diff options
Diffstat (limited to '22908-h')
| -rw-r--r-- | 22908-h/22908-h.htm | 10609 | ||||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/back.jpg | bin | 0 -> 253996 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/front.jpg | bin | 0 -> 317602 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p000.jpg | bin | 0 -> 227568 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p009.jpg | bin | 0 -> 438002 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p013.jpg | bin | 0 -> 489756 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p017.jpg | bin | 0 -> 478897 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p025.jpg | bin | 0 -> 475762 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p033.jpg | bin | 0 -> 502263 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p041.jpg | bin | 0 -> 494843 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p049.jpg | bin | 0 -> 483514 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p057.jpg | bin | 0 -> 449433 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p065.jpg | bin | 0 -> 507638 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p073.jpg | bin | 0 -> 472543 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p081.jpg | bin | 0 -> 500748 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p089.jpg | bin | 0 -> 492135 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p097.jpg | bin | 0 -> 477176 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p103.jpg | bin | 0 -> 483080 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p109.jpg | bin | 0 -> 474594 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p113.jpg | bin | 0 -> 478537 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p121.jpg | bin | 0 -> 480445 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p129.jpg | bin | 0 -> 496796 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p137.jpg | bin | 0 -> 482641 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p145.jpg | bin | 0 -> 517383 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p151.jpg | bin | 0 -> 466296 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p157.jpg | bin | 0 -> 513019 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p161.jpg | bin | 0 -> 469535 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p169.jpg | bin | 0 -> 487632 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p177.jpg | bin | 0 -> 442950 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p185.jpg | bin | 0 -> 551160 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p193.jpg | bin | 0 -> 500607 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p199.jpg | bin | 0 -> 468977 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p205.jpg | bin | 0 -> 480399 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p209.jpg | bin | 0 -> 463681 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p215.jpg | bin | 0 -> 464793 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/p221.jpg | bin | 0 -> 449049 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/qr22908.png | bin | 0 -> 340 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/spine.jpg | bin | 0 -> 45421 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22908-h/images/titlepage.jpg | bin | 0 -> 186017 bytes |
39 files changed, 10609 insertions, 0 deletions
diff --git a/22908-h/22908-h.htm b/22908-h/22908-h.htm new file mode 100644 index 0000000..4a3fb4e --- /dev/null +++ b/22908-h/22908-h.htm @@ -0,0 +1,10609 @@ +<!DOCTYPE HTML> +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2024-02-10T21:51:26Z using SAXON HE 9.9.1.8 . --> +<html lang="nl"> +<head> +<title>Mathias Sandorf: Een model-volksplanting</title> +<meta charset="utf-8"> +<meta name="generator" content="tei2html.xsl, see https://github.com/jhellingman/tei2html"> +<meta name="author" content="Jules Verne (1828–1905)"> +<link rel="coverpage" href="images/front.jpg"> +<link rel="icon" href="images/front.jpg" type="image/x-cover"> +<link rel="schema.DC" href="http://purl.org/dc/elements/1.1/"> +<meta name="DC.Title" content="Mathias Sandorf: Een model-volksplanting"> +<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne (1828–1905)"> +<meta name="DC.Date" content="2007-10-07"> +<meta name="DC.Language" content="nl-1900"> +<meta name="DC.Format" content="text/html"> +<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg"> +<meta name="DC.Rights" content="Dit boek is vrij van auteursrechten in de Verenigde Staten. Als u ergens anders woont, raadpleeg dan alstublieft de wetgeving in uw land voordat u dit boek downloadt."> +<meta name="DC.Identifier" content="https://www.gutenberg.org/ebooks/22908"> +<style> /* <![CDATA[ */ +html { +line-height: 1.3; +} +body { +margin: 0; +} +main { +display: block; +} +h1 { +font-size: 2em; +margin: 0.67em 0; +} +hr { +height: 0; +overflow: visible; +} +pre { +font-family: monospace; +font-size: 1em; +} +a { +background-color: transparent; +} +abbr[title] { +border-bottom: none; +text-decoration: underline dotted; +} +b, strong { +font-weight: bolder; +} +code, kbd, samp { +font-family: monospace; +font-size: 1em; +} +small { +font-size: 80%; +} +sub, sup { +font-size: 67%; +line-height: 0; +position: relative; +vertical-align: baseline; +} +sub { +bottom: -0.25em; +} +sup { +top: -0.5em; +} +img { +border-style: none; +} +body { +font-family: serif; +font-size: 100%; +text-align: left; +margin-top: 2.4em; +} +div.front, div.body { +margin-bottom: 7.2em; +} +div.back { +margin-bottom: 2.4em; +} +.div0 { +margin-top: 7.2em; +margin-bottom: 7.2em; +} +.div1 { +margin-top: 5.6em; +margin-bottom: 5.6em; +} +.div2 { +margin-top: 4.8em; +margin-bottom: 4.8em; +} +.div3 { +margin-top: 3.6em; +margin-bottom: 3.6em; +} +.div4 { +margin-top: 2.4em; +margin-bottom: 2.4em; +} +.div5, .div6, .div7 { +margin-top: 1.44em; +margin-bottom: 1.44em; +} +.div0:last-child, .div1:last-child, .div2:last-child, .div3:last-child, +.div4:last-child, .div5:last-child, .div6:last-child, .div7:last-child { +margin-bottom: 0; +} +blockquote div.front, blockquote div.body, blockquote div.back { +margin-top: 0; +margin-bottom: 0; +} +.divBody .div1:first-child, .divBody .div2:first-child, .divBody .div3:first-child, .divBody .div4:first-child, +.divBody .div5:first-child, .divBody .div6:first-child, .divBody .div7:first-child { +margin-top: 0; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4, .h5, .h6 { +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} +h3, .h3 { +font-size: 1.2em; +} +h3.label { +font-size: 1em; +margin-bottom: 0; +} +h4, .h4 { +font-size: 1em; +} +.alignleft { +text-align: left; +} +.alignright { +text-align: right; +} +.alignblock { +text-align: justify; +} +p.tb, hr.tb, .par.tb { +margin: 1.6em auto; +text-align: center; +} +p.argument, p.note, p.tocArgument, .par.argument, .par.note, .par.tocArgument { +font-size: 0.9em; +text-indent: 0; +} +p.argument, p.tocArgument, .par.argument, .par.tocArgument { +margin: 1.58em 10%; +} +.opener, .address { +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +} +.addrline { +margin-top: 0; +margin-bottom: 0; +} +.dateline { +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +text-align: right; +} +.salute { +margin-top: 1.6em; +margin-left: 3.58em; +text-indent: -2em; +} +.signed { +margin-top: 1.6em; +margin-left: 3.58em; +text-indent: -2em; +} +.epigraph { +font-size: 0.9em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} +.epigraph span.bibl { +display: block; +text-align: right; +} +.trailer { +clear: both; +margin-top: 3.6em; +} +span.abbr, abbr { +white-space: nowrap; +} +span.parNum { +font-weight: bold; +} +span.corr, span.gap { +border-bottom: 1px dotted red; +} +span.num, span.trans { +border-bottom: 1px dotted gray; +} +span.measure { +border-bottom: 1px dotted green; +} +.ex { +letter-spacing: 0.2em; +} +.sc { +font-variant: small-caps; +} +.asc { +font-variant: small-caps; +text-transform: lowercase; +} +.uc { +text-transform: uppercase; +} +.tt { +font-family: monospace; +} +.underline { +text-decoration: underline; +} +.overline, .overtilde { +text-decoration: overline; +} +.rm { +font-style: normal; +} +.red { +color: red; +} +hr { +clear: both; +border: none; +border-bottom: 1px solid black; +width: 45%; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +margin-top: 1em; +text-align: center; +} +hr.dotted { +border-bottom: 2px dotted black; +} +hr.dashed { +border-bottom: 2px dashed black; +} +.aligncenter { +text-align: center; +} +h1, h2, .h1, .h2 { +font-size: 1.44em; +line-height: 1.5; +} +h1.label, h2.label { +font-size: 1.2em; +margin-bottom: 0; +} +h5, h6 { +font-size: 1em; +font-style: italic; +} +p, .par { +text-indent: 0; +} +p.firstlinecaps:first-line, .par.firstlinecaps:first-line { +text-transform: uppercase; +} +.hangq { +text-indent: -0.32em; +} +.hangqq { +text-indent: -0.42em; +} +.hangqqq { +text-indent: -0.84em; +} +p.dropcap:first-letter, .par.dropcap:first-letter { +float: left; +clear: left; +margin: 0 0.05em 0 0; +padding: 0; +line-height: 0.8; +font-size: 420%; +vertical-align: super; +} +blockquote, p.quote, div.blockquote, div.argument, .par.quote { +font-size: 0.9em; +margin: 1.58em 5%; +} +.pageNum a, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover, a.hidden:hover, a.hidden { +text-decoration: none; +} +.advertisement, .advertisements { +background-color: #FFFEE0; +border: black 1px dotted; +color: #000; +margin: 2em 5%; +padding: 1em; +} +span.accent { +display: inline-block; +text-align: center; +} +span.accent, span.accent span.top, span.accent span.base { +line-height: 0.40em; +} +span.accent span.top { +font-weight: bold; +font-size: 5pt; +} +span.accent span.base { +display: block; +} +.footnotes .body, .footnotes .div1 { +padding: 0; +} +.fnarrow { +color: #AAAAAA; +font-weight: bold; +text-decoration: none; +} +.fnarrow:hover, .fnreturn:hover { +color: #660000; +} +.fnreturn { +color: #AAAAAA; +font-size: 80%; +font-weight: bold; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} +a { +text-decoration: none; +} +a:hover { +text-decoration: underline; +background-color: #e9f5ff; +} +a.noteRef, a.pseudoNoteRef { +font-size: 67%; +vertical-align: super; +text-decoration: none; +margin-left: 0.1em; +} +.externalUrl { +font-size: small; +font-family: monospace; +color: gray; +} +.displayfootnote { +display: none; +} +div.footnotes { +font-size: 80%; +margin-top: 1em; +padding: 0; +} +hr.fnsep { +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} +p.footnote, .par.footnote { +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} +p.footnote .fnlabel, .par.footnote .fnlabel { +float: left; +margin-left: -0.1em; +min-width: 1.0em; +padding-right: 0.4em; +} +.apparatusnote { +text-decoration: none; +} +.apparatusnote:target, .fndiv:target { +background-color: #eaf3ff; +} +table.tocList { +width: 100%; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +border-width: 0; +border-collapse: collapse; +} +td.tocText { +padding-top: 2em; +padding-bottom: 1em; +} +td.tocPageNum, td.tocDivNum { +text-align: right; +min-width: 10%; +border-width: 0; +white-space: nowrap; +} +td.tocDivNum { +padding-left: 0; +padding-right: 0.5em; +vertical-align: top; +} +td.tocPageNum { +padding-left: 0.5em; +padding-right: 0; +vertical-align: bottom; +} +td.tocDivTitle { +width: auto; +} +p.tocPart, .par.tocPart { +margin: 1.58em 0; +font-variant: small-caps; +} +p.tocChapter, .par.tocChapter { +margin: 1.58em 0; +} +p.tocSection, .par.tocSection { +margin: 0.7em 5%; +} +table.tocList td { +vertical-align: top; +} +table.tocList td.tocPageNum { +vertical-align: bottom; +} +table.inner { +display: inline-table; +border-collapse: collapse; +width: 100%; +} +td.itemNum { +text-align: right; +min-width: 5%; +padding-right: 0.8em; +} +td.innerContainer { +padding: 0; +margin: 0; +} +.index { +font-size: 80%; +} +.index p { +text-indent: -1em; +margin-left: 1em; +} +.indexToc { +text-align: center; +} +.transcriberNote { +background-color: #DDE; +border: black 1px dotted; +color: #000; +font-family: sans-serif; +font-size: 80%; +margin: 2em 5%; +padding: 1em; +} +.missingTarget { +text-decoration: line-through; +color: red; +} +.correctionTable { +width: 75%; +} +.width20 { +width: 20%; +} +.width40 { +width: 40%; +} +p.smallprint, li.smallprint, .par.smallprint { +color: #666666; +font-size: 80%; +} +span.musictime { +vertical-align: middle; +display: inline-block; +text-align: center; +} +span.musictime, span.musictime span.top, span.musictime span.bottom { +padding: 1px 0.5px; +font-size: xx-small; +font-weight: bold; +line-height: 0.7em; +} +span.musictime span.bottom { +display: block; +} +audio { +height: 20px; +margin-left: 0.5em; +margin-right: 0.5em; +} +ul { +list-style-type: none; +} +.splitListTable { +margin-left: 0; +} +.splitListTable td { +vertical-align: top; +} +.numberedItem { +text-indent: -3em; +margin-left: 3em; +} +.numberedItem .itemNumber { +float: left; +position: relative; +left: -3.5em; +width: 3em; +display: inline-block; +text-align: right; +} +.itemGroupTable { +border-collapse: collapse; +margin-left: 0; +} +.itemGroupTable td { +padding: 0; +margin: 0; +vertical-align: middle; +} +.itemGroupBrace { +padding: 0 0.5em !important; +} +.titlePage { +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0 7em; +padding: 5em 10% 6em; +text-align: center; +} +.titlePage .docTitle { +line-height: 1.7; +margin: 2em 0; +font-weight: bold; +} +.titlePage .docTitle .mainTitle { +font-size: 1.8em; +font-weight: inherit; +font-variant: inherit; +line-height: inherit; +} +.titlePage .docTitle .subTitle, +.titlePage .docTitle .seriesTitle, +.titlePage .docTitle .volumeTitle { +font-size: 1.44em; +font-weight: inherit; +font-variant: inherit; +line-height: inherit; +} +.titlePage .byline { +margin: 2em 0; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.5; +} +.titlePage .byline .docAuthor { +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +.titlePage .figure { +margin: 2em auto; +} +.titlePage .docImprint { +margin: 4em 0 0; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.5; +} +.titlePage .docImprint .docDate { +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +div.figure, div.figureGroup { +text-align: center; +} +table.figureGroupTable { +width: 80%; +border-collapse: collapse; +} +.figure, .figureGroup { +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.floatLeft { +float: left; +margin: 10px 10px 10px 0; +} +.floatRight { +float: right; +margin: 10px 0 10px 10px; +} +p.figureHead, .par.figureHead { +font-size: 100%; +text-align: center; +} +.figAnnotation { +font-size: 80%; +position: relative; +margin: 0 auto; +} +.figTopLeft, .figBottomLeft { +float: left; +} +.figTopRight, .figBottomRight { +float: right; +} +.figure p, .figure .par, .figureGroup p, .figureGroup .par { +font-size: 80%; +margin-top: 0; +text-align: center; +} +img { +border-width: 0; +} +td.galleryFigure { +text-align: center; +vertical-align: middle; +} +td.galleryCaption { +text-align: center; +vertical-align: top; +} +tr, td, th { +vertical-align: top; +} +tr.bottom, td.bottom, th.bottom { +vertical-align: bottom; +} +td.label, tr.label td { +font-weight: bold; +} +td.unit, tr.unit td { +font-style: italic; +} +td.leftbrace, td.rightbrace { +vertical-align: middle; +} +span.sum { +padding-top: 2px; +border-top: solid black 1px; +} +table.inlineTable { +display: inline-table; +} +table.borderOutside { +border-collapse: collapse; +} +table.borderOutside td { +padding-left: 4px; +padding-right: 4px; +} +table.borderOutside .cellHeadTop, table.borderOutside .cellTop { +border-top: 2px solid black; +} +table.borderOutside .cellHeadBottom { +border-bottom: 1px solid black; +} +table.borderOutside .cellBottom { +border-bottom: 2px solid black; +} +table.borderOutside .cellLeft, table.borderOutside .cellHeadLeft { +border-left: 2px solid black; +} +table.borderOutside .cellRight, table.borderOutside .cellHeadRight { +border-right: 2px solid black; +} +table.verticalBorderInside { +border-collapse: collapse; +} +table.verticalBorderInside td { +padding-left: 4px; +padding-right: 4px; +border-left: 1px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cellHeadTop, table.verticalBorderInside .cellTop { +border-top: 2px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cellHeadBottom { +border-bottom: 1px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cellBottom { +border-bottom: 2px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cellLeft, table.verticalBorderInside .cellHeadLeft { +border-left: 0 solid black; +} +table.borderAll, +table.rtlBorderAll { +border-collapse: collapse; +} +table.borderAll td, +table.rtlBorderAll td { +padding-left: 4px; +padding-right: 4px; +border: 1px solid black; +} +table.borderAll .cellHeadTop, table.borderAll .cellTop, +table.rtlBorderAll .cellHeadTop, table.rtlBorderAll .cellTop { +border-top: 2px solid black; +} +table.borderAll .cellHeadBottom, +table.rtlBorderAll .cellHeadBottom { +border-bottom: 1px solid black; +} +table.borderAll .cellBottom, +table.rtlBorderAll .cellBottom { +border-bottom: 2px solid black; +} +table.borderAll .cellLeft, +table.borderAll .cellHeadLeft { +border-left: 2px solid black; +} +table.borderAll .cellRight, +table.borderAll .cellHeadRight { +border-right: 2px solid black; +} +table.rtlBorderAll .cellLeft, +table.rtlBorderAll .cellHeadLeft { +border-right: 2px solid black; +} +table.rtlBorderAll .cellRight, +table.rtlBorderAll .cellHeadRight { +border-left: 2px solid black; +} +tr.borderTop td, tr.borderTop th, th.borderTop, td.borderTop { +border-top: 1px solid black !important; +} +tr.borderRight td, tr.borderRight th, th.borderRight, td.borderRight { +border-right: 1px solid black !important; +} +tr.borderLeft td, tr.borderLeft th, th.borderLeft, td.borderLeft { +border-left: 1px solid black !important; +} +tr.borderBottom td, tr.borderBottom th, th.borderBottom, td.borderBottom { +border-bottom: 1px solid black !important; +} +tr.borderHorizontal td, tr.borderHorizontal th, th.borderHorizontal, td.borderHorizontal { +border-top: 1px solid black !important; +border-bottom: 1px solid black !important; +} +tr.borderVertical td, tr.borderVertical th, th.borderVertical, td.borderVertical { +border-right: 1px solid black !important; +border-left: 1px solid black !important; +} +tr.borderAll td, tr.borderAll th, th.borderAll, td.borderAll { +border: 1px solid black !important; +} +tr.noBorderTop td, tr.noBorderTop th, th.noBorderTop, td.noBorderTop { +border-top: none !important; +} +tr.noBorderRight td, tr.noBorderRight th, th.noBorderRight, td.noBorderRight { +border-right: none !important; +} +tr.noBorderLeft td, tr.noBorderLeft th, th.noBorderLeft, td.noBorderLeft { +border-left: none !important; +} +tr.noBorderBottom td, tr.noBorderBottom th, th.noBorderBottom, td.noBorderBottom { +border-bottom: none !important; +} +tr.noBorderHorizontal td, tr.noBorderHorizontal th, th.noBorderHorizontal, td.noBorderHorizontal { +border-top: none !important; +border-bottom: none !important; +} +tr.noBorderVertical td, tr.noBorderVertical th, th.noBorderVertical, td.noBorderVertical { +border-right: none !important; +border-left: none !important; +} +tr.borderAll td, tr.borderAll th, th.borderAll, td.noBorderAll { +border: none !important; +} +.cellDoubleUp { +border-width: 0 !important; +width: 1em; +} +.cellDummy { +border-width: 0 !important; +} +td.alignDecimalIntegerPart { +text-align: right; +border-right: none !important; +padding-right: 0 !important; +margin-right: 0 !important; +} +td.alignDecimalFractionPart { +text-align: left; +border-left: none !important; +padding-left: 0 !important; +margin-left: 0 !important; +} +td.alignDecimalNotNumber { +text-align: center; +} +span.seg { +text-indent: 0; +} +span.ditto { +display: inline-table; +border-collapse: collapse; +vertical-align: middle; +text-align: center; +line-height: 0; +text-indent: 0; +} +span.ditto span.r { +display: table-row; +} +span.ditto span.s { +display: table-cell; +visibility: hidden; +} +span.ditto span.d { +display: table-cell; +} +body { +padding: 1.58em 16%; +} +.pageNum { +display: inline; +font-size: 8.4pt; +font-style: normal; +margin: 0; +padding: 0; +position: absolute; +right: 1%; +text-align: right; +letter-spacing: normal; +} +.marginnote { +font-size: 0.8em; +height: 0; +left: 1%; +position: absolute; +text-indent: 0; +width: 14%; +text-align: left; +} +.right-marginnote { +font-size: 0.8em; +height: 0; +right: 3%; +position: absolute; +text-indent: 0; +text-align: right; +width: 11% +} +.cut-in-left-note { +font-size: 0.8em; +left: 1%; +float: left; +text-indent: 0; +width: 14%; +text-align: left; +padding: 0.8em 0.8em 0.8em 0; +} +.cut-in-right-note { +font-size: 0.8em; +left: 1%; +float: right; +text-indent: 0; +width: 14%; +text-align: right; +padding: 0.8em 0 0.8em 0.8em; +} +span.tocPageNum, span.flushright { +position: absolute; +right: 16%; +top: auto; +text-indent: 0; +} +.pglink::after { +content: "\0000A0\01F4D8"; +font-size: 80%; +font-style: normal; +font-weight: normal; +} +.catlink::after { +content: "\0000A0\01F4C7"; +font-size: 80%; +font-style: normal; +font-weight: normal; +} +.exlink::after, .wplink::after, .biblink::after, .qurlink::after, .seclink::after { +content: "\0000A0\002197\00FE0F"; +color: blue; +font-size: 80%; +font-style: normal; +font-weight: normal; +} +.pglink:hover { +background-color: #DCFFDC; +} +.catlink:hover { +background-color: #FFFFDC; +} +.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover, .qurlink:hover, .seclin:hover { +background-color: #FFDCDC; +} +body { +background: #FFFFFF; +font-family: serif; +} +body, a.hidden { +color: black; +} +h1, h2, .h1, .h2 { +text-align: center; +font-variant: small-caps; +font-weight: normal; +} +p.byline { +text-align: center; +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} +.div2 p.byline, .div3 p.byline, .div4 p.byline, .div5 p.byline, .div6 p.byline, .div7 p.byline { +text-align: left; +} +.figureHead, .noteRef, .pseudoNoteRef, .marginnote, .right-marginnote, p.legend, .verseNum { +color: #660000; +} +.rightnote, .pageNum, .lineNum, .pageNum a { +color: #AAAAAA; +} +a.hidden:hover, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover { +color: red; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6 { +font-weight: normal; +} +table { +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +td.tocText { +text-align: center; +font-variant: small-caps; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.5; +} +.tableCaption { +text-align: center; +} +.arab { font-family: Scheherazade, serif; } +.aran { font-family: 'Awami Nastaliq', serif; } +.grek { font-family: 'Charis SIL', serif; } +.hebr { font-family: 'SBL Hebrew', Shlomo, 'Ezra SIL', serif; } +.syrc { font-family: 'Serto Jerusalem', serif; } +/* CSS rules generated from rendition elements in TEI file */ +.xs { +font-size: x-small; +} +.small { +font-size: small; +} +.large { +font-size: large; +} +.center { +text-align: center; +} +/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */ +.xd32e4183 { +white-space:nowrap; vertical-align:bottom; +} +.cover-imagewidth { +width:499px; +} +.titlepage-imagewidth { +width:476px; +} +.p009width { +width:507px; +} +.p013width { +width:504px; +} +.p017width { +width:500px; +} +.p025width { +width:500px; +} +.p033width { +width:509px; +} +.p041width { +width:507px; +} +.p049width { +width:511px; +} +.p057width { +width:501px; +} +.p065width { +width:502px; +} +.p073width { +width:505px; +} +.p081width { +width:505px; +} +.p089width { +width:508px; +} +.p097width { +width:499px; +} +.p103width { +width:508px; +} +.p109width { +width:502px; +} +.p113width { +width:507px; +} +.p121width { +width:499px; +} +.p129width { +width:503px; +} +.p137width { +width:504px; +} +.p145width { +width:501px; +} +.p151width { +width:503px; +} +.p157width { +width:498px; +} +.p161width { +width:498px; +} +.p169width { +width:501px; +} +.p177width { +width:504px; +} +.p185width { +width:505px; +} +.p193width { +width:506px; +} +.p199width { +width:500px; +} +.p205width { +width:504px; +} +.p209width { +width:503px; +} +.p215width { +width:500px; +} +.p221width { +width:497px; +} +.backwidth { +width:488px; +} +/* ]]> */ </style> +</head> +<body> +<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 22908 ***</div> +<div class="front"> +<div class="div1 cover"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure cover-imagewidth"><img src="images/front.jpg" alt="Oorspronkelijke voorkant." width="499" height="720"></div><p> +</p> +</div> +</div> +<div class="div1 titlepage"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure titlepage-imagewidth"><img src="images/titlepage.jpg" alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="476" height="720"></div><p> +</p> +</div> +</div> +<div class="titlePage"> +<div class="docTitle"> +<h1 class="mainTitle">Wonderreizen.</h1> +</div> +<div class="byline"><span class="docAuthor">Jules Verne</span></div> +<div class="docTitle"> +<h1 class="mainTitle">Mathias Sandorf</h1> +<h1 class="mainTitle">Een Model-Volksplanting.</h1> +</div> +<div class="docImprint">Rotterdam.—Jac<sup>s</sup>. G. Robbers.</div> +</div> +<p></p> +<div class="div1 last-child imprint"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first center small"><span class="sc">Zuid-Hollandsche Boek- en Handelsdrukkerij.</span> +<span class="pageNum" id="pb1">[<a href="#pb1">1</a>]</span></p> +</div> +</div> +</div> +<div class="body"> +<div id="ch1" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4069">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">I.</h2> +<h2 class="main">Het Presidio van Ceuta.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Drie weken na de schrikkelijke gebeurtenissen, welke wij in het vorige deel verhaalden, +en waarvan de provincie Catania, op het eiland Sicilië, het tooneel was geweest—drie +weken later, zeggen wij, dus op 9 October, stevende een snelvarend stoomjacht—de <i>Ferrato</i>, onze oude bekende—geholpen door een stevige noordoosterbries, tusschen de zuiderpunt +van Europa, die eigenaardig genoeg op het Spaansche schiereiland Engelsch is, en kaap +Almina, de noordelijkste punt van Afrika, die daarentegen, op het Marokkaansch gebied +gelegen, Spaansch is. De vier mijlen afstand, welke van de eene landspits tot de andere +gerekend worden, zouden, wanneer men op mythologische gronddenkbeelden zou mogen afgaan, +of daaraan slechts eenige waarde mocht schenken, door wijlen Hercules, een waardigen +voorganger van den heer Ferdinand de Lesseps, de moderne landengte-doorsteker, daargesteld +en toegang aan de wateren van de Mare Mediterranea of Middellandsche zee tot die van +den Atlantischen Oceaan verleend zijn, door met een enkelen knodsslag de rotsachtige +omdijking van het <span class="corr" id="xd32e132" title="Bron: Midellandsche">Middellandsche</span> meerbekken daar ter plaatse te verbrijzelen, hetgeen, zooals ieder lezer zal moeten +bekennen, eene vrij aardige krachtsontwikkeling zou vereischt hebben. Jammer, dat +dergelijke halfgoden in onze eeuw niet meer aangetroffen worden. De doorgraving van +de landengte van Suez zou zooveel geld niet gekost hebben, en de landengten van Panama +en van Corinthe zouden zooveel schatten niet verslinden. Met drie zulke knodsslagen +waren dan de Andes in de Nieuwe Wereld, de Dioikos in Griekenland en de drempel van +Serapeum in Egypte verbrijzeld geweest, om de Middellandsche zee met de <span class="pageNum" id="pb2">[<a href="#pb2">2</a>]</span>Roode zee, de golf van Corinthe met die van Egina, en den Mexicaanschen zeeboezem +met de Groote Stille Zuidzee in verbinding te stellen. Nogmaals jammer, doodjammer! +</p> +<p>Ziedaar, wat Pescadospunt voorzeker aan zijn vriend Kaap Matifou zou medegedeeld hebben, +terwijl hij hem daarbij tegelijkertijd de rots van Gibraltar in het noorden, en den +Hachoberg in het zuiden zoude aangewezen hebben. +</p> +<p>En, inderdaad, Calpé en Abyla zijn nog steeds de beide bekende rotsmassa’s, de beide +zuilen, die als de „Zuilen van Hercules,” den naam van den beroemden Griekschen held +dragen. +</p> +<p>Kaap Matifou zou ongetwijfeld dat „kunststuk van krachtsinspanning” bewonderd en naar +waarde geschat hebben, en dat nog wel, zonder dat de nijd zijne eenvoudige en bescheiden +ziel zoude verontreinigd, zonder dat zijn edel hart door eene onwaardige gedachte +zoude bezoedeld zijn. Nogmaals, Kaap Matifou zou bewonderd en gewaardeerd hebben. +</p> +<p>De Provençaalsche Hercules zou voor den Griekschen held, voor den zoon van Jupiter +en Alcmene, eerbiedig het groote hoofd gebogen hebben. +</p> +<p>Maar Pescadospunt kon zijnen vriend dat verhaal niet opdisschen, en Kaap Matifou kon +zijn Titanshoofd niet buigen, om de eenvoudige reden, dat noch de een noch de andere +zich aan boord bevond. Beiden waren op bevel van dokter Antekirrt te Antekirrta achtergebleven, +de eerste, omdat hij, zooals wij weten, vrij ernstig gekwetst was, en de andere, om +zijn vriend op te passen en te verplegen. +</p> +<p>Dokter Antekirrt en Piet Bathory waren alleen aan boord van de <i>Ferrato</i>, die door kapitein Köstrik gekommandeerd werd; terwijl Luigi-Ferrato nog steeds als +eerste officier aan boord van het stoomjacht dienst deed. Van bevordering was nog +geen sprake geweest. Maar er was nog tijd. +</p> +<p>De expeditie, laatstelijk op het eiland Sicilië ondernomen, met het doel om Sarcany +en Silas Toronthal op te sporen en op te lichten, als daar mogelijkheid toe bestond, +had volstrekt geen resultaat gehad, daar zij den dood van Zirone tengevolge had gehad. +Men moest dus andermaal trachten, die twee booswichten op het spoor te komen, door +den Spanjaard Carpena te noodzaken mede te deelen, alles wat hij omtrent Sarcany en +diens medeplichtige moest weten en ook wist; daarvan waren dokter Antekirrt en Piet +Bathory overtuigd. +</p> +<p>Daar de Spanjaard nu tot de galeien veroordeeld en naar het Presidio van Ceuta verwezen +was, zou men hem daar moeten gaan opzoeken. Want daar alleen kon men in aanraking +met hem komen, en daarom was tot die reis besloten. +</p> +<p>Ceuta, in het Spaansch als Ce Veta en in het Arabisch als Septa <span class="pageNum" id="pb3">[<a href="#pb3">3</a>]</span>uitgesproken, is eene kleine, maar zeer versterkte stad, een ware vesting, een soort +van Spaansch Gibraltar op de Oostelijke hellingen van den Hacho-berg en op de Marokkaansche +kust gelegen, op eene landtong ten westen van Tanger, waarachter de Apenberg, een +der Zuilen van Hercules verrijst. De stad bestaat uit drie deelen, namelijk: de reeds +genoemde berg Hacho, waarop een zeer sterk fort, hetwelk de geheele landtong en den +ingang der zeeëngte bestrijkt; de Citadel, aan het uiteinde van de landtong gelegen +en alleen over een ophaalbrug toegankelijk; en eindelijk de eigenlijke stad of Almena, +waar de burgers en handelaren wonen. Hier bevinden zich ook de hoofdkerk, twee kloosters, +een hospitaal en onderscheidene scholen, waaronder eene voor de zeevaart. Langs den +zeeoever voert eene kade, vanwaar men een verrukkelijk uitzicht op Spanje heeft. Aan +de andere zijde der stad ligt de Alameda of openbare wandelplaats, vanwaar men het +oog kan laten rondwaren, langs de Marokkaansche kust tot aan de bergen van het Riff. +Het aantal inwoners bedraagt bijna 12,000 en deze vormen een mengelmoes van Spanjaarden, +Engelschen, Franschen, Italianen, Mooren, Negers, Mulatten, Israëlieten en Marokkanen. +Ceuta is de zetel van een bisschop, gesteld onder den aartsbisschop van Sevilla; de +Spaansche Regeering bezigt de stad voornamelijk als ballingsoord en bagno. +</p> +<p>Ceuta is het oude Septa of Septum of Ad Septem fratres: In de zeven broeders. +</p> +<p>Het wordt door sommigen voor Abyla, door anderen voor het Esilissa van koning Ptolomeus +gehouden, en was weleer de hoofdstad van Mauritania Tingitana. Na den val van het +Romeinsche rijk werd de stad achtereenvolgens door de Vandalen, Gothen en Arabieren +overweldigd. Laatstbedoelden gaven haar den naam van Septa, en verhieven haar tijdens +hunne heerschappij over Zuid-Spanje, tot een gewichtig oord. Later viel zij ten deel +aan de Hamoedieten en daarna aan de Almoravieden; en in 1409 werd zij veroverd door +den Portugeeschen koning Joào I, nadat ook de Genueezen er reeds korten tijd heerschappij +hadden gevoerd. +</p> +<p>In 1580 kwam zij tegelijk met Portugal aan Spanje en bleef hieraan onderworpen,—ook +na de scheiding van die twee rijken in 1640. +</p> +<p>Vruchteloos belegerden haar de Marokkanen bijna 23 jaren, van 1697 tot 1720, en te +vergeefs trokken zij in 1732, onder aanvoering van den bekenden renegaat Ripperda, +nogmaals met een groote krijgsmacht derwaarts. De stad werd dapper verdedigd, en is +ook nu nog het belangrijkste steunpunt der Spanjaarden in Noord-Afrika. +</p> +<p>Er bestaat niets levendiger ter wereld dan die beroemde zeeëngte van Gibraltar, die +als het ware de monding der Middellandsche zee vormt. Het is langs dat smalle kanaal, +dat de heerlijke en overschoone Amphytrite water-verversching uit de wereldzee, uit +den <span class="pageNum" id="pb4">[<a href="#pb4">4</a>]</span>Atlantischen Oceaan erlangt. Daarlangs ontvangt zij ook duizenden vaartuigen, die +van Noordelijk Europa en van de beide Amerika’s komen, om de honderden havens aan +te doen, die langs haren onmetelijken omtrek aangetroffen worden. Daarlangs stoomen, +naar binnen en naar buiten, die prachtige en groote pakketbooten, die oorlogschepen +van alle natiën, aan wie het genie van een Franschman, van Ferdinand de Lesseps, eene +deur ontsloten heeft, toegang verleenende tot de Roode zee, tot de Golf van Bengalen, +tot den Indischen Oceaan, tot de Chineesche zee en tot de Groote Stille Zuidzee. +</p> +<p>Die Straat, door de Ouden <i lang="la">Fretum Herculeum</i> geheeten, heeft eene diepte van 16 meters<a class="noteRef" id="xd32e166src" href="#xd32e166">1</a>, doch bezit in haar vaarwater geen banken of klippen. Toch levert zij voor de schepen, +die uit de Middellandsche zee komen, wel eens gevaar op, wegens den sterken stroom, +die er van den kant van den Atlantischen Oceaan doorheen trekt. Bij dezen is de ingang +der Straat—tusschen Kaap Trafalgar en Kaap Spartel—vijf geographische mijlen, en aan +den anderen kant—tusschen Punta de Europa en Punta de Afrika—ruim half zoo breed. +Het smalste gedeelte is 1⅔ geographische mijl breed en bevindt zich tusschen Punta +del Frayle, ten noorden, en Punta de Ciris ten zuiden. +</p> +<p>Aan de Afrikaansche kust is de Straat begrensd door een effen rotswand; doch de oever +aan de Europeesche zijde vormt onderscheidene inhammen, bepaaldelijk ten oosten in +de golf van Gibraltar, die ook, vanwege de daartegenover gelegen stad, Golf van Algesiras +geheeten wordt. +</p> +<p>Niets schilderachtiger bestaat er dan die smalle zeeëngte, die door hoog gebergte +van zeer verschillend uitzicht omlijst is. In het noorden strekken zich de Sierra’s +van <span class="corr" id="xd32e172" title="Bron: Andalousie">Andalusië</span> uit. In het zuiden steigeren langs die zoo heerlijk ingesneden kust, van Kaap Spartel +af tot aan de punt van d’Almina, de zwarte toppen van de Bullonen, van den Apenberg +en de nokken van de <i lang="la">Septem fratres</i>, de Zeven Gebroeders omhoog. Rechts en links vertoonen zich in de diepte der baaien +en der kreeken, of als neergevlijd aan den voet en op de eerste hellingen, welke zich +langs de lagere kuststreek uitstrekken en door een reusachtigen achtergrond beheerscht +worden, schilderachtig gelegen steden, als Tarifa, Algesiras, Tanger en Ceuta. Dan +tusschen die beide romantische oevers vertoont zich voor den scherpen boeg der stoomschepen, +die noch door de zee, noch door den wind weerhouden worden, of voor den steden der +zeilschepen, die soms bij honderden door den westenwind in die monding naar den Atlantischen +Oceaan weerhouden worden, eene zeer bewegelijke wateroppervlakte, die uiterst veranderlijk +van kleurtinten is, die zich hier grijs en met machtige kuiven getooid voordoet, elders +aangenaam blauw en kalm, hier <span class="pageNum" id="pb5">[<a href="#pb5">5</a>]</span>weer geheele strepen van kleine krullende golfjes en maalkolkjes vormt die de grenzen +der stroomen en tegenstroomingen met hunnen getanden rand zoo duidelijk mogelijk aangeven. +</p> +<p>Niemand die zulk een tafereel onder de oogen krijgt, kan ongevoelig blijven voor de +bekoorlijkheden van die verheven schoonheden, die door twee tegenover elkander gelegen +werelddeelen als een dubbel panorama langs de oevers van de zeeëngte van Gibraltar +ten toon gespreid worden, en de reizigers in den volsten zin des woords in verrukking +brengen. +</p> +<p>De <i>Ferrato</i> naderde inmiddels vlug de Afrikaansche kust. De diep ingesneden baai, aan welker +uiteinde Tanger zich als het ware verbergt, begon zich voor het oog der opvarenden +te sluiten, terwijl de rotsmassa van Ceuta des te meer zichtbaar werd, daar de kust +daar ter plaatse eene haaksgewijze verandering van richting naar het zuiden vormt. +Men zag dien steenklomp langzamerhand zich van de achtergelegen massa afscheiden en +alleen vooruitkomen als een schiereiland, dat aan den voet van eene kaap gelegen, +en daaraan door een smalle landengte verbonden is, die het aan den vasten wal vasthecht. +</p> +<p>Hoog daarboven, dicht bij den top van den Hachoberg, werd een fortje bespeurd dat +op de plek verrezen was, waar vroeger eene Romeinsche citadel gestaan had. Daarin +zijn steeds uitkijken op wacht, die in opdracht hebben, de zeeëngte scherp gade te +slaan, maar vooral het Marokkaansche grondgebied waardoor Ceuta, behalve aan de zeezijde, +geheel omsloten wordt. Die geheele streek vertoont nagenoeg eene zelfde bergachtige +terreingesteldheid, evenals het kleine vorstendom Monaco te midden van het Fransche +grondgebied. +</p> +<p>Het sloeg tien uren in den morgen, toen de <i>Ferrato</i> eindelijk het anker liet vallen in de haven, op twee kabellengten afstand van de +ontschepingskade, die door de deininggolven uit volle zee met ongetemde kracht gebeukt +werd. Daar bestaat echter slechts eene vluchthaven, die bij frisschen en stevig doorstaanden +wind voor de branding uit de Middellandsche zee weinig beschutting aanbiedt, en dus +nog al gevaarlijk is. +</p> +<p>Zeer gelukkig dat wanneer de schepen niet ten westen van Ceuta kunnen ankeren, zij +eene tweede ligplaats aan den anderen kant der rots vinden, waar zij voor de westenwinden +behoorlijk gedekt liggen. +</p> +<p>Toen „de geneeskundige dienst” aan boord was gekomen, en toen de scheepspapieren van +de <i>Ferrato</i> in orde bevonden waren, stapten dokter Antekirrt en Piet Bathory tegen een uur des +namiddags in de sloep en lieten zich naar den wal roeien. Zij ontscheepten op eene +kleine kade, die zich dicht langs den voet der walmuren van de vesting uitstrekte. +</p> +<p>Dat de dokter het ernstige voornemen opgevat had, om zich van Carpena meester te maken, +daaromtrent bestond hoegenaamd geen <span class="pageNum" id="pb6">[<a href="#pb6">6</a>]</span>twijfel. Maar hoe zou hij dat uitvoeren? Dat zou hij eerst beslissen, nadat hij de +plaats en hare omgeving in oogenschouw had genomen. Daarna zou hij naar omstandigheden +te werk gaan, hetzij door geweld te gebruiken, om den Spanjaard te ontvoeren, hetzij +hij diens ontsnapping uit het Presidio van Ceuta in de hand zou werken. In ieder geval, +hij rekende er op, dat hij den Spanjaard in handen kreeg. Zijne maatregelen zouden +goed getroffen worden. Ditmaal was de dokter er niet op uit, om het incognito te bewaren. +Integendeel, reeds hadden zijn agenten, die aan boord verschenen waren en hem weer +verlaten hadden, het gerucht van de aankomst van zoo een beroemd persoon allerwege +verbreid. Wie toch in dat geheele Arabische land, van Suez af tot aan Kaap Spartel, +kende dien geleerden taleb niet bij naam<span class="corr" id="xd32e200" title="Niet in bron">,</span> die zich thans op het eiland Antekirrta teruggetrokken had en daar in het binnenste +gedeelte der Syrtische zee verblijf hield? +</p> +<p>De beste ontvangst viel hem dan ook, zoowel van den kant der Spanjaarden, als van +dien der Marokkanen ten deel. +</p> +<p>Daarenboven was het niet verboden de <i>Ferrato</i> te bezoeken en te bezichtigen, zoodat weldra een groot aantal vaartuigen het stoomjacht +omringden en men aan boord kwam. +</p> +<p>Dat alles kwam waarschijnlijk met de plannen van dokter Antekirrt overeen. Zijne beroemdheid +moest zijne voornemens te hulp komen. Piet Bathory en hij poogden dan ook niet, zich +aan de algemeene aandacht te onttrekken. Een open rijtuig, dat in het voornaamste +hôtel van Ceuta gehuurd was, veroorloofde hen, om in de stad rond te toeren en haar +te bezichtigen. Die rijtoer was een ware zegetocht door het stadje. +</p> +<p>Zij bevonden, dat de straten smal, ja nauw en omgeven waren door droefgeestig uitziende +huizen, waaraan iedere eigenaardigheid of lokale kleur ontbrak. Hier en daar bespeurden +zij kleine pleinen met teringachtige boomen, welker takken en bladeren met een grauw +stof overdekt waren, en hunne spaarzame schaduw verleenden aan eene armzalige kroeg +of aan een of twee openbare gebouwen, die veel op kazernes geleken. In één woord, +er bestond niets oorspronkelijks, tenzij het Moorsche kwartier, dat zijn bijzonderen +stempel niet verloren had. +</p> +<p>Tegen drie uren gaf dokter Antekirrt aan den koetsier bevel, om hem naar den Gouverneur +van Ceuta te rijden, wien hij een bezoek wilde brengen,—een eenvoudig beleefdheidsbezoek, +dat van den kant van een zoo aanzienlijk vreemdeling niet anders dan natuurlijk moest +voorkomen. Onmiddellijk werd in die richting voortgereden. +</p> +<p>Het zal wel niet behoeven gezegd te worden, dat die gouverneur onmogelijk een civiel +ambtenaar kon zijn. Ceuta is boven alles een militaire kolonie. Men telt er ongeveer +tien duizend zielen, alles bij <span class="pageNum" id="pb7">[<a href="#pb7">7</a>]</span>elkaar gerekend: officieren en soldaten, handelaren, visschers en matrozen van de +kustvaart, die zoowel in de stad wonen, als op de terreinstrook, die zich oostwaarts +van de vesting uitstrekt, en zoo de omgeving van het Spaansche grondgebied vormt. +</p> +<p>Ceuta werd in die dagen bestuurd en gekommandeerd door den Kolonel Guyara. +</p> +<p>Die hoofdofficier had onder zijne bevelen drie bataillons infanterie, die van het +landleger van Spanje gedetacheerd waren, en die daar den garnizoens-dienst waarnamen; +verder had hij een regiment van aan de strengere krijgstucht onderworpen militairen, +die bestendig in de kleine kolonie gevestigd waren; dan nog twee batterijen vestingartillerie, +eene kompagnie pontonniers, en eindelijk nog eene kompagnie Mooren, wier gezinnen +een bijzonder kwartier bewoonden. Het garnizoen was dus vrij sterk, zooals men ziet. +Ongeveer drie duizend vijfhonderd man. +</p> +<p>Wat de tot de galeien veroordeelden betrof, hun getal bedroeg nagenoeg twee duizend. +</p> +<p>Om zich van de stad naar den zetel van den gouverneur te begeven, moest het rijtuig +den bedekten weg of ronde-weg volgen, die buiten den walgang der stad liep. Dat was +een gemaccadamiseerde heirbaan, die niet alleen rondom het geheele territoir, maar +ook tot aan het oostelijkste uiteinde daarvan voerde. +</p> +<p>Aan beide kanten van die baan was de smalle strook tusschen haar en den voet der bergen +aan de eene zijde, en tusschen haar en den zeeoever aan de andere zijde, die, dank +zij der onbezweken vlijt en arbeid der inwoners, goed bebouwd was. Deze hebben de +slechte hoedanigheden van den grond weten te overwinnen. Noch groenten van allerlei +soort, noch vruchtboomen, die heerlijk dragen, ontbreken er. Maar er mag ook niet +verzwegen worden, dat aan handen en armen om te arbeiden geen gebrek is, en dat de +teelaarde, evenals dit voor Sint Helena gebeurde, van Europa aangevoerd werd. +</p> +<p>Inderdaad, de gedeporteerden worden niet alleen voor of vanwege den Staat gebezigd, +hetzij in bijzondere werkplaatsen, hetzij aan de vestingwerken, hetzij aan de wegen, +welker onderhoud voortdurende voorzorgen vereischt, hetzij bij de stedelijke politie, +wanneer hun voortdurend goed gedrag aanleiding geeft, om er agenten van te maken, +die het toezicht voeren, maar tevens onder opzicht staan. Die mannen, die hetzij voor +twintig jaren, hetzij voor levenslang naar het Presidio van Ceuta gezonden werden, +kunnen ook door particulieren gebezigd worden, evenwel slechts onder zekere voorwaarden, +die door het gouvernement in het belang der openbare veiligheid gesteld zijn, en waaraan +natuurlijk streng de hand gehouden wordt, hetgeen noodzakelijk is, zooals ieder moet +beamen. +</p> +<p>Dokter Antekirrt had bij zijn bezoek te Ceuta verscheidene van <span class="pageNum" id="pb8">[<a href="#pb8">8</a>]</span>die ellendelingen ontmoet, die vrij en frank door de straten van de stad zich bewogen, +voornamelijk diegenen, die voor huishoudelijken arbeid gebezigd werden. Maar hij zou +een veel grooter aantal te zien krijgen, wanneer hij buiten den versterkten walgang +met voorliggende verdedigingswerken gekomen zou zijn, daar buiten op de wegen en op +het veld, in de voorwerken of op den akker. +</p> +<p>Tot welke categorie van het personeel van dat Presidio behoorde nu Carpena? Dat was +in de eerste plaats belangrijk om te weten te komen. Want het plan van dokter Antekirrt +kon toch slechts in algemeene trekken vastgesteld zijn, en moest natuurlijk gewijzigd +worden, naarmate de bestaande omstandigheden, dat wil zeggen: naar gelang de Spanjaard +vrij rondliep of opgesloten zat, of hij bij particulieren arbeidde, of in de werkplaatsen +van den Staat. Dat diende dus in de eerste plaats uitgevischt te worden. +</p> +<p>„Maar”, zeide de dokter tot Piet Bathory, „daar die Carpena nog niet lang geleden +veroordeeld is, is het meer dan waarschijnlijk, dat hij nog niet die voordeelen geniet, +welke den ouderen veroordeelden, vanwege hun goed gedrag, toegestaan zijn.” +</p> +<p>„Dat ’s waar,” antwoordde Piet, „hoewel het toch zou kunnen zijn, dat hij reeds buiten +kwam.” +</p> +<p>„Jawel, wij kunnen daarop toch eenigermate rekenen, ja wij moeten het zelfs.” +</p> +<p>„Maar als hij opgesloten zit?” vroeg de jonge werktuigkundige. „Dan dunkt mij.…” +</p> +<p>„Dan wordt het vraagstuk veel lastiger,” antwoordde dokter Antekirrt droog. +</p> +<p>„Dat meen ik ook. Het zal goed zijn, dit bij onze ontwerpen niet uit het oog te verliezen.” +</p> +<p>„Maar, om het even: die kerel moet ontvoerd worden, en hij zal ontvoerd worden!” +</p> +<p>Het rijtuig reed gedurende dat gesprek zachtkens voort, terwijl de paarden in een +matigen korten draf liepen. +</p> +<p>Op twee honderd meter afstand buiten den kring der vestingwerken, was een zeker getal +gedeporteerden onder opzicht van ettelijke gevangenbewaarders van het Presidio bezig +met keien en steenen als verhardings-materiaal op den weg te brengen. Er waren daar +een goede vijftig aanwezig, waarvan een gedeelte de keien in kleine stukken sloeg, +een ander gedeelte die stukken over den weg uitstortte, en een derde gedeelte hen +onder een kolossale welrol verbrijzelde en schier fijnmaalde. +</p> +<p>Het rijtuig had dat gedeelte van den weg, waar die herstelling plaats had, stapvoets, +ja zelfs gedeeltelijk langs een zijweg moeten volgen, waarop het werk nog niet aangevangen +was. Dat was onzen reizigers evenwel niet aangenaam. +<span class="pageNum" id="pb9">[<a href="#pb9">9</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p009width"><img src="images/p009.jpg" alt="Dokter Antekirrt en Piet Bathory waren alleen aan boord. (Bladz. 2.)" width="507" height="720"><p class="figureHead">Dokter Antekirrt en Piet Bathory waren alleen aan boord. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb2" class="pageref">2</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb10">[<a href="#pb10">10</a>]</span></p> +<p>Plotseling greep dokter Antekirrt Piet Bathory bij den arm. +</p> +<p>„Hij!” zeide hij met gedempte stem, terwijl hij zijn makker gevoelig kneep. +</p> +<p>„Waar?” vroeg Piet Bathory, overal rondkijkende. „Waar toch? Ik zie hem niet.” +</p> +<p>De dokter trok Piet naar zich toe en wees met den vinger in zekere richting. +</p> +<p>„Daar! Daar!” sprak hij steeds fluisterend. +</p> +<p>Een man stond daar, op twintig passen afstand van zijne makkers en leunde op den steel +zijner schop. +</p> +<p>Dat was Carpena. +</p> +<p>Aan zijne oude geaardheid getrouw, nam hij er zijn gemak van en arbeidde zoo min mogelijk. +</p> +<p>Dokter Antekirrt had, hoewel hij dien man in twintig jaren niet gezien had, den zoutvervaardiger +van Istrië, in weerwil van zijne tegenwoordige kleeding als galeiboef, dadelijk herkend, +zooals Maria Ferrato hem ook, in weerwil van zijn Maltezer kleeding, in de straten +van het Manderaggio-kwartier zonder aarzelen herkend had. +</p> +<p>Dien misdadiger, die door zijne aangeboren luiheid, niets geleerd had in het leven +en dan ook tot eenig vak, welk ook, geheel en al ongeschikt was, had men in de werkplaatsen +van het Presidio niet kunnen gebruiken. Keien stuk slaan op den weg, dat was alles, +waartoe hij gebezigd kon worden. Tot iets anders was hij onmogelijk in staat. +</p> +<p>Maar had dokter Antekirrt hem ook al herkend, Carpena kon onmogelijk in dien man daar +in dat rijtuig den graaf Mathias Sandorf herkennen, dien hij zoo snood verraden had. +Ternauwernood had hij hem toen eventjes gezien in het huis van den visscher Andreas +Ferrato te Rovigno, op het oogenblik, dat hij tot gids strekte van het detachement +politie-agenten, die de woning zouden omsingelen, om de vluchtelingen gevangen te +nemen. +</p> +<p>Echter, evenals iedereen had hij de aankomst van dokter Antekirrt te Ceuta vernomen. +</p> +<p>Nu was die zoo beroemde dokter—en dat was Carpena niet onbekend—dezelfde persoon, +waarvan hem Zirone gedurende hun onderhoud bij de rotsen van Polyphemus, op het zeestrand +van het eiland Sicilië, gesproken had. Dat was de man, waarvoor hij zich, volgens +de aanbeveling van Sarcany, vooral wachten moest. Dat was de millioenen-bezitter tegen +wien de bende van Zirone den vergeefschen aanslag bij de Casa Inglese op de hellingen +van den Etna uitgevoerd, en waarbij ze het onderspit gedolven had. Ja, zeker, dat +alles wist hij. +</p> +<p>Wat ging er in Carpena’s brein om, toen hij zich zoo plotseling in tegenwoordigheid +van dokter Antekirrt bevond? +<span class="pageNum" id="pb11">[<a href="#pb11">11</a>]</span></p> +<p>Welke waren de indrukken, die zijne hersenen met die gevoeligheid en die oogenblikkelijkheid +opvingen, welke sommige photografische bewerkingen kenmerken? +</p> +<p>Dat zou zeer moeielijk te zeggen zijn. De lezer zal dat wel begrijpen, hopen wij. +</p> +<p>Wat evenwel de Spanjaard in werkelijkheid ondervond, dat was: dat hij plotseling gevoelde, +dat de dokter zich door een soort van moreel overwicht van zijn geheel wezen meester +maakte; dat zijne verpersoonlijking te niet ging tegenover die van dien vreemden man; +dat eene vreemde wilskracht, sterker dan de zijne, hem beheerschte en vermeesterde. +</p> +<p>Te vergeefs poogde hij zich tegen dien invloed te verzetten. Hij bezweek er voor en +vermocht niets anders te doen, dan voor die overheersching lijdelijk te bukken. +</p> +<p>Intusschen had dokter Antekirrt zijn rijtuig doen stilstaan en ging voort den galeiboef +met een doordringenden blik aan te staren. De schitterende uitstraling van dien blik +bracht op de hersenen van Carpena een vreemdsoortig en onweerstaanbaar effect teweeg. +De zinnen van den Spanjaard werden als door een soort van verdooving verlamd. Zijne +oogleden knipten en sloten zich eindelijk, daar hij onmachtig was ze open te houden; +terwijl hij geene andere beweging dan eene trillende beving in de oogleden en wenkbrauwen +ondervond. Toen viel hij, zoodra de gevoelloosheid de overhand genomen had en derhalve +volkomen was, aan den rand van den weg neer, zonder dat zijne makkers of lotgenooten +er iets van bespeurden, daar hunne aandacht op de zoo rijke reizigers gevestigd was. +Hij was in een diepen magnetischen slaap gedompeld, waaruit niemand hem zou hebben +kunnen wekken, welke middelen ook aangewend werden. +</p> +<p>Toen het zoover gekomen was, gaf dokter Antekirrt bevel, om den rijtoer te vervolgen +en gebood den koetsier zich naar het verblijf van den gouverneur te richten. +</p> +<p>Dat geheele tooneel had hem niet meer dan eene halve minuut oponthoud gekost. Niemand +had kunnen waarnemen, wat tusschen hem en dien Spaanschen galeiboef voorgevallen was,—niemand +tenzij Piet Bathory, die de zaak daarenboven niet begrepen had. +</p> +<p>„Thans behoort die man mij”, zei dokter Antekirrt tot Piet, „hij is in mijne macht +en ik kan hem tot alles noodzaken.” +</p> +<p>„Ook om u alles mede te deelen wat hij weet?” vroeg Piet Bathory vrij ongeloovig. +</p> +<p>„Neen, dat niet,” antwoordde dokter Antekirrt met een geheimzinnigen glimlach. +</p> +<p>„Niet?… Dat is jammer!” meende de jeugdige werktuigkundige teleurgesteld. +<span class="pageNum" id="pb12">[<a href="#pb12">12</a>]</span></p> +<p>„Neen, maar ik kan hem wel noodzaken, alles te doen, wat ik wil, dat hij uitvoeren +zal.” +</p> +<p>„Zonder dat hij dit weet?… Zonder dat hij dit zal willen?” +</p> +<p>„Ja, maar niet alleen dat, maar zelfs geheel onbewust,” antwoordde dokter Antekirrt. +</p> +<p>„Hoe weet gij dat?” vroeg Piet Bathory, die, als ingenieur, het hoe en waarom gaarne +vernam. +</p> +<p>„Bij den eersten blik, dien ik op den ellendeling wierp, gevoelde ik, dat ik hem in +mijne macht had, dat ik zijn wil door den mijnen kon vervangen.” +</p> +<p>„Die man is toch niet ziek, niet waar? Zijn uiterlijk verraadde daarvan niets.” +</p> +<p>„Neen, hij is volstrekt niet ziek. Hij is integendeel zoo gezond als gij en ik”, antwoordde +dokter Antekirrt. +</p> +<p>„Hoe verklaart gij dan …?” +</p> +<p>„Denkt gij dan, dat die zenuwuitwerkselen alleen bij ziekelijke zenuwlijders teweeg +kunnen gebracht worden?” +</p> +<p>„Mij dunkt, dat een gezond mensch aan dergelijke invloeden weerstand kan bieden.” +</p> +<p>„Neen, Piet. Zij, die nog het meeste weerstand bieden, zijn juist de hersenzieken, +de waanzinnigen.” +</p> +<p>„Maar …” +</p> +<p>„Een goed en gevoelig sujet moet juist een eigen wil hebben, om behoorlijk gedomineerd +te worden, en ik ben uitermate door de omstandigheden begunstigd geworden, daar ik +in dien Carpena juist eene geaardheid aangetroffen heb, geheel en al geschikt, om +mijn invloed te ondervinden …” +</p> +<p>„Maar wat helpt dat thans?” vroeg Piet Bathory. „Al hebt gij hem ook al onder uwen +zedelijken invloed, dan hebt gij hem nog niet in uwe physieke macht.” +</p> +<p>„Neen, maar die galeiboef zal in slaap gedompeld blijven, en zonder mijne tusschenkomst +zal die slaap niet wijken.” +</p> +<p>„Aangenomen”, zei Piet; „maar waartoe zal dat dienen? Ik zie daar geen uitkomst in.” +</p> +<p>„Waartoe dat zal dienen, vraagt ge? Welke uitkomst dat zal hebben?” +</p> +<p>„Voorzeker vraag ik dat, daar het onmogelijk is, om hem in den toestand, waarin hij +zich bevindt, te doen zeggen, wat wij zooveel belang hebben te weten te komen.” +</p> +<p>„Dat is ontwijfelbaar waar,” antwoordde dokter Antekirrt. „Ik kan hem wel in mijne +gedachten doen lezen; maar ik kan hem onmogelijk doen zeggen, wat ik zelf niet weet.” +</p> +<p>„Welnu, dan herhaal ik mijne vraag: waartoe zal dat dienen, welke uitkomst zal dat +opleveren?” +<span class="pageNum" id="pb13">[<a href="#pb13">13</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p013width"><img src="images/p013.jpg" alt="Bracht hij de hielen op dezelfde lijn, sloot het dikke der kuiten tegen elkander en bracht de rechterhand aan de klep zijner politiemuts. (Bladz. 21.)" width="504" height="720"><p class="figureHead">Bracht hij de hielen op dezelfde lijn, sloot het dikke der kuiten tegen elkander en +bracht de rechterhand aan de klep zijner politiemuts. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb21" class="pageref">21</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb14">[<a href="#pb14">14</a>]</span></p> +<p>„Maar wat ik wel in mijne macht heb”, ging dokter Antekirrt onverstoorbaar voort, +alsof hij die vraag niet gehoord had, „is hem te noodzaken te doen, wat mij in mijn +kraam te pas komt, wat ik zal willen, dat hij doen zal, en dat zonder dat zijn wil +er zich tegen verzetten kan.” +</p> +<p>„Ja, maar wat?” vroeg Piet Bathory ongeduldig. „Ja, maar wat? Zeg mij.” +</p> +<p>„Wanneer ik bijvoorbeeld zal willen, dat hij morgen of overmorgen, over acht dagen +of over drie of zes maanden, zelfs wanneer hij in wakenden toestand is, het Presidio +zal verlaten, dan zal hij dat ongetwijfeld doen.” +</p> +<p>„Het Presidio verlaten!