. 60. + ---- (F. Stephanus de), p. 137. + CASTELLIONETO (F. Petrus de), p. 507. + CASTILHO (F. Stephanus de), p. 70. + CASTRA (F. Johannes de), p. 97, 113. + CASTRE, CASTRI vel CASTRIS (F. Bernardus DE), p. 60, 74, 98, 131. + CASTRI NANTONIS vel LANDONIS prepositus, p. 320, 324, 331. + CASTRODUNI (F. Odo de), p. 540; son interrogatoire, p. 558. + ---- (domus Templi de), p. 559. + CASTRO NOVO (F. Gerardus de), miles, p. 583. + ---- (F. Guillelmus de), miles, p. 69, 102, 106, 130. + CASTRO VETERI (F. Guillelmus de), p. 403. + CASTRUM BERNARDI, Xantonensis diocesis, p. 199, 265, 273. + ---- PEREGRINI (statuta ordinis facta apud), p. 458. + CATHALANO (F. Petrus de), p. 104, 135. + CATHALANENSIS episcopi penitenciarius, p. 563. + CATHALONE (F. Addam de), p. 59. + ---- (F. Ger. de), p. 109. + ---- (F. Petrus de), p. 68. + CATIBOF (F. Jacobus), p. 131. + CAUS vel CAUSO (F. Gerardus DE), miles, Ruthenensis diocesis, p. 27, 81, + 377; son interrogatoire, p. 379. + CAVALERII, CAVALIER vel LE CAVALIER (F. Robertus), presbyter, p. 62, + 107, 116, 159. + CAVALIER (F. Thomas), p. 67. + CAYNEIIS (F. Thomas de), p. 103. + CAYNEIO vel GAYNEIO (F. Humbertus de), p. 575, 628. + ---- (F. Matheus de). Vid. _Caneiis_. + CAYNO, p. 223, 224. + CAYNONE (Lucas de), presbyter, p. 226. + CELLA (F. Helias de), p. 98, 111, 125. + ---- (Hugo de), miles regius, p. 276. + ---- (F. Johannes de), p. 80, 108, 249. + ---- (F. Nicolaus de), p. 41, 108, 368. + CENOMANENSIS episcopus, p. 231. + CERA (F. Guaufredus de), p. 85. + CERCELLIS, SARCELLIS vel SERCELLIS (F. Petrus de), p. 79, 108, 282, 566, + 571; son interrogatoire, p. 574, 583, 628. + CERNAYO (F. Guaufredus de), miles, p. 133. + CERNOY, alias SERNAY, SERNAYO, SERNEYO vel SERNOY (F. Johannes DE), p. + 368, 520, 545, 546, 547, 552. + CHABANAZ (F. Hugo), p. 602. + CHABLEIS vel CHAMBLEIS (F. Petrus de), p. 85, 105, 636. + CHADALEU vel CHADELEU (Petrus DE), canonicus Enesiati, Claramontensis + diocesis, p. 15, 16. + CHADANETO (rector S. Privati de), Mimatensis diocesis, p. 15. + CHADELEU. Vid. _Chadaleu_. + CHAENES (F. J. de), p. 104. + CHALIM (F. Guil.), p. 72. + CHALISTRAT vel CALHISTRAC (F. Helias DE), presbyter, p. 75, 111, 119, + 154. + CHALOTO REGINE (F. Guillelmus de), p. 598. + ---- (domus Templi de), Carnotensis diocesis, p. 598. + CHALOX (Guaufredus, dictus), canonicus ecclesie Perronensis, p. 21. + CHAMAR (F. Jacobus DE), p. 59. + CHAMAROT (F. Jacobus), p. 541. + CHAMAT (domus Templi DE), Claramontensis diocesis, p. 418. + CHAMBLEIS (F. P. de). Vid. _Chableis_. + ---- (Stephanus de), p. 356. + CHAMBONENT, alias CAMBONENT, CHAMBOLENT vel CHAMBONNET (F. Guillelmus + DE), miles, Lemovicensis diocesis, p. 59, 96, 109, 113, 120, 124, + 126, 128, 146, 147, 154, 155, 156, 161, 164, 165, 171, 201, 232, + 259, 260, 262, 275, 277, 281, 286, 562. + CHAMBUCLE vel CHAMBUGLE. Vid. _Campo Bubali_. + CHAMERI (F. Christianus de), p. 73. + CHAMERLENT (F. Aymericus), p. 76. + CHAMES vel CHAMIS (F. Johannes DE), p. 68, 136. + CHAMINANT (F. Hugo DE), p. 114. + CHAMINO (F. Egidius de), p. 108. + ---- (F. Johannes de), p. 74. + ---- (F. Thomas de), p. 232, 233. + CHAMIS (domus Johannis de), Parisius, p. 139, 161. + CHAMMERIACO (F. Christianus de), p. 135. + CHAMPANOYS (F. J. le), p. 104. + CHAMPCUELH vel CHAMPENELHE (F. Arnulphus DE), p. 439, 598. + CHANACO (curatus de), Caturcensis diocesis, p. 230. + CHANANIS (F. Robertus DE), p. 312. + CHANENEYO (F. Milo de), presbyter, p. 135. + CHANTALLONE (preceptor de), p. 120. + CHANTALOP (F.), p. 514. + CHANTALUP, CANTALUPO vel CHANTALUPO (F. Johannes DE), p. 89, 109, 138. + CHAPINI (Joan), clerc, p. 71. + CHARA (F. Johannes LA), p. 62. + CHARINIS (F. Robertus de), p. 85. + CHARMES (F. Robertus DE), p. 106. + CHARMOLHIS (F. Thomas de), p. 66. + CHARNERII (F. Bernardus), p. 58, 110, 140. + CHARNI (F. Milo de), p. 73. + ---- (F. Raynardus de), p. 627. + CHARUT (F. Droco DE), p. 132. + CHARUTO (F. Petrus de), p. 65. + CHASSADAS vel CHAUSSADAS (F. Johannes LA), p. 605, 608, 611. + CHASSANCHA (F. P. de la), p. 136. + CHAT (F. Guillelmus LE), p. 98, 125. + CHATALONO (F. Gerardus de), p. 113. + CHATENHAC (F. Petrus DE), p. 195, 196. + CHAUMERIO (F. Christianus de), p. 104. + CHAURINO (F. P. de), p. 108. + CHAUSSADAS. Vid. _Chassadas_. + CHAVALER (F. Robertus LE), p. 97. + CHAVALIEL (F. P.), p. 131. + CHAYNAY (F. P.), p. 103. + CHELI (F. Baudoynus de), miles, p. 535, 536. + CHENACO (Guillelmus de), canonicus Parisiensis, p. 15. + CHENAY (F. P. de), p. 119. + CHERI (F. P. de), p. 110. + CHERIACO (F. Petrus de), p. 66. + CHERRUTO (domus Templi de), Senonensis diocesis, p. 521, 529, 541, 571. + CHERU (F. Droco de), p. 105. + CHERU, CHERUTO vel CHEURUTO (F. P. de), p. 114, 282, 511. + CHERUTO, CHEURU vel CHEURUTO (F. Gilo vel Egidius de), p. 114, 566; son + interrogatoire, p. 578. + CHEURO vel CHEURUTO (F. Egidius de). Vid. _Cheruto_. + CHEURUTO (F. Petrus de). Vid. _Cheru_. + CHEYNEI (F. Michael DE), p. 598. + CHICUS (Franciscus), domicellus, p. 18. + CHIFELLI vel CHOFILLI (F. decanus de), p. 63, 110. + CHISIACO (F. Johannes de), presbyter, p. 125. + CHOCHIACO (F. Johannes de), p. 137. + CHOFILLI. Vid. _Chifelli_. + CHONLES (F. Oricus), presbyter, p. 106. + CHOQUEII (Aymo), rector, p. 16. + CHOYNEYO (F. P. de), p. 84. + S. CHRISTOPHORO (F. Hugo de), p. 97, 103. + CHUEFFODEVILLE DE CORMALHES (F. Matheus DE), p. 119. + CISSEYO (F. Johannes de), p. 58. + CLAMEROLIS (F. Jacobus de), p. 158. + CLANS (F. Raymondus DE), presbyter, p. 118. + CLARAVALLE (domus de), Parisius, p. 160. + CLARGOR (F. P. de), p. 86. + CLAROMONTE (F. Aymo de), miles, p. 407. + ---- (F. Petrus de), p. 105, 292. + CLEMENS papa, p. 1, 7, 8, 12, 25, etc. + CLERICI (F. Henricus), p. 30. + CLERIMONT (F. Petrus DE), p. 136. + CLERMONT EN BIAUVOISIN (F. P. de), p. 150. + S. CLERO (F. Johannes de), p. 345. + CLICHI (domus Templi DE), Parisiensis diocesis, p. 575. + CLICHIACO vel CLISSI (F. Matheus de), p. 101, 102, 114, 126. + CLIPES (F. Johannes DE), p. 114. + CLISSI (F. Matheus de). Vid. _Clichiaco_. + CLUSA (F. Michael de), p. 647. + COBLANS (F. Jacobus DE), p. 564. + COBRENHI (F. J. de), p. 98. + COCCARDI (Johannes), canonicus, p. 278, 279, 281. + COCHARDI (Petrus), nuncius, p. 15. + COCHIACO (F. Johannes de), p. 71, 72. + COCLARIUS (F.), p. 106. + CODELIN vel CODOLIN (F. Johannes), p. 111, 125. + CODUN (F. Raynaudus DE), p. 464. + COETA (F. Bosso vel Bossa), p. 59, 110. + COHADEBUR (F. Jacobus), p. 60. + COLANCURIS (F. Johannes DES), p. 136. + COLAOURS, COLEURS vel COLLATORIIS (F. Constancius, curatus DE), p. 65, + 103, 118. + COLAY (F. Galterus DE), p. 495. + COLEURS vel COLLATORIIS (F. Jehan de), p. 105, 150. + COLLATORIIS. Vid. _Colaours_ vel _Coleurs_. + COLLEGI (F. Johannes de), p. 553. + COLOMERIIS (preceptor de), p. 583. + ---- (domus Templi de), Meldensis diocesis, p. 503, 504. + COLON (F. Odo DE), p. 133. + COLONGE, LA COLONGNE vel LA COLONGNA (F. Petrus DE LA), miles, + Claramontensis diocesis, p. 59, 96, 107, 124, 155. + COLORIBUS (baillivia Templi de), p. 307, 312. + COLUMBIS (F. Albertus de), p. 287. + COLUMPNA (P. de), diaconus cardinal, p. 9, 10. + COLUMPNIS (F. Arbertus de); son interrogatoire, p. 320. + COMMONT (F. Stephanus), p. 106. + COMPEN (F. Aymo DE), p. 57. + COMPENDIO, CONPENDIO vel COMPINGNE (F. Anricus de), p. 63, 97, 107, 116. + ---- (F. Johannes de), p. 153. + ---- (F. Nicolaus de), p. 77, 104, 134, 624; son interrogatoire, p. 639. + ---- (F. Petrus de), p. 86, 111, 133. + ---- (F. Radulphus de), p. 86, 111, 133, 139, 162. + ---- (F. Stephanus de), p. 84, 103. + CONBORIMO vel CONBRINO (F. Humbertus de), miles, p. 235, 617. + CONDE (F. G. de), p. 85, 132. + CONRIUCLE (F. Johannes DE), p. 511. + CONSTANCIENSIS (Nicolaus), Bajocensis diocesis, notarius, p. 15, 16. + COOPERTO PUTEO (F. Albertus de), presbyter, p. 527, 630. + ---- (domus Templi de), p. 631. + COPIAC, COPIHAC vel COPRIACH (F. Aymericus DE), miles, Lemovicensis + diocesis, p. 97, 107, 124, 155. + COQUARDI (F. Bernardus), p. 105, 117. + ---- (F. Bertrandus), p. 65. + CORBAN (F. Matheus DE). Vid. _Corbon_, p. 97. + CORBEO (F. Johannes). Vid. _Corbon_, p. 66. + CORBEONE (F. Dominicus de), p. 524. + CORBERMONT (domus Templi DE), Morinensis diocesis, p. 491. + CORBES (F. Raymondus DE), p. 69. + CORBIE (F. Jehan de), p. 146. + CORBINHIACO (F. Johannes de), p. 57. + CORBOLIO (F. Johannes de), preceptor Corbolii, p. 515. + CORBON (F. Johannes DE), p. 66, 110. + ---- (F. Petrus DE), p. 70. + ---- (F. Raymondus DE), p. 131. + ---- CORBAN vel CORBONO (F. Matheus DE), p. 58, 97, 103. + CORBONE (F. Symon de), p. 338; son interrogatoire, p. 350. + CORENFLOS, CORRENFLOS, GORRENFLORE vel GORREFLOR (F. Robertus DE), + presbyter, p. 62, 97, 107, 116, 128, 477. + CORMELANO (F. G. de), p. 85. + CORMELE, CORMELLA, CORMELIIS, CORMELHIS vel CORMELLIS (F. Jacobus DE), + p. 74, 103, 136, 540; son interrogatoire, p. 545, 637. + ---- (F. Johannes DE), preceptor de Moysiaco, Meldensis diocesis, p. 79, + 85, 108, 133, 137, 439; son interrogatoire, p. 520, 527. + CORMELES (F. Lambertus DE), p. 60, 72, 103; son interrogatoire, p. 439. + ---- (F. Petrus de), p. 70, 137, 291, 325, 499, 500. + CORMELHIS (F. Thomas de), p. 110. + CORMELIIS (F. Robertus de), p. 70, 421; son interrogatoire, p. 441. + CORMELLIS (F. Remigius de), p. 552. + CORMERSSI (F. Manesseris), p. 518. + CORMESCI, CORMESSI, CORMICIA, CORMISSIACO vel CORNISIACO (F. Symon de), + p. 78, 107, 282, 511; son interrogatoire, p. 517. + CORMOLAN (F. Guillelmus DE), p. 106. + CORNAY (domus prioris DE), p. 125, 156. + CORNAYO (F. Robertus de), p. 132. + CORNISIACO (F. Symon de). Vid. _Cormesci_. + CORPENTHE (F. Johannes DE), p. 110. + CORREANS (domus Templi DE), p. 474. + CORSO (F. Guido de), p. 119, 155. + CORTALDA vel CORTARDA (F. Drago vel Draco de), miles, Tarvensis + diocesis, p. 99, 107, 164. + CORTEMPLE vel COURT TEMPLE (F. Petrus DE), p. 70, 105, 136, 150. + CORTESA (F. Robertus), p. 512. + CORVELLA vel CORVILLE (F. Johannes de), p. 114, 283. + COSTA (F. Johannes), p. 70, 106, 131. + COSTA (F. Raymondus DE LA), presbyter, p. 379, 382. + COURGEMI vel COURGEMIN (domus Templi de), Lingonensis diocesis, p. 593, + 594. + COURT TEMPLE (F. P. de). Vid. _Cortemple_. + COYFER vel COYFIER (F. Johannes), p. 62, 97, 109, 113. + CRAVA (F. Johannes de), p. 73. + CRENAYO vel CRENOY (F. Laurencius de), p. 64, 103. + CREPICORDIO (fratres adducti de), p. 74. + ---- (F. Johannes de). Vid. _Capricordio_. + CRESSETI (F. P.), p. 138. + CRESSON ESSART vel GRESSON ESSART (F. Matheus DE), p. 74, 109, 130, 145, + 146, 165, 511; son interrogatoire, p. 535. + CRETIS (F. Nicolaus), p. 28. + CREVELLO (F. Jacobus de), p. 635. + CREZCIACO (F. Johannes de), p. 441. + S. CRISTOFORI (vicus), Parisius, p. 158. + CROCHET (F. P.), p. 98. + CROTOY (F. Bertrandus DE), p. 547. + CROY (P. Bernerius DE), p. 441. + CRUCI (F. Guaufredus), p. 86. + CUCEYO (F. Julianus de), p. 66. + CUGNERES, CUNHERIIS vel CUNERIIS (F. Raynaudus, Raymondus, Reynardus vel + Reginaldus DE), miles, Belvacensis diocesis, p. 63, 97, 107, 116, + 128, 407. + CULHERET vel LE CULHERIER (F. Addo), p. 83, 153. + CUNHERIIS vel CUNERIIS. Vid. _Cugneres_. + CURTIS (villa de), Lingonensis diocesis, p. 353. + CYPRI preceptor, p. 562. + CYPRUM, p. 213, 217, 219. + +D + + DALHI vel DEILLI (F. Hugo), p. 153, 622. + DAMPNO MARTINO (F. P. de), presbyter, p. 84, 105, 132. + DANGONVILLA (F. Jacobus de), p. 631. + DANISA (F. Johannes), p. 135. + DASPEL (F. Anricus), p. 130. + DATIES (F. P.), p. 153. + DAVERONS (F. Lambertus), p. 132. + DAVID (F. Hugo), presbyter, p. 292. + DAVISE (F. Johannes), p. 68. + DEILLI. Vid. _Dalhi_. + DELPHINI (F. Guido), miles, Claramontensis diocesis, p. 377; son + interrogatoire, p. 415. + DICIME (F. Seguin de), p. 125. + DICTO BONO (F. P. de), p. 137. + DICURE (F. Guillelmus), p. 559. + DIENNE vel DYONA (F. Seguinus DE), p. 99, 111. + DIGI (F. Guillelmus), p. 108, 114. + DIUNCURIA (F. Johannes de), p. 132. + DIVIONE (F. Benignus de), p. 302. + ---- (F. Dominicus de), p. 68, 132, 624; son interrogatoire, p. 632. + DIVIONE (F. Johannes de), p. 302, 356, 402. + ---- (F. Stephanus de), presbyter; son interrogatoire, p. 301. + ---- (domus Templi de), p. 303, 304. + DOIMONT. Vid. _Domont_. + DOIS vel DOY (F. Petrus DE), p. 98, 111, 125. + DOLA (F. Anricus de), p. 437, 632, 633. + DOMIBUS (F. Evrardus de), p. 66, 110. + DOMNECURIA (F. Johannes de), p. 569. + DOMNON (F. Arnulphus DE), p. 84. + DOMO DEI (F. Johannes de), p. 106. + ---- AU MOYNE (F. J. de), p. 86. + DUMO VIVARIA (F. Petrus de), p. 407. + DOMONT vel DOIMONT (F. Stephanus DE), p. 86, 133, 153, 158, 540; son + interrogatoire, p. 556. + DOMPUHO (F. Hugo de), p. 234. + ---- (domus Templi de), Xantonensis diocesis, p. 265. + DOMPUT (F. Arnulphus), p. 119. + DONA PETRA vel DOURA PETRA (F. Odo de), presbyter, p. 287; son + interrogatoire, p. 306. + DONARCAN (F. Anricus), p. 509. + DONDE DEI (Floriamons), de Mantua, notarius, p. 15, 16, 21, etc. + DORBIS (F. Johannes), p. 64. + DORDANO (F. Guido de), preceptor de Sanceyo, p. 411. + DORGES (F. J.), p. 85. + DORMANT (F. Arnulphus DE), p. 103. + DORMAYS (F. Johannes DE), p. 68. + DORMELES vel DORMELLIS (domus Templi DE), p. 320, 321, 322. + DORMELLI (F. Guillelmus), p. 106. + DORMELLIS (F. Robertus de), presbyter, p. 66, 110, 153. + DORMELLIS. Vid. _Dormeles_. + DOUAY vel DUACO (F. Philippus DE), p. 60, 97, 107, 131. + DOURA PETRA (F. Odo de). Vid. _Dona Petra_. + DOY (F. Petrus DE). Vid. _Dois_. + DUACO (F. Philippus de). Vid. _Douay_. + DUCAMUR (F. Gerardus), p. 117. + DUCIS (F. Johannes), p. 65, 105, 117, 424. + DUNGALET (F. Radulphus), p. 119. + DUNO (F. Fulco de), p. 78. + DUSSEAM (F. Johannes), p. 62. + DYONA (F. Seguinus de). Vid. _Dienne_. + +E + + EBRARDI (F. Bernardus), p. 230. + EBROICIS (Colardus de), alias DE Evreis, p. 145, 147. + ÉCOLIERS (ordre des), p. 140. + ELIBE vel OLIBE (F. Johannes), p. 69, 106. + ELLEMOSINA (F. Johannes de), p. 78, 107, 283, 566; son interrogatoire, + p. 588. + ---- (F. Stephanus de), p. 119, 155. + EMALIANDUS (F.), p. 395. + ENAPES (F. Petrus DE), p. 61, 103. + ENCREYO (F. Gilletus de), p. 232; son interrogatoire, p. 349. + ENDEBURT vel ERDENBORT (F. Enricus), p. 60, 131. + ENESI (F. Radulphus de), p. 377. + ENFFANT (F. Guillelmus L'), p. 338, 345. + ENONIA (F. Galterus de), p. 154. + ENONIA (F. Johannes de). Vid. _Annonia_. + ENVAL (F. Thomas), p. 214. + ERDENBORT (F. Anricus DE). Vid. _Endeburt_. + ERRIVILLA (F. Dionisius, curatus de), p. 84. + ERVEI (F. Guaufredus), p. 106. + ESCARPA (F. Petrus), p. 465. + ESPALHI (F. Martinus de), p. 562. + ---- (domus Templi de), p. 317, 350, 395, 628. + ESPANBART, ESPANLART, ESPARLART vel ESPAULART (F. Guillelmus), p. 65, + 78, 105, 117. + ESPANHEYO (F. Stephanus de), p. 66. + ESPANHI (F. Laurencius preceptor D'), p. 70. + ESPES (F. Poncius), p. 69, 107, 130. + ESPINATZ (F. Guillelmus DE L'), p. 418. + ESTA (F. Galterus D'), miles, p. 410, 461. + ---- (F. Garnerius de), p. 536. + ESTAMIS (F. Thomas de), p. 108. + ESTANHAC (Seguinus D'), p. 611. + Ste EUPHÉMIE (reliques de), p. 143. + S. EUSTACHE (la pointe), à Paris (poncta S. Heustachii), p. 132. + EVEREYO (F. Egidius de), p. 85. + EVREIS (Colardus de). Vid. _Ebroicis_. + EXORDONUM, p. 240. + EYMONT (domus Templi D'), Ambianensis diocesis, p. 373. + EYNARDI (F. G.), p. 85. + +F + + FABRI (F. Guillelmus), p. 74, 596, 614; son interrogatoire, p. 614. + ---- (F. Humbertus), p. 66. + ---- (F. Johannes), p. 601. + FALESIA vel FALLASIA (F. Gervasius de), p. 73, 104. + FALESIA (F. Michael de), p. 430. + ---- (domus Nicolai de), Parisius, p. 153. + FALLEGIO (Johannes de), presbyter, p. 174. + FANRIA (Johannes LA), presbyter, p. 612. + FARRA (F. Guaufredus de), p. 105. + FASSATENSIS monasterii prepositus, p. 176. + FAVAROLIS vel FAVEROLIS (F. Enricus de), p. 68, 104, 132, 624; son + interrogatoire, p. 634. + FELHEYO (F. Johannes de). Vid. _Folhayo_. + FELLINIS (F. Gervasius de), p. 73, 104, 135. + ---- (F. Johannes de), notarius, p. 111, 113, 160. + FERER (F. Gaufredus DE LA), p. 132. + FERITATE (F. Symon de), p. 84. + ---- GAUCHERII (domus Templi de), p. 532. + ---- VILLENOLII (F. Symon de), p. 103. + FERRERIIS (F. Guido de), presbyter, p. 64. + S. FIACRO (F. Miletus de), p. 102. + ---- (F. Milo de), presbyter, p. 520. + FILHOLI vel FILIOLI (Bernardus), canonicus Lemovicensis, notarius, p. + 15, 16, 21, 113, etc. + FINEL (F. Raymondus), p. 70. + FISCANENSIS abbatis domus, p. 331. + FLAMENGI (F. Lambertus), p. 74, 103, 136. + ---- (F. Nicolaus), preceptor de Latigniaco Sicco, p. 331, 422, 431. + ---- (F. Robertus), p. 66, 110, 153, 243. + FLANDRES (F. Gossein, commandeur de), p. 146. + FLAVACURIA (G. de), archidiaconus Rothomagensis, p. 16. + FLES vel FLEYS (F. Michael DE), p. 85, 105, 132. + FLEYO (F. Marcilius de), p. 64, 108. + FLEYS (F. Michael DE). Vid. _Fles_. + FLOER (F. Marsiletus DE), p. 114. + FLORIACO IN BERIA (F. Symon de), p. 103. + FLOTE (dominus Guillelmus), p. 187. + FLOYRAC (Esquius DE), de Biterris. + FOBERTI vel FOUBERTI (F. Petrus), p. 62, 97, 109. + FOCHAREN (F. Odo DE), miles Burgondus, p. 549. + FOLHAYO vel FOLHEYO (F. Johannes de), p. 422, 424, 598. + FOLIE (F. Ranaus de la), p. 39. + FONT (F. Ambertus LA), p. 131. + ---- (F. Symon la), p. 119. + FONTANCORT (F. Egidius DE), p. 114. + FONTANES (F. Reginardus DE), p. 118. + FONTANETO (F. Johannes de), p. 111, 125. + FONTANETOS (preceptor DE), p. 137, 300. + FONTANEYO (F. J. de), p. 99. + FONTANIS (F. Arnulphus de), p. 85, 86, 133. + ---- (F. Petrus de), p. 77, 496, 645. + ---- SUBTUS MONTEM DESIDERII (domus Templi de), p. 464. + FONTANOYS (domus Templi DE), p. 636. + FONTANVILLA (F. Johannes de), p. 139. + FONTAYNES (F. Raynaldus DE), p. 65, 103. + FONTE (F. Guillemus de), p. 108; son interrogatoire, p. 619. + FONTENAYO (domus Templi de), Lingonensis diocesis, p. 356. + FONT LEZENTORT (domus Templi DE), Lemovicensis diocesis, p. 608. + FORE AGULA (F. Ger. de), p. 70. + FOREST (F. Johannes LA). Vid. _Foresta_. + ---- (domus Templi vocata), Ambianensis diocesis, p. 243, 444. + FORESTA (F. Guillelmus de), p. 66. + ---- (F. Johannes de), p. 65, 66, 104, 118, 346. + ---- (F. Petrus), p. 105. + FORT DE VIN (F. Johannes), p. 68, 104, 132. + FOUBERTI (F. P.). Vid. _Foberti_. + FRAHENVILE (F. Hugo DE), p. 488. + FRANCEYS (F. Arnulphus LE), p. 74. + FRANVILLE (F. J. de), p. 87. + FRAYVILLA (F. Johannes de), p. 162. + FREANVILLA (F. Johannes de), p. 111, 133. + FRECOY prope LOCHES (preceptor domus DE), p. 228. + FREDERICUS (imperator), p. 33. + FREMECURIA (F. Radulphus de), miles, p. 627. + FREMEYO, FREMIO, FRENAYO vel FRENOY (F. Radulphus de), p. 83, 106, 153, + 243, 363. + FRENEXO (domus Templi de), Trecensis diocesis, p. 580. + FRENOY (F. Radulphus DE). Vid. _Fremeyo_. + S. FRIACHIO (F. Milo de), p. 64. + FRISONE vel FRISONRE (F. Robertus), p. 504, 505. + FUEL (F. Raymondus DE), p. 131. + FUGO (F. Guillelmus de), miles. Vid. _Fuxo_. + FULCANDI CURIA (F. Egidius de), p. 159. + FUNIS (F. Thomas de), p. 307. + FURCHIS (domus Templi de), Senonensis diocesis, p. 499. + FURNO (F. Johannes de), alias DE TORTAVILLA, p. 41, 114, 471, 567. + FUSIHAC (F. J. de), p. 97. + FUXO (F. Guillelmus de), miles, Appamiensis diocesis, p. 69, 107, 130, + 139, 148, 165. + +G + + GAANHE (F. Bernart), p. 131. + GABEER (F. J.), Vid. _le Gambier_. + GABILONE (F. Hugo de), miles. Vid. _Cabilone_. + GADOLIN (F. Matheus), p. 138. + GAFEL (F. Philippus), p. 74. + GAFET, GAFFEL vel GAFFELLI (F. Bernardus), p. 243, 469, 482. + GAGNEOR (F. Guillelmus LE), p. 348. + GALABRI vel GALABRII (F. Helias), p. 614, 617. + GALABRII (F. Guaufredus). Vid. _Calabri_. + GALET vel DE GALETO (F. Radulphus DU), p. 84, 103. + GALHARDI (F. Jacobus), p. 98. + GALLO (F. Bernardus de), p. 118. + GALTERUS (F.), p. 514. + GAMACHES (F. Anricus DE), presbyter, p. 359, 488. + ---- (F. Hugo DE), p. 368. + GAMBAEUR (F. Guillelmus LE), p. 437. + GAMBE (F. Johannes, dictus LA), p. 250. + GAMBER DE GRANDE VILLARII (F. Johannes), p. 107. + GAMBIER vel GABEER (F. Johannes LE), p. 65, 114, 446; son + interrogatoire, p. 471. + GAMONE (F. Hugo de), miles, Ruthenensis diocesis. Vid. _Calmonte_, p. + 377. + S. GANBURGE (preceptor). Vid. _Agate_. + GANCIN (F. Thomas), p. 540. + GANDANO (F. Gossoynus de), p. 65, 105. + GANDE (F. Petrus), p. 321, 450. + GANDELIN (F. Johannes), p. 98. + GANDELIN vel GONDELIN (F. Matheus), p. 98, 109. + GANDETI vel GANDOTI (F. Gerardus), p. 98, 109, 138. + GANDI (F. Theobaldus), p. 418. + GANDICHI (F. Radulphus), p. 297. + GANDOTI (F. Gerardus). Vid. _Gandeti_. + GANDUHON (F. Radulphus DE), p. 71. + GANERII (F. J.), alias ANUCUPE, p. 87. + GANHEL (F. Bonetus), p. 110. + GANHEUR (F. Johannes, dictus LE), p. 307. + ---- (F. Lambertus LE), p. 504. + ---- (F. Renardus LE), p. 543. + GARA (F. Ancelinus), miles, et Stephanus ipsius frater, p. 454. + GARDA vel GARDIA (F. Stephanus de), presbyter, p. 59, 110, 160. + GARINUHI (F. Oddo