… Kom, gij gekscheert met mij!… Hoe zou dat mogelijk zijn?” +</p> +<p>„Ja! het Presidio verlaten!… Piet, ik ben te ernstig, om mij eene grap te veroorloven!” +</p> +<p>„Het Presidio verlaten?… Vrij en ongehinderd?…” vroeg Piet Bathory steeds ongeloovig. +„Dan zouden de bewakers dat toch moeten veroorloven! De invloed van uwe wilskracht +kan zoo ver niet reiken, om hem zijne ketenen te doen verbreken, om hem de deur van +het bagno te doen verbrijzelen, om hem een onoverkomelijken muur te doen overklimmen, +… waarbij de gevangenbewaarders hem dan nog behulpzaam zouden moeten zijn.” +</p> +<p>„Neen, Piet,” antwoordde dokter Antekirrt, „gij hebt gelijk; ik kan hem niet noodzaken +te doen, wat ik zelf niet uitrichten kan … Maar ik kan …” +</p> +<p>„Maar wat dan? Wat is uw plan?” vroeg de jonge werktuigkundige vrij opgewonden. +</p> +<p>„Mijn plan? Juist om dat uit te voeren, begeven wij ons thans naar den gouverneur +van Ceuta, ten einde dien hoofd-officier een officiëel bezoek te brengen. En let nu +maar op de verdere ontwikkeling van de zaak, die ik mij gesteld heb.” +</p> +<p>Dokter Antekirrt overdreef niet. Dat zou Piet Bathory spoedig genoeg ondervinden. +</p> +<p>Die daadzaken omtrent den invloed der wilskracht op iemand in den hypnotischen toestand, +zijn thans algemeen erkend. De werken en nasporingen van Charcot, van Brown Sequard, +van Azam, van Richet, van Dumontpallier, van Maudsley, van Bernheim, van Hack Tuke, +van Rieger, en van zooveel andere geleerden, kunnen daaromtrent geen twijfel laten +bestaan. +</p> +<p>Dokter Antekirrt had gedurende zijne reizen in Oostersche landen zeer merkwaardige +gevallen daaromtrent kunnen bestudeeren en aan dien tak der physiologie een rijken +schat van nieuwe en belangrijke waarnemingen toevoegen, en zijne reeds zoo rijke ondervinding +zeer kunnen vermeerderen. +</p> +<p>Hij was dus uitnemend op de hoogte van die verschijnselen en <span class="pageNum" id="pb15">[<a href="#pb15">15</a>]</span>van de resultaten, die er van te erlangen zijn. Hij was zelf begaafd niet eene groote +mate van zich opdringende wilskracht, die hij dikwijls gelegenheid had gehad in Klein-Azië +uit te oefenen. En het was op die wilskracht, dat hij rekende, om zich van Carpena +meester te maken,—daar toch het toeval het zoo gewild had, dat de Spanjaard aan haren +invloed volkomen onderhevig was. +</p> +<p>Maar al was dokter Antekirrt voortaan meester over de wilskracht van Carpena; al kon +hij hem ook doen handelen, zooals en wanneer hij wilde, door hem zijn eigen wil op +te dringen, zoo was het toch noodzakelijk, om tot eene afdoende handeling te kunnen +overgaan, dat de gevangene vrij in zijne bewegingen was, wanneer het oogenblik gekomen +zou zijn om hem deze of gene daad te doen uitvoeren. Daarvoor was de vergunning van +den gouverneur noodig, en die vergunning hoopte hij wel van den kolonel Guyara, een +uiterst welwillend en goedaardig mensch, te verkrijgen, om daardoor de ontvluchting +van den Spanjaard uit het Presidio mogelijk te maken. +</p> +<p>Tien minuten later kwam het rijtuig van dokter Antekirrt bij den ingang der groote +kazernes aan, die bij de grens van het geënclaveerde grondgebied opgetrokken zijn, +en hield bij het verblijf van den gouverneur, dat in de nabijheid gebouwd is, stil. +</p> +<p>De kolonel Guyara had reeds kennis bekomen van de aankomst van dokter Antekirrt te +Ceuta. Die beroemde persoon was, dank zij zijn algemeen door zijne rijkdommen en zijne +bekwaamheden bekenden naam, als een soort souverein op reis. Nadat hij dan ook in +het salon van het gouvernements-paleis was binnengeleid, ontving de gouverneur hem, +alsook zijnen jeugdigen reisgenoot, op de meest innemende wijze. Al dadelijk wilde +die kolonel zich geheel en al ter hunner beschikking stellen, om het kleine geënclaveerde +grondgebied te bezoeken, dat kleine stuk van Spanje, zoo zonderling in het Marokkaansche +rijk ingesneden. +</p> +<p>„Gaarne nemen wij uw aanbod aan, heer gouverneur,” antwoordde dokter Antekirrt in +het Spaansch,—eene taal, die ook door Piet Bathory goed verstaan en vlug gesproken +werd.—„Maar ik weet niet, of wij wel den tijd zullen hebben, om uwe dienstvaardigheid +te kunnen benuttigen.” +</p> +<p>„O, de kolonie is niet groot, dokter Antekirrt”, antwoordde de gouverneur. „In een +halven dag kan men den geheelen omtrek er van afleggen.” +</p> +<p>„Dat is zoo, maar … onze tijd is nog al beperkt, heer gouverneur,” antwoordde de dokter. +</p> +<p>„Denkt gij dan niet eenigen tijd hier te vertoeven, zooals het gerucht zich verbreid +heeft?” +</p> +<p>„Hoogstens vier of vijf uren,<span class="corr" id="xd32e345" title="Niet in bron">”</span> antwoordde de dokter. „Langer kan ik inderdaad niet.” +<span class="pageNum" id="pb16">[<a href="#pb16">16</a>]</span></p> +<p>„Zoo kort? Maar, heer dokter, dan zult gij niets kunnen bezichtigen. En dat is toch +jammer.” +</p> +<p>„Ik moet heden avond nog naar Gibraltar vertrekken, waar ik morgen in de ochtenduren +verwacht word.” +</p> +<p>„Heden avond nog vertrekken!” riep de gouverneur uit. „Hoe is dat toch mogelijk?” +</p> +<p>„Het moet! heer gouverneur, het moet! Geloof intusschen, dat het mij geweldig spijt.” +</p> +<p>„O, veroorloof mij te beproeven, u van dat voornemen af te brengen.” zei kolonel Guyara. +</p> +<p>„Dat zou vergeefsche moeite zijn, heer gouverneur. Volkomen vergeefsche moeite, geloof +mij.” +</p> +<p>„Ik verzeker u, dokter Antekirrt, dat onze militaire volksplanting inderdaad waard +is van nabij bestudeerd te worden,” drong kolonel Guyara levendig aan. +</p> +<p>„Ik twijfel er niet aan, heer gouverneur. Ik weet het trouwens, want ik heb er veel +van gelezen.” +</p> +<p>„Gij hebt ongetwijfeld veel gezien, veel waargenomen, heer dokter, gedurende uwe veelvuldige +reizen; maar uit het oogpunt van verbeterings-kolonie of beter strafkolonie, verdient +Ceuta, ik verzeker het u, de geheele opmerkzaamheid zoowel van geleerden, als van +staathuishoudkundigen!” +</p> +<p>Natuurlijk dreef de eigenliefde kolonel Guyara wel eenigermate om zijn kleine volksplanting +zoodanig te prijzen en te verheffen. Toch overdreef hij niet; want het administratief +bestuur van het Presidio van Ceuta, wat geheel gelijk is aan dat der Presidios van +Sevilla, wordt beschouwd als een van de besten, zoowel van het Oude als van het Nieuwe +halfrond. En, dat niet alleen wat betreft den materieelen toestand der gedeporteerden, +maar ook hunne zedelijke verbetering, waarbij beoogd wordt, gelouterde sujetten aan +de maatschappij weer te geven. +</p> +<p>De gouverneur drong er dan ook op aan, dat een zoo voornaam man als dokter Antekirrt +was, zijn vertrek zou willen uitstellen, om de verschillende lokalen en inrichtingen +van de strafkolonie met een bezoek te vereeren. +</p> +<p>„Het is onmogelijk, dat ik langer blijf, heer gouverneur,” verzekerde de dokter, en +ging met een glimlach voort; „maar heden behoor ik u toe, en wanneer gij wilt, dan +is het weinigje tijd, dat mij rest, nog wel te benutten, dunkt mij.” +</p> +<p>„Het is reeds vier uren,” hernam kolonel Guyara, terwijl hij een blik op de pendule +wierp. +</p> +<p>„Reeds zoo laat?” vroeg de dokter, terwijl hij zijn horloge met het salon-uurwerk +vergeleek. +</p> +<p>„Voorzeker. En gij ziet, er blijft ons slechts weinig tijd over, om Ceuta te bezichtigen.” +<span class="pageNum" id="pb17">[<a href="#pb17">17</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p017width"><img src="images/p017.jpg" alt="Waren onze oude kennissen, Sarcany en de Marokkaansche vrouw Namir. (Bladz. 31.)" width="500" height="720"><p class="figureHead">Waren onze oude kennissen, Sarcany en de Marokkaansche vrouw Namir. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb31" class="pageref">31</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb18">[<a href="#pb18">18</a>]</span></p> +<p>„Inderdaad,” antwoordde de dokter, „en dat hindert mij te meer, daar ik er prijs op +gesteld zoude hebben, om u, na uwe gastvrijheid genoten te hebben, aan boord van mijn +stoomjacht te ontvangen.” +</p> +<p>„Dokter Antekirrt, zoudt gij uw vertrek naar Gibraltar niet een dag, een enkelen dag +kunnen uitstellen?” +</p> +<p>„Dat deed ik zeker, heer gouverneur, als ik geen samenkomst bepaald had voor morgen, +zooals ik u reeds gezegd heb. Inderdaad, ik ben verplicht, om nog heden avond zee +te kiezen!” +</p> +<p>„Dat is waarlijk betreurenswaardig,” hernam de gouverneur, „en niets zal mij kunnen +troosten, dat ik u niet langer hier heb kunnen houden! Maar … pas op …” +</p> +<p>„Waarop moet ik passen, heer gouverneur?” vroeg dokter Antekirrt met een glimlach. +</p> +<p>„Het vaartuig ligt onder het bereik mijner kanonnen en mijner mortieren ten anker.…” +</p> +<p>„Ho, ho!” riep de dokter lachende uit. „Dat is eene internationale bedreiging!” +</p> +<p>„En ik kan u op de plaats in den grond boren!” vervolgde kolonel Guyara schertsende. +</p> +<p>„En de represailles dan, heer gouverneur?” vroeg dokter Antekirrt lachende. +</p> +<p>„Welke represailles? Zijn er represailles mogelijk, als uw scheepje in den grond geschoten +is?” +</p> +<p>„Zoudt gij denken dat Antekirrta die schending van het volkenrecht ongewroken zou +laten?” +</p> +<p>„Wat, Antekirrta?…” riep kolonel Guyara schaterlachende uit. +</p> +<p>„Zoudt gij in staat van oorlog met het machtige rijk van Antekirrta willen geraken?” +</p> +<p>„Ik weet, dat ik groot gevaar zou loopen,” antwoordde de gouverneur op denzelfden +toon van gekscheren. +</p> +<p>„Dat geloof ik ook … Zijt derhalve zeer op uw hoede, want Antekirrta is machtig!” +</p> +<p>„Maar, wat zou men niet willen wagen, om u vier en twintig uren langer te mogen behouden!” +</p> +<p>„Ja, maar het is toch beter dat gevaar niet te trotseeren,” antwoordde dokter Antekirrt +met een beleefden glimlach. +</p> +<p>Piet Bathory, die geen deel aan dit gesprek genomen had, vroeg zich af, of dokter +Antekirrt al of niet het doel, dat hij wenschte te bereiken, nader was gekomen. Het +besluit, om denzelfden avond nog Ceuta te willen verlaten, hoorde hij voor het eerst, +en het bevreemdde hem niet weinig. +</p> +<p>„Te drommel”, dacht hij, „hoe zullen in zoo weinig tijd de noodige maatregelen te +nemen zijn, om de ontsnapping van Carpena, met <span class="pageNum" id="pb19">[<a href="#pb19">19</a>]</span>hoop op goeden uitslag, te kunnen bewerkstelligen. Dat zal inderdaad een tooverstuk +zijn!” +</p> +<p>Hij overdacht dat weinige uren later de gedeporteerden in het Presidio wedergekeerd +en achter slot gesteld zouden zijn. Onder die omstandigheden werd het zeer onwaarschijnlijk, +dat iemand de vergunning verkrijgen zou, dat de Spanjaard zich buiten de gevangenismuren +zoude mogen begeven. Waarlijk, het vraagstuk werd uiterst belangwekkend. +</p> +<p>Maar Piet begreep, dat de dokter een vastgesteld plan volgde, toen hij hem hoorde +antwoorden: +</p> +<p>„Waarlijk, heer gouverneur, het spijt mij zeer, dat ik aan uw zoo vriendelijk geuit +verlangen niet voldoen kan.” +</p> +<p>„Het spijt mij nog meer. Maar kunt gij waarlijk niet?” vroeg kolonel Guyara met plichtpleging. +</p> +<p>„Neen, althans heden niet. Maar toch is het mogelijk, dat ik aan uw wensch zal kunnen +voldoen.” +</p> +<p>„Hoe dat?… Spreek spoedig!… Ik ben inderdaad zeer verlangend, heer dokter …” +</p> +<p>„Luister.” +</p> +<p>„Spreek, dokter Antekirrt, spreek dan toch!” hernam de gouverneur ongeduldig. +</p> +<p>„Daar ik morgen ochtend noodzakelijk te Gibraltar moet wezen, moet ik heden avond +vertrekken. Daaraan valt niets te veranderen. Maar ik reken, dat mijn verblijf op +die Engelsche rots niet langer dan twee of drie dagen zal duren. Het zou mij zeer +tegenvallen, wanneer het anders ware en ik er langer zou moeten blijven.” +</p> +<p>„Des te beter! Want geloof mij, daar op dat Britsche grondgebied is niet veel te zien.” +</p> +<p>„Neen, ik wil er niet langer verwijlen dan noodig is. Het is heden Donderdag, niet +waar?” +</p> +<p>„Inderdaad.” +</p> +<p>„Welnu, in plaats van mijne reis langs de noordkust der Middellandsche zee te vervolgen, +zal mij niets gemakkelijker vallen, dan Zondagmorgen naar Ceuta terug te keeren.…” +</p> +<p>„Juist, niets gemakkelijker dan dat, inderdaad,” antwoordde de gouverneur, „en ook +niets aangenamer en verplichtender voor mij! Ik betoon waarschijnlijk wel wat te veel +eigenliefde, niet waar, heer dokter?” +</p> +<p>„Laten wij daarvan niet spreken, heer gouverneur.” +</p> +<p>„Och, wie heeft zijne ijdelheids-beweegredenen niet in deze wereld, niet waar? Dat +is dus afgesproken, dokter Antekirrt, tot Zondag! Niet vergeten, hoor!” +</p> +<p>„Jawel, maar op eene voorwaarde, hoort gij op uwe beurt, heer gouverneur?” +<span class="pageNum" id="pb20">[<a href="#pb20">20</a>]</span></p> +<p>„Voorzeker, ik hoor. En die voorwaarde is, heer dokter?.. Kom laat hooren!” +</p> +<p>„Maar neemt gij ze aan? Dat dien ik vooraf te weten, heer gouverneur. Neemt gij ze +aan?” +</p> +<p>„Blindelings! Welke zij ook moge zijn!” antwoordde kolonel Guyara galant. +</p> +<p>„Ook dat gij met uw adjudant aan boord van de <i>Ferrato</i> zult komen ontbijten?” +</p> +<p>„Aangenomen, heer dokter, aangenomen! Maar …” +</p> +<p>Kolonel Guyara scheen te aarzelen. +</p> +<p>„Maar wat? Trekt ge terug, heer gouverneur? Dat zou ik niet mooi vinden.” +</p> +<p>„Maar, ook op mijne beurt, op eene voorwaarde, heer dokter,” ging de kolonel voort. +</p> +<p>„Evenals gij, neem ik haar blindelings aan. Laat hooren, heer gouverneur.” +</p> +<p>„Dat is, dat gij met den heer Bathory op het gouvernementshuis zult komen dineeren.” +</p> +<p>„Dat is afgesproken, heer gouverneur. Zoodat tusschen het ontbijt en het middagmaal …” +</p> +<p>„Ik van mijn gezag en mijne macht misbruik zal maken …” antwoordde kolonel Guyara +lachende. +</p> +<p>„Brr! Misbruik van gezag en macht! Het is om kippenvel te krijgen! Om er van te ontstellen!” +</p> +<p>„Om u al de heerlijkheid van mijn rijk te doen bewonderen,” voleindigde kolonel Guyara, +terwijl hij de hand van dokter Antekirrt drukte. +</p> +<p>Piet Bathory had evenzeer de uitnoodiging, die hem gedaan was, aangenomen, en bedankte +voor de welwillendheid van den gouverneur van Ceuta met eene beleefde buiging. +</p> +<p>Dokter Antekirrt nam afscheid, en Piet kon toen reeds in zijne oogen lezen, dat hij +zijn doelwit bereikt had. Maar de gouverneur wilde zijne toekomstige gasten tot in +de stad vergezellen. Alle drie namen toen plaats in het rijtuig en volgden den eenigen +weg, die het gouvernements-hôtel met het stedeke Ceuta in verbinding stelt. +</p> +<p>Het was van dien Spaanschen gouverneur niet te verwonderen, dat hij de gelegenheid +te baat nam, om de beide bezoekers de min of meer betwistbare schoonheden van de kleine +volksplanting te doen bewonderen, dat hij met eene zekere voorliefde sprak over de +verbeteringen, die hij zich voorgenomen had in te voeren, zoowel in het militair als +in het civiel bestuur der nederzetting; dat hij de meening verkondigde en verdedigde, +dat de ligging van het oude Abyla niet minder was dan die van Calpi aan de andere +zijde van de zeeëngte; dat hij beweerde, dat het mogelijk was er een waar Gibraltar +van te maken, even onneembaar als zijn Britsche tegenhanger; <span class="pageNum" id="pb21">[<a href="#pb21">21</a>]</span>dat hij protesteerde tegen de onbeschofte woorden van master Ford: dat Ceuta aan Engeland +moest toebehooren, omdat Spanje er niets van weet te maken en onbekwaam is om het +te behouden indien het aangevallen werd; dat hij zich zeer vertoornd betoonde over +die halsstarrige Engelschen, die nergens den voet aan wal kunnen zetten, zonder dat +die voet dadelijk wortel schiet. Neen waarlijk, dat was niet te verwonderen. +</p> +<p>„Inderdaad”, riep hij vrij opgewonden uit, „voordat zij er aan denken, om zich van +Ceuta meester te maken, moeten zij er voor waken, dat zij Gibraltar behouden! Er bestaat +daar een berg, die Spanje op hun hoofd zou kunnen neerstorten!” +</p> +<p>Dokter Antekirrt, zonder te vragen op welke wijze de Spanjaarden een zoodanig gewelddadig +geologisch verschijnsel in het leven zouden kunnen roepen, wachtte zich wel die bewering +tegen te spreken, die met al de opgewondenheid, een hidalgo zoo eigen, geuit was. +Daarenboven werd het gesprek door het plotseling stil houden van het rijtuig afgebroken. +De koetsier had zich genoodzaakt gezien zijne paarden te moeten inhouden bij eene +verzameling van gedeporteerden, die als het ware den weg afsloten. Het was eene bepaalde +opstopping, zooals men wel in groote steden, maar niet in eene verbeteringsplaats +kon verwachten. +</p> +<p>De gouverneur werd ongeduldig, wenkte met een enkel gebaar een der brigadiers van +het bewakings-detachement, om tot hem te komen. Die agent naderde hem dadelijk met +den voorgeschreven versnelden militairen pas. Bij het rijtuig aangekomen, bracht hij +de hielen op dezelfde lijn, sloot het dikke der kuiten tegen elkander, bracht de rechterhand +aan de klep zijner politiemuts, en wachtte in die voorschriftmatige houding, totdat +de gouverneur het woord tot hem zoude richten. +</p> +<p>Al de andere aanwezigen, zoowel bewakers als gevangenen, hadden zich op een gelid +aan weerszijden van den weg geschaard en keken eerbiedig toe, zonder een vin te durven +verroeren. +</p> +<p>„Wat is er aan de hand?” vroeg de gouverneur. „Waarom die versperring van den weg?” +</p> +<p>„Excellentie,” antwoordde de brigadier, „wij hebben een veroordeelde op de helling +van het talud van den weg vinden liggen. Hij schijnt slechts ingeslapen te zijn …” +</p> +<p>„Welnu, brigadier? Wat heeft dat te beduiden?” ging kolonel Guyara met vragen voort. +</p> +<p>„Men is er niet in geslaagd hem wakker te kunnen maken, Excellentie,” was het antwoord. +</p> +<p>„Sinds hoelang is die man in dien toestand, brigadier?” +</p> +<p>„Sedert een uur ongeveer, Excellentie,” was het eerbiedige antwoord van den ondergeschikte. +<span class="pageNum" id="pb22">[<a href="#pb22">22</a>]</span></p> +<p>„En slaapt hij steeds door? Het is, alsof gij mij een sprookje vertelt.” +</p> +<p>„Steeds, Excellentie.” +</p> +<p>„Hoe weet gij dat, brigadier? Hebt gij u daarvan overtuigd? Zeg?” +</p> +<p>„Ja, Excellentie. Hij is zoo ongevoelig, alsof hij dood ware. Men heeft hem geschud, +men heeft hem geprikt.…” +</p> +<p>„Wat verder?” +</p> +<p>„Men heeft hem geroepen, zelfs een pistoolschot vlak bij het oor gelost.” +</p> +<p>„Welnu?” +</p> +<p>„Excellentie, hij voelt niets en hij hoort niets! Hij blijft ongevoelig en bewusteloos +liggen.” +</p> +<p>„Waarom heeft men den geneesheer van het Presidio niet gehaald?” vroeg de gouverneur. +„Dat is eene nalatigheid.” +</p> +<p>„Ik heb hem laten halen, Excellentie; maar men trof hem niet te huis” +</p> +<p>„En?” +</p> +<p>„In afwachting dat hij komt, weten wij niet, wat wij met dien man moeten uitvoeren.” +</p> +<p>„Welnu, laat hem naar het hospitaal dragen! Mij dunkt, dat is nog al eenvoudig.” +</p> +<p>De brigadier was op het punt dat bevel te doen uitvoeren, toen dokter Antekirrt tusschenbeide +kwam. +</p> +<p>„Heer gouverneur,” sprak hij, „wilt gij mij in mijne hoedanigheid van geneesheer veroorloven, +dien hardnekkigen slaper te onderzoeken. Ik wenschte hem wel van nabij gade te slaan.” +</p> +<p>„Waarachtig, dat ’s waar ook,” zei de gouverneur, „dat behoort tot uw departement!… +Een boef, die door dokter Antekirrt behandeld zal worden!… Waarlijk, de kerel zal +zich niet te beklagen hebben, dunkt me.” +</p> +<p>Het drietal stapte uit het rijtuig en de dokter naderde den veroordeelde, die op het +talud van den weg uitgestrekt lag. Het leven vertoonde zich bij dien man, die in diepen +slaap gedompeld was, niet anders meer dan door eene ietwat hijgende ademhaling en +door eene snellere beweging van den pols. Dat was alles. +</p> +<p>De dokter wenkte, dat de omstanders meer achteruit zouden wijken, om de toetreding +van meer lucht mogelijk te maken. Toen dat gebeurd was, bukte hij zich over dat schijnbaar +levenlooze lichaam, en sprak tot Carpena, maar met een zachte stem. Daarna bekeek +hij hem een lange poos, alsof hij een zijner wilsuitingen in de hersenen van den galeiboef +wilde doen doordringen. +</p> +<p>En zich toen oprichtende, zeide hij kalm en bedaard, alsof het geheele voorval niets +te beduiden had: +</p> +<p>„Het is niets! Die man is slechts door een aanval van magnetischen slaap overvallen +geworden!” +<span class="pageNum" id="pb23">[<a href="#pb23">23</a>]</span></p> +<p>„Waarlijk?” vroeg de gouverneur. „Niets anders dan dat?” +</p> +<p>„Niets anders,” antwoordde de dokter met een schier onmerkbaren glimlach op de lippen. +</p> +<p>„Dat is inderdaad zonderling,” meende de gouverneur. „Vindt gij niet, dokter Antekirrt?” +</p> +<p>„Toch niet,” antwoordde deze ernstig en afgemeten in toon en gebaren. „Zoo iets komt +meer voor.” +</p> +<p>„En kunt gij hem uit dien slaap wakker maken? Dat zou ik wel eens willen zien.” +</p> +<p>„Niets gemakkelijker dan dat!” antwoordde dokter Antekirrt meesmuilend. „Kijk goed +toe, kolonel.” +</p> +<p>En na het voorhoofd van Carpena met de vingertoppen aangeraakt te hebben, opende hij +met vaardige en lichte hand de oogleden van den lijder, en zeide toen: +</p> +<p>„Word wakker! … ik wil het! Hoort ge?… Ik wil het … word wakker!” +</p> +<p>Carpena bewoog zich, eerst onmerkbaar schier, daarna meer duidelijk, keerde zich om, +opende de oogen, hoewel hij toch nog in een staat van slaapdronkenheid en verdooving +bleef. De dokter bewoog toen verscheidene malen en in schuine richting de hand voor +het gelaat van den gedeporteerde, alsof hij ten doel had de hem omringende luchtlaag +in beweging te brengen. Langzamerhand verdween de verdooving. Toen stond Carpena op +en ging, evenwel loom en traag, en zonder dat hij eenig bewustzijn scheen te hebben +van hetgeen er voorgevallen was, plaats tusschen zijne makkers nemen. +</p> +<p>De gouverneur Guyara, dokter Antekirrt en Piet Bathory stegen weer in het rijtuig, +dat de weg naar de stad vervolgde in vollen draf, om het tijdverlies van het oponthoud +in te halen. +</p> +<p>„Was de kerel, alles wel beschouwd, niet ietwat onder den invloed van sterken drank?” +vroeg de gouverneur met een spotachtigen glimlach. „Het kwam mij zoo voor.” +</p> +<p>„Dat geloof ik niet,” antwoordde dokter Antekirrt ernstig. „Neen, dat was het niet.” +</p> +<p>„Vooreerst ontbrak geheel en al de alcohollucht,” zei Piet Bathory, die den dokter +te hulp kwam. +</p> +<p>„Meent ge? Ik moet erkennen, dat ik daar niet op gelet heb,” zei kolonel Guyara. +</p> +<p>„En dan valt hier slechts eene eenvoudige uitwerking van het somnambulisme te constateeren.” +</p> +<p>„Maar hoe kan die uitwerking te voorschijn geroepen zijn?” vroeg de gouverneur. +</p> +<p>„Daarop kan ik niet antwoorden, heer gouverneur. Misschien is die man onderhevig aan +dergelijke aanvallen<span class="corr" id="xd32e504" title="Niet in bron">.</span>” +</p> +<p>„Maar hij is nu op de been, verdere zorgen mijnerzijds zijn <span class="pageNum" id="pb24">[<a href="#pb24">24</a>]</span>nu overbodig en deze aanval zal hem geen kwaad doen.” +</p> +<p>„Mijnentwege,” dacht de gouverneur. „Zoo’n boef! Alsof ik mij daarom bekommeren zou.” +</p> +<p>Het rijtuig bereikte weldra den gordel der vestingwerken, reed de stad in en dwars +door en hield stil op een klein plein, waarbij de verschillende inschepings-kaden +van Ceuta uitkwamen. +</p> +<p>Daar nam dokter Antekirrt hartelijk afscheid van den kolonel Guyara. +</p> +<p>„Ziet, daar ligt de <i>Ferrato</i>,” sprak de eerstgenoemde, terwijl hij naar het sierlijk stoomjacht wees, dat op de +open reede bevallig door de deining heen en weer bewogen werd. „Vergeef mij, dat ik +u uwe belofte herinner. Gij zult niet vergeten, heer gouverneur, dat gij aangenomen +hebt, om aanstaanden Zondag-ochtend aan boord te komen ontbijten?” +</p> +<p>„Zeker niet, dokter Antekirrt. Evenmin als gij vergeten zult, dat gij Zondag-avond +op het gouvernementshuis dineeren zult! Denk daar ook om; want ik reken er op.” +</p> +<p>„Ik zal woord houden, heer gouverneur, dat verzeker ik u,” zei dokter Antekirrt met +plichtpleging. +</p> +<p>„En ik ook, wees daar verzekerd van,” was het wederantwoord van den kolonel. +</p> +<p>Beiden scheidden en de gouverneur verliet de kade niet, dan nadat hij de sloep had +zien afsteken. +</p> +<p>„Een merkwaardig man!” zei hij bij het heengaan tot zijn adjudant. „Bepaald een merkwaardig +man.” +</p> +<p>De jonge officier knikte toestemmend, zooals dat een goed ondergeschikte betaamt. +</p> +<p>Toen de sloep aan boord gekomen was, antwoordde dokter Antekirrt op de vraag van Piet +Bathory, of alles volmaakt naar zijn wensch was afgeloopen en of hij de uitvoering +zijner plannen meer nabij gekomen was: +</p> +<p>„Ja!” +</p> +<p>„Meent gij dat wezenlijk?” vroeg Piet Bathory, niet zonder ietwat verbazing te laten +blijken. +</p> +<p>„Zeker! Want Zondag-avond zal Carpena met of zonder vergunning van den gouverneur +aan boord van de <i>Ferrato</i> zijn.<span class="corr" id="xd32e531" title="Niet in bron">”</span> +</p> +<p>Tegen acht uren verliet het stoomjacht zijne ankerplaats, wendde den steven noordwaarts +en weldra verdween de berg Hacho, die deze Afrikaansche kusten beheerscht, in den +nevel, die zich bij het vallen van den avond uit den Atlantischen Oceaan en uit de +Middellandsche zee verhief. +<span class="pageNum" id="pb25">[<a href="#pb25">25</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p025width"><img src="images/p025.jpg" alt="Toen de dokter ontscheepte, stond de gouverneur hem op de kade af te wachten. (Bladz. 40.)" width="500" height="720"><p class="figureHead">Toen de dokter ontscheepte, stond de gouverneur hem op de kade af te wachten. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb40" class="pageref">40</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb26">[<a href="#pb26">26</a>]</span></p> +</div> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<div class="footnote-body"> +<div class="fndiv" id="xd32e166"> +<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd32e166src">1</a></span> De werkelijke diepte van de straat van Gibraltar is 300 tot 900 meter.—J.H. <a class="fnarrow" href="#xd32e166src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p> +</div> +</div> +</div> +</div> +<div id="ch2" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4079">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">II.</h2> +<h2 class="main">Eene proefneming van Dokter Antekirrt.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Een passagier, wien men niets omtrent de bestemming van het vaartuig, waarop hij zich +bevindt, medegedeeld heeft, kan onmogelijk raden op welk gedeelte van den aardbol +hij aanlandt, wanneer hij te Gibraltar voet aan wal zet. +</p> +<p>Vooreerst is het eene kade, die men ziet, welke van kleine inhammen voorzien is, om +het aanleggen der sloepen van de zeekasteelen gemakkelijk te maken; daarna krijgt +men een bastion te zien, dat gevormd wordt door den walgang, waaronder een poort doorvoert, +welke geheel zonder karakter of bouwstijl is. Vervolgens komt men op een onregelmatig +plein, dat allerwege door hooge kazernes omgeven is, die zich terrasgewijze langs +de heuvelhelling verheffen; en eindelijk bevindt men zich in eene lange, smalle en +bochtige straat, die den naam van Mainstreet voert. Eigenaardig, de macadam van die +straat blijft steeds vochtig, welk weer het ook zijn moge. Daarin komen en gaan, te +midden van de pakkendragers, van de sluikhandelaars, van de schoenpoetsers, van de +sigaren- en lucifers-verkoopers, tusschen de kruiwagens, de draagmanden en de karretjes, +met groenten en vruchten beladen, tusschen de draaiorgels en liedjeszangers, als een +cosmopolitisch mengelmoes, Maltezers, Marokkanen, Spanjaarden, Italianen, Arabieren, +Franschen, Portugezen, Duitschers—dus zoowat van alles, zelfs inboorlingen van het +Vereenigd Koninkrijk, die hoofdzakelijk door infanteristen vertegenwoordigd worden, +die met hun eigenaardigen rooden uniformjas, terwijl de artilleristen een licht blauwen +dragen, eene bonte afwisseling daarstellen, vooral met hunne gaarkeuken-petjes op +het hoofd, die den vorm eener kleine taart hebben, en slechts op een oor door een +evenwichts-kunststuk gedragen worden. +</p> +<p>Toch bevindt men zich in weerwil van dat alles te Gibraltar, en die zoogenaamde Mainstreet +strekt zich door de geheele stad uit, van de Zeepoort af tot aan de Alamedapoort. +</p> +<p>Van dit laatste punt af verlengt zij zich naar de zuidelijke punt van Europa en voert +langs veelkleurige villa’s en groenende squares, onder het lommer van hoog plantsoen +en te midden van prachtige bloemperken, die afgewisseld worden met kanonbatterijen +van ieder stelsel en met kogelstapels van ieder kaliber, langs boschjes van sierplanten, +die in iedere luchtstreek tehuis behooren, en dat zoo over <span class="pageNum" id="pb27">[<a href="#pb27">27</a>]</span>eene lengte van vier duizend drie honderd meters. Dat is ongeveer de maat van de rots +van Gibraltar, die den vorm van een hoofdeloozen drommedaris vrij wel nabij komt, +welke gehurkt zou liggen op de zandvlakte van San Roqua en wiens staart zich met een +weinig verbeeldingskracht tot in de Middellandsche zee zoude uitstrekken. Waarlijk, +een merkwaardige verschijning, van uit zee gezien. +</p> +<p>Die kolossale rotsklomp verheft zich op vier honderd vijf en twintig meters loodrecht +boven de oppervlakte van den Oceaan en bedreigt met zijne kanonnen, met zijne „oude +besjestanden” zooals de Spanjaarden ze noemen, het vasteland van weerszijden, zoowel +Afrika als Europa. Van die kanonnen bevinden zich daar ruim achthonderd stuks, wier +mondingen door de schietgaten in de borstweringen en schildmuren der bomvrije kasematten +ingesneden, te ontwaren zijn, en het alles een uiterst somber aanzien verleenen. +</p> +<p>Twintig duizend ingezetenen en zes duizend militairen der bezetting wonen als het +ware op de eerste verdieping van die rots, waarvan de voet door de zee bespoeld wordt, +zonder de vierhandige bewoners te rekenen, die beruchte „monos”, een soort van staartelooze +apen, Simia Ecaudato genaamd, die als de nakomelingen van de oudste familiën van de +streek, maar in waarheid als de ware grondbezitters te beschouwen zijn van de hellingen +en hoogten van het oude Calpé. Dit zijn de eenige apen, die op Europeesch grondgebied +aangetroffen worden, de menschelijke apen natuurlijk uitgezonderd. +</p> +<p>Die apen zijn de sierlijkste exemplaren van het geheele geslacht der vierhandigen. +Zij zijn over den rug en aan de zijden kastanjebruin met uiterst fijne leikleurige +stipjes aan de armen en het onderlijf, maar met sneeuwwitte stipjes aan de beide zijden +van den staartwortel. Het hoofd dier dieren schittert met eene geelachtig groene kleur +met zwarte stippen, het aangezicht is purperblauw en de baard geel met een zwarte +streep tusschen het oog en het oor. Deze apen worden dikwijls naar andere landen overgebracht, +hoewel men hun vaderland niet met juistheid weet aan te geven en men aangenomen heeft, +dat zij op de rotsen van Gibraltar in den natuurstaat voorkomen. Zooveel is zeker, +dat hun vaderland binnen den noorder keerkring en in het westelijk gedeelte van Afrika +gelegen is, vanwaar zij, daar de apen over het algemeen goede zwemmers zijn, naar +Europa overgestoken kunnen zijn. Deze apensoort weet zich zeer goed aan de gematigde +luchtgesteldheid te gewennen; zij kunnen in gevangen staat lang leven en worden zeer +mak. Zij verloochenen evenwel nimmer hunnen grappigen aard en verwerven daardoor veler +gunst. +</p> +<p>Van den top van de rots van Gibraltar beheerscht de bezoeker de geheele zeeëngte, +kan hij het Marokkaansche strand gade slaan <span class="pageNum" id="pb28">[<a href="#pb28">28</a>]</span>en heeft aan de eene zijde een vergezicht over de Middellandsche zee en aan den anderen +kant op den vollen Atlantischen Oceaan, die, wanneer het weder helder is, een prachtigen +aanblik oplevert. +</p> +<p>De Engelschen bespieden van die hoogte met hunne uitstekende teleskopen en verrekijkers, +een omtrek van ruim twee honderd kilometers, en laten niet na, nauwgezet gade te slaan, +wat in dien kring voorvalt, ten einde steeds op hunne hoede te zijn. +</p> +<p>Gibraltar, eigenlijk een voorgebergte, is sedert 1704 eene aan Engeland toebehoorende +rotsvesting met een stad. Deze ligt in de Spaansche provincie Cadix, in Andalusië, +op drie geografische mijlen ten noordoosten van kaap Tarifa, de zuidelijkste punt +van Europa. De rots met hare vestingwerken, is door eene strook neutralen grond, eene +lage door lagunen of haften doorsneden landtong, met het vasteland verbonden en schijnt +derhalve in zee te liggen. Die rots is tien duizend meter lang, vijftien honderd meter +breed en vier honderd meter hoog, bestaat uit fijnkorrelige Jurakalk, welke op Silurisch +gesteente rust, en bevat onderscheidene grotten en druipsteenholen, onder anderen +de Cueva de Miquel. De bergkam heeft eene dakvormige gedaante en telt drie kruinen. +Op de middelste van deze bevindt zich het Signaalhuis (Signalhouse) en een uitmuntend +hôtel. Aan den zeekant gaat de rots over in een terras, dat allengs lager wordt, maar +eindelijk steil, ja schier loodrecht in zee afdaalt. Op zijn sterk bevestigden zuidelijken +rand, op de Punta d’Europa, verheft zich een vuurtoren op 36° 6′ 42″ Noorderbreedte. +De westelijke helling, hoewel ook rotsachtig en steil, heeft gelegenheid gegeven tot +stichting der stad Gibraltar. Daarentegen vormen de oostelijke en noordelijke zijden +nagenoeg loodrechte muren. Aan de andere zijde van den aarden wal, op de reeds vermelde +landtong opgeworpen, verheft zich op eene rots de Spaansche stad Santa Roqua. +</p> +<p>Natuur en kunst hebben Gibraltar tot eene onoverwinnelijke vesting gemaakt en deze +is in handen der Engelschen de sleutel tot de Middellandsche zee. Behalve aan de loodrechte +oostzijde is zij overal bevestigd door batterijen, forten, redouten, wallen, gecreneleerde +muren en ver uitspringende bastions. Zooals reeds verhaald is, bedraagt de bewapening +der vesting ruim acht honderd vuurmonden, welker aantal gemakkelijk tot twee duizend +kan vermeerderd worden. Deze metalen vuurmonden staan steeds gereed, om alle nadering +van den vijand te verhinderen. De vestingwerken zijn voor het grootste gedeelte in +de rots uitgehouwen. Merkwaardig zijn vooral de hooggewelfde breede rotsgaanderijen, +gedurende de laatste belegering der Spanjaarden van 1779–1781, ter hoogte van twee +honderd en drie honderd meters en twee honderd en zestig meters diepte in het gesteente +aangebracht—twee boven elkander gelegen gangen, die met honderden zware stukken geschut +bewapend zijn. +<span class="pageNum" id="pb29">[<a href="#pb29">29</a>]</span></p> +<p>Er is eene veilige en voldoende bomvrije wijkplaats voor het gewone garnizoen, hetwelk, +zooals reeds medegedeeld werd, uit drie duizend man bestaat. Acht ontzettend groote +bomvrije waterbakken en een kolossaal diepe put leveren genoegzame waarborgen tegen +mogelijk watergebrek. Nergens in Europa is het klimaat zoo warm; maar het is er toch +zeer gezond. Alle zuidelijke gewassen willen er gaarne tieren. De berg is trouwens +geen kale rots; runderen, schapen en geiten vinden er een weelderigen plantengroei. +</p> +<p>Terrasvormig verheft zich de stad Gibraltar, aan de westzijde der indrukwekkende rots. +Bij bovenbedoelde belegering door de Spanjaarden, werd zij in de asch gelegd, doch +later weer opgebouwd. Het hoogste gedeelte der stad ligt veel, zeer veel hooger dan +het laagste; de straten zijn er zeer eng en de huizen geheel in Engelschen trant gebouwd, +doch meestal donkerkleurig geverfd, zoodat ze van de donkergrijze kleur der rots nauwelijks +te onderscheiden zijn. +</p> +<p>Slechts hier en daar zijn er woningen door tuinen omgeven. Voor de stad vindt men +een prachtig park, Alameda-garden genaamd, met sierlijke gewassen beplant. Van hier +loopt langs de helling van den berg tusschen vestingwerken, forten, kazernes, magazijnen, +villa’s en tuinen, een weg naar Punta d’Europa. +</p> +<p>Merkwaardige openbare gebouwen zoekt men er te vergeefs. Het gouvernements-gebouw, +door een fraaien tuin omgeven, was voorheen een Franciskaner klooster, en van de vroeger +zoo prachtige kerk is een gedeelte in een balzaal en het andere in een Engelsch bedehuis +herschapen. Van de voormalige Roomsch-Katholieke kerken, die meest in magazijnen werden +veranderd, is alleen de Maria-kerk overgebleven. +</p> +<p>Voorts bevinden zich te Gibraltar drie synagogen, eene moskee; uitmuntende scholen, +goede hôtels en koffiehuizen en fraaie winkels; maar geen schouwburg. Op eene hoogte, +aan de noordzijde der stad; heeft men de artillerie-kazerne en de militaire gevangenis +in het oude Moorsche kasteel, hetwelk uit de VIIIe eeuw dagteekent. Het Britsche grondgebied +heeft eene oppervlakte van slechts 0.69 <abbr title="vierkante">vierk.</abbr> geografische mijlen. Hoewel alle levensmiddelen te Gibraltar aangevoerd moeten worden, +heerscht er steeds overvloed, en de vele schepen, die er ten anker komen,—jaarlijks +ongeveer tienduizend,—geven aanleiding tot een levendig handelsverkeer. Ook wordt +er een aanmerkelijke sluikhandel gedreven met Spanje. +</p> +<p>Karel V liet de oude Moorsche vestingwerken door den beroemden ingenieur Spreekel +uit Straatsburg, naar de beginselen der nieuwere Europeesche vestingbouwkunde veranderen. +Gedurende den Spaanschen Successie-oorlog werd de vesting door de Engelschen aan de +Spanjaarden ontrukt. Eene Engelsche vloot onder Admiraal Rook verscheen <span class="pageNum" id="pb30">[<a href="#pb30">30</a>]</span>den 21<sup>sten</sup> Juli 1704 in de wateren van Gibraltar en zette een klein maar dapper korps Britsche +en Nederlandsche krijgslieden aan den wal, die reeds den 4<sup>en</sup> Augustus onder aanvoering van den Keizerlijken luitenant-veldmaarschalk Prins George +van Hessen Darmstadt de vesting bij overrompeling innamen. Philippus V liet toen de +stad den 12<sup>en</sup> daaropvolgende met tienduizend man van de landzijde aantasten en de vesting aan de +zeezijde door vier en twintig schepen onder admiraal Poyer insluiten, doch zijne pogingen +werden zoowel door de batterijen der rotsvesting, als door den bijstand der Nederlandsch-Engelsche +vloot verijdeld. Eene herhaling dier pogingen in 1705 had geen ander gevolg, dan dat +de admiraal Pontis in de haven van Gibraltar de nederlaag leed. In 1714 bij den vrede +van Utrecht werd Engeland uitsluitend in het bezit van Gibraltar bevestigd en na dien +tijd heeft dat Rijk alle hulpmiddelen aangewend om Gibraltar, het bolwerk van zijnen +handel in de Middellandsche zee, onoverwinnelijk te maken. Dit was tevens oorzaak +van den klimmenden naijver van Spanje, dat den 7<sup>en</sup> Maart 1727 het beleg voor Gibraltar sloeg, hetwelk echter, na de komst van den Britschen +admiraal Wager met elf oorlogschepen, opgebroken moest worden. +</p> +<p>Te vergeefs bood Spanje twee millioen pond sterling voor de vesting; het moest volgens +het verdrag van Sevilla, in 1729 gesloten, van alle aanspraken op Gibraltar afzien. +</p> +<p>In 1779 werd Gibraltar opnieuw te water en te land door de Spanjaarden ingesloten; +maar de Britsche admiraal Rodney wist middelen te vinden, om de bedreigde vesting +van versterking en munitie te voorzien. De bezetting deed op den 27<sup>sten</sup> November 1781 een gelukkigen uitval naar de landzijde onder de generaals Elliot en +Ross, waarbij zij door haar vuur al de belegeringswerken, die door de Spanjaarden +waren aangelegd, vernielden. Het plan der Spanjaarden, om door middel van drijvende +batterijen de vesting van de zeezijde te veroveren, leed schipbreuk op de uitstekende +maatregelen van Lord Elliot. +</p> +<p>De vrede van 1783 liet eindelijk Gibraltar in het bezit der Engelschen, nadat de belegering +van 1779 tot 1782 aan de oorlogvoerende Mogendheden meer dan honderd tachtig millioen +gulden gekost had. +</p> +<p>Na die uitwijding over de voornaamste vesting, die in Europa aangetroffen wordt, hervatten +wij ons verhaal. +</p> +<p>Wanneer de <i>Ferrato</i>, door een gelukkig gesternte geleid, twee dagen vroeger op de reede van Gibraltar +ware aangekomen, wanneer dokter Antekirrt en Piet Bathory alsdan tusschen zonsopgang +en ondergang op de smalle kade ontscheept, de Zeepoort ingestapt en de Mainstreet +tot buiten de Alamedapoort gevolgd waren, om zich naar de fraaie tuinen te begeven, +die zich tot nagenoeg ter halverhoogte van den rotsheuvel aan de linkerzijde verheffen, +dan zouden <span class="pageNum" id="pb31">[<a href="#pb31">31</a>]</span>wellicht de gebeurtenissen, die wij te vertellen hebben, een sneller en ongetwijfeld +een geheel ander verloop hebben gehad. +</p> +<p>Inderdaad zaten in den achtermiddag van den 19<sup>en</sup> September op een dier hooge houten banken, die gewoonlijk in de Engelsche Squares +te vinden zijn, onder beschutting van het hooge geboomte en met den rug naar de kanonbatterijen +gekeerd, die met hun vuur de geheele reede kunnen bestrijken, twee personen met elkander +te praten, waarbij zij er evenwel nauwkeurig voor zorgden, dat zij niet door de wandelaars +konden worden beluisterd. +</p> +<p>Die twee personen waren onze oude kennissen, Sarcany en de Marokkaansche vrouw Namir. +</p> +<p>De lezer zal, hopen wij, de bijzonderheid wel niet vergeten hebben, dat de Tripolitaan +Sarcany zich op het eiland Sicilië bij Namir moest vervoegen, terzelfder tijd dat +de medegedeelde rooftocht naar de Case Inglese ondernomen zoude worden, waarbij Zirone +evenwel zoo’n vreeselijken dood vond. +</p> +<p>Sarcany, die bijtijds van dien noodlottigen afloop onderricht werd, veranderde toen +dadelijk zijne plannen, waaruit noodzakelijk volgde, dat dokter Antekirrt hem natuurlijk +gedurende acht volle dagen, die hij ter reede van Catania doorbracht, te vergeefs +wachtte. +</p> +<p>De Marokkaansche had van haren kant, luidens de bevelen, die zij ontvangen had, dadelijk +Sicilië verlaten, om naar Tetuan op de Marokkaansche kust terug te keeren, alwaar +zij destijds woonde. +</p> +<p>Van Tetuan vertrok zij naar Gibraltar, alwaar Sarcany haar verzocht had te komen. +</p> +<p>Hij was den vorigen dag reeds aangekomen en rekende er op den volgenden dag te kunnen +vertrekken. +</p> +<p>Namir, de halfwilde gezellin van Sarcany, was hem met ziel en lichaam toegedaan. Zij +was het, die hem in de douars van het Tripolitaansche rijk, als ware zij zijne moeder +opgevoed had. Zij had hem nimmer verlaten, zelfs gedurende dat tijdperk, toen hij +makelaar in het Regentschap was, waar hij geheimzinnige aanrakingen had met de vreeselijke +sektegenooten van het Senousisme, die met hunne plannen het eiland Antekirrta bedreigden, +zooals hiervoren reeds met enkele woorden verhaald werd. +</p> +<p>Namir kende alle zijne gedachten, zoowel als al zijne daden, zelfs de meest laakbare. +Ja, in het ontwerpen en in de uitvoering had zij bijna altijd haar deel. Zij was door +eene soort van moederlijke liefde aan Sarcany verbonden, en was wellicht meer aan +hem gehecht dan Zirone, zijn makker in lief en leed, het ooit was. Op een teeken, +op een gebaar van hem, zou zij ongetwijfeld eene misdaad begaan hebben, zou zij den +dood zonder aarzeling tegemoet gesneld zijn. +<span class="pageNum" id="pb32">[<a href="#pb32">32</a>]</span></p> +<p>Sarcany kon dus een onbeperkt vertrouwen in Namir stellen, en dat hij haar naar Gibraltar +had doen komen, was om haar te spreken over Carpena, van wien hij thans alles te vreezen +had. +</p> +<p>Dat onderhoud was evenwel het eerste, dat zij sedert de aankomst van Sarcany te Gibraltar +te zamen hadden. Het zou ook het eenige zijn en het werd in de Arabische taal gevoerd. +</p> +<p>Sarcany begon het gesprek met eene vraag en ontving daarop een antwoord, dat beiden +ongetwijfeld als het meest belangwekkende beschouwden, daar hunne toekomst er van +afhing. +</p> +<p>„Sava?…” vroeg Sarcany met uiterst levendige stem en gebaar. „Waar is Sava?” +</p> +<p>„Die bevindt zich te Tetuan in zekerheid,” antwoordde het oude wijf, met een grijnslach. +</p> +<p>„Dus ik kan daaromtrent gerust zijn? Gij staat mij voor het meisje in?” vroeg de Tripolitaan. +</p> +<p>„Volkomen. Wees daaromtrent geheel gerust,” was het antwoord van de oude feeks. +</p> +<p>„Maar gedurende uwe afwezigheid! Dan zou van de gelegenheid gebruik kunnen gemaakt +worden.…” +</p> +<p>„Geen nood! Ik heb mijn maatregelen te goed getroffen, om dienaangaande iets te vreezen +te hebben.” +</p> +<p>„Verklaar u nader, Namir. Gij weet welke belangen met dat meisje op het spel staan.” +</p> +<p>„Gedurende mijne afwezigheid staat het huis onder opzicht eener oude jodin, die het +jonge meisje geen oogenblik zal verlaten. Op die vrouw kan ik volkomen vertrouwen.” +</p> +<p>„Is dat zeker?” +</p> +<p>„Alsof Sava in eene gevangenis zat, waarin niemand kan binnendringen dan gij. Daarenboven …” +</p> +<p>„Ga voort … Ga dan toch voort … Ik brand van ongeduld. Dat ziet gij.” +</p> +<p>„Daarenboven, Sava weet niet, dat zij te Tetuan is, zij weet niet wie ik ben en zij +weet nog minder, dat zij zich in uwe macht bevindt. Wees dus volkomen gerust.” +</p> +<p>„Spreekt gij haar nog steeds over dat huwelijk?… Gij weet, dat dit van belang is.” +</p> +<p>„Voorzeker, Sarcany,” antwoordde Namir. „Ik laat haar niet van het denkbeeld vervreemden, +dat zij uwe vrouw moet worden. En dat zal zij! Dat heb ik gezworen!” +</p> +<p>„Ja, het moet, Namir, het moet! En te meer, daar van het vermogen van Toronthal nog +maar weinig meer overblijft … Waarlijk, die arme Silas heeft weinig geluk bij het +spel.” +</p> +<p>„Gij zult hem niet noodig hebben, Sarcany, om rijker te worden, dan gij ooit geweest +zijt!” +<span class="pageNum" id="pb33">[<a href="#pb33">33</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p033width"><img src="images/p033.jpg" alt="Gibraltar." width="509" height="720"><p class="figureHead">Gibraltar.</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb34">[<a href="#pb34">34</a>]</span></p> +<p>„Dat weet ik, Namir, dat weet ik. Maar het laatste tijdstip, waarop mijn huwelijk +met Sava voltrokken moet wezen, nadert! En gij weet, dan heb ik hare vrijwillige toestemming +noodig, en wanneer zij mocht weigeren … Dat ware dan al zeer noodlottig. Want dan +ontgaat dat vermogen mij.” +</p> +<p>„Ik zal haar wel noodzaken toe te geven,” antwoordde Namir gemelijk. „Ja, ik zal haar +die toestemming ontweldigen!… Laat dat maar aan mij over, Sarcany!” +</p> +<p>Het was moeielijk zich een meer vastberaden en woester gelaat voor te stellen, dan +dat, hetwelk de Marokkaansche vertoonde, toen zij zoo sprak. +</p> +<p>„Goed, Namir, zeer goed!” antwoordde Sarcany, geheel en al gerustgesteld. +</p> +<p>„O, gij kunt op mij rekenen! Daarvan zijt gij te goed verzekerd, niet waar, Sarcany?” +</p> +<p>„Ga voort met goed op te passen. Weldra zal ik mij bij u vervoegen,” antwoordde deze. +</p> +<p>„Komt het met uwe plannen nog niet overeen, om Tetuan weldra te verlaten?” vroeg de +Marokkaansche. +</p> +<p>„Neen, zoolang ik er niet toe genoodzaakt zal zijn,” antwoordde Sarcany met een glimlach. +</p> +<p>„Gij hebt gelijk,” zei de Marokkaansche, op diepzinnigen en peinzenden toon. +</p> +<p>„Niet waar? Niemand kent noch kan daar Sava Toronthal kennen. Intusschen, wanneer +de loop der gebeurtenissen mij noopte, om haar te doen vertrekken, zal ik u bijtijds +waarschuwen. Dat is goed afgesproken, niet waar?” +</p> +<p>„Zoo is het goed, Sarcany,” hernam Namir. „Maar zeg mij nu, waarom gij mij naar Gibraltar +hebt laten komen?” +</p> +<p>„Omdat ik u over zekere zaken te spreken heb, die het beter is te zeggen dan te schrijven.” +</p> +<p>„Spreek, Sarcany. En wanneer gij mij een bevel te geven hebt, spreek het gerust uit. +Wat het ook zij, ik neem op mij, om het uit te voeren, al ware het ook een moord!” +</p> +<p>„Zoo erg is het niet; maar ziehier, Namir, de zaak. Luister goed,” antwoordde Sarcany: +„Mevrouw Bathory is verdwenen en haar zoon is dood! Van die familie heb ik dus volstrekt +niets meer te vreezen. Mevrouw Toronthal is dood en Sava is in mijne macht. Van dien +kant beschouwd, kan ik dus gerust zijn. Van de andere personen, die mijne geheimen +kennen of daarin betrokken zijn, is de eene Silas Toronthal, mijn medeplichtige, geheel +en al in mijne macht. De andere, Zirone, is ellendig omgekomen bij zijn laatsten tocht +op Sicilië. Zoodat van die allen, die ik zooeven genoemd heb, niemand kan praten en +ook niemand zal praten!” +<span class="pageNum" id="pb35">[<a href="#pb35">35</a>]</span></p> +<p>„Welnu, mij dunkt, dat is geruststellend,” zei Namir met haren leelijken grijnslach. +</p> +<p>„Ja, maar …” hernam Sarcany nog meer fluisterend en met aarzelende stem. „Ja maar.…” +</p> +<p>„Wat is er nog? Wien of wat hebt gij nog meer te vreezen?” vroeg Namir, terwijl zij +hem met onderzoekenden blik aankeek. +</p> +<p>„Ik vrees alleen nog maar de tusschenkomst van twee personen, waarvan de eene een +gedeelte van mijn verleden weet, en de andere zich in mijne tegenwoordige plannen +meer mengt dan mij inderdaad lief is.” +</p> +<p>„Wie zijn dat?” vroeg Namir heftig en woest, terwijl zij opsprong. +</p> +<p>„De eene is Carpena,” antwoordde Sarcany. „Gij weet wel, de Spanjaard Carpena!” +</p> +<p>„Zoo!” gromde de Marokkaansche met sombere stem. „En wie is de andere?” +</p> +<p>„De andere … dat is die dokter Antekirrt, wiens verhouding tot de familie Bathory +mij vroeger te Ragusa al zeer verdacht voorkwam, en mij nu ernstige ongerustheid inboezemt!” +</p> +<p>De oogen van het oude wijf flikkerden gedurende een ondeelbaar oogenblik. +</p> +<p>„Ik heb bovendien van Benito, den kastelein van Santa Grotta vernomen, dat die laatstgenoemde, +die millioenen rijk is, Zirone door tusschenkomst van een zekeren Pescados een loozen +strik gespannen heeft. Indien dat waar is, dan heeft hij dat gedaan om zich van zijn +persoon, daar ik niet in de nabijheid was, meester te maken, natuurlijk met het doel +om hem zijne geheimen te ontwringen!” +</p> +<p>„Mij dunkt, dat dit duidelijk genoeg is,” antwoordde Namir. „Meer dan ooit moet gij +u voor dien dokter Antekirrt in acht nemen … Ik heb u vroeger reeds voor dien persoon +gewaarschuwd.” +</p> +<p>„Dat is goed en wel; maar in de eerste plaats dien ik intusschen steeds te weten, +wat hij uitvoert …” +</p> +<p>„Dat is waar. En dat zal lang zoo gemakkelijk niet gaan, als gij wel zoudt meenen.” +</p> +<p>„Maar vooral waar hij zich bevindt. Dat moet en dat zal ik weten,” sprak de Tripolitaan. +</p> +<p>„Dat is zeer moeielijk, nog moeielijker dan het andere, Sarcany,” antwoordde Namir. +</p> +<p>„Waarom dat?” +</p> +<p>„Ik heb te Ragusa hooren vertellen, dat hij zich den eenen dag in dit gedeelte der +Middellandsche zee bevindt en den volgenden weer aan het andere uiteinde!” +<span class="pageNum" id="pb36">[<a href="#pb36">36</a>]</span></p> +<p>„Ja, die man schijnt de gave der alomtegenwoordigheid te bezitten!” riep Sarcany met +een zucht uit. „Maar het zal niet gezegd worden, dat ik hem zal veroorloven, mij spaken +in het wiel te steken, zonder dat ik een woordje meegepraat zal hebben. Dat die dokter +zich ernstig in acht neme!” +</p> +<p>„Voorzichtig, Sarcany!” vermaande de oude. „Voorzichtig toch! Als gij met vuur omgaat …” +</p> +<p>„En al moest ik hem tot op zijn eiland Antekirrta gaan opzoeken,” ging Sarcany hartstochtelijk +voort, „ik zal hem …” +</p> +<p>„Als dat huwelijk voltrokken is,” suste hem Namir, „dan zult gij van hem en van niemand +meer iets te vreezen hebben. Niet waar, Sarcany? Van niemand meer?” +</p> +<p>„Ongetwijfeld, Namir; … maar intusschen … is dat huwelijk nog niet voltrokken.” +</p> +<p>„Middelerwijl moeten wij oppassen, moeten wij zorgvuldig uitkijken! Daarenboven, wij +zullen steeds een voordeel boven hem hebben! Gij verstaat mij, hoop ik?” +</p> +<p>„Welk, Namir? Neen, ik begrijp u niet geheel en al. Welk voordeel?” +</p> +<p>„Wij zullen kunnen vernemen, waar hij is, zonder dat hij weten kan, waar wij ons bevinden.” +</p> +<p>„Dat is waar.” +</p> +<p>„Laten wij nu over Carpena spreken, Sarcany. Wat hebt gij van dien man te vreezen?” +</p> +<p>„Carpena kent mijne verhouding tot Zirone. Hij weet, dat wij trouwe makkers en vrienden +waren.” +</p> +<p>„Zoo!” +</p> +<p>„Sedert verscheidene jaren maakte hij deel uit van enkele rooversexpedities, waarin +ik de hand had. Hij kan praten en dan … dan zou ik verloren zijn.” +</p> +<p>„Accoord, maar Carpena bevindt zich thans in het Presidio van Ceuta, veroordeeld tot +levenslange galeistraf, wegens gepleegden moord, niet waar?” +</p> +<p>„Ja, Namir, en het is juist dat, hetgeen mij verontrust. Dat wil ik u niet verbergen.” +</p> +<p>„Spreek, Sarcany. Spreek op, en ontvouw mij uwe geheimste gedachten. Zeer waarschijnlijk +kan ik helpen.” +</p> +<p>„Carpena kan, om zijn toestand te verbeteren, om eene verzachting van straf te erlangen, +aan het verraden gaan.” +</p> +<p>„Och, kom!… Zou hij daartoe in staat zijn? Dat geloof ik nog zoo gauw niet.” +</p> +<p>„Zoowel als wij weten, dat hij naar Ceuta gedeporteerd is, weten dat anderen ook.” +</p> +<p>„Dat is zoo. Ik moet erkennen, dat dit voor wederlegging niet vatbaar is.” +<span class="pageNum" id="pb37">[<a href="#pb37">37</a>]</span></p> +<p>„Anderen kennen hem persoonlijk. Bijvoorbeeld die Pescados, die hem te Malta zoo beet +gehad heeft. Nu zal dokter Antekirrt door dien man wel middel weten te vinden, om +tot hem te genaken.” +</p> +<p>„Dat is niet onmogelijk,” zei Namir peinzende. „En in dat geval is inderdaad het gevaar +groot.” +</p> +<p>„Die man kan zijne geheimen door kracht van goud willen koopen. Daartoe bezit hij +de middelen.” +</p> +<p>„Wat zou Carpena in het bagno van Ceuta met goud kunnen uitvoeren? Men zou hem dat +daar toch maar afnemen.” +</p> +<p>„Hij kan hem willen doen ontsnappen, Namir. En dan kan Carpena altijd goud gebruiken.” +</p> +<p>„Ja, zoo beschouwd … Maar dat zou geld kosten. Veel, zeer veel geld!” zei de Marokkaansche. +</p> +<p>„Daarvoor zal de dokter wel niet terugdeinzen. En inderdaad, het verwondert mij, dat +hij het nog niet gedaan heeft!” +</p> +<p>Sarcany, die trouwens schrander genoeg was, gaf hier blijken van zeer scherpziende +te zijn; want hij raadde inderdaad, welke de plannen des dokters ten opzichte van +den Spanjaard waren. Hij begreep als bij instinct, alles wat hij van hem te vreezen +had. +</p> +<p>Namir moest toegeven, dat Carpena, bij den thans bestaanden toestand, zeer gevaarlijk +kon worden. +</p> +<p>„Waarom,” riep Sarcany uit, „is hij niet in stede van Zirone daar ginds verdwenen! +Hij ware beter in den krater van den Etna terecht gekomen!” +</p> +<p>„Wat niet in Sicilië gebeurd is,” antwoordde Namir kalm en op ijskouden toon, „kan +nog te Ceuta geschieden, hoewel ik bekennen moet, dat hier geen krater ter beschikking +staat.” +</p> +<p>Met dat woord was het vraagstuk zuiver gesteld. Die twee begrepen elkander. +</p> +<p>Namir verklaarde toen, dat haar niets gemakkelijker zoude vallen, dan van Tetuan naar +Ceuta te gaan, zoo dikwijls als zij zulks noodig zou kunnen oordeelen. Hoogstens een +twintigtal mijlen zijn die twee steden van elkander gescheiden. Tetuan bevindt zich +iets voorbij de strafkolonie, ten zuiden van de Marokkaansche kust gelegen. Daar nu +de veroordeelden aan de wegen of in de stad te werk zijn gesteld, zou het zeer gemakkelijk +zijn met Carpena, die haar kende, in aanraking te komen, en hem dan te doen gelooven, +dat Sarcany zich onledig hield met een plan, om hem te doen ontsnappen. Zij zou hem +dan eenig geld kunnen geven, ook eenige levensmiddelen, als toevoegsel aan het schrale +maal der gevangenen. Wanneer het nu gebeurde, dat een stuk brood of wel eene vrucht +vergiftigd was, wie zou zich dan om den dood van Carpena bekommeren? Wie zou er de +oorzaken van opsporen? Niemand, niet waar? Een galeiboef is geen mensch meer. Wie +bekommert zich over zijne verdwijning?<span id="xd32e732"></span> +<span class="pageNum" id="pb38">[<a href="#pb38">38</a>]</span></p> +<p>Een schoft minder in het Presidio, dat zou geen voorval zijn, om den gouverneur van +Ceuta bovenmate te verontrusten! Dan zou Sarcany niets meer van den Spanjaard te vreezen +hebben, ook niet van de pogingen van dokter Antekirrt, die er belang bij had, om Carpena’s +geheimen te doorgronden. Een moord! Eenvoudiger kon het niet. +</p> +<p>Alles wel beschouwd, was het gevolg van dat onderhoud dit: terwijl van de eene zijde +alles klaar gemaakt werd voor de ontsnapping van Carpena, werd van de andere zijde +alles beproefd om die ontvluchting onmogelijk te maken, door hem naar die strafkolonie +der andere wereld te zenden, vanwaar niemand ontvluchten kan. +</p> +<p>Toen alles behoorlijk overeengekomen was, wandelden Sarcany en Namir weer naar de +stad terug en namen daar een hartelijk afscheid van elkander. +</p> +<p>Dienzelfden avond verliet Sarcany Spanje, om Silas Toronthal te gaan opzoeken; terwijl +Namir den volgenden ochtend, na de baai van Gibraltar overgestoken te zijn, zich te +Algesiras inscheepte aan boord van de pakketboot, die geregeld den dienst tusschen +Europa en Afrika verricht. +</p> +<p>Juist toen die pakketboot de haven verliet, kruiste zij een pleizierjacht, dat spelevarende, +de baai van Gibraltar rondstoomde, alvorens in de Engelsche wateren het anker te laten +vallen. +</p> +<p>Dat was de <i>Ferrato</i>. Namir, die het vaartuig gezien had, toen het Catania aandeed, herkende het dadelijk. +</p> +<p>„Dokter Antekirrt hier!” prevelde zij binnensmonds. „Sarcany heeft gelijk! Er is gevaar; +en dat gevaar is wellicht reeds meer nabij dan iemand onzer zelfs vermoedt.” +</p> +<p>Weinige uren later ontscheepte de Marokkaansche vrouw te Ceuta. Alvorens evenwel naar +Tetuan terug te keeren, nam zij hare maatregelen, om in aanraking met den Spanjaard +te komen. +</p> +<p>Haar plan was eenvoudig, zoo eenvoudig zelfs, dat het slagen moest, als haar ten minste +de tijd gegund werd, om het ten uitvoer te brengen. En dat zou slechts van de gelegenheid +afhangen. +</p> +<p>Eene verwikkeling verrees evenwel, waarop Namir onmogelijk verdacht kon geweest zijn. +Carpena had zich namelijk, ten gevolge van de tusschenkomst van dokter Antekirrt tijdens +zijn eerste bezoek, ziek gemeld; en hoewel hij dat niet was, was hij er in geslaagd, +voor eenige dagen in het hospitaal van de strafkolonie opgenomen te worden. Namir +bleef dus niets over, dan rondom het hospitaal te drentelen, zonder dat het haar evenwel +gelukte tot hem door te dringen. Wat haar evenwel geruststelde, was, dat al kon zij +Carpena niet te zien krijgen, dat dit dokter Antekirrt, of zijne agenten evenmin gelukken +zou. +</p> +<p>„Dus,” dacht zij, „er bestaat geen onmiddellijk gevaar. Waarlijk, een geluk bij een +ongeluk!” +<span class="pageNum" id="pb39">[<a href="#pb39">39</a>]</span></p> +<p>En inderdaad, geene ontsnapping scheen te vreezen, zoolang de veroordeelde zijn arbeid +op de wegen der kolonie niet hervat had. +</p> +<p>Toch vergiste zich Namir bij die vooronderstelling. De opname van Carpena in het hospitaal +van de strafkolonie zou integendeel de plannen des dokters begunstigen en het welslagen +daarvan waarschijnlijk verzekeren. +</p> +<p>De <i>Ferrato</i> kwam in den avond van den 22<sup>sten</sup> September in het binnenste gedeelte der baai van Gibraltar ten anker. Die baai werd +dikwijls door de westen- en zuidwestenwinden geteisterd, zoodat oppassen de boodschap +was. Maar het stoomjacht zou er niet lang vertoeven, hoogstens gedurende den dag van +den 23<sup>sten</sup>, dat wil zeggen: den geheelen Zaterdag. Dokter Antekirrt en Piet Bathory begaven +zich dan ook, na aan wal gegaan te zijn, naar het <span lang="en">Post Office</span> in de Mainstreet, waar zij post-restant brieven hoopten te vinden. +</p> +<p>Die hoop werd verwezenlijkt. Een door een der agenten op Sicilië aan den dokter gerichte +brief meldde hem, dat Sarcany, sedert het vertrek der <i>Ferrato</i>, noch te Catania, noch te Syracuse, noch te Messina, zich had laten zien. In één +woord, dat hij spoorloos verdwenen was. +</p> +<p>Een andere brief, die door Pescadospunt aan Piet Bathory geadresseerd was, berichtte, +dat hij veel beter ging en dat geen spoor zijner wond weldra zou overblijven. Dokter +Antekirrt kon hem, zoodra hij verkoos, zijn dienst doen hervatten. Natuurlijk ook +Kaap Matifou, die aan beiden de eerbiedige groeten van een rustend Hercules aanbood. +</p> +<p>De derde brief eindelijk was aan Luigi Ferrato gericht en kwam van Maria. Deze was, +en dat valt wel te begrijpen, meer een brief van eene moeder dan wel van eene zuster. +</p> +<p>Wanneer dokter Antekirrt en Piet Bathory zes en dertig uren vroeger in de openbare +tuinen van Gibraltar rondgewandeld hadden, zouden zij voorzeker Sarcany en Namir ontmoet +hebben. +</p> +<p>Die dag werd gebezigd, om de kolenruimen van de <i>Ferrato</i> te vullen met behulp der gabara’s, eene soort van lichters, die de steenkolen gingen +halen bij de kolenschepen, die vlottende magazijnen, welke op de reede ten anker lagen. +Men vulde ook den zoetwatervoorraad aan, benoodigd zoowel voor de stoomketels, als +voor de waterkisten en watervaten van het stoomjacht. In het voornaamste werd dus +dadelijk voorzien. +</p> +<p>Alles was dus aangevuld en in orde, toen de dokter en Piet, die in een hôtel op de +<span lang="en">Commercial Square</span> gedineerd hadden, aan boord terugkwamen, op het oogenblik dat het „<span lang="en">first gun fire</span>”, het eerste kanonschot, de sluiting verkondigde der poorten van die stad, waarin +de krijgstucht even streng en voorbeeldeloos gehandhaafd werd, als <span class="pageNum" id="pb40">[<a href="#pb40">40</a>]</span>in eene strafkolonie van Norfolk of van Cajenne, of in eene Duitsche vesting als Mainz +of Coblenz. +</p> +<p>Toch lichtte de <i>Ferrato</i> niet dienzelfden avond het anker. Daar het vaartuig slechts kleine twee uren noodig +had, om de zeeëngte over te steken, ging het eerst den volgenden ochtend tegen acht +uren onder stoom. Toen stoomde het met volle kracht in de richting van Ceuta, na onder +het vuur der Engelsche batterijen voortgestevend te zijn, die hunne excercitie-vuren +wel wilden staken, om het bevallige pleiziervaartuig niet in den vollen romp te treffen +en in den grond te boren. +</p> +<p>Om half tien kwam het aan den voet van den berg Hacho aan; maar daar de bries uit +het noordwesten blies, zouden de ankers op dezelfde plaats waar het stoomjacht drie +dragen te voren ter reede gelegen had, niet gehouden hebben. De kapitein ging dus +aan de andere zijde der stad ankeren in eene kleine kreek, welke door hare ligging +tegen de zeewinden gedekt was. Daar liet de <i>Ferrato</i> op twee kabellengten afstand van den oever het anker vallen. Het vaartuig zwenkte +voor de aanrollende zee om, met den boeg in den wind, en bleef toen onbewegelijk liggen. +</p> +<p>Dokter Antekirrt ontscheepte twee uren later op een kleinen pier, die in zee uitgebouwd +was. +</p> +<p>Namir, die hem bespiedde, had geen enkele der wendingen en bewegingen van het stoomjacht +uit het oog verloren. De dokter herkende haar natuurlijk niet; hij had haar ter nauwernood +bij het vallen van den avond op den bazaar van Cattaro ontmoet, en haar toen waarschijnlijk +niet eens opgemerkt. Zij daarentegen, had hem dikwijls te Gravosa en te Ragusa ontmoet. +Zij herkende hem dan ook dadelijk, en besloot, gedurende al den tijd dat het stoomjacht +te Ceuta zou doorbrengen, uiterst voorzichtig en zeer nauwgezet op hare hoede te zijn. +</p> +<p>Toen de dokter ontscheepte, stond de gouverneur van de kolonie, vergezeld van een +zijner adjudanten, hem op de kade af te wachten. Dat was inderdaad een eerbetoon, +hetwelk niet iedereen gegund werd. +</p> +<p>„Goeden dag, waarde gast! en welkom hier!” riep kolonel Guyara uit. „Gij zijt een +man van uw woord. En, nu gij mij voor den geheelen dag toebehoort …, zult gij mij +niet ontsnappen.” +</p> +<p>„Heer gouverneur, ik zal u eerst dan toebehooren, wanneer gij mijn gast zult geweest +zijn. Vergeet niet …” +</p> +<p>„Wat, dokter Antekirrt? Als ik u vriendelijk bidden mag …!” vroeg kolonel Guyara. +</p> +<p>„Ik moet u herinneren, dat het ontbijt aan boord van de <i>Ferrato</i> gereed staat.” +</p> +<p>„Dat’s waar ook! Welnu, wanneer het ontbijt gereed staat, zou het niet beleefd zijn, +mij te laten wachten!” +<span class="pageNum" id="pb41">[<a href="#pb41">41</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p041width"><img src="images/p041.jpg" alt="En viel, toen hij hem op twee passen genaderd was, op de knieën. (Bladz. 52.)" width="507" height="720"><p class="figureHead">En viel, toen hij hem op twee passen genaderd was, op de knieën. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb52" class="pageref">52</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb42">[<a href="#pb42">42</a>]</span></p> +<p>De sloep bracht den dokter met zijne genoodigden naar boord terug. De tafel was weelderig +voorzien, en allen deden het maal, hetwelk in het salon van het stoomjacht klaar stond, +alle eer aan. +</p> +<p>Gedurende het ontbijt liep het gesprek voornamelijk over het bestuur der kolonie, +over de zeden en gebruiken harer bewoners, over de betrekkingen, die bestonden tusschen +de Spaansche bevolking en de inboorlingen. Als bij toeval, kwam dokter Antekirrt er +toe, om over dien veroordeelde te spreken, dien hij twee of drie dagen te voren op +den weg naar het gouvernementshuis uit een magnetischen slaap gewekt had. +</p> +<p>„Hij herinnert zich ongetwijfeld niets meer?” vroeg hij niet zonder belangstelling. +</p> +<p>„Niets,” antwoordde de gouverneur. „Ten minste, zooals mij is gerapporteerd geworden.” +</p> +<p>„Dat verwondert mij niet,” opperde dokter Antekirrt zoo ernstig mogelijk. +</p> +<p>„Maar,” ging kolonel Guyara voort, „hij is niet meer ten arbeid gesteld aan de verharding +der wegen.” +</p> +<p>„Niet? Waarom niet? Hebt gij daar bijzondere redenen voor, heer gouverneur?” +</p> +<p>„Neen, dokter Antekirrt,” antwoordde de kolonel. „Volstrekt niet.” +</p> +<p>„Waar is hij dan?” vroeg dokter Antekirrt, met een schakeering van ongerustheid in +zijne stem, die Piet Bathory alleen vermocht waar te nemen. +</p> +<p>„Hij is in het hospitaal,” antwoordde de gouverneur. „Het schijnt dat dit toeval zijne +kostbare gezondheid geschokt heeft, en, niet waar, die moet hersteld worden?” +</p> +<p>„Wat is het voor een landsman? Is het een Franschman, een Duitscher of een Italiaan?” +</p> +<p>„Neen, het is een Spanjaard, die Carpena heet,” antwoordde kolonel Guyara. „Hij is +voor levenslang hier.” +</p> +<p>„Is het een erge booswicht? Wat heeft hij voor streken uitgevoerd, die hem hier gebracht +hebben?” +</p> +<p>„Het is een gewone moordenaar, die hoegenaamd geene belangstelling verdient, dokter +Antekirrt. Als die kerel overleed, zou het waarlijk geen verlies voor het Presidio +zijn!” +</p> +<p>Daarna ging het gesprek op iets anders over. Waarschijnlijk wenschte de dokter niet +te laten blijken, dat hij eenigermate belang stelde in dien gedeporteerde, die na +weinige dagen, als hersteld, het hospitaal zou verlaten. +</p> +<p>Toen het ontbijt ten einde geloopen was, werd koffie op het dek rondgediend, en werd +die met smaak verorberd, terwijl de blauwe rookwolkjes der Manilla-sigaren van de +gasten onder de zonnetent van het achterschip bevallig omhoog kronkelden. +<span class="pageNum" id="pb43">[<a href="#pb43">43</a>]</span></p> +<p>Nadat die uitspanning een poos geduurd had, bood dokter Antekirrt den gouverneur aan, +om zonder verwijl naar den wal te gaan. Hij stelde zich thans geheel ter beschikking +en was gereed het geënclaveerde Spaansche grondgebied in Afrika in alle zijne bijzonderheden +te bezichtigen. +</p> +<p>Dat aanbod werd natuurlijk dadelijk aangenomen, en de gouverneur zou tot het diner +tijd te over hebben, om zijn beroemden gast rond te geleiden en hem alles te laten +bezichtigen. +</p> +<p>Dokter Antekirrt en Piet Bathory werden dan ook met zorg rondgeleid door het geheele +Spaansche grondgebied, zoowel door de stad, als door de omstreken. Geen enkele bijzonderheid +werd overgeslagen, noch in de strafkolonie, noch in de kazernes der bezetting, noch +daarbuiten. Dien dag—het was op een Zondag—waren de gedeporteerden niet aan hunnen +gewonen arbeid gezet, zoodat de dokter hen in dien nieuwen toestand kon waarnemen. +</p> +<p>Wat Carpena betreft, dien zag hij slechts ter loops, terwijl hij door het hospitaal +kwam, en hij scheen zijne aandacht niet te trekken. +</p> +<p>De dokter dacht dienzelfden nacht van Ceuta te vertrekken, om naar Antekirrta terug +te keeren, evenwel niet zonder het grootste gedeelte van dien avond aan den gouverneur +gewijd te hebben. Tegen zes uren ongeveer kwam hij dan ook in het Gouvernementshuis +terug, waar hem een keurig diner wachtte, dat tot tegenhanger moest dienen van het +ontbijt, des ochtends aan boord van het stoomjacht de <i>Ferrato</i> genoten. +</p> +<p>Het zal wel niet behoeven verteld te worden, dat de dokter gedurende die wandeling +<i>intra et extra muros</i>, binnen en buiten de stad, door Namir gevolgd was. Hij kon niet bevroeden, dat hij +het voorwerp was van zulk eene hardnekkige bespieding. Maar al had hij het geweten, +wat zou hij er tegen hebben kunnen doen? Niets, niet waar? +</p> +<p>Het ging vroolijk aan tafel toe. Eenige notabelen der kolonie, verscheidene officieren +met hunne echtgenooten, twee of drie rijke handelaren waren genoodigd geworden, en +die lieten vrij uit het genoegen blijken, dat zij smaakten, zoo in de nabijheid te +zijn van den beroemden dokter Antekirrt en hem te kunnen zien en hooren. +</p> +<p>De dokter verhaalde gaarne van zijne reizen in het Oosten, door Syrië, door Palestina, +door Arabië, door Nubië, door Egypte, door Noord-Afrika. Daarna bracht hij het gesprek +weer op Ceuta. Hij kon niets anders dan den gouverneur zijn compliment maken, die +met zooveel verdiensten het Spaansche geënclaveerde grondgebied bestuurde. Het was +volgens hem bewonderenswaardig. +</p> +<p>„Maar,” liet hij er op volgen, „het toezicht over de veroordeelden moet u toch soms +zorgen veroorzaken, niet waar?” +</p> +<p>„Waarom zou het dat, waarde dokter? Ik trek mij de wereldsche zaken zoo zeer niet +aan. Ik volvoer mijn plicht …” +<span class="pageNum" id="pb44">[<a href="#pb44">44</a>]</span></p> +<p>„Maar die boeven zullen toch wel pogingen aanwenden, om te ontsnappen, denk ik. En +daartegen dient gewaakt te worden.” +</p> +<p>De kolonel glimlachte minachtend, maar antwoordde niet dadelijk, alsof hij nadacht. +</p> +<p>„Daar nu de gevangenen,” ging de dokter voort, „er meer aan denken om te ontvluchten, +dan hunne bewakers om hun dat te beletten, volgt daaruit, dat het voordeel aan den +kant der gevangenen is. En het zou mij niet verwonderen, wanneer nu en dan eenigen +op het avondappèl mankeerden.” +</p> +<p>„Nooit!” riep de gouverneur uit. „Nooit! Ik zou wel eens willen zien, dat zoo iets +zou gebeuren!” +</p> +<p>„Evenwel, heer gouverneur … Er bestaan legenden van beroemde ontsnappingen.” +</p> +<p>„Waarheen zouden die vluchtelingen gaan? Vraag u dat eerst eens af! Daarin zit de +groote moeilijkheid.” +</p> +<p>„Maar, mij dunkt, dat alle wegen voor hen open staan, en zij derhalve maar te kiezen +hebben.” +</p> +<p>„Maar, dokter Antekirrt. Over zee is de ontsnapping onmogelijk! Over land zou zij +te midden van die woeste, onbeschaafde bevolking van Marokko zeer gevaarlijk zijn. +Onze gedeporteerden blijven dan ook stil in het Presidio, zoo niet voor hun genoegen, +dan toch uit voorzichtigheid. Zij vinden, dat een levende galeiboef beter is dan een +doode ontsnapte.” +</p> +<p>„Als dat zoo is,” antwoordde de dokter, „dan kan ik u gelukwenschen, heer gouverneur; +want het is te vreezen, dat de bewaking der gevangenen in de toekomst allengs moeielijker +zal worden.” +</p> +<p>„Om welke reden, als het u belieft?” vroeg een der genoodigden, die te meer belang +in het gesprokene stelde, dewijl hij directeur der strafkolonie was. +</p> +<p>„Welnu, mijnheer,” antwoordde de dokter, „omdat de studie der magnetische verschijnselen +bij het menschdom zeer groote vorderingen heeft gemaakt.…” +</p> +<p>„Wat hebben magnetische verschijnselen met de bewaking der gevangenen te maken?” vroeg +de verblufte directeur. +</p> +<p>Maar dokter Antekirrt liet zich niet uit het veld slaan, en vervolgde, alsof hij niet +gestoord ware: +</p> +<p>„Omdat de toepassing dier magnetische verschijnselen door iedereen kan geschieden; +omdat eindelijk de uitwerking of gevolgen der gedachtenopdringing meer en meer algemeen +worden zal en dat die niets minder beoogen dan den eenen persoon in de plaats van +den anderen te stellen. Ik meen, dat onder zulke omstandigheden het bewaken moeielijk +wordt.” +</p> +<p>„En, in dat geval?” … vroeg de gouverneur nieuwsgierig, maar zonder achterdocht. +<span class="pageNum" id="pb45">[<a href="#pb45">45</a>]</span></p> +<p>„In dat geval, heer kolonel, meen ik, dat het verstandig zal zijn, niet alleen de +gevangenen, maar ook hunne bewakers te bewaken. Dat zult gij moeten toegeven!” +</p> +<p>„Hé, hé!” riep de directeur geërgerd uit. „Dat is sterk. Als de bewakers bewaakt zullen +moeten worden!” +</p> +<p>„Gedurende mijne reizen, heer gouverneur,” ging dokter Antekirrt voort, „ben ik getuige +geweest van zoo buitengewone voorvallen, dat ik voor mij geloof, dat in die reeks +van verschijnselen alles mogelijk is.” +</p> +<p>„Dus gij meent?…” vroeg kolonel Guyara uiterst nieuwsgierig. +</p> +<p>„Ik meen dus, heer gouverneur, dat gij in uw belang niet moet vergeten, dat wanneer +een gevangene zijns onbewust, zijns ondanks zelfs, onder den invloed van een vreemden +wil kan ontvluchten, eveneens een bewaker, aan denzelfden invloed onderworpen, hem +even onbewust kan laten ontsnappen.” +</p> +<p>„Zoudt gij ons kunnen uitleggen, waarin dat verschijnsel bestaat?” vroeg de directeur +der strafkolonie ernstig. +</p> +<p>„Zeker, mijnheer, kan ik dit uitleggen, wanneer gij zulks verlangt. Spreek maar een +woord.” +</p> +<p>„Mag ik u dan om die uitlegging verzoeken? Gij zult mij daarmede zeer verplichten.” +</p> +<p>„Leeringen wekken, maar voorbeelden trekken en … zijn beter. Een enkel voorbeeld zal +u beter doen begrijpen dan iedere uitleg,” antwoordde de dokter. +</p> +<p>„Wij zijn nieuwsgierig, dokter Antekirrt,” zei de gouverneur. „En wachten met ongeduld +uw voorbeeld.” +</p> +<p>„Veronderstelt, dat een bewaker eene natuurlijke voorbeschikking heeft tot onderwerping +aan den magnetischen of hypnotischen invloed; want dat is hetzelfde, en laten wij +aannemen, dat een gevangene dien invloed op hem uitoefent … Welnu, van het oogenblik +af dat deze laatste van zijn invloed of zijne macht kennis zal dragen, zal hij baas +over den bewaker zijn, zal hij hem alles doen verrichten wat hij wil, zal hij hem +doen gaan, waarheen hij verlangt, zal hij hem noodzaken de deur der gevangenis te +openen, wanneer hij hem die gedachte zal opdringen.” +</p> +<p>„Ongetwijfeld, heer dokter,” antwoordde de directeur, „maar op eene voorwaarde, niet +waar?” +</p> +<p>„En die is?” vroeg dokter Antekirrt, met een goedkeurenden hoofdknik. +</p> +<p>„Dat de gevangene zijn bewaker eerst in slaap zal gemaakt hebben, meen ik?” +</p> +<p>„Daarin vergist gij u, mijnheer,” antwoordde de dokter hoogst ernstig. +</p> +<p>„Zou ik?” +<span class="pageNum" id="pb46">[<a href="#pb46">46</a>]</span></p> +<p>„Ja, gij vergist u. Al die daden kunnen volvoerd worden in wakenden toestand, zonder +dat de bewaker er eenig bewustzijn van heeft of ondervindt.” +</p> +<p>„Wat, gij beweert …?” +</p> +<p>„Ik beweer en verzeker, dat de gevangene aan den bewaker, die onder zijn invloed is, +kan zeggen: op dien dag, op dat uur, zult gij dit of dat uitvoeren. Op dien dag zult +gij mij de sleutels mijner cel brengen, en hij zal gehoorzamen! Op dien dag zult gij +de poort van het Presidio openen, en hij zal het doen! Op dien dag zal ik u voorbijgaan +en gij zult mij niet zien!… Mij dunkt, heeren, dat is duidelijk.” +</p> +<p>„Dat alles, wanneer hij wakker is?” vroeg de directeur steeds uiterst ongeloovig. +</p> +<p>„Juist wanneer hij volkomen wakker is!” bevestigde de dokter op een toon, die geen +tegenspraak duldde. +</p> +<p>Toch werd hij, in weerwil van die bevestiging, een gebaar van ongeloof gewaar, dat +enkelen genoodigden, in weerwil zijner verzekering, als huns ondanks ontsnapte. Zij +allen waren onder den invloed van den dokter en spraken en dachten, zooals hij verlangde. +Op hen nam hij de proefneming, om te ervaren, hoe ver hij gaan kon. +</p> +<p>„Niets is toch zekerder evenwel,” zei toen Piet Bathory; „en ik zelf ben getuige geweest +van daadzaken …” +</p> +<p>„Zoodat,” zei de gouverneur, „men de stoffelijkheid van een persoon aan den blik van +een andere kan onttrekken?” +</p> +<p>„Geheel en al, heer gouverneur,” antwoordde dokter Antekirrt, „evenals men sommige +sujetten zoodanig biologeeren kan, zoodanige wijzigingen in hunne zinnen, in hun waarnemingsvermogen +kan teweeg brengen, dat zij zout voor suiker zullen aannemen, melk voor azijn, of +gewoon water voor geneeskundige afdrijvende middelen, waarvan zij zelfs de gevolgen +zullen ondervinden. Niets is op het gebied der verbeelding of der halucinaties onmogelijk, +want de hersens zijn aan dien invloed onderworpen.” +</p> +<p>„Dokter Antekirrt” zei toen de gouverneur, „ik meen het gevoelen van alle mijne genoodigden +uit te drukken, door u te zeggen, dat men die zaken moet gezien hebben, om ze te kunnen +gelooven!” +</p> +<p>„En, zelfs dan nog! …” meende een der tegenwoordige personen bij wijze van voorbehoud +te moeten doen hooren. +</p> +<p>„Het is dus zeer betreurenswaardig,” hernam de gouverneur, „dat de weinige tijdruimte, +die gij ons wijden kunt hier te Ceuta, u niet veroorlooft, ons proefondervindelijk +te overtuigen.” +</p> +<p>„Maar … met uw verlof, heer gouverneur,” zei de dokter tot den gouverneur. +</p> +<p>„Wat wilt gij zeggen, dokter Antekirrt?” vroeg kolonel Guyara. „Gij wildet iets zeggen.” +<span class="pageNum" id="pb47">[<a href="#pb47">47</a>]</span></p> +<p>„Dat kan ik, als gij er uwe toestemming slechts toe wilt geven.” +</p> +<p>„Mijne toestemming? Dadelijk,” sprak de gouverneur opgewonden uit. +</p> +<p>„Dadelijk, wanneer gij zulks verkiest!” antwoordde dokter Antekirrt bescheiden. +</p> +<p>„Ja, wat mij betreft,” antwoordde de gouverneur. „Zult gij willen? Zult gij kunnen?” +</p> +<p>„Gij hebt slechts te spreken. Gij, heer gouverneur, zijt hier te te Ceuta de baas.” +</p> +<p>„Welnu, uit naam van het geheele gezelschap, verzoek ik u onze weetgierigheid te bevredigen.” +</p> +<p>„Het zij zoo,” antwoordde dokter Antekirrt met eene buiging. „Gij zult voorzeker niet +vergeten hebben, heer gouverneur, dat een der veroordeelden van het Presidio, drie +dagen geleden, bewusteloos op den weg van het gouvernements-hôtel naar Ceuta gevonden +werd. Die man was, zooals ik u toen reeds zeide, in een diepen magnetischen slaag +gedompeld. Herinnert gij u dat nog?” +</p> +<p>„Inderdaad,” zei de directeur der strafkolonie, „en die man bevindt zich thans in +het hospitaal.” +</p> +<p>„Gij herinnert u ook, niet waar,” ging de dokter voort tot den gouverneur, „dat ik +hem toen wakker gemaakt heb, nadat geen der bewakers daarin geslaagd was?” +</p> +<p>„Voorzeker herinner ik mij dat,” antwoordde kolonel Guyara levendig. +</p> +<p>„Welnu, dat is voldoende geweest,” ging de dokter kalm en bedaard voort. +</p> +<p>„Voldoende voor wat, dokter Antekirrt?” vroeg de gouverneur. „Voldoende voor wat?” +</p> +<p>„Om tusschen mij en dien … Hoe heet die gedeporteerde, heer kolonel?” +</p> +<p>„Carpena.” +</p> +<p>„… Om tusschen mij en dien Carpena een band van gedachtenopdringing te scheppen, die +hem geheel en al in mijne macht stelt.” +</p> +<p>„Ha!” riep de directeur ongeloovig. „Dat zal te bewijzen vallen, dokter Antekirrt!” +</p> +<p>„Zoodat … gij hier in het gouvernements-hôtel … en hij daar ginds in het hospitaal!…” +vroeg de gouverneur nieuwsgierig. +</p> +<p>„Ongeloofelijk!” zei de directeur hoofdschuddend. „Dat is niet mogelijk!” +</p> +<p>„Wanneer gij bevelen wilt geven, heer gouverneur,” vroeg de dokter, „om dien Carpena +vrij te laten, om de deuren van het hospitaal en van de strafkolonie voor hem te openen, +weet gij wat hij dan doen zal?” +</p> +<p>„Jawel, hij zal wegloopen!” antwoordde kolonel Guyara met een gullen lach. +<span class="pageNum" id="pb48">[<a href="#pb48">48</a>]</span></p> +<p>Het moet erkend worden, dat zijne lachbui zoo aanstekelijk was, dat de geheele vergadering +er mede instemde. Inderdaad, men proestte het uit. +</p> +<p>„Neen, heeren,” hernam dokter Antekirrt zeer ernstig, „die Carpena zal niet wegloopen, +wanneer ik dat niet wil. Hij zal niets ter wereld doen, dan wat ik zal willen!” +</p> +<p>„Maar wat, als ’t u blieft?” vroeg kolonel Guyara met aandrang. +</p> +<p>„Bij voorbeeld, wanneer hij buiten de gevangenis zal zijn, kan ik hem gelasten, om +den weg op te gaan van het gouvernements-hôtel, heer gouverneur.” +</p> +<p>„En hier te komen? Kom, dat meent gij niet. Dat is immers onmogelijk.” +</p> +<p>„Onmogelijk, heer gouverneur? Het hangt van u alleen af. Wilt ge? Spreek slechts.” +</p> +<p>„Mij wel,” antwoordde de gouverneur. „Ik geef ten volle permissie, heer directeur.” +</p> +<p>„Ook dat hij zal vragen om u te spreken, heer gouverneur?” zeide dokter Antekirrt. +</p> +<p>„Mij?” +</p> +<p>„Ja, u! U in persoon. En als gij er niets tegen zult hebben,—en dat zult gij moeielijk +kunnen, daar hij aan mijn wil zal gehoorzamen,—zal ik hem het denkbeeld opdringen, +om u voor een anderen persoon te houden.” +</p> +<p>„Voor wien, als ’t u belieft, heer dokter? Daar ben ik benieuwd naar! Voor wien?” +</p> +<p>„Ja, voor wien?… Laat zien … Bij voorbeeld … voor den Koning Alphonsus XII.” +</p> +<p>„Voor zijne Majesteit, den Koning van Spanje?” vroeg kolonel Guyara ongeloovig. +</p> +<p>„Ja, heer gouverneur, en hij zal u daarenboven vragen …” +</p> +<p>„Gratie? Dat is de gewone vraag van alle galeiboeven.” +</p> +<p>„Ja, gratie, en wanneer gij er geen bezwaar in zult zien, daarenboven nog …” +</p> +<p>„Wat?” +</p> +<p>„Het Isabella-kruis!” +</p> +<p>Een algemeen gelach begroette die laatste woorden van dokter Antekirrt. Het was een +jool van belang! +</p> +<p>„En die man zal dat volkomen wakker doen?” vroeg de directeur van de strafkolonie. +</p> +<p>„Zoo wakker als wij thans zijn, heer directeur! Gij zult u in persoon van de zaak +kunnen overtuigen.” +</p> +<p>„Neen!… Neen!… Dat is ongeloofelijk, dat is onmogelijk!” riep kolonel Guyara uit. +</p> +<p>„Meent gij, heer gouverneur?” vroeg de dokter met een glimlach. „Wacht de uitkomst +af.” +<span class="pageNum" id="pb49">[<a href="#pb49">49</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p049width"><img src="images/p049.jpg" alt="Carpena was intusschen op een der rotsen blijven stilstaan. (Bladz. 54.)" width="511" height="720"><p class="figureHead">Carpena was intusschen op een der rotsen blijven stilstaan. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb54" class="pageref">54</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb50">[<a href="#pb50">50</a>]</span></p> +<p>„Ik herhaal het, dokter Antekirrt, het is onmogelijk! Nimmer zult gij mij kunnen overtuigen.” +</p> +<p>„Welnu, neem de proef. Niets gemakkelijker dan dat, niet waar?” +</p> +<p>„Hoe kan dat?” +</p> +<p>„Geef bevelen, dat men dien Carpena geheele vrijheid van handelen late!” +</p> +<p>„Opdat hij wegloope! Drommels, dat is voor mij een gevaarlijke proef.” +</p> +<p>„Laat hem voor alle zekerheid, zoodra hij de strafkolonie zal verlaten hebben, door +twee bewakers van verre volgen, dan zal hij alles doen, wat ik zoo even gezegd heb.” +</p> +<p>„Welnu, dat is afgesproken,” zei de gouverneur. „En wanneer gij slechts zult willen …” +</p> +<p>„Het is thans acht uren.” zei de dokter, terwijl hij zijn horloge raadpleegde. „Welnu, +te negen uren. Is dat goed?” +</p> +<p>„Zeer goed. Maar.…” +</p> +<p>„Spreek vrij uit, heer gouverneur. Wat wilt gij dat ik nog zal toelichten.” +</p> +<p>„Na de proef?…” +</p> +<p>„Na de proef zal Carpena gerust naar het hospitaal terugkeeren, zonder dat eenige +herinnering bij hem achterblijft, van hetgeen hij verricht zal hebben.” +</p> +<p>„Is dat zeker? Staat gij daarvoor in?” vroeg de directeur van het bagno onthutst. +</p> +<p>„Daar kunt gij op rekenen. Ik herhaal,—en dat is de eenige uitleg, die van het verschijnsel +te geven is,—Carpena zal van nu af geheel en al onder den gedachtengang staan, die +van mij uitgaat; en in werkelijkheid zal <i>hij</i> dat alles niet verrichten, maar <i>ik</i>! Ik, die hem mijn wil opdring en hem noodzaak te handelen naar mijne inzichten.” +</p> +<p>De gouverneur, wiens ongeloof ten opzichte van die magnetische verschijnselen, onomstootbaar +was, schreef een briefje, waarin hij aan den eersten bewaker van het Presidio de noodige +bevelen gaf, om den veroordeelden Carpena geheele vrijheid van handelen te geven, +daarbij evenwel voegende, dat hij op een afstand moest gevolgd worden. Dat briefje +werd terstond door een der bereden ordonnancen, aan den gouverneur toegevoegd, naar +de strafkolonie overgebracht. In gedachten volgden al de gasten den hoefslag van het +paard, die in de verte wegstierf. +</p> +<p>Toen het diner afgeloopen was, stonden de gasten van tafel op en gingen op uitnoodiging +van den gouverneur, naar het groote salon, om daar een kop koffie te gebruiken en +een sigaar te rooken. +</p> +<p>Het onderhoud liep, zooals zich gemakkelijk denken laat, voornamelijk over de verschillende +verschijnselen van het magnetisme <span class="pageNum" id="pb51">[<a href="#pb51">51</a>]</span>of van het hypnotisme, die zooveel aanleiding geven tot tegenstrijdige gedachtenwisselingen, +die zoovele geloovigen, maar ook zoovele tegenstanders tellen. Dat de gedachtenwisseling +levendig was, kan de lezer nagaan. +</p> +<p>Dokter Antekirrt verhaalde, terwijl de koffie in keurige kopjes aangeboden werd, terwijl +de blauwe rook der manilla-sigaren en der donna-cigaretten, welke laatsten zelfs door +de Spaansche schoonen niet versmaad werden, in bevallige spiralen omhoog kronkelde, +twintig verschillende feiten, waarvan hij getuige, of waarvan hij de bewerker geweest +was bij de uitoefening van zijn geneesheersambt, feiten die hij allen staven kon, +die onbetwistbaar waren, maar toch niet in staat schenen, om iemand van het gezelschap +te overtuigen. Neen, men wachtte op de komst van Carpena. +</p> +<p>Hij beweerde ook dat die macht van gedachte-opdringing de wetgevers, de rechters der +lijfstraffelijke rechtspleging en de overige magistraten ernstig moest bezighouden, +daar zij toch met een misdadig doel kon aangewend worden. Het was toch niet te loochenen, +dat met behulp van die nog onverklaarbare verschijnselen, zich gevallen konden voordoen, +waarbij vele misdaden konden gepleegd worden, waarvan de ware schuldigen onmogelijk +te ontdekken zouden zijn, terwijl de daders voor niet toerekenbaar gehouden moesten +worden. +</p> +<p>Terwijl hij zoo nog sprak, keek de directeur op zijn horloge, stuitte de rede en wilde +spreken. Maar alvorens hij aan het woord kon komen, zei eensklaps dokter Antekirrt: +</p> +<p>„Het is thans drie minuten vóór half negen.” +</p> +<p>„Wat wilt gij daarmede zeggen?” vroeg kolonel Guyara, die ook zijn horloge raadpleegde. +</p> +<p>„Niets minder, heer gouverneur, dan dat Carpena op dit oogenblik het hospitaal verlaat.” +</p> +<p>Allen keken elkander met een glimlach aan. Men meende met een kwakzalver te doen te +hebben. +</p> +<p>Een minuut later evenwel, vervolgde de dokter hoogst ernstig en bedaard als altijd: +</p> +<p>„Hij gaat thans de poort door van de strafkolonie. Hij stapt flink door.” +</p> +<p>De toon, waarop die woorden gesproken werden, maakte toch eenigermate indruk op de +genoodigden in het gouvernementshuis. Alleen kolonel Guyara bleef ongeloovig het hoofd +schudden. +</p> +<p>Het gesprek hernam zijne rechten. Er werd voor en tegen gepleit en het moet erkend +worden: allen spraken wel een weinig tegelijkertijd, tot op het oogenblik,—het was +vijf minuten vóór negen,—dat de dokter andermaal de algemeene opmerkzaamheid trok +door overluid te zeggen: +<span class="pageNum" id="pb52">[<a href="#pb52">52</a>]</span></p> +<p>„Carpena is thans reeds tot bij de deur van het gouvernements-hôtel genaderd!” +</p> +<p>„Och, kom!” zei de gouverneur, steeds ongeloovig en met een glimlach. „Is hij reeds +zoo nabij?” +</p> +<p>Bijna terzelfder tijd ging de deur van het salon open en trad een bediende binnen, +die den gouverneur mededeelde, dat een persoon, die gekleed was als een gedeporteerde, +met aandrang vroeg om hem te spreken. +</p> +<p>Alle aanwezigen keken uiterst verbaasd op. Hoe voorbereid ook, hadden zij toch gemeend, +te mogen twijfelen. +</p> +<p>„Laat dien persoon binnen komen,” antwoordde kolonel Guyara, wiens ongeloof nu toch +begon te wankelen, tegenover de niet te loochenen feiten. +</p> +<p>Juist sloeg de klok negen uren, toen Carpena in de omlijsting der deur van het salon +verscheen. Zijne oogen waren geheel open en keken helder rond. Toch scheen hij niemand +der aanwezige personen te ontwaren. Hij stapte regelrecht op den gouverneur toe en +viel, toen hij hem op twee passen afstands genaderd was, op de knieën voor hem neder, +terwijl hij de handen tot een smeekend gebaar samenvouwde. +</p> +<p>„Sire!” zei hij met heldere stembuiging, „ik vraag gratie van Uwe Koninklijke Majesteit!” +</p> +<p>De gouverneur was, zooals zich wel denken laat, geheel uit het veld geslagen en verkeerde +thans zelf in een toestand, alsof hij onder den invloed van een benauwenden droom +was. Hij wist in het eerst niet wat te antwoorden. +</p> +<p>„Gij kunt hem gerust gratie verleenen,” zei de dokter glimlachende; „want bij hem +zal geen enkele herinnering aan het gebeurde overblijven.” +</p> +<p>„Ik verleen ze u!” antwoordde de gouverneur met eene waardigheid, alsof hij werkelijk +Koning was van geheel Spanje, zoowel van het rijk in Europa, als van dat in West-Indië +en Oost Indië. +</p> +<p>„Ja, maar …” zei Carpena aarzelend. „Ik wenschte nog een verzoek te doen.” +</p> +<p>„Wat wilt ge nog meer?” vroeg kolonel Guyara, hem goedaardig aanziende. +</p> +<p>„Dat ge die gratie aanvult,” ging de veroordeelde steeds geknield voort, „met het +eerekruis van de Isabella-orde.” +</p> +<p>„Ik schenk het u! Zijt gij nu tevreden, Carpena? Hebt gij nog iets te verzoeken?” +</p> +<p>Carpena wenkte neen met het hoofd en volvoerde toen een gebaar, alsof hij een voorwerp +uit de hand van den gouverneur aannam, hetwelk deze hem zoude aangeboden hebben; hij +hechtte dat denkbeeldige kruis eerbiedig op zijne borst, stond daarna op en trad, +steeds <span class="pageNum" id="pb53">[<a href="#pb53">53</a>]</span>met het gelaat naar den persoon, die voor hem de Koning was, gekeerd, de zaal uit. +</p> +<p>Ditmaal waren alle aanwezigen overtuigd en volgden Carpena tot aan de deur van het +gouvernements-hôtel. +</p> +<p>„Ik wil hem begeleiden, ik wil hem naar het hospitaal zien terugkeeren!” riep de gouverneur +uit, die in zijn binnenste een heftigen strijd voerde, alsof hij weigerde geloof te +slaan aan hetgeen zijne eigene oogen toch waargenomen hadden, maar daarbij aan geheel +andere invloeden gehoorzaamde. Hij stond geheel en al onder den invloed van zijn gast. +</p> +<p>„Gelooft gij mij nog niet?” vroeg dokter Antekirrt met een ietwat schamperen glimlach. +</p> +<p>„Ik kan niet!” antwoordde kolonel Guyara. „Het gaat totaal mijn begrip te boven.” +</p> +<p>„Welnu, kom dan!” zei de dokter, terwijl hij van zijn stoel oprees. „Kom dan!” +</p> +<p>De gouverneur, Piet Bathory en dokter Antekirrt, vergezeld van nog eenige andere personen, +sloegen denzelfden weg in als Carpena, die reeds zijne schreden naar de stad richtte. +Namir, die hem van het oogenblik af, dat hij de strafkolonie verlaten had, bespied +had, sloop in de donkere schaduw der boomen langs den weg voort, en verloor hem geen +oogenblik uit het oog. Het kon toch zijn, dat het oogenblik gunstig kon worden, om +een lastig getuige uit den weg <span class="corr" id="xd32e1047" title="Bron: re">te</span> ruimen. +</p> +<p>De nacht was vrij donker. De Spanjaard stapte met regelmatigen pas zonder aarzeling +langs den weg voort. De gouverneur en de personen van zijn gevolg hielden zich op +een afstand van hem, met twee bewakers van het Presidio bij zich, die bevel hadden, +den gevangene niet uit het oog te verliezen. +</p> +<p>De weg omgeeft, terwijl hij naar de stad voert, de kreek, die de tweede haven aan +dezen kant van de rots van de Ceuta vormt. Op het onbewegelijke en zwartschijnend +water der zee, schitterde de weerschijn van twee of drie lichten. Dat waren de seinlantaarns +en het toplicht van de <i>Ferrato</i>, welker vormen ijl en nevelachtig, maar door de duisternis zeer vergroot, ontwaard +werden. +</p> +<p>Toen hij dit punt genaderd was, verliet Carpena den weg en sloeg rechts in naar eene +opeenhooping van rotsblokken, die ter hoogte van twaalf voeten ongeveer de zee beheerschten. +Voorzeker had een gebaar van den dokter, dat door niemand opgemerkt was, wellicht +slechts eene eenvoudige gedachtenuiting als overbrenger van zijn wil, den Spanjaard +genoopt in dier voege zijn richting te wijzigen. +</p> +<p>De bewakers wilden toen den pas versnellen, om Carpena in te halen, ten einde hem +te noodzaken den rechten weg te hernemen; maar de gouverneur, die zeer goed wist, +dat van dien kant eene <span class="pageNum" id="pb54">[<a href="#pb54">54</a>]</span>ontsnapping tot de onmogelijkheden behoorde, beval hem vrij en ongemoeid te laten. +</p> +<p>Carpena was intusschen op een der rotsen blijven stilstaan, alsof hij daar ter plaatse +door eene onweerstaanbare macht tot onbewegelijkheid gedoemd was. Al had hij de voeten +willen optillen, al had hij de beenen in beweging willen stellen, dan zou hij het +toch niet gekund hebben. Dokter Antekirrt’s wil, die hem beheerschte, nagelde hem +aan den bodem vast, en hij stond daar als een standbeeld, maar als een zeer leelijk +standbeeld. +</p> +<p>De gouverneur sloeg hem gedurende eenige oogenblikken gade en wendde zich toen tot +zijn gast: +</p> +<p>„Welnu, waarde dokter, of ik wil of niet, ik moet aan de waarheid hulde doen!…” +</p> +<p>„Zijt gij thans overtuigd, maar inderdaad overtuigd, heer gouverneur?” vroeg dokter +Antekirrt zegevierend. +</p> +<p>„Ja, ik ben overtuigd, dat er zaken bestaan, die men gelooven moet, al begrijpt men +ze niet.” +</p> +<p>„Dat’s nog al gelukkig. Ik ben dus in mijne proefneming volkomen geslaagd?” +</p> +<p>„Ja, dokter Antekirrt; maar als ik u bidden mag, dring nu dien man de gedachte op …” +</p> +<p>„Welke, heer gouverneur?… Gij hebt slechts te bevelen. Welke gedachte wilt gij dat +hij ten uitvoer zal leggen?” +</p> +<p>„Om dadelijk naar het Presidio terug te keeren! Alphonsus XII beveelt u dat!” +</p> +<p>Nauwelijks had de gouverneur dien volzin uitgesproken, toen Carpena zich oogenblikkelijk, +zonder een kreet te slaken, in de wateren van de haven stortte. +</p> +<p>Was dat een ongeval? Was dat een willekeurige daad zijnerzijds. Ontsnapte hij door +eene onvoorziene omstandigheid aan de macht en den invloed des dokters? +</p> +<p>Dat kan niemand zeggen. Dat was voor alle aanwezigen totaal onverklaarbaar. +</p> +<p>Allen liepen dadelijk zoo gezwind mogelijk naar de rotsen, terwijl de bewakers naar +een smal strand afdaalden, hetwelk zich langs de zee uitstrekte … +</p> +<p>Na lang zoeken was geen spoor van Carpena gevonden. Eenige visschers-vaartuigen kwamen +met allen spoed toeschieten, ook de sloepen van het stoomjacht … Alles was overbodig … +Men vond zelfs het lijk van den veroordeelde niet terug. De stroom, die naar buiten +zette, had het voorzeker naar volle zee gedreven. +</p> +<p>„Heer gouverneur,” zei dokter Antekirrt, „ik betreur inderdaad levendig, dat mijne +proefneming dien tragischen uitslag, waarop niemand verdacht kon zijn, heeft gehad.” +<span class="pageNum" id="pb55">[<a href="#pb55">55</a>]</span></p> +<p>„Maar hoe verklaart gij, hetgeen plaats heeft gehad?” vroeg de gouverneur belangstellend. +</p> +<p>„Niet anders dan daardoor,” antwoordde dokter Antekirrt, „dat bij de uitoefening van +die gedachten-opdringing, waarvan gij het bestaan en de gevolgen niet meer kunt ontkennen, +er nog leemten bestaan, nog onderbrekingen te constateeren zijn. Die man is een oogenblik +aan mijne macht ontsnapt, dat is niet twijfelachtig; en, hetzij dat hij door eene +duizeling overvallen is, hetzij dat eene andere oorzaak in het spel is, gij hebt het +gezien: hij is van boven die rotsen neergestort! Dat is zeer betreurenswaardig …” +</p> +<p>„Och kom!” zei kolonel Guyara lachende. „Wat is er bij zoo’n geval betreurenswaardig!” +</p> +<p>„Neen, laat mij uitspreken, heer gouverneur,” hernam dokter Antekirrt op zeer ernstigen +toon. „Dat is zeer betreurenswaardig, omdat wij werkelijk een kostbaar sujet voor +onze proefnemingen verloren hebben!” +</p> +<p>„Wij zijn een schoft kwijt, anders niet!” antwoordde de gouverneur wijsgeerig. +</p> +<p>Dat was de geheele en eenige grafrede op Carpena. Trouwens hij was geen andere waard. +</p> +<p>Dokter Antekirrt en Piet Bathory namen toen afscheid van den gouverneur van Ceuta. +Zij wenschten vóór het aanbreken van den dag naar Antekirrta te vertrekken, en zij +haastten zich, om hunnen gastheer te bedanken voor het aangename onthaal, hetwelk +zij in de Spaansche volksplanting genoten hadden. +</p> +<p>De gouverneur drukte den dokter met warmte de hand en wenschte hem een voorspoedigen +overtocht toe; maar deed hem alvorens beloven, dat hij hem bij gelegenheid weer zou +komen opzoeken. Eerst toen hij daarop des dokters toezegging vernomen had, nam hij +den terugtocht naar het gouvernements-hôtel aan. +</p> +<p>Misschien zal de lezer vinden, dat dokter Antekirrt wel eenigermate misbruik van het +goede geloof en van het vertrouwen van kolonel Guyara, den gouverneur van Ceuta gemaakt +heeft. Dat men hem veroordeele, dat men zijn gedrag bij die gelegenheid afkeure, het +zij zoo, wij mogen er niets tegen hebben; want werkelijk, aan de loyauteit was eenigermate +te kort gedaan. Maar de lezer mag evenwel daarbij niet uit het oog verliezen, aan +welke taak graaf Mathias Sandorf zijn leven toegewijd had, ook niet dat hij eens verkondigd +had: „duizend wegen … maar één doel!”<a class="noteRef" id="xd32e1089src" href="#xd32e1089">1</a> +</p> +<p>Hier was het één van die duizend wegen, dien hij ingeslagen had, en die had hem naar +zijn doel gevoerd. +<span class="pageNum" id="pb56">[<a href="#pb56">56</a>]</span></p> +<p>Weinig tijds later had een van de sloepen van de <i>Ferrato</i> den dokter en Piet Bathory aan boord overgevoerd. Luigi wachtte hen aan de valreep +en ontving hen hartelijk. +</p> +<p>„En die man?…” vroeg de dokter met de uiterste belangstelling. „Is die man aan boord?” +</p> +<p>„De vlet, die hem volgens uwe bevelen aan den voet der rotsen bespiedde,” antwoordde +de jeugdige zeeman, „heeft hem na zijn val dadelijk opgenomen en ter sluiks aan boord +gebracht. Ik heb hem in de kajuit van het voorschip doen opsluiten.” +</p> +<p>„Heeft hij niets gezegd, toen hij uit het water gehaald werd?…” vroeg Piet Bathory. +</p> +<p>„Niets,” antwoordde Luigi. +</p> +<p>„In het geheel niets?” +</p> +<p>„Wat zou hij hebben kunnen zeggen? Hij kon niet spreken … Hij schijnt stom te zijn.” +</p> +<p>„Waarom kan hij niet spreken?” +</p> +<p>„Wel, hij is in diepen slaap gedompeld en heeft volstrekt geen bewustzijn zijner handelingen.” +</p> +<p>„Goed,” zei dokter Antekirrt. +</p> +<p>De beide jongelieden keken hem ietwat verwonderd aan, maar waagden het niet eene vraag +te uiten. +</p> +<p>„Het was mijn wil,” ging de dokter voort, „dat Carpena van boven die rots neerstortte +en … hij is er afgestort.… Het was mijn wil, dat hij sliep en … hij slaapt!… Wanneer +ik zal willen dat hij ontwaakt, zal hij ontwaken!… En nu, Luigi, anker op, en onder +stoom! Ik hoop, dat gij daartoe geen uwer maatregelen zult uit het oog verloren hebben.” +</p> +<p>De jonge zeeman knikte glimlachend van neen; de stoomketel had zijne volle spanning, +het anker winden was spoedig geschied, en weinige minuten later had de <i>Ferrato</i> de open Middellandsche zee bereikt en stevende oostwaarts op naar Antekirrta. +</p> +</div> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<div class="footnote-body"> +<div class="fndiv" id="xd32e1089"> +<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd32e1089src">1</a></span> Een zeer afkeurenswaardige leer; want dat is de leer van: <i>het doel heiligt de middelen</i> huldigen. <span class="sc">Vert</span>. <a class="fnarrow" href="#xd32e1089src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p> +</div> +</div> +</div> +</div> +<div id="ch3" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4089">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">III.</h2> +<h2 class="main">Zeventien malen</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">„Zeventien malen?…” +</p> +<p>„Ja, zeventien malen!” +</p> +<p>„Onmogelijk!” +<span class="pageNum" id="pb57">[<a href="#pb57">57</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p057width"><img src="images/p057.jpg" alt="En thans blijft mij nauwelijks tweemaal honderd duizend francs over. (Bladz. 59.)" width="501" height="720"><p class="figureHead">En thans blijft mij nauwelijks tweemaal honderd duizend francs over. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb59" class="pageref">59</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb58">[<a href="#pb58">58</a>]</span></p> +<p>„Wel mogelijk!… Rood is zeventien malen achter elkander uitgekomen!” +</p> +<p>„Ongeloofelijk! Ik herhaal, dat het volstrekt onmogelijk is. En ik houd dat vol!” +</p> +<p>„Het mag onmogelijk, het mag ongeloofelijk schijnen; maar het is zóó en niet anders!” +</p> +<p>„En hebben de spelers daar tegen in volgehouden?” +</p> +<p>„Ja!” +</p> +<p>„Die domooren! Die ezels! die ganzen! Hadden zij dan hun verstand verloren?” +</p> +<p>„De bank heeft meer dan negen maal honderd duizend franken gewonnen!” +</p> +<p>„Zeventien malen?… Zeventien malen?… Achter elkander?…” +</p> +<p>„Ja, zeventien malen! en achter elkander!” +</p> +<p>„Met de roulette of met het trente et quarante?… Zeg mij, met welke dier beiden?” +</p> +<p>„Met het trente et quarante!” +</p> +<p>„Dat is voorzeker binnen het tijdperk van vijftien jaren niet voorgekomen.” +</p> +<p>„Vijftien jaren, drie maanden en veertien dagen geleden, is het nog eens gebeurd!” +antwoordde koelbloedig een oude speler, die tot de eerbiedwaardige klasse der ongelukkige +dobbelaars behoorde. „Ja, mijnheer, en het was toen zomer—wat zeer opmerkelijk is.—Ik +ben betaald, om er iets van te weten.” +</p> +<p>Zoodanig waren de praatjes of beter de uitroepen, welke in het voorportaal en tot +op het bordes van den Club der Vreemdelingen te Monte Carlo in den avond van den 3<sup>den</sup> October, dus acht dagen na de ontsnapping van Carpena uit de Spaansche strafkolonie, +gehoord werden. +</p> +<p>En toen ontstond te midden van die opeengedrongen menigte van spelers, zoowel uit +vrouwen als uit mannen van iedere nationaliteit, van iederen leeftijd, van iederen +rang of klasse bestaande, eene uitbarsting van geestdrift. Het was of hooren en zien +moest vergaan. +</p> +<p>Men zou de roode kleur wel hebben willen toejuichen, zooals men een paard zou gedaan +hebben, dat den grooten prijs bij de wedrennen van Longchamps of van Epsom zoude behaald +hebben. +</p> +<p>En, inderdaad, voor die wel eenigszins gemengde bevolking, welke dagelijks daar in +dat kleine vorstendom Monaco uit de Oude en Nieuwe wereld samenstroomt, had dat hardnekkig +uitkomen der roode kleur in eene serie van zeventien malen de belangrijkheid van eene +staatkundige gebeurtenis, die de wetten van het Europeesche evenwicht zou verbroken +of gewijzigd hebben. Erger dan dat! Want wat gaat het Europeesche evenwicht een rechtgeaarden +speler aan? +<span class="pageNum" id="pb59">[<a href="#pb59">59</a>]</span></p> +<p>Gemakkelijk zal door den lezer aangenomen worden, dat die wel wat zonderlinge hardnekkigheid +van de roode kleur niet had kunnen plaats hebben zonder veelvuldige slachtoffers gemaakt +te hebben, vooral als medegedeeld wordt, dat de winst der bank belangrijke sommen +beliep. +</p> +<p>„Bijna een millioen!” mompelde men in de verschillende groepjes. „Bijna een millioen!” +</p> +<p>En die winst sproot voornamelijk daaruit voort, dat de groote meerderheid der spelers +koppig tegen zulk eene onwaarschijnlijke uitkomst gestreden hadden. +</p> +<p>Onder die allen hadden voornamelijk twee vreemdelingen het grootste deel betaald aan +dat, wat door de ridders van de groene tafel de „déveine” genoemd wordt. +</p> +<p>De eene koel van uiterlijk, was zeer teruggetrokken, hoewel hij groote aandoeningen +bij het spel ondervonden had, waarvan trouwens zijn bleek gelaat nog de sporen droeg. +De andere vertoonde een ontsteld gelaat, had de haren in wanorde, terwijl zijn oogen +rondkeken als die van een waanzinnige of van een wanhopige. +</p> +<p>Beiden waren de trappen van het perron afgedaald en verdwenen in het duister naar +den kant van de Duivenschietbaan. +</p> +<p>„Dat is op meer dan viermaal honderd duizend francs, dat die vervloekte serie ons +te staan komt!” riep de oudste dier twee uit. „Het is verschrikkelijk!” +</p> +<p>„Gij kunt zeggen viermaal honderd en dertien duizend,” verbeterde de jongste op den +toon van een kassier, die de som eener optelling controleert. +</p> +<p>„En thans blijft mij.…” +</p> +<p>„Hoeveel?… Kom, zeg op, en wees niet achterhoudend! Het kan je toch niets baten!” +</p> +<p>„Nauwelijks tweemaal honderd duizend francs over!” jammerde de eerste speler op treurigen +toon. +</p> +<p>„Denkt ge dat?” vroeg de andere snijdend spottend. „Ik geloof, dat gij u vergist!” +</p> +<p>„Meent ge meer?” +</p> +<p>„Het mocht wat!… Slechts honderd zeven en negentig duizend!” antwoordde de jongste +op niet te verstoren flegmatischen toon. +</p> +<p>„Slechts dat?” +</p> +<p>„Ja, kijk maar!” ging de jongste voort, terwijl hij zijn makker een met cijfers bekrabbeld +papier vertoonde. +</p> +<p>„Dat is dus alles, wat mij van de twee millioenen overblijft, die ik nog had, toen +gij mij genoodzaakt hebt u te volgen.” +</p> +<p>„Een millioen, zeven honderd vijf en zeventig duizend francs! Niets meer of minder +dan dat!” +</p> +<p>„En dat in minder dan twee maanden!…” +<span class="pageNum" id="pb60">[<a href="#pb60">60</a>]</span></p> +<p>„In een maand en zestien dagen!” +</p> +<p>„Sarcany!…” riep de oudste, die door de koelbloedigheid zijns makkers, maar niet minder +door de bijtende juistheid der cijfers, die deze opsomde, buiten zich zelven geraakte, +verbitterd uit. +</p> +<p>„Welnu, Silas! Wat wilt ge? Ik dien u op de hoogte te brengen en te houden. Effen +rekeningen onderhouden de vriendschap.” +</p> +<p>„Ga zoo niet voort!” sprak de andere dreigend. +</p> +<p>„Ah bah!” zei de ander met een luchtig gebaar. „Gij zijt heden in een booze bui.” +</p> +<p>Ja, het waren Silas Toronthal en Sarcany, welke dat gesprek met elkander voerden. +Sedert zij Ragusa verlaten hadden, in dat kort tijdsbestek van drie maanden, hadden +zij het verzwendelen van hun vermogen nagenoeg voltooid. Daaraan ontbrak waarlijk +nog maar weinig aan. Nadat hij zijn geheel aandeel, hetwelk hij tot prijs voor zijne +schandelijke verklikking genoten had, opgemaakt en verbrast had, was Sarcany zijn +ouden medeplichtige te Ragusa komen opzoeken. Daarop hadden beiden met Sava die stad +verlaten. +</p> +<p>Toen was Silas Toronthal, die steeds door Sarcany in die doolhoven van het dobbelspel +voortgesleurd werd, niet veel tijd meer gegund om tot verademing te komen. Zijn vermogen +was spoedig te gronde gericht. Er moet bijgevoegd worden om der rechtvaardigheids +wille, dat het Sarcany niet veel moeite gekost had, om van den ouden bankier, die +steeds een doldriftig speculant was geweest, die meer dan eens zijn naam en bestaan +in finantiëele ondernemingen, waarvan het blind geluk de gids was, ergerlijk gewaagd +had, een speler, een getrouwe van kroegen en speelholen te maken. De geaardheid zat +er in en had slechts op de gelegenheid gewacht, om tot ontwikkeling te komen. +</p> +<p>Daarenboven, hoe zou Silas Toronthal hierbij weerstand hebben kunnen bieden? +</p> +<p>Was hij niet meer dan ooit in de macht van zijn ouden makelaar bij zijne Tripolitaansche +handelsondernemingen? +</p> +<p>Wel is waar, kwam zijn gemoed meermalen in opstand, maar dat baatte hem weinig; want +Sarcany hield hem door zijne onweerstaanbare meerderheid in onverbreekbare boeien +gekluisterd; en de ellendeling was zoo diep gezonken, dat hem de geestkracht ontbrak, +zich uit zijne vernedering op te richten. +</p> +<p>Sarcany verontrustte zich dan ook geenszins over die vlagen van weerstand, welke zijn +medeplichtige soms aan den dag legde, alsof hij het juk van zijn noodlottigen invloed +wilde afschudden. De onbeschoftheid zijner antwoorden, de onwrikbaarheid zijner logica +deden Silas Toronthal ras den nek weer buigen. +</p> +<p>De eerste zorg der beide medeplichtigen was geweest, toen zij Ragusa onder de omstandigheden, +die de lezer voorzeker niet vergeten heeft, verlaten hadden, om Sava onder bewaking +van Namir in verzekerde <span class="pageNum" id="pb61">[<a href="#pb61">61</a>]</span>bewaring te stellen. En inderdaad, in die schuilplaats te Tetuan, als het ware een +verloren plekje op de grenzen van het Marokkaansche rijk, zou het moeielijk geweest +zijn haar weer te vinden. +</p> +<p>Daar had de onverbiddelijke bondgenoote van Sarcany op zich genomen, de wilskracht +van het jonge meisje te verbrijzelen, ten einde haar te noodzaken hare toestemming +tot dat gehaatte huwelijk te geven. Sava evenwel was tot nu toe onverzettelijk in +haar besluit geweest en had zich daarbij gesterkt gevoeld door hare herinneringen +aan Piet Bathory. Maar, … zou zij—die vraag mocht wel rijzen: altijd kunnen weerstand +bieden? +</p> +<p>Intusschen had Sarcany zijn makker steeds opgehitst, om voort te gaan met dwaasheden +aan de speeltafel uit te voeren, hoewel hij zelf daarbij zijn eigen vermogen verkwist +had. Hij scheen daar een doel mede te hebben. +</p> +<p>In Frankrijk, in Italië, in Duitschland, in een woord in alle de groote bevolkings-centra, +waar de blinde godin van het spel hare altaren opgeslagen had, op de beurs, bij de +wedrennen en in de speelzalen der groote hoofdsteden, der badplaatsen, enz. had Silas +Toronthal aan de stem der verleiding van Sarcany gehoor gegeven; en weldra was zijn +vermogen tot op een paar honderd duizend francs ingeslonken En dat kon niet anders, +want terwijl de bankier slechts zijn eigen geld op het spel zette, waagde Sarcany +dat van den bankier. En langs dat dubbel hellend vlak spoedden beiden zich met dubbele +snelheid naar het verderf. +</p> +<p>Daarenboven wat de spelers de „déveine” noemen,—een naam waarachter zij hunne domme +verblindheid verbergen,—verklaarde zich werkelijk in hun nadeel. En toch geschiedde +dat niet zonder dat zij alle kansen beproefd hadden. Zij waren zelfs uitermate vindingrijk +geweest, om nieuwe speelwijzen te volgen; maar te vergeefs. +</p> +<p>Om kort te gaan, het was het baccarat-spel, dat het grootste gedeelte der millioenen +verslond, die van de goederen van graaf Mathias Sandorf afkomstig waren, zoodat Silas +Toronthal er toe was moeten overgaan, om het fraaie huis in de Stradona-laan te Ragusa +te verkoopen. Dat was een zware slag voor den bankier geweest. +</p> +<p>Eindelijk, walgend van die verdachte huizen en bijeenkomsten, alwaar het „rien ne +va plus” der „croupiers” in de Peloponesische taal, in de zoogenaamde dieventaal, +uitgesproken moest worden, waren zij ten langen laatste een weinig meer eerlijkheid +komen afbedelen aan de roulette en aan het „trente et quarante” te Monte Carlo. Dat +zij nu letterlijk uitgeschud waren, hadden zij thans slechts aan hunne stijfhoofdigheid +te wijten, die hen er toe aangezet had, om den strijd bij zoo ongelijke kansen hardnekkig +vol te houden en voort te zetten. +<span class="pageNum" id="pb62">[<a href="#pb62">62</a>]</span></p> +<p>En, ziedaar de redenen, waarom die twee mannen zich thans sedert drie weken te Monte +Carlo bevonden. +</p> +<p>Monte Carlo maakt een onderdeel uit van het vorstendom Monaco, en daar het <i lang="fr">à tout Seigneur tout honneur</i> ook hier betracht dient te worden, zullen wij, hoe bescheiden dat landje ook is, +ons eerst met het Rijk en daarna met de onderhoorigheid bezighouden. +</p> +<p>Monaco is een zelfstandig, onder de beschermheerschappij van den koning van Italië +gesteld vorstendom, hetwelk aan den westelijken oever van de golf van Genua gelegen +en door het Fransche departement des Alpes Maritimes ingesloten wordt. Vroeger was +het iets meer uitgebreid dan thans, maar in 1871 stond Vorst Karel Honorius, nadat +in 1860 Nizza door Frankrijk ingelijfd was geworden, de gemeenten Mentone en Roccabruna +tegen eene vergoeding van vier millioen francs aan laatstgenoemd rijk af. +</p> +<p>Het tegenwoordige vorstendom, dat bijna 0,5 <abbr title="vierkante">□</abbr> geograpische mijl beslaat en ongeveer dertig minuten lang en op sommige plaatsen +slechts honderd vijftig meter breed is, telt ongeveer 10,200 inwoners en vormt eene +erfelijke monarchie in het bezit van het Genueesche Huis Grimaldi. +</p> +<p>Volgens de geleerden, zoude de naam Monaco afgeleid worden van een tempel aan Hercules +Monoecus gewijd. Het rijkje bezit een staatsraad, die uit vijf leden bestaat, en eene +bezetting van een bataillon nationale militie. +</p> +<p>Het stedeke Monaco is gelegen op een in zee uitspringend terras, en zoowel deze uitnemende +ligging als het ongemeen gunstig klimaat en het voortbestaan van de eenige speelbank +in Europa, lokt vele vreemdelingen derwaarts. Men ziet er een vorstelijk kasteel, +omringd door fraaie wandelparken en vestingwerken. De stad telt nagenoeg drie duizend +inwoners; heeft eene haven voor niet diepgaande schepen en eene katoenfabriek, die +nog al verkeer verschaft. Door hare breede en stevige muren heeft de stad een krijgshaftig +en zelfs een sterk aanzien, en herinnert er weer aan, hoe deze muren weleer tot schuilplaats +van zeeroovers dienden. +</p> +<p>Aan de andere zijde der baai, vlak tegenover, ligt Monte Carlo met zijn Casino, waarheen +een prachtige en uitstekend onderhouden rijweg heen voert, te midden van berken- en +pijnboomen, cypressen en ceders. +</p> +<p>De ingang van het Casino, hetwelk op een open plein staat, is met fraaie marmeren +beelden versierd. Dat plein geeft toegang tot de rijk gemeubelde voorzalen, waarin +danspartijen en concerten gegeven worden. Daarachter bevindt zich een heerlijk ingerichte +leeszaal, waarin men de dagbladen en de tijdschriften van de geheele beschaafde wereld +vindt. +</p> +<p>Naast de eetzaal zijn de inderdaad smaakvolle en weelderig ingerichte <i lang="fr">Salons de jeu</i> te vinden. +<span class="pageNum" id="pb63">[<a href="#pb63">63</a>]</span></p> +<p>Het geheele Casino is op Franschen voet ingericht, wat zich door de onmiddellijke +nabijheid der grenzen wel verklaren laat. +</p> +<p>Men ziet er slechts Fransch geld op de groene tafel. +</p> +<p>De toegang tot de speelzalen wordt niet aan een ieder verleend. Zij, die tot den dienstbaren +stand behooren, en personen, die niet net genoeg gekleed zijn, worden stelselmatig +geweerd. In de eerste plaats wordt er een vernis van goede manieren geëischt. De edelman, +die zich aan de groene tafel ruïneert, doet dat in de meest verfijnde vormen. +</p> +<p>Toch kan op gebeurtenissen gewezen worden, dat een ongelukkige speler zich in het +midden der zaal, ten aanschouwe van een ieder, door een pistoolschot het leven benam. +</p> +<p>De contrôle, op de gasten der speelzalen uitgeoefend, is zeer streng, ook op hen die, +wat hunne kleeding en manieren betreft, niets te wenschen overlaten. Niemand kan er +binnen komen zonder eene entrée- of beter eene introductie-kaart, die door den <i lang="fr">Commissaire Spécial</i> onderteekend moet zijn. Die kaart wordt slechts tegen nauwkeurige opgave van naam, +woonplaats en stand in de maatschappij afgegeven, terwijl op iedere kaart duidelijk +uitgedrukt staat, dat zij slechts voor één dag geldig is. +</p> +<p>Door de veelvuldige zalen, gangen en galerijen zwerven tallooze lakeien met gegalonneerde +rokken en met gladgeschoren vervelende gezichten. +</p> +<p>In den regel wordt het spel tegen den avond met meer opgewondenheid voortgezet dan +over dag. De geheele zaal is dan door duizenden waskaarsen schitterend verlicht en +verdringt zich dan eene dichte menigte rondom de groene tafel, zoodat de voorste rij, +waar gewoonlijk de vaste spelers zitten, onwillekeurig angstig omkijkt. Er wordt nimmer +toegejuicht; maar evenmin wordt er eene klacht vernomen. Men hoort slechts het gerinkel +of beter het metaalachtig geriktik van het goud. Hier mogen slechts de oogen, niet +de lippen spreken. Ook dat is door de almachtige „<span lang="fr">Administration</span>” bepaald. +</p> +<p>Maar hoe duidelijk zijn die blikken, hoe begrijpelijk is dat gebarenspel! +</p> +<p>In die vertrekken vinden wij Silas Toronthal en Sarcany terug. Zij verlieten de speeltafels +niet meer, waarbij zij de onfeilbaarste en de nieuwste kunstgrepen probeerden, die +hen evenwel al verder en verder in het verderf dompelden. IJverig bestudeerden zij +de omwentelingen der roulette, wanneer de hand des croupiers in het laatste kwartieruur +van haren dienst vermoeid raakte; zij stapelden maximum sommen op de nummers, die +maar niet uit wilden komen; zij verwarden de meest eenvoudige combinatiën met de meest +samengestelde; zij hoorden de raadgevingen aan van oude ongeluksvogels bij het spel, +die zich thans voor professoren in de edele kunst uitgaven, en volgden die blindelings; +zij wendden de domste pogingen aan en <span class="pageNum" id="pb64">[<a href="#pb64">64</a>]</span>pleegden de meest bijgeloovige handelingen, die den speler tusschen het kind, dat +zijn verstand nog niet heeft, en den idioot, die het voor altijd verloren heeft, eene +plaats aanwijzen. En nog, wanneer men slechts zijn geld bij het spel verloor, dan +was het betrekkelijk nog niets; maar men raakt er zijne verstandelijke vermogens tevens +zoodanig kwijt, dat men er toe komt de meest bespottelijke combinatiën uit te denken; +men geeft er zijne persoonlijke waardigheid prijs bij de aanraking dier wereld, welker +gemengdheid zich aan allen, die er zich in wagen, opdringt. +</p> +<p>Om kort te gaan, ten gevolge van de gebeurtenissen op dien avond, die berucht werden +in de annalen van het wereldberoemde Monte Carlo, door de hardnekkigheid, ja de stijfhoofdigheid +om vol te houden tegen eene serie van zeventien keeren, dat de roode kleur bij het +<i lang="fr">trente et quarante</i> uitkwam, bleven aan de twee medeplichtigen nog niet eens meer tweemaal honderd duizend +francs over. +</p> +<p>Dat was de ellende en de bedelstaf binnen een zeer beperkt verschiet, vooral voor +mannen als deze. +</p> +<p>Maar al hadden zij ook al hun vermogen verloren, zoo waren zij toch nog hun verstand +niet geheel en al kwijt; want terwijl zij daar op het terras stonden te praten, konden +zij een speler zien voorbijsnellen, die met het hoofd op hol, door de tuinen van het +Casino rondliep en uitriep: +</p> +<p>„Kijk!