de), p. 84. + GARRUFIS (F. Johannes de), p. 331. + GARSON (F. Guido DE), p. 111. + GAS (F. Johannes LE), p. 109. + GAST (F. Bertrandus), p. 125. + GASTINESIO (F. Petrus de), p. 598. + GAT (F. Guillelmus LE), p. 111. + GATZ (F. Guillelmus), miles, p. 509. + GAUCHER (F. Guillelmus), p. 342. + GAUDE (F. Petrus), p. 515. + GAUDINI (F. Guillelmus), miles, p. 558, 559. + GAYNEIO (F. Humbertus de). Vid. _Cayneio_. + GEANS (F. P. de), p. 80. + GELBOE (domus Templi DE), Lingonensis diocesis, p. 561. + GELLA vel LA GELLA (F. Nicolaus DE), p. 80, 283. + GENCILS (domus Templi DE), p. 602. + GENEF (F. Girardus DE), p. 118. + S. GENEFA (F. Johannes de), p. 283. + GENEFLE (F. Gerardus DE), p. 65, 103. + ---- (F. Johannes DE), p. 64, 108, 114. + GENTEVILLA (F. Albertus de), p. 108. + GENTILS vel DE GENTILS (F. Johannes), p. 110, 131. + GERBE (F. Jacobus), p. 67. + GERMILLA (F. Albertus de), p. 64. + GERMILLA (F. Humbertus de); son interrogatoire, p. 560. + GI vel GII (F. Guillelmus de), p. 283, 540; son interrogatoire, p. 564. + GIBELLINI (F. Petrus), p. 63, 106. + GIFLI (F. Ponsardus de), p. 114. + GII. Vid. _Gi_. + GIRESET (F. Guillelmus), p. 110. + GISI, GISIACHO, GISIACO vel GYSIACO (F. Radulphus de), preceptor + Campanie, p. 35, 82, 254, 256; son interrogatoire, p. 394, 475, 520, + 521, 567, 571, 575, 578, 583, 628. + GISI (F. Baudoynus vel Baldoynus de), p. 67, 104, 126, 575. + GISI (F. Johannes de), presbyter, p. 67, 104; son interrogatoire, p. + 566. + ---- (F. Ponsardus de), p. 36, 80, 108, 254, 256, 521, 639. + GISIACO (F. G. de), p. 78. + ---- (F. Matheus de), miles Belvacensis, p. 80. + GIVRESOY (F. Guillelmus DE), et Hugo nepos suus, p. 160. + GIVRISACO (F. Guillelmus de), p. 165. + GIZORCIUM (fratres capti apud), p. 250. + GLADIO vel GLODIO (F. Raymondus de), p. 73, 105. + GLANO vel GLEVON (F. Bartholomeus de), p. 337; son interrogatoire, p. + 344. + GLODIO. Vid. _Gladio_. + S. GLODOALDI (domus episcopalis), p. 178, 182. + GLORIA (F. Guillelmus, dictus), p. 447. + GOCTA DE PAYRATO (F. Bosso), p. 98. + GODANDI (F. Radulphus), p. 567. + GODOFREDUS, preceptor Brie, p. 505. + GOLFERIUS (F.), presbyter, p. 418. + GOLSA (F. Hugo). Vid. _Gossa_. + GOMERIMONTE (domus Templi de), Morinensis diocesis, p. 372. + GONAVALA vel GONAVILLA (F. Guaufredus de), miles, preceptor Pictavie et + Aquitanie, p. 88, 120, 514, 604. + GONDE (F. Guillelmus DE), p. 105. + GONDELIN (F. Matheus). Vid. _Gandelin_. + GONESSA (F. Guillelmus de), p. 575. + GONRISAN (F. G. de), p. 98. + GORENFLORE. Vid. _Corenflos_. + GORION (F. Lambertus DE), p. 86, 105. + GORREFLOR. Vid. _Corenflos_. + GORSOLAS (F. Stephanus las), p. 601; son interrogatoire, p. 604, 614. + GORZO (F. Guido de), p. 76. + GORZOL (F. Lambertus DE), p. 132. + GOSSA vel GOLSA (F. Hugo), p. 76, 105. + GOSSEIN (F.), commandeur de Flandres, p. 146. + GOSTRO (F. Helias de), p. 77. + GOYHI (F. Robertus de), p. 368. + GRANDIS (Johannes), p. 21. + GRANDI SILVA (domus Templi de), Ambianensis diocesis, p. 472. + GRANDI VILLARII vel GRAND VILAR (F. Clemens de), p. 74, 109, 130. + GRANDI VILLARII (F. Garinus de), presbyter, p. 291, 368, 445, 482, 491, + 535, 556, 622. + ---- ---- (F. Radulphus de), p. 64, 65, 105, 108, 117, 371, 494. + ---- ---- (F. Robertus de), p. 86, 365. + GRANGIA (Johannes de), Meldensis archidiaconus, p. 533. + GRANT (F. Guillelmus), p. 628. + ---- (domus Johannes LE), Parisius, p. 164. + ---- (domus Templi DE), p. 622. + GRECIS (F. Jacobus de), p. 70. + GREMELIO (F. P. de). Vid. _Grimenilio_. + GRENULHII (F. Oddo de), p. 119. + GRESILH (F. P.), p. 119. + Sta GRESA (F. P. de), p. 65, 108, 114, 282. + GRESSIBUS (F. Johannes de), 446; son interrogatoire, p. 487. + GRESSON ESSART (F. Matheus DE). Vid. _Cresson Essart_. + GREVILLA (F. Albertus de), p. 540. + GRI (F. Stephanus DE), p. 636. + ---- (F. P. le). Vid. _le Gris_. + GRIFERII (F. Petrus), miles de Alvernia, p. 644. + GRILHOT (F. Johannes), p. 297. + GRIMENILIO, GREMELIO vel GRUMENILIO (F. P. de), presbyter, p. 65, 159, + 183, 567. + GRIS (F. Petrus LE), p. 63, 97, 116, 130. + GRISI vel Grissi (F. P. de), p. 84, 103. + GRISELLI (F. Petrus), p. 107. + GRISSEL vel GRISSET (F. Philippus), p. 103, 136. + GRISSI. Vid. _Grisi_. + GROCHETI (F. P.), p. 109. + GRUMENILIO (F. P. de). Vid. _Grimenilio_. + GUERTELLI (F. P.), p. 98. + GUILHEVAL vel GUILHERVAL (F. Guillelmus DE), p. 84, 119. + GUILLELMI (F. Arnaudus), p. 99. + GUILLELMI (F. Raymondus), miles Convenarum, p. 73, 75, 105. + GUILLELMI de BENCHA (F. Raymondus), p. 105. + ---- DE BENEL (F. Raymondus), miles, p. 118. + ---- DE LON vel DAULO (F. Arnaudus), p. 107, 164. + ---- de Salis (F. Raymondus), p. 118. + GUILLELMUS (F.), pastor porcorum domus Templi de Valeure, p. 524. + ---- (F.), presbyter, p. 429. + GUISA vel GUISE (F. Arnulphus de), p. 359, 488. + GURRISACO (F. Guillelmus de), p. 57. + GYSIACO. Vid. _Gisi_. + +H + + HANCURIA (preceptor de), p. 377. + HANONIA (F. Johannes de). Vid. _Anonia_. + HENESI (F. Johannes de), p. 174. + HENREGEA (domus de), Parisius, p. 159. + HENTINGENTIS (F. Henricus de), p. 153. + HERBLAY (F. P. de), p. 132. + HERMENOVILLA (F. Aymonus de), p. 133. + HERMENOVILLE (F. Radulphus DE), p. 106. + ---- (F. Robertus de), p. 85, 133. + S. HEUSTACHII poncta, Parisius. Vid. S. _Eustache_. + S. HILARIO vel S. ILARIO (F. Clemens de), presbyter, p. 99, 111, 125. + S. HILLARIO (F. Johannes de), p. 234. + HONDREE, ODREE vel ORDEE (domus Nicolai), Parisius, p. 132, 139, 162. + HONORELLI, alias DE HONORELLO vel ONERELLO (F. Anricus), p. 89, 109, + 138, 152. + HÔPITAL (ordre de l'), p. 140. + HUBERTUS (F.), p. 351. + HUCE (domus Guillelmi DE LA), Parisius, p. 113. + HUGONIA (F. Hugo la), p. 601, 604; son interrogatoire, p. 616. + HUMBALDI vel UMBALDI (Bernardus), Barchionensis diocesis, notarius, p. + 15, 16, 21, etc., 113, etc. + HUMBERTUS (F.), p. 522. + +I + + S. ILARIO (F. Clemens de). Vid. S. _Hilario_. + ILLINO (Berlio de), Viennensis diocesis, p. 456. + ---- (Gerardus de), p. 457. + INFERNO (F. Adam de), p. 68, 104, 132, 139. + INGALTERRA (le Roy de), p. 143. + INSULA BOCHARDI (preceptor de), p. 177, 178, 222, 223, 224, 225, 227. + INTEGENTIS (F. Albertus de), presbyter, p. 109. + INTER DUO MARIA (preceptor de), p. 268. + INTEYO (F. Jullianus de), p. 109. + +J + + JACOB vel JACOBI (F. Andreas), p. 110, 131. + JACOBUS (F.), agricola domus de Mormant, Lingonensis diocesis, p. 435. + JACOSI (F. Johannes), p. 230. + JACOTI (F. Andreas), p. 58. + JAFET vel JAFFET (F. Deodatus vel Dorde), p. 70, 106, 131. + JAMVALLE, JANVALLE, JEMVAL vel JEMVILLE (F. Thomas DE), p. 64, 108, 243; + son interrogatoire, p. 443, 452, 460, 465. + JAMVILLA, JAMVILLE, JANVILLA, JEMVILLE vel YEMVILLA (Johannes vel Johan + de), huissier d'armes du roi, gardien des Templiers, p. 32, 71, 124, + 173, 264, 270, 348, 463. + JAMVILLA (F. Johannes de), p. 66, 110, 113. + JANS (F. P. de), p. 108, 114, 282. + JANVALLE, JANVILLA. Vid. _Jamvalle_, _Jamvilla_. + JAURENEN (F. Stephanus), p. 98. + JEMVILLE (F. Arbetus DE), p. 114. + JEMVILLE. Vid. _Jamvalle_, _Jamvilla_. + JEZ (F. Symon de), presbyter, p. 571, 583. + JOCRO vel JOTRO (F. Helias de), p. 104, 134, 511; son interrogatoire, p. + 531. + S. JOCRO (F. Humbertus de), miles. Vid. S. _Jorgio_. + JOFFRIDUS, Magister ordinis, p. 645. + S. JOHANNE (F. Bertrandus de), p. 230. + JOHANNES (F.), agricola domus de Mormant, Lingonensis diocesis, p. 435. + JOHANNES, Lingonensis episcopus, p. 298. + JONNEYO (F. Dominicus, preceptor de), p. 104. + S. JORGIO, S. JOCRO, S. JORIO vel S. JORRE (F. Humbertus de), miles, + Viennensis diocesis, p. 114, 282, 377; son interrogatoire, p. 406, + 413, 628. + JORIO (F. Consolinus de), miles Caturcensis diocesis. + S. JORIO (F. Gaucelinus de), miles, p. 389. + JOTRO (F. Helias de). Vid. _Jocro_. + JUBINI (F. P.), p. 98. + JULIANUS, presbyter, p. 635. + JURADE (Hugo), p. 299. + JURIACO (domus Templi de), Rothomagensis diocesis, p. 461. + JURIACO (F. Arbertus de), p. 627. + JUSSIACO LE CHANDIER (domus Templi de), Bituricensis diocesis, p. 418. + S. JUST vel de S. JUSTO (F. Baudoynus DE), p. 87, 232; son + interrogatoire, p. 241, 452, 460, 465, 468. + S. JUSTO (F. Johannes de), p. 63, 97, 107, 116, 128, 243, 443; son + interrogatoire, p. 468. + ---- (F. Petrus de), p. 74, 109, 130, 446; son interrogatoire, p. 474. + ---- (F. Robertus de). Vid. _Belvaco_. + JUVIGNACO vel JUVINIACO (F. Johannes de); son interrogatoire, p. 229, + 445. + +L + + LABORATOR (F. Geraldus), p. 524. + LAFON (F. Gilbertus), p. 58. + LAFONS (F. Guillelmus de), p. 114. + LAFONT (F. Lambertus), p. 110. + LAGORSE (F. Johannes), p. 230. + LALAMANS (F. Anricus), p. 66, 110. + LALANSA (F. Stephanus de), p. 89. + LALHAVAL (F. P. de), p. 97. + LAMBRE (F. Arnulphus), p. 131. + LAMINA (F. P. de), p. 137. + LAMON (F. Stephanus DE), p. 76. + LANA CURIA (F. Egidius de), p. 74. + LANCELOTI (F. Guillelmus), p. 112. + LANCHIVILLA (F. Tossanz), p. 79. + LANDESI (F. Henricus de), p. 174. + LANDEVILLA (F. Reginaldus vel Renaudus de), p. 85, 105, 132. + LANDRES (F. Petrus DE), p. 69, 104, 129, 130. + LANDULPHUS S. ANGELI, diaconus cardinal, p. 4. + LANGIVILLA (domus Templi de), p. 397. + ---- LANGIVILE, LANHIVILLA vel LINGIVILE (F. Johannes de), presbyter, p. + 85, 133, 325, 397, 494, 567, 577. + ---- (F. Nicolaus de), p. 85, 133. + LANGLEYS (F. Albrinus), p. 106. + LANHIVILLA (F. Johannes de). Vid. _Langivilla_. + LANHIVILLA (F. Toysanus de), p. 107, 283. + LANS (F. Guillelmus DE), p. 348. + LANZALOT (F. Guillelmus), p. 119. + LARCHANT vel LARCHAMP (F. Raynerius DE), p. 27, 78, 115, 283, 447, 459; + son interrogatoire, p. 494, 598. + LATA PETRA (F. Hugo de), p. 614. + LATENGNI vel LATINGI (Guillaume de), gardien des Templiers, p. 128. + LATI (F. Guillelmus, curatus de), p. 568. + LATIGNIACO (F. Petrus de), p. 74, 362, 365, 624. + ---- SICCO (F. Gualterus de), p. 114. + ---- ---- (F. Guido de), p. 79. + ---- ---- (F. Guillelmus de), p. 64, 108. + ---- ---- (F. Nicolaus, preceptor de). Vid. _Flamengi_. + ---- ---- (F. Oddo de), p. 86. + ---- ---- (F. P. de), presbyter, p. 114. + ---- ---- (F. Raynaldus de), presbyter, p. 499. + LATINGI (Guillaume de). Vid. _Latengi_. + LATINGI (domus Guillelmi de), Parisius, p. 164. + LATINIACO (domus abbatis de), Parisius, p. 159. + ---- (F. P. de), p. 109. + LATOR (F. Aymericus), p. 99, 111, 125. + LATRE (F. Johannes DE), p. 491. + LAUDEFEY (F. Gobertus DE), p. 407. + LAUDINESIO (F. Petrus, preceptor de), p. 410. + LAUDUNENSIS episcopus, p. 