… Kijk!… Hij draait steeds!… Hij draait steeds!… En zal altijd draaien!…” +</p> +<p>Allen, die hem zagen, lachten hartelijk; en toch was daar zeer weinig reden om te +lachen. +</p> +<p>De ongelukkige verbeeldde zich, dat hij juist gezet had op het nummer, hetwelk voorbeschikt +was, om uit te komen; maar dat de cilinder, door eene spookachtige omwentelingskracht +verward, draaide, draaide, draaide, en was blijven draaien tot het einde der eeuwen +en der wereld!… +</p> +<p>De arme kerel was krankzinnig! Geheel en al onherstelbaar krankzinnig! +</p> +<p>„Zijt gij thans weer kalm geworden, Silas Toronthal?” vroeg Sarcany aan zijnen medeplichtige, +die geheel buiten zichzelven van ontsteltenis was. +</p> +<p>„Kalm, kalm!” bromde de bankier binnensmonds. „Gij hebt goed praten! Ik wilde u wel +in mijne plaats zien.” +</p> +<p>„Dat die waanzinnige u tot voorbeeld strekke, wat het zeggen wil, in zulke omstandigheden +het hoofd te verliezen.” +</p> +<p>„Ik herhaal het, en zal het steeds herhalen: gij hebt mooi praten; maar ik wilde u +wel in mijne plaats zien.” +</p> +<p></p> +<div class="figure p065width"><img src="images/p065.jpg" alt="In die vertrekken vinden wij Silas Toronthal en Sarcany terug. (Bladz. 63.)" width="502" height="720"><p class="figureHead">In die vertrekken vinden wij Silas Toronthal en Sarcany terug. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb63" class="pageref">63</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>„Wij zijn niet geslaagd, dat is zoo,” vervolgde Sarcany; „maar <span class="pageNum" id="pb65">[<a href="#pb65">65</a>]</span><span class="pageNum" id="pb66">[<a href="#pb66">66</a>]</span>het lot zal keeren, omdat het daartoe gedwongen zal worden, ook zonder dat wij er +iets voor doen.” +</p> +<p>Silas Toronthal, in de meest onbevredigde stemming verkeerende, knorde steeds binnensmonds. +</p> +<p>„Neen, wij moeten en wij mogen niets ondernemen, om het lot gunstiger te stemmen!” +ging Sarcany voort. „Dat is gevaarlijk, en daarenboven geheel overbodig.… Men slaagt +er nimmer in, het lot te wijzigen, wanneer het ongunstig is. En niets kan het storen, +wanneer het in ons voordeel is!… Laten wij wachten, totdat het ongeluk afgewend zal +zijn, en laten wij dan niet aarzelen, om ons spel, wanneer wij de veine hebben, hoog +op te voeren.” +</p> +<p>Luisterde Silas Toronthal naar die trouwelooze raadgevingen, die evenals alle redeneeringen, +welke hasardspelen betreffen, slecht, zeer slecht waren? Neen, voorzeker niet! Hij +gevoelde zich diep ter neergedrukt en had toen slechts eene overheerschende gedachte, +namelijk: om aan de macht, welke Sarcany zoo noodlottig op hem uitoefende, te ontsnappen, +om zoover weg te vluchten, dat zijn verleden achter bleef en hem niet zou kunnen volgen, +om op een gegeven oogenblik tegen hem op te staan! Maar zulke aanvallen van beslissende +wilskracht konden onmogelijk lang duren in die verweekte ziel, waarvan al de veerkracht +gebroken was. Daarenboven werd hij van nabij bewaakt en bespied door zijn medeplichtige. +Sarcany, alvorens hem aan zich zelven over te laten, alvorens hem als een uitgeperste +citroen weg te werpen, had hem nog noodig, totdat zijn huwelijk met Sava voltrokken +zoude zijn. Daarna zou hij zich van Silas Toronthal wel weten te ontdoen. Hij zou +hem dan vergeten, hij zou zich dat zwakke wezen niet meer herinneren, alsof hij nimmer +bestaan had, hij zou niet meer willen weten, dat zij te zamen zaken gedaan hadden! +Maar tot dat oogenblik moest de bankier in zijne afhankelijkheid blijven! Zoo had +Sarcany het besloten en zoo meende hij dat het moest geschieden. +</p> +<p>„Silas Toronthal,” hernam Sarcany, „wij zijn heden zoo ongelukkig geweest, dat het +ongunstige lot in ons voordeel moet keeren!… Morgen zal het ons gunstig zijn!” +</p> +<p>„En als ik het weinige wat mij overblijft verlies!” antwoordde de bankier, die te +vergeefs tegen die verkeerde raadgevingen trachtte op te komen. „Zeg, wat dan?” +</p> +<p>„Dan blijft ons Sava Toronthal over!” was het antwoord, dat Sarcany vrij driftig gaf. +</p> +<p>„En dan?” vroeg de bankier op geheel ter neder geslagen toon. „En dan?…” +</p> +<p>„Dat is eene bovenste beste troef in ons spel. Die kan onmogelijk overgetroefd worden!” +</p> +<p>„Ja, morgen!… Gij denkt slechts, die dan leeft, die dan zorgt, niet waar?” +<span class="pageNum" id="pb67">[<a href="#pb67">67</a>]</span></p> +<p>„Zeker morgen!” bevestigde Sarcany. „Morgen zal het mijn geluksdag zijn, wees daarvan +verzekerd.” +</p> +<p>„Ja, morgen! … morgen!” herhaalde de bankier, die zich in die gemoedsstemming bevond, +waarin een speler zijn hoofd als inzet zou stellen. „Morgen!… Morgen!… Welaan, het +zij zoo!” +</p> +<p>Beiden keerden naar hun hôtel terug, dat halverwege van de laan gelegen was, die van +Monte Carlo naar La Condamine voert. +</p> +<p>De haven van Monaco, die begrepen ligt tusschen de kaap Focinana en het fort Antonius, +vormt een vrije open kreek of kleine baai, die toegang aan de noordwestelijke en zuidwestelijke +winden verleent. Zij buigt zich landwaarts in van de rotsmassa af, die de hoofdstad +van den Monacoschen staat torscht, tot aan het hoogvlak, waarop de hôtels, de villa’s +en het speelhuis van Monte Carlo verrijzen, aan den voet van den prachtigen Mont-Ayel, +wiens top elf honderd meters hoog is en het schilderachtige panorama van de kusten +van Ligurië beheerscht. +</p> +<p>De stad, die zooals gezegd is drie duizend inwoners telt, gelijkt op een dischversiersel, +hetwelk op die prachtige tafel geplaatst zoude zijn, die door de rots van Monaco gevormd +en langs drie zijden door de zee bespoeld wordt, en die zelve onzichtbaar is onder +het eeuwige groen der palmboomen, der granaatboomen, der sycomoren, der peperboomen, +der oranje- en citroenboomen, der eucalyptussen, der boomachtige varens en struikgewassen, +zooals geraniums, aloëssen, myrten, palmachristi’s en zoovele anderen, die in eene +bevallige wanorde naast en tusschen elkander groeien. +</p> +<p>Aan de andere zijde van de havenkom ligt, vlak tegenover de hoofdplaats Monaco, Monte +Carlo met zijne zonderlinge gebouwen en massa’s, die zich op alle bergwrongen verheffen, +die zigzagsgewijze nauwe en klimmende straten vormen, die tot bij den weg van La Corniche +stijgen, welke weg halverwege den berg, als in de lucht hangende, aangetroffen wordt. +Dat Monte Carlo vertoont als het ware een schaakbord van tuinen, waarin de gewassen +steeds in bloei zijn, van bevallige woningen in alle vormen, van villa’s in alle bouwstijlen, +en waarvan er ettelijke als zwevende boven de heldere wateren der Middellandsche zee +gebouwd zijn. Het is inderdaad een bekoorlijk oord, een der fraaiste, hetwelk het +schoone Italië oplevert. +</p> +<p>Tusschen Monaco en Monte Carlo, heel diep in de bocht der haven, van het strand af +tot aan de vernauwing van het grillig toeloopend dal, dat de berggroepen scheidt, +ontwikkelt zich eene derde stad: dat is La Condamine. +</p> +<p>Daarboven ter rechterzijde verrijst een grootsche berg, wiens profiel, naar de zeezijde +gekeerd, hem den naam van den Hondenkop heeft verleend. Op dien kop ontwaart men thans +ter hoogte van vijfhonderd twee en veertig meters boven de oppervlakte der zee, een +fort, dat <span class="pageNum" id="pb68">[<a href="#pb68">68</a>]</span>gezegd kan worden onneembaar te zijn, en de eer heeft tot het Fransche grondgebied +te behooren. Aan dien kant bevindt zich de grens van het Monacosche rijkje. +</p> +<p>Van La Condamine naar Monte Carlo kunnen de rijtuigen langs een prachtigen hellenden +weg naar boven komen. Op het hoogste gedeelte daarvan verrijzen de particuliere woningen +en de hôtels, waarvan een door Sarcany en Silas Toronthal betrokken was. Van uit de +vensters hunner vertrekken, die naast elkander gelegen waren, genoot men een vergezicht, +hetwelk zich tot La Condamine, ja tot over Monaco uitstrekte en slechts door den Hondenkop +begrensd werd, door dat dogsgelaat, hetwelk de Middellandsche zee schijnt te ondervragen, +zooals de Sfinx dat met de Lybische woestijn deed. +</p> +<p>Sarcany en Silas Toronthal hadden zich na hunne teleurstellingen in hunne kamers teruggetrokken +en onderzochten en overpeinsden daar den toestand, natuurlijk ieder van zijn standpunt. +Zouden thans de banden der gemeenschappelijke belangen, die hen gedurende vijftien +jaren te zamen gebonden hadden, door de fortuinswisselingen verbroken worden? +</p> +<p>Bij zijne thuiskomst had Sarcany een brief gevonden, die van Tetuan aangebracht was +en dien hij dadelijk geopend had. Hij wierp er in alle haast een blik in. +</p> +<p>In weinige regels deelde hem Namir twee tijdingen mede, die voor hem zeer belangrijk +waren. Vooreerst den dood van Carpena, die in de haven van Ceuta, tengevolge van zeer +zonderlinge omstandigheden verdronken was. Dan de verschijning van dokter Antekirrt +op dat punt van de Marokkaansche kust, alsmede de aanrakingen die deze met den Spanjaard +gehad had, waarna hij dadelijk weer verdwenen was. +</p> +<p>Toen hij dien brief gelezen had, opende Sarcany het venster van zijne kamer. En daar, +geleund op den rand van het balkon, gaf hij zich, terwijl zijn blik doelloos en verstrooid +over het landschap en over de blauwe golven der Middellandsche zee waarde, aan zijne +overpeinzingen over. Die waren verre van rooskleurig. +</p> +<p>„Carpena dood!… Dat kon waarlijk niet beter te pas komen!… Komaan, dan waren zijne +geheimen met hem verdronken en in de diepte op den bodem van den Oceaan begraven!… +Van dien kant kan ik dus gerust zijn!.. Daaromtrent heb ik niets meer te vreezen!” +</p> +<p>Toen met alle nieuwsgierigheid tot het tweede gedeelte van den brief overgaande: +</p> +<p>„Wat de verschijning van dien dokter Antekirrt te Ceuta betreft, dat komt mij ernstiger +voor!… Wie is die man toch?… Dat zou mij, alles wel beschouwd, bitter weinig kunnen +schelen, wanneer ik hem niet sedert eenigen tijd min of meer daadwerkelijk gemengd +<span class="pageNum" id="pb69">[<a href="#pb69">69</a>]</span>vond in alles wat mij betreft! … Te Ragusa, zijne bezoeken aan de familie Bathory! +… Te Catania, die strik, welken hij aan Zirone gespannen heeft! … Te Ceuta, die tusschenkomst, +die evenwel Carpena het leven gekost heeft! … Hij was daar dicht bij Tetuan! … Maar +het schijnt niet, dat hij er heen gegaan is, ook niet, dat hij weet, dat daar de schuilplaats +van Sava te vinden is. Dat zou een verschrikkelijke slag zijn, die evenwel nog gebeuren +kan! … Wij zullen zien, of die niet voorkomen kan worden, niet alleen voor het toekomstige +maar zelfs voor het tegenwoordige! … De Senousisten zullen weldra meester zijn van +de geheele Cyrenaïsche kuststrook; … zij zullen dan slechts een zeearm over te steken +hebben, om Antekirrta aan te kunnen vallen! … Als zij in dat spoor voortgedreven moeten +worden … welnu, dan zal ik wel …” +</p> +<p>Het is klaarblijkelijk, dat alle die feiten donkere vlekken aan Sarcany’s gezichteinder +vormden. In de sombere verwikkelingen, die hij pas voor pas ontwierp, om zijn doelwit +te bereiken, en hetwelk hij schier met de hand aanraakte, kon het kleinste steentje +een struikelblok worden, die hem zou kunnen doen vallen en vernietigen. En van dien +val zou hij waarschijnlijk niet meer opstaan. Nu was die tusschenkomst van dokter +Antekirrt in zijne plannen wel geschikt om hem te verontrusten; maar wat hem nog meer +zorgen baarde, en ernstige zorgen, was de tegenwoordige toestand van Silas Toronthal. +Die was het krankzinnig worden nabij. +</p> +<p>„Ja,” zoo sprak hij tot zich zelven, „wij zijn, inderdaad, zonder uitweg tegen den +muur gedrongen! … Morgen wordt alles op één worp, op één dobbelsteen gezet! … Of de +bank zal springen, of … wij! Dat ik geruïneerd zal zijn door zijn val … wat kan dat +schelen? Ik kan mij herstellen … Maar Silas Toronthal? Dat is iets anders … Dan zal +hij gevaarlijk worden, … dan kan hij geneigd zijn te praten, … dan kan hij het geheim +openbaren, waarop mijn geheele toekomst rust! … Dan zou hij, nadat hij zoolang in +mijne macht geweest is, macht over mij krijgen!” +</p> +<p>En, inderdaad, de toestand was zoodanig, als Sarcany hem inzag. Hij kon zich deswege +geen droombeelden maken, ook niet over de moreele waarde van zijn medeplichtige. Hij +had hem vroeger onderwijs in onrecht en laaghartigheid gegeven, en Silas Toronthal +zou niet nalaten die lessen op te volgen, wanneer hij niets meer te verliezen zou +hebben. +</p> +<p>Sarcany vroeg zich toen af, hoe hij te handelen had in zoo’n benauwend uiterste. +</p> +<p>Terwijl hij zoo in gedachten verzonken zat, zag hij niet, wat bij den ingang der haven +van Monaco, die eenige honderden voeten beneden hem gelegen was, plaats vond. +</p> +<p>Op den afstand van eene kabellengte van dien ingang gleed een <span class="pageNum" id="pb70">[<a href="#pb70">70</a>]</span>lang spoelvormig lichaam in volle zee voorwaarts, dat noch mast noch schoorsteen vertoonde, +en waarvan de romp slechts twee of drie voeten boven de wateroppervlakte uitstak. +Dat vaartuig kwam weldra, na langzamerhand de <span class="corr" id="xd32e1335" title="Bron: Focicana-kaap">Focinana-kaap</span> tot vlak onder het duiven-schietterrein van Monte Carlo genaderd te zijn, eene meer +gunstige ankerplaats, voor de branding beveiligd, zoeken. Toen die gevonden en het +anker in den zeebodem gevallen was, stak eene lichte jol, van plaatijzer vervaardigd, +die als in de flanken van dat schier onzichtbare schip verscholen was geweest, van +boord af, nadat drie mannen daarin plaats hadden genomen. Weinige riemslagen waren +voldoende, om het nabijgelegen strand te bereiken, waar twee der opvarenden aan wal +stapten, terwijl de derde de jol naar boord terugroeide. Weinige minuten later was +het geheimzinnige vaartuigje, dat zijne tegenwoordigheid noch door een licht noch +door eenig gedruisch verraden had, zonder eenig spoor na te laten, in de duisternis +verdwenen. +</p> +<p>Wat de beide ontscheepte mannen betrof, deze volgden, nadat zij de strandstrook overgestoken +waren, den voet der rotsen en richtten hunne schreden naar het station van den spoorweg +van Monaco, daarna sloegen zij de Spelugualaan in, die sierlijk en bevallig om de +tuinen van Monte Carlo voert. +</p> +<p>Sarcany had daarvan niets gezien. Zijne gedachten voerden hem in dit oogenblik ver, +zeer ver van Monaco, naar den kant van Tetuan … Maar hij dwaalde er niet alleen heen. +Hij noodzaakte zijn medeplichtige die denkbeeldige reis mede te maken. Die was waarachtig +in geene stemming om denkbeeldige reizen te volvoeren. +</p> +<p>„Silas! … ik in de macht van Silas Toronthal!..” zoo herhaalde hij al prevelend in +zich zelven. „Silas, die met één woord mij zou kunnen beletten, mijn doel te bereiken! +… Dat nooit! … Als wij morgen het geld niet teruggewonnen hebben, wat het spel ons +ontnomen heeft, dan zal ik hem wel noodzaken mij te volgen! … Ja, dat zal ik … mij +te volgen tot Tetuan toe … en wie zal zich daar op de Marokkaansche kust om Silas +Toronthal bekommeren, wanneer hij eensklaps kwam te verdwijnen? Niemand ter wereld, +niemand, niet waar?” +</p> +<p>De lezer weet het: Sarcany was er de man niet naar, om voor eene misdaad meer of minder +terug te deinzen, vooral wanneer de omstandigheden, zooals de onbekendheid van de +landstreek, de woestheid harer inwoners, de onmogelijkheid om den schuldige op te +sporen en uit te vinden, de volvoering zoo gemakkelijk zouden maken. +</p> +<p>Toen zoo zijn plan vastgesteld was, sloot Sarcany het venster, ging naar bed en was +weldra in een diepen slaap gedompeld, zonder dat zijn geweten die rust stoorde, zonder +dat zelfs eenige wroeging zich deed gevoelen. +<span class="pageNum" id="pb71">[<a href="#pb71">71</a>]</span></p> +<p>Met Silas Toronthal was het niet zoo gesteld. De bankier bracht een schrikkelijken +nacht door. En niet zonder reden! Wat bleef hem van zijn vermogen van weleer nog over? +Ter nauwernood tweemaal honderd duizend franken, die door het spel niet verzwolgen +waren. En dan nog: die behoorden hem niet eens. Dat was de inzet van de laatste partij! +De laatste kans, die te wagen was! De toestand was in zijn oogen ontzettend netelig. +</p> +<p>Dat was de wil van zijn medeplichtige; dat was zijn eigen wil! Zijne verzwakte, verweekte +hersenen, die met dwaze berekeningen vervuld waren, gedoogden hem niet meer om kalm +en juist te redeneeren. Hij was zelfs onbekwaam—in dit oogenblik althans—om zich rekenschap +van zijn toestand te kunnen geven, om dien te kunnen overzien, zooals Sarcany niet +zonder sluwheid gedaan had. Hij begreep volstrekt niet, dat de rollen verwisseld waren, +dat hij den man nu in zijne macht had, die hem zoo lang het dwangjuk had doen gevoelen. +Hij had slechts oogen voor het tegenwoordige, dat hem zijn onmiddellijken ondergang +deed aanschouwen, en dacht slechts aan den dag van morgen, die hem redden zou, of +hem tot de laagste sport van de ladder der menschelijke ellende zou doen afdalen. +</p> +<p>Zoo ging die nacht voor de beide vennooten zeer ongelijk, zooals men ziet, voorbij. +</p> +<p>Gunde hij den eenen eenige uren rust, zoo liet hij den anderen zich slechts wanhopig +wentelen in angstige pijnlijkheid en volslagen slapeloosheid. +</p> +<p>Den volgenden morgen tegen tien uren vervoegde Sarcany zich bij Silas Toronthal. De +bankier was voor zijne tafel gezeten en hield zich halsstarrig bezig met eenige vellen +papier met cijfers en formulen te bekladden. Blijkbaar had hij den nacht met dien +arbeid doorgebracht. Hij zag er uit als het beeld der verpersoonlijkte wanhoop. +</p> +<p>„Welnu, Silas Toronthal,” begon de Siciliaan op dien luchtigen toon, die aan de ellende +in dit tranendal niet meer gewicht schenkt, dan zij waard is.<span id="xd32e1353"></span> +</p> +<p>De bankier antwoordde niet, hij scheen te zeer in zijne formulen en berekeningen verdiept. +</p> +<p>„Hebt gij eindelijk de voorkeur aan de roode of aan de zwarte kleur geschonken?” vervolgde +Sarcany. +</p> +<p>„Ik heb geen enkel oogenblik geslapen!” siste Silas Toronthal meer dan hij sprak. +</p> +<p>„Niet?” +</p> +<p>„Neen, geen enkel. Hebt gij kunnen slapen?” vroeg de bankier woest, terwijl een zweem +van afgunst zijn gelaat ontroerde. +</p> +<p>„Zeker heb ik kunnen slapen. Maar … des te erger, Silas Toronthal, des te erger voor +u.” +<span class="pageNum" id="pb72">[<a href="#pb72">72</a>]</span></p> +<p>„Waarom? Zeg mij, waarom des te erger voor mij en niet voor u? Dat wil en moet ik +weten.” +</p> +<p>„Heden moet gij noodzakelijk koelbloedig wezen en zouden een paar uren rust u goed +gedaan hebben.” +</p> +<p>„Och, wat! Bah!… Wat beteekent rust?… Heb ik rust noodig?.. En toch.…” +</p> +<p>„Kijk mij … Ik heb heerlijk geslapen, en ik bevind mij in den gewenschten toestand +om den kamp met de fortuin te aanvaarden. Ik wilde, dat gij zoo kalm waart als ik.” +</p> +<p>„De fortuin?… De fortuin?…” herhaalde Silas Toronthal nadenkend en met de hand voor +het voorhoofd geslagen. +</p> +<p>„Ja, de fortuin! Zij is, wel beschouwd, vrouw en als zoodanig deelt zij hare gunsten +uit aan hen, die sterk genoeg zijn, om haar te beheerschen en haar onder den duim +te houden,” +</p> +<p>„Zij heeft ons toch verraden! Ja, verraden, zooals dat slechts eene vrouw doen kan!” +</p> +<p>„Bah!… Een eenvoudige gril!… Als die gril over is, keert zij tot ons terug! Zijt gij +daaromtrent niet ten innigste overtuigd? Gij zult zien, zij komt tot ons terug!” +</p> +<p>Silas Toronthal antwoordde niet. Had hij wel gehoord, wat Sarcany tot hem zeide, terwijl +zijn blik het vel papier niet verliet, dat voor hem lei en waarop hij zijne vrij nuttelooze +combinatiën uitgerekend had? Dat was voorzeker te betwijfelen. Hij bleef het oog op +de cijferreeksen gevestigd houden en scheen overigens niets te zien of te hooren. +</p> +<p>„Wat deedt gij dan toch, toen ik binnentrad?” vroeg Sarcany, terwijl hij het papier +greep. +</p> +<p>„Ik?” hernam de bankier als verschrikt … „Ik?… Geef mij dat papier terug, Sarcany.” +</p> +<p>„Berekeningen, … onfeilbare martingalen om te winnen?.. Drommels, waarde Silas, het +komt mij voor, dat gij zeer ongesteld zijt. Het begint u waarlijk in het hoofd te +schelen!” +</p> +<p>„Kom, loop heen, ik … Maar geef mij dat papier terug, Sarcany, ik bid er u om.” +</p> +<p>„De fortuin, of beter het toeval, de kans laat zich niet door berekeningen onderwerpen. +En het is die fortuin, dat toeval, die kans alleen, die heden uitspraak zal doen: +voor of tegen ons!” +</p> +<p>„Welnu?” vroeg Silas Toronthal, terwijl hij hem het papier uit de handen trok, het +opvouwde en in zijne portefeuille opborg. +</p> +<p>„Ik ken maar eene manier, Silas, om dat toeval te leiden, te dwingen,” hernam Sarcany +op spotzieken toon. +</p> +<p>„Welnu?” herhaalde de bankier vragend: „Zeg mij die manier, Sarcany, als zij goed +is.” +</p> +<p></p> +<div class="figure p073width"><img src="images/p073.jpg" alt="Ingang der haven van Monaco. (Bladz. 69.)" width="505" height="720"><p class="figureHead">Ingang der haven van Monaco. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb69" class="pageref">69</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>„Ja, maar daarvoor moet men bijzondere studiën gemaakt hebben <span class="pageNum" id="pb73">[<a href="#pb73">73</a>]</span><span class="pageNum" id="pb74">[<a href="#pb74">74</a>]</span> … en op dat gebied—dit moet gij erkennen—is onze opvoeding onvoltooid gebleven. Van +studie hebben wij beiden niet veel willen weten.” +</p> +<p>„Maar, wat verder? Spreek dan toch, Sarcany. Wat verder?” vroeg Silas Toronthal stampvoetende. +</p> +<p>„Laten wij het derhalve geheel, aan het toeval overlaten. Gisteren had de bank de +veine, het is niet onmogelijk, dat zij heden déveine zal hebben. En als dat zoo is, +dan”… Sarcany’s oogen glinsterden … „heb ik u niets meer te zeggen.” +</p> +<p>„Dan?…” +</p> +<p>„Dan zal het spel ons alles weergeven, wat wij verloren hebben! Zult gij dan tevreden +zijn?” +</p> +<p>„Alles?…” +</p> +<p>„Ja, alles, Silas Toronthal! Alles! Verstaat gij mij? Alles! Alles! Verlaat u op mij.” +</p> +<p>„God geve het!” zuchtte de bankier zoo weemoedig, alsof het eerlijk verdiende penningen +gold. +</p> +<p>„Maar, nu geene zwakheid, geene ontmoediging meer! Integendeel stoutheid en koelbloedigheid!” +</p> +<p>„En als wij hedenavond geruïneerd zullen zijn?” hernam de bankier, die voor Sarcany +ging staan en hem strak in de oogen keek. „Zeg, als wij hedenavond niets meer hebben +zullen?” +</p> +<p>„Welnu, dan verlaten wij Monaco! Dat is afgesproken, Silas Toronthal, niet waar?” +</p> +<p>„Monaco verlaten? Waarom Monaco verlaten? En waarheen dan?… Zoo zonder geld?” +</p> +<p>„Voorzeker. Wat zouden wij hier uitrichten? Zonder de speelzalen is te Monaco niets +uit te richten.” +</p> +<p>„Monaco verlaten?… Om waarheen te gaan? Daarop antwoordt gij niet, dunkt mij.” +</p> +<p>Neen, Sarcany antwoordde niet, daarin had Silas Toronthal volkomen gelijk. +</p> +<p>„O, gevloekt zij de dag, waarop ik u leerde kennen, Sarcany, de dag, toen ik uwe diensten +verzocht!” +</p> +<p>De Siciliaan grinnikte van de pret. Het gesprek werd nu eerst interessant voor hem. +</p> +<p>„Ik zou niet zoo diep gevallen zijn, als ik thans ben!” ging de bankier kermend voort. +</p> +<p>„Het is een beetje laat, om thans dergelijke verwijten als oude koeien uit de sloot +te halen!” antwoordde de schaamtelooze kerel. „Dat moest ge toch zelf inzien.” +</p> +<p>„Zwijg!” riep de bankier uiterst vertoornd. „Zwijg, of ik zal u …” +</p> +<p>„Het is ook al te gemakkelijk, de menschen ten laatste met verwijten te overladen, +wanneer men zich eerst van hen bediend heeft. <span class="pageNum" id="pb75">[<a href="#pb75">75</a>]</span>Dat is de meest gebruikelijke manier, om zijne dankbaarheid te toonen!” +</p> +<p>„Pas op!” riep de bankier verbolgen uit. „Ik waarschuw u ernstig. Pas op!” +</p> +<p>„Ja!… ik zal oppassen!” mompelde Sarcany onverstaanbaar. „Daar kunt ge staat op maken.” +</p> +<p>Die soort bedreiging van Silas Toronthal moest den ellendeling in het voornemen sterken, +om zijn medeplichtige buiten staat te stellen, hem te kunnen benadeelen. +</p> +<p>Daarna hernam hij met luider stem, alsof er hoegenaamd niets gebeurd was: +</p> +<p>„Waarde Silas,” zei hij honigzoet, „laten wij toch niet boos op elkander worden!… +Waartoe zou dat dienen?… Dat overspant slechts de zenuwen, en, geloof mij, wij mogen +heden niet zenuwachtig zijn!… Schep vertrouwen en kijk naar mij: ik wanhoop niet!… +Gij zult zien, heden zal het de dag onzer zegepraal zijn!” +</p> +<p>„Maar, intusschen.… Als dat nu eens niet gebeurt? Wat dan? is de vraag.” +</p> +<p>„Mocht bij ongeluk de déveine ons nogmaals teisteren.… Dan … ja dan.…” +</p> +<p>„Welnu?…” +</p> +<p>„Vergeet dan niet, dat ik nog andere millioenen in het verschiet heb, waarvan gij +uw deel zult hebben.” +</p> +<p>„Ja!… Ja!…” riep Silas Toronthal uit, bij wien de spelersgeaardheid, die een oogenblik +afgeleid was, weer de bovenhand kreeg. „Ja!… Ja!… ik moet mijne revanche hebben! De +bank is te gelukkig geweest!” +</p> +<p>„Juist, zoo! Zie, nu wordt ge weer de oude fideele kerel! Nu herken ik u weer.” +</p> +<p>„Te gelukkig geweest!” herhaalde Silas Toronthal, „en dezen avond nog.… Ja, dezen +avond!…” +</p> +<p>„Dezen avond zullen wij rijk, zeer rijk zijn!” riep Sarcany uit, „en ik beloof u, +dat wij dan niet meer verliezen zullen, wat wij teruggewonnen zullen hebben! Wat er +ook heden gebeuren moge … wij zullen dan het spelen staken.” +</p> +<p>„Heden?…” vroeg de bankier in gespannen verwachting. „Het spelen staken?… Heden reeds?” +</p> +<p>„Morgen verlaten wij Monte Carlo!… Morgen stevenen wij naar Tetuan.” +</p> +<p>„Naar Tetuan?… Monte Carlo verlaten?… Waarom, als ik u bidden mag?” +</p> +<p>„Ja, wij zullen vertrekken.… En deze noodlottige plaats ontvlieden, waar men slechts +zijn geld kan verliezen.” +</p> +<p>„Waarheen?… Maar, waarheen dan toch?” +<span class="pageNum" id="pb76">[<a href="#pb76">76</a>]</span></p> +<p>„Zooals ik zeide, naar Tetuan, waar wij eene laatste partij te spelen hebben, waarlijk +eene allerlaatste partij! Maar daar niet met leelijke croupiers, maar integendeel +met een allerliefst aanvallig meisje.” +</p> +<p>Silas Toronthal grinnikte, maar antwoordde niet. Hij verdiepte zich weer in zijne +kansberekeningen. Eene gedachte aan de arme Sava kwam niet bij hem op. Het was inderdaad +een kerel zonder ziel. +</p> +</div> +</div> +<div id="ch4" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4099">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">IV.</h2> +<h2 class="main">De laatste inzet.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">De salons van den Vreemdelingen-Kring—gewoonlijk Casino geheeten—waren sedert elf +uren geopend. Hoewel het getal spelers nog zeer beperkt was, waren toch reeds eenige +roulette-tafels ter wille van de ongeduldigen aan den gang. En het was daar rondom, +dat thans die weinige aanwezigen gezeten of gegroepeerd waren. +</p> +<p>De stand dezer tafels was vooraf nagegaan en zoo noodig hersteld geworden; want het +is van het uiterste belang dat zij volkomen waterpas staan. En inderdaad, het geringste +gebrek te dien opzichte zou toch invloed kunnen hebben op den knikker, die langs de +ronddraaiende schijf voortloopt. Dat zou opgemerkt worden en de arglistige spelers +zouden dat spoedig in de gaten hebben en daarmede zeer ten nadeele van de bank hun +voordeel kunnen doen. +</p> +<p>Op ieder der zes roulette-tafels waren zestig duizend franken, zoowel in goud als +in zilverspecie en in papiergeld nedergelegd. Op ieder der twee trente et quarante-tafels +honderd vijftig duizend franken. Dat is de gewone inzet der bank, in afwachting dat +het gunstige seizoen geopend wordt, en het is zeer zeldzaam, dat het bestuur der inrichting +genoopt wordt, die eerste fondsen-verstrekking aan te vullen. Met hare zoo gunstige +kansen moet zij steeds winnen. Is dus het spel op zich zelf reeds als onzedelijk te +beschouwen, het is daarenboven dom, want de speler staat tegenover de bank met zeer +ongelijke kansen. Hij wordt als het ware opgelicht en afgezet. +</p> +<p>Rondom ieder der roulette-tafels hadden reeds acht croupiers, met hunne harken in +de hand, de plaatsen ingenomen, die voor hen bestemd waren. Naast hen zaten of stonden +de spelers, of de toeschouwers in gespannen verwachting. +<span class="pageNum" id="pb77">[<a href="#pb77">77</a>]</span></p> +<p>In de salons wandelden de inspecteurs en de opzichters op en neer en hielden het oog +zoowel op de croupiers als op hunne slachtoffers, terwijl talrijke kellners heen en +weer liepen, om het publiek te bedienen. Om een denkbeeld te geven van het gewemel, +dat hier plaats kan hebben, valt mede te deelen, dat niet minder dan honderd en vijftig +geëmployeerden in de speelzalen van Monte Carlo heen en weder drentelen. Een ware +legermacht inderdaad. +</p> +<p>Tegen half een in den namiddag bracht de trein van Nizza zijn gewoon contingent van +spelers aan. Zij waren dien dag wellicht talrijker dan anders. Die serie van zeventien +malen de roode kleur van daags te voren, had haren natuurlijken invloed niet gemist. +Een ieder wilde een kijkje komen nemen, of zich zoo iets niet zou herhalen. +</p> +<p>Dit werkte als eene nieuwe aantrekkingskracht, en een ieder, die van het toeval des +spels leefde of daaraan offerde, was gekomen om met belangstelling het vervolg van +zoo’n serie te zien en op te merken. +</p> +<p>De salons waren een uur later gevuld. Men koutte natuurlijk over die zonderlinge uitkomst, +evenwel met zachte stem. Niets stemt meer akelig dan dat gefluister in die onmetelijke +zalen, welker versieringen met verguldsel overladen zijn, die weelderig gemeubeld +en door prachtige kronen en kandelabres verlicht zijn, zonder nog de olielampen te +vermelden, die van groene oogenschermen voorzien zijn, en voornamelijk boven de speeltafels +aangebracht zijn. +</p> +<p>Wat hier, in weerwil van de menigte, die er zich verdringt, den boventoon voert, is +niet het geluid der gesprekken, maar wel het metaalachtige gerinkel der gouden of +zilveren muntstukken, die geteld, of op het groene kleed geworpen worden, ook het +geritsel van de bankbiljetten, alsmede het voortdurende: „rood wint en kleur” of „zeventien, +zwart, oneven,” door de eentonige en onverschillige stem des speldrijvers uitgegalmd. +</p> +<p>Dat alles levert een treurig gezicht op, dat een diepen blik in den afgrond der menschelijke +hartstochten gunt. +</p> +<p>Evenwel twee der voornaamste verliezers van den vorigen dag waren nog niet in de speelsalons +verschenen. Reeds waren eenige spelers op het punt om verschillende kansen te volgen +en te wagen, om de veine te grijpen, hetzij bij de roulette, hetzij bij de trente +et quarante-tafel. Maar de afwisselingen van winst en verlies wogen tegen elkander +op, en niets duidde er op, dat het verschijnsel van den vorigen dag zich weer zou +voordoen. +</p> +<p>Tegen drie uren eerst traden Sarcany en Silas Toronthal het Casino binnen. +</p> +<p>Voordat zij in de speelzalen verschenen, wandelden zij de ruime zaal op en neer, waarin +zij weldra de algemeene nieuwsgierigheid <span class="pageNum" id="pb78">[<a href="#pb78">78</a>]</span>tot zich trokken. Men bekeek hen, men bespiedde hen, men vroeg zich af of zij den +strijd weer zouden aanbinden met het noodlot, dat hun den vorigen dag zoo vijandig, +zoo noodlottig was geweest. +</p> +<p>Eenige zoogenaamde professoren hadden van de gelegenheid wel willen gebruik maken +om hun onfeilbare martingalen of kunstgrepen om te winnen, aan den man te brengen, +indien de nieuw aangekomenen maar genaakbaar geweest waren. Maar de bankier Silas +Toronthal zag er zeer verstrooid uit, en merkte niet op, hetgeen rondom hem voorviel. +Sarcany was meer koelbloedig, meer gesloten dan ooit. Het was, alsof hij beider lot +in handen had en, van zekere zijde beschouwd, was dat ook zoo. +</p> +<p>Beiden waren, als het ware, in zich zelven gekeerd, nu zij den laatsten inzet gingen +wagen. +</p> +<p>Onder de vele personen, die hen met die bijzondere nieuwsgierigheid hadden gadegeslagen, +welke men aan ernstige lijders of aan veroordeelden verleent, bevond zich een vreemdeling, +die vast besloten scheen, om hen geen oogenblik uit het oog te verliezen. +</p> +<p>Dat was een jonge man, twee en twintig of drie en twintig jaren oud, met een fijn +besneden gelaat en schrander uiterlijk en spitse neus—een van die neuzen, die, als +het ware, meer toekijken dan ruiken.—Zijne oogen waren bijzonder doordringend, maar +verscholen zich achter een bril met eenvoudige beschermende glazen. Hij scheen zeer +levendig en het was alsof hij kwikzilver in de aderen had. Hij hield dan ook de handen +angstvallig in de zakken van zijn overjas, om hen te beletten gebaren te maken, terwijl +hij zijne voeten noodzaakte om met de hielen op dezelfde lijn aan elkander gesloten +te zijn, om des te zekerder te zijn, dat zij zoodoende op de plaats bleven. Hij was +zeer fatsoenlijk gekleed, hoewel er aan zijn kleeding niets ten offer gebracht was, +om de overdreven eischen van de modedwaasheid te bevredigen. Er was dan ook niets +in zijne houding op te merken, dat naar gezochte voornaamheid zweemde, hoewel hij +zich waarschijnlijk niet zeer op zijn gemak voelde in die nauwsluitende kleedingstukken, +die den glans der nieuwheid nog bezaten. +</p> +<p>Zoo iets zal wel niemand bevreemden, want dat jonge mensch was niemand anders dan +Pescadospunt in eigen persoon. +</p> +<p>Buiten in den tuin stond hem Kaap Matifou geduldig te wachten. Beide vrienden waren +dus te Monte Carlo weer vereenigd. +</p> +<p>Wie zal er aan twijfelen, dat zij voor rekening van dokter Antekirrt in dit paradijs, +of in deze hel, door het Monacosche gebied gevormd, gekomen waren? +</p> +<p>Zij waren daags te voren door de vlet van de <i lang="en">Electric 2</i>, behoorende tot de vloot van het eiland Antekirrta, op de kaap van Monte Carlo zonder +meer ontscheept. Bagage hadden zij niet noodig geacht. +<span class="pageNum" id="pb79">[<a href="#pb79">79</a>]</span></p> +<p>Met welk doel waren zij hier gekomen? Wat voerde hen hier heen, in die plaats des +verderfs? +</p> +<p>Wij zullen het straks vernemen. De ontwikkeling van het verhaal zal ons wel tot de +ontknooping voeren. +</p> +<p>Twee dagen nadat Carpena aan boord van de <i>Ferrato</i> gebracht was geworden, was hij, in weerwil van zijn protest en zijne tegenspartelingen, +in een der onderaardsche casematten van het eiland Antekirrta gekerkerd geworden. +Daar begreep die ontsnapte van het Spaansche presidio al heel spoedig, dat hij slechts +de eene gevangenis tegen eene andere verwisseld had. In plaats van te behooren tot +het personeel van veroordeelden onder het juk van den gouverneur van Ceuta, was hij, +evenwel zonder dat hij het wist, in de macht van dokter Antekirrt. +</p> +<p>Waar bevond hij zich? Dat wist hij niet. Dat kon hij onmogelijk raden, hoezeer hij +zijn brein ook aftobde. +</p> +<p>Had hij bij de verandering gewonnen? Dat vroeg hij zich niet zonder ongerustheid af. +Hij was besloten om alles te doen, alles in het werk te stellen, om zijn toestand +te verbeteren. +</p> +<p>Hij aarzelde dan ook geen oogenblik, om op de eerste aanmaning, die hem door den dokter +zelven gedaan werd, met de grootste openhartigheid te antwoorden. +</p> +<p>Of hij den <span class="corr" id="xd32e1494" title="Bron: Triester">Triëster</span> bankier Silas Toronthal al dan niet kende? +</p> +<p>Daarop antwoordde hij ontkennend. +</p> +<p>Sarcany dan? +</p> +<p>Ja, dien kende hij, hoewel hij hem slechts zelden en dan nog met groote tusschenpoozen +gezien had. +</p> +<p>Of Sarcany met Zirone en zijne bende in betrekking stond, sedert deze op het eiland +Sicilië werkzaam was en de omstreken van Catania onveilig maakte? +</p> +<p>Carpena antwoordde daarop bevestigend, daar Sarcany op Sicilië verwacht werd, en hij +daar zeer zeker aangekomen zou zijn, wanneer hij geen bericht had bekomen van den +ongelukkigen afloop van den tocht, waarbij Zirone omgekomen was. +</p> +<p>Waar was Sarcany thans? luidde vervolgens de vraag van dokter Antekirrt. +</p> +<p>Te Monte Carlo, wanneer hij ten minste die stad niet binnen kort verlaten had. Daar +had hij sedert eenigen tijd zijn verblijf gevestigd en was daar waarschijnlijk in +gezelschap van den bankier Silas Toronthal. +</p> +<p>Meer wist Carpena niet en meer kon hij dus ook niet vertellen. Maar het medegedeelde +was voldoende voor dokter Antekirrt, om den veldtocht te beginnen. +</p> +<p>Het is buiten kijf, dat de Spanjaard de drijfveer niet kende, waarom hem de dokter +van Ceuta had doen ontsnappen, waarom hij zich van zijn persoon had meester gemaakt. +Ook kon Carpena <span class="pageNum" id="pb80">[<a href="#pb80">80</a>]</span>niet gissen, dat zijn verraad jegens Andreas Ferrato gekend was door hem, die hem +ondervroeg. Daarenboven wist hij ook niet, dat Luigi de zoon was van den visscher +van Rovigno. +</p> +<p>Carpena werd in eene donkere casemat opgesloten, waarin hij nog strenger bewaakt werd +dan dat ooit in de gevangenis van Ceuta geschied was. Hij zou met niemand in aanraking +komen, totdat zijn lot beslist zoude zijn. +</p> +<p>Zoo was dan een der drie verraders, die de bloedige ontknooping van de <span class="corr" id="xd32e1513" title="Bron: Triester">Triëster</span> samenzwering veroorzaakt hadden, in handen van dokter Antekirrt. Dezen bleef dus +nog de taak over, om de twee anderen te achterhalen, wat niet moeielijk meer kon zijn, +daar Carpena thans medegedeeld had, waar ze gevonden konden worden. +</p> +<p>Daar evenwel de dokter en Piet Bathory door Silas Toronthal en Sarcany herkend konden +worden, scheen het hun geraden niet eerder persoonlijk op te treden, dan wanneer zulks +met zekerheid van te zullen slagen kon geschieden. Maar nu men het spoor der beide +medeplichtigen teruggevonden had, kwam het er voornamelijk op aan, hen, in afwachting +dat de gelegenheid zich zou voor doen om daadwerkelijk te handelen, niet meer uit +het oog te verliezen. +</p> +<p>Daarom werd Pescadospunt naar Monaco gezonden met opdracht om hen overal te volgen, +waarheen zij gaan zouden. Kaap Matifou vergezelde hem, om hem des vereischt met zijne +stevige vuisten bij te springen, terwijl dokter Antekirrt, Piet Bathory en Luigi ook +derwaarts met de <i>Ferrato</i> zouden vertrekken, wanneer het gunstige oogenblik aangebroken zou zijn. Zooals men +ziet, werden de mazen van het net al meer en meer om de schuldigen dichtgetrokken. +</p> +<p>De beide akrobaten waren midden in den nacht te Monte Carlo aangekomen en waren des +morgens dadelijk aan den arbeid getogen. Het was hen niet moeielijk gevallen, het +hôtel uit te vinden, waar Silas Toronthal en zijn medeplichtige Sarcany hun intrek +genomen hadden. Terwijl Kaap Matifou, in afwachting dat de avond viel, in den omtrek +van Monte Carlo rondwandelde, zag Pescadospunt, die zorgvuldig de wacht hield en niets +liet ontglippen, de beide vennooten tegen een uur in den namiddag naar buiten treden. +Het scheen den wakkeren verspieder toe, dat de bankier Silas Toronthal zeer neerslachtig +was en bitter weinig sprak, hoewel Sarcany zijn best deed om het onderhoud levendig +te houden. In de morgenuren had Pescadospunt hooren verhalen, wat daags te voren in +de speelzalen van Monte Carlo plaats gevonden had, namelijk die ongeloofelijke reeks +van de roode kleur, die zoovele slachtoffers gemaakt had en waaronder voornamelijk +Sarcany en Silas Toronthal aangehaald werden. Met zijne aangeboren schranderheid besloot +de wakkere kerel daaruit, dat hun onderhoud daarover moest loopen, en in het bijzonder +over het kwade gesternte, dat hen vervolgd had. <span class="pageNum" id="pb81">[<a href="#pb81">81</a>]</span><span class="pageNum" id="pb82">[<a href="#pb82">82</a>]</span>Bovendien vernam hij, dat die beide spelers niet alleen ten gevolge van die noodlottige +reeks, maar ook vroeger en vooral in de laatste dagen groote sommen verloren hadden, +waaruit hij alweer met niet minder schranderheid de gevolgtrekking maakte, dat hunne +laatste hulpmiddelen nagenoeg uitgeput moesten zijn, en dat het oogenblik naderde, +waarop dokter Antekirrt daadwerkelijk en met vrucht zou kunnen optreden. Waarlijk, +de dokter had een meesterlijke greep gedaan, toen hij de beide akrobaten voor zijn +dienst aanwierf. +</p> +<div class="figure p081width"><img src="images/p081.jpg" alt="Pescadospunt volgde hen van verre. (Bladz. 84.)" width="505" height="720"><p class="figureHead">Pescadospunt volgde hen van verre. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb84" class="pageref">84</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Die mededeelingen werden des morgens dadelijk door Pescadospunt, evenwel zonder iemand +te noemen, aan een bekend adres te La <span class="corr" id="xd32e1539" title="Bron: Valetta">Valletta</span> op het eiland Malta getelegrafeerd, vanwaar zij langs een particulieren draad snel +naar het eiland Antekirrta overgeseind werden. +</p> +<p>Toen Sarcany en Silas Toronthal het gebouw van het Casino van Monte Carlo binnentraden, +stapte Pescadospunt achter hen aan. Toen zij de salons van de roulette en van het +trente-et-quarante binnengingen, volgde hij hen ook. +</p> +<p>Het was toen juist drie uren in den namiddag. De heldere metalen klok van het torentje +van het Casino verkondigde dat luid genoeg, terwijl de nagalm over de watervlakte +van de Middellandsche zee wegstierf. +</p> +<p>Het spel begon toen levendiger te worden, hoewel er nog geen groote geestdrift heerschte. +</p> +<p>De bankier en zijn makker wandelden eerst de zalen rond. Hier en daar bleven zij gedurende +eenige oogenblikken bij sommige speeltafels staan, sloegen den gang van het spel gade, +maar onthielden zich blijkbaar stelselmatig er deel aan te nemen. +</p> +<p>Pescadospunt verloor hen niet uit het oog, terwijl hij als een onbedreven nieuwsgierige +op en neder slenterde. Hij meende zelfs, om hunne aandacht niet te trekken, hier en +daar een paar vijf francstukken op de kolommen of op de nummers der roulette te moeten +wagen. Die verloor hij natuurlijk; het moet evenwel erkend worden, hij deed dat met +de meest mogelijke onverschilligheid. Maar waarom had hij ook niet den uitmuntenden +raad gevolgd, die hem een professor, een beunhaas in het spel, in vertrouwen gegeven +had? Ja, waarom niet? Was het betweterij? +</p> +<p>„Om te slagen in het spel,” had deze gezegd, „moet men er zich op toeleggen, om de +kleine inzetten te verliezen en de groote te winnen! Daarin bestaat het geheele geheim, +mijnheer!” +</p> +<p>Pescadospunt knikte den raadgever gedachteloos toe; maar drentelde verder. +</p> +<p>Het sloeg vier uren op de groote pendule in de speelzaal, waarin zij zich bevonden, +toen Silas Toronthal en Sarcany het geschikte oogenblik gekomen achtten, om de veine +„den tand te voelen”, zooals <span class="pageNum" id="pb83">[<a href="#pb83">83</a>]</span>zij dat uitdrukten. Verscheidene plaatsen waren nog onbezet bij eene der roulette-tafels. +Beiden namen daaraan plaats en wel tegenover elkander, en weldra zag de roulettehouder +zich niet alleen door spelers omringd, maar ook door eene talrijke menigte toeschouwers, +die begeerig waren den revanche-strijd te aanschouwen, dien de twee ongelukkige spelers +van den vorigen dag te leveren hadden. Aller aandacht was natuurlijk ten hoogste geprikkeld. +Men verdrong zich als het ware. +</p> +<p>Pescadospunt had natuurlijk gezorgd in de eerste rij der nieuwsgierigen plaats te +nemen, en was, zooals wel te bedenken is, niet een der minsten van hen, die belangstelling +in de lotswisselingen van de begonnen partij stelden. +</p> +<p>Gedurende het eerste uur wogen de kansen nagenoeg tegen elkander op. Winst en verlies +stonden gelijk. +</p> +<p>Om die kansen des te beter te verdeelen, volgden Silas Toronthal en Sarcany natuurlijk +niet hetzelfde spel. Zij zetten ieder afzonderlijk op en maakten zoo verscheidene +belangrijke winsten, zoowel op de eenvoudige als op de meer samengestelde combinatiën, +die bij de roulette gebruikelijk zijn. Maar het lot besliste niet voor en niet tegen +hen. +</p> +<p>Maar tusschen vier en zes uren scheen het lot te keeren en hen zeer te begunstigen. +</p> +<p>Het maximum van inzet, dat bij de roulette zes duizend franken bedraagt, werd herhaaldelijk +door hen op volle nummers gewonnen. De gelaatstrekken der bankhouders waren nog strakker +dan gewoonlijk. +</p> +<p>De handen en vingers van Silas Toronthal beefden koortsachtig, wanneer hij ze over +het groene laken uitstrekte, hetzij om zijn inzet ter gewilde plaatse bij te schuiven, +hetzij om de goudstukken en de bankbiljetten van onder de harken der croupiers naar +zich toe te halen. +</p> +<p>Sarcany integendeel was zichzelven steeds meester. Hij liet geen enkele der gewaarwordingen, +die zijne ziel bestormden, op zijn gelaat bespeuren. Hij vergenoegde zich zijnen medeplichtige +met den blik aan te moedigen; want het was Silas Toronthal, die, alles wel beschouwd, +de gunstige kansen van het oogenblik in zijn voordeel had. +</p> +<p>Hoewel Pescadospunt als in een halven roes verkeerde, door het heen en weer geschuif +van al die goudstukken, en door het geritsel van al die bankbiljetten veroorzaakt, +verzuimde hij geen oogenblik die beide mannen met de grootste aandacht gade te slaan, +Hij vroeg zich af, of zij voorzichtig genoeg zouden zijn, om bij tijds met spelen +op te houden, ten einde het vermogen, dat zij bezig waren te verwerven, te behouden. +</p> +<p>Toen kwam de gedachte bij hem op, dat wanneer Silas Toronthal <span class="pageNum" id="pb84">[<a href="#pb84">84</a>]</span>en Sarcany verstandig genoeg waren, om zoo te handelen, wat hij echter betwijfelde, +zij geneigd konden wezen om Monte Carlo te verlaten, ten einde naar een anderen hoek +van Europa te vluchten, waar zij dan weer opgespoord moesten worden. En als zij geen +geldgebrek zouden hebben, zouden zij moeielijk in de macht van dokter Antekirrt vallen. +</p> +<p>„Het zal, alles wel beschouwd, beter zijn,” mompelde hij in zich zelven, „dat zij +alles, ja alles verliezen. Ik geloof niet, dat ik mij vergis, maar die schoft van +een Sarcany is er de man niet naar om het spel te midden van de gunsten der veine +te staken. Enfin, wij zullen zien en geheel naar omstandigheden handelen.” +</p> +<p>Wat ook dienaangaande de meeningen en het hopen van Pescadospunt waren, de gelukkige +kansen verlieten onze twee medeplichtigen voorloopig niet. Zij zouden inderdaad de +bank drie malen reeds hebben doen springen, wanneer de speelchef niet telkenmale toevoeging +aan het aanwezige kasgeld van twintig duizend franken bewerkstelligd had. +</p> +<p>Dat was waarlijk eene buitengewone gebeurtenis voor de toeschouwers van dien strijd, +waarvan het meerendeel de beide spelers zeer genegen scheen. Was dat niet als eene +soort weerwraak, genomen op die onbeschofte reeks van de roode kleur, waarvan de administratie +der bank den vorigen dag zoo ruimschoots geprofiteerd had. +</p> +<p>Toen Silas Toronthal en Sarcany eindelijk tegen half zeven met spelen ophielden, hadden +zij, toen de rekening nauwkeurig opgemaakt werd, eene winst gemaakt, die ruim twintig +duizend louis d’or te boven ging. Zij stonden toen op en verlieten de roulette tafel. +Silas Toronthal liep met wankelende schreden, alsof hij een weinig dronken was. Dat +was hij evenwel niet van sterken drank of van zware wijnen, maar wel van opgewondenheid, +ook van vermoeienis der hersenen. Hij zag bleek van aandoening en was genoodzaakt +herhaalde malen te blazen, alsof de lucht zijner longen hem benauwde. +</p> +<p>Zijn makker was kalm, ja gevoelloos gebleven; maar die bewaakte den bankier en vreesde +niets meer of minder, dan dat deze trachten zou te ontvluchten met de eenige honderd +duizend franken, die met zooveel moeite terug gewonnen waren, om zich zoo aan zijne +heerschappij te onttrekken. Nu hij meer geld had, was dit niet geheel onmogelijk. +</p> +<p>Beiden verlieten de speelzaal en het Casino, daalden daarna de trap van het hooge +bordes af en richtten hunne schreden naar hun hôtel, alwaar zij eenige uren wenschten +uit te rusten van die aandoeningen. +</p> +<p>Pescadospunt volgde hen van verre, evenwel zoo dat zij hem niet bespeuren konden. +<span class="pageNum" id="pb85">[<a href="#pb85">85</a>]</span></p> +<p>Toen hij buiten kwam, ontwaarde hij bij een der kiosken van den tuin Kaap Matifou, +die heel gemakkelijk op een bank gezeten was en in wijsgeerige beschouwingen verdiept +scheen. +</p> +<p>Wijsgeerige beschouwingen van een Hercules? Welken omvang zouden die wel gehad hebben? +</p> +<p>Pescadospunt ging tot hem en nam op zijne aanwijzing geen plaats naast zijn vriend +op de bank. +</p> +<p>„Kom,” zeide hij integendeel met eenigszins gejaagde en kort afgebroken stem. +</p> +<p>„Is het oogenblik gekomen?” vroeg Kaap Matifou, die dadelijk opstond en mede wilde +gaan. +</p> +<p>„Welk oogenblik?” +</p> +<p>„Hou je me voor den gek?” vroeg de reus gemelijk. „Pescadospunt zou mij niet begrijpen?” +</p> +<p>„Neen, waarachtig niet. Ik begrijp je niet. Welk oogenblik?” vroeg de kleine man ongeduldig. +</p> +<p>„Het oogenblik van … van … je weet wel.… Och, je wilt mij niet verstaan.…” +</p> +<p>„O, van ten tooneele te verschijnen?” riep Pescadospunt uit, wien een licht plotseling +opging. +</p> +<p>„Juist!” +</p> +<p>„Neen, mijn waarde Kaap!… Nog niet!… Blijf nog maar wat ter zijde!…” was het antwoord. +</p> +<p>„Drommels!” pruttelde de reus. „Ik beken het volgaarne, ik begin mij gruwelijk met +dat niets-doen te vervelen.” +</p> +<p>„Hebt ge al gegeten?” vroeg zijn vriend hem met alle belangstelling. „Ik hoop van +ja.” +</p> +<p>„Ja, Pescadospunt, en goed ook! Daaraan schort het mij niet,” antwoordde Kaap Matifou +met een zucht. +</p> +<p>„Ik feliciteer je wel! Ik heb de maag bij mijne hielen zitten, zoo laag is zij gezakt.” +</p> +<p>„Dat is laag! Maar, Pescadospunt, dan zit dat lichaamsdeel bij jou niet op z’n plaats.” +</p> +<p>„Niet waar? Want dat is de plaats van een fatsoenlijke maag niet.” +</p> +<p>„Dat dunkt me ook. Maar, vertel mij. Hoe komt dat zoo? Gij hebt toch zoovele behoeften +niet.” +</p> +<p>„Wees gerust, ik zal mijn maag wel weer naar boven werken, als ik tijd heb. Intusschen.