468. + LAUDUNO (F. Gerardus de), p. 250. + LAUGONIA (F. Hugo), p. 614. + LAUNAY (F. Geraldus DE), p. 223. + LAURENCIUS (F.), preceptor de Mormant, Lingonensis diocesis, p. 435. + S. LAURENT (ordre de), p. 140. + LAVANDERII (F. Bernardus), p. 403. + LAVINE (F. Petrus DE), p. 70, 71. + LAVIONE (F. Johannes de), p. 115. + LAYME (F. Robertus DE), p. 174. + LEBURHAC (F. Iterius DE), miles, p. 119, 154. + LECHAREM (F. Ricardus), p. 114. + LECHUNO (F. Symon de); son interrogatoire, p. 364. + LEGAN (F. Nicolaus), p. 87. + LEGIONE (F. P. de), p. 178. + LEGNI (F. Petrus de), p. 445. + LEGNOVILLE (F. Toumez de), p. 115. + LEHERI (F. P.), p. 138. + LEMOSIS (F. Johannes), p. 58. + LEMOVICENSIS episcopus, p. 1, 2, etc. p. 139. + LEMOZIN (F. Johannes), p. 131. + LENFFANT (F. Guillelmus), p. 338, 345. + LENHI (F. P. de), p. 154. + LENHIVILLA (F. Tonzsanus de). Vid. _Lanhivilla_. + LENNAUBE (F. Johannes), p. 110. + LEODIO (F. Guillelmus de), p. 193. + S. LEONARDO (F. Guillel. de), p. 61, 97, 109. + ---- (F. Johannes de), p. 160, 165. + LEOPARDI (F. Ricardus), p. 85. + LEPLECHE (F. Guillaume de), p. 146. + LERAN (F. Reynerius DE), p. 108. + LESCOLHE (F. Robertus), p. 317, 351. + LEUCINO (F. Thomas de), p. 646. + LEURAGE (domus Templi DE), p. 145. + LEURECHIRES (F. Philippus DE), p. 477. + LEVELA (F. Dominicus), p. 230. + LEYMA (F. Naucherius de), p. 297. + LEYSCIN (domus Templi DE), Morinensis diocesis, p. 481. + LICON (F. Stephanus), p. 84. + LIENCOURT vel LIENCURIA (F. Galterus DE), miles, p. 501, 518, 628. + LIGNERIIS (F. Allemanus de), p. 446. + LIGNI (F. P. de), p. 482. + LIGOSSA (F. J.), p. 98. + LIMASSO (domus Templi de), p. 562. + LIMAY (F. Petrus DE LA), p. 57. + LINACHE (F. Johannes), presbyter, p. 518. + LINERIIS (F. Alelinus de); son interrogatoire, p. 479, 491. + ---- (F. Martinus de), p. 62. + ---- (F. Symon de), p. 62. + LINGIVILE (F. J. de). Vid. _Langivilla_. + LINGONIS (F. Gerardus de), presbyter, p. 64. + ---- (F. Guido de), p. 620. + LIONS (F. Symon de), p. 338. + LIOS (F. Hugo DE), p. 614. + LIRIS (F. Guillelmus de), miles, p. 509. + LOAGES (domus Templi DE), Trecensis diocesis, p. 522. + LOBESTER (F. Arnaudus DE), p. 268. + LOBURHAC (F. Iterius DE), miles. Vid. _Leburhac_. + LOCAVERIS (F. Christophorus de), p. 86. + LOCHAN (F. J.), p. 104. + LOER (F. P.), p. 98, 109. + LOERNIA (F. Petrus de), presbyter, p. 317. + LOGANS (F. Nicolaus), p. 111. + LOMBARDIE (F. preceptor), Vid. _Canellis_. + LOMBIACO vel LOMBIHACHO (F. Iterius de), miles Lemovicensis, adductus de + Pictavia, p. 111. + LOMONE (F. J.), p. 86. + LON (F. Arnaudus Guillelmi DE), Vid. _Guillelmi_. + LONGA VALLE (F. Bertrandus de), miles, p. 379. + LONGNI (F. P. de), p. 120. + LONIHIS (F. P. de), p. 75. + LONSO (F. P. de), p. 293. + LONVI (curatus de), p. 633. + LOPIERA (F. Reginaldus DE LA), p. 337. + LOQUETI (F. Johannes), p. 138. + LORINHE (F. Gerardus DE), p. 58. + LORPERIIS (F. Guillelmus de), p. 135. + LORSCIUS (F. Johannes de), p. 114. + LOSA (F. Stephanus de), p. 109, 138, 418. + LOTORINGI (F. Guillelmus), p. 499, 500. + ---- (F. Theobaldus), p. 630. + LOTORINGIA (F. Guillermus de), miles, p. 586. + LOUETI (Johannes), notarius, p. 113, 162, etc. + LOUVENCURT (F. Andreas DE), p. 130. + LOVENCURT (F. Egidius DE), p. 109. + LOVIER (F. Petrus, dictus), p. 418. + LOYCHON (F.), p. 129. + LOYSON (F. Petrus DE), p. 287; son interrogatoire, p. 328. + ---- (domus Templi DE), Morinensis diocesis, p. 491. + LOZON (F. Johannes), p. 130. + LUCHIACO (F. Odo de), p. 518. + LUCUMDELLA (vicus de), Parisius, p. 153. + LUGNET (F. J. de), p. 98. + LUGNI vel LUGNIACO (F. P. de), p. 111, 119. + LUIER (F. Thomas DE), p. 85. + LUPERIIS (Johannes de), canonicus, p. 16. + S. LUPO (F. Johannes de), p. 283, 421; son interrogatoire, p. 431. + ---- (F. P. de), p. 77, 104, 134. + LUQUETO (F. Johannes de), p. 109. + +M + + MACI (F. Galterus de), p. 124. + ---- (F. Sancius de), miles, p. 155. + MADIIS (preceptor de), p. 617. + MADIT (F. Petrus DE), miles, p. 193, 513. + S. MAGLORII abbacia, Parisius, p. 131, 140. + MAGNA SOPANA (domus Templi de), Ambianensis diocesis, p. 373. + MAIACO (F. P. de), p. 118. + MAINILIO ALBRICI (F. Guido de), p. 103. + ---- (F. Jean de), p, 103. + MAINLE (F. Johannes LE), p. 66. + MAIZ (domus Templi DE LAS), p. 235. + MALAMORT vel MALAMORTE (F. Johannes DE), p. 58, 110. + MALESIS vel MALEZIS (F. Renaudus de), p. 109, 113. + MALHACO (F. P. de), p. 75, 105. + MALIANI (F. Petrus), p. 62, 109, 113, 120, 604, 617. + MALIAS (F. Durandus), presbyter, p. 512, 513. + MALICONDUCTUS (Michael), canonicus Ebroicensis, p. 278, 279, 281. + MALIP (F. Joh. dictus DE), p. 69. + MALLE (F. Gobertus DE), p. 40, 114. + MALO MONTE (F. Guaufredus de), p. 61, 97, 109, 113. + MALO MONTE (F. Guido de), miles, p. 604, 617. + MALON (F. Johannes), p. 62, 97, 109, 113. + MALO PASSU (F. Poncius de), p. 58, 103. + ---- REPASTU (domus Templi de), aliter DOMUS VILLE DEI JUXTA STRAPIS, + Carnotensis diocesis, p. 543, 626. + MALVO (F. J. de), p. 104. + S. MAMERTO (F. Petrus de), p. 566; son interrogatoire, p. 586. + MAMILIO (F. Michael de), p. 118. + MANACHIVILLA (F. Gerardus de); son interrogatoire, p. 624. + MANACO (F. Johannes de), vel DE AQUA SPARSA, presbyter, p. 418. + MANBERCHIM (F. Joh. DE), p. 68. + MANBRESSI (F. Johannes de), miles, p. 556. + MANBRESSIS (F. Petrus de), p. 69. + MANCHIACO (F. Philippus de), p. 395. + MANDIES (F. Theobaldus), miles, p. 194. + MANHBERSI (F. Johannes de), miles, p, 365. + S. MANIERRO (F. Petrus de), p. 71. + MANIN (F. Philippus DE), p. 471. + S. MANINIO (F. Michael de), p. 65. + ---- (F. Philippus de), p. 97. + MANINO (F. Philippus de), p. 63. + MANPARTIT (F. Guillelmus), p. 549. + MANRA (F. Gaubertus de), leprosus, p. 159, + ---- (F. Nicolaus de), presbyter, p. 104, 135. + MANSI DEI DE LOBERTZ (domus Templi de), Lemovicensis diocesis, p. 611. + MANSO SERENO (F. Oliverius de), p. 99, 111, 125. + MANTUA (Johannes de), Tridentinus archidiaconus, p. 1, 2, etc. + MANTUHACO (F. Petrus de), p. 58. + MANTULA (F. Poncius, prior de), Viennensis diocesis, p. 454. + MAQUENHIN vel MAQUENHIACO (F. Albertus DE), p. 98, 109. + MARAYO (P. de), episcopus Altisiodorensis, p. 343. + MARCHA (F. Bertrandus LA), p. 235. + MARCHANT (Hugo DE), miles Lugdunensis, p. 183. + MARCHÉ PALU (vicus DE), p. 113. + MARCHIACO, MARZIACO vel MASIACO (dominus Guischardus vel Guizardus), + miles secularis, p. 174; sa déposition, p. 182. + ---- (Hugo de), canonicus Lugdunensis, p. 185. + MARCILHIACO (G. de), miles regius, p. 276. + ---- (domus Guillelmi de), Parisius, p. 135, 139, 148. + MARECHAL Vel MARESCALLUS (F. Addam LE), p. 103, 118. + MARENNET (F. Guillelmus DE), p. 114. + MARESCALLUS (F. Addam). Vid. _Marechal_. + MARGIVALLE (F. Johannes de), p. 637. + MARIANI (F. P. presbyter), p. 230. + S. MARINETO (F. Gerardus de), p. 605. + MARINO (F. Philippus de), p. 107. + MARMANT (domus Templi DE), p. 586. + MARRA (F. Nicolaus de), presbyter, p. 68, 148. + MARRI (F. Galterus de), miles, Ebroicensis diocesis, p. 109. + MARSELHIE (F. Richardus DE), p. 85. + MARSELLES, MARSELLIS vel MARSILIA (F. Rogerius DE), p. 106, 153, 477. + MARSELLIS (F. Martinus de), p. 63, 97, 107, 374. + MARSILIA (domus Templi de), p. 564. + MARTINET vel MARTINETI (F. Symon), p. 97, 109, 113. + MARTINGNI vel MARTINHIACO (F. Thomas de), presbyter, p. 65, 108, 114, + 282. + S. MARTINI (F. adducti de Castro), p. 73. + S. MARTINO DE CAMPIS (ecclesia de), Parisius, p. 116. + MARTINUS, presbyter secularis, p. 585. + MASIACO vel MARZIACO (Guizardus de), miles. Vid. _Marchiaco_. + MASSET (F. Michael), p. 107. + MASSI (F. Galterus de), miles, p. 59, 97. + MASUALIER (F. Aymericus DE), p. 608; son interrogatoire, p. 611. + MATHEUS DE NEAPOLI, notarius, p. 260. + MAUBRESI (F. Petrus de), p. 129. + MAURI (F. Johannes), p. 106. + ---- (F. Philippe de), p. 128. + MAURINI (F. J.), p. 69. + S. MAURINO (F. Michael de), p. 103. + S. MAXENCIO vel S. MAYENCIO (F. Petrus de), p. 445, 619; son + interrogatoire, p. 621. + MAXENIX (F. G. de), p. 107. + MAYBRESIS (F. P. de), p. 104. + S. MAYENCIO. Vid. _S. Maxencio_. + MAYNILLIO (F. G. de), p. 104. + ---- (F. Guido de), p. 599. + ---- (F. Johannes de), p. 129. + ---- (F. Nicolaus de), p. 61. + ---- ALBRICI (F. Guido de), p. 84, 543. + ---- ALBRICI (F. Guillelmus), presbyter, p. 68, 132. + ---- ---- (F. J. de), p. 84. + ---- MONTIS DESIDERII (F. Nicolaus de), p. 103. + ---- S. LUPI (domus Templi de), p. 306, 307. + MAYRAVENT (F. Guillelmus DE), p. 64, 108. + MAYSONS (F. Anricus DE), p. 591. + MAYSONSELES (F. Petrus DE), p. 485. + MAYSON VINHIER (F. P. de), p. 60. + MAYSORILIER (F. Petrus), p. 601. + MAYSSE (F. Guillelmus DE), p. 110. + MAYSSON UMHERII (F. P. de), p. 103. + MAZON DEI (F. Johannes DE LA), p. 133. + MEANNAY vel MEANVOY (F. Nicolaus DE), p. 146; son interrogatoire, p. + 482. + MEDERARII (F. Andreas), p. 84. + MEDITATORII (F. Andreas), p. 243, 469. + MELDIS (F. Johannes de), gardianus fratrum Minorum Meldensium, p. 499. + MELFIA (F. Guillelmus de), presbyter, p. 549. + MELIANI (F. P.), p. 97. + MELLA (F. Robertus de), p. 79. + MELLANS (F. Gaubertus, preceptor DE), p. 407, 408. + ---- (domus Templi de), Remensis diocesis, p. 118. + MELOT (F. Johannes DE), p. 27. + MENAVEL (F. Guillelmus), p. 593. + MENBRESI (F. Johannes de), preceptor de Viromandia, p. 464. + MENIL (F. Guido DU), p. 119. + MENIN (F. Philippus DE), p. 368. + MENOVILE (F. Johannes DE), p. 575. + MERCATI (F. G.), p. 230. + MERCORIO (dominus de), p. 417. + MEREVILLA (F. Petrus de), miles, p. 558. + MERLOTI (F. Bartholomeus), p. 264, 265. + MERNORVALE alias DE MERROUVILLE (F. Johannes DE), p. 461, 462. + MERVILLA (F. P. de), miles, p. 231. + MESSELANT (F. Ricardus, preceptor DE), p. 450. + MEYNIL (F. Johannes DU), p. 119. + MICHAEL (F.), p. 271. + ---- (F.), presbyter, p. 307. + ---- (F.), presbyter de Villaroys, p. 243. + MILITIS (F. Thomas), p. 110. + MILO (F.), presbyter Burgondus, p. 254, 256. + MIMATENSIS episcopus, p. 1, 2, etc. + MINHET (F. Petrus), presbyter, p. 622. + MINHOT (F. Petrus LO), presbyter, p. 328. + MINI (F. Philippus de), p. 116. + MOCEYO (F. Robertus de), p. 66. + MOET (F. Johannes), p. 325, 328. + MOFLERIIS (F. Johannes de), p. 471, 472, 482. + ---- (domus Templi de), Ambianensis diocesis, p. 465, 488. + ---- (F. Theobaldus de), p. 444. + MOLAYO (F. Jacobus de), Magister ordinis; son interrogatoire, p. 32, 42, + 87. + MOLENDINARII (F. Guillelmus), p. 447. + ---- (F. Robertus), p. 407. + MOLETA (F. Bertrandus de), p. 69. + MOLINIS (domus Templi de), p. 223. + MONACHI (F. Johannes), p. 111, 133, 529, 532. + ---- VILLA (F. Gerardus de), p. 78, 108, 619. + MONBELENT (F. J. de), p. 97. + MONBOIN (F. Robertus DE). Vid. _Mont Boin_. + MONCELLIS (F. Johannes de), miles, p. 504. + MONCHELHI (F. Humbertus de), preceptor de Monchelhi, p. 524. + MONDEVILLE (F. Ernulphus DE), p. 411. + MONESTAL (F. Johannes DE), p. 338, 339, 342, 345. + MONETA (F. Bertrandus DE LA), p. 106, 131. + MONGNEVILLE (F. Gerardus DE), p. 114. + MONNEGANDI (F. Theobaldus), p. 646. + MONNIER (F. Droy le), p. 495. + MONS (F. P. de), p. 106, 130. + MONSAMON (F. Nicolaus DE), p. 66. + MONSAYGO (F. Nicolaus de), p. 110. + MONSET D'AMIENS (F. Michel), p. 128. + MONSONT (F. Michael), p. 97. + MONSTEROLIO (F. Robertus de), presbyter, p. 84, 105. + MONT (F. Stephanus DE LE), p. 111. + MONTADE (F. Petrus DE), preceptor Aconensis, p. 418. + MONTAYO (F. Robertus de), p. 110. + MONT BOYN, MONBOIN vel MONTE BOYNI, p. 65, 108, 114, 282. + MONTCUCOURT (domus Templi DE), Noviomensis diocesis, p. 371. + MONTE ACUTO (F. Johannes de), presbyter, p. 517. + ---- BELLETI vel BOLETI (F. Johannes de), p. 58, 103. + MONTE BOINI (preceptor de), Senonensis diocesis, p. 291. + ---- BOYNI (F. Robertus de). Vid. _Mont Boin_. + ---- CLARO (F. Richardus de), miles, p. 562, 564. + ---- CLARO (F. Johannes de), miles, p. 564. + ---- COYNI vel GOYNI (F. Petrus de), p. 68, 104, 135. + MONTE GASTONIS (F. Guillelmus de), miles, p. 512. + MONTELARIE (vicus DE LA), Parisius, p. 137. + MONTE LAURO (Johannes de), Magalonensis archidiaconus, p. 1, 2, etc. + 288. + ---- LEGALI (F. Hugo de), p. 610. + ---- LETERICO (Templarii adducti de), p. 64. + ---- MELIANDI (F. Joh. de), p. 69. + ---- MORELI (F. Martinus de), p. 70, 137. + ---- MORENCIACO (F. Johannes de), presbyter, p. 596. + MONTENGE (F. Bertrandus DE), p. 97. + MONTENHI (F. Petrus de), presbyter, p. 496. + MONTE PESSATO (F. Bertrandus de), p. 99, 107, 164. + ---- PESSATO (F. Gacerandus de), p. 70, 106, 131. + ---- REGALI (F. Johannes de), p. 107, 130, 131, 140, 162, 165, 169. + MONTIGNIACO (F. Bertrandus de), p. 107. + MONTILHIACO (domus Guillelmi de), p. 161. + MONTINHI vel MONTINHIACO (F. Bertrandus de), p. 61, 153. + MONTINHIACO (F. P. de), p. 110. + MONTIS FALCONI (prior), p. 36. + ---- FERRANDI (domus Templi), Claramontensis diocesis, p. 512. + ---- SUESSIONENSIS (domus Templi), p. 545, 553. + MONTONT (F. P. de), p. 174. + MONTURHAC (F. P. de), p. 131. + MORANCIACO (F. Johannes de), presbyter, p. 627. + MORELLI DE BRAGELLA (F. Thomas), p. 67. + MORESTOIROL (F. Robertus DE), p. 132. + MORETI (Raymondus), canonicus Parisiensis, p. 15. + MORIVALLE (F. Galterus de), p. 444, 465. + MORMANCIO (hospital de), p. 635. + MORMANT (domus Templi DE), Lingonensis diocesis, p. 188, 435, 620. + MORTOER (F. Andreas DE). Vid. _Mortoiers_. + MORTOIERS (F. Andrées li), p. 130, 145, 146. + MORTUO FONTE (F. Johannes de), presbyter, p. 65, 105, 117. + MOSETI alias MOSTETI (F. Michael), p. 452, 460, 465. + MOSSA (Petrus de), canonicus Senonensis, p. 278, 279, 281. + MOSSET (F. Michael), p. 63. + MOSSIO (F. P. de), p. 69. + MOSTERII (F. Andreas), p. 107. + MOSTETI. Vid. _Moseti_. + MOTIER (F. Andreas), p. 109. + MOUR (F. Johannes), p. 130. + MOYS (F. Thericus, dictus LI), p. 66, 109. + MOYSIACO (preceptor de), Meldensis diocesis, p. 520. + MOYSIMONT (F. Johannes DE), p. 111. + MUCIACO (F. Guillelmus de), p. 66. + MURA (Matheus de), p. 186. + MUSARDI (F. Nicolaus), p. 66, 110. + MUSTI DE AMBIANIS (F. Michael), p. 116. + MUSSET (F. Michael), p. 243. + +N + + NAIN (F. Stephanus LE), p. 434, 435. + NALHAC (F. Audebertus DE), p. 605, 614. + NANGIVILLA (F. Robertus de), p. 84. + NANNATENSIS (domus Templi), p. 199. + NANS vel NANS IN VALLE (F. Johannes DE), presbyter, p. 132, 569. + NANTERRE (Laurencius DE), nuncius, p. 15. + NANTOLIO (F. Johannes de), episcopus Trecensis, p. 307. + ---- (F. Oddo de), p. 60. + ---- DESUBTUS MORELLUM (F. Oddo de), p. 103. + NARBONENSIS archiepiscopus, p. 1, 2, etc. 193, 222, 285. + NARIS IN VALLE (F. Johannes de), p. 68. + NATALIS (F. P.), p. 230. + NEAPOLI (Matheus de), notarius. Vid. _Caragoli_. + NEBIAS (F. Guil. DE), p. 69. + NEPOTIS (F. Dionisius), p. 84. + NEREACO (F. Stephanus de), Lugdunensis diocesis, de ordine Fratrum + Minorum, Témoin étranger à l'Ordre, sa déposition, p. 454. + NICI vel NICIACO (F. Guido de), p. 70, 296, 297, 538, 581. + NICIACO (F. Johannes de), p. 70, 566. + ---- (F. Martinus de), p. 296, 301, 538. + NICOCHET (F. Guillelmus DE), p. 558. + NICOCIENSIS (domus Templi), p. 213. + NICOLAI (Hugo), de Eugubio, notarius, p. 15, 111, 178, etc. + S. NICOLAI DE PORTU (villa), p. 216. + NICOLAUS (F.), presbyter, p. 338, 353. + NICON (F. Stephanus), p. 103. + ---- DE DUESTREVILLE (F. Stephanus), p. 119. + NIGRACURIA vel NINGRANCURIA (F. Johannes de), p. 61, 365, 371. + NISEYO (F. P. de), p. 133. + NIVELLA (F. Johannes de), p. 97, 107, 153; son interrogatoire, p. 548. + NOERIO (F. G. de), p. 99. + NOERS (F. Guillelmus DE), p. 164. + NOGARETO (Guillelmus de). + NONS (F. J. de), p. 104. + ---- (F. Oddo DE), p. 110. + NORMANNI vel LE NORMANT (F. Guillelmus), p. 621, 627. + NORMANNI (F. Johannes), presbyter, p. 365. + NORMANNI (Johannes), presbyter secularis, p. 545. + NORMANNI (F. Petrus), miles, p. 409. + NOVA VILLA JUXTA CATHALANUM (domus Templi de), p. 406, 407, 408. + NOVIOMO (F. Adam de), p. 480. + ---- (F. Johannes de), p. 64, 282. + NOVO CASTELLO (F. Stephanus de), p. 85, 106. + NOYLHACO (F. Johannes de), presbyter, p. 397. + NOYO (F. Johannes de), p. 108. + NUBIA (F. Guillelmus de), p. 106, 131. + NULHIACO (domus Templi de), p. 569. + NULIACO (Jacobus de), clericus, p. 177. + NULLIACO (F. Fulco de), p. 446; son interrogatoire, p. 477. + +O + + OCREA (domus de), Parisius, p. 133, 139, 158, 162, 163. + ODREE vel ORDEE (domus Nicolai), Parisius. Vid. _Hondree_. + OLIBE (F. Johannes). Vid. _Elibe_. + OMONT (F. Stephanus D'). Vid. _Domont_. + ONERELLI. Vid. _Honorelli_. + OPELLIS (F. Johannes de), p. 111. + ORATORIO (F. Guido de), p. 520, 521. + ---- (F. J. de), p. 77. + ORBIS (F. Johannes de), p. 114. + ORCO vel ORTO (F. Johannes de), p. 58, 110, 131. + ORDEE DOMUS. Vid. _Hondree_. + ORDES (F. Johannes DE), p. 108. + ORTALIANO (F. Addam de), p. 158. + ORTO. Vid. _Orco_. + OSQUERIIS (F. Johannes de), p. 64. + OTE (F. Galterus de), miles, p. 450. + OYSELAERS, OYSELIER vel OYSILIERES (F. Aymo DE), miles, p. 407, 620. + OYSEMONT, OYSIMONT vel OYSIMONTE (domus Templi DE), Ambianensis + diocesis, p. 243, 247, 358, 359, 363, 445, 452, 453, 460, 622. + ---- (F. Galterus D'), p. 328. + OYSIMONT (F. Egidius D'), presbyter, p. 62, 443, 460. + ---- (F. Hugo D'), p. 446; son interrogatoire, p. 490. + ---- (preceptor D'), p. 63, 359. + OYSIMONTE (F. Johannes de), p. 133. + ---- (F. Laurencius de), p. 623. + +P + + PACAT (F. Johannes), p. 137. + PACON (F. Stephanus), presbyter, p. 114. + PAGANIS (preceptor ballivie de), p. 406. + PAGES (F. P.), p. 118. + PAGESSII (F. P.), p. 76, 105. + PAIANS (F. Millo DE), p. 104. + ---- vel PAYANS (preceptor DE), p. 36. + PALHO (F. J.), p. 86. + PALLATIO (domus Templi de), p. 604. + PANAIA vel PANAYE (F. Guido de), p. 85, 106. + PANCON vel PASCON (F. Johannes), p. 335, 338. + PANENGES (F. Stephanus DE), p. 89. + S. PANTALEONE (F. Robertus de), presbyter. Vid. _Belvaco_. + PARAVANT (F. Hugo DE), p. 186. + PARAY (F. Stephanus DE), p. 109, 138. + PARBONA (F. Egidius de), p. 140. + PARE LE MONIAN (F. Stephanus DE), p. 103. + PAREDO (F. Stephanus de), p. 89. + PARISIENSIS episcopus, p. 241. + PARISIIS (F. Daniel de), presbyter, p. 593, 575, 628. + ---- (F. Reginaldus de), presbyter, p. 77, 134. + PARISIUS (F. Johannes de), p. 64, 97, 107, 153, 501. + ---- (F. Nicolaus de), presbyter, p. 625. + PARRE (F. Johannes), p. 345. + PARRIER (F. Guillelmus LE), p. 292. + PARTIVIS (F. Johannes de), p. 231. + PARVANE (F. Egidius DE), p. 86. + PARVOCAYO (Jacobus de), nuncius, p. 15. + PARVO PARISIUS (F. Jacobus de), p. 578. + PASAGIO vel PASSAGIO (F. Gerardus de), p. 174; son interrogatoire, p. + 212. + PASCON. Vid. _Pancon_. + PASPRETES (Lanzalotus DE), canonicus Aniciensis, p. 185. + PASSALIERES (F. Petrus DE), p. 625. + PATIGES vel PATINGES (F. Stephanus DE), p. 109, 138. + PAULHAC (domus Templi DE), p. 605. + PAULHACO (preceptor de), p. 235, 611. + S. PAULO (F. Bernardus de), p. 129, 130. + S. PAULO (F. Bertrandus de), p. 69, 104. + PAURANDO (F. Hugo de). Vid. _Peraudo_. + PAYANIS (F. Poncius de), p. 97. + PAYANS (domus Templi DE), p. 256, 571. + PAYRANDO (F. Hugo de). Vid. _Peraudo_. + PEDAGIO (F. Petrus de), p. 61, 109, 113. + PEDAGIO (F. Poncius de), p. 97. + PEDIS LEPORIS (F. Johannes), canonicus regularis, p. 528. + PELTAVIN (F. Joh.), p. 69. + PELETI (Bernardus), priour de Maso de Genois, p. 37. + PELLES (F. J. de), p. 86. + PENET (F. Johannes), presbyter, p. 130. + PENNA (F. Olivarius de), miles, cubicularius domini Pape, p. 390. + PENNAVARIA (Chatardus de), Lemovicensis canonicus, p. 15. + PENNA VAYRIA (domus de), Parisius, p. 153, 158. + PENRADO. Vid. _Peraldo_. + PERALDO, alias PAURANDO, PAYRANDO, PAYRANDO, PENRADO, PERAUDO vel PERAUT + (F. Hugo de), miles, visitator Francie, p. 25, 28, 88, 152, 244, + 292, 390, 395, 397, 400, 401, 407, 412, 413, 419, 422, 429, 434, + 448, 475, 501, 502, 514, 520, 535, 538, 575, 583, 599, 620, 628. + PERBONA (F. Aymo de), p. 282. + ---- vel PERBONE (F. Egidius de), presbyter, p. 97, 107, 131, 162. + PERCHA (F. Johannes LA), p. 71, 137. + PERESIO (F. Adhemarus de), miles, p. 118. + PERGOCHE (F. Arnulphus DEU), p. 119. + PERNET (F. J.), p. 74. + PEROSELLO (F. Radulphus de), p. 86. + PERTICO (F. Arnulphus de), p. 103. + PETIT (F. Johannes LO), p. 345. + PETITPARS (F. J.), p. 256. + PETRAGORICENSIS episcopus, p. 230. + PETRI IN ALAVERDO (F. Jacobus, prior), Gratapolitane diocesis, p. 455. + PETROSSE (F. Radulphus), p. 106. + PETRUS (F.), miles Alamanus, p. 645. + PEYNET (F. Johannes), p. 292. + PEYTO (F. Sen. de), p. 264. + PHILIPPUS IV, rex Francorum, p. 2, 122. + PHILIPPUS, princeps Tharantinus, p. 10. + PICARDI vel LE PICART (F. Gales), p. 529. + ---- (F. Godofredus), p. 529. + ---- (F. Guillelmus), presbyter, p. 554. + ---- (F. Hugo), p. 529. + ---- (F. Hymbertus), p. 356. + ---- (F. Odo), p. 529, 579. + ---- (F. Petrus), preceptor de Loages, Trecensis diocesis, p. 71, 98, + 109, 115, 138, 283; son interrogatoire, p. 522. + ---- (F. Robertus), p. 499. + PICARDI (F. Symon), p. 265, 645. + ---- DE BURIS (F. Petrus), p. 79, 108, 511. + PICON. Vid. _Pincon_. + PICTAVENSIS decanus, p. 270. + ---- prepositus, p. 124, 463. + ---- seneschallus, p. 270. + PICTAVINI (F. Guillelmus), p. 224. + PICTI (F. Julianus de), p. 230. + PILAVENA (Johannes), nuncius, p. 15. + PILHON vel PILLON (F. Johannes), p. 105, 132. + PINCON (F. Gaherus DE), p. 75, 111, 119. + PINHOLA (F. Durandus), p. 512. + PISANI (F. Poncius), p. 63, 98, 106. + PLACHE (F. Guillialme de la), p. 128. + PLASIACO (F. Remigius de), p. 521. + PLASIANO (Guillelmus de), miles regius, p. 34. + PLATEA (F. Giricus de), de Trecis, p. 131. + PLATEA (F. Guillelmus de), preceptor d'Oisemont, Ambianensis diocesis, + p. 97, 107, 116, 243, 374, 443; son interrogatoire, p. 450, 460, + 465, 637. + PLATEA (F. Henricus de), p. 60, 98, 107. + ---- DE BELVACO (F. Guillelmus de), p. 63. + PLATEE PORCORUM vicus, Parisius, p. 134. + PLESIACHO (F. Reginaldus de), p. 125. + PLEXEIO (Gaufredus de), Sedis apostolice notarius, p. 18. + PLOMION (F. Theobaldus DE), p. 64, 108, 114. + PLOYSIACO (F. Bernardus de), p. 104. + ---- (F. Reginaldus de), p. 67. + ---- (F. Remigius de), p. 545. + PLUBLAVEH (Johannes DE), p. 29. + PODIO (F. Humbertus de); son interrogatoire, p. 264. + ---- FORT AGULHA (F. Gerardus de), p. 106, 131. + ---- VIGNALI (F. Guillelmus de), p. 59. + POIGNENCORT (F. Petrus DE). Vid. _Bolhencourt_. + POILALOE (F. Johannes DE), p. 230. + POLHEICOURT (F. Johannes DE). Vid. _Boilhencort_. + POLLENCOURT (F. Johannes DE). Vid. _Boilhencort_. + PONCHARDI vel PONCHART (F. Martinus), p. 97, 109, 113. + PONTE (F. Radulphus de), p. 108, 114. + ---- EPISCOPI (F. Johannes de), p. 79, 108, 282. + PONT FRENOY (F. Radulphus DE), p. 65. + PONTISARA (F. Garnerius de), p. 590. + PONTISSERA (F. Robertus de), p. 67, 104, 125. + PONTIVO (F. Addam de), p. 520. + PONTIVO (preceptor baillivie de), p. 282, 243, 328, 371, 374, 444, 445, + 536. + PORCETO (F. Arnaudus), p. 108. + PORCHE (F. Arnulphus DEU), p. 84. + PORTA vel LA PORTE (F. Audebertus de), p. 75. + PORTA (F. Girbertus LA), p. 59. + ---- (F. Gumbertus de), p. 98, 110. + PORTE (F. Bernardus LA), p. 99, 111, 126. + PORTEL (F. Arnulphus DE), p. 114. + PORTELLO (F. Arnaldus de), p. 82. + POVOMACO (abbacia de), p. 334. + POYLA CASTE (F. Ricardus), p. 622. + POYNET (F. Johannes), presbyter, p. 109. + POYSSON (F. Johannes DE), p. 64, 103. + POYTAVIN (F. Johannes), Presbyter, p. 104, 129. + PRAELLIS (magister Radulphus de), advocatus in curia regia, p. 174; sa + déposition, p. 175, 177. + PRAMI (F. Aymo de), p. 109. + PRANEDO (F. Stephanus de), p. 97. + PRATEMI (F. Johannes de), p. 235. + PRATIM vel PRATIMI (F. Aymo de), p. 39, 138. + PRATIMI (F. Bartholomeus de), miles, p. 236. + PRECINGIE (F. Orricus DE), p. 64. + PRECINHIS (F. Oricus de), p. 108. + PREDICATORUM VICUS, Parisius, p. 139. + PRELOMONIAY (F. Stephanus DE), p. 57. + PREMI (F. Ahimericus de), p. 601. + PREPOSITI vel LE PREVOST (F. Petrus), preceptor Campanie, p. 83, 106, + 146, 153, 491. + PRERVERIACO (F. Jacobus de), p. 429. + PRESBYTER (Raymondus), p. 104. + PRESSIGNI (F. Henricus DE), p. 114. + PREVOST (F. P. le). Vid. _Prepositi_. + PRIMEYO (F. J. de), Miles Carnotensis, p. 80. + PRIMI (F. Aymericus de); son interrogatoire, p. 608, 617. + PRINHANS (F. Raymondus DE), p. 106, 131. + PRISIACO (F. Durandus de), p. 280. + PRIVERI (F. Jacobus de), p. 86. + PRONAY (F. Johannes DE), Miles Parisiensis, p. 390. + PROVINCIE (preceptor Sive magister), p. 403. + PROVINS (F. Renaut de), p. 146. + PRUHANIS (F. Raymondus de), p. 69. + PRUINO (F. Johannes de), p. 64, 97, 107, 153, 571. + ---- (F. Laurencius de), p. 269, 104, 129, 130. + ---- (F. Reginaldus de), Presbyter, defensor ordinis, p. 65, 100, 101, + 113, 117, 126, 128, 138, 147, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 161, + 164, 165, 172, 201, 260, 262, 276, 277, 281, 286. + ---- (Stephanus de), p. 40, 78, 108, 114. + ---- (F. Symon de), Presbyter, p. 254. + PRUINS (F. Runaut de). Vid. _Pruino_ (_F. Reginaldus de_). + PRULHACO (domus Templi de), p. 269. + PRUVINO (F. Motonetus de), p. 521. + PRUYNO (F. Oddo de), p. 125. + PUNI (F. Senebrunus de), Miles, p. 403. + PUTEOLIS vel PUTOLIS (F. Guillelmus de), p. 78, 104, 567. + ---- (F. Nicolaus de), p. 85, 431. + PYCEYO (F. Baudoynus de), miles, Ambianensis diocesis, p. 628. + +Q + + QUADRIVIO (F. Petrus de), p. 614. + QUENTINI. Vid. _Quintini_. + S. QUENTINI DE VARENNA (rector), Cenomanensis diocesis, p. 16. + S. QUESTO (F. Johannes de), p. 287; son interrogatoire, p. 338, 344. + ---- (F. Theobaldus de), p. 494, 495. + QUINCIACO (F. Symon de), miles, p. 561. + QUINTINI vel QUENTINI (F. Johannes); son interrogatoire, p. 334. + ---- (F. Johannes) de Benna, p. 287. + ---- (F. Stephanus), p. 77, 111, 119. + ---- (F. Thomas), p. 79, 108, 114, 282; son interrogatoire, p. 554. + S. QUINTINO (F. Oddo de), p. 422. + +R + + RABANVAL (F. Robertus DE), p. 130. + RADULPHI (Guillelmus), notarius, p. 15, 111, 114, etc. + ---- (F. Guillelmus), p. 74, 105, 118. + RADULPHUS (F.), agricultor domus d'Oysemont, p. 452. + RAEMBAUDI VILLA (F. Robertus de), p. 481. + RAMBAVALLE (F. Johannes de), p. 109. + RAMECOURT (F. Lambertus DE), p. 250. + RANCO (F. Guillelmus de), p. 63, 98, 106. + RANEVILLA alias RENEVILLE (domus Templi de), Ebroicensis diocesis, p. + 429, 430. + RANSERIA (domus Templi de), Claramontensis diocesis, p. 415. + RASSI (F. Guillelmus), p. 110. + RAYNALDI (Petrus), p. 15. + RAYNALDUS (F.), preceptor de Vinciaco, p. 437. + RAYNANDI (F. Matheus). Vid. _Renaudi_. + ---- (F. P.), p. 605. + RAYNARDI (F. P.), p. 76. + RAYNAUDUS (F.), presbyter, p. 331. + REBLAY (F. Petrus DE), p. 459. + REBOL (F. Martinus), p. 69, 130. + RECORS (F. Anricus DES), p. 86, 106. + REFFIET (F. Humbertus DE), p. 73. + REGIO (F. Johannes de), p. 644. + REGIS (F. P.), p. 106. + RELANCO (F. Theobaldus de), p. 66. + RELANPONT (F. Petrus DE), p. 70, 435. + ---- (F. Stephanus DE), p. 110. + ---- (F. Theobaldus DE), p. 110. + REMBALDI VALLE (F. Robertus de), p. 74. + REMENSIS preceptor, p. 407. + S. REMIGIO (F. Johannes de), p. 64, 103. + REMIS (F. Richardus de), presbyter, p. 505. + ---- (F. Simon de), p. 114. + ---- (F. St. de), p. 155. + ---- (F. Thericus de), p. 63, 97, 153, 390. + RENANVILLA (F. Johannes de), p. 359. + RENAUDI vel RAYNAUDI (F. Matheus), p. 86, 106, 554. + RENAVAL (dominus DE), p. 292. + RENEVILLE. Vid. _Ranevilla_. + REPPE ou REPRE (Symon le), p. 65, 105, 117. + RESIDA VALLE (F. Johannes de), p. 243. + RESSI (F. Johannes de), p. 65. + REVELLO (F. Bernardus de), p. 118. + REYANS (F. Albertus DE), presbyter, p. 520. + RICENBORT vel RICHENBORT (F. Johannes DE), p. 66, 110. + RICHAVALLE vel RIZAVALLE (F. Johannes de), p. 83, 106. + ---- (F. Stephanus de), miles, Bituricensis diocesis, p. 98, 99, 107, + 138, 152. + RIPERIA (F. Nicolaus de), p. 67, 97, 103. + RIZAVALLE (F. J. de). Vid. _Richavalle_. + ROBERTI vel ROBERTS (Guillelmus), monachus, p. 36. + ROBERTI (F. Johannes), presbyter, p. 98, 111, 125. + ROBERTI (F. Raymondus), p. 379, 380. + ROBERTUS, Ambianensis episcopus, p. 369. + ROBOL (F. Martinus), p. 106. + ROCHA (F. P. de la), p. 111, 119. + ROCHA CUERIA (F. Thomas de), p. 73. + ROCHE TALHADA (F. Guido DE), p. 620. + ROCHERIA vel LA ROCHIERA (F. Ancellus de), miles Cathalanensis, p. 85, + 132. + ROCHIERA (F. Ansellus DE LA). Vid. _Rocheria_. + ROCIACHO vel ROCIACO (F. Johannes de), p. 105, 118. + ROGERII (F. Petrus), p. 407. + ROIANIS, (F. Raymondus de), p. 69. + ROLEIS (domus Templi de), p. 235. + ROLENCORT LE GRIS (F. Johan. DE), p. 128. + ROMAGNA vel ROMANHA (F. Stephanus DE LA), p. 85, 86, 105, 132. + ROMANA CURIA vel ROMANCURIA (F. Lambertus de), p. 73, 104, 135. + ROMANGNA (F. Guillelmus de), p. 125. + ROMANHA (F. Stephanus). Vid. _Romagna_. + ROMANIOHA (domus Templi de), p. 217. + ROMANIS (F. Nicolaus, curatus de), p. 68, 139. + ROMANO (F. Johanes de), p. 348. + ROMPRE (F. Johannes DE), p. 459. + RONCELINUS (F.), miles de provincia Provincie, p. 418. + RONGE (Raymondus DE), p. 130. + RONSIERA (domus Templi de), p. 368. + RONTANGIS, RONTANGNI, RONTENGI, ROTANGI vel ROTENGI (F. Egidius de), + presbyter, p. 97, 107, 128, 368, 369, 452; son interrogatoire, p. + 463. + RONZAVALLE (F. Johannes de), p. 153. + ROS (F. Ambertus DE), p. 282. + ROSA (F. Petrus), p. 513. + ROSAYO (F. Andreas de), preceptor de Ara Vallis Dionisii, p. 428. + ROSCELLI. Vid. _Rosselli_. + ROSSALHA (F. Stephanus LA), p. 110. + ROSSELLI (domus Johannis), Parisius, p. 138, 152, 162. + ---- (F. Petrus), p. 529. + ROSSERIA (F. Johannes de), p. 110. + ---- (domus Templi de); Ambianensis Diocesis, p. 482. + ROSSI (F. G.), p. 98. + ROSSIACO (F. Johannes de), p. 153. + ROSSIAU (l'ostel Jehan). Vid. Rosselli. + ROSSILHA (F. Stephanus LA), p. 131. + ROSSINI (F. Guillelmus), p. 160. + ROTANGI vel ROTENGI (F. Egidius de). Vid. _Rontangis_. + ROTHOMAGENSE (concilium provinciale), p. 197. + ROUELLO (F. Bernardus de), p. 105. + ROY (F. Guillelmus DE); p. 85, 106, 133, 547. + ---- (F. P. le), p. 133. + ROYERS (domus Templi DE), p. 630. + ROYNAYO (F. G. de), p. 84. + RUBEO MONTE (F. Jacobus de), p. 158, 242, 244. + RUBEO PONTE (F. Clemens de), p. 103. + RUCIACHO vel RUCIACO (F. Petrus de), p. 67, 97, 103. + RUFFEMONT (F. Johannes), p. 459. + RULHIACO (F. Nicolaus de), p. 461. + RUMPREY vel RUMPREYO (F. Johannes DE), p. 71; son interrogatoire, p. + 506. + RUPE (F. P. de), p. 75, 155. + RUPE AMATORIS (F. Gerardus de), presbyter, p. 601; son interrogatoire, + p. 602. + RUPELLA (F. Ancellus de), p. 105. + ---- (F. Jacobus de), p. 65, 105, 117, 562. + ---- (preceptor de), p. 179, 193. + RUSIACO (F. Johannes de), p. 110. + RUTHENA (F. G. de), p. 105. + +S + + SABAUDIE (domus Comitis), Parisius, p. 118, 157. + SABLONERIIS (domus Templi de), Suessionensis diocesis, p. 520, 521. + SACCOMMIN, SANCONF, SANCONIO vel SANTONI (F. Gyronundus, Vernondus vel + Virmundus de), p. 60, 103, 624; son interrogatoire, p. 637. + SACELLIS (F. P. de), p. 115. + SACEYO (F. Jacobus de), p. 104. + SACIACO (F. Jacobus de), p. 69. + SACO (F. J. de), p. 158. + SAFET (F. Petrus DE), serviens, p. 45. + SALADINUS, soldanus Babilonie, p. 44. + SALICE D'ELLANT (domus Templi de), p. 352. + SALICE SUPER YONEM (preceptor de), p. 345. + ---- ---- ---- (domus templi de), Altisiodorensis diocesis, p. 338, 342, + 355, 357, 495, 625. + SALICIBUS (F. Radulphus de), p. 28, 78, 108, 283, 566; son + interrogatoire, p. 583. + SAME CRICON (F. Hugo DE), p. 