…” +</p> +<p>„Intusschen? Gij spreekt er van, of gij bij dat werk eene domme-kracht wilt bezigen.” +</p> +<p>„Ga hier niet van de plaats, voordat ge me terug gezien hebt, Kaap Matifou! Begrepen?” +</p> +<p>„Daar kunt ge op aan!” bromde de athleet. „Maar het begint knapjes saai te worden.” +<span class="pageNum" id="pb86">[<a href="#pb86">86</a>]</span></p> +<p>Pescadospunt ijlde naar den hellenden weg, dien Sarcany en Silas Toronthal thans afdaalden. +</p> +<p>Toen hij de verzekering bekomen had, dat de beide medeplichtigen zich het diner in +hunne vertrekken hadden laten voordienen, nam Pescadospunt den tijd om plaats te nemen +aan de table d’hôte van het hôtel. Het was tijd, want de arme kerel had werkelijk +honger. Maar in een half uur tijd had hij, zooals hij Kaap Matifou verzekerd had, +zijn maag weer omhoog en op de normale plaats gebracht, welke dat orgaan in het menschelijke +lichaam moet innemen. Hij veegde zijn lippen met zijn servet af, en loosde een zucht +van voldaanheid.… +</p> +<p>Daarna stak hij een overheerlijke sigaar, een echte Panatella op, ging naar buiten +en stelde zich vóór het hôtel verdekt op, om zijn bespieden voort te zetten. Hij was +een onbetaalbare kerel voor dengeen, die hem wist te gebruiken. +</p> +<p>„Waarachtig, ik ben in de wieg gelegd om schildwacht te spelen!” mompelde hij. „Ik +ben mijn loopbaan misgeloopen. Maar, wat er aan te doen? Het is thans geen tijd meer +om soldaat te gaan worden. Daartoe is het te laat.” +</p> +<p>Hij wandelde achter een perk sierstruiken op en neer, en peinsde over de aangelegenheden, +die hij te behartigen had. +</p> +<p>De eenige vraag, die hij zich in het onderhavige geval inderdaad stellen kon, was: +</p> +<p>„Zouden de heeren Sarcany en Toronthal heden avond naar het Casino terugkeeren of +niet?” +</p> +<p>Tegen tien uren verschenen Silas Toronthal en Sarcany in de omlijsting van de deur +van het hôtel. Pescadospunt meende te hooren en te begrijpen, dat zij vrij levendig +met elkander kibbelden. +</p> +<p>Klaarblijkelijk poogde de bankier voor de laatste maal weerstand te bieden aan de +verleidingen en aan het lastige aandringen van zijn medeplichtige. Deze ging zelfs +verder; want hij eindigde met op bevelenden toon te zeggen: +</p> +<p>„Het moet, Silas!… Ik wil het!… Zoo gij niet naar mij hoort … dan blijven de gevolgen +voor uwe rekening.” +</p> +<p>Het overige ging door den afstand voor Pescadospunt verloren. +</p> +<p>De beide medeplichtigen stapten daarop den hellenden weg weer op, die naar den tuin +van het Casino Monte Carlo voert. Pescadospunt volgde hen onmiddellijk, zonder evenwel +tot zijn grooten spijt, verder iets van hun onderhoud te kunnen vernemen. +</p> +<p>Ziehier evenwel wat Sarcany, op een toon die geen tegenspraak duldde, zeide tot den +bankier, die in zijn tegenstand dadelijk merkbaar verflauwde. +</p> +<p>„Thans ophouden, Silas Toronthal, nu de veine teruggekomen is, dat zou dwaasheid zijn!… +Het is, of gij het hoofd kwijt zijt!… <span class="pageNum" id="pb87">[<a href="#pb87">87</a>]</span>Wat, wij zouden bij de ongelukkigste kansen, het spel als gekken doorgezet hebben, +en nu de kans gekeerd is, zouden wij het spel niet als wijzen forceeren?… Wat, wij +hebben eene eenige gelegenheid misschien, eene gelegenheid, die wellicht zich niet +meer aanbieden zal, om het lot te overmeesteren, om de fortuin te bemachtigen, en +wij zouden haar door onze schuld laten ontsnappen?… Dat zou al te dwaas zijn, niet +waar?” +</p> +<p>„Maar,…” poogde de ongelukkige te zeggen. „Als wij alles eens verloren?… Denk daar +toch aan.” +</p> +<p>Sarcany liet hem evenwel niet verder aan het woord, maar hernam oogenblikkelijk: +</p> +<p>„Silas, voelt gij dan niet dat de veine!…” +</p> +<p>„Als zij maar niet uitgeput is!” mompelde Silas Toronthal uiterst neerslachtig. „Ik +heb zoo’n voorgevoel.” +</p> +<p>„Neen! honderdmaal neen! Zij is niet uitgeput!” hernam Sarcany met drift. „Dat is, +bij God, zoo niet uit te leggen, maar dat gevoelt men; zoo iets doordringt iemand +tot in het merg der beenderen!… Een millioen wacht ons heden avond op de speeltafels +van het Casino!… Ja, een millioen!… hoort ge, een millioen! En ik zal die laten ontsnappen!… +Bij den duivel! dat moogt gij ook niet, Silas Toronthal. Neen, dat moogt gij niet!” +</p> +<p>„Speel gij dan, Sarcany!… Ik voel dat ik zeer ongelukkig zal wezen,” stamelde de bankier.<span id="xd32e1629"></span> +</p> +<p>„Ik?” +</p> +<p>„Ja, gij!” +</p> +<p>„Ik!… Ik alleen spelen?… Neen, waarachtig niet!… Wij spelen samen!… Ja!… En als ik +moest kiezen tusschen ons tweeën, dan zou ik aan u mijn plaats inruimen. De fortuin +gaat persoonlijk te werk en het is buiten kijf, dat zij u heden toelacht!… Speel dus +en gij zult winnen.…” +</p> +<p>„Maar.…” +</p> +<p>„Zwijg!… ik wil het!… Er valt hier niet meer op terug te komen,” sprak de verleider +op kort afgebroken toon. +</p> +<p>Wat Sarcany wilde, was in het kort, dat Silas Toronthal zich niet zou vergenoegen +met de eenige honderd duizend franken, die hem veroorloofd zouden hebben aan zijne +heerschappij te ontsnappen. Wat hij wilde, was, dat zijn medeplichtige weer de millionnair +van weleer of straatarm zou worden. Was hij rijk, dan kon hij voortgaan te leven, +zooals hij gedaan had; arm, dan zou hij Sarcany wel moeten volgen, overal waar die +hem voeren wilde. In beide gevallen zou hij niets meer van hem te vreezen hebben. +Neen, niets! Niets! +</p> +<p>Daarenboven, hoewel Silas Toronthal poogde weerstand te bieden, was dat geheel te +vergeefs; want hij gevoelde thans al de hartstochten <span class="pageNum" id="pb88">[<a href="#pb88">88</a>]</span>van den speler ongeketend in zich woelen. Te midden van den ellendigen toestand, waartoe +hij vervallen was, ondervond hij tegelijkertijd zoowel vrees als aandrang om naar +de speelzalen van het Casino te Monte Carlo terug te keeren. De woorden van Sarcany +goten vloeiend vuur in zijne aderen. Ja, hij zag het, hij begreep het, de fortuin +had zich naar hem gewend en wel met zoodanige standvastigheid gedurende de laatste +uren, welke hij aan de speeltafel doorbracht, dat het onvergeeflijk, ja onverantwoordelijk +zoude zijn om thans de partij op te geven! Neen, dat kon, dat mocht niet! Hij was +dan ook weldra vast besloten te doen, wat Sarcany verlangde. +</p> +<p>Die dwaas! +</p> +<p>Evenals alle spelers, zijne evenbeelden, stelde Silas Toronthal op rekening van het +tegenwoordige, wat niet anders dan tot het verledene kan behooren! In plaats van te +zeggen: het geluk <i>heeft</i> mij toegelachen,—wat inderdaad waar was,—prevelde hij: het geluk <i>lacht</i> mij toe—wat onwaar was! En toch, in het brein van allen, die plaats rondom de speeltafels +nemen, wordt geene andere redeneering gevoerd! Zij allen vergeten maar al te zeer, +wat een der grootste wiskunstenaars van Frankrijk nog kort geleden zoo schrander en +zoo juist ter snede zeide: +</p> +<p>„Het toeval heeft slechts grillen, geene gewoonten!” +</p> +<p>Intusschen waren Sarcany en Silas Toronthal, steeds gevolgd door Pescadospunt, tot +voor het Casino genaderd. Daar stonden zij nog een oogenblik stil. Het was inderdaad +alsof zij voor de poorten des tempels andermaal weifelden. +</p> +<p>„Silas,” vermaande Sarcany toen, „Silas, geene aarzeling!… Gij zijt vast besloten +om te spelen, niet waar?” +</p> +<p>„Ja!” antwoordde de bankier, die zijn moed als ’t ware met beide handen greep. „Ja, +ik ben vast besloten!” +</p> +<p>„Ja, maar bepaald besloten? Denk er om, geen aarzelen, geen weifelen! Vast besloten!” +</p> +<p>„Bepaald en vast besloten … om alles te wagen, ten einde alles te winnen!” ging Silas +Toronthal, wiens aarzelingen als nachtschimmen verdwenen, zoodra zijn voet de eerste +trede van de trap van het bordes, dat tot de speelzalen toegang verleende, aangeraakt +had, koortsachtig voort: „Ik zal het noodlot tarten! Ik zal de fortuin dwingen!” +</p> +<p>„Ik wil geen invloed op u uitoefenen!” hernam Sarcany met zachte stem en teemend. +</p> +<p>„Dat hoeft ook niet,” antwoordde Silas Toronthal kort af, maar met hartstochtelijke +stem. +</p> +<p>„Gij moet niet mijne ingeving, maar de uwe volgen. Gij zijt het gelukskind, niet ik.” +</p> +<p>„Juist.” +<span class="pageNum" id="pb89">[<a href="#pb89">89</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p089width"><img src="images/p089.jpg" alt="Eza, een adelaarsnest. (Bladz. 96.)" width="508" height="720"><p class="figureHead">Eza, een adelaarsnest. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb96" class="pageref">96</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb90">[<a href="#pb90">90</a>]</span></p> +<p>„Die ingeving kan u niet misleiden. Wees daarvan ten volle overtuigd. Die zal u op +geen dwaalspoor brengen.” +</p> +<p>„Dat denk ik ook.” +</p> +<p>„Zult ge weer plaats aan de roulette-tafel nemen? Of hebt gij een ander voornemen?” +</p> +<p>„Neen,… ik wensch bij het trente-et-quarante-spel op te zetten!” antwoordde Silas +Toronthal, terwijl zij het gebouw binnentraden. +</p> +<p>„Gij hebt gelijk, Silas! Hoor slechts naar uwe ingeving!… De roulette heeft u bijna +een vermogen verschaft, het trente-et-quarante zal het overige wel verrichten!” +</p> +<p>Beiden traden de salons binnen en wandelden eerst een poos op en neer. Tien minuten +later zag Pescadospunt hen plaats nemen aan een der trente-et-quarante-tafels, waaromheen +zich dadelijk het meerendeel der spelers schaarden. +</p> +<p>Daar kunnen inderdaad meer stoutmoedige zetten gedaan worden. Daar zijn de kansen +van het spel meer eenvoudig, daar is ook het maximum van inzet twaalf duizend franken, +en in weinige oogenblikken kan de speler groote verliezen, maar ook groote winsten +maken. Rondom die tafels is het dan ook, dat de groote spelers bij voorkeur plaats +nemen. Daar eindelijk ontluiken groote vermogens of worden die met zulk eene duizelingwekkende +snelheid verspeeld, dat de Beurzen te Parijs, te New-York, te Londen of te Amsterdam +er jaloersch op zouden kunnen zijn. +</p> +<p>Toen hij eenmaal aan de trente-et-quarante-tafel had plaats genomen, was Silas Toronthal +alle zijne vroegere angsten vergeten. Hij speelde nu niet angstig, maar met eene soort +van razernij, of wat juister is, als een man, die weldra het hoofd kwijt zal zijn. +Kon men daarenboven ernstig meenen, dat er eene manier van spelen bestaat, eene manier +om zijn geld op te offeren? Klaarblijkelijk neen, hoewel de beunhazen en de hartstochtelijke +spelers het tegendeel beweren. Men is en blijft, wanneer men speelt, de slaaf van +het toeval. En dat willen of wenschen die verblinden niet in te zien. +</p> +<p>Silas Toronthal speelde dus, terwijl Sarcany, wiens belang bij die laatste partij +dubbel gold en die steeds winner was, welke ook de afloop zou zijn, hem nauwkeurig +op de vingers keek en van iedere winst of verlies aanteekening hield. +</p> +<p>In de eerste uren, wogen de afwisselingen van winst en verlies tegen elkander op. +Toch scheen de fortuin naar den kant van Silas Toronthal te willen overhellen. Dat +was uit de laatste uitkomsten, meenden zij, duidelijk op te maken. +</p> +<p>Toen meenden hij en Sarcany zeker van den goeden uitslag te zijn. Hunne oogen schitterden +van begeerlijkheid. +</p> +<p>Zij hitsten elkander op, zooals men dat noemt; zij moedigden elkander aan en plaatsten +niet anders meer dan de hoogst toegestane <span class="pageNum" id="pb91">[<a href="#pb91">91</a>]</span>inzetten op het groene kleed. De lezer weet dat dat inzetten van twaalf duizend franken +zijn. +</p> +<p>Maar weldra hernam de bank, die over eene onwrikbare koelbloedigheid beschikt, die +zich niet laat medeslepen door de dwaasheden van eene krankzinnige vervoering, en +welker belangen door het vastgestelde maximum, den speler opgelegd, beschermd wordt, +geheel en al het voordeel. +</p> +<p>Toen leden de medeplichtigen achtereenvolgens schrikkelijke verliezen. Het was alsof +het geld langs een hellend vlak wegstroomde! +</p> +<p>Al de winst, die Silas Toronthal in den namiddag behaald had, vervloog voor en na. +</p> +<p>De bankier was schrikkelijk om aan te zien. Zijn gelaat was verwrongen en vuurrood +en toonde aan, hoedanig het bloed hem naar het hoofd steeg. Zijne oogen stonden verwilderd +en schier uitpuilend. Hij klemde zich vast aan de tafelranden, aan zijn stoel, aan +de pakjes bankbiljetten, aan de rolletjes goudstukken, die zijne hand niet kon loslaten. +En dat alles geschiedde met stuipachtige bewegingen, met zenuwachtige trillingen, +met spiertrekkingen, met schokken evenals een man zou overkomen, die op ’t punt is +van te verdrinken! Er was niemand om hem op den rand van den afgrond te weerhouden! +Geene hand, die hem toegestoken werd, om hem te redden! Sarcany deed geen enkele poging, +om hem van die noodlottige plek te sleuren, om hem heen te voeren, alvorens zijn ondergang +volkomen was, voor dat zijn hoofd verdwenen was onder de toeijlende golf van het verderf! +</p> +<p>Het was omstreeks tien uren, toen Silas Toronthal zijn laatsten inzet, zijn laatste +maximum waagde. Hij won … won nog eens, verloor daarna … verloor nogmaals en was toen +alles kwijt! Toen hij met berooid hoofd opstond, werd hij bestormd door dien afschuwelijk +wreedaardigen wensch, dat de bovenverdiepingen der Salons van het Casino mochten instorten, +om hem en met hem al diegenen te verpletteren, die zich daarin bewogen. Hij bezat +niets meer—niets meer van de millioenen, die hij met zijn bankiershuis verdiend had, +niets meer van de millioenen, die hem als uitslag van zijn afschuwelijk verraad van +het vermogen van graaf Mathias Sandorf ten deel waren gevallen! Het noodlot had onverbiddelijk +uitspraak gedaan. De bankier was doodarm. +</p> +<p>Silas Toronthal, vergezeld van Sarcany, die toen zijn gevangenbewaarder scheen te +zijn, verliet de speelzalen, stapte het gebouw door en ijlde buiten het Casino. Beiden +vluchtten vervolgens als het ware langs de square naar de voetpaden, die naar La Turbia +opklommen. Het was, alsof zij vreesden achtervolgd te worden. +</p> +<p>Pescadospunt was hen evenwel reeds op het spoor. Maar hij spoedde zich in het voorbijgaan +naar zijn vriend Kaap Matifou en sleurde dien <span class="pageNum" id="pb92">[<a href="#pb92">92</a>]</span>van zijne bank af, waarop de <span class="corr" id="xd32e1700" title="Bron: Herkules">Hercules</span> half ingedommeld lag, en schreeuwde hem toe: +</p> +<p>„Op! en spoedig!… De oogen open en de beenen gebruikt! Drommels, het oogenblik is +daar!” +</p> +<p>„Wat is daar?” riep de reus, zoo uit den dommel wakker geschud, onthutst uit. „Wat +is daar?” +</p> +<p>„Kom maar, wij hebben geen tijd om te babbelen,” antwoordde Pescadospunt gejaagd. +</p> +<p>En beiden ijlden op het spoor voort, dat zij niet meer wilden verliezen. Het was tijd +ook. +</p> +<p>Sarcany en Silas Toronthal bleven intusschen in allerijl naast elkander voortstappen +en stegen steeds, terwijl zij de kronkelende en klimmende paden volgden, die langs +de hellingen van het bergterrein te midden van olijf- en oranje-boschjes voerden. +Die grillige kronkelingen en wendingen veroorloofden aan Pescadospunt en aan Kaap +Matifou, om hen niet uit het oog te verliezen, hoewel zij geen woord konden verstaan +van hetgeen de beide medeplichtigen spraken. +</p> +<p>„Keer naar het hôtel terug, Silas Toronthal,” herhaalde Sarcany onophoudelijk met +bevelende stem, „keer terug … en herneem uwe koelbloedigheid.… Het is alsof gij krankzinnig +zijt.” +</p> +<p>„Neen!… Ik keer niet naar het hôtel terug,” kreet Silas Toronthal, met onaangenaam +klinkende stem. +</p> +<p>„Kom, het moet!… Laat u door mij raden.… Laat u door mij geleiden.… Er is nog herstel +mogelijk.” +</p> +<p>„Neen, zeg ik u.… Wij zijn tot den bedelstaf gebracht.… En dat alles is uwe, uwe schuld, +Sarcany!” +</p> +<p>„Kom, wees nu niet dwaas.… Anders zijt gij zoo verstandig.… Hoe is het mogelijk zich +zoo op te winden?” +</p> +<p>„Wij moeten scheiden, Sarcany.… Ik wil u niet meer zien!… Ik wil.… Ik wil verre van +hier … ver, zeer ver!” +</p> +<p>„Scheiden?… Waarom?… Zeg mij!… Is dat nu niet het dwaaste denkbeeld, dat bij u opkomen +kan?” +</p> +<p>„Ik wil.… Hoort gij, Sarcany.… Ik wil.… Ik ben uwe tegenwoordigheid moede. U heb ik +alles te danken.” +</p> +<p>„Gij zult mij volgen, Silas Toronthal. Morgen zullen wij Monte Carlo verlaten!… Er +blijft ons geld genoeg over om Tetuan te bereiken, en daar zullen wij onze taak voleindigen. +Gij weet wel, dat wij daar niet zonder middelen zullen zijn.” +</p> +<p>„Neen!… Neen!… Duizendmaal neen!… Ik wil niet … en daarmee uit!” kreet de rampzalige. +</p> +<p>„Maar, waarom niet?” +</p> +<p>„Laat mij, Sarcany, laat mij!” riep Silas Toronthal uit. „Laat mij, of ik bega een +ongeluk!” +</p> +<p>En hij stootte zijn makker gewelddadig terug, toen deze hem wilde <span class="pageNum" id="pb93">[<a href="#pb93">93</a>]</span>grijpen. Daarna stoof hij met zooveel vaart vooruit, dat Sarcany moeite had, om hem +weer in te halen. Geheel onbewust van hetgeen hij deed of omtrent hetgeen rondom hem +voorviel, liep Silas Toronthal veel kans in de steile ravijnen te storten, waarboven +en waarlangs zich het net der tuinpaden uitspreidde. Eene enkele gedachte huisde nog +in het brein van den ongelukkigen bankier tot bedwelmens toe, dat was: Monte Carlo +te ontvluchten, waar hij zijn ondergang gevonden had, en Sarcany te ontvluchten, wiens +raadgevingen hem zoo verderfelijk geweest waren en zoo ellendig gemaakt hadden. Hij +wilde in één woord vluchten, en het aan het toeval overlaten, waarheen hij zich zoude +wenden, zonder te weten, wat van hem worden zou. +</p> +<p>Sarcany gevoelde wel, dat hij geen macht meer op zijn medeplichtige zou kunnen uitoefenen, +dat die op het punt was aan zijn invloed te ontsnappen! O! wanneer de bankier niet +bekend was met geheimen, die hem in het verderf konden storten, of hem voor het allerminst +de laatste partij, die hij nog spelen wilde, kon doen verliezen, dan zou hij zich +al zeer weinig bekommerd hebben over dien man, dien hij tot aan den rand van den afgrond +gesleurd had! Maar, alvorens in dien afgrond te storten, kon Silas Toronthal een laatsten +gevaarlijken kreet slaken, en die kreet moest vermeden, moest verstikt worden, al +moest dat ook door middel van eene misdaad geschieden! +</p> +<p>Toen, in dat oogenblik was er van de gedachte aan die misdaad, waartoe hij in zijn +binnenste besloten was, tot de daadwerkelijke uitvoering slechts een pas te maken +en Sarcany aarzelde geen oogenblik dien pas uit te voeren. Wat hij op weg naar Tetuan, +in de eenzaamheid der <span class="corr" id="xd32e1729" title="Bron: Maroccaansche">Marokkaansche</span> velden wilde uitvoeren, zou hij dat niet, dezen zelfden nacht op deze plek, die weldra +geheel eenzaam en verlaten zoude zijn, kunnen doen? Die gedachte bestormde wild en +woest zijn misdadig brein. +</p> +<p>Maar op dit uur werden toch nog te veel menschen, die zich verlaat hadden, op dien +weg tusschen Monte Carlo en la Turbia ontmoet. Nog te veel wezens bewogen zich op +die hellingen en klommen haar op of daalden haar af. Een kreet, een schreeuw van Silas +Toronthal zou hen kunnen doen te hulp schieten, en de moordenaar wilde, dat de moord +onder zoodanige omstandigheden geschiedde, dat nimmer eenige achterdocht hem zoude +kunnen bereiken. Dat noodzaakte hem gebiedend te wachten. Hooger, daar ginds la Turbia +voorbij, over de Monacosche grenzen, op dien bergachtigen weg, die zich op meer dan +twee duizend voeten boven de oppervlakte der zee, aan de flanken van het eerste voorgebergte +der Zeealpen vastklemde, zou Sarcany zeker en zonder gevaar kunnen toestooten. Wie +zou daar zijn slachtoffer te hulp komen? Hoe zou <span class="pageNum" id="pb94">[<a href="#pb94">94</a>]</span>daar het lijk van Silas Toronthal in de diepte van die peillooze, sombere ravijnen, +die langs den weg aangetroffen werden, weer gevonden worden? +</p> +<p>Evenwel wilde Sarcany een laatste maal zijn medeplichtige weerhouden en een laatste +poging aanwenden, hem naar Monte Carlo naar het hôtel terug te voeren. Die poging +zou evenwel deerlijk mislukken. +</p> +<p>„Kom, Silas Toronthal, kom!” zei hij, terwijl hij zijn makker bij den arm greep. „Kom +dan toch, zeg ik u!” +</p> +<p>„Neen!… Laat mij! Laat mij!…” kreet de bankier; terwijl hij zijn makker met verbeten +woede terugstootte. +</p> +<p>„Morgen zullen wij het spel hervatten!… Ik heb nog eenig geld.… Morgen kunnen wij +alles terugwinnen.” +</p> +<p>„Neen, neen! Laat mij …” riep Silas Toronthal met eene van razernij trillende stem +uit. +</p> +<p>Wanneer hij bij machte geweest ware, om met Sarcany te worstelen; wanneer hij met +dolk of revolver gewapend geweest ware, dan zou hij voorzeker niet geaarzeld hebben, +om zich over al het kwaad, dat hem zijn vroegere Tripolitaansche agent berokkend had, +te wreken. Hij zou dan toegestooten hebben, al had hij daarna ook het hoofd op het +schavot moeten brengen. +</p> +<p>Met een woest handgebaar, waaraan de toorn nog meer spierkracht verleende, stootte +Silas Toronthal Sarcany terug; daarna ijlde hij voort naar den laatsten draai van +het pad en daalde langs eenige trappen af, die den weg vormden in den rotswand waartusschen +kleine terrasvormige tuinen uitgehouwen waren. Hij had weldra de voornaamste straat +van Turbia bereikt, die op den smallen zadelrug uitkomt, die den Hondskop van de bergmassa +van Ayel afscheidt, en de vroegere grensscheiding tusschen Italië en Frankrijk uitmaakt. +</p> +<p>„Welnu, als gij het dan zoo wilt, ga dan, Silas,” riep Sarcany hem voor de laatste +maal achterna. „Ga, maar ge zult niet ver loopen. Dat verzeker ik u!” +</p> +<p>En daarna rechts wendende, overschreed hij eene kleine omheining, uit losse steenen +opgetrokken, stak een schuinhellenden tuin dwars over, regelde zijne schreden dermate, +dat hij voor Silas Toronthal op den grooten weg zoude uitkomen. Daar wilde hij zijn +vroegeren medeplichtige opwachten, om met hem af te rekenen. +</p> +<p>Al hadden Pescadospunt en Kaap Matifou ook al niets van die woordenwisseling kunnen +hooren, zoo hadden zij toch duidelijk waargenomen met hoeveel geweld de bankier Sarcany +had teruggestooten en hadden zij gezien, hoe de laatstgenoemde in de schaduw der boomgroepen +verdween. +</p> +<p>„De duivel mengt zich in het spel,” riep Pescadospunt uit. „Gauw, gauw!” +<span class="pageNum" id="pb95">[<a href="#pb95">95</a>]</span></p> +<p>„Denkt ge?” vroeg Kaap Matifou, terwijl hij zijn vriend met verwonderde blikken poogde +aan te kijken, wat bij de heerschende duisternis mislukte. +</p> +<p>„Waarachtig!… De voornaamste ontsnapt ons waarschijnlijk.… Gauw!… Gauw! Wij moeten +ons haasten!” +</p> +<p>„Och kom, die kerels kunnen toch niet vliegen!” sprak Kaap Matifou gemelijk. +</p> +<p>„Dat moest er nog maar bij komen …” hijgde Pescadospunt schier wanhopig. +</p> +<p>„Wat?” +</p> +<p>„Dat de andere ons ook ontsnapte! Dat zou iets moois voor ons zijn! Wat zou Dokter +Antekirrt wel zeggen?” +</p> +<p>„Dat kan niet.” +</p> +<p>„Gelukkig ook. Die Toronthal zal weldra onze krijgsgevangene zijn!… Opgepast, Kaap!” +</p> +<p>„Dat meen ik ook. Wees intusschen gerust, ik zal oppassen, Pescadospunt.” +</p> +<p>„Daarenboven, er valt hier niet te kiezen … Kom vooruit, waarde Kaap, vooruit!” +</p> +<p>En voortspoedende hadden zij Silas Toronthal weldra ingehaald. Dat merkten zij weldra. +</p> +<p>Deze besteeg snel de straat van Turbia. Nadat hij de kleine verhevenheid, waarop de +Augustustoren verrijst, voorbij geijld was, liep hij met vlugge schreden langs de +huizen, welker deuren reeds gesloten waren, en bevond zich weldra op den weg der Kroonlijst. +</p> +<p>Pescadospunt en Kaap Matifou volgden hem op een afstand van ongeveer vijftig passen +en verloren hem niet uit het oog. +</p> +<p>De weg der Corniche of der Kroonlijst is het overblijfsel van eene oude Romeinsche +heerbaan. Van Turbia af daalt zij langs de berghellingen, te midden van prachtige +rotspartijen, van alleen staande kegelheuvels, van diepe afgronden, die zich tot bij +de spoorbaan uitstrekken, welke langs de kuststrook aangelegd is, naar Nizza af. Over +den spoorweg heen, waren bij den helderen sterrenhemel en bij het zachte licht der +maan, die in het oosten opkwam, in het nevelig verschiet zes baaien te ontwaren, alsmede +het Hospitaaleiland, de monding van de Var, de golf van Juan, de Lerinische eilanden, +de golf van Napocila, het schiereiland van Garoupa, de kaap van Antibes en daarachter +als een verheven achtergrond: het Esterelgebergte. Hier en daar schitterden havenlichten, +zooals dat van Beaulieu, hetwelk aan den voet der steile oevers van Klein-Afrika opgericht +is, dat van Villafranca, hetwelk door den Leuzaberg beheerscht wordt. Vervolgens werden +nog eenige signaallichten van visschersvaartuigen ontwaard, die zich in de kalme wateroppervlakte +spiegelden. +<span class="pageNum" id="pb96">[<a href="#pb96">96</a>]</span></p> +<p>Het was toen iets later dan middernacht. In de verte stierf het metalen geluid van +een klokkentoren weg. +</p> +<p>Op dit oogenblik was Silas Toronthal aan het einde der Turbiastraat gekomen en verliet +thans den weg der Kroonlijst en spoedde zich op een pad voort, dat rechtstreeks naar +Eza voert, hetwelk een adelaarsnest genoemd moet worden, alwaar een half barbaarsche +bevolking, boven op dien rotsblok, te midden van woeste pijnboomen en wild struikgewas, +huist. Dat pad was volmaakt eenzaam. De waanzinnige bankier volgde het gedurende een +poos, zonder den pas te vertragen, zonder het hoofd om te keeren, ten einde achterwaarts +te zien. Plotseling wendde hij zich ter linkerzijde langs een smal padje, dat den +hoogen rotsmuur van de kuststrook, waarlangs de spoorbaan en de rijweg onder een tunnel +aangelegd zijn, scheidde en schier raakte. +</p> +<p>Pescadospunt en Kaap Matifou volgden den radelooze op den voet en verloren hem niet +uit het oog. +</p> +<p>Op honderd passen verder ongeveer bleef Silas Toronthal eindelijk stilstaan. Hij was +op eene rots gesprongen, die loodrecht boven een afgrond hing, waarvan de zool eenige +honderd meter lager door de deininggolven der Middellandsche zee, die er donderend +tegen brak, gezweept werd. +</p> +<p>Wat wilde Silas Toronthal daar doen? Dat vroegen de twee vrienden zich met ontzetting +af. +</p> +<p>Was eene gedachte aan zelfmoord in dat ziekelijke brein opgekomen? Zou hij zich willen +van kant maken? +</p> +<p>Wilde hij, door in dien afgrond te springen, een einde aan zijn ellendig bestaan maken? +</p> +<p>„Duizend duivels!” riep Pescadospunt uit. „Dat zou onze geheele rekening in de war +sturen!” +</p> +<p>„Ik doe er evenveel duivels bij,” antwoordde Kaap Matifou. „Maar wat moeten die duivels? +Wat is er aan de hand?” +</p> +<p>„Wij moeten hem levend hebben! Kaap, wij moeten dien kerel levend aan dokter Antekirrt +overleveren.” +</p> +<p>„Dat ’s waar ook,” beaamde Kaap Matifou beteuterd. „Drommels ja, dat is waar ook!” +</p> +<p>„Grijp hem,” riep Pescadospunt, „en houd hem goed vast! Grijp hem, maar verworg hem +niet!” +</p> +<p>Maar nauwelijks hadden beiden ongeveer twintig passen afgelegd, toen zij een man ter +rechterzijde van het pad zagen verschijnen. Deze gleed als het ware langs de helling +tusschen mastiek- en mirten-struiken door en sloop blijkbaar naar de rots, waarop +Silas Toronthal zich bevond. Het was alsof een verscheurend gedierte naderde. +</p> +<p>Dat was Sarcany. De beide acrobaten herkenden hem dadelijk. Men <span class="corr" id="xd32e1784" title="Niet in bron">kon </span>zich trouwens daarin niet vergissen. +<span class="pageNum" id="pb97">[<a href="#pb97">97</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p097width"><img src="images/p097.jpg" alt="Waar Kaap Matifou, vanuit zee gezien, zich voordeed als een mythologische Proteus. (Bladz. 100.)" width="499" height="720"><p class="figureHead">Waar Kaap Matifou, vanuit zee gezien, zich voordeed als een mythologische Proteus. +(<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb100" class="pageref">100</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb98">[<a href="#pb98">98</a>]</span></p> +<p>„Drommels!” mompelde Pescadospunt tusschen de tanden. „Daar is die andere nu ook!” +</p> +<p>„Wie is er nu weer?” vroeg de reus, die eensklaps stil bleef staan. „Zeg, wie is er +nu weer?” +</p> +<p>„Het is niet onmogelijk, dat die schurk zijn makker een handje wil helpen, dat hij +hem een duwtje wil geven, om hem van deze wereld naar de andere te zenden.…” +</p> +<p>„Dat is zelfs zeer waarschijnlijk.… Dat bespaart ons de moeite, dunkt me.” +</p> +<p>„Welnu, Kaap Matifou, gij den eenen en ik den anderen. Dan hebben wij ze beiden.” +</p> +<p>Maar Sarcany was stil blijven staan.… Hij had iets gehoord … en wilde niet herkend +worden.… +</p> +<p>Plotseling ontsnapte een ijselijke vloek aan zijne lippen. Daarna ijlde hij rechts +af en verdween, alvorens Pescadospunt hem had kunnen bereiken, te midden van het struikgewas. +</p> +<p>Toen Silas Toronthal een oogenblik later in den afgrond wilde springen, werd hij door +Kaap Matifou gegrepen en op den weg teruggebracht. +</p> +<p>„Laat mij<span class="corr" id="xd32e1810" title="Bron: !”...">!…”</span> riep hij. „Laat mij!… Wat moet gij van mij hebben?… Wilt gij geld?… Ik heb het niet.” +</p> +<p>„Wij zouden u een misstap laten doen, die u het leven zou kunnen kosten, mijnheer +Toronthal,” antwoordde Pescadospunt. „Dat nooit!” +</p> +<p>„Dat nooit!” herhaalde Kaap Matifou. „Geloof ons, inderdaad, dat nooit!” +</p> +<p>De slimme Pescadospunt was op dit voorval, hetwelk zijne instructiën niet voorzien +konden, natuurlijk niet voorbereid geweest. Maar al was Sarcany ook al ontsnapt, zoo +was toch Silas Toronthal in den val, en er bleef thans slechts over, om hem naar Antekirrta +over te voeren, alwaar hij met al de eerbetuigingen, die hem rechtens toekwamen, zoude +ontvangen worden. Dat was de eindbeslissing, waartoe onze beide akrobaten besloten. +</p> +<p>„Wilt ge u tegen verminderden prijs met den vervoer van mijnheer belasten?” vroeg +Pescadospunt aan Kaap Matifou. +</p> +<p>„Volgaarne,” antwoordde deze. „Hij zal het bij mij goed hebben. Hij zal niets te betalen +hebben en daarentegen goed eten en drinken krijgen.” +</p> +<p>Silas Toronthal had zelfs geen besef meer van hetgeen met hem voorviel, en kon dan +ook geen weerstand bieden. Pescadospunt stapte vooruit en daalde langs een steil voetpad, +dat langs een afgrond naar het strand leidde. Hij werd onmiddellijk door Kaap Matifou +gevolgd, die het bewustelooze lichaam van den bankier nu eens voortsleepte, dan weer +eens op zijne schouders torschte, zoo als hij met een stout kind zoude gedaan hebben. +<span class="pageNum" id="pb99">[<a href="#pb99">99</a>]</span></p> +<p>Die afdaling was uiterst moeielijk, en inderdaad, zonder de buitengewone behendigheid +van Pescadospunt, en zonder de buitengewone lichaamskracht van Kaap Matifou, zoude +een ongeluk onvermijdelijk gebeurd zijn, en zouden twee van die drie mannen naar beneden +gestort zijn, waar zij een oogenblikkelijken dood zouden gevonden hebben. +</p> +<p>Eindelijk evenwel bereikten zij, na zeker twintig malen hun leven gewaagd te hebben, +de laatste rotslagen, die met de oppervlakte der zee gelijk waren. Daar bestond de +kuststrook uit eene aaneenschakeling van kleine inhammen, die grillig in de rotswanden +ingesneden waren. De wanden dier kleine baaien waren steil en hoog en hadden eene +roode kleur, afkomstig van ijzerverbindingen, waaruit het gesteente bestond, maar +waardoor zij aan de golfjes van de branding eene akelige bloedkleur verleenden. +</p> +<p>De dag begon juist aan te breken, toen Pescadospunt eene schuilplaats in een van die +uithollingen van den oever ontdekte, die voorzeker door een der geologische beroeringen +in vroegere eeuwen gevormd was. Daarin werd Silas Toronthal op den oever neergelegd, +om onder bewaking van Kaap Matifou een poos te verwijlen. +</p> +<p>Toen deze den bankier, die er niets van scheen te bemerken en zich ook niet verontrustte, +daarheen gebracht had, zei Pescadospunt tot Kaap Matifou: +</p> +<p>„Ge blijft bij hem, niet waar, Kaap? Luister als je blieft goed naar mij”. +</p> +<p>„Ja, ik luister. Ik zal bij hem blijven, zoolang als ge wilt, Pescadospunt.” +</p> +<p>„Ook al blijf ik twaalf uren weg? Dat is lang, niet waar, Kaap Matifou?” +</p> +<p>„Zeker.… Maar, wees gerust, ik zal bij hem blijven. Als ik dat beloof, gebeurt het +ook.” +</p> +<p>„Zonder te eten?”… +</p> +<p>„Drommels, zonder eten?… Maar alles wel beschouwd, wat zal dat er toe doen?” +</p> +<p>„Zoo zonder ontbijt?” +</p> +<p>„Bah, als ik hedenochtend niet ontbijt”, antwoordde de reus, „zal ik van avond bij +het diner mijn schade inhalen. Ik zal dan voor twee eten.” +</p> +<p>„En als gij niet dineert, Kaap Matifou? Hoort ge, dat wordt ernstiger!” +</p> +<p>„Bah!… Dan zal ik voor vier soupeeren”, antwoordde de edele kerel kalm en gelaten. +</p> +<p>Kaap Matifou nam toen zoodanig plaats op een rots, dat hij zijn gevangene geen seconde +uit het oog verloor. Pescadospunt volgde van zijn kant den zeeoever van baai tot baai +en richtte zijn schreden naar den kant van Monaco. Het was geen gemakkelijke weg, +die hier <span class="pageNum" id="pb100">[<a href="#pb100">100</a>]</span>over dat rotsachtig strand met zijne scherpe punten te volgen was. +</p> +<p>Pescadospunt zou evenwel zoo langen tijd niet behoeven weg te blijven, als hij eerst +berekend had. In minder dan twee uren had hij de <i>Elektriek</i> opgespoord. Deze lag ten anker in een van die eenzame kreken, die door een aaneenschakeling +van rotsen tegen de deininggolven uit volle zee beveiligd waren. Een uur later kwam +het vlugge vaartuig voor de monding der smalle baai aan, waar Kaap Matifou, van uit +zee gezien, zich voordeed als een mythologische Proteus, die de kudden van Neptunus +weidde. Hij was van de plaats niet afgeweest en had den bankier niet uit het oog verloren. +</p> +<p>Het duurde niet lang, of Silas Toronthal en Kaap Matifou waren aan boord ingescheept. +Men had daarbij noch kustbewakers, noch ambtenaren van de in- en uitgaande rechten, +noch zelfs kustvisschers ontwaard. Zoodra de inscheping volbracht was, sloeg de <i>Elektriek</i> met volle kracht vooruit, verliet de golf van Genua, stevende de Tyrrheensche zee +in en richtte den boeg naar het eiland Antekirrta in de Syrtische zee. +</p> +</div> +</div> +<div id="ch5" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4109">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">V.</h2> +<h2 class="main">Aan Gods goede zorgen overgelaten.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Dat het ons thans vergund zij een algemeen overzicht van de volkplanting te Antekirrta +te leveren. +</p> +<p>Silas Toronthal en Carpena waren thans in de macht van dokter Antekirrt of beter van +graaf Mathias Sandorf, en deze wachtte slechts op een gunstige gelegenheid, om het +spoor van Sarcany te vervolgen. Aan den anderen kant beijverden zijne zaakgelastigden +zich om te ontdekken, waar mevrouw Bathory zich ophield. Tot nu toe was hun dat slecht +gelukt. Sedert zijne moeder, in gezelschap van den ouden Borik, die haar eenige steun +was, spoorloos verdwenen was, had eene ware wanhoop, die zich ieder uur, iedere minuut +deed gevoelen, zich van Piet Bathory meester gemaakt. Zichtbaar leed hij daaronder. +Het zou dan ook voor dokter Antekirrt een groot geluk geweest zijn, wanneer hij eenige +verzachting aan dat hart, hetwelk tweemaal gebroken was, had kunnen schenken. Wanneer +de jonge man toch van zijne moeder sprak, dan voelde de dokter <span class="pageNum" id="pb101">[<a href="#pb101">101</a>]</span>dat hij dan aan Sava Toronthal dacht, hoewel die naam in hunne gesprekken nimmer uitgesproken +werd. +</p> +<p>In het stedeke, dat de hoofdplaats van het eiland Antekirrta uitmaakte, bewoonde Maria +Ferrato niet verre van het stadhuis een der fraaiste woningen van Artenak. De dankbaarheid +van dokter Antekirrt had daarin alle voorwerpen vereenigd, die de meeste gemakken +aanbieden en het leven kunnen veraangenamen. Haar broeder woonde daar bij haar, wanneer +hij niet op zee was, of wanneer hij niet met den een of anderen transportdienst of +eenig opzicht belast was. Dan ging er geen dag voorbij, zonder dat die twee jonge +lieden een bezoek bij dokter Antekirrt aflegden, of dat deze hen opzocht. Zijne toegenegenheid +voor de kinderen van den visscher van Rovigno vermeerderde aanmerkelijk, naarmate +hij hen beter leerde kennen. Dat was natuurlijk, want beiden bezaten eene edele geaardheid. +</p> +<p>„Hoe gelukkig zouden wij zijn,” herhaalde Maria meermalen, „wanneer Piet het ook kon +wezen.” +</p> +<p>„Ja zeker,” zuchtte Luigi, „maar dat kan eerst, wanneer hij zijne moeder weergevonden +zal hebben. Daaromtrent, Maria, heb ik nog niet alle hoop opgegeven. Met de middelen, +waarover dokter <span class="corr" id="xd32e1862" title="Bron: Antekirtt">Antekirrt</span> te beschikken heeft, moet den een of anderen dag het oord ontdekt worden, waarheen +Borik bij het verlaten van Ragusa mevrouw Bathory vervoerd heeft.” +</p> +<p>„Die hoop koester ik ook, Luigi, maar …” +</p> +<p>Hier zweeg het meisje als ware zij beschroomd. +</p> +<p>„Maar, wat? Nu, spreek op, zusjelief. Wat wildet gij mij zeggen, Maria?” +</p> +<p>„Zou Piet geheel getroost wezen, wanneer hij alleen zijne moeder weer gevonden had?…” +</p> +<p>„Mij dunkt van neen.” +</p> +<p>„Waarom niet, Luigi? Mij dunkt, dat hem dat al zeer gelukkig moest maken.” +</p> +<p>„Omdat het niet mogelijk is, Maria, dat Sava Toronthal ooit zijne vrouw wordt.” +</p> +<p>„Luigi,” antwoordde Maria, „wat den mensch onmogelijk toeschijnt, is dat onmogelijk +voor God?” +</p> +<p>Toen Piet aan Luigi de verzekering had gegeven, dat zij beide broeders voor elkander +zouden zijn, kende hij Maria Ferrato nog niet en kon hij dus nog niet weten, welke +teedere, toegenegene en liefderijke zuster hij in haar zoude aantreffen! Toen hij +dan ook gelegenheid had gehad, haar naar eisch te kunnen waardeeren, aarzelde hij +geen oogenblik, om haar zijne smarten en zijne droefheden toe te vertrouwen. Dat verlichtte +hem een weinig, wanneer zij te zamen praatten. Wat hij aan dokter Antekirrt niet had +willen zeggen, wat hij zich zelven verbood hem mede te deelen, dat vertrouwde <span class="pageNum" id="pb102">[<a href="#pb102">102</a>]</span>hij Maria toe. Hij vond in haar een liefhebbend hart, dat voor het medelijden geheel +en al geopend was, een hart, dat hem begreep, dat hem troostte; hij vond in haar een +vertrouwvolle ziel, die de wanhoop niet kende. Wanneer Piet Bathory buitengewoon veel +leed, wanneer zijn hart ten boorden toe overvuld was, wanneer zijne smart hem dreigde +te overweldigen, dan ijlde hij naar haar, en wie weet hoe menigmaal Maria er in slaagde, +hem troost en vertrouwen in de toekomst in te boezemen. +</p> +<p>Intusschen bevond zich thans een man in de kasematten van <span class="corr" id="xd32e1880" title="Bron: Antekirrtta">Antekirrta</span>, die weten moest, waar Sava Toronthal zich bevond, of ook zij nog steeds in de macht +van Sarcany was. Dat was hij, die haar voor zijne dochter had laten doorgaan, dat +was de bankier Silas Toronthal. Maar uit eerbied voor de nagedachtenis van haren vader, +zou hij nimmer gepoogd hebben, hem over dit onderwerp aan het praten te krijgen. +</p> +<p>Silas Toronthal bevond zich daarenboven sedert zijne gevangenneming in een zoodanigen +geestestoestand, in een zoodanige lichamelijke en zedelijke neerslachtigheid, dat +hij niets zou hebben kunnen mededeelen, al had zijn eigen belang gevergd, dat hij +zulks deed. Maar hij had integendeel in het geheel geen belang er bij om mede te deelen, +wat hij van Sava wist, omdat hij onkundig was dat hij de gevangene van dokter Antekirrt +was, ook dat Piet Bathory niet dood maar levend op het eiland <span class="corr" id="xd32e1885" title="Bron: Antekirrtta">Antekirrta</span> aanwezig was, een eiland waarvan hij den naam zelfs niet kende, en dus nog veel minder +wist, waar dat ergens ter wereld gelegen was. +</p> +<p>Inderdaad, slechts God, zooals Maria Ferrato zeide, kon dien toestand ontwikkelen. +</p> +<p>De werkelijke staat der kleine volkplanting zou slechts onvolkomen in het licht gesteld +zijn, wanneer vergeten werd melding te maken van Pescadospunt en van Kaap Matifou. +Die behoorden toch in het kader van het personeel van het eiland <span class="corr" id="xd32e1891" title="Bron: Antekirrtta">Antekirrta</span> te huis. Die twee behoorden tot de notabelen van de kleine volkplanting, en dat verdienden +zij ook. +</p> +<p>Hoewel het Sarcany gelukt was te ontsnappen, hoewel men zelfs zijn spoor bijster geraakt +was, zoo was de gevangenneming van Silas Toronthal zoo belangrijk, dat de dankbetuigingen +van dokter Antekirrt en van Piet Bathory aan Pescadospunt niet ontbraken. Geheel aan +zijn eigen gedachtenloop overgelaten, had die brave kerel juist gedaan, wat in de +gegeven omstandigheden moest verricht worden. Niemand had het kunnen verbeteren. Daar +nu dokter Antekirrt zich tevreden betoonde, zou het den beiden vrienden niet gepast +hebben, het ook niet te zijn. Zij hadden derhalve hunne lieve en fraaie woning weer +betrokken, in afwachting dat men andermaal hunne diensten noodig zoude hebben. Hunne +vurigste hoop was, <span class="pageNum" id="pb103">[<a href="#pb103">103</a>]</span><span class="pageNum" id="pb104">[<a href="#pb104">104</a>]</span>dat zij meermalen voor de goede zaak nuttig zouden kunnen zijn. +</p> +<p></p> +<div class="figure p103width"><img src="images/p103.jpg" alt="Daarom kregen de Elektrieks bevel om in de buurt der Syrtische zee te kruisen. (Bladz. 112)." width="508" height="720"><p class="figureHead">Daarom kregen de <i>Elektrieks</i> bevel om in de buurt der Syrtische zee te kruisen. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb112" class="pageref">112</a>).</p> +</div><p> +</p> +<p>Pescadospunt en Kaap Matifou hadden dadelijk na hunne aankomst te Antekirrta, een +bezoek afgelegd bij Maria en Luigi Ferrato, daarna hadden zij hunne opwachting gemaakt +bij eenigen der notabelen van Artenak. Overal werden zij uitstekend ontvangen; want +zij hadden zich bij iedereen bemind weten te maken. Men had dan Kaap Matifou bij die +plechtige gelegenheden moeten zien. Hij schitterde dan inderdaad, hoewel hij zich +een weinig verlegen met zijn kolossalen omvang betoonde, waarmede hij alleen een zaal +vulde. +</p> +<p>„Ik ben evenwel dun,” merkte Pescadospunt op, „dat maakt evenwicht, en herstelt de +ongelijkheid.” +</p> +<p>Wat dien kleinen behendigen akrobaat aangaat, hij was de vreugde van de geheele volkplanting, +die hij met zijne vroolijke geaardheid verlevendigde. Hij stelde zijne schranderheid +en behendigheid ten dienste van allen. O! als hij de zaken naar het algemeen welbehagen +mocht regelen, welk program van vermakelijkheden zou hij dan niet zoowel voor de stad +als voor de omstreken ontwerpen. Ja, als het moest, dan zou hij, Pescadospunt en Kaap +Matifou geen oogenblik aarzelen, om hun beroep van kunstenmakers te hervatten, ten +einde de Antekirrtsche bevolking in opgetogenheid te brengen. +</p> +<p>In afwachting dat die fraaie dag zoude aanbreken, hielden Pescadospunt en Kaap Matifou +zich onledig met hun tuin, die door prachtige boomen beschaduwd was, te verfraaien, +alsook hunne villa, die waarlijk onder de bloemen bedolven scheen. Bij die werken +aan de kleine havenkom verleenden zij krachtige en nuttige hulp. Wanneer men Kaap +Matifou kolossale rotsbrokken zag loswringen en vervoeren, dan moest betuigd worden, +dat onze Provençaalsche <span class="corr" id="xd32e1918" title="Bron: Herkules">Hercules</span> niets van zijne krachten verloren had. +</p> +<p>Slaagden de lasthebbers van dokter Antekirrt niet in hunne pogingen om mevrouw Bathory +op te sporen, anderen, die Sarcany opzochten, waren niet gelukkiger. Geen hunner had +kunnen ontdekken, waar die ellendeling een schuilplaats had gevonden, nadat hij Monte +Carlo verlaten had. +</p> +<p>Kende Silas Toronthal het geheim van die schuilplaats? Dat was op zijn minst genomen +aan twijfel onderhevig, wanneer men de omstandigheden in aanmerking neemt, waaronder +die twee op den weg naar Nizza van elkander gescheiden waren. Daarenboven, al was +de bankier met de verblijfplaats van zijn medeplichtige bekend, dan was het nog de +vraag, of hij die zou willen aanwijzen. Het meest waarschijnlijke was dat hij zou +weigeren. +</p> +<p>Dokter Antekirrt wachtte dan ook uiterst ongeduldig het tijdstip <span class="pageNum" id="pb105">[<a href="#pb105">105</a>]</span>af, dat Silas Toronthal in staat zoude zijn te kunnen antwoorden, om alsdan de proef +te nemen. +</p> +<p>Het was in een fortje, dat bij den noordwestelijken hoek aangelegd was, dat Silas +Toronthal en Carpena ieder in eene cel opgesloten waren, waarin zij hoegenaamd niemand +te zien kregen. Zij kenden elkander niet anders dan van naam; want de bankier had +zich nimmer met de zaken van Sarcany op Sicilië ingelaten. Er was dan ook een streng +bevel uitgevaardigd, namelijk: dat men hen zelfs niet mocht laten gissen, dat zij +te zamen dat fortje bewoonden. Zij waren in twee <span class="corr" id="xd32e1929" title="Bron: gekasematteerde">gekazematteerde</span> vertrekken opgesloten, die van elkander verwijderd lagen en die zij slechts verlieten, +om een poos op afzonderlijke pleintjes lucht te scheppen. Zij werden bewaakt door +twee sergeanten van de Antekirrtsche militie, van welker trouw dokter Antekirrt verzekerd +was. Het was dan ook onmogelijk, dat de twee gevangenen gemeenschap met elkander konden +hebben, of dat zij afspraken met elkander hadden kunnen houden. +</p> +<p>Ook was geen onbescheidenheid te vreezen. Op alle vragen, die Silas Toronthal en Carpena +tot hunne bewakers richtten omtrent de plaats hunner gevangenschap, hadden zij nimmer +antwoord ontvangen. Niets kon hen dus doen vooronderstellen, dat zij in de macht van +dien geheimzinnigen dokter Antekirrt geraakt waren, dien de bankier kende, omdat hij +hem te Ragusa verscheidene malen ontmoet had, en voor wien hij een instinctmatigen +angst had voelen ontgloren. +</p> +<p>De eenige en voortdurende gedachte van den dokter was thans, om Sarcany uit te vinden, +om hem te kunnen bemachtigen, zooals dat met zijne twee medeplichtigen reeds geschied +was. Toen Silas Toronthal dan ook tegen den 16<sup>n</sup> October zoover in beterschap toegenomen was, dat hij in staat was om de vragen te +kunnen beantwoorden, die hem gesteld zouden worden, besloot de dokter hem aan een +onderzoek te onderwerpen. +</p> +<p>Maar alvorens werd een raad belegd, bestaande uit dokter Antekirrt, uit Piet Bathory +en Luigi Ferrato, waarin ook Pescadospunt geroepen werd, wiens adviezen niet te versmaden +waren. +</p> +<p>Dokter Antekirrt bracht hen op de hoogte van zijne voornemens met betrekking tot de +gevangenen. +</p> +<p>„Wat denkt gij er van?” vroeg hij, toen hij daarmee geëindigd had. +</p> +<p>„Zou Silas Toronthal,” merkte Luigi Ferrato op, „bij het vernemen dat men verlangt +te weten, waar zich Sarcany ophoudt, niet gissen kunnen, dat men het er op toelegt +om ook zijn medeplichtige in handen te krijgen?” +</p> +<p>„Welnu,” vroeg de dokter, „welk bezwaar zou daarin gelegen zijn, nu hij ons toch niet +ontsnappen kan?” +</p> +<p>„Toch meen ik, dat er een is, heer dokter,” antwoordde Luigi. +<span class="pageNum" id="pb106">[<a href="#pb106">106</a>]</span></p> +<p>„Silas Toronthal kan meenen, dat het in zijn belang is, om niets te zeggen, wat ten +nadeele van Sarcany kan uitgelegd worden. Dat zou hem den mond kunnen snoeren.” +</p> +<p>„Maar waarom?” vroeg dokter Antekirrt. „Welk belang zou hij kunnen hebben, om niets +te zeggen?” +</p> +<p>„Ja, waarom?” herhaalde Piet Bathory. „Welk belang?… Waarlijk, ik kan aan mijn gedachte +geen vorm geven.” +</p> +<p>„Omdat hij zich zelven daarmede kan benadeelen.” antwoordde Luigi. „Mij dunkt dat +dat eene reden is.” +</p> +<p>„Mag ik mij eene bemerking veroorloven?” vroeg Pescadospunt, die zich uit bescheidenheid +een weinig ter zijde hield. +</p> +<p>„Voorzeker, mijn vriend,” antwoordde de dokter. „Wat wildet gij ons zeggen?” +</p> +<p>„Heeren,” hernam Pescadospunt, „ga ik af op de omstandigheden, waaronder die twee +boezemvrienden afscheid van elkander genomen hebben, dan meen ik het er voor te moeten +houden, dat zij elkander niet meer te ontzien hebben. De bankier Silas Toronthal moet +Sarcany, die hem tot den bedelstaf bracht, uit den grond van zijn hart haten. Wanneer +onze gevangene dus weet, waar zijn medeplichtige zich thans bevindt, dan zal hij geen +oogenblik aarzelen,—zoo denk ik ten minste,—om dat mede te deelen. Vertelt hij niets, +dan is dat volgens mij het bewijs, dat hij niets weet, dus dat hij niets te zeggen +heeft.” +</p> +<p>Die redeneering was niet van juistheid ontbloot. Het was meer dan waarschijnlijk dat +wanneer de bankier Silas Toronthal met de plaats bekend was, waarheen Sarcany gevlucht +kon zijn en waar hij zich zou kunnen ophouden, hij zich niet verplicht zoude rekenen +geheimhouding te betrachten, vooral wanneer zijn eigen belang mede zoude brengen om +haar te verbreken. +</p> +<p>„Wij zullen heden nog vernemen, waaraan wij ons te houden hebben,” antwoordde de dokter, +„en ik zal zien wat mij verder te doen staat, wanneer Silas Toronthal niets weet of +niets wil mededeelen. Maar, daar hij nog onkundig moet blijven, dat hij in de macht +van dokter Antekirrt is, daar hij evenzeer nog niet mag weten, dat Piet Bathory in +leven is, zoo zal Luigi Ferrato de taak op zich willen nemen, om hem te ondervragen.” +</p> +<p>„Ik stel mij geheel tot uwen dienst, heer dokter,” antwoordde de jonge zeeman. +</p> +<p>Luigi begaf zich ten gevolge van dit gesprek naar het fortje, alwaar hem toegang verleend +werd tot de kasemat, die Silas Toronthal tot gevangenis diende. +</p> +<p>De bankier was op dat oogenblik in een hoek bij eene tafel gezeten. Hij had juist +zijn bed verlaten. Naar zijn uiterlijk te oordeelen, was zijn gemoedstoestand veel +verbeterd. Hij hield zich toen <span class="pageNum" id="pb107">[<a href="#pb107">107</a>]</span>niet met de gedachte bezig, dat hij zijn vermogen verloren had<span class="corr" id="xd32e1963" title="Bron: , hij">. Hij</span> dacht zelfs niet aan Sarcany. Er was iets wat hem bovenmate verontrustte, en dat +was de zucht om te weten de reden waarom, en de plaats waar hij opgesloten was, en +wie toch wel de machtige persoon kon zijn, die er belang bij kon hebben, zich van +zijn persoon te verzekeren. Dat was het wat hem bezig hield, maar waaromtrent hij +geen oplossing kon vinden. Zoo veel was zeker, dat hij begreep alles te vreezen te +hebben. +</p> +<p>Toen hij Luigi Ferrato zijne cel zag binnentreden, stond hij op; maar op een teeken +van dezen ging hij weder onmiddellijk zitten. Het onderhoud, dat plaats had, was slechts +van korten duur en ziehier de vragen, die hem gesteld werden: +</p> +<p>„Gij zijt Silas Toronthal, voorheen te Triëst en laatstelijk te Ragusa woonachtig, +niet waar?” +</p> +<p>„Op die vraag heb ik niet te antwoorden. Zij die mij gevangen hebben, moeten weten +wie ik ben, dunkt mij.” +</p> +<p>„Dat weten zij. Wees daaromtrent onbekommerd, heer Toronthal! Op zijn tijd zult gij +alles te weten komen.” +</p> +<p>„Maar wie zijn zij, als ik u bidden mag? Zijn het machtige mannen? Dat zou ik wel +willen weten.” +</p> +<p>„Dat zult gij later vernemen. Niet te nieuwsgierig, heer bankier. Dat is eene ongepaste +ondeugd hier.” +</p> +<p>„En wie zijt gij?” +</p> +<p>„Alweer te nieuwsgierig. Maar ik wil daarop wel antwoorden, dat ik een man ben, die +<span class="corr" id="xd32e1976" title="Bron: in">de</span> opdracht heeft u te ondervragen.” +</p> +<p>„Opdracht van wien? Gij spreekt steeds in onbegrijpelijke raadselen.” +</p> +<p>„Van hem, wien gij rekening en verantwoording verschuldigd zijt, die recht over leven +en dood over u heeft.” +</p> +<p>„Maar nogmaals, wie is dat? Gij zoudt mij inderdaad beangst kunnen maken.” +</p> +<p>„Dat is niet aan mij om het u te zeggen. Misschien zal hij het u later zelf zeggen.” +</p> +<p>„Welnu, in dat geval weiger ik te antwoorden. Vertrouwen tegenover vertrouwen.” +</p> +<p>„Zoo als ge verkiest! Ge waart te Monte Carlo in gezelschap van een man, dien gij +sedert lang kent en die u, sedert gij van Ragusa vertrokken zijt, niet verlaten heeft. +Die man is van Tripolitaansche afkomst en heet Sarcany. Hij is ontsnapt op het oogenblik, +dat gij op den weg naar Nizza in hechtenis genomen <span class="corr" id="xd32e1986" title="Bron: werdt">werd</span>. Ziehier nu wat mij opgedragen is u te vragen: Weet gij waar die man zich thans bevindt +en zoo ja, zijt gij genegen dat mede te deelen?” +</p> +<p>Silas Toronthal wachtte zich er wel voor om te antwoorden. Wanneer men verlangde om +te weten waar Sarcany zich bevond, dan was daarvan klaarblijkelijk het doel om zich +van zijn persoon <span class="pageNum" id="pb108">[<a href="#pb108">108</a>]</span>meester te maken, zooals men met hem gedaan had. En waarom wilde men dat doen? Had +dat betrekking op gebeurtenissen van het verleden, waarin zij beiden gezamenlijk de +hand hadden gehad? Stond dat in verband met de kuiperijen, die zij zich ter zake van +de Triëster samenzwering veroorloofd hadden? Maar hoe zouden die feiten bekend geraakt +zijn? En wie kon er belang bij hebben, om als wreker van graaf Mathias Sandorf en +van zijne twee vrienden, die reeds sedert vijftien jaren overleden waren, op te treden? +Dat alles zweefde den ellendeling in een ondeelbaar oogenblik voor den geest. +</p> +<p>Dat waren de vragen, die Silas Toronthal zich in de eerste plaats stelde. Hij begreep +al spoedig, dat hij zich niet in handen van een wettig ingestelde rechtbank bevond, +wier macht zich over hem en zijn medeplichtige dreigde uit te strekken. Dat moest +hem evenwel nog ongeruster maken. Hoewel het voor hem niet twijfelachtig was, dat +Sarcany eene schuilplaats te Tetuan in het huis van de oude Namir gezocht had, waar +de laatste inzet van de partij, die hij speelde, zelfs binnen een zeer begrensd tijdvak +moest gewonnen worden, besloot hij dadelijk zich niets daarvan te laten ontvallen. +Wanneer later zijn belang mocht medebrengen om openhartig te zijn, welnu, dan zou +hij spreken; maar totdat hem dat gebleken zoude zijn, zou hij zeer gesloten spel spelen. +Na hem een kort oogenblik van beraad gelaten te hebben, vervolgde Luigi: +</p> +<p>„Welnu …?<span id="xd32e1997"></span> Zijt gij van zins te spreken? Of weigert gij?” +</p> +<p>„Ik zou u kunnen antwoorden,” hernam Silas Toronthal, „dat ik weet waar die Sarcany, +waarvan gij spreekt, zich ophoudt, dat ik het evenwel niet wil zeggen. Maar inderdaad, +ik weet het niet.” +</p> +<p>„Is dat uw eenig antwoord, Silas Toronthal?” vroeg Luigi Ferrato zeer ernstig. +</p> +<p>„Ja, het eenige en het waarachtige. Ge behoeft mij niet te gelooven, als gij niet +wilt. Toch zult gij geen ander antwoord erlangen.” +</p> +<p>„Bedenk u wel.… Uw stilzwijgen zou u kunnen berouwen, heer bankier.” +</p> +<p>Silas Toronthal trok de schouders op. Hij was thans vast besloten. Hij wilde en zou +niet spreken. +</p> +<p>Luigi Ferrato verliet hem toen en deelde dokter Antekirrt den uitslag van dat onderhoud +mede. Ofschoon het antwoord van den bankier, alles wel beschouwd, niet onaanneembaar +was, was men wel verplicht zich er mede te vergenoegen. Er bleef dus niets anders +te doen over om de schuilplaats van Sarcany te ontdekken, dan de nasporingen ijverig +voort te zetten, ja, te verdubbelen en daartoe noch moeite noch geld te sparen. +</p> +<div class="figure p109width"><img src="images/p109.jpg" alt="Dat plan werd dadelijk ten uitvoer gelegd. (Bladz. 114.)" width="502" height="720"><p class="figureHead">Dat plan werd dadelijk ten uitvoer gelegd. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb114" class="pageref">114</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Maar terwijl intusschen gewacht werd, dat de een of andere tijding <span class="pageNum" id="pb109">[<a href="#pb109">109</a>]</span><span class="pageNum" id="pb110">[<a href="#pb110">110</a>]</span>aanleiding kon geven om de vervolging te hervatten, moest dokter Antekirrt zich met +andere kwestiën bezig houden, die ernstig waren en waarbij de veiligheid van het eiland +Antekirrta zeer betrokken was. Die kwestiën zouden weldra uitsluitend beslag op zijne +aandacht leggen. +</p> +<p>Hij had geheime berichten uit de Cyrenaïsche provinciën ontvangen. +</p> +<p>Cyrenaïca, in het Grieksch Kyrenaikeh, was in den voortijd een belangrijk Noord-Afrikaansch +landschap, door Grieken gesticht en bewoond, en op de hoogvlakte Barca gelegen. +</p> +<p>De Grieksche volkplanting werd er omstreeks het jaar 631 vóór de geboorte van Christus +op bevel van het orakel van Delphi, door inwoners van het eiland Thera en doof eenige +Spartanen onder aanvoering van Battus gesticht. +</p> +<p>Het landschap ontleende zijn naam aan de stad Cyrene, terwijl er voorts nog vier andere +Grieksche steden verrezen, weshalve dat gewest ook wel Pentapolis (vijfstad) genoemd +werd. De nakomelingen van Battus hadden er als vorsten een onbeperkt gezag, en onder +Acceulaus III verviel het aan de Perzen. +</p> +<p>Omtrent het jaar 440 vóór Christus, werd er de republikeinsche regeeringsvorm ingevoerd, +terwijl handel, scheepvaart, nijverheid, kunsten en wetenschappen er toen buitengewoon +bloeiden. Weldra ontstond er echter verdeeldheid, en tyrannen maakten zich meester +van de heerschappij. +</p> +<p>Na den dood van Alexander de Groote werd het veroverd door Ptolomeus III Psycon, die +het in 96 vóór Christus aan de Romeinen naliet, welke het eerst onafhankelijk verklaarden, +maar het 30 jaren later met het eiland Creta tot een Romeinsch wingewest vereenigden. +Later werd Cyrenaïca door Barbaarsche horden uit de binnenlanden van Afrika geteisterd, +en in de VII<sup>de</sup> eeuw onzer jaartelling voltooiden de Saraceenen het werk der verwoesting. +</p> +<p>De grond leverde in de dagen der oudheid een overvloed van kostelijke vruchten op. +</p> +<p>Het land was vóór de geboorte van Christus de zetel der Cyrenaïsche wijsbegeerte, +wier aanhangers ook Hedonici genoemd werden, omdat zij vrijelijk hunne hartstochten +en lusten opvolgden. Die wijsbegeerte stond tegenover die der Cynici, bloeide omstreeks +eene eeuw in en buiten Griekenland en werd door die der Epicuristen verdrongen. Zij +versmaadde alle bespiegeling en bepaalde zich tot het tastbare en zinnelijke, zoodat +zij tevens tot atheïsme verviel. +</p> +<p>Tot de meest beroemde volgelingen van <span class="corr" id="xd32e2036" title="Bron: Aristuppus">Aristippus</span> behoorden, behalve zijne dochter Areta, zijn kleinzoon Aristippus Metrodoctus, Antipater, +<span class="corr" id="xd32e2039" title="Bron: Annyceris">Anniceris</span>, Theodorus en Hesegius. +</p> +<p>Voorts was Cyrenaïca tot in de Vde eeuw na Christus de hoofdzetel der Gnostische wijsgeeren. +Het geheele gewest bevat een overgrooten schat van merkwaardige overblijfselen der +oudheid. +<span class="pageNum" id="pb111">[<a href="#pb111">111</a>]</span></p> +<p>De hoofdstad des lands was Cyrene, gelegen aan de waterbron Kyra, thans Aim-ej-Shedah +of Eeuwige bron. Zij lag op eene hoogvlakte, vier uren gaans van de kust, tusschen +twee bergtoppen, van welke de oostelijke waarschijnlijk de Akropolis of Citadel torschte. +Aan de noordelijke helling van den anderen ontsprong de reeds genoemde bron, waarbij +zich een tempel van Apollo verhief, en wat verder westwaarts was een schouwburg in +de rotsen uitgehouwen. Voorts blijkt het uit de trotsche bouwvallen, dat de stad weleer +in het bezit was van een groot aantal prachtige tempels en andere openbare gebouwen. +</p> +<p>Ook werd de wetenschap er ijverig beoefend; want zij was de vaderstad van <span class="corr" id="xd32e2048" title="Bron: Aristuppus">Aristippus</span>, Anniceris, en Carnéades, van den dichter Callimachus en van den geleerden Erasthothenes. +</p> +<p>De agenten, welke dokter Antekirrt in dat nabij gelegen land had, beveelden hem aan +om de omstreken van de golf van Sidra uiterst nauwkeurig te doen gadeslaan. Volgens +hen was het geduchte bondgenootschap der Senousisten bezig hare strijdkrachten op +de grenzen van Tripoli te zamen te trekken. Een algemeene beweging bracht de benden +langzamerhand al meer en meer in de nabijheid van het Syrtische kustland. +</p> +<p>Vlugge boden brachten voortdurend zendbrieven over van den Grootmeester naar de verschillende +zaouiyias van Noordelijk en Oostelijk Afrika. +</p> +<p>Vuur- en blanke wapens, uit het buitenland afkomstig, waren afgeleverd en door het +bondgenootschap in ontvangst genomen. Eindelijk, en dat was wel het meest gewichtige +van die tijdingen, was het blijkbaar dat eene aanzienlijke macht in het <span class="corr" id="xd32e2056" title="Bron: villayschap">villayetschap</span> van Ben Gaza, derhalve in de onmiddellijke nabijheid van het eiland Antekirrta bijeengetrokken +werd. Waarlijk, de toestand begon zich wel te ontwikkelen. +</p> +<p>Met het vooruitzicht op die gevaarlijke nabijheid, die weldra dreigend kon worden, +was dokter Antekirrt verplicht die maatregelen te treffen, welke hem de voorzichtigheid +gebood. +</p> +<p>Piet Bathory en Luigi Ferrato stonden hem gedurende de drie laatste weken van de maand +October volijverig bij die werkzaamheden ter zijde, en alle bewoners der volkplanting +brachten volgaarne alles bij, wat de weerbaarheid van het eiland kon verhoogen. +</p> +<p>Pescadospunt werd herhaaldelijk maar zoo geheim mogelijk naar de Cyrenaïsche kust +gezonden, om zich daar in betrekking met de agenten te stellen, en weldra had die +schrandere kleine kerel zich overtuigd, dat het gevaar, hetwelk het eiland Antekirrta +bedreigde, niet hersenschimmig, niet denkbeeldig genoemd mocht worden. +</p> +<p>De zeeschuimers toch van de provincie Ben Ghâzi, versterkt en aangevuld door eene +ware te wapen oproeping van de geaffilieerden <span class="pageNum" id="pb112">[<a href="#pb112">112</a>]</span>en bondgenooten der geheele kuststreek, hielden zich volijverig onledig met het uitrusten +van een krijgstocht, die het eiland Antekirrta tot doelwit had. +</p> +<p>Zou die tocht binnen betrekkelijk korten tijd ondernomen worden, of zou hij nog uitgesteld +worden? +</p> +<p>Daaromtrent was niets te vernemen. +</p> +<p>Toch kreeg men te weten, dat de hoofden der Senousisten zich nog in de zuidelijke +districten ophielden, waaruit men de gevolgtrekking mocht opmaken, dat geene belangrijke +operatiën in de eerste dagen ondernomen zouden worden. Die hoofden toch zouden haar +moeten besturen en aanvoeren. +</p> +<p>Daarom kregen de <i>Elektrieks</i> van Antekirrta bevel om in de buurt van de Syrtische zee te kruisen, zoowel om de +kuststrook van het Cyrenaïsche en van het Tripolitaansche gebied als de kust van geheel +het Tunische rijk tot aan Kaap Bon in het oog te houden. Voor zulke kleine vaartuigen +was dat een belangrijke dienst. Hunne bewonderenswaardige snelheid vergoedde evenwel +veel. +</p> +<p>De lezer weet dat de verdedigingswerken van het eiland Antekirrta nog niet volgens +de ontworpen plannen voltooid waren. Maar al mocht het ook niet mogelijk heeten om +dien arbeid ter gewenschter tijd te kunnen beëindigen, zoo had men zich toch beijverd +om den voorraad van levensmiddelen, munitiën en verdere krijgsbehoeften in de magazijnen +en arsenalen van Antekirrta zoo rijkelijk mogelijk aan te vullen. +</p> +<p>Het eiland Antekirrta, dat door een zeearm ter breedte van ongeveer twintig mijlen +van de Cyrenaïsche kust gescheiden was, zou geheel eenzaam in den Syrtischen zeeboezem +liggen, wanneer niet een klein eiland, algemeen bekend onder den naam van het Kencraf +eilandje, hetwelk een omtrek van ongeveer driehonderd meters bezat, in de nabijheid +van zijn zuidoostelijke punt gelegen ware. Volgens den gedachtegang van dokter Antekirrt, +zou dit eilandje later tot verbanningsoord moeten dienen, namelijk wanneer een der +kolonisten die straf ooit zoude verdienen en zij door de ingestelde rechtsmacht op +het hoofdeiland uitgesproken zoude worden, een geval dat zich gelukkig nog niet voorgedaan +had. Men had er evenwel bij wijze van voorzorg eenige barakken tot dat doeleinde opgericht. +</p> +<p>Maar in weerwil daarvan was het eilandje Kencraf niet versterkt en—het mocht niet +verbloemd worden—wanneer eene vijandelijke vloot een aanval op Antekirrta in het schild +voerde, dan stelde de ligging daarvan een daadwerkelijk gevaar voor de hoofdvestiging +daar. Want eene vijandelijke macht had niets anders te doen dan daar te ontschepen +en van dat eilandje eene degelijke operatie-basis te maken. Het bood alle gemakken +aan om er levensmiddelen en munitiën te debarkeeren men kon er eene batterij opwerpen +en derhalve <span class="pageNum" id="pb113">[<a href="#pb113">113</a>]</span><span class="pageNum" id="pb114">[<a href="#pb114">114</a>]</span>zou het een aanvaller een stevig steunpunt verschaffen. Het ware beter geweest, dat +het eilandje in het geheel niet bestond, vooral omdat de tijd ontbrak, om het behoorlijk +in staat van verdediging te stellen. +</p> +<div class="figure p113width"><img src="images/p113.jpg" alt="De kapel van den Heiligen Lodewijk, gebouwd op een heuvel van twee honderd voeten hoog. (Bladz. 123.)" width="507" height="720"><p class="figureHead">De kapel van den Heiligen Lodewijk, gebouwd op een heuvel van twee honderd voeten +hoog. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb123" class="pageref">123</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>De ligging van het eilandje Kencraf en de voordeelen, die een vijand er van trekken +kon, moesten dan ook dokter Antekirrt ongerust maken. Nadat hij alles rijpelijk overwogen +had, besloot hij het te vernietigen, maar die vernietiging tevens te doen dienen, +om de honderden zeeschuimers, die het wagen zouden er bezit van te nemen, om te brengen, +zonder er een van te laten ontsnappen. Hij dacht er zeer ernstig over na en kwam toen +tot een vrij goed uitgewerkt plan. +</p> +<p>Dat plan werd dadelijk ten uitvoer gelegd. Onmiddellijk werden loopgraven en mijngangen +aangelegd, die mijngangen werden behoorlijk geladen, zoodat weldra het geheele eilandje +Kencraf aan een grooten mijnoven gelijk was, die door een onderzeeschen geleiddraad +met het eiland Antekirrta in verbinding gebracht werd. Een zwakke electrische stroom +langs dien geleiddraad was voldoende, om eene uitbarsting te weeg te brengen, die +geen spoor van het eilandje aan de oppervlakte der zee zoude achterlaten. En waarlijk, +het was geen gewoon buskruit, ook geen schietkatoen, zelfs geen dynamiet, hetwelk +dokter Antekirrt zoude bezigen, om die vreeselijke ontploffing teweeg te brengen. +Neen, hij kende de samenstelling van een ontploffende stof, die kort geleden uitgevonden +werd, en welker verbrijzelende kracht zoo aanmerkelijk was, dat men van haar kon zeggen +dat zij in verhouding tot het dynamiet stond zooals deze laatste stof tot het gewone +buskruit van Barthold Schwarz. Zij was veel handelbaarder dan de nitroglycerine, ook +gemakkelijker vervoerbaar, daar zij slechts het bezigen van twee onafhankelijke vloeistoffen +behoefde, welker vermenging niet vroeger dan op het oogenblik van gebruik bewerkstelligd +moest worden. Die vloeistoffen bevroren niet, terwijl het dynamiet reeds bij vijf +of zes graden bevriest, en zij konden slechts ontploffen door het aanbrengen van een +geweldigen schok, zooals de aanvuring van een slaghoedje, met slagkwik gevuld, kan +teweeg brengen. Zooals men ziet, was dat een gemakkelijk en eenvoudig maar verschrikkelijk +middel. +</p> +<p>Hoe wordt dat verkregen? +</p> +<p>Eenvoudig door de inwerking van het zuivere en watervrije protoxyd van stikstof in +vloeibaren toestand op verschillende lichamen, rijk aan koolstof, zooals op minerale, +plantaardige, dierlijke oliën of andere vloeibare voortbrengselen van vetstoffen. +Die beide vochten, die afzonderlijk geheel onschuldig en in elkander oplosbaar zijn, +worden in zekere verhouding gemengd, zooals men water met wijn zou mengen, zonder +dat er gevaar bij de behandeling bestaat. <span class="pageNum" id="pb115">[<a href="#pb115">115</a>]</span>Zoo wordt de „panklastiet” vervaardigd, een woord dat: „alles verbrijzelend” beteekent, +een inderdaad juiste naam, want die nieuw verkregen vloeistof is in staat alles te +verbrijzelen, en overtreft in kracht verre alle overige bekende ontploffingsmiddelen. +</p> +<p>Dit scheikundig schrikmiddel werd dus in talrijke mijngangen onder de oppervlakte +van het maaiveld van het eilandje geladen. Met een onderzeeschen telegraafdraad stond +die lading in verbinding met het eiland Antekirrta. Langs dien draad zou de electrische +vonk voortspoeden naar de aanvuringen van slagkwik, waarvan iedere mijngang voorzien +was, en het kon niet missen, of de algemeene ontploffing zou alsdan onmiddellijk volgen. +Daar het evenwel zoude kunnen gebeuren, dat de draad door de eene of andere omstandigheid +onbruikbaar werd, zoo werden er nog twee uitgebracht, onafhankelijk van elkander, +en werden bovendien bij wijze van voorzorgsmaatregel nog andere electrische batterijen +op verschillende plekken van het eiland onder de oppervlakte van den bodem ingegraven +en door onderaardsche geleidingsdraden met de mijngangen verbonden. Het was voldoende +de plaatjes van een dier batterijen, die met de oppervlakte van den grond gelijk gelegd +waren, met den voet eventjes aan te raken, om den stroom af te sluiten, den benoodigden +schok op het slagkwik en zoo de ontploffing te veroorzaken. Het zou dus onmogelijk +genoemd worden, dat wanneer talrijke aanvallers op het eilandje Kencraf ontscheepten, +er een aan de totale vernietiging zoude ontsnappen. +</p> +<p>Die verschillende werkzaamheden waren in de eerste dagen van November tamelijk gevorderd, +toen er een ongeval plaats greep, dat dokter Antekirrt noodzaakte zijn eiland gedurende +eenige dagen te verlaten. +</p> +<p>In den ochtend van den 3<sup>den</sup> November kwam het stoomvaartuig, dat bestemd was om de steenkolen van Cardiff over +te voeren, in de haven van Antekirrta ten anker. Gedurende den overtocht was het door +slecht weder genoodzaakt geworden Gibraltar aan te doen. Daar vond de kapitein der +boot op het postkantoor een brief, die aan dokter Antekirrt gericht was. Die brief +was door de verschillende postdiensten her- en derwaarts gezonden geworden, zonder +dat hij den geadresseerde had kunnen bereiken. De menigvuldige postmerken op den omslag, +gaven daar de meest afdoende getuigenis van. +</p> +<p>Dokter Antekirrt nam dien brief in ontvangst, bekeek den omslag, die de postmerken +van Malta, Catania, Ragusa, Ceuta, Otranto, Malaga en Gibraltar droeg. +</p> +<p>Het adres, hetwelk een zwaar beverig schrift vertoonde, was klaarblijkelijk door iemand +ter neder gesteld, die de gewoonte niet meer had om de pen te voeren, wien het ook +misschien aan kracht ontbroken <span class="pageNum" id="pb116">[<a href="#pb116">116</a>]</span>had, om die weinige woorden ter neer te schrijven. De omslag voerde slechts één naam, +den naam van den dokter, met die roerende aanbeveling: +</p> +<blockquote> +<p class="first">„Aan dokter Antekirrt. +</p> +<p>„Aan Gods goede zorgen overgelaten.” +</p> +</blockquote><p> +</p> +<p>De dokter scheurde den omslag open, ontvouwde den brief, die op een vel papier geschreven +was, dat door den tijd reeds geel geworden was, en las het navolgende: +</p> +<blockquote> +<p class="first">„Heer dokter! +</p> +<p>„Dat God u dezen brief toch in handen voere!… Ik ben reeds zeer bejaard!… Ik kan sterven.… +Dan zal zij alleen op de wereld zijn!… Och, heb medelijden met de laatste dagen van +mevrouw Bathory!… Zij is gedurende haar geheele leven zoo zeer beproefd geweest!… +Kom haar te hulp! Dat is de bede van +</p> +<p>Uwen ootmoedigen dienaar +<br><span class="sc">Borik</span>.” +</p> +</blockquote><p> +</p> +<p>Verder stond er in een hoek: „Carthago” en daaronder deze woorden: „Regentschap Tunis.” +</p> +<p>De dokter bevond zich alleen op het Stadhuis, toen hij van dien brief kennis nam. +Een kreet van vreugde en van wanhoop te gelijkertijd ontsnapte hem,—van vreugde, omdat +hij ’t spoor van mevrouw Bathory wedervond,—van wanhoop of beter van vrees, want de +postmerken op den omslag van dien brief duidden aan, dat hij reeds langer dan een +maand geleden geschreven was. +</p> +<p>Luigi Ferrato werd dadelijk geroepen. Hij kwam terstond aangeloopen en meldde zich +op het Stadhuis aan. +</p> +<p>„Luigi,” zei dokter Antekirrt, „geef kapitein Ködrik de noodige bevelen, dat de <i>Ferrato</i> binnen twee uren stoom op heeft en in staat zij om te kunnen vertrekken.” +</p> +<p>„Het vaartuig zal gereed zijn, om op den opgegeven tijd zee te kunnen kiezen,” antwoordde +Luigi. +</p> +<p>„Goed zoo.” +</p> +<p>„Maar vergeef mij eene onbescheidene vraag: moet het vaartuig ter uwer beschikking +zijn, heer dokter?” +</p> +<p>„Ja, Luigi. Daarop dient gerekend te worden,” antwoordde dokter Antekirrt. +</p> +<p>„Zal het een lange reis gelden? Ook dat dien ik te weten, heer dokter,” was Luigi’s +tweede vraag. +</p> +<p>Dokter Antekirrt raadpleegde eene kaart. +</p> +<p>„Slechts drie of vier dagen. Meer niet, denk ik,” was zijn antwoord. +</p> +<p>„Vertrekt gij alleen?” +</p> +<p>„Neen! Zoek Piet Bathory op, en zeg hem zich gereed te houden mij te vergezellen.” +</p> +<p>„Piet is op dit oogenblik afwezig, heer dokter.…” antwoordde <span class="pageNum" id="pb117">[<a href="#pb117">117</a>]</span>Luigi Ferrato. „Maar ik zal hem seinen.” +</p> +<p>„Afwezig?” +</p> +<p>„Ja, maar binnen een uur zal hij van het eilandje Kencraf terug zijn, alwaar hij de +werkzaamheden bestuurt.” +</p> +<p>„O, zoo is het goed.” +</p> +<p>„Ik ga dus uwe bevelen volbrengen en kapitein Ködrik waarschuwen, heer dokter.” +</p> +<p>„Wacht even. Ik heb nog iets … ik verlang ook dat uwe zuster dat tochtje medemaakt, +Luigi,” ging dokter Antekirrt voort, „laat haar daartoe dadelijk alle voorbereidingen +treffen. Maar spoedig, niet waar?” +</p> +<p>„Dadelijk, heer dokter.” +</p> +<p>Luigi ijlde heen, om de bevelen, die hij van dokter Antekirrt ontvangen had, ten uitvoer +te brengen. Hij seinde dadelijk naar het eilandje Kencraf en spoedde zich naar zijn +zuster en naar kapitein Ködrik. +</p> +<p>Een uur later vertoonde Piet Bathory zich op het Stadhuis. Hij had de depêche van +Luigi ontvangen. +</p> +<p>„Lees,” zei de dokter. +</p> +<p>En hij reikte hem Boriks brief over. +</p> +</div> +</div> +<div id="ch6" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4119">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">VI.</h2> +<h2 class="main">De geestverschijning.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Het stoomjacht lichtte weinige minuten na het middaguur het anker. Het had kapitein +Ködrik tot gezagvoerder en Luigi Ferrato tot eersten officier. Als passagiers waren +slechts dokter Antekirrt, Piet Bathory en Maria Ferrato aan boord. Deze laatste werd +medegenomen om mevrouw Bathory hare zorgen te kunnen wijden, wanneer het onmogelijk +zoude blijken haar onmiddellijk van Karthago naar Antekirrta te vervoeren. +</p> +<p>Zonder dat daarop in ’t bijzonder gewezen behoeft te worden, zal de lezer beseffen, +welke gewaarwordingen, welke angsten het hart van Piet Bathory bestormden. Hij wist +thans waar zijne moeder <span class="pageNum" id="pb118">[<a href="#pb118">118</a>]</span>was, hij ging naar haar toe!… Maar waarom had Borik haar zoo onverwachts en zoo spoedig +uit Ragusa weggevoerd en dat nog wel om haar naar dat verre kustland van Tunis te +brengen? In welken toestand van ellende en armoede zou hij beiden terugvinden? Bij +die gedachte ijsde hij. Bij die gedachte durfde hij niet verwijlen, uit vrees te zeer +door zijne aandoeningen overmeesterd te worden. +</p> +<p>Op al dat leed, hetwelk Piet Bathory aan Maria toevertrouwde, antwoordde deze slechts +met hoopvolle en troostvolle woorden. Zij herkende in den brief, dien de dokter ontvangen +had, de zichtbare tusschenkomst der Voorzienigheid. Dat was volgens het vrome en brave +meisje niet te miskennen. Hier was de vinger Gods! +</p> +<p>Natuurlijk waren bevelen verstrekt, om de <i>Ferrato</i> hare meest mogelijke snelheid te doen bereiken. Door de stoomkleppen te bezwaren, +werd weldra eene vaart van gemiddeld vijftien mijlen in het uur overschreden. Nu bedraagt +de afstand van de golf van Sidra tot kaap Bon, aan het noordoostelijk uiteinde van +het Tunische vasteland gelegen, hoogstens duizend kilometers. Verder van kaap Bon +tot aan de Goulet, die de haven van Tunis vormt, duurt het slechts anderhalf uur voor +een vlug stoomjacht, om dien afstand af te leggen. Ongerekend slecht weder of andere +wederwaardigheden, kon de <i>Ferrato</i> in twee en dertig uren tijds op hare bestemming aankomen. +</p> +<p>De zee was buiten de Sidragolf effen en glad. Er woei een zachte noord-westen bries, +die evenwel niet scheen te zullen aanwakkeren. De kapitein liet recht op kaap Bon +aansturen, om dicht daarbij iets af te vallen, ten einde des te sneller de beschuttende +strook te bereiken, die de vaste wal zoude aanbieden, wanneer de wind mocht aanwakkeren. +Hij zou dus het eiland Pantellaria, dat halfweg tusschen kaap Bon en Malta gelegen +is, niet in het gezicht loopen, daar hij de gezegde kaap zoo dichtbij mogelijk wilde +voorbij stevenen. +</p> +<p>Terwijl de kust zich buiten de Sidrabaai afrondt, wordt zij westwaarts diep ingesneden +en beschrijft daar een bocht met zeer grooten straal. Daar langs ontwikkelt zich voornamelijk +het kustland van het regentschap Tripoli, dat zich tot aan de golf van Gabes tusschen +het eiland Dscherba en de stad Sfax uitstrekt. Daarna buigt de kust weer eenigermate +oostwaarts naar kaap Dinias toe, om de baai Hammamet te vormen, en ontwikkelt zich +verder van zuid naar noord tot aan kaap Bon. +</p> +<p>Eenmaal bij die kaap aangekomen, stevende de <i>Ferrato</i> naar die Hammamet baai. Daarin zou het vaartuig langs den wal loopen, om dien niet +weer uit het gezicht te verliezen tot bij de Goulet. +</p> +<p>Hoewel de bries niet sterk genoemd mocht worden, verhieven de golven zich toch aanmerkelijk +gedurende den dag van den derden November en den daaropvolgenden nacht. Er is slechts +weinig wind <span class="pageNum" id="pb119">[<a href="#pb119">119</a>]</span>noodig om die Syrtische zee, waarin de meest grillige stroomingen en tegenstroomingen +van de geheele Middellandsche zee te zamen komen, in beroering te brengen. Maar reeds +den volgenden ochtend werd land verkend, juist ter hoogte van kaap Dinias. Eenmaal +onder dien hoogen oever gekomen, werd de vaart van het jacht aangenaam en voorspoedig. +</p> +<p>De <i>Ferrato</i> stevende op ongeveer twee mijlen van de kust, waarvan men al de bijzonderheden nauwkeurig +kon opmerken. Buiten de Hammamet-baai op de hoogte van Kelibiah, stevende het stoomjacht +nog dichter langs de kust, om een blik in de kleine kreek Sidi Youssouf, die ten noorden +door eene aaneenschakeling van klippen en rotsen gedekt is, te kunnen werpen. Eigenlijk +kon deze laatste beweging van de <i>Ferrato</i> eene verkenning van het vijandelijke strand heeten. +</p> +<p>Bij de inbuiging der kust strekte zich een prachtig zandig strand voor het oog uit. +Naar achteren vertoonde zich eene reeks van lage heuvelen, die met klein struikgewas +bekleed waren, hetwelk met moeite ontkiemd was in dien bodem, die meer overvloed aan +steenen heeft dan aan teelaarde. Verder af werden hoogere heuvels ontwaard, die als +uitloopers van de nog verder gelegen „djebels”, die het gebergte in het het binnenland +uitmaakten, konden beschouwd worden. Hier en daar werd een verlaten marabout ontwaard, +die zich als een soort witte vlek te midden van het groen der struiken voordeed. Op +den voorgrond verrees een kleine verschansing, die er bouwvallig uitzag, en hooger-op +een grooter fort, dat in beteren staat verkeerde en dat zich op den heuvel verhief, +die de Sidi Youssouf-kreek ten noorden afsloot. +</p> +<p>Intusschen was die kreek niet verlaten. Door de rotsblokken beschut, lagen verscheidene +Levantsche vaartuigen, als chebekken, polacres enz. op eene halve kabellengte der +kust op eene diepte van vijf of zes vademen ten anker. Maar de helderheid en doorzichtigheid +van het groene water dier kreek was zoo volmaakt, dat men den bodem, uit zwarte steenen +en uit lichtgestreept zand bestaande, waarin de lepels der ankers grepen, en waaraan +de weerkaatsing van het licht wonderlijke vormen verleende, duidelijk ontwaren kon. +</p> +<p>Langs het strand, aan den voet der lage duinen, die met mastiek- en tamarinde stuiken +bezaaid waren, bemerkte men een douar, die uit een twintigtal goubi’s bestond en zijne +tenten van vuil geel gestreept linnen vertoonde. Men kon dat vergelijken met een grooten +Arabischen mantel, die achteloos op het strand geworpen was. Buiten de plooien van +dien mantel graasden schapen en geiten, die in de verte er uitzagen als zwarte raven, +wier schreeuwende bende door een geweerschot opgejaagd had kunnen worden. Een tiental +kameelen lagen òf uitgestrekt op het zand, òf stonden onbeweeglijk, <span class="pageNum" id="pb120">[<a href="#pb120">120</a>]</span>alsof zij in steen uitgebeiteld waren en herkauwden in de nabijheid van eene rotsachtige +omheining, die als ontschepingskade kon dienen. +</p> +<p>Terwijl men de monding der Sidi Youssouf-kreek voorbijstevende, kon men er een blik +in werpen en merkte dokter Antekirrt op, dat men munitiekisten, wapenen en zelfs eenige +kleine kanonstukken, die tot het veldgeschut behoorden, ontscheepte. De Sidi Youssouf-kreek +leende zich door hare verwijderde ligging op de buitenste grenskuststrook van het +regentschap Tunis, maar al te gemakkelijk tot deze soort van smokkelhandel. +</p> +<p>Luigi Ferrato vestigde de aandacht van dokter Antekirrt op de lossing dier oorlogscontrabande, +welke toen daar op dat strand, zonder eenige contrôle hoegenaamd, gedreven werd. +</p> +<p>„Ja, Luigi,” antwoordde hij, „ik zie het wel. Dat is inderdaad bedenkelijk genoeg.” +</p> +<p>„En wat denkt gij er over?” +</p> +<p>„Dat het Arabieren zijn, welke die oorlogs-wapenen en munitiën in ontvangst komen +nemen.” +</p> +<p>„Maar voor wie die wapens.” +</p> +<p>„Wie weet het? Wellicht om ze aan de bergbewoners te verstrekken, ten einde daarmede +de Fransche troepen zoowel in Tunis als in Algiers te bevechten.” +</p> +<p>„Denkt gij dat?” vroeg dokter Antekirrt met een bitteren glimlach om de lippen. +</p> +<p>„Ik weet niet wat te denken. Dat oorlogstuig kan ook aangekocht zijn voor rekening +der talrijke geaffilieerden aan het Senousisme, die aan wal struikroovers en aan boord +zeeschuimers zijn, en die zich tegenwoordig in de Cyrenaïsche provinciën met een bepaald +doel al meer en meer te zamen trekken.” +</p> +<p>„Zou zoo iets kunnen geschieden?” +</p> +<p>„Inderdaad, en ik meen zelfs onder die Arabieren eenige typen te herkennen, die eerder +uit de binnenlanden van Afrika dan wel uit de Tunische provinciën afkomstig zijn.” +</p> +<p>„Maar,” vroeg Luigi, „waarom verzetten de autoriteiten van het regentschap of ten +minste de Fransche autoriteiten zich niet ernstig tegen die ontscheping van wapenen +en munitiën?” +</p> +<p>„Waarom? Omdat men te Tunis zelfs niet gist wat aan de andere zijde van kaap Bon voorvalt,” +antwoordde dokter Antekirrt, „en wanneer de Franschen eindelijk meester van Tunisië +zullen zijn, dan zullen deze oostelijke hellingen van de djebels nog voor langen tijd +aan hunne macht ontsnappen. Hoe het ook zij, dat lossen van wapentuig en krijgsbehoeften +komt mij zeer verdacht voor.” +</p> +<p>„Het is gelukkig, dat ons stoomjacht een snel varend vaartuig is,” merkte Luigi gekscherend +op. +</p> +<div class="figure p121width"><img src="images/p121.jpg" alt="Eene oude vrouw, die in een donkeren mantel gehuld was, zat voor die deur. (Bladz. 124.)" width="499" height="720"><p class="figureHead">Eene oude vrouw, die in een donkeren mantel gehuld was, zat voor die deur. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb124" class="pageref">124</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>„Zeker is dat gelukkig, want had de <i>Ferrato</i> hare snelheid niet in <span class="pageNum" id="pb121">[<a href="#pb121">121</a>]</span><span class="pageNum" id="pb122">[<a href="#pb122">122</a>]</span>haar voordeel, dan zou de flottilje, die wij daar ontwaren, geen oogenblik aarzelen +om haar aan te tasten.” +</p> +<p>Hadden de Arabieren werkelijk die gedachte gekoesterd, zoo als dokter Antekirrt vermoedde, +dan had het stoomjacht toch niets te vreezen. In minder dan een half uur was het de +kleine reede van Sidi Youssouf voorbij gestevend. Nadat kaap Bon, die zich zoo ver +buiten het Tunische vasteland uitstrekt, genaderd was, stevende de <i>Ferrato</i> met volle kracht den vuurtoren voorbij, die op haar uiterste uiteinde, dat geheel +met rotsen, die in prachtige lagen gelegerd zijn, bedekt is, verrijst. +</p> +<p>Het stoomjacht doorsneed nu, steeds niet volle kracht stoomende, de Tunische golf, +die zich tusschen kaap Bon en kaap Karthago uitstrekt. Ter linkerzijde van de <i>Ferrato</i> verhief zich de reeks van steile hellingen van den djebel Bon-Karnin, van den djebel +Rossas en van den djebel Zaghouan, met eenige dorpen hier en daar in de bergplooien +verscholen. Ter rechter zijde verscheen in het volle licht, in al hare heerlijkheid +als eene andere Arabische Kasbah, de heilige stad Sidi-Bon-Saïd, die zeer waarschijnlijk +een der voorsteden was van het oude Carthago. Op den achtergrond verhief zich Tunis, +geheel wit in het schitterende zonlicht boven het meer van Bahira, een weinig achter +dien arm, welke de Goulet aan alle de ontscheepten uit de pakketbooten van Europa +als het ware toesteekt. +</p> +<p>Op een afstand van drie mijlen van de haven lag een smaldeel van Fransche oorlogschepen +ten anker, terwijl een weinig dichter bij den kant eenige handelsvaartuigen voor hunne +ankerkettingen lagen te dobberen, die door de groote verscheidenheid hunner nationale +vlaggen eene groote levendigheid aan die reede bijzetten. +</p> +<p>Het was ongeveer één uur, toen de <i>Ferrato</i> op een afstand van drie kabellengten van de haven van Goulet haar anker liet vallen. +Nadat de formaliteiten van den geneeskundigen dienst vervuld waren, werd de vrije +toegang aan de passagiers van het stoomjacht verleend. Dokter Antekirrt, Piet Bathory, +Luigi Ferrato en zijne zuster Maria namen plaats in de sloep, die dadelijk van boord +afstak. +</p> +<p>Na de havenpier omgeroeid te zijn, gleed zij door dat smalle kanaal, hetwelk steeds +overvuld is met barkassen, sloepen, vletten en andere ontschepingsvaartuigen, die +aan beide kaden vastgemeerd waren, en legde dicht bij een onregelmatig gevormd plein +aan, hetwelk met boomen beplant, en met villa’s, handelskantoren, koffiehuizen enz. +omgeven was. Op dat plein wemelde het van <span class="corr" id="xd32e2247" title="Bron: Malthezers">Maltezers</span>, Joden, Arabieren, Fransche en inlandsche soldaten, die daar bij den ingang van de +voornaamste straat der havenbuurt drentelden. +</p> +<p>De brief van Borik gaf Karthago tot adres op en die naam van <span class="pageNum" id="pb123">[<a href="#pb123">123</a>]</span>eenige bouwvallen, die ter nauwernood op de oppervlakte van den bodem ontwaard worden, +is alles wat van de geboortestad van Hannibal overbleef. +</p> +<p>Om zich naar het strand van Karthago te begeven, is het niet noodig gebruik te maken +van het klein eindje Italiaanschen spoorweg, dat den dienst verricht tusschen de Gouleta +en Tunis en daarbij langs het meer van Bahira loopt. Hetzij men het strand volgt, +dat met zijn hard en fijn zand een uitnemend wandelpad voor de voetgangers oplevert, +hetzij men den stofachtigen weg kiest, die meer landwaarts in, de vlakte doorsnijdt, +langs beide wegen bereikt men gemakkelijk den voet van den heuvel, waarop de kapel +van den Heiligen Lodewijk en het klooster der Algerijnsche zendelingen verrijzen. +</p> +<p>Toen dokter Antekirrt en zijne reisgenooten ontscheepten, stonden verscheidene rijtuigen, +met kleine paarden bespannen, te wachten. In een oogwenk had men een rijtuig bestegen +en was den koetsier bevel gegeven, om zoo spoedig mogelijk naar Karthago te rijden. +</p> +<p>Het rijtuig, na eerst de voornaamste straat van de Gouleta in flinken draf gevolgd +te hebben, reed tusschen twee rijen prachtige villa’s door, die door de rijke Tunisiërs +gedurende de warme maanden bewoond worden, daarna langs de paleizen van Keredina en +Mustapha, die op de kust in de nabijheid van de oude havenkommen der Karthaagsche +stad verrijzen. Het is meer dan twee duizend jaren geleden toen de mededingster van +Rome dat geheele strand innam, van de punt der Goulet af tot aan de kaap, die haren +naam behouden heeft. +</p> +<p>De kapel van den Heiligen Lodewijk, gebouwd op een heuvel van twee honderd voeten +hoog, is opgericht op dezelfde plaats, waar men beweert, dat die koning van Frankrijk +in 1270 gestorven zou zijn. Dat gebouwtje is te midden van eene omheining gelegen, +die meer oudheidkundige brokstukken, deelen van bouwwerken, stukken van standbeelden, +van vazen, kommen, zuilen, kapiteelen en architraven, dan boomen of struiken bevat. +Het klooster der zendelingen, waarvan pater Delattre, een zeer geleerd archeoloog, +toen prior was, is meer achterwaarts gelegen. Van de hoogte van dien heuvel, waarop +die omheinde plek staat, beheerscht men geheel en al het zandige strand, van kaap +Karthago af tot aan de eerste huizen der Goulet. +</p> +<p>Aan den voet van dien heuvel verrijzen eenige paleizen van Arabische bouworde, die +evenwel van pieren naar Engelsche mode voorzien zijn, alsook van bevallige staketsels, +die zich tot ver in zee uitstrekken en waaraan de sloepen en jollen der reede kunnen +aanleggen. Verder-op strekt zich de baai met alle hare voorgebergten, alle hare <span class="pageNum" id="pb124">[<a href="#pb124">124</a>]</span>uitstekende punten, alle hare inhammen, die bij afwezigheid van bouwvallen, hunne +geschiedkundige herinneringen behouden hebben, in hare geheele heerlijkheid uit. +</p> +<p>Maar wanneer er paleizen en villa’s aangetroffen werden tot op de plaats, waar voorheen +de oude oorlogs- en handelshavens van het machtige Karthago zich bevonden, dan vindt +men er ook hier en daar tusschen de plooien van het heuvelland, te midden van het +in puin liggend gesteente, op een grijsachtigen bodem, die bijna ongeschikt ter bebouwing +is, kleine huizen, ware stulpen, waarin de armen der streek wonen. De meesten <span class="corr" id="xd32e2264" title="Niet in bron">van </span>de laatstbedoelde bewoners oefenen geen ander handwerk uit dan op de oppervlakte of +in de eerste lagen des bodems naar min of meer kostbare voortbrengselen van het Karthaagsche +tijdperk, zooals bronzen, steenen voorwerpen, aardewerk, medailles, munten, enz. te +zoeken. Dat alles wordt door de kloosterlingen voor hun archeologisch museum opgekocht. +Zij doen dat evenwel veel meer uit medelijden, dan dat zij tuk op die zaken zouden +zijn. +</p> +<p>Eenige dier ellendige stulpen bezitten slechts twee of drie muurvlakken. Men zou ze +met bouwvallen van marabouts kunnen vergelijken, die in dit klimaat van hevigen zonneschijn, +wit gebleekt zijn. +</p> +<p>Dokter Antekirrt en zijne tochtgenooten gingen van de eene hut naar de andere. Zij +bezochten ze in de hoop er mevrouw Bathory aan te treffen. Toch konden ze niet gelooven, +dat zij tot dien trap van ellende vervallen zoude zijn. +</p> +<p>Plotseling hield het rijtuig stil voor eene nog ellendiger stulp, waarvan de deur +slechts een gat vertoonde, dat in den muur gebroken was. De muur zelf lag half in +puin en was gedeeltelijk met struiken en ruig overdekt. +</p> +<p>Eene oude vrouw, die in een donkeren mantel gehuld was, zat voor die deur. +</p> +<p>Piet had haar herkend!… Hij stiet een wilden kreet uit!… Hij sprong uit het rijtuig.… +</p> +<p>„Moeder!… Moeder!…” riep hij. +</p> +<p>Ja.… dat was zijne moeder!… Hij ijlde naar haar toe, knielde voor haar neder, sloot +haar in zijne armen.… +</p> +<p>Maar zij beantwoordde die liefkozingen niet. Zij zag hem met strakken blik aan. +</p> +<p>Zij scheen hem niet te herkennen.… Neen … dat oog stond levenloos … dof.… +</p> +<p>„Moeder!… Moeder!…” riep hij uit, terwijl de dokter met Luigi en zijne zuster naderden +en zich bij hem voegden. +</p> +<p>„Bedaar, bedaar, Piet,” sprak dokter Antekirrt. „In Gods naam bedaar. Uwe hartstochtelijkheid +kan alles bederven.” +</p> +<p>In dit oogenblik verscheen bij den hoek der hut een grijsaard, die zij nog niet bemerkt +hadden. +<span class="pageNum" id="pb125">[<a href="#pb125">125</a>]</span></p> +<p>Dat was Borik. +</p> +<p>Borik de trouwe dienstknecht! +</p> +<p>Dadelijk herkende hij dokter Antekirrt. Zijne knieën knikten nu reeds en dat was wel +te begrijpen. +</p> +<p>Maar toen hij Piet herkende.… Piet, wiens begrafenisstoet hij tot op het kerkhof van +Ragusa gevolgd was! Dat was te veel voor den ouden man! Hij stortte bewegingloos neer, +terwijl hij naar mevrouw Bathory wees en zijne lippen nog prevelden: +</p> +<p>„Zij is krankzinnig!” +</p> +<p>Krankzinnig! Dus op het oogenblik, dat die zoon zijne moeder wedervond, was alles +wat haar overbleef, slechts een wezenloos lichaam! En het zien van haar kind, dat +zij dood moest wanen en dat daar plotseling voor hare oogen verschenen was, was niet +voldoende om haar de herinnering aan het verledene te hergeven! +</p> +<p>Mevrouw Bathory was opgestaan met verwilderde, maar toch nog heldere oogen. Daarna +trad zij de stulp binnen, zonder iets gezien, zonder een enkel woord gesproken te +hebben. Maria volgde haar op een teeken van dokter Antekirrt. +</p> +<p>Piet stond onbewegelijk bij de deur, zonder den moed, ja zonder de macht te hebben +een pas te doen. +</p> +<p>Borik had intusschen, dank zij de goede zorgen van den dokter, zijn bewustzijn herkregen. +Toen hij een poos rondgekeken en zijne verwarde gedachten verzameld had, riep hij +uit: +</p> +<p>„Gij, mijnheer Piet!… Gij!… Levend!… Hoe is het bij God mogelijk? Gij!… Levend!” +</p> +<p>„Ja,” antwoordde Piet Bathory, „ja, levend!… En toch ware het beter, dat ik dood was!” +</p> +<p>In korte trekken stelde dokter Antekirrt den ouden dienaar op de hoogte van hetgeen +te Ragusa gebeurd was. Daarna deed Borik op zijn beurt en niet zonder moeite het verhaal +van de laatste twee maanden van armoede en ellende, die de arme vrouw doorstaan had. +Het was inderdaad een schrikkelijk verhaal, schrikkelijk vooral voor den zoon om aan +te hooren. +</p> +<p>„Maar,” vroeg dokter Antekirrt, zoodra hij de gelegenheid daartoe vond, „is het de +dood van haren zoon, die de geestvermogens van mevrouw Bathory gekrenkt heeft? Heeft +zij zich dat verlies zoozeer aangetrokken?” +</p> +<p>„Neen, mijnheer Antekirrt, neen,” antwoordde Borik. „Er is heel wat anders. Ik zal +het u vertellen.” +</p> +<p>„Wat dan?… Spreek, o spreek!” kreet Piet Bathory onstuimig, terwijl hij den ouden +man bij de handen greep. +</p> +<p>Ziehier, wat de trouwe dienaar toen in beknopte trekken, maar met horten en stooten +verhaalde. +</p> +<p>Toen mevrouw Bathory, na den dood van haren zoon, alleen <span class="pageNum" id="pb126">[<a href="#pb126">126</a>]</span>op de wereld achterbleef, had zij Ragusa verlaten en zich in het dorpje Vinticello +gevestigd, waar zij nog eenige bloedverwanten bezat. Gedurende dat tijdperk zou men +het weinige, dat zij in haar bescheiden woning bezat, te gelde maken, daar het haar +voornemen was, het huis in de Marinella-straat niet meer te betrekken. +</p> +<p>Zes weken later keerde zij in gezelschap van Borik naar Ragusa terug, om de laatste +hand aan de regeling harer zaken te leggen, en toen zij in de Marinella-straat aankwam, +vond zij een brief, die in de bus van het huis gestoken was. +</p> +<p>Bij het lezen van dien brief was het reeds alsof hare geestvermogens geschokt werden. +Zij las hem evenwel ten einde toe, stiet toen <span class="corr" id="xd32e2306" title="Bron: éen">een</span> kreet uit en stoof in ijlende vaart de straat op. Zij liep naar de Stradona-laan, +stak die over en klopte aan de poort van het hôtel Toronthal, die dadelijk geopend +werd. +</p> +<p>„Het hôtel Toronthal!…” riep Piet Bathory uit. „Mijn God, wat moet dat beteekenen?” +</p> +<p>„Ja, het hôtel Toronthal,” antwoordde de oude Borik, „en toen ik mevrouw Bathory eindelijk +ingehaald had, herkende zij mij niet meer.… O God … Piet, Piet, zij was krankzinnig! +Volslagen krankzinnig!” +</p> +<p>„Maar waarom ging mijne moeder naar het hôtel Toronthal” vroeg Piet Bathory onstuimig. +</p> +<p>Borik keek hem met nieuwsgierigen blik aan, maar antwoordde niet dadelijk. +</p> +<p>„Waarom ging zij naar het hôtel Toronthal?” herhaalde de jonge man, die den ouden +dienaar met een verbijsterd oog aanzag, alsof hij niets van het gesprokene begreep. +„Wat had mijne moeder in Gods naam daar te doen?” +</p> +<p>„Zij wenschte waarschijnlijk mijnheer Toronthal te spreken,” antwoordde Borik. +</p> +<p>„Wat had zij toch met mijnheer Toronthal te maken?” vroeg de jonge man afgetrokken … +„Maar … verder? Verder?” +</p> +<p>„Mijnheer Toronthal had evenwel sedert twee dagen met zijne dochter die fraaie woning +van de Stradona-laan verlaten, zonder dat iemand wist, waarheen zij gegaan waren. +Ziedaar alles wat ik op mijne pogingen om inlichtingen te verwerven, kon vernemen.” +</p> +<p>„O, noodlot!” riep dokter Antekirrt uit. „Zonder dat iemand wist waarheen zij gegaan +waren?…” +</p> +<p>„Ja, heer dokter.” +</p> +<p>„En die brief … die brief?…” vroeg Piet Bathory zoo hartstochtelijk mogelijk. „Die +brief?…” +</p> +<p>„Dien heb ik niet kunnen weervinden, mijnheer Piet,” antwoordde de grijsaard,” en +hetzij mevrouw Bathory hem verloren of verscheurd heeft, hetzij iemand haar dien afhandig +gemaakt heeft, ik heb nimmer kunnen vernemen, wat hij inhield, hoeveel pogingen ik +daartoe <span class="pageNum" id="pb127">[<a href="#pb127">127</a>]</span>ook heb aangewend, wanneer ik meende, dat de arme vrouw in meer heldere oogenblikken +verkeerde.” +</p> +<p>Die brief spoorloos verdwenen! Dat was inderdaad iets geheimzinnigs! +</p> +<p>Dokter Antekirrt, die dat verhaal opmerkzaam gevolgd had, wist geen <span class="corr" id="xd32e2328" title="Bron: beduidenis">beteekenis</span> aan de handeling van mevrouw Bathory te verleenen. Welke kracht had haar naar dat +hôtel van de Stradona-laan geleid, waarvan haar juist alles verwijderd had moeten +houden? En waarom had zij zulk een hevigen schok ondervonden, dat zij er krankzinnig +van was geworden, toen zij het verdwijnen van Silas Toronthal vernam? Inderdaad, dat +alles kwam allen belanghebbenden zeer raadselachtig voor. +</p> +<p>Het verhaal van den ouden bediende, hoe dikwijls ook afgebroken door tranen, was nu +spoedig geëindigd. +</p> +<p>Het gelukte hem den ongelukkigen toestand van mevrouw Bathory geheim te houden, terwijl +hij zich onledig hield met hare verdere zaken te regelen en het weinige dat overbleef +te gelde te maken. De aard van den waanzin van de ongelukkige vrouw was zacht en kalm, +en daardoor was het hem mogelijk geweest te kunnen handelen zonder argwaan te wekken. +</p> +<p>Hij had slechts één wensch, namelijk Ragusa te verlaten en eene schuilplaats te zoeken, +onverschillig waar, mits dat zij slechts ver van die gevloekte stad gevonden werd. +</p> +<p>Hij slaagde er eenige dagen later in, zich met mevrouw Bathory in te schepen op een +der pakketbooten, die de kustvaart in de Middellandsche zee uitoefenen, en zoo kwam +hij te Tunis of beter bij de Gouleta aan. +</p> +<p>Die streek kwam hem afgelegen genoeg voor en daar besloot hij zich te vestigen. +</p> +<p>En hier in die vervallen stulp, wijdde de grijsaard zich geheel en al aan de verzorging, +die de gekrenkte geestestoestand van mevrouw Bathory noodzakelijk maakte. Zij scheen +zelfs het gebruik der spraak terzelfder tijd met de rede verloren te hebben. Maar +hare bezitting was zoo armzalig, dat hij het oogenblik zag naderen, dat zij beiden +tot de uiterste ellende zouden gedoemd zijn. En dat op zoo’n leeftijd! Het was verschrikkelijk. +</p> +<p>Onder die noodlottige omstandigheden herinnerde de oude zich dokter Antekirrt en de +belangstelling, die hij immer omtrent het gezin van Stephanus Bathory had laten blijken. +Maar Borik wist niet, waar de dokter zich gewoonlijk ophield. Hij schreef evenwel, +en de brief, die zulk een hartverscheurenden wanhoopskreet inhield, had hij aan de +goede zorgen van de Voorzienigheid toevertrouwd. Het schijnt, dat de Voorzienigheid +nog al goed den dienst der posterij uitoefent, daar de brief, in weerwil van alles, +aan zijn adres terecht gekomen was. +<span class="pageNum" id="pb128">[<a href="#pb128">128</a>]</span></p> +<p>Wat thans te doen viel, was als het ware aangewezen. Mevrouw Bathory werd, zonder +dat zij den geringsten wederstand bood, naar het rijtuig gevoerd, waarin zij met haren +zoon, Borik en Maria Ferrato, welke laatste haar niet meer verlaten zou, plaats nam. +Terwijl zij naar de Goulet reden, volgden dokter Antekirrt en Luigi Ferrato te voet +het strand. Dat was, zooals wij weten, niet ver. En die lichamelijke inspanning zou +hen een gewenschte afleiding bezorgen. +</p> +<p>Allen waren een uur later aan boord van het stoomjacht, dat onder volle stoomspanning +gebleven was, ingescheept. Het anker werd dadelijk gelicht en zoodra de <i>Ferrato</i> kaap Bon gerond had, stevende zij op den vuurtoren van Pantellaria aan. In den ochtend +van den tweeden dag daarna, kwam het stoomjacht in de haven van Antekirrta aan, en +lag weldra met zijn kostbaren last aan boord aan de veilige kade gemeerd. +</p> +<p>Mevrouw Bathory werd dadelijk ontscheept en naar Artenak vervoerd en daar in een der +beste kamers van het Stadhuis gehuisvest. Maria Ferrato verliet hare woning om haren +intrek bij de ongelukkige weduwe te nemen. +</p> +<p>Welke nieuwe oorzaak van verdriet en smart die toestand zijner moeder voor Piet Bathory +was, is wel na te gaan. +</p> +<p>Die moeder krankzinnig, die moeder in hare geestvermogens gekrenkt onder omstandigheden, +die waarschijnlijk onopgelost zouden blijven. Als men nu maar de oorzaak dier waanzinnigheid +kende, dan ware de eene of andere heilzame reactie te beproeven! Maar men wist niets; +men kon niets weten! En dat maakte allen nog radeloozer. +</p> +<p>„Ik moet haar genezen!…” had de dokter, die zich geheel en al aan haar wijdde, meermalen +in zich zelven gepreveld. „Ja!… ik moet! ik zal slagen! In dien strijd moet ik overwinnen!” +</p> +<p>Dat was evenwel eene uiterst moeielijke taak; want mevrouw Bathory bleef voortdurend +volkomen bewusteloos, omtrent hetgeen met haar en rondom haar voorviel. +</p> +<p>Maar zou die machtige gedachten-opdringing, die dokter Antekirrt in zoo hooge mate +bezat, en waarvan hij zoo onbetwistbare bewijzen geleverd had, niet kunnen aangewend +worden? Was het nu geen zaak om haar toe te passen, ten einde den geestestoestand +van mevrouw Bathory te wijzigen? Zou men niet door magnetische invloeden het geschokte +hersenvermogen kunnen herstellen en de rede kunnen vastketenen totdat de reactie, +die toch niet uitblijven kon, ingetreden zoude zijn? Bedenkelijk schudde de geleerde +het hoofd. Hij wanhoopte aan den uitslag. +</p> +<p>Piet Bathory smeekte den dokter, bezwoer hem als het ware, om toch schier het onmogelijke +te beproeven tot genezing zijner arme moeder. Het was te vergeefsch. +</p> +<p>„Neen,” antwoordde dokter Antekirrt op diep bedroefden toon, „zelfs dat kan niet slagen.” +<span class="pageNum" id="pb129">[<a href="#pb129">129</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p129width"><img src="images/p129.jpg" alt="Toen knielde zij op de eerste trede en boog het hoofd voorover. (Bladz. 133.)" width="503" height="720"><p class="figureHead">Toen knielde zij op de eerste trede en boog het hoofd voorover. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb133" class="pageref">133</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb130">[<a href="#pb130">130</a>]</span></p> +<p>„Waarom toch niet?” snikte de arme jongen wanhopig. „Waarom toch niet?” +</p> +<p>„Omdat de krankzinnigen juist de sujetten zijn, die het meest weerstand aan het gedachten-opdringen +bieden.” +</p> +<p>„Maar … zeg mij, ware het toch niet te beproeven? O, dat er toch iets gedaan worde!” +</p> +<p>„Neen, ik mag dat niet beproeven, Piet. Om den invloed der gedachten-opdringing te +kunnen ondervinden,” ging de dokter onverstoorbaar voort, „zou het noodig zijn, dat +uwe moeder nog een persoonlijken onafhankelijken wil had, in wiens plaats ik den mijnen +zou kunnen stellen. Maar, ik herhaal het, dat zou zonder invloed op haar blijken. +Daarenboven, zou zoo iets haar zenuwgestel zeer aandoen.” +</p> +<p>„Neen …! die uitspraak kan ik niet voor onwederlegbaar aannemen!” hernam Piet, die +er maar niet toe komen kon, om toe te geven. „Ik kan, ik wil niet aannemen, dat niet +den een of anderen dag mijn moeders brein helder genoeg zal wezen, om haren zoon te +herkennen … haren zoon, dien zij dood waant …!” +</p> +<p>„Ja!… dien zij dood waant!” herhaalde dokter Antekirrt, als in gedachten verzonken +„Maar,… wellicht,… wanneer zij u levend waande,… of … wanneer zij, voor uw graf gebracht,… +u zag verschijnen.…” +</p> +<p>Dokter Antekirrt bleef bij dat denkbeeld verwijlen. Wat werkte hij in zijn brein uit? +</p> +<p>Waarom zou zulk een moreele schok, die onder de meest gunstige omstandigheden aangebracht +kon worden, geen invloed op mevrouw Bathory hebben? In ieder geval zouden er geen +nadeelige gevolgen van te vreezen zijn. +</p> +<p>„Ik zal er de proef van nemen!” riep hij uit. „En … o, dat ik mocht slagen! Dat zou +mij veel vergoeden!” +</p> +<p>Van nu af werd het tafereel, dat opgevoerd moest worden, en het welslagen der proefneming +kon verzekeren, eene ware studie, de eenige gedachte van die mannen. Het gold toch +niets minder dan bij mevrouw Bathory de uitwerkselen der herinnering, die in haren +tegenwoordigen toestand vernietigd of verdoofd schenen, te verlevendigen en dat onder +zulke aangrijpende omstandigheden, dat eene reactie in haar brein kon geboren worden. +</p> +<p>Dokter Antekirrt riep de hulp in van Borik en van Pescadospunt, om de plaatselijke +gesteldheid van het kerkhof te Ragusa en den vorm van het gedenkteeken, hetwelk op +den grafkelder der familie Bathory stond, met genoegzame nauwkeurigheid weer te geven. +</p> +<p>Nu verrees er op het kerkhof van het eiland, ongeveer op een mijl afstand van Artenak +gelegen, onder een groep van groenende boomen eene kleine kapel, welke aan die van +Ragusa niet ongelijk was. Men had slechts de omgeving een weinig te rangschikken, +om <span class="pageNum" id="pb131">[<a href="#pb131">131</a>]</span>de gelijkenis der twee monumenten te treffender te maken. Toen dat geschied was, werd +op den muur van den achtergrond een zwart marmeren steen geplaatst, waarop: +</p> +<blockquote> +<p class="first center">STEPHANUS BATHORY +<br>1867.</p> +</blockquote><p> +</p> +<p>te lezen stond. Dat jaartal was het tijdstip van den dood van den martelaar voor de +vrijheid van <span class="corr" id="xd32e2393" title="Bron: Hongarijë">Hongarije</span>. +</p> +<p>Den 13<sup>den</sup> November scheen het oogenblik gekomen te zijn, om met de voorbereidende proefnemingen +tot opwekking der verstandelijke vermogens van mevrouw Bathory door eene langzame +en nagenoeg onmerkbare opklimming te beginnen. +</p> +<p>Zoo omstreeks zeven uur des avonds nam Maria Ferrato, die daarbij door Borik bijgestaan +werd, de weduwe onder den arm en bracht haar buiten het Stadhuis. Daarna geleidde +zij haar door het veld naar het kerkhof. Voor den ingang der kleine kapel gekomen, +bleef mevrouw Bathory zoo als zij steeds was, wezenloos, en sprak geen woord, hoewel +zij door het heldere schijnsel eener lamp, die in het gebouwtje brandde, den naam +van Stephanus Bathory op de marmeren plaat had kunnen lezen. Alleen toen Maria Ferrato +en de grijsaard op de trappen der kapel knielden, was het alsof een bliksemstraal, +die evenwel dadelijk verdween, haren wezenloozen blik verlevendigde. +</p> +<p>Mevrouw Bathory was ongeveer een uur later op het Stadhuis terug, alsook zij, die +haar nabij geweest waren, of haar gedurende die eerste proefneming van verre gevolgd +hadden. +</p> +<p>Den volgenden dag en de verdere dagen hervatte men die proefnemingen, die evenwel +geen resultaat schenen op te leveren. Piet Bathory had ze met beklemde gemoedsaandoening +gevolgd, en verkeerde inderdaad in volslagen wanhoop door den geringen uitslag, hoewel +dokter Antekirrt hem toch herhaaldelijk verzekerde dat de tijd hun eenige helper, +hun beste bondgenoot moest zijn. Hij wilde dan ook eerst den laatsten slag slaan, +wanneer mevrouw Bathory genoegzaam voorbereid zou zijn, om er den geweldigen schok +van te kunnen doorstaan, niet eerder. Intusschen viel het niet te ontkennen, dat bij +ieder bezoek op het kerkhof, toch eene zekere verandering in den geestestoestand van +de arme vrouw waar te nemen was. Zoo gebeurde het op een avond, dat mevrouw Bathory, +die eerst achteraf gebleven was, langzamerhand naderbij trad, en terwijl de oude Borik +en Maria Ferrato op de treden der kapel geknield lagen, het ijzeren hekwerk met hare +handen omvatte, den achterwand, die door de lamp helder verlicht was, scherp aankeek, +en daarop met spoed achterwaarts ijlde. +<span class="pageNum" id="pb132">[<a href="#pb132">132</a>]</span></p> +<p>Toen Maria haar ingehaald had, hoorde zij haar herhaaldelijk een naam mompelen. +</p> +<p>Dat was wel de eerste maal, dat de lippen van de beklagenswaardige waanzinnige zich +openden om te spreken. +</p> +<p>Maar hoe groot was de verwondering,—neen meer dan verwondering,—de verstomming van +allen, die haar toen omringden en het gesprokene verstaan konden. +</p> +<p>Die naam was dien van haren zoon niet. Het was het woord: „Piet” niet, dat aan hare +lippen ontgleden was, maar het woord: „Sava.” Hoe kwam die naam in deze oogenblikken +haar te ontvallen? +</p> +<p>De lezer zal bevroeden, wat Piet Bathory toen moest ondervinden. En wie zou kunnen +beschrijven, wat bij die onverwachte oproeping van den naam van Sava Toronthal in +de ziel van dokter Antekirrt omging? Hij sprak evenwel geen woord, en liet in niets +merken, wat hij bij het hooren van dien naam moest lijden. +</p> +<p>Op een anderen avond, dat de proefneming ook herhaald werd, kwam mevrouw Bathory, +alsof zij door eene onzichtbare hand geleid werd, uit eigen aandrang op den drempel +der kleine kapel knielen. Zij boog haar hoofd toen voorover, een zucht welde uit hare +borst op, een traan ontsnapte aan hare oogleden. Maar dien avond ontglipte geen woord, +geen naam aan hare lippen, en men zou hebben kunnen meenen, dat zij den naam van Sava +vergeten had. +</p> +<p>Toen mevrouw Bathory op het Stadhuis teruggebracht werd, was zij ten prooi aan eene +zenuwachtige opgewondenheid, die haar anders vreemd was. De kalmte, die tot heden +de karakteristieke aanduiding van haren gemoedstoestand was, had plaats gemaakt voor +eene zonderlinge inspanning. In dat brein werd voorzeker toen eene levenwekkende arbeid +volbracht, die wel geschikt was, om de opmerkers met hoop te vervullen. Dokter Antekirrt +sloeg haar met alle aandacht gade. +</p> +<p>Inderdaad, de lijderes bracht een naren en onrustigen nacht door. Zij prevelde herhaaldelijk +woorden, die Maria Ferrato niet vatten kon. Het was alsof zij droomde. Maar als zij +werkelijk droomde, dan was dat het bewijs, dat het verstand begon weder te keeren. +Dat duidde op genezing, vooral wanneer de rede haar zou bijblijven bij het wakker +worden. De hoop keerde in aller harten weder, nu men het tijdstip van den einduitslag +zag naderen. +</p> +<p>Dokter Antekirrt besloot dan ook den volgenden dag eene nieuwe proefneming te wagen, +waarbij het opgevoerde tafereel nog aangrijpender zoude wezen. +</p> +<p>Gedurende dien geheelen dag van den 18<sup>den</sup> was mevrouw Bathory onophoudelijk onder den invloed van eene zeer sterke hersen-overspanning. +Dat trof Maria Ferrato zeer, terwijl Piet, die bijna den geheelen tijd bij zijne moeder +doorbracht, er een bijzonder gunstig <span class="pageNum" id="pb133">[<a href="#pb133">133</a>]</span>voorgevoel van ondervond. De arme jongen was evenwel zelf onrustiger en zenuwachtiger +dan de lijderes. +</p> +<p>De nacht brak aan,—een zwarte nacht, zonder dat zich een koeltje, na een dag, die +zelfs onder de lage breedte van Antekirrta zeer warm was geweest, had laten gevoelen. +</p> +<p>Mevrouw Bathory verliet, geleid door Maria Ferrato en door Borik, tegen half negen +het Stadhuis. Dokter Antekirrt volgde, eenigszins op een afstand blijvende, met Luigi +Ferrato en Pescadospunt. +</p> +<p>De geheele kleine volkplanting verkeerde in eene angstige spanning omtrent de verschijnselen, +die te wachten waren. Eenige toortsen, die onder het hooge geboomte van het kerkhof +ontstoken waren, wierpen met hunnen dikken rook een spookachtig schijnsel op de naaste +omgeving der kapel. In de verte werd met regelmatige tusschenpoozen het luiden der +klok van de kerk te Artenak vernomen, hetwelk weerklonk, alsof eene begrafenis plaats +had. +</p> +<p>Piet Bathory ontbrak alleen aan de groep, die langzaam door het veld het kerkhof naderde. +Hij was de overigen evenwel vooruit gesneld, om in het gewichtige oogenblik van die +uiterste proefneming op te treden. +</p> +<p>Het was ongeveer negen uren, toen mevrouw Bathory op het kerkhof aankwam. Plotseling +liet zij den arm van Maria Ferrato los en stapte naar de kleine kapel toe. +</p> +<p>Men liet haar geheel vrijheid van handelen onder den indruk van het nieuwe gevoel, +hetwelk haar geheel en al scheen te beheerschen. Een ieder ging uit den weg voor haar, +maakte plaats voor haar. +</p> +<p>Te midden eener doodsche stilte, die slechts afgebroken werd door het eentonige klokkengelui, +bleef mevrouw Bathory een poos stil en bewegingloos staan. Toen knielde zij op de +eerste trede, en boog het hoofd voorover, terwijl men haar duidelijk hoorde weenen.… +Dat was eene handeling, die volgens dokter Antekirrt een zeer gunstig voorteeken opleverde. +</p> +<p>In dit oogenblik ging het hek van de kapel langzaam open en verscheen Piet Bathory, +in een wit lijklaken gehuld, alsof hij uit zijn graf opstond, in het volle licht.… +</p> +<p>„Mijn zoon!… mijn zoon!…” riep mevrouw Bathory, de handen naar Piet toestekende uit, +terwijl zij daarbij in zwijm viel. Gelukkig dat zij bijtijds door liefderijke armen +werd opgevangen. +</p> +<p>Die val was niets! Maar de herinnering en de gedachten waren bij haar herboren! En +dat was alles! +</p> +<p>De moeder had zich in dien kreet geopenbaard! Zij had haren zoon herkend! Dat was +het voornaamste! +</p> +<p>Door de zorgen van dokter Antekirrt was zij weldra weder bijgebracht en toen zij tot +bewustzijn wedergekeerd was en hare oogen den blik van haren zoon ontmoetten, riep +zij: +<span class="pageNum" id="pb134">[<a href="#pb134">134</a>]</span></p> +<p>„Levend!… mijn Piet,… levend! O, God! is dat toch waar?… Levend!… Mijn Piet!” +</p> +<p>„Ja, zeker levend, moeder! levend voor u, levend om u, dierbare, dierbare moeder te +beminnen!” +</p> +<p>„En om haar … ook te beminnen … haar … Piet, gij weet wel … gij herinnert u toch nog?” +</p> +<p>„Haar?…” riep Piet Bathory ten hoogste verwonderd uit. „Haar?…” +</p> +<p>„Ja, haar!…” +</p> +<p>„Wie haar? Moeder, spreek. Wie haar? Spreek dan toch, wat ik u bidden mag.” +</p> +<p>„Zij!… Sava!…” +</p> +<p>„Sava Toronthal?…” riep dokter Antekirrt op zijne beurt ten hoogste verbaasd uit. +</p> +<p>„Neen, niet Sava Toronthal, maar Sava Sandorf!” antwoordde de arme moeder haastig. +</p> +<p>Bij die woorden tastte mevrouw Bathory in haren zak en bracht daaruit den verkreukelden +brief te voorschijn, die door de stervende mevrouw Toronthal geschreven was, en reikte +hem den dokter over. +</p> +<p>De regels, die deze las, lieten geen den minsten twijfel omtrent de geboorte van Sava +over! +</p> +<p>Sava was het kind, hetwelk van het kasteel van Artenak opgelicht was! Dat was onwraakbaar +duidelijk. +</p> +<p>Sava was de dochter van graaf Mathias Sandorf! +</p> +<p>Wat er in dat oogenblik in het hart van dien vader omging, zullen de lezers wel beseffen. +</p> +</div> +</div> +<div id="ch7" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4129">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">VII.</h2> +<h2 class="main">Een handdruk van Kaap Matifou.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Graaf Mathias Sandorf was, zooals de lezer weet, behalve voor Piet Bathory, voor het +geheele personeel van de volkplanting van zijn klein eiland dokter Antekirrt gebleven. +Het strookte met zijne plannen, om tot de geheele volbrenging van de taak, die hij +ondernomen had, die rol te blijven vervullen. Toen dan ook de naam zijner dochter +daar zoo plotseling en onverwacht door mevrouw Bathory genoemd <span class="pageNum" id="pb135">[<a href="#pb135">135</a>]</span>werd, had hij geestkracht en zelfbeheersching genoeg, om zijne aandoeningen niet te +laten blijken. Toch had zijn hart een oogenblik opgehouden te kloppen en wanneer hij +zich minder krachtig had betoond, dan zou hij op den drempel der kapel neergestort +zijn, alsof hij door den bliksem ware getroffen. Maar daar klopte een ijzeren hart, +zooveel malen door het lijden gelouterd, in die fiere borstkas. +</p> +<p>Dus zijne dochter was niet dood! Dat was boven allen twijfel verheven. Het bewijsstuk +lag daar. +</p> +<p>Dus zij was onder de levenden! O! welke vreugdekreet juichte in het vaderhart. +</p> +<p>Dus zij beminde Piet Bathory en werd wederbemind! Dokter Antekirrt wierp een schuchteren +blik op den jongeling. Want hij … hij, Mathias Sandorf had alles in het werk gesteld, +om de vereeniging der beide jongelieden te beletten! +</p> +<p>En dat geheim, waardoor hem Sava weergegeven werd, zou nimmer geopenbaard zijn, wanneer +mevrouw Bathory haar verstand niet als door een wonder terugbekomen had! +</p> +<p>Maar wat was er toch vijftien jaren geleden op het kasteel Artenak gebeurd? +</p> +<p>O, de lezer weet dat thans! Dat kind, de eenige erfgename der goederen van graaf Mathias +Sandorf, dat kind, wiens overlijden nimmer wettelijk gestaafd werd, was ontvoerd en +daarna aan Silas Toronthal overgeleverd geworden. Toen de bankier zich eenigen tijd +later te Ragusa vestigde, had hij van zijne echtgenoote gevergd Sava als hare dochter +op te voeden. +</p> +<p>Die kuiperijen waren uitgedacht door Sarcany, maar door Namir zijne medeplichtige +uitgevoerd. +</p> +<p>Sarcany was niet onkundig, dat Sava, wanneer zij achttien jaren oud zoude zijn, in +het bezit zoude komen van een zeer groot vermogen; en hij rekende er op, dat, wanneer +zij zijne echtgenoote geworden zoude zijn, hij haar wel als de erfgename der familie +Sandorf zou weten te doen erkennen. Dat zou de bekroning moeten zijn van zijn schandelijk +bestaan. Hij zou dan heer en meester der domeinen van Artenak zijn! Een ware belooning +voor zooveel miskende deugd. +</p> +<p>Maar kon er inderdaad gezegd worden, dat dit plan tot heden mislukt was, het was toch +voortreffelijk beraamd. +</p> +<p>Ja, voortreffelijk was het voorzeker, maar mislukt was het totaal. Want wanneer het +huwelijk voltrokken ware, dan zou Sarcany zich wel gehaast hebben, er al de mogelijke +voordeden uit te trekken. +</p> +<p>Welke smarten, welke teleurstellingen moest dokter Antekirrt thans ondervinden? +</p> +<p>Was hij het niet, die deze betreurenswaardige aaneenschakeling <span class="pageNum" id="pb136">[<a href="#pb136">136</a>]</span>van feiten had in het leven geroepen, eerst door zijn medewerking aan Piet Bathory +te weigeren; verder door Sarcany in de gelegenheid te stellen zijne plannen te vervolgen +en ten uitvoer te leggen, terwijl hij hem bij hunne ontmoeting te Cattaro reeds onschadelijk +had kunnen maken; eindelijk door mevrouw Bathory haren zoon niet weer te geven, toen +hij dezen aan den dood ontrukt had? En, inderdaad, hoeveel rampen zouden niet vermeden +zijn, wanneer Piet Bathory zijne moeder nabij geweest ware, toen de brief van mevrouw +Toronthal door deze zelve in de Marinella-straat aan huis bezorgd werd! Het was waarlijk +een samenloop van noodlottige omstandigheden. En als Piet eens geweten had, dat Sava +de dochter van graaf Sandorf was, zou hij er dan niet in geslaagd zijn, haar aan de +gewelddadigheden van Sarcany en Silas Toronthal te ontrukken? Dat was meer dan waarschijnlijk, +dat moet erkend worden. +</p> +<p>Waar was Sava thans? Die vraag beheerschte bij dokter Antekirrt alles. +</p> +<p>O, voorzeker in de macht van Sarcany! Dat antwoord maakte den rampzaligen vader radeloos. +</p> +<p>Maar waar hield die ellendeling haar thans verscholen? Eene tweede vraag, die in belangrijkheid +voor de eerste niet onderdeed. +</p> +<p>Hoe zou men het moeten aanleggen om haar aan dien snoodaard te ontrukken? +</p> +<p>Dat moest snel beraamd worden, want binnen weinige weken zou de dochter van graaf +Sandorf haar achttiende jaar bereikt hebben, het tijdstip, waarop zij als erfgename +zoude moeten optreden, op gevaar af anders hare rechten te zullen verliezen.—Sarcany +wist dat, en deze omstandigheid moest hem het uiterste doen beproeven, om Sava’s toestemming +tot dit gehate huwelijk te verwerven. De tijd was dus kort, en er moest uiterst spoedig +gehandeld worden, dat gevoelde dokter <span class="corr" id="xd32e2484" title="Bron: Antekirtt">Antekirrt</span>. +</p> +<p>In een ondeelbaar oogenblik, als het ware, had die opvolging van gedachten het brein +van den rampzaligen vader doorkruist. Na dat verleden, evenals mevrouw Bathory en +haar zoon gedaan hadden, in gedachten opgebouwd te hebben, gevoelde hij de verwijtingen +die de echtgenoote en de zoon van Stephanus Bathory hem, onverdiend wel is waar, konden +doen! En toch, wanneer de zaken bestaan hadden, zoo als hij ze zich voorgesteld had, +zou dan eene vereeniging mogelijk geweest zijn tusschen Piet Bathory en haar, die +voor allen, ook voor hemzelven, Sava Toronthal genoemd werd? +</p> +<div class="figure p137width"><img src="images/p137.jpg" alt="Kaap Matifou kneep die hand, waarschijnlijk onbewust, alsof hij ze verbrijzelen wilde. (Bladz. 143.)" width="504" height="720"><p class="figureHead">Kaap Matifou kneep die hand, waarschijnlijk onbewust, alsof hij ze verbrijzelen wilde. +(<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb143" class="pageref">143</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Het was nu zaak, het koste wat het wilde, om zijne dochter Sava uit te vinden,—wiens +naam, gevoegd aan dien van de gravin Rena, zijn echtgenoote, gegeven was aan de goelet +<i>Savarena</i>, zooals de naam van Luigi’s vader aan het stoomjacht <i>Ferrato</i> verleend was.—Waarlijk, geene geringe taak, dat moet erkend <span class="pageNum" id="pb137">[<a href="#pb137">137</a>]</span><span class="pageNum" id="pb138">[<a href="#pb138">138</a>]</span>worden. Maar er was geen dag, geen uur, geen oogenblik meer te verliezen. Alle krachten +moesten ingespannen worden, om tot het doel te geraken. +</p> +<p>Mevrouw Bathory was reeds naar het Stadhuis teruggevoerd, toen dokter Antekirrt er +ook binnentrad in gezelschap van Piet, die zich aan de grootste afwisselingen van +blijdschap en wanhoop overgaf, evenwel daarbij geen woord sprak. Op zijn gelaat was +nochtans te ontwaren, aan welke aandoening hij ten prooi was. +</p> +<p>De brave moeder was genezen. Zij was evenwel zeer verzwakt en uitgeput door de geweldige +reactie, die zij ondergaan had. Zij was in haar kamer gezeten, toen dokter Antekirrt +en Piet Bathory haar daar opzochten. +</p> +<p>Maria Ferrato had, met de scherpzinnigheid der vrouwen eigen, begrepen, dat die drie +menschen alleen bij elkander gelaten moesten worden. Derhalve was zij zacht, en zonder +dat iemand het merkte, naar de groote zaal in het Stadhuis gegaan. +</p> +<p>Dokter Antekirrt naderde, met de hand op den schouder van Piet geleund, mevrouw Bathory. +</p> +<p>„Mevrouw,” sprak hij, „ik had reeds van uwen zoon den mijnen gemaakt. Maar dat was +hij nog maar krachtens vriendschapsbanden; geloof mij, ik zal alles doen, om te bewerken, +dat hij het ook door de banden van het bloed wordt. Als ik daarin slaag, zal ik, dat +kan ik u betuigen, de gelukkigste aller stervelingen zijn. Sava mijne dochter! en +Piet mijn zoon!” +</p> +<p>Mevrouw Bathory keek hem verbaasd aan. Zij kon hem onmogelijk begrijpen, dat was haar +wel aan te zien. +</p> +<p>„Ja,” ging dokter Antekirrt voort, „dat hij in mij een waren vader, ik een waren zoon +in hem vond …” +</p> +<p>De arme vrouw wist niet wat te denken en keek beteuterd beide mannen beurtelings aan. +</p> +<p>„Door hem Sava … mijne dochter … te laten trouwen!” lichte de dokter eindelijk toe. +</p> +<p>„Uwe dochter?…” kreet mevrouw Bathory, terwijl zij de hand aan het voorhoofd bracht … +„Sava uwe dochter?” +</p> +<p>„Ja, mijne dochter! Deel toch in mijn geluk, waarde mevrouw. Sava is mijne dochter!” +</p> +<p>„Maar … wie zijt ge dan?” vroeg de ontstelde moeder, terwijl zij haar gelaat met de +beide handen bedekte. +</p> +<p>„Wie ik ben?… Ik ben graaf Mathias Sandorf! Ik ben de beste vriend van Stephanus, +uwen echtgenoot!” +</p> +<p>Mevrouw Bathory sprong van haren stoel op, strekte de handen uit, en viel schier onmachtig +in de armen van haren zoon. Maar al kon zij van aandoening niet spreken, zoo kon zij +toch hooren. In weinige woorden deelde Piet haar mede, wat zij niet wist; hoe <span class="pageNum" id="pb139">[<a href="#pb139">139</a>]</span>graaf Mathias Sandorf door de toewijding en opoffering van den visscher Andreas Ferrato +gered was geworden; waarom deze gedurende vijftien jaren onbekend en voor dood had +willen blijven doorgaan en hoe hij eindelijk onder den naam van dokter Antekirrt te +Ragusa gekomen was. Hij verhaalde, wat Sarcany en Silas Toronthal met betrekking tot +het verraad van de Triëster samenzwering gedaan hadden; daarna het verraad van Carpena, +waarvan zijn vader het slachtoffer geweest was, hoe eindelijk dokter Antekirrt hem +levend aan het graf op het kerkhof te Ragusa ontrukt had, om hem deelgenoot te maken +van de rechtspleging, die hij wenschte ten uitvoer te leggen. Hij eindigde zijn verhaal +met de mededeeling, dat twee der ellendelingen: de bankier Silas Toronthal en de Spanjaard +Carpena, reeds in hunne macht waren; maar dat de derde nog ontbrak, de derde, namelijk +Sarcany, dezelfde schaamtelooze kerel, die van Sava Sandorf zijne vrouw wilde maken, +van Sava, de dochter van zijn slachtoffer. +</p> +<p>Gedurende meer dan een uur zaten dokter Antekirrt, mevrouw Bathory en haar zoon, een +drietal dat in de toekomst door een zoo innigen band van toegenegenheid zoude verbonden +worden, bij elkander, om nog de daadzaken betreffende het ongelukkige jonge meisje +in bijzonderheden te behandelen en te bespreken. Het was voor hen allen helder als +de dag, dat Sarcany voor niets zou terugdeinzen, om Sava tot dat huwelijk, hetwelk +hem het vermogen van graaf Sandorf moest in handen spelen, te nopen. Zij vestigden +in het bijzonder hunne aandacht op dien toestand, die, al waren ook al de vroegere +plannen van den ellendeling verijdeld, toch nog voor het tegenwoordige angstverwekkend +genoeg was. Dus voor en boven alles: Sava moest weergevonden worden, al moest ook +hemel en aarde bewogen worden. Dat was de eerst voor de hand liggende taak. Dat begrepen +allen. +</p> +<p>Men kwam overeen, dat mevrouw Bathory en Piet voorloopig de eenigen zouden blijven, +die weten zouden, dat graaf Mathias Sandorf zich achter den naam van dokter Antekirrt +verborg. Wanneer men dat geheim prijs gaf, zou het bekend worden, dat Sava zijne dochter +was, en het was in het belang van de nasporingen, die ondernomen moesten worden, dat +dit nog niet geweten werd. Dus het diepste geheim werd daaromtrent aanbevolen. +</p> +<p>„Maar waar is Sava?” vroeg mevrouw Bathory, toen zij hare gedachte weer eenigermate +verzameld had. +</p> +<p>En toen zij daarop van niemand, noch van haren zoon, noch van dokter Antekirrt antwoord +ontving, vervolgde zij: +</p> +<p>„Waar haar te zoeken?… Waar haar te vinden? Zeg, zal dat te ontdekken zijn?” +</p> +<p>„O, dat zullen wij wel te weten krijgen!” antwoordde Piet, bij <span class="pageNum" id="pb140">[<a href="#pb140">140</a>]</span>wien de wanhoop vervangen was door eene geestkracht, die niet meer tanen zoude. „Dat +zullen wij wel uitvinden!” +</p> +<p>„Ja!… dat zullen wij!” hernam dokter Antekirrt vastberaden. +</p> +<p>„En al kan ook aangenomen worden, dat Silas Toronthal niet weet, waarheen Sarcany +eene schuilplaats gezocht heeft, zoo zal hij toch niet kunnen ontkennen, dat hij weet, +waar die ellendeling mijne dochter opgesloten houdt. En dat zal hij, dat moet hij +ons zeggen, al moet ook geweld gepleegd worden!” +</p> +<p>„Ja, als hij het weet,… dan zal hij het moeten zeggen!” riep Piet Bathory woest uit. +</p> +<p>„Ja!… dat moet!” zei de dokter. „Ik herhaal het, al zou geweld moeten gebruikt worden.” +</p> +<p>„Onmiddellijk!” riep Piet Bathory uit. „Laten wij geen oogenblik verliezen.” +</p> +<p>„Ja, onmiddellijk!” +</p> +<p>Noch dokter Antekirrt, noch mevrouw Bathory, noch haar zoon Piet zouden langer in +dien staat van onzekerheid hebben kunnen verblijven. Er moest naar eene uitkomst getracht +worden. +</p> +<p>Luigi Ferrato, die zich met Pescadospunt en Kaap Matifou in de groote zaal van het +Stadhuis bevond, alwaar Maria zich bij hen gevoegd had, werd dadelijk geroepen. +</p> +<p>Hij kreeg bevel, om zich naar het fortje te begeven, zich daarbij door Kaap Matifou +te doen vergezellen, en Silas Toronthal naar het Stadhuis over te brengen. +</p> +<p>De bankier verliet een kwartier later het <span class="corr" id="xd32e2548" title="Bron: gekasematteerde">gekazematteerde</span> vertrek, dat hem tot gevangenislokaal diende, waarbij Kaap Matifou met zijne breede +hand de vuist van den misdadiger als in een schroef geklemd hield, en volgde gedwee +zijn geleider door de groote straat van Artenak, naar de Raadzaal. +</p> +<p>De bankier had aan Luigi gevraagd, waarheen men hem voerde, maar had daarop geen antwoord +bekomen. Dit maakte hem te meer ongerust, daar hij steeds niet wist in handen van +welk machtig persoon hij zich sedert zijne gevangenneming bevond. +</p> +<p>Silas Toronthal, die steeds door Kaap Matifou vastgehouden werd, trad, voorafgegaan +door Luigi Ferrato, de zaal binnen. +</p> +<p>Wel zag hij terstond Pescadospunt, echter niet mevrouw Bathory noch haren zoon, die +zich beiden ter zijde hielden. Maar plotseling bevond hij zich tegenover dokter Antekirrt, +met wien hij te Ragusa te vergeefsch getracht had in aanraking te komen. Nu scheen +hem plotseling een vreeselijk licht op te gaan. Nu eerst scheen hij te begrijpen. +</p> +<p>„Gij!… Gij!”… riep hij ontzet en ten uiterste verbaasd uit. „Gij!… Gij, dokter Antekirrt!” +</p> +<p>Maar zijne zelfbeheersching, evenwel niet zonder inspanning, hernemende<span class="corr" id="xd32e2558" title="Niet in bron">.</span> +<span class="pageNum" id="pb141">[<a href="#pb141">141</a>]</span></p> +<p>„Zoo, zoo!” zeide hij. „Het is dokter Antekirrt, die mij op Fransch grondgebied heeft +laten gevangen nemen! Hij is het, die mij wederrechtelijk van mijne vrijheid beroofd +heeft?” +</p> +<p>„Wederrechtelijk? Durft Silas Toronthal, die in zijn leven zooveel wederrechtelijke +daden pleegde, dat woord gebruiken?” +</p> +<p>„Ja, wederrechtelijk!” herhaalde de bankier, terwijl hij zijn toespreker onbeschaamd +aankeek. +</p> +<p>„Maar, toch niet onrechtvaardig!” antwoordde de dokter met indrukwekkende stem. +</p> +<p>„Wat heb ik met u te maken? Wat heb ik u gedaan? Zeg, wat heb ik u gedaan?” vroeg +de bankier. +</p> +<p>„Mij?” … +</p> +<p>„Ja, u?” +</p> +<p>„Gij zult het vernemen, Silas Toronthal, en dat wel vroeger dan u wellicht lief zal +zijn.” +</p> +<p>„Wanneer? Spreek! Wanneer?” +</p> +<p>De bankier bleef in zijn onbeschaamde rol volharden. Hij meende van dokter Antekirrt +niets te vreezen te hebben. +</p> +<p>„Wanneer gij geantwoord zult hebben op deze vraag: wat hebt gij deze ongelukkige vrouw +gedaan?” +</p> +<p>„Mevrouw Bathory!” riep de bankier uit, terwijl hij een paar stappen achteruit deed, +toen hij de weduwe ontwaarde, die op hem toetrad. „Mevrouw Bathory! O God!” +</p> +<p>„En haar zoon!” vulde dokter Antekirrt aan. „Zeg, wat hebt gij haren zoon gedaan?” +</p> +<p>„Piet!” … +</p> +<p>„Ja, Piet!” +</p> +<p>„Piet Bathory?” stamelde Silas Toronthal. „Geeft het graf dan zijn prooi terug?” +</p> +<p>Hij zou voorzeker van ontsteltenis omver gevallen zijn, wanneer Kaap Matifou hem niet +onwrikbaar overeind en op zijne plaats vastgehouden had. Die kolossus verwrikte niet. +</p> +<p>Dus Piet Bathory, dien hij dood waande, de man wiens lijkstatie hij had zien voorbij +trekken, Piet Bathory die op het kerkhof te Ragusa begraven was, diezelfde Piet Bathory +stond daar voor hem als een geest, die uit het graf verrezen was! Silas Toronthal +gevoelde zich in zijne tegenwoordigheid hevig beangst.… Hij begon te begrijpen, dat +hij de straf zijner misdaden niet zou kunnen ontloopen.… Hij voelde, dat hij verloren +was. Hij keek rond, alsof hij een hoek zocht, waar hij zich voor aller oogen kon verbergen. +</p> +<p>„Waar is Sava?” vroeg eensklaps dokter Antekirrt. „Waar is dat jonge meisje, dat …” +</p> +<p>„Mijne dochter?” +</p> +<p>„Sava is uwe dochter niet!” antwoordde dokter Antekirrt gestreng <span class="pageNum" id="pb142">[<a href="#pb142">142</a>]</span>en met indrukwekkend gebaar. +</p> +<p>„Sava, mijne dochter niet?” vroeg Silas Toronthal geheel en al onthutst. „Wie heeft +u dat gezegd?” +</p> +<p>„Neen! Sava is de dochter van graaf Mathias Sandorf, dien gij, door hem en zijne beide +makkers, Stephanus Bathory en Ladislas Zathmar, laaghartig te verraden, aan den dood +hebt overgeleverd! Verstaat gij mij? Dat is duidelijk!” +</p> +<p>Bij die zoo formeele beschuldiging gevoelde zich de bankier Silas Toronthal vernietigd. +</p> +<p>Dokter <span class="corr" id="xd32e2592" title="Bron: Antekirtt">Antekirrt</span> wist toch niet alleen, dat Sava zijne dochter niet was, maar hij wist ook, dat zij +de dochter van graaf Mathias Sandorf was! Hij wist hoe en door wien de samenzweerders +van Triëst verraden waren! Dat walgelijke verleden verhief zich in zijne geheele schrikkelijkheid +tegen Silas Toronthal. Hij wenschte in den grond te kunnen verzinken, om die beschuldigende +oogen te kunnen ontgaan. +</p> +<p>„Waar is Sava,” hernam de dokter, die zijn toorn slechts door zeer veel wilskracht +bedwong. +</p> +<p>Geen antwoord. Silas Toronthal gluurde met gebogen hoofd rond en scheen zich te beraden. +</p> +<p>„Waar is Sava, die door Sarcany, uwen medeplichtige bij al uwe misdaden, van het kasteel +te Artenak opgelicht is geworden? Zult gij spreken?” +</p> +<p>En toen de ellendeling steeds zweeg, vervolgde Antekirrt somber en schrikkelijk in +stem en gebaren: +</p> +<p>„Waar is Sava, die door dien ellendeling op eene plaats, die gij kent en kennen moet, +opgesloten gehouden wordt, om haar hare toestemming af te dwingen tot een huwelijk, +dat haar afschuw inboezemt … tot een huwelijk met een der verraders van haren vader!” +</p> +<p>Andermaal geen antwoord. In het brein van Silas Toronthal begon. een denkbeeld te +gloren. Hij glimlachte onmerkbaar. +</p> +<p>„Voor de laatste maal: waar is Sava?” brulde dokter Antekirrt buiten zich zelven. +</p> +<p>Hoe schrikverwekkend het uiterlijke van den dokter zich ook voordeed, hoe dreigend +zijne woorden ook klonken, dat alles kon Silas Toronthal niet bewegen om te antwoorden. +De aterling had begrepen, dat de tegenwoordige toestand van het jonge meisje hem tot +schild, tot dekmantel kon dienen. Hij voelde, dat zijn leven geen gevaar liep, zoolang +hij dat geheim niet geopenbaard had. Ziedaar, wat hem eenigermate gerustgesteld had, +en wat dien glimlach te voorschijn getooverd had. +</p> +<p>„Luister,” hernam de dokter, wien het gelukt was zijne zelfbeheersching en koelbloedigheid +te herwinnen, „hoor naar mij, Silas Toronthal! Misschien meent gij verplicht te zijn, +uwen medeplichtige te sparen! Gij vreest misschien hem te benadeelen door te spreken! +<span class="pageNum" id="pb143">[<a href="#pb143">143</a>]</span>Welnu, weet dit dan: Sarcany, na uw vermogen verkwist te hebben, heeft, om zich van +uwe stilzwijgendheid te verzekeren, gepoogd u te vermoorden, zoo als hij Piet Bathory +te Ragusa vermoord heeft … Ja … twijfelt gij? Op hetzelfde oogenblik, toen mijne lasthebbers +de hand op u legden, en zich van uw persoon op den straatweg naar Nizza, meester maakten, +stond hij gereed met zijn dolk toe te stooten … En zult gij, nu gij dat weet, blijven +zwijgen? Zult gij dien man willen blijven sparen, die ook jegens u voor geen moord +terugdeinsde? Komaan, spreek.” +</p> +<p>Silas Toronthal bleef bij het denkbeeld volharden, dat zijn stilzwijgen zijne tegenstanders +nopen moest, om hem te ontzien. Hij gaf dan ook geen antwoord. +</p> +<p>„Waar is Sava?” herhaalde dokter Antekirrt. +</p> +<p>Niets, geen woord! Dat zwijgen was tergend, was uitdagend. Piet Bathory stond te knarsetanden +van woede. +</p> +<p>„Waar is Sava?” herhaalde de dokter, die ditmaal zijn geduld begon te verliezen. +</p> +<p>„Ik weet het niet!…” antwoordde Silas Toronthal, vast besloten zijn geheim zorgvuldig +te bewaren. +</p> +<p>Eensklaps stiet hij echter een gil uit en poogde, terwijl hij zich van pijn kromde +en spartelde, Kaap Matifou, die zijne hand steeds in de zijne omklemd hield, achteruit +te duwen. Hij had eerder kunnen proberen een granietblok van zijne plaats te brengen. +</p> +<p>„Genade … Genade!” riep hij, terwijl hij zich van pijn kromde. „Genade! ik smeek u!” +</p> +<p>Kaap Matifou kneep die hand, waarschijnlijk onbewust, alsof hij ze verbrijzelen wilde. +</p> +<p>„Genade!” kreet de bankier, „zoo’n pijn heb ik nog nooit ondervonden! Mijne hand is +verpletterd.” +</p> +<p>„Zult ge spreken?… Of …” +</p> +<p>En hij gaf een teeken aan Kaap Matifou, die dadelijk de klemschroef aanzette. +</p> +<p>„Ja … Ja …” kreet de ongelukkige misdadiger. „Ja … ja!… ik zal spreken!” +</p> +<p>„Welnu dan, haast u! Waar is Sava?” +</p> +<p>„Sava … Sava …” stamelde Silas Toronthal, die slechts met afgebroken woorden kon antwoorden. +</p> +<p>„Welnu, Sava?… Waar is zij? Geen omwegen, geen onwaarheden. Ik waarschuw u ten beste.” +</p> +<p>„Sava.. in het huis … van Namir … de verspiedster van … Sarcany … Daar is zij opgesloten.” +</p> +<p>„Maar waar is dat huis? Nogmaals waarschuw ik u tegen misleiding. De waarheid, niets +dan de waarheid!” +</p> +<p>„Te … Tetuan! in Marokko!…” kreet de gemartelde. „Daar zult gij haar vinden.” +<span class="pageNum" id="pb144">[<a href="#pb144">144</a>]</span></p> +<p>Kaap Matifou liet, nadat die woorden den bankier ontvallen waren, diens hand eerst +los, en die hand viel machteloos langs zijne zijde neder. Ja, een handdruk wisselen +met dien reus, mocht voorwaar ongeraden heeten. +</p> +<p>„Breng den gevangene naar zijne cel terug!” zei dokter Antekirrt; „wij weten, wat +wij verlangden te vernemen.” +</p> +<p>Luigi Ferrato trok Silas Toronthal met zich voort, het Stadhuis uit en sloot hem in +zijn kasemat op. +</p> +<p>Sava te Tetuan! Sava in Marokko! Sava in de macht van dat afzichtelijk wijf! +</p> +<p>Dus, toen dokter Antekirrt en Piet Bathory twee maanden geleden te Ceuta aangekomen +waren, om den Spanjaard Carpena aan dat boevenverblijf te ontvoeren, scheidden hen +slechts eenige weinige mijlen van de plaats, waar dat Marokkaansche vrouwmensch het +jonge meisje opgesloten hield! En dat hadden zij niet geweten! Het was om te vertwijfelen! +</p> +<p>„Dezen nacht nog vertrekken wij naar Tetuan, Piet,” zei de dokter op kalmen toon. +</p> +<p>Toen ten tijde bestond nog geen spoorweg, die rechtstreeks van Tunis naar de Marokkaansche +grenzen voerde. Om dan ook binnen den kortst mogelijken tijd te Tetuan te kunnen aankomen, +viel niets beters te doen, dan zich in te schepen op een van die snelvarende vervoermiddelen, +tot de flottilje van Antekirrta behoorende. +</p> +<p>Voor dat de scheepsbel de acht glazen had laten weerklinken, die het middernachtsuur +moesten aangeven, had de <i>Elektriek</i> 2 haar anker gelicht en stoomde de Syrtische zee uit en de volle Middellandsche zee +in. +</p> +<p>Aan boord bevonden zich slechts dokter Antekirrt, Piet Bathory, Luigi Ferrato, Pescadospunt +en Kaap Matifou. +</p> +<p>Van die allen was Piet Bathory slechts aan Sarcany bekend. De anderen had hij nimmer +gezien. +</p> +<p>Wanneer men te Tetuan zou aangekomen zijn, dan zou men zien, hoe te handelen. Want +het was nog niet uitgemaakt, of men met list of gewelddadig zou te werk gaan. Dat +zou van de omstandigheden afhangen, waarin Sarcany zich te midden van die geheel Marokkaansche +stad zoude bevinden. Dat zou ook afhangen van den aard van het verblijf van dien man +in de woning van Namir en van het personeel, waarover hij kon beschikken. +</p> +<p>Maar, voor alles moest men te Tetuan aankomen! Ja, dat ging voor alles. En daarom +moest spoed gemaakt worden. +</p> +<div class="figure p145width"><img src="images/p145.jpg" alt="Dan traden een of twee Marokkanen met eene smokende lantaarn in de hand, naar buiten, om met den gids te spreken. (Bladz. 147.)" width="501" height="720"><p class="figureHead">Dan traden een of twee Marokkanen met eene smokende lantaarn in de hand, naar buiten, +om met den gids te spreken. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb147" class="pageref">147</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Van Antekirrta af tot aan de Marokkaansche grenzen wordt gerekend een afstand van +twee duizend vijfhonderd kilometers te bedragen, hetgeen ongeveer met dertien honderd +vijftig zeemijlen overeenkomt. Wanneer nu de <i>Elektriek 2</i> zich met volle kracht voorwaarts <span class="pageNum" id="pb145">[<a href="#pb145">145</a>]</span><span class="pageNum" id="pb146">[<a href="#pb146">146</a>]</span>bewoog, dan kon zij om en nabij zeven en twintig mijlen in het uur afleggen. Hoeveel +sneltreinen op de spoorwegen van het vasteland bereiken die snelheid? Dus dat lange +stalen spilvormige lichaam, waarop de wind geen vat had, dat door de deininggolven +heenschoof, zonder er vertraging door te ondervinden, of weerstand te bieden, dat +om geen brekers scheen te geven, zou niet eens vijftig uren noodig hebben, om ter +gewilder plaatse te komen. +</p> +<p>De <i>Elektriek 2</i> was den volgenden ochtend, reeds vóórdat de dag aanbrak, kaap Bon genaderd. Van dat +punt af zou het vaartuig, na de monding van de golf van Tunis voorbijgestevend te +zijn, slechts weinige uren noodig hebben om kaap Bizerta uit het gezicht te verliezen. +La Calle, Bône, de IJzeren Kaap, wier metaalmassa, zooals men beweert, de kompasnaald +doet afwijken, de Algerijnsche kust, Stora, Bougie, Dellys, Algiers, Cherchell, Montanagem, +Oran, Nemours, daarna de Rifsche kuststreken, kaap Melilla, die evenals Ceuta aan +Spanje toebehoort, kaap Tres Forcas, vanwaar het vasteland zich tot bij kaap Negro +afrondt, dat geheele panorama van de Afrikaansche kust ontrolde zich, terwijl het +scheepje zich voortspoedde gedurende de dagen van 20 en 21 November voor de oogen +der opvarenden, zonder dat een oponthoud of een ongemak de vaart kwam vertragen. Nooit +was de machine, door de accumulatoren bewogen, in de gelegenheid geweest, dergelijke +diensten te presteeren. Maar zij hield zich goed. +</p> +<p>Werd de <i>Elektriek</i> ook al <span class="corr" id="xd32e2672" title="Bron: ontwaad">ontwaard</span>, nu eens langs en evenwijdig aan de kust stevenende, dan weer eens in volle zee buiten +de baaien, die zij van kaap tot kaap doorsneed, dan moesten de kustwachters wel aan +de verschijning van een bovennatuurlijk vaartuig of wel aan een buitengewoon grooten +visch van het geslacht der walvisschen gelooven, die door geen stoomboot, de wateren +der Middellandsche zee beploegende, ingehaald zoude kunnen worden. Men keek er naar +uit. Men wees elkander dat vreemdsoortig voorwerp aan, maar daar bleef het ook bij. +</p> +<p>Dokter Antekirrt, Piet Bathory, Luigi Ferrato, Pescadospunt en Kaap Matifou ontscheepten +zoo omstreeks tegen acht uren in den avond bij de uitwatering van de kleine Tetuan-rivier, +waarin de sloep eene aanlegplaats gezocht had. Die rivier, door de aardrijkskundigen +Martil genaamd, heeft twee forten, die hare nadering beschermen. +</p> +<p>Op ongeveer honderd passen van den rivier-oever verwijderd, bestond een soort van +caravanserail, waar onze reizigers muildieren en een Arabischen gids aantroffen, die +aanbood hen naar de stad te brengen. De prijs, dien hij vroeg, werd zonder afdingen +aangenomen, zoodat zij dadelijk konden vertrekken. +</p> +<p>In dit gedeelte van de Rifsche kuststreek, hebben de Europeanen <span class="pageNum" id="pb147">[<a href="#pb147">147</a>]</span>noch van de inheemsche bevolking, noch van de zwervende volksstammen, die het land +afloopen, iets te vreezen. Het land is bovendien zeer slecht bewoond en nog slechter +bebouwd. De weg kronkelt door eene vlakte, die met schrale boompjes en struiken bezaaid +is. De lezer moet zich niet verbeelden, dat die weg een aangelegd gemeenschapsmiddel +was; neen, het was slechts een pad, dat eer aan de hoeven der paarden of muilezels, +dan wel aan eenige menschenhand te danken was. Aan de eene zijde vloot de rivier binnen +hare modderige oevers, waar het gekwaak der padden en kikvorschen en het schrille +gepiep der sprinkhanen zich lieten hooren. Op de watervlakte dobberden eenige visschersschuiten, +die midden op stroom ten anker lagen, terwijl er ook op het droge gehaald waren. Aan +de andere zijde rechts van den weg ontwikkelde zich eene reeks van kale heuvels, die +zich in de verte bij het zuidelijk gebergte aansloten. +</p> +<p>De nacht was prachtig, de maan scheen heerlijk en overgoot de omstreken met haar zacht +licht. Door de terugkaatsing harer bleeke stralen in den spiegel der rivier, veroorzaakte +zij, dat de omtrekken der hoogten van den noorder-gezichteinder zich minder nauwkeurig +afteekenden. In de verte ontwaarde men de witte gebouwen van Tetuan, en deed zich +de stad voor als eene onmetelijke witte vlek op den somberen nevelachtigen achtergrond. +</p> +<p>De Arabische gids geleidde zijn troepje met vluggen pas; twee of drie malen moest +men stil blijven houden bij eenige alleenstaande wachthuizen, wier eenig venster, +uitziende op dat gedeelte van het gebouw, hetwelk niet door de maan verlicht werd, +een geelachtig licht te ontwaren gaf. Dan traden een of twee Marokkanen met eene smokende +lantaarn in de hand naar buiten, om met den gids te spreken. Na eenige woorden gewisseld +te hebben, die tot herkenning moesten dienen, werd de weg vervolgd. Klinkende munt +was hierbij het hoofdmiddel om vlug vooruit te komen, en het herkenningsteeken naar +eisch te doen slagen. +</p> +<p>Noch de dokter, noch zijne tochtgenooten spraken een woord. Stilzwijgend schreden +zij naast elkander voort. +</p> +<p>Zij waren afgetrokken, in gedachten verzonken, en lieten de muildieren, die met dien +vlakken weg, welke hier en daar een ravijn vertoonde, goed bekend waren en de veelvuldige +steenen, boomstronken en wortels, waarmede hij bezaaid was, behendig wisten te mijden, +rustig voortstappen. Het stevigste en sterkste van die dieren bleef evenwel somwijlen +achter. Toch moest het daarom niet minder geacht worden dan de anderen: want het droeg +Kaap Matifou en die woog inderdaad op zijn minst voor twee. +</p> +<p>Dat wekte de goede luim van Pescadospunt op, die de opmerking niet weerhouden kon: +<span class="pageNum" id="pb148">[<a href="#pb148">148</a>]</span></p> +<p>„Het zou wenschelijk zijn dat Kaap Matifou eerder het muildier, dan dat het muildier +Kaap Matifou droeg!” +</p> +<p>Zoo omstreeks half tien liet de Arabische gids stilhouden bij een grooten witten walmuur, +die met torens en schietgaten bekroond, de stad aan dezen kant moest beschermen en +verdedigen. In dien muur opende zich een lage poort, die op Marokkaansche wijze met +allerlei arabesken versierd was. Daarenboven gluurden door talrijke schietgaten de +mondingen van kanonnen, niet oneigenaardig aan die groote kaaimannen gelijk, die in +het maanlicht op de modder uitgestrekt liggen te slapen. +</p> +<p>De poort was gesloten en men moest alweer met de beurs in de hand onderhandelen, om +haar geopend te krijgen. Eindelijk gelukte dat ook, en toen stapten allen naar binnen +en verloren zich te midden der smalle, bochtige, soms verwulfde straten, die door +andere poorten van elkander gescheiden werden, welke niet anders dan door hetzelfde +tooverwoord geopend konden worden. +</p> +<p>Tetuan is eene stad, die dertig duizend zielen telt, en vele moskeeën bezit. +</p> +<p>Na een goed kwartieruur ronddoolens, kwamen de dokter en zijne makkers bij eene herberg +aan,—eene fonda, zooals zij plaatselijk genoemd wordt,—de eenige trouwens van de geheele +stad, die door eene Jodin gehouden werd, terwijl eene eenoogige meid den dienst van +kellner waarnam. Aanlokkelijk zag het er niet uit. +</p> +<p>Het gebrek aan comfort dezer fonda, welker schamele vertrekken zich rondom eene binnenplaats +uitstrekten, laat zich verklaren door het gering getal vreemdelingen, die de reis +naar Tetuan ondernemen. Daar ter stede bevindt zich zelfs slechts één vertegenwoordiger +der Europeesche mogendheden, namelijk de consul van Spanje, die te midden van eenige +duizenden inwoners verblijf houdt, waarvan verreweg het grootste getal inboorlingen +en dus geen Spanjaarden zijn. +</p> +<p>Hoe ongeduldig dokter Antekirrt ook was om zijne nasporingen en ondervragingen nopens +de woning van Namir te beginnen, en hoe hij ook haakte, om er dadelijk heen te ijlen, +zoo bedwong hij zich toch. Hier moest immers noodzakelijk met de uiterste voorzichtigheid +gehandeld worden. In de omstandigheden, waarin Sava geplaatst was, kon eene ontvoering +ernstige moeielijkheden ondervinden en opleveren. Het voor en het tegen moest zeer +ernstig gewikt en gewogen worden. Misschien was het raadzaam, om onverschillig welken +losprijs voor de vrijheid van het jonge meisje te bieden. Maar in geen geval mochten +dokter Antekirrt of Piet Bathory zich althans aan Sarcany bekend maken, die waarschijnlijk +te Tetuan aanwezig was. In zijne handen was Sava een vrijgeleide, eene zekerheid voor +de toekomst, die hij niet licht zoude laten glippen. En dan moest bedacht worden, +dat men zich hier niet in een beschaafd land van <span class="pageNum" id="pb149">[<a href="#pb149">149</a>]</span>Europa bevond, waar justitie en politie hunne tusschenkomst, hunnen bijstand hadden +kunnen verleenen. In dat brandpunt van slavenhandel zou het betoog niet te leveren +zijn, dat Sava niet het wettige eigendom van de Marokkaansche vrouw was. Hoe zou bewezen +kunnen worden, anders dan door den brief van mevrouw Toronthal en door de bekentenis +van den bankier, dat zij de dochter was van graaf Mathias Sandorf? Daarenboven, hoe +bij haar te geraken? Die Arabische huizen zijn gewoonlijk goed gesloten en weinig +toegankelijk. Men kan er zoo gemakkelijk niet indringen. De tusschenkomst van een +Kadi kon zelfs vruchteloos blijken, in de vooronderstelling altijd, dat die bekomen +kon worden, hetgeen meer dan twijfelachtig mocht heeten. +</p> +<p>Er werd dan ook besloten, dat voorshands het huis van Namir ten nauwkeurigste zoude +gadegeslagen worden, evenwel zoo, dat geen achterdocht opgewekt zoude worden. Pescadospunt +zou iederen ochtend bij het krieken van den dag met Luigi Ferrato op kondschap uitgaan. +Deze laatste had gedurende zijn verblijf op het zoo cosmopolitische eiland Malta eenigermate +de Arabische taal geleerd. Beiden zouden trachten op te sporen in welk kwartier en +in welke straat die Namir woonde, wier naam toch bekend moest zijn. Dan zou men eerst +naar omstandigheden kunnen handelen. +</p> +<p>In afwachting had de <i>Elektriek</i> 2 eene schuilplaats gezocht in een der smalle en kleine kreeken van de kust bij de +monding van de Tetuan-rivier, alwaar dat vaartuig gereed moest blijven, om op het +eerste sein te kunnen vertrekken. Dat punt was niet moeielijk te vinden en weldra +lag het vaartuig daar zoo rustig als in een haven van het vasteland. +</p> +<p>Zoo ging in de fonda die eerste nacht, die dokter Antekirrt en Piet Bathory zoo lang +toescheen, voorbij. Wat Pescadospunt en Kaap Matifou betreft, wanneer die ooit gehoopt +hadden in bedden te slapen, die met porselein ingelegd waren, dan hadden zij thans +redenen te over om tevreden te zijn. Zij sliepen daarom niet minder goed. +</p> +<p>Luigi Ferrato en Pescadospunt begonnen den volgenden ochtend hunnen onderzoekingstocht, +door zich naar den bazaar te begeven, waarheen reeds een gedeelte der Tetuansche bevolking +zich verzameld had<span class="corr" id="xd32e2707" title="Niet in bron">.</span> Pescadospunt kende Namir, die hij wel twintigmalen gelegenheid had gehad in de straten +van Ragusa op te merken, toen zij daar de rol van verspiedster ten behoeve van Sarcany +vervulde. Het kon dus gebeuren, dat hij haar ontmoette; maar daar zij hem niet kende, +zou dat geen nadeelige gevolgen hebben. En in dat geval zou hij haar slechts te volgen +hebben. +</p> +<p>De voornaamste bazaar van Tetuan bestaat uit eene verzameling van keeten, winkels +en kramen, allen lang, smal, vuil en <span class="pageNum" id="pb150">[<a href="#pb150">150</a>]</span>smerig, waartusschen vochtige en glibberige toegangen voeren. Eenige linnen lappen +van verschillende tint en kleur, <span class="corr" id="xd32e2714" title="Bron: o vertouwen">over touwen</span> gespannen, beschermden die holen tegen de brandende stralen der zon. Overal zag men +sombere winkels en uitstallingen, waar geborduurde zijden stoffen verkocht werden, +schel gekleurde passementwerken, babouchen, een soort van sloffen, geldtaschjes, burnous, +aardewerk, juweelen, halssnoeren, armbanden, ringen, gesmeed en gedreven koperwerk, +kandelaars, wierookvaten, lantaarns,—in één woord alles, wat zich in de bijzondere +magazijnen van de groote steden in Europa bevindt en wat hier als het ware op de straat +te koop aangeboden wordt. +</p> +<p>Er was reeds eene groote menigte op den bazaar aanwezig, zoodat het moeite kostte, +om zijn weg te vervolgen. +</p> +<p>Iedereen genoot van de frischheid der ochtend-uren. Mauresken, die tot aan de oogen +gesluierd waren, Jodinnen met ongedekt gelaat, Arabieren, Kabylen, <span class="corr" id="xd32e2720" title="Bron: Marrokkanen">Marokkanen</span>, Negers kwamen en gingen in dien bazaar, waar de vreemdelingen waarlijk ook niet +ontbraken; zoodat de tegenwoordigheid van Luigi Ferrato en van Pescadospunt geene +bevreemding kon baren en dat ook niet deed. Het eenige, waarop zij te letten hadden, +was om in dat gedrang bij elkander te blijven. +</p> +<p>Gedurende ruim een uur poogden zij in die menigte Namir te ontwaren. Maar te vergeefs. +De Marokkaansche vrouw was niet te bespeuren. +</p> +<p>En Sarcany evenmin. Beiden waren en bleven onzichtbaar. Dat was inderdaad eene teleurstelling. +</p> +<p>Luigi Ferrato besloot toen eenige dier jongens te ondervragen, die daar half naakt +rondliepen, en als eene staalkaart konden gelden van al de Afrikaansche rassen, welker +vermenging van de Rifsche kustplaatsen af tot aan de grenzen van de Sahara geschiedt +en waarvan de produkten op al de <span class="corr" id="xd32e2727" title="Bron: Marrokkaansche">Marokkaansche</span> bazaars rondkrioelen. Hij riep den eerste den besten tot zich en begon met het weinige +Arabisch, dat hij kende, uit te kramen. +</p> +<p>De eersten dier bengels, tot wie de zeeman zich wendde, wisten op zijne vragen geen +antwoord te geven. Eindelijk was er een, een Kabylische jongen, ongeveer twaalf jaar +oud, met het schalksche gezicht van een Parijzer straatjongen, die verzekerde dat +hij de Marokkaansche kende en aanbood de beide Europeanen, tegen eene belooning van +eenige geldstukken, naar hare woning te geleiden. Dat was een lichtpunt, dat in de +duisternis scheen. +</p> +<div class="figure p151width"><img src="images/p151.jpg" alt="Eenige linnen lappen beschermden die holen tegen de brandende stralen der zon. (Bladz. 150.)" width="503" height="720"><p class="figureHead">Eenige linnen lappen beschermden die holen tegen de brandende stralen der zon. (<abbr title="Bladzijde"><span class="corr" id="xd32e2736" title="Bron: Bldz.">Bladz.</span></abbr> <a href="#pb150" class="pageref">150</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Natuurlijk werd dat aanbod dadelijk aangenomen en stapte het drietal weldra door een +schier onuitwarbaar netwerk van straten, die naar de vestingwerken der stad uitstralen. +Binnen tien minuten hadden zij een bijna eenzaam kwartier bereikt, waarin de laaggebouwde +en <span class="pageNum" id="pb151">[<a href="#pb151">151</a>]</span><span class="pageNum" id="pb152">[<a href="#pb152">152</a>]</span>spaarzame huizen geen enkel raam in den voorgevel vertoonden. Het zag er akelig en +somber uit. Intusschen wachtten dokter Antekirrt en Piet Bathory de terugkomst van +Luigi Ferrato en Pescadospunt met koortsachtig ongeduld af. Wel twintig malen waren +zij op het punt om zelf heen te gaan en de nasporingen te leiden. Zij werden evenwel +door de gedachte weerhouden, dat zoowel Sarcany als de Marokkaansche hen beide kenden. +Dat was waarschijnlijk alles op het spel zetten, wanneer een dier twee hen ontmoette. +Dit dwong hen derhalve tot oppassen, ja tot vluchten, om buiten het bereik hunner +vijanden te zijn. Zij bleven dus ten prooi aan de hevigste onrust te huis en wisten +niet om met den tijd hun ongeduld te dooden. +</p> +<p>Het was negen uur, toen Luigi Ferrato en Pescadospunt in de fonda terugkeerden. +</p> +<p>Hun betrokken gelaat verkondigde genoegzaam, dat zij slechts ongunstige tijdingen +mede te deelen hadden. +</p> +<p>En inderdaad, Sarcany en Namir hadden in gezelschap van een jong meisje, dat niemand +kende, reeds sedert vijf weken Tetuan verlaten, terwijl een oude vrouw tot bewaakster +van het huis achtergebleven was. +</p> +<p>Op dien slag waren noch dokter Antekirrt noch Piet Bathory voorbereid. Zij waren dan +ook vernietigd. +</p> +<p>„En toch is dat vertrek heel natuurlijk,” merkte Luigi Ferrato na het verhaal hunner +nasporing op. +</p> +<p>En dokter Antekirrt en Piet Bathory keken hem vragend aan. +</p> +<p>„Wat bedoelt gij?” vroegen beiden tegelijk. +</p> +<p>„Moest Sarcany niet vreezen,” ging Luigi voort, „dat Silas Toronthal uit wraakzucht +of door eenige andere reden gedrongen, zijne schuilplaats zou openbaren?” +</p> +<p>Dat moest beaamd worden; maar dat veranderde de zaak hoegenaamd niet. +</p> +<p>Zoolang het slechts gold misdadigers en verraders op te sporen, had dokter Antekirrt +nimmer aan zijn taak getwijfeld, en was nimmer teruggedeinsd om haar te volbrengen. +Nu het evenwel gold om zijne eigene dochter uit de handen van Sarcany te redden, voelde +hij datzelfde zelfvertrouwen in zijne te treffen maatregelen niet meer. +</p> +<p>Intusschen kwam hij met Piet overeen, dat men dadelijk het huis van Namir moest bezoeken. +Misschien zou men daar meer dan eene enkele herinnering aan Sava aantreffen. Misschien +zou de een of andere bijzonderheid hen openbaren, wat van haar geworden was. Misschien +ook zoude de oude Jodin, dier ter bewaking van het huis achtergelaten was, hen uiterst +nuttige inlichtingen voor hunne verdere nasporingen kunnen geven of verkoopen. +<span class="pageNum" id="pb153">[<a href="#pb153">153</a>]</span></p> +<p>Luigi Ferrato geleidde hen dadelijk derwaarts. Het was niet ver. Binnen een half uur +waren zij er. +</p> +<p>Dokter Antekirrt, die het Arabisch sprak alsof hij in Arabia Petrea geboren was, gaf +zich uit voor een vriend van Sarcany. Hij was zoo even te Tetuan aangekomen en zoude +slechts doortrekkend zijn. Hij zou zich gelukkig gevoeld hebben, wanneer hij zijn +vriend had mogen ontmoeten. Nu dat niet kon, vroeg hij zijn huis te mogen bezichtigen. +</p> +<p>Eerst maakte de oude Jodin eenige moeielijkheden. Maar een handvol seechinen maakte +haar veel leniger en handelbaarder. Al dadelijk weigerde zij niet om de vragen van +dokter Antekirrt te beantwoorden, die, dat moet erkend worden, de grootste belangstelling +voor haren meester ademden. +</p> +<p>Het meisje, door de Marokkaansche vrouw aangebracht, was bestemd om de echtgenoote +van Sarcany te worden. Dat was reeds sedert lang beslist en misschien zou, zonder +hun overhaast vertrek, het huwelijk reeds te Tetuan voltrokken zijn. Dat jonge meisje +had, sedert hare aankomst alhier, dat wil zeggen sedert drie maanden ongeveer, nimmer +de woning verlaten. Men verhaalde dat zij van Arabische afkomst was, maar de oude +Jodin meende redenen te hebben, om te gelooven, dat zij eene Europeesche moest zijn. +Heel zeker daaromtrent was zij niet, want zij had haar slechts weinig gezien en dat +nog wel gedurende de afwezigheid van de Marokkaansche vrouw. Meer wist zij er niet +van te vertellen. +</p> +<p>Ook het land, waarheen Sarcany zoowel Namir als Sava gevoerd had, wist de oude Jodin +niet te noemen. Alles wat zij wist, was dat zij ongeveer vijf weken geleden vertrokken +waren met eene karavaan, die naar het oosten trok. Sedert dien dag stond de woning +onder hare bewaking en zij moest er oppassen, totdat Sarcany gelegenheid zoude gevonden +hebben om haar te verkoopen—waaruit de gevolgtrekking was af te leiden, dat het zijn +plan niet was naar Tetuan weer te keeren. Verder wist dat vrouwmensch niet te vertellen. +Het nieuws wat zij medegedeeld had, was uiterst schraal. +</p> +<p>Dokter Antekirrt hoorde die antwoorden koelbloedig aan en vertaalde ze, naarmate ze +gegeven werden, voor Piet Bathory. Wat, alles goed beschouwd, als zeker kon gerekend +worden, was dat Sarcany het niet geraden geoordeeld had, zich in te schepen op een +van die pakketbooten, die Tanger aandoen, of om in den spoortrein plaats te nemen, +die bij Oran een aanvang neemt. Dat reeds duidde op plannen, die het daglicht niet +mochten zien, en vermeerderde de onrust onzer vrienden niet weinig. +</p> +<p>Sarcany had zich bij eene karavaan aangesloten, die van Tetuan vertrokken was, om +te gaan.… Ja, waarheen? Naar de een of andere oase in de woestijn?… Of nog verder, +naar een van die <span class="pageNum" id="pb154">[<a href="#pb154">154</a>]</span>streken, welke door halfwilden bewoond worden en waar Sava geheel en al in zijne macht +zoude zijn en van zijne genade zou afhangen? Hoe dat te weten te komen? Want het is +in Noord-Afrika al even moeielijk om het spoor eener karavaan als van een persoon +alleen weer te vinden! Het spoor eener karavaan verdwijnt in het zand der woestijn +evenals het kielzog van een vaartuig zich verliest in de wateren van den Oceaan. +</p> +<p>Dokter Antekirrt hield dan ook bij de oude Jodin aan. Hij herhaalde, dat hij belangrijke +berichten, die Sarcany ter zeerste golden, mede te deelen had, en die juist dat huis +betroffen, waarvan hij zich ontdoen wilde. Maar hoe hij ook praatte, en hoe hij het +ook verder aanlegde, het was hem onmogelijk iets verder te weten te komen. +</p> +<p>Klaarblijkelijk was die vrouw onbekend met de nieuwe schuilplaats, waarheen Sarcany +gevlucht was, om de ontknooping van het drama te bespoedigen. Die teleurstelling was +nog wel de grootste, die dokter Antekirrt en Piet Bathory konden ondervinden. +</p> +<p>Beide mannen en Luigi Ferrato verzochten toen de woning, die naar Arabischen stijl +gebouwd was, en welker vertrekken hun daglicht ontvingen van een patio of binnenplein, +dat met eene rechthoekige galerij omgeven was, te mogen bezichtigen. Hoe zwak ook +hunne hoop hierbij was, meenden zij dat de een of andere aanwijzing hun hierbij den +weg zou kunnen wijzen. +</p> +<p>Dat werd hun toegestaan, en weldra hadden zij de kamer bereikt, die door Sava bewoond +was geweest. Dat was eene ware gevangeniscel. Hoe veel uren had het rampzalige jonge +meisje daar in dat vertrek ten prooi aan de diepste wanhoop, zonder dat zij op hulp +en verlossing kon rekenen, doorgebracht? Zonder een woord te spreken, doorsnuffelden +dokter Antekirrt en Piet Bathory die kamer en zochten het geringste merk of teeken, +dat hen op het spoor, hetwelk zij zochten, kon brengen. +</p> +<p>Eensklaps naderde de dokter een klein koperen brasero of komfoor, dat in een hoek +van de kamer op den drievoet rustte. In dat komfoor bewogen zich eenige overblijfselen +van papieren, die door de vlam verbrand, maar niet volkomen verteerd waren. +</p> +<p>Zou Sava geschreven hebben? Dat was niet geheel en al onwaarschijnlijk. +</p> +<p>Zou zij, door dat plotselinge vertrek overvallen, er toe besloten hebben dien brief, +vóórdat zij Tetuan verliet, te verbranden? +</p> +<p>Of, wat ook mogelijk was, werd die brief bij Sava gevonden en door Sarcany of Namir +vernietigd? +</p> +<p>Piet Bathory had den blik van dokter Antekirrt, die over dien brasero gebogen stond, +gevolgd. +</p> +<p>„Wat is er toch?” vroeg hij, met een angstig voorgevoel. „Wat ziet gij toch in dat +komfoor?” +<span class="pageNum" id="pb155">[<a href="#pb155">155</a>]</span></p> +<p>Antekirrt wees op de papierasch. +</p> +<p>En inderdaad, op die asch, die door een windzuchtje in fijn poeder kon vernietigd +worden, waren eenige letters zichtbaar en staken zwart af op dien lichtgrijzen grond. +Onder anderen stond daarop duidelijk, hoewel de woorden onvolkomen waren: „mev … Bath …” +Ja, dat stond er heel duidelijk op. Daarin kon men zich niet vergissen. +</p> +<p>Sava wist niet en kon niet weten, dat mevrouw Bathory uit Ragusa verdwenen was. Had +zij gepoogd haar te schrijven als aan de eenige persoon op deze wereld, van wien zij +hulp verwachten kon? +</p> +<p>Maar achter den naam van mevrouw Bathory was nog een andere te lezen: namelijk die +van haren zoon … +</p> +<p>Piet hield den adem in, om die asch niet te doen verstuiven, en poogde eenig ander +woord te ontdekken, dat nog leesbaar was … Maar zijn blik was beneveld!… Het was hem +onmogelijk iets meer te ontwaren!… +</p> +<p>En toch stond er nog een woord, dat hem op het spoor van het jonge meisje kon brengen,… +een woord dat dokter Antekirrt in staat was bijna ongeschonden waar te nemen: +</p> +<p>„Tripoli!”… riep hij uit. En na nogmaals gekeken te hebben: „Ja, dat staat er duidelijk … +Zie maar … Tripoli!” +</p> +<p>Het was dus in het Regentschap Tripoli, in zijn geboorteland, waar hij eene volkomene +veiligheid moest vinden, dat Sarcany eene toevlucht gezocht had! +</p> +<p>Het was naar die landstreek dat de karavaan zich begaf, waarbij Sarcany zich vijf +weken geleden aangesloten had. +</p> +<p>„Naar Tripoli!” zei de dokter. „En zonder een dag, zonder een uur, zonder eene minuut +te verliezen!” +</p> +<p>„Naar Tripoli!” herhaalde Piet in de grootste opgewondenheid. „Gij hebt gelijk, wij +mogen geen tijd verloren laten gaan!” +</p> +<p>Dienzelfden dag waren allen weer op de <i>Elektriek 2</i> ingescheept en had dat vaartuig zee gekozen. Men kon uitrekenen, dat Sarcany op het +punt was, om aldaar aan te komen. En mocht hij reeds aangekomen zijn, dan hoopten +de opvarenden, dat dit slechts weinige dagen vóór hen zou geschied zijn. +<span class="pageNum" id="pb156">[<a href="#pb156">156</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch8" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4139">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">VIII.</h2> +<h2 class="main">Het Ooievaars-feest.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Tripoli, in het Turksch <i>Tarablus Giharb</i>, ook Tripolitanië geheeten, is de meest Oostelijke der Berberijsche Staten en ligt +aan de Middellandsche zee tusschen Tunis en Egypte en beslaat met de daartoe behoorende +landstreken Fezzan en Barka, eene oppervlakte van ruim zestien duizend twee honderd +vierkante geografische mijlen. Tripoli vormt eene vlakte, waarover slechts hier en +daar uitloopers van het Atlasgebergte zich uitstrekken, en is vooral langs de kust +zeer zandig. Terwijl de westelijke kustlanden vrij goed besproeid en vruchtbaar zijn, +is het landschap Sort, hetwelk woestijn beteekent, ten oosten van kaap Mesurata, aan +de Golf van Sidra gelegen, zeer onvruchtbaar en bedekt met duinen en moerassen, welke +laatsten met zout water gedrenkt zijn. In het binnenland strekt de vlakte Westwaarts +zich uit tot aan de Zwarte Bergen, die ongeveer 2700 voet hoog zijn en de noordelijke +grenzen van Fezzan vormen en daar door diepe ouaddi’s of rivieren doorsneden zijn, +welke hier en daar aan een weligen plantengroei het aanschijn verleenen. +</p> +<p>Het klimaat is in Tripoli over het algemeen gezond en de winter wordt er vervangen +door den regentijd. +</p> +<p>Tripoli is bevolkt door 1,550,000 inwoners, die in de steden tot de Mooren en op het +land tot de Arabische <span class="corr" id="xd32e2814" title="Bron: Bedouinen">Bedouïnen</span> en de Berbers behooren. Allen zijn natuurlijk belijders van den Mohammedaanschen +godsdienst. Daarenboven zijn er ook veel Israëlieten, terwijl er in de stad Tripoli +ook nog een paar honderd Europeanen, meest Italianen, aangetroffen worden. +</p> +<p>De <span class="corr" id="xd32e2819" title="Bron: Bedouinen">Bedouïnen</span> houden zich vooral bezig met de veeteelt, en de Mooren met den handel, vooral met +den karavaanhandel. De nijverheid is in dat rijk weinig ontwikkeld; maar levert toch +fraaie zijden, wollen en katoenen stoffen, wapens, lederen en metalen voorwerpen. +De Tripolitaansche Staat vormt een ejalect of onderhoorigheid van het Turksche rijk +en wordt namens den Sultan van Constantinopel bestuurd door een gouverneur-generaal. +</p> +<div class="figure p157width"><img src="images/p157.jpg" alt="„Wat ziet gij toch in dat komfoor?” (Bladz. 154.)" width="498" height="720"><p class="figureHead">„Wat ziet gij toch in dat komfoor?” (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb154" class="pageref">154</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>De stad Tripoli, in het Arabisch Tarabolus geheeten, is op eene landtong aan de Middellandsche +Zee gelegen. Zij wordt beschermd door hooge muren, bezit een fraai paleis voor den +gouverneur-generaal, heeft nauwe maar zindelijke straten en eene door flinke batterijen +<span class="pageNum" id="pb157">[<a href="#pb157">157</a>]</span><span class="pageNum" id="pb158">[<a href="#pb158">158</a>]</span>gedekte haven voor den zeehandel met Europa en den binnenlandschen handel met Afrika. +In de stad telt men twaalf moskeeën, onderscheidene synagogen, eene Roomsch-Katholieke +kapel, vele openbare baden, bazaars, karavancera’s, scholen, hôtels, enz. Er bestaat +een levendige handel in corduaanleder, in wollen en zijden stoffen en zij telt eene +bevolking van dertig duizend zielen. +</p> +<p>Deze stad is het aloude Oea en in haren onmiddellijken omtrek vindt men nog vele oudheden. +</p> +<p>Zij behoorde weleer tot het naburige Karthago en vormde daarvan de Regio Syrtica of +de Syrtische landstreek. Na den tweeden Punischen oorlog werd zij door de Romeinen +ten prooi gelaten aan de Numidische koningen, en na de onderwerping van dezen, bij +de Romeinsche provincie Afrika gevoegd. +</p> +<p>Nadat in de derde eeuw na Christus, het gebied der drie steden Oea, Sabrata en Groot +Deptis tot ééne provincie verheven was, ontstond de Grieksche naam Tripolis of Drie +Steden. Na den inval der Arabieren in de VII<sup>de</sup> eeuw, deelde de stad het lot van het overige Barbarije. +</p> +<p>In 1509 werd de stad Tripoli door de Spanjaarden onder graaf Pietro van Navarra veroverd +en aan het gezag van een Spaanschen stadhouder onderworpen. Keizer Karel V gaf haar +in 1530 in leen aan de ridders van Sint Jan, maar reeds in 1551 werd zij door de Turken +heroverd en was na dien tijd de hoofdzetel der zeerovers aan de Afrikaansche kust. +In 1681 deed Koning Lodewijk XIV de Tripolitaansche zeeschuimers door den admiraal +Duquesne in de haven van Seios aantasten, waarbij vele hunner schepen in den grond +geboord werden. In 1685 bombardeerde de maarschalk d’Estrées de stad met zoo goed +gevolg, dat de Dey den vrede met een half millioen livres koopen moest. In 1714 maakte +de Turksche Pacha Hamed Bey zich nagenoeg onafhankelijk van de Porte, doordien hij +aan deze enkel een jaarlijksche schatting betaalde en de dynastie der Karamanli stichtte. +In 1728 ondernamen de Franschen eene expeditie tegen Tripoli, die met de verwoesting +der stad eindigde. Evenwel vernietigde eerst de verovering van <span class="corr" id="xd32e2846" title="Bron: Algiërs">Algiers</span> door de Franschen in 1830 de te Tripoli gevestigde zeeschuimers. In 1835 eindelijk +ontzette de Porte het Huis Karamanli van zijne heerschappij en voegde Tripoli als +een ejalect aan het Turksche rijk. +</p> +<p>Die aardrijks- en geschiedkundige bijzonderheden zullen den lezer gewis niet onwelkom +geweest zijn, en kunnen wij thans ons verhaal vervolgen. +</p> +<p>Het uitgestreke plein van Soung <span class="corr" id="xd32e2853" title="Bron: Ettelati">Ettélaté</span>, dat zich ten oosten buiten de muren van Tripoli uitspreidt, leverde op den 23<sup>sten</sup> November een zonderlingen aanblik op. Dien dag zou men onmogelijk hebben kunnen zeggen, +of dat plein woest of wel vruchtbaar was. Op zijne <span class="pageNum" id="pb159">[<a href="#pb159">159</a>]</span>oppervlakte wemelde het toch inderdaad van veelkleurige tenten, die met roode kwasten +uitgemonsterd en met vlaggen versierd waren en de meest schelle kleuren te zien gaven, +van gourbis, welks tentlinnen versleten en veelvuldig versteld, den bewoners daarvan +slechts onvolkomen beschutting kon verleenen tegen den invloed van den „gibly,” een +drogen en heeten wind, die uit het zuiden waait. Hier en daar werden groepen van paarden +ontwaard, die op oostersche wijze getuigd waren, van kameelen, die op het zand uitgestrekt +lagen en wier hoofd veel op een half geledigd vat geleek, van kleine ezels, die niet +veel grooter waren dan groote honden, van muildieren met die overgroote zadels getuigd, +welker lepel en zadelknop als een bult van een kameel uitsteekt. Verder waren daar +ruiters, met het geweer op den rug, met de knieën ter hoogte van de borst, met de +voeten in stijgbeugels, die wel eenigermate op sloffen gelijken, met een dubbele sabel +aan den koppel, die dan te midden van eene groote menigte van mannen, vrouwen en kinderen +rond galoppeerden, zonder zich te bekreunen, of zij ook iemand in het voorbijgaan +overrijden en verpletteren konden. Eindelijk werden daar ook nog inboorlingen aangetroffen, +die bijna eenvormig met de Barbarijsche „haouly” gekleed waren, waaronder men geen +man van eene vrouw zou kunnen onderscheiden, wanneer de mannen namelijk de plooien +van dat kleed of die soort deken niet ter hoogte hunner borst met een koperen knoop +vastmaakten, terwijl de vrouwen de voorslip zoodanig over het gelaat trekken, dat +slechts het linker oog zichtbaar is. De onderkleeding van die haouly, die slechts +een soort wollen mantel is, verschilt volgens de klasse, waartoe de drager behoort. +De armen dragen haar over de naakte huid, de welgestelden dragen daaronder het vest +en de breede broek der Arabieren; de rijken hebben prachtige kleedingstukken, geruit +wit met blauw, waaronder zij een tweede haouly van gaas dragen, die uit wol met zijde +doorweven bestaat en op een hemd, dat met gouden koortjes versierd is, gedragen wordt. +</p> +<p>Waren het alleen Tripolitanen, die daar op dat plein verzameld waren? +</p> +<p>Zeker niet. In den omtrek van de hoofdstad verdrongen zich kooplieden van Ghadamès +en Sohna en werden gevolgd door eene escorte van zwarte slaven. Dan waren daar Joden +en Jodinnen uit de omliggende provinciën. De laatstbedoelden hadden het gelaat ongesluierd, +waren volgens hunne geaardheid vet en droegen zeer onsmaakvolle broeken. Verder wemelden +daar negers uit de naburige plaatsen die hunne ellendige dorpen verlaten hadden, om +hier de feestelijkheden te komen bijwonen. Deze droegen zeer weinig linnengoed, daarentegen +veel sieraden bestaande uit ruwe koperen armbanden, halssnoeren van schelpen, reeksen +van dierentanden, <span class="pageNum" id="pb160">[<a href="#pb160">160</a>]</span>zilveren ringen in de ooren en in het neusbeen. Dan nog werden daar ontwaard Benoulienen, +Awagairren, die den omtrek der Syrtische baai bewonen en die uit den dadelboom, die +in hun land groeit, wijn, vruchten, brood en confituren trekken. En eindelijk te midden +van die opeenhooping van Mooren, Berbers, Turken, Bedouïnen en zelfs Moucafirs, zooals +de Europeanen genoemd worden, paradeerden pacha’s, cheiks’s, kadi’s, kaid’s, in één +woord al de voornamen van die buurt, die door de menigte van raja’s drongen, welke +laatsten nederig en voorzichtig uitweken voor de ontbloote sabel der soldaten of voor +den politiestok der rapties, wanneer de gouverneur-generaal van dat Afrikaansche bewind +van die Turksche provincie, welker administratie—zooals wij weten—van den Sultan van +Constantinopel afhankelijk is, in zijne voorname en verheven onverschilligheid voorbijging. +</p> +<p>Men telt, zooals reeds gezegd werd, meer dan vijftienhonderdduizend bewoners in het +Regentschap Tripoli, met een garnizoen van duizend soldaten. Hierbij dient gevoegd +te worden een duizendtal voor de Djebel-, en vijfhonderd voor de Cyrenaïsche streken. +De hoofdplaats Tripoli, alleen in de bevolkingstelling opgenomen, bevat niet meer +dan dertig of hoogstens vijf en dertig duizend zielen. Dien dag kon evenwel gerekend +worden, dat het aantal dier bevolking minstens verdubbeld was, door den toevloed van +nieuwsgierigen, die van het geheele regentschap samengestroomd waren. Die landbewoners +hadden evenwel geen onderkomen in de hoofdstad des rijks gezocht. Want een zoo groote +menigte zou noch tusschen de weinig rekbare walmuren van de versterkte omheining, +noch in de woningen, die door het slechte gehalte der gebezigde bouwmaterialen, weldra +in een staat van puinhoopen verkeeren, noch in de nauwe en smalle ongeplaveide straten +en stegen, waarin voor het meerendeel zelfs de vrije toetreding van lucht ontzegd +is, noch in de havenvoorstad, alwaar zich de consulaten bevinden, noch in het westerkwartier, +waar de Joodsche volksstam krioelt, noch in het overige gedeelte der stad, dat ter +beschikking van het Muzelmansche ras is gebleven, een beschikbare ruimte tot onderkomen +aangetroffen hebben. Dat ware inderdaad eene volkomen onmogelijkheid geweest. +</p> +<p>Maar het plein Soung-Ettelâtch was uitgestrekt genoeg, om de vele vreemdelingen te +bevatten, die samengekomen waren, om het Ooievaars-feest bij te wonen, dat eene legende +tot grondslag heeft, welke steeds eenstemmig in de oostelijke landen van Afrika herdacht +wordt. Wij zullen straks wel zien waarin dat Ooievaars-feest bestaat. +</p> +<div class="figure p161width"><img src="images/p161.jpg" alt="Hier en daar sprongen ruiters rond en schoten hunne lange geweren en ruiterpistolen af. (Bladz. 172.)" width="498" height="720"><p class="figureHead">Hier en daar sprongen ruiters rond en schoten hunne lange geweren en ruiterpistolen +af. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb172" class="pageref">172</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Die vlakte met haar geel zand, die door de zee bij langdurige oostewinden somtijds +overstroomd wordt, kan beschouwd worden als een stukje van de Sahara-woestijn. Zij +omgeeft de stad langs drie <span class="pageNum" id="pb161">[<a href="#pb161">161</a>]</span><span class="pageNum" id="pb162">[<a href="#pb162">162</a>]</span>kanten en heeft eene breedte van nagenoeg een kilometer. Als eene tegenstelling, die +schril afsteekt, ontwikkelt zich aan hare zuidelijke grensscheiding de oase Menehié, +met hare gebouwen, welker muren van witheid schitteren; met hare tuinen, die met behulp +van magere koeien, die het water met een lederen drijfriem uit de diepe putten te +voorschijn halen, besproeid worden; met hare bosschen van dadelpalmen, oranje- en +citroenboomen; met hare steeds groene struiken, met bloemen overdekt; met hare antilopen, +hare gazellen, hare flamingo’s. Die oase is een uitgestrekt afgesloten geheel, waarin +eene zeer nijvere bevolking leeft, die niet minder dan dertig duizend zielen telt +en grootendeels van de veeteelt, den akkerbouw en karavaanhandel bestaat. +</p> +<p>Daarachter wordt de eigenlijke woestijn aangetroffen, die op geen enkel punt van het +uitgestrekte Afrika de kust van de Middellandsche zee zoo nabij komt. De woestijn, +met hare beweeglijke duinvormingen, met hare onmetelijke uitgestrektheid van zand, +waarvan de baron de Krafft zoo juist gezegd heeft, „dat de wind daarop even gemakkelijk +golven veroorzaakt als op de zee”; een ware <span class="corr" id="xd32e2886" title="Bron: Lybysche">Lybische</span> oceaan, waarop zelfs de nevel niet ontbreekt, die evenwel uit onvoelbare stof bestaat. +</p> +<p>Het Tripolitaansche rijk—een grondgebied bijna zoo groot als dat van Frankrijk—strekt +zich tusschen het Regentschap Tunis, Egypte en de Sahara uit, en heeft eene kustlijn +van ruim drie honderd kilometer langs de Middellandsche zee. +</p> +<p>Het was in deze provincie dat Sarcany, na Tetuan verlaten te hebben, eene schuilplaats +gezocht had. Die streek kon gerekend worden te behooren tot de minst bekende van Noord-Afrika, +waar iemand zich dus gevoegelijk kon verbergen, zonder de vrees te koesteren, althans +van wege Europeesche autoriteiten ontdekt te zullen worden. Hij was in Tripoli geboren +en dat land was het tooneel zijner eerste heldendaden geweest. Hij deed dus niets +meer dan naar zijn bakermat terugkeeren. Daarenboven was hij, zooals de lezer zich +ongetwijfeld herinneren zal, geaffilieerd aan het zoo gevreesde bondgenootschap van +Noord-Afrika en kon hij daar op werkelijke hulp van de Senousisten rekenen, welker +belangen hij steeds in den vreemde ijverig had voorgestaan en voor wie hij steeds +inkoopen van wapenen en munitiën had verricht. Het was vooral als agent dier dweepers, +dat hij indertijd Silas Toronthal zeer veel geld had laten verdienen. +</p> +<p>Toen hij dan ook te Tripoli aankwam, had hij huisvesting gevonden in de woning van +den Moquaddem Sidi Hassan, het erkende opperhoofd van de Sectegenooten in het district. +Bij dien man was hij volkomen te huis. +</p> +<p>Na de ontvoering van Silas Toronthal op den weg naar Nizza, <span class="pageNum" id="pb163">[<a href="#pb163">163</a>]</span>eene ontvoering die voor Sarcany onverklaarbaar was gebleven, had deze Monte Carlo +verlaten. Eenige duizenden franken, de laatste van vroegere winsten, die hij niet +als laatsten inzet gewaagd had, hadden hem veroorloofd, om in de onkosten zijner reis +te voorzien en aan de overige mogelijke gebeurlijkheden het hoofd te bieden. En onder +die gebeurlijkheden behoorde de mogelijkheid, dat Silas Toronthal, inderdaad door +de wanhoop vervoerd, er toe besloten kon hebben, zich op hem te willen wreken, hetzij +door het verleden aan het licht te brengen, hetzij door den toestand van Sava bloot +te leggen. Want de bankier wist maar al te goed, dat het jonge meisje zich te Tetuan +in de macht van Namir bevond. Die overwegingen waren oorzaak, dat Sarcany besloot +Marokko zoo spoedig mogelijk te verlaten. Want daar gevoelde hij zich niet meer veilig. +</p> +<p>Dat was voorwaar zeer voorzichtig handelen; want zooals de lezer reeds weet, had Silas +Toronthal niet lang gedraald met de mededeeling in welk land en in welke stad het +rampzalige jonge meisje zich onder het toezicht van het Marokkaansche wijf bevond. +Een enkele handdruk van Kaap Matifou was voldoende geweest, om hem tot die mededeeling +over te halen; meer niet! +</p> +<p>Sarcany had dus het besluit genomen, om in het Regentschap Tripoli eene schuilplaats +te zoeken, alwaar hem de aanvals- en verdedigingsmiddelen niet zouden ontbreken. Maar +hij begreep,—en dat zag dokter Antekirrt zeer goed in,—dat het reizen derwaarts met +een der pakketbooten, die de kustvaart uitoefenen, of met de Algerijnsche spoorbaan +te veel gevaren voor hem zou opleveren. Hij gaf er dan ook de voorkeur aan, zich bij +eene karavaan van Senousisten te voegen, die naar de Cyrenaïsche landstreek op weg +was, en van de gelegenheid gebruik te maken, om in de voornaamste villayets van Marokko, +Algiers en het Tunische grondgebied nieuwe geaffiliëerden voor het eedgenootschap +aan te werven. Zijn reis had dus, zooals men ziet, een dubbel doel. +</p> +<p>Die karavaan, die zeer wel de vijfhonderd uren afstand tusschen Tetuan en Tripoli +zou afleggen, en daarbij de noorder-zoom der woestein dacht zou volgen, vertrok op +den 12<sup>den</sup> October van eerstgenoemde plaats. +</p> +<p>Sava was thans geheel aan de genade of ongenade van hem, die haar ontvoerde, overgeleverd; +maar hare standvastigheid, haar zelfvertrouwen was daarom niet geschokt. Noch de bedreigingen +van Namir, noch de toorn van Sarcany scheen haar te deren. Het jonge meisje ontwikkelde +eene wilskracht, die een ieder ongelooflijk moet voorkomen. +</p> +<p>Bij haar vertrek telde de karavaan reeds een vijftigtal Khouâns of geaffiliëerden, +die onder de leiding van een imam, een geestelijke, die hen op militairen voet organiseerde, +ingedeeld waren. Er was <span class="pageNum" id="pb164">[<a href="#pb164">164</a>]</span>daarbij geen kwestie, om de provinciën door te trekken, die aan het Fransche gezag +onderworpen zijn en waar hun doortocht moeielijkheden zou kunnen ondervinden. Zij +zou die langs de zuidelijke grenzen geheel en al ontwijken. +</p> +<p>Het Afrikaansche vasteland vormt, door de gedaante van het kustland van Algiers en +Tunis, een grooten boog tot aan de westkust van de Groote Syrtische zee, die plotseling +naar het zuiden insnijdt. Daaruit volgt natuurlijk, dat de kortste weg van Tetuan +naar Tripoli is de koorde welke dezen boog onderspant. En die weg voert niet noordelijker +dan Lagouât, een der laatste Fransche steden op de grenzen der Sahara gelegen. +</p> +<p>De karavaan trok, na het Marokkaansche keizerrijk verlaten te hebben, langs de grenzen +van die rijke Algerijnsche provinciën, welke men voorgesteld heeft „Nieuw Frankrijk” +te heeten, en die inderdaad wel Frankrijk zelf mogen heeten, met meer recht dan Nieuw +Caledonië, Nieuw-Holland, Nieuw-Schotland, die veel minder op Schotland, Holland en +Caledonië, dan Algiers op Frankrijk gelijken. Daarenboven, eene zee van slechts dertig +uren breedte, scheidt dat land van het Fransche grondgebied, en met onze tegenwoordige +gemeenschapsmiddelen mag die zee geen scheidsmuur heeten. +</p> +<p>In het Beni-Matansche, zoowel als in de Oulad Nail en de Charfat-El-Hamal-streken, +vermeerderde de karavaan nog met een zeker getal geaffiliëerden. Hare sterkte was +dan ook tot ruim drie honderd man gestegen, toen zij het Tunische kustland, op de +grens der Syrtische zee bereikte. Zij had toen slechts den oever te volgen, terwijl +zij andermaal nieuwe leden onder de Khouâns in de vele dorpen dier provincie aanwierf, +en waarbij Sarcany al zijn invloed en schranderheid bezigde. +</p> +<p>De karavaan kwam op den 20<sup>sten</sup> November bij de grenzen van het regentschap aan, na eene reis van ruim zes weken. +</p> +<p>Dus op het oogenblik, toen dat Ooievaarsfeest met groote plechtigheid en omhaal zou +gevierd worden, waren Sarcany en Namir nog slechts sedert drie dagen de gasten van +den Moquaddem Sidi Hassan, wiens woning thans tot gevangenis van Sava Sandorf strekte. +Waarlijk, de karavaan had zich wel gehaast, want zij had gedurende de negen en dertig +dagen, die zij tot de reis besteed had, een groot traject afgelegd. +</p> +<p>De woning van den Moquaddem, welke door een slanken minarettoren beheerscht werd, +had met hare witgekalkte muren, waarin volstrekt geen vensters, maar wel hier en daar +schietgaten gebroken waren, met hare gecreneleerde terrassen, met hare smalle en lage +deur, wel eenigszins het uiterlijk van eene kleine vesting, of beter van een zeer +sterk blokhuis. Het was ook inderdaad een ware zaoaiya, welke buiten de stad gelegen +was, op de grens tusschen de <span class="pageNum" id="pb165">[<a href="#pb165">165</a>]</span>zandvlakte en de aanplantingen van Menehié, welker akkers, omgeven door een hoog staketsel, +tot bij het grondgebied der oase voortdrongen. +</p> +<p>Het innerlijke dier woning vertoonde den gewonen bouwtrant der Arabische huizen, met +dien verstande dat die bouwtrant hier als het ware verdriedubbeld was, hetgeen te +beduiden heeft, dat er drie patio’s of binnenplaatsen te tellen waren. Rondom elk +dier patio’s ontwikkelde zich een vierkant van galerijen met hare zuiltjes en kanteelbogen, +waarop de verschillende vertrekken van de woning, die voor het meerendeel zeer rijk +gemeubeld waren, uitkwamen. De vloeren dier galerijen waren met kostbare marmersteenen +ingelegd, en de zuilen daarvan kunstig gebeeldhouwd. +</p> +<p>Op het tweede binnenplein vonden de bezoekers of de gasten van den Moquaddem eene +ruime „stufa”, een soort van vestibule of van hall, waarin reeds meer dan eene raadbelegging +onder de leiding van Sidi Hassan door de Senousisten had plaats gehad. Dat was eigenlijk +het vertrek, waarin de saamgezworenen krijgsraad hielden. +</p> +<p>Maar behalve dat die woning eene natuurlijke bescherming in hare hooge en doelmatig +aangelegde muren vond, bevatte zij bovendien een zeer talrijk personeel, dat tot hare +verdediging veel kon bijbrengen, ingeval van aanval van den kant der zwervende Barbaresken, +die steeds mogelijk was, of zelfs van den kant der Tripolitaansche autoriteiten, die +steeds poogden de Senousisten der provincie aan zich te onderwerpen, hetgeen tot heden +niet gelukt was. +</p> +<p>Die woning bezat een garnizoen van ruim vijftig geaffiliëerden, die, uitmuntend bewapend, +niet alleen ter verdediging, maar ook tot aanval konden dienen. Die mannen, gekozen +onder de meest dweepzieken, waren uitmuntend geoefend. +</p> +<p>Slechts een enkele deur verleende toegang tot die zaoaiya; die deur was daarenboven +uitermate dik en stevig met ijzerwerk beslagen. Men zou haar niet gemakkelijk opengebroken +hebben, en slaagde dat ook al, dan zou haar drempel nog niet zoo gemakkelijk te overschrijden +zijn; want dan eerst begon het ernstige gevecht. +</p> +<p>Sarcany had dus bij den Moquaddem eene veilige schuilplaats gevonden. +</p> +<p>Daar hoopte hij zijne heillooze plannen tot een goed einde te voeren. +</p> +<p>Zijn huwelijk met Sava moest hem een zeer aanzienlijk vermogen verzekeren, en hij +kon desnoods op den bijstand van het eedgenootschap rekenen, wiens belangen bij zijn +welslagen direct betrokken waren. Die dweepers zouden niet aarzelen, hem bij zijne +snoode plannen bij te staan. +</p> +<p>Wat de geaffiliëerden betrof, die van Tunis aangekomen of in de villayets aangenomen +waren, deze hadden zich in de Menehié-oase verspreid; maar waren toch gereed, om op +het eerste sein te zamen te komen. +<span class="pageNum" id="pb166">[<a href="#pb166">166</a>]</span></p> +<p>Dat Ooievaars-feest zou, zonder dat de Tripolitaansche politie zulks gissen kon, juist +de plannen der Senousisten in de hand werken. Daar op die vlakte van Soung-Ettélaté +zouden de Khouâns van noordelijk Afrika het wachtwoord der mufti’s komen ontvangen, +om hunne concentratie op Cyrenaïsch gondgebied te bewerkstelligen en een waar rijk +van zeeschuimers onder de machtige bevelen van een kalief te stichten, hetgeen met +de overoude neigingen van die strandbewoners maar al te zeer strookte. +</p> +<p>Daartoe waren de omstandigheden zeer gunstig, wijl het eedgenootschap juist in de +villayet Ben Ghazi, de voornaamste der Cyrenaïsche streken, reeds het grootste ledental +telde, hetwelk geheel tot handelen gereed was. +</p> +<p>Den dag, waarop het Ooievaars-feest in het Tripolitaansche rijk gevierd zou worden, +drentelden drie vreemdelingen op de vlakte van Soung-Ettélaté, tusschen de menigte, +welke zich daar bevond, rond. +</p> +<p>Niemand zou die vreemdelingen, onder hunne Arabische kleeding, voor Moucafirs, voor +Europeanen herkend hebben. De oudste der drie droeg daarenboven zijn kostuum met eene +gemakkelijkheid, die slechts door eene langdurige gewoonte kon verkregen worden. Men +zag het hem aan, dat hij den tulband en de Chlamyde (bovenkleed) meer gedragen had. +</p> +<p>Dat was dokter Antekirrt, die van Piet Bathory en Luigi Ferrato vergezeld was. +</p> +<p>Pescadospunt en Kaap Matifou waren in de stad gebleven, waar zij zich met zekere voorbereidende +werkzaamheden bezighielden. Ongetwijfeld zouden zij ten tooneele verschijnen, wanneer +daartoe het oogenblik gekomen zou zijn. Zij beiden zouden toch in de beraamde plannen +de voornaamste rol te vervullen hebben, zooals de lezer wel zien zal. +</p> +<p>Het was ter nauwernood vier en twintig uren geleden, sedert de <i>Elektriek</i> 2 in den namiddag onder beschutting van die uitgestrekte rotsen, welke voor de haven +van Tripoli een natuurlijken dam vormen, ten anker gekomen was. +</p> +<p>De overtocht was, zoowel bij de heen- als bij de terugreis, voorspoedig geweest<span class="corr" id="xd32e2947" title="Niet in bron">.</span> Men had zich slechts drie uren opgehouden te Philippeville, aan de kleine kreek Filfila +gelegen; overigens niet. En dat oponthoud was nog geschied, om zich Arabische kleeding +aan te schaffen. Daarna was de <i>Elektriek</i> onmiddellijk vertrokken, zonder dat hare aanwezigheid in de Numidische golf de aandacht +getrokken had. Hare geringe verhevenheid boven de oppervlakte van het water had haar +daarbij uitnemend gediend. +</p> +<p>Dus, toen de dokter Antekirrt en zijne metgezellen ontscheept waren,—niet op de kaden +van Tripoli, maar op de rotsen der buitenhaven—waren het geen vijf Europeanen, die +voet aan wal <span class="pageNum" id="pb167">[<a href="#pb167">167</a>]</span>gezet hadden op den bodem van het Tripolitaansche grondgebied, maar waren het vijf +Oosterlingen, wiens kleeding de aandacht niet kon trekken. Misschien zouden Piet Bathory +en Luigi Ferrato zich, in die kleeding gestoken, door de ongewoonte voor scherpziende +toeschouwers verraden hebben; maar Pescadospunt en Kaap Matifou, gewoon aan de veelvuldige +gedaanteverwisselingen en verkleedingen der kermispotsenmakers, waren er geheel op +hun gemak in, en bewogen zich als volbloed Arabieren. Die beide grappenmakers konden +evenwel een glimlach niet verbergen, wanneer zij elkander aankeken. +</p> +<p>Toen de nacht ingevallen was, ging de <i>Elektriek</i> zich verschuilen aan de andere zijde van de haven in eene der veelvuldige kreeken +van die slecht bewaakte kust. Daar moest dat vaartuig zich gereed houden, om op ieder +uur van den nacht of van den dag zee te kunnen kiezen. Aan die opdracht werd natuurlijk +stipt voldaan. +</p> +<p>Zoodra dokter Antekirrt en zijne metgezellen ontscheept waren, stapten zij langs den +rotsachtigen oever voort en volgden daarna den van groote rotsblokken vervaardigden +kadedam, die naar Bab-el-Bahr voerde, traden de zeepoort binnen en bevonden zich weldra +te midden van de nauwe straten der stad. +</p> +<p>Het eerste hôtel, dat zij op hunnen weg ontmoetten,—en de keus was niet moeielijk, +want er waren er niet veel,—scheen hun voldoende toe, om er ettelijke dagen, misschien +slechts weinige uren door te brengen. Zij toonden zich daar als bescheiden lieden, +en gaven voor eenvoudige Tunische kooplieden te zijn, die bij hunne doorreis te Tripoli +van de gelegenheid wilden gebruik maken, om het Ooievaars-feest bij te wonen. Daar +dokter Antekirrt het Arabisch even zuiver en juist sprak als de overige taaleigens +van de Middellandsche zee, zoo kon zijne spraak hem niet verraden. +</p> +<p>De kastelein ontving de vijf reizigers, die hem de eer wilden aandoen in zijne inrichting +af te stappen, uiterst voorkomend. Het was een dik man, die zeer praatziek was. Daarvan +maakte dokter Antekirrt behendig gebruik, en vernam zoodoende zaken, die hem bijzonder +belang inboezemden. Al dadelijk wist hij, dat eene karavaan kort geleden van Marokko +in het Tripolitaansche rijk was aangekomen. Daarna vernam hij, dat Sarcany, die in +het Regentschap zeer bekend was, van die karavaan deel had uitgemaakt en dat hij thans +de gastvrijheid genoot in de woning van den beroemden Moquaddem Sidi Hassan in de +zaouiya op de vlakte van Soung Ettélaté. +</p> +<p>Dat was de reden, waarom dokter Antekirrt, Piet Bathory en Luigi Ferrato, na de meest +mogelijke voorzorgen genomen te hebben, zich dienzelfden avond nog begeven hadden +te midden der menigte van nomaden op de vlakte van Soung Ettélaté. Zij bespiedden +<span class="pageNum" id="pb168">[<a href="#pb168">168</a>]</span>al wandelende de woning van den Moquaddem Si-Hassan, op den zoom van de Oase Menehié +gelegen. +</p> +<p>Daar was dus Sava Sandorf opgesloten! In die sterke woning bevond zich dus het eenige +kind van den graaf. +</p> +<p>Sedert het verblijf van dokter Antekirrt te Ragusa, waren nimmer vader en dochter +dichter bij elkander geweest dan thans! En toch, door hoeveel hinderpalen waren zij +niet gescheiden! +</p> +<p>Het was niet alleen een schier onoverkomelijke muur, die het grootste beletsel daarstelde! +</p> +<p>Inderdaad, Piet Bathory was in die oogenblikken tot alles in staat, zelfs om met Sarcany +te onderhandelen, om Sava maar aan zijne macht te ontrukken. Graaf Mathias Sandorf +en hij waren bereid, om hem die wenschen te laten verwezenlijken, welke de ellendeling +begeerde! En toch, zij konden en mochten niet vergeten, dat zij recht moesten uitoefenen +over den verrader van professor Stephanus Bathory en van graaf Ladislas Zathmar! +</p> +<p>Intusschen moesten zij in de omstandigheden, waarin zij zich vonden, erkennen, dat +de bemachtiging van Sarcany en de <span class="corr" id="xd32e2973" title="Bron: bevrij-beding">bevrijding</span> van Sava Sandorf uit het huis van den Moquaddem Sidi Hassan eene bijna onuitvoerbare +taak was. De moeielijkheden waren schier onoverkomelijk, dat kon onmogelijk ontveinsd +worden. +</p> +<p>Zou men in plaats van geweld, dat toch geen kans van welslagen aanbood, list moeten +gebruiken? En zou het feest, dat den volgenden dag gevierd zou worden, daartoe gelegenheid +geven? Ja, dat zou het zonder twijfel. Pescadospunt had daaromtrent een plan ontworpen, +en het was met dit plan, dat dokter Antekirrt, Piet Bathory en Luigi Ferrato zich +dien avond onledig hielden. Ieders rol moest goed besproken worden, om in het gewichtigste +oogenblik geene teleurstelling, die alles verijdelen kon, te ondervinden. +</p> +<p>Bij de uitvoering van dat plan zou de moedige ontwerper zijn leven wagen; maar gelukte +het hem de woning van den Moquaddem Sidi Hassan binnen te dringen, dan was er veel +kans, dat hij er in slagen zou, Sava Sandorf te ontvoeren. Niets scheen voor den moed +en de behendigheid van Pescadospunt onuitvoerbaar. +</p> +<p>Het was dus ter uitvoering van het vastgestelde plan, hetwelk wij bij zijne ontwikkeling +vernemen zullen, dat dokter Antekirrt, Piet Bathory en Luigi Ferrato zich daags daarna, +tegen drie uren des namiddags, ter bespieding op de vlakte van Soung Ettélaté bevonden, +terwijl Pescadospunt en Kaap Matifou zich intusschen voorbereidden voor de rol, die +zij te midden van het bedrijvigste gedeelte van het feest te vervullen zouden hebben. +</p> +<div class="figure p169width"><img src="images/p169.jpg" alt="Maar Kaap Matifou kende geen aanvallen van zwakte. (Bladz. 176)." width="501" height="720"><p class="figureHead">Maar Kaap Matifou kende geen aanvallen van zwakte. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb176" class="pageref">176</a>).</p> +</div><p> +</p> +<p>Op dat uur bestond er nog niets, dat een voorgevoel kon geven <span class="pageNum" id="pb169">[<a href="#pb169">169</a>]</span><span class="pageNum" id="pb170">[<a href="#pb170">170</a>]</span>van het leven, van het spektakel en van de beweging, waarvan de vlakte het schouwspel +ging leveren, wanneer zij bij het vallen van den avond door ontelbare fakkels zoude +verlicht worden. Ter nauwernood kon te midden van die dicht opeengepakte menigte het +komen en gaan opgemerkt worden van de Senousistische saamgezworenen, die, zeer eenvoudig +gekleed, elkander slechts door een soort van vrijmetselaarsteeken de bevelen hunner +opperhoofden mededeelden. +</p> +<p>Het is evenwel hier de plaats, om eene Oostersche of beter Afrikaansche legende mede +te deelen, waarvan de voornaamste bijzonderheden bij dat Ooievaars-feest, hetwelk +eene groote aantrekkingskracht voor de Muselmansche bevolking heeft, in herinnering +gebracht zouden worden. +</p> +<p>Op het Afrikaansche Vasteland bestond in vroeger tijden een ras van Djins. Die Djins +bewoonden onder den naam van Bou-lhebers een uitgestrekt grondgebied, hetwelk op de +grens van de Hamada-woestijn tusschen de Tripolitaansche en de Fezzaansche rijken +gelegen was. Het was een machtige volkstam, die zeer woest en dus ook uitermate gevreesd +was. Hij was oneerlijk, trouweloos, twistziek en onmenschelijk wreed. Geen Afrikaansche +souverein had er nog terecht mede kunnen komen. Zij hadden weerstand weten te bieden +aan iedere poging, om hen aan tucht te gewennen. +</p> +<p>Het gebeurde eens, dat de profeet Soeleyman eene poging aanwendde, niet om de Djins +aan te vallen of te onderwerpen, maar om hen tot het goede te bekeeren. Te dien einde +zond hij hen een zijner apostelen, om hun de liefde tot het goede en den haat voor +het kwade te prediken. Het was verloren moeite! Die woeste horden grepen den zendeling +en brachten hem wreedaardig ter dood. Zij ontzagen zich niet den heiligen man eerst +te spietsen en hem verder, alvorens hij dood was, langzaam te verbranden. +</p> +<p>Dat de Djins zooveel stoutmoedigheid aan den dag legden, vond daarin zijn oorzaak, +dat hun land afgelegen en zeer moeielijk te bereiken was. Zij wisten, dat geen naburig +vorst zijne legerscharen in die streken durfde wagen. Zij meenden daarenboven, dat +niemand den profeet Soeleyman zou gaan overbrieven, welk onthaal zijn zendeling ten +deel gevallen was. +</p> +<p>Daarin vergisten zij zich evenwel. Allah waakte er over, dat de misdaad gestraft zoude +worden. +</p> +<p>Een groot aantal ooievaars was, daar het winter in Noordelijk Europa was, in het land +aanwezig. Zooals de lezer wel weten zal, zijn dat vogels, tot het geslacht der steltloopers +behoorende, van zeer kuische zeden, die eene buitengewone schranderheid gepaard aan +eene groote opmerkingsgave bezitten. De legende beweert toch, dat zij nimmer eene +landstreek bewonen, welker naam op een <span class="pageNum" id="pb171">[<a href="#pb171">171</a>]</span>geldstuk voorkomt<a class="noteRef" id="xd32e3005src" href="#xd32e3005">1</a>, omdat het geld de bron is van alle kwaad en de machtigste hefboom is, die den mensch +in den afgrond zijner bedorven hartstochten drijft. +</p> +<p>Nu hadden die ooievaars de verdorvenheid, waarin de Djins leefden, opgemerkt. Zij +hadden den gruwelijken moord gezien en kwamen in eene groote vergadering bij elkander, +om te beraadslagen en besloten daarin een hunner naar den profeet Soeleyman af te +vaardigen, ten einde zijnen gerechten toorn over de moordenaars van den zendeling +te doen ontbranden. +</p> +<p>De profeet riep dadelijk zijne „hiep” of lievelingskoeriers tot zich en gaf hen bevel +al de ooievaars van de geheele wereld in de bovenstreken van Afrika bijeen te brengen. +</p> +<p>Dat geschiedde natuurlijk, en toen de ontelbare scharen van die vogels voor den profeet +Soeleyman vergaderd waren,—zooals de legende woordelijk verhaalt,—vormden zij eene +wolk, welker schaduw de geheele landstreek, tusschen Mezda en Morseug, had kunnen +bedekken. +</p> +<p>Toen greep op bevel van den profeet ieder dier langsnavels een steen in den bek en +vloog naar het land der Djins. En terwijl zij daarboven zweefden, steenigden zij dat +slechte ras, welker zielen voor de eeuwigheid in het binnenste der Hamada-woestijn +opgesloten zitten. Waarlijk, eene gerechte straf voor zulk een snoode daad! +</p> +<p>Dat is de fabel, die als het ware ten tooneele zoude gevoerd worden, en welker voorstelling +het eigenlijke feest zou vormen. Eenige honderden ooievaars waren onder onmetelijke +netten, die op de vlakte van Soung Ettélaté uitgespannen waren, verzameld. Daar wachtten +zij, voor het meerendeel zooals gewoonlijk op één poot rustende, het uur der bevrijding +af, terwijl zij door het geklepper met hunne lange snavels soms een gerommel in de +lucht veroorzaakten, hetwelk wel iets van het geroffel van een menigte tamboers op +hunne trommen had. Op een gegeven teeken moesten de netten plotseling verdwijnen en +de vogels in de ruimte opstijgen, om gevaarlooze en nagemaakte steenen van weeke klei +te midden van het gehuil der toeschouwers, het getoet der blaasinstrumenten en de +losbranding van ontelbare geweren en verlicht door eene menigte fakkels met veelkleurige +vlammen, op de opeengepakte geloovigen te laten neervallen. +</p> +<p>Pescadospunt was met het program van dat feest bekend, en dat was het, hetwelk hem +op de gedachte gebracht had, er eene rol in te vervullen. Wellicht zou hij onder de +gegeven omstandigheden, <span class="pageNum" id="pb172">[<a href="#pb172">172</a>]</span>die veel verwarring zouden daarstellen, gelegenheid vinden in het huis van den Moquaddem +Sidi Hassan te dringen. +</p> +<p>Op het oogenblik toen de zon onderging, werd op het fort of kasteel van Tripoli een +zwaar kanonschot gelost, dat het sein was, hetwelk door het publiek op de vlakte van +Soung Ettélaté zoo lang en ongeduldig verbeid was. Statig rolde het zware geluid voort, +wekte al de echo’s der omstreken op, en stierf eindelijk als een ver verwijderde donder +weg. +</p> +<p>Dokter Antekirrt, Piet Bathory en Luigi Ferrato waren eerst als het ware verdoofd +door het vreeselijke spektakel, dat zich in het eerste oogenblik van alle kanten hooren +deed; vervolgens werden zij verblind door de duizenden lichtjes die op de vlakte schitterden. +Het was, of de geheele Soung Ettélaté met al de sterren des firmaments getooid was. +</p> +<p>Toen dat kanonschot losbrandde, was die menigte van Nomaden nog bezig met hun avondmaal +te nuttigen. Hier zag men er zich te goed doen aan gebraden schapenvleesch. Elders +werd pilau met kippenvleesch er bij verorberd door hen, die Turk waren of daarvoor +wenschten door te gaan; op eene andere plek ontwaarde men bij vermogende Arabieren +couscoussou; verder zag men een eenvoudige „bazina,” eene soort pap van gruttemeel +met olie gekookt, die het gewone voedsel uitmaakte van die arme drommels, evenals +elders het meest talrijk, die meer koperen „mehbouhs” dan gouden „mictals” op zak +hadden; eindelijk ontwaarde men overal en inderdaad met stroomen, de „lagby,” een +soort vruchtensap, afkomstig van den dadelpalm, dat wanneer het evenals het bier gegist +heeft, zooveel alcohol bevat, dat het meer dan smoordronken, ja, dat het stapelgek +maakt.<a class="noteRef" id="xd32e3022src" href="#xd32e3022">2</a> +</p> +<p>Eenige minuten nadat het kanonschot gedreund had, waren allen, mannen, vrouwen, kinderen, +Turken, Arabieren, <span class="corr" id="xd32e3027" title="Bron: Khouans">Khouâns</span> en Negers reeds als buiten zich zelven van opgewondenheid. Het was waarlijk noodig, +dat de koperen blaasinstrumenten van die barbaarsche orchesten buitengewoon geluidmakend +waren, om zich te midden van dat menschelijk spektakel te kunnen doen vernemen. Hier +en daar sprongen ruiters met hunne paarden rond en schoten hunne lange geweren en +hunne ruiterpistolen af, terwijl vuurwerk afgestoken werd en moorslagen knalden, alsof +het geschut was, dat losgebrand werd te midden van een leven, hetwelk onmogelijk te +beschrijven zoude zijn. +</p> +<p>Hier was een negerhoofd, dat, potsierlijk aangekleed, met rammelende beentjes aan +zijn buikgordel, terwijl zijn gelaat door een <span class="pageNum" id="pb173">[<a href="#pb173">173</a>]</span>duivelsch mombakkes bedekt was, en bij het licht van walmende toortsen, en aangevuurd +door het geroffel op houten trommen en door het klagend opdreunen van een eentonig +gezang, een dertigtal zwarte kroeskoppen, die te midden van een kring van stuiptrekkende +vrouwen, welke in de handen klapten, hunne vertooning opvoerden, tot den dans aanmoedigde. +</p> +<p>Elders waren er wilde Aïssassouas, die tot het uiterste door godsdienstige en alcoholische<a class="noteRef" id="xd32e3036src" href="#xd32e3036">3</a> opgewondenheid vervoerd waren en met opgespoten gelaatstrekken en met uitpuilende +oogen, hout tusschen de tanden maalden, op ijzer kauwden, zich diepe insnijdingen +in de huid maakten, met gloeiende kolen goochelden, zich door afgrijselijke slangen +lieten omwikkelen, die hen aan de handen, aan de wangen, aan de lippen beten, en die +zij met gelijke munt betaalden door hun bloedige staarten te verorberen. +</p> +<p>Maar in weerwil van dat aanlokkelijke schouwspel, drong de menigte weldra volijverig +op naar den kant van het huis van den Moquaddem Sidi Hassan, alsof eene nieuwe en +meer belangwekkende vertooning haar daarheen getrokken had. +</p> +<p>En inderdaad, daar bevonden zich twee mannen, de een buitengewoon groot en dik, de +andere buitengewoon klein en slank. Het waren twee akrobaten, wier opmerkenswaardige +krachts- en behendigheidsoefeningen, die te midden van eene vierdubbele rij toeschouwers +uitgevoerd werden, de meest levendige toejuichingen, die door een Tripolitaanschen +mond konden uitgestoten worden, verwierven. Het was daar om hooren en zien te doen +vergaan. +</p> +<p>Het waren Pescadospunt en Kaap Matifou, die waarlijk geheel en al op dreef waren. +</p> +<p>Zij hadden eene plek uitgekozen, om hunne kermisvertooning op te voeren, welke slechts +op weinige passen afstand van de woning van den Moquaddem Sidi Hassan gelegen was. +Beiden hadden voor deze bijzondere gelegenheid hun baantje van voorheen, hun baantje +van kenniskunstenaars ter hand genomen. Zij waren behoorlijk gekleed in een gelegenheidspakje, +dat zij van Arabische stoffen vervaardigd hadden, en hoopten op daverende toejuichingen. +</p> +<p>„Je zult toch niet te zeer verroest wezen?” had Pescadospunt alvorens te beginnen +aan Kaap Matifou gevraagd. +</p> +<p>„Verroest?… Wat meen je?” had de reus gevraagd. „Ik ben toch geen oude spijker, denk +ik?” +<span class="pageNum" id="pb174">[<a href="#pb174">174</a>]</span></p> +<p>„Neen, dat weet ik wel; maar ik vraag je, of je soms stijf in de gewrichten geworden +bent?” +</p> +<p>„Neen, volstrekt niet,” antwoordde Kaap Matifou. „Dat zul je wel ondervinden.” +</p> +<p>„En je deinst voor geene oefening terug … Voor geen enkele? Bedenk je wel.” +</p> +<p>„Neen, voor geen enkele. Maar wat zal het doel van die oefening wezen? Zeg mij toch.” +</p> +<p>„Het doel moet wezen om die lummels in vervoering te brengen. Zul je daarvoor niet +terugdeinzen?” +</p> +<p>„Ik!… ooit terugdeinzen!… Kom, je houdt mij voor den gek,” sprak Kaap Matifou verstoord. +</p> +<p>„Zelfs, wanneer je …” +</p> +<p>Pescadospunt scheen te aarzelen. +</p> +<p>„Wat? Ga toch voort. Je bent anders zoo spraakzaam en thans sta je te kieskauwen.” +</p> +<p>„Nu ja, zelfs wanneer je keisteenen met de tanden moet fijnmalen?” vroeg de kleine +man. +</p> +<p>„Is dat alles?” was de ietwat kleinachtende wedervraag van den reus. +</p> +<p>„Of slangen oppeuzelen?” +</p> +<p>„Slangen?” +</p> +<p>Thans scheen Kaap Matifou te aarzelen. +</p> +<p>„Ja, slangen!” +</p> +<p>„Gekookt?” vroeg Kaap Matifou. „Gekookt of rauw, daarin bestaat onderscheid.” +</p> +<p>„Neen, rauw! waarde Kaap. Geheel rauw.” +</p> +<p>„Rauw?… Br! br!” +</p> +<p>„En nog wel levend!” +</p> +<p>Kaap Matifou had een leelijk gezicht getrokken; maar als het moest zijn, dan was hij +besloten om slangen te eten, evenals een eenvoudige Aïssasoua. Hij pruttelde evenwel +nog iets tegen. +</p> +<p>„Moeten wij dat voor ons pleizier doen?” vroeg hij na een poos bedenkens. +</p> +<p>„Voor ons pleizier neen,” antwoordde Pescadospunt met een guitigen glimlach op de +lippen. +</p> +<p>„Maar waartoe dan die gekheid?” +</p> +<p>„Zooals ik je gezegd heb, om die lummels in vervoering te brengen.” +</p> +<p>„Loop heen!” had de reus geantwoord. „Voor die schoeljes eet ik geen slangen. Als +het nog Europeanen, als het nog Franschen waren! Dan was het wat anders.” +</p> +<p>„Och, die kerels kunnen ons ook niet schelen,” antwoordde Pescadospunt, hartelijk +lachende. +<span class="pageNum" id="pb175">[<a href="#pb175">175</a>]</span></p> +<p>„Maar, waarom dan?” +</p> +<p>„Kaaplief, je schijnt maar niet te kunnen begrijpen.” +</p> +<p>„Maar, wat dan?” +</p> +<p>„Dat we eene rol spelen. Wij moeten het groote doel bevorderen. Wij moeten de bevrijding +van juffrouw Sava bewerken.” +</p> +<p>„Met levende slangen te eten?” vroeg de reus hoofdschuddend. „Als ik dat er mee bewerken +kan, ben ik bereid een frikadel van alle slangen der wereld te maken en die op te +peuzelen.” +</p> +<p>Dokter Antekirrt, Piet Bathory en Luigi Ferrato bevonden zich onder de menigte van +toeschouwers en verloren hunne makkers niet uit het oog, hoewel zij zich te midden +van dien ontzaglijken menschendrom de grootste inspanning daartoe moesten getroosten. +</p> +<p>Neen, Kaap Matifou was niet verroest! Hij had niets van zijne buitengewone kracht +verloren. Vijf of zes Arabieren, en nog wel van de stevigsten uit een geheelen hoop, +hadden een kans gewaagd door met hem te worstelen. Maar zij lagen al heel spoedig +op den grond uitgestrekt, met de schouders in aanraking met het maaiveld, zooals de +akrobatische uitdrukking luidt. +</p> +<p>Daarna volvoerden beide kunstenaars te zamen goocheltoeren, die de Arabieren, daar +verzameld, in verrukking brachten, vooral toen zij elkander behendig brandende fakkels +toewierpen, die overgaande van de hand van Pescadospunt in die van Kaap Matifou, hare +vurige zigzags kruisten. Dat verwekte algemeene verbazing. +</p> +<p>En toch kon dat publiek, waarvoor zij werkten, terecht moeielijk te bevredigen zijn. +</p> +<p>Er bevonden zich toch onder die menigte een vrij groot aantal van hen, die de half +wilde Touaregs hadden leeren bewonderen, welker lenigheid en behendigheid aan die +der vlugste diersoorten mag gelijk gesteld worden, zooals weleer met veel ophef in +het bewonderingwekkend program van den beroemden kermistroep van Bracca aangekondigd +werd. Die kenners en bewonderaars hadden toch gelegenheid gehad den stoutmoedigen +Mustapha, den Samson der woestijn, het kanonmensch toe te juichen, „wien de koningin +van Groot Brittanje en Ierland door haren kamerdienaar, bij gelegenheid van dergelijke +voorstellingen te Londen, had laten verzoeken, niet meer zijne oefeningen te herhalen, +bevreesd als de vorstin was, dat er een ongeluk zoude gebeuren!” +</p> +<p>Maar Kaap Matifou was onvergelijkelijk bij zijne krachtsvertooningen en hij behoefde +voor geen mededinger bevreesd te zijn. Neen, voor niemand ter wereld, al ware het +Hercules, de goddelijke zoon van Alcmene, in eigen persoon geweest. +</p> +<p>Eindelijk kwam er eene laatste oefening, die de geestdrift van die cosmopolitische +menigte, welke de Europeesche kunstenaars omgaf, ten top voerde. En hoewel die oefening +voor de Europeesche <span class="pageNum" id="pb176">[<a href="#pb176">176</a>]</span><span class="corr" id="xd32e3093" title="Bron: kermispellen">kermisspellen</span> oud en versleten mocht heeten, scheen zij hier voor de Tripolitaansche nieuwsgierigen +nog de aantrekkelijkheid der nieuwheid te hebben. +</p> +<p>De toeschouwers verdrongen dan ook elkander, ja verpletterden zich schier rondom de +beide kunstenaars, die bij afwezigheid der zon in dit uur bij fakkellicht werkten. +</p> +<p>Kaap Matifou had een staak gegrepen, die vijf en twintig of dertig voet lang was en +hield hem met beide handen, die op zijne borst rustten, loodrecht omhoog. Pescadospunt +klom met een behendigheid van een aap langs dien staak naar boven, en bij het uiteinde +gekomen, nam hij daar, terwijl hij den staak onrustbarend deed buigen, de meest bevallige +houdingen aan. Inderdaad, het was een verrukkelijk maar uiterst moeielijk kunststuk. +Een zwak oogenblik bij hem, die den staak torste, en een val kon niet uitblijven. +En die val moest voor den armen Pescadospunt noodlottig zijn. +</p> +<p>Maar Kaap Matifou kende geene aanvallen van zwakte. Hij stond daar, met achterover +gebogen hoofd en vooruitgestrekte borst, onwrikbaar stevig als de rots, waarvan hij +den naam voerde, hoewel hij bij zijne pogingen om den staak met den daarop kunsten-vertoonenden +Pescadospunt in evenwicht te houden, trappelde, zich keerde en draaide en langzamerhand +van plaats veranderde. +</p> +<p>Toen hij eindelijk in de onmiddellijke nabijheid van den heiningmuur van Sidi Hassan’s +woning gekomen was, dreef hij de vermetelheid zoo ver en ontwikkelde zooveel kracht, +om den staak van zijne borst op te tillen, in de rechterhand te nemen en dien arm +uit te strekken, terwijl Pescadospunt daarboven den stand aannam van den Roem en evenals +die wufte godin kushandjes aan de menigte toezond. Het was inderdaad eene bevallige +vertooning. +</p> +<p>De saamgepakte Arabieren en Negers waren buiten zich zelven van bewondering. Zij stieten +schelle kreten uit, klapten woest met de voeten. Gelukkig, dat het geen planken vloer +was, waarop zij stonden. Neen, waarlijk, dat moest erkend worden; zoo iets had de +Samson der woestijn, de koene Mustapha, de stoutmoedigste der Touaregs, niet durven +ten uitvoer leggen. De geestdrift was dan ook ten top; want zulke krachtsontwikkeling +was inderdaad nog nooit waargenomen. +</p> +<p>In dit oogenblik dreunde op het onverwachtst een kanonschot van de wallen der citadel +van Tripoli. +</p> +<p>Op dat sein vlogen de honderden ooievaars op, die eensklaps bevrijd werden van de +onmetelijke netten, die hen gevangen hielden, stegen in de lucht op, terwijl zij, +onder het uitvoeren van een klepperend concert, waarop met een onmetelijk geschreeuw, +door de menschen aangeheven, geantwoord werd, eene hagelbui van nagemaakte steenen +lieten neervallen, die natuurlijk niemand konden <span class="pageNum" id="pb177">[<a href="#pb177">177</a>]</span><span class="pageNum" id="pb178">[<a href="#pb178">178</a>]</span>deeren, daar zij, zooals gezegd werd, van weeke klei vervaardigd waren. +</p> +<div class="figure p177width"><img src="images/p177.jpg" alt="Maar die deur was gesloten. (Bladz. 181.)" width="504" height="720"><p class="figureHead">Maar die deur was gesloten. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb181" class="pageref">181</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Dat was het glanspunt van het feest. De vogels van den profeet Soleyman leidden evenwel +de aandacht zeer af. +</p> +<p>Men zou gezegd hebben, dat al de krankzinnigen-gestichten van Europa, Azië en Afrika +plotseling ontruimd waren, en dat hunne bewoners op eens op de vlakte van Soung-Ettélaté +in het Tripolitaansche Regentschap bij elkander gebracht waren; zulk een vreeselijk +spektakel werd daar door die saamgeschoolde en opgewonden menigte aangeheven. Evenwel, +alsof hare bewoners doof en stom waren, nog erger, alsof zij uitgestorven waren, was +de woning van den Moquaddem Sidi Hassan hardnekkig gesloten gebleven gedurende die +uren van algemeene vroolijkheid, en geen enkele bediende of huisgenoot was aan de +deur of op de terrassen verschenen. Het was alsof daarin geen nieuwsgierigen, geen +belangstellenden in het feest behoorden. +</p> +<p>Maar ziet! In hetzelfde oogenblik, toen al de fakkels, die het feest verlicht hadden, +na de opstijging der ooievaars, plotseling uitgebluscht waren, was ook Pescadospunt +eensklaps verdwenen, alsof hij met de getrouwe vogels van den profeet Soleyman hemelwaarts +gevlogen was. Dat was inderdaad uiterst merkwaardig. +</p> +<p>Waar was hij heen gevaren?… +</p> +<p>Wat was er van hem geworden? +</p> +<p>Ja, wat? Dat wist niemand te verklaren. Daarop was geen antwoord te geven. +</p> +<p>Toch scheen Kaap Matifou zich omtrent die verdwijning niet veel te bekommeren. Nadat +hij zijn staak in de lucht opgeworpen en hem vele buitelingen had laten maken, ving +hij hem behendig bij het andere einde op, liet hem ronddraaien en bogen beschrijven, +zooals de meest ervaren tamboer-majoor met zijn dikgeknopten stok zoude gedaan hebben. +Het wegmoffelen van Pescadospunt scheen voor hem de natuurlijkste zaak der wereld +te zijn. Hij keek met eene zelfvoldaanheid rond, alsof die goochelpartij tot het program +behoorde. +</p> +<p>De bewondering der toeschouwers was intusschen ten top gestegen en hunne geestdrift +uitte zich dan ook door een ontzaglijk hoerah, dat tot voorbij de uiterste grenzen +der oase moest gehoord worden. Niemand hunner twijfelde er aan, of de behendige acrobaat +was door de ruimte naar het rijk der Ooievaars vertrokken en was bij den profeet Soleyman +aangeland. +</p> +<p>Het onverklaarbare bekoort in den regel de menigte het meest. Daarmede is zij steeds +te verschalken. +<span class="pageNum" id="pb179">[<a href="#pb179">179</a>]</span></p> +</div> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<div class="footnote-body"> +<div class="fndiv" id="xd32e3005"> +<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd32e3005src">1</a></span> En Nederland, waar vele Ooievaars wonen en welks naam toch op de muntstukken voorkomt? +Vert. <a class="fnarrow" href="#xd32e3005src" title="Ga terug naar noot 1 in tekst.">↑</a></p> +</div> +<div class="fndiv" id="xd32e3022"> +<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd32e3022src">2</a></span> In Ned. Indië heeft men denzelfden drank, Sagoeweer genaamd, afkomstig van de Arenga +saccharifera. Vert. <a class="fnarrow" href="#xd32e3022src" title="Ga terug naar noot 2 in tekst.">↑</a></p> +</div> +<div class="fndiv" id="xd32e3036"> +<p class="footnote"><span class="fnlabel"><a class="noteRef" href="#xd32e3036src">3</a></span> Zou hier wel van alcoholische opgewondenheid kunnen gesproken worden? Mahommedaansche +bevolkingen gebruiken uiterst zeldzaam alcoholische dranken, daarentegen geven zij +zich te meer aan het gebruik of beter het misbruik van opium, van haschich of dergelijke +narcotische verdoovingsmiddelen over. Jules Verne schijnt zich vergist te hebben. +Vert. <a class="fnarrow" href="#xd32e3036src" title="Ga terug naar noot 3 in tekst.">↑</a></p> +</div> +</div> +</div> +</div> +<div id="ch9" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4149">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">IX.</h2> +<h2 class="main">Het huis van Sidi Hassan.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Het was ongeveer negen uren, toen het kanonschot gevallen was en de ooievaars opgestegen +waren. +</p> +<p>Vuurwerk, geweerschoten, muziek, geschreeuw, gehuil, dat alles had eensklaps opgehouden. +De menigte begon langzamerhand te verdwijnen. De meesten keerden naar Tripoli terug, +anderen begaven zich naar de <span class="corr" id="xd32e3137" title="Bron: Menehie-oase">Menehié-oase</span> en naar de naburige dorpen van de provincie. Vóórdat het een uur later zoude zijn, +zou de vlakte van Soung Ettélaté stil en ledig geworden, zijn. Zij zou dan eene verbazende +tegenstelling vormen met de levendigheid en drukte van straks. +</p> +<p>De tenten waren opgerold, de kampementen opgebroken. Berbers en Negers waren reeds +op weg naar de verschillende streken van het Tripolitaansche Regentschap, terwijl +de Senousisten zich naar de Cyrenaïsche provincie wendden en daar voornamelijk de +<span class="corr" id="xd32e3142" title="Bron: villajet">villayet</span> Ben Ghazi opzochten, ten einde er al de strijdkrachten van den kalief bij elkander +te brengen. Zoo had het feest het zijne er toe bij gebracht, om ongemerkt eene aanmerkelijke +verplaatsing van menschendrommen te bewerkstelligen. +</p> +<p>Slechts dokter Antekirrt, Piet Bathory en Luigi Ferrato zouden de vlakte gedurende +den geheelen nacht niet verlaten. Zij moesten zich na de verdwijning van Pescadospunt +op iedere gebeurlijkheid voorbereid houden, en ieder hunner had zich dadelijk een +observatiepost onder aan den voet van den omheiningsmuur van de woning van den Moquaddem +Sidi Hassan uitgekozen. Daar zouden zij evenwel een paar vervelende uren door te brengen +hebben. +</p> +<p>Pescadospunt intusschen, die op het oogenblik, dat Kaap Matifou zijn staak met uitgestrekten +arm omhoog hield, met een verbazenden sprong over den muur wipte, was op de parapet-helling +van een der terrassen, aan den voet van den minarettoren, die de verschillende binnenplaatsen +dier woning beheerschte, neergekomen. Door de veerkracht zijner lenige beenen had +hij de zwaarte van den val gebroken, zoodat binnenshuis daarvan niets bemerkt was. +</p> +<p>Niemand had hem te midden van dien somberen nacht kunnen zien, noch van buiten, noch +van binnen, en niemand had hem kunnen hooren. Hij was zelfs niet uit de skiffa bemerkt, +die te midden van de patio gelegen was, en waar binnen zich een zeker getal <span class="corr" id="xd32e3149" title="Bron: khouans">Khouâns</span> <span class="pageNum" id="pb180">[<a href="#pb180">180</a>]</span>bevonden, die gedeeltelijk sliepen, maar ook gedeeltelijk volgens de bevelen van den +Moquaddem Sidi Hassan waakzaam waren, en zelfs als schildwachten op post stonden. +Dat was nog al gunstig uitgevallen. +</p> +<p>Men begrijpt, dat Pescadospunt onmogelijk eenig plan had kunnen beramen. Zulk een +plan zou toch door zooveel onvoorziene omstandigheden herhaaldelijk gewijzigd moeten +worden, dat het geen waarde zou gehad hebben. De innerlijke indeeling van het huis +van Sidi Hassan was hem toch geheel onbekend, en hij wist niet en kon ook niet weten, +waar het jonge meisje opgesloten was, ook niet of zij van nabij bewaakt werd, en nog +minder, of haar in het gewichtige oogenblik de ziels- en lichaamskracht niet zou ontbreken, +om daadwerkelijk op te treden en tot hare ontvoering mede te werken. +</p> +<p>Daarom moest de stoutmoedige kerel noodzakelijk geheel en al op goed geluk te werk +gaan. +</p> +<p>Ziehier, wat hij zichzelf voorgespiegeld had, alvorens dien luchtsprong te ondernemen: +</p> +<p>„Vóór alles moet ik,” zoo mompelde hij in zich zelven, „hetzij door geweld, hetzij +door list, bij Sava Sandorf zien te geraken. Indien zij mij niet dadelijk volgen kan, +indien ik haar gedurende dezen nacht niet ontvoeren kan, moet zij ten minste vernemen, +dat Piet Bathory levend is, dat hij zich in hare nabijheid, aan den voet van de omheiningsmuren +bevindt, dat dokter <span class="corr" id="xd32e3160" title="Bron: Antekirtt">Antekirrt</span> en zijne makkers gereed staan, om haar te hulp te komen, en eindelijk moet haar aan +het verstand gebracht worden, dat, wanneer hare ontvoering eenige vertraging mocht +ondervinden, zij voor geene bedreiging moet bezwijken!… In geen geval mag zij hare +toestemming tot dat schandelijk huwelijk geven!… Het is waar, ik kan ontdekt worden, +vóórdat ik