58. + SAMEE SOLONGE (F. Michael), p. 111. + SAMNERIACO (F. Dionisius de), p. 559. + SANCEY (domus Templi DE); Senonensis diocesis, p. 439. + SANCEYO (F. Arnulphus de), p. 130. + ---- (F. Jacobus de), p. 110, 129. + ---- (F. Nicolaus de), p. 66. + ---- (F. Preceptor de). Vid. _Dordano_. + ---- (F. Robertus de), p. 119. + ---- (F. Stephanus de), p. 60. + SANCI vel SANCIACO (F. Stephanus de), p. 575, 583. + ---- (domus Templi de), p. 254, 571, 583. + SANCIACO (F. Arnulphus de), p. 109. + SANCONI vel SANCONIO. Vid. _Saccommin_. + SANCTI (F. Nicolaus), p. 133. + SANCTIS (F. Guaufredus de), p. 84. + SANHCIALE (F. Adam de), p. 480. + SANO PUCTO (F. Johannes de), p. 556. + SANSAUHOLI (F. Bonetus), p. 58. + SANTANVILLE (F. Ricardus DE), p. 429. + SANTILLIHACO (domus Templi de), p. 137. + SANTONGIER (F. Guillelmus), p. 266. + SANTONI (F. Vernondus). Vid. _Saccommin_. + SANZETO (F. G. de), p. 75. + SAPIENCIE (F. Johannes.), p. 98, 108, 138. + SAQUENVILLE (fratres Guillelmus et Ricardus DE), p. 429. + SARA (F. Nicolaus de), p. 583. + SARANCURIA (F. Johannes de), alias de Cella, serviens, p. 39. + SARANHACO (domus Templi de), Senonensis diocesis, p. 515. + SARCELLIS (F. P. de). Vid. Cercellis. + SARMAGE (F. Matheus Dictus LE), p. 645. + SARNAYO (F. Petrus de), p. 68. + SARRACENI (F. Johannes), p. 512. + SARTHAGO (F. Guillelmus de), miles, p. 118. + SARTIGES vel SARTIGIIS (F. Bertrandus DE), miles, p. 59, 96, 113, 124, + 126, 154, 155, 156, 161, 164, 165, 172, 201, 232, 259, 260, 262, + 275, 277, 281, 286. + SARTIS (F. Nicolaus de), p. 30. + SAUMANDA (F. Oddo), p. 184. + SAURINI (F. Stephanus), p. 69, 107, 130. + SAVERE (F. Dionisius de), presbyter, p. 119. + SAXONIA (F. Thericus), miles Magdebrugensis, p. 66. + SCESIACUM, Meldensis diocesis, p. 424. + SCIVREYO (F. P. de), p. 296. + SCIVRIACO (F. Johannes de), p. 174. + SCOPOY (F. Aymo DE), p. 97. + SCORAHA vel SCORRALHA (F. Guillelmus de), p. 74, 105, 125. + SCORTUS (F. Ricardus), p. 514. + SCOTI (F. Ricardus), p. 292. + SECH DE AMBLEYVILLA (F. Robertus LE), p. 66. + SELLIN (F. Johannes DE), p. 338. + SELLIS (domus Templi de), Claramontensis diocesis, p. 418. + ---- (F. Guillelmus, curatus de), p. 418. + S. SELOIGUCH (F. Michael DE), p. 125. + S. SELONHE (F. Michael DE), p. 99. + SENCEYO (F. Nicolaus de), presbyter, p. 109. + SENCIO (F. P. de), p. 170. + SENETO CASTRO (F. Petrus de), presbyter, p. 507. + SENONIS (F. Radulphus de), p. 115. + SEPTEM MONTIBUS (F. Johannes DE), presbyter, p. 73, 104, 135, 150. + SERCELLIS (F. P. de). Vid. _Cercellis_. + SERENA CURIA (domus Templi de), p. 252. + SERENCOURT (F. Johannes DE), p. 114. + ---- (F. Nicolaus DE), p. 114. + SERENE (domus), Parisius, p. 125. + SERENICOURT (domus Templi DE), p. 249. + SERIE (F. Nicolaus de), p. 136. + SERIER (domus Templi DE), Ambianensis diocesis, p. 477. + SERNAY, SERNAYO, SERNEYO vel SERNOY (F. Johannes DE). Vid. _Cernoy_. + SERNAYO (F. Droco de), p. 68. + SERNOY (F. Radulphus DE), p. 466. + ---- (F. Robertus DE), p. 105, 362, 371. + SERPENTEM (domus ad), Parisius, p. 266. + SERRA (F. Guido de), p. 110. + ---- (F. Nicolaus de), p. 174, 103, 434, 571, 575. + ---- vel SERRE (F. P. de), p. 65, 105, 118. + SERVOY (F. Lucas de), p. 83. + SESSA (F. Hugo de), p. 118. + SESTAN (F. Hugo), miles Claramontensis diocesis, p. 111. + SEURORIO (F. Ricardus de), p. 108. + SEVERI DRAPERIO (F. Petrus de), p. 418. + SEYSSEL (F. Hugo), p. 98. + SICARDUS, Caturcensis episcopus, p. 387. + SICCI (F. Robertus), p. 110. + SICI DE VERCELLIS (magister Antonius), notarius; sa déposition, p. 619, + 641. + SILHI vel SILLI (F. Gaubertus de), p. 338; son interrogatoire, p. 353. + SIMON, archiepiscopus Bituricensis, p. 449. + SISSEYO (F. J. de), p. 103. + SIVRE (F. Ancherius DE), miles, p. 137, 151. + ---- (domus Templi DE), p. 208. + SIVREF (F. P. de), chevalier, p. 114. + SIVREYO vel SIVRI (F. Petrus de), p. 301, 538. + SIVRI (F. Johannes de), p. 110. + SIVRIACO (F. Johannes de), p. 67. + SOIONS (F. G. de), p. 108. + SOMERENS. Vid. _Somorens_. + SOMEYRE, Nemausensis diocesis (depositio facta apud), p. 425. + SOMIS (domus Templi de), p. 217. + SOMONS (F. Gerardus DE), p. 64, 114. + SOMORENS vel SOMERENS (F. Albertus, curatus DE), p. 246. + ---- (F. Bertrandus de), p. 97, 116. + ---- (Jaquetus vel Bertaldus de), p. 63, 479. + ---- (preceptor domus de), p. 154, 377, 394, 447, 450, 464. + ---- (domus Templi de), p. 241, 244, 247. + ---- (F. Thomas, curatus de), p. 67. + SORNAY vel SORNAYO (F. Droco DE), p. 104, 135. + SORNAYO (F. Guaufredus de), miles, Aurelianensis diocesis, p. 85. + ---- (F. Guillelmus de), miles Pictavensis, p. 73, 104, 135, 139, 149, + 150. + ---- (F. Johannes de), p. 104, 135. + ---- (F. Lucas de), p. 106, 153. + ---- (F. P. de), p. 30, 104, 135. + ---- (F. Robertus de), p. 85, 132. + SORS (F. Gaufredus DE), p. 103. + SORTES (F. Anricus), p. 319. + SOTEAN (F. Petrus), p. 353. + SOURS (domus Templi DE), Carnotensis diocesis, p. 485. + SOYSIACO (domus Templi de), Meldensis diocesis, p. 441, 443, 590, 626. + SPALHI (preceptor de), p. 628. + SPAROS vel SPARROS (F. Ademarus DE), miles Tarvensis vel Convenarum, p. + 73, 105. + SPAYACO (preceptor de), p. 297. + SPEL (F. Arnaudus DE), p. 69, 106. + SPINASSA vel SPRIMASSA (F. Guillelmus de), p. 59, 98, 110, 160. + SPOLIIS (domus Richardi de), Parisius, p. 130, 140, 148, 159, 169. + SPRIMASSA. Vid. _Spinassa_. + STAGNO (F. Matheus de), p. 75. + STAMPIS (F. G. de), Carnotensis, p. 103. + ---- (F. G. de), Senonensis, p. 103, 119. + ---- (F. Guaufredus de), p. 98, 109. + ---- (preceptor de), p. 439. + ---- (domus Templi de), p. 598. + STANGNO (F. Mathias de), p. 112. + STEPHANI (F. P.), p. 69, 70, 106, 131. + STEPHANUS tituli S. Ciriaci in Termis presbyter cardinal. + ---- (F.), capellanus de Mormant, p. 188. + ---- (F.), claviger domus Templi de Rupella, p. 194. + SUESSIONENSIUM FRATRUM MINORUM (F. Arnulphus, gardianus), p. 547. + SUESSIONIS (F. Remigius de), p. 529. + SUETE (F. Ancherius de), miles Viennensis, p. 70. + SUMMAVERA (F. Petrus de), presbyter, p. 66, 109. + SUOSOYS (F. Hugo), miles, p. 125. + SUPINI (Joh.), clericus, p. 71. + SUPINO (F. Anricus de), p. 307, 312. + ---- (F. Guido de), p. 312. + S. SUPPLETO (F. Guillelmus de), p. 174. + SURREF (F. P. de), miles Viennensis diocesis, p. 108. + SYARE. (FF. Ancherius et Petrus de), milites Viennenses, p. 282. + SYCI DE VERCELLIS. Vid. _Sici_. + SYDONENSIS VILLA, p. 645. + SYDONIE (dominus), p. 645. + SYMEYO (F. P. de), miles, p. 645. + SYMONIS (Nicolaus), armiger secularis, alias DOMIZELLUS, Senonensis + diocesis, p. 174, 176. + +T + + TABULLA (F. Matheus de), p. 77, 104, 134. + TARA (F. Johannes de), p. 329. + S. TAURINO (F. Guillelmus de), p. 428. + TAVERNARII (F. Theobaldus), p. 287. + TAVERNI, TAVERNIACHO vel TAVERNIACO (F. Radulphus de), p. 77, 104, 134, + 139, 163, 575. + TAVERNIACO (F. Theobaldus de); son interrogatoire, p. 324. + ---- (domus Templi de), p. 301. + TAXACO (F. P. de), p. 230. + TAYLAFER DE GENE (F. Johannes); son interrogatoire, p. 187. + TAYSANTRIA (F. Guillelmus de), p. 138. + TELHETO (F. P. de), p. 82. + TELLEYO (F. Matheus de), p. 293. + TEMPLAMARS vel TEMPLEMARCK (F. Alinus vel Helinus DE), p. 60, 97, 131. + TEMPLE DE TALENDE (F. Bonafos), p. 512. + TEMPLE MARCH. Vid. _Templamars_. + TEMPLEYO (F. Renaudus de), presbyter, p. 107. + TEMPLO (Janotus de), p. 176. + TENTAN (F. Guaufredus DE). Vid. _Thatan_. + TEOTONICUS (F. Thericus), miles Magdebrugensis, p. 109. + TERLANDERA vel TERLANDERIA (F. Gerardus DE LA), p. 77, 111, 119, 155. + TERRA CUMFONDREA vel TERRA ENFONDRÉE (F. Johannes de), p. 70, 137. + TERRASSONE (F. P. de), p. 69, 106. + TESTAFORT vel TESTEFORT (F. Symon), p. 89, 109, 138. + TEULET (F. Robertus DE), miles, p. 234. + TEXANDERII (F. Jacobus), p. 230. + THAIAFER (F. Johannes), p. 174. + THANTAN (F. Guaufredus). Vid. _Thatan_. + THARA (F. Johannes de); son interrogatoire, p. 287, 290. + THARANTINUS (Philippus, princeps), p. 10. + THATAN, TENTAN vel THANTAN (F. Guaufredus DE), p. 174, 205; son + interrogatoire, p. 222. + THAVERNIACO (F. Radulphus de), p. 624; son interrogatoire, p. 626. + THELHETO (F. P. de), p. 108. + THERRICI (F. Stephanus), p. 111, 133. + THOLOSANUS VIGERIUS, p. 404. + THOLOSE (domus Templi), p. 183, 184, 403. + THOMAS (F.), claviger domus Templi Nannatensis, p. 199. + THORIACO (F. Guido de), p. 97. + TILLE vel TILLEYO (F. Matheus DE), p. 338; son interrogatoire, p. 358. + TIRAUT vel TIROL (Crux DU); Parisius. Vid. _Trahoir_. + TIRON, TIRONIO vel TYRON (domus abbatis DE), Parisius, p. 136, 150, 162. + TIVAYER (F. Viardus DE), p. 635. + TOE (F. Gilanus vel Guillanus), p. 86, 106. + TOLHES (F. G. de), p. 89. + TOLUO (F. Petrus de), miles, p. 408. + TONACO (F. Guido de), p. 61. + TORBONE (F. Humbertus de), miles, p. 65. + TORIACHO (F. Guido de), p. 113. + TORLANDERA (F. Ger. de la). Vid. _Terlandera_. + TORNACO (F. Escalinus de), p. 30. + TORNON (F. Lambertus DE), miles, Viennensis diocesis, p. 107. + TOROYNE (baillivus DE), p. 223. + TORTASSA. Vid. _Tortossa_. + TORTAVILLA (F. Johannes de), p. 80, 583. + ---- (F. Johannes de). Vid. _Furno_. + TORTA VILLA (F. Petrus de), preceptor Parisiensis, p. 422, 496, 583. + TORTOSSA (F. Poncius), p. 69, 106, 131. + TOSSIACO (F. Reginaldus de), p. 437. + TOURTOSE (l'île de), p. 39. + TOYFONTRIA (F. Guillelmus de), p. 109. + TOYSI vel TOYSIACO (F. Lambertus de), p. 64, 103, 561. + TOYSSONIEYRA (F. G. de la), p. 89. + TRACHI vel TRECHI (F. Ganfredus de), p. 395, 396, 397, 639. + TRAHOIR, TIRAUT vel TIROL (la Croix du), à Paris, p. 133, 139. + TRAMBEYO (F. Reginardus de), presbyter, p. 28. + TRECENSIS episcopus, p. 307. + TRECENSIS (preceptor domus Templi), p. 571, 583. + TRECIE vel TRESSIE (F. Petrus), p. 61, 97, 108, 113. + TRECIS (F. Bartholomeus de), p. 137, 383, 421; son interrogatoire, p. + 433. + TRECIS (F. Fulco de), p. 74, 103, 136. + TRECIS (F. Jacobus de), p. 232; son interrogatoire, p. 254. + TRECIS (F. Nicolaus de), p. 78, 108, 115, 566; son interrogatoire, p. + 571, 575. + TRECIS (fratres Minores de), p. 313. + ---- (F. Thomas de), p. 86, 105, 432. + TREFONS (F. Oddo DE), p. 111. + TRELHET (F. P. de), presbyter, p. 114. + TREMBLAY, TREMBLAYE, TREPLOY vel TREMPLAIO (F. Raynardus DE), presbyter, + curatus ecclesie Templi Parisiensis, p. 77, 115, 283; son + interrogatoire, p. 421, 451, 515, 598. + TRESSIE (F. P.). Vid. _Trecie_. + TREVERIS (domus Templi de), p. 216. + TRIBUS FONTIBUS vel TROYS FONS (F. Philippus de), p. 68, 104. + TRIBUS FUGIIS (F. Philippus de), p. 135. + TRIBUS VIIS (F. Johannes de), p. 63, 98, 186. + TROBATI (F. Stephanus), p. 70, 106, 131. + TROYS FONS. Vid. _Tribus Fontibus_. + TRUELLI (F. P.), p. 230. + TUCHAT (F. Durandus DE), p. 110. + TULHAS (F. Guillelmus DE), p. 109. + TULHELHIS (F. Guillelmus de), p. 138. + TURACHAC (F. Durandus DE), p. 66. + TURIACO (F. Guido de), p. 109. + TURNIACO (F. Michael, curatus de), p. 307. + TURNO (F. Clemens de), p. 106, 153, 625. + ---- (F. Johannes de), thesaurarius Templi Parisius, p. 78, 87, 114, + 321, 353, 441, 459, 461, 494, 496, 499, 515, 543, 589; son + interrogatoire, p. 595, 599, 628, 641. + ---- (F. Petrus de), p. 83. + ---- (F. Stephanus de), presbyter, p. 64, 108, 283, 422. + TURRE (F. Johannes de), p. 108. + TURRETA (preceptor de), Claramontensis diocesis, p. 512. + TURRI (F. Symon de), p. 646. + TYRON. Vid. _Tiron_. + +U + + UCHERII (F. Petrus), p. 543. + ULMO TRIANDI (domus Templi de), p. 236. + UMBALDI (Bernardus), notarius. Vid. _Humbaldi_. + UMHARIUS (F. Berterius), p. 495. + URDRINI (Guillelmus), Claromontensis canonicus, p. 21. + +V + + VADO (F. Bernardus de), p. 75, 105. + VALAMAXUT (F. Adam DE), p. 377. + VALBELANT, VALBELLANDO, VALBELLAY vel VALBELLENDI (F. Johannes DE), p. + 103, 139, 149, 540. + VALBELLAY (F. Thericus DE), p. 103. + VALDENCIA (F. Enardus vel Evrardus de), miles Treverensis, p. 85, 132. + VALDENCIA (F. Gerardus de), miles Treverensis, p. 105. + VALENCE (F. Petrus), p. 522. + VALENCENIS vel VALENCIANIS (F. Egidius de), presbyter, p. 63, 97, 107, + 153. + VALENCOURT (F. Adam DE), miles, p. 204, 599. + VALEURE (Petrus DE), presbyter secularis, p. 526. + VALEURE, VALEYRE vel VALOIRE (F. Humbertus, preceptor DE), Trecensis + diocesis, p. 396, 434, 522, 562. + VALIACO (F. Nicolaus de), p. 104. + VALINCURIA (F. Addam de), miles. Vid. _Valencourt_. + VALL DE TOR (preceptor DE). Vid. _Val Tors_. + VALLE BELLANT (F. Thericus DE), p. 60. + VALLE BRUANDI (F. Johannes de), p. 174. + VALLE CAMULLA (F. Johannes curatus de), p. 64. + VALLE GELOSA (F. Johannes de), presbyter p. 73, 105, 118. + VALLEIA vel VALLEYA (domus Templi de), p. 395, 639. + VALLELLENT (F. J. de), p. 74. + VALLE SCOLARIUM (F. Bonomo de), p. 519. + VALLESIA (F. Gervasius de), p. 135. + VALLEYA. Vid. _Valleia_. + VALLIBUS (F. Johannes de), p. 551. + VALLIBUS ULTRA LUGDUNUM (domus Templi de), p. 402. + VALLON (F. Johannes DE), p. 342. + VALLOYSA (domus Templi de), p. 216. + VALOIRE (F. Humbertus, preceptor DE), Lingonensis diocesis. Vid. + _Valeure_. + VAL TORS (preceptor domus DE), p. 591, 593, 594. + VALVASSOR (F. Robertus). Vid. _Vavassor_. + VAMBELLANO vel VANBELLANT (F. Johannes de), p. 136; son interrogatoire, + p. 550. + VAN DE TORS (F. Albertus DE), presbyter, p. 561. + VARENIS (F. Martinus de), p. 109. + VARLIN (F. Nicolaus DE), p. 68. + VARMERIVILLA (F. P. de), p. 78. + VASCONIS (F. Bertrandus), p. 105. + VASSAL (F. Johannes), presbyter, p. 64. + VASSEGIO (Johannes de), miles secularis, p. 174. + VASSINIACHO, VASSINHACO, VASSINHIACO vel VERSINACHO (F. Raymondus de), + miles, Lemovicensis diocesis, p. 101, 102, 112, 232; son + interrogatoire, p. 233. + VATAN (F. P. de), p. 105, 150. + VAUBEN (preceptor DE), p. 229. + VAUCELLIS (F. Petrus de), p. 395, 396. + VAVASSOR (F. Robertus), p. 65, 105, 362. + VENDAC, VENDACH vel VENDACO (F. Audinus, Odinus vel Oddo DE), miles, + Claramontensis diocesis, p. 59, 96, 107, 124, 155. + VENESI (F. Garnerius de); son interrogatoire, p. 311. + VENYSI vel VENEYSIACO (F. Thomas de), p. 307, 312. + VERCE (F. J. de la), p. 85. + VERCELLIS (Hugucio de), miles, cubicularius quondam Pape, p. 562. + VERCINARA (F. J. de), p. 97. + VERCINES (F. Philippus DE LA), p. 104, 132. + VERCURA (F. Lambertus de), p. 86. + VERDUNO (F. Dominicus de), p. 68, 104, 135, 139, 148. + VERENIS (F. Lambertus de), p. 105. + ---- (F. Petrus de), p. 63. + VERERIA (F. Johannes, curatus de), p. 246. + VERERIIS (F. P. de), p. 110. + VERGES (F. Johannes DE), p. 133. + VERGIIS, VERGUS vel le VERJUS (F. Jacobus de), p. 39, 80, 114; son + interrogatoire, p. 503. + VERGUS (F. P.), p. 108. + VERINES (F. Martinus DE), p. 89. + VERINIS (F. Petrus de), p. 136. + VERJUS (F. Jacobus LE). Vid. Vergiis. + VERJUS (F. Johannes LE), p. 505. + VERNEFRAACO (F. Garnerius de), p. 287. + VERNEGIA (F. P. de), p. 110, 160. + ---- (F. Poncius de), p. 98. + VERNIS (F. Jacobus de), p. 459. + VERNOGIA (F. Petrus de), p. 59. + VERNOLIS (F. Johannes de), p. 158. + VERNOSIO (F. Johannes de), p. 59. + VERRENIS (F. Johannes de), p. 515. + VERRERIIS (F. Stephanus de), p. 571. + VERRINIS (F. Guillelmus de), p. 64, 107. + VERSENACHO (F. Johannes de), p. 131. + VERSEQUI (F. Egidius), p. 162. + VERSEQUI vel VERSEQUIN (F. Nicolaus de), p. 60, 97, 107, 131, 140, 146, + 162. + VERSIACO (F. Addam de), p. 65. + VERSINACHO. Vid. _Vassiniacho_. + VERSINARA (F. Johannes de), p. 107. + VERSINE (F. Philippus de), p. 68. + VERTIMARE (F. Johannes de), p. 60. + VERVANS (domus Templi DE), Senonensis diocesis, p. 440. + VESSARDI (F. Stephanus), p. 418. + VIA (F. Johannis de), p. 106, 242, 244. + VIANESIO (F. Robertus de), p. 297. + VIA PARISIA (F. Jacobus de), p. 292. + VICHEYO (F. Guaufredus de), p. 199. + VIENESIO (F. Bertrandus de), miles, p. 567. + ---- (F. Petrus de), p. 581. + VIGERII (F. Guillelmus), p. 75, 111, 119, 155, 230. + VIGERII (F. Robertus), p. 89, 109, 138, 511; son interrogatoire, p. 512. + VILLA (F. Florencius de), p. 418. + ---- ADEMARI (F. Adam de), p. 553. + ---- DUCIS (F. Ancherius de), p. 232. + ---- MOSON (F. Laurencius de), p. 509. + ---- MOSTRUE (preceptor de), p. 348. + ---- (F. Raynandus de); son interrogatoire, p. 348. + VILLANE DE PRETANO (F. Henquinus), p. 30. + VILLA NOVA (F. Johannes de), p. 444, 465, 481, 489, 536, 627. + ---- PETROSA (F. Arveus de), p. 358. + ---- REGIA (F. Michael de), presbyter, p. 469. + VILLARIBUS (F. Galterus de), p. 158. + ---- (F. Geraldus de), miles, p. 322, 397, 399, 408, 448, 449, 503, 514, + 532, 561, 571, 575, 578, 599, 637, 641. + ---- (F. Guillelmus de), p. 230. + ---- (F. Hugo de), p. 69, 104, 129, 350. + ---- (F. Jacobus de), p. 125. + ---- (F. Johannes de), p. 73, 104, 135, 407. + ---- (F. P. de), p. 265. + ---- (F. Stephanus de), p. 397. + ---- (domus Templi de), Trecensis diocesis, p. 254, 435, 436. + ---- DUCIS (F. Americus de), p. 275. + ---- (F. Jacobus de), p. 67, 104. + VILLARIIS (F. Anricus de), archiepiscopus Lugdunensis, p. 454. + VILLA SANA (F. Philippus de), p. 108. + ---- SAPIENCIE (F. Galterus de), p. 106, 374. + ---- SAUOIR vel VILLA SAVIR (F. Galterus DE), p. 83, 153. + ---- SELVA vel VILLA SERVA (F. Philippus de), p. 80, 282. + ---- SERVA (F. Johannes de), p. 40. + ---- SOTERRA (F. Johannes de), p. 66. + ---- (Guillelmus de), p. 110. + ---- (F. Petrus de), p. 66, 110. + ---- VINOSSA (F. Guillelmus de), p. 265. + VILLE DEI JUXTA STRAPIS (domus Templi). Vid. _Malo Repastu_. + VILLEPROUS (F. Arneus DE), Miles, p. 488. + VILLERS (F. Galterus DE), p. 59. + ---- (F. Gerot de), p. 39. + ---- (F. P. de), p. 85, 86. + VILLESUBTERRE (F. Philippus DE), p. 114. + VINCENCIUS (F.), p. 342, 345. + VINEIS (F. Durandus de), p. 114. + VINERIIS (F. Durandus de), p. 108. + VINHAEUR (F. Johannes LO), p. 597. + VINHIE vel LE VINHIER (F. Gerardus LA), p. 504, 579. + VINZIACO (domus Templi de), Eduensis diocesis, p. 437. + VIRIA (F. Jacobus DE LA), p. 137. + VIROMANDIA (preceptor de), p. 622. + VISANDI vel VISSANDI (F. Johannes), p. 108, 113. + VISELLO (F. J. de), p. 97. + VISINALLA (F. Arnulphus de), miles, p. 176. + VISSANDI. Vid. _Visandi_. + VIVARRIS vel VIVERIIS (F. Johannes de), p. 338; son interrogatoire, p. + 355. + VIVERIIS (F. Droco de), p. 73, 104, 135. + ---- (F. Durandus de), p. 82. + ---- (F. Ger. de), presbyter, p. 529. + VOBERTI (F. Johannes). Vid. _Vomberti_. + VOE (F. Johannes DE LA), p. 471. + VOET vel VOHETO (Philippus DE), prepositus Pictavensis, p. 26, 71, 274, + 277. + VOLENSIS (F. Bartholomeus de), p. 68, 104, 132, 636. + ---- (F. P. curatus de), p. 352. + ---- (domus Templi de), Lingonensis diocesis, p. 505. + VOLENIS. Vid. _Vollenis_, p. 71. + VOLLANIS. Vid. _Vollenis_. + VOLLENCOURT (F. Addam DE), preceptor de Anricuria, Cameracensis + diocesis, miles; son interrogatoire, p. 409, 413, 501. + VOLLENIS (F. Baudricus de), p. 437. + ---- (F. Bono de), p. 77, 104, 134, 624, 630. + ---- (F. Egidius de), p. 591. + ---- (F. Guillelmus de), p. 630. + ---- (F. Hugo de), p. 111, 125. + ---- (F. Johannes de), presbyter, p. 66, 109. + ---- (F. Martinus de), p. 138. + ---- (F. Parisetus vel Parisius de), p. 72, 137. + ---- (F. Stephanus de), p. 71, 110, 137, 297, 302, 581. + VOMBERTI (F. Johannes), p. 64, 107. + VOSSELLO (F. Bonnetus de), p. 602. + VOSSINHACO. Vid. _Vassiniacho_. + VOYA (F. Johannes DE LA), p. 133. + VRIACO (F. Johannes de), p. 608. + VUOQUIER (F. Stephanus), p. 119. + VYSOMALE (F. Arnulphus de), p. 536. + +X + + XANTONENSIS (Gaufredus, episcopus). Vid. _S. Britonne_. + +Y + + YEMVILLA (Johannes de). Vid. _Jamvilla_. + YENGENTIS (F. Arbertus de), p. 66. + +Z + + ZALUP (Guaufredus), p. 55. + ZANOTUS, valetus preceptoris de Insula Bochardi, p. 227. + ZAPELLANS (F. Orricus), p. 133. + ZARMES (F. Robertus DE), p. 133. + ZELOT (F. Enricus), p. 84. + ZELZILS (F. Johannes DE), p. 58. + + + FIN DE LA TABLE DU TOME PREMIER. + + + + NOTES DU TRANSCRIPTEUR + +On a apporté les corrections suivantes: + + p. 47 epiecopos > episcopos + p. 216 causaperegrinacionis > causa peregrinacionis + p. 243 Setembris > Septembris + p. 264 convneerunt > convenerunt + p. 371 corumdem > eorumdem + p. 374 eorumdum > eorumdem + p. 383 maliciose-negare > maliciose negare + p. 480 nlicita > illicita + p. 530 exhederaretur > exheredaretur + p. 596 reco ebat > recolebat + p. 597 veru ptamen > verumptamen + Index HUBERTOS > HUBERTUS + Index Alidus > Alinus + Index TREBIS > TRECIS (F. Jacobus de) + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Le procès des Templiers, by Various + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LE PROCÈS DES TEMPLIERS *** + +***** This file should be named 22919-8.txt or 22919-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/2/2/9/1/22919/ + +Produced by Robert Connal, Laurent Vogel and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This +file was produced from images generously made available +by the Bibliothèque nationale de France (BnF/Gallica) at +http://gallica.bnf.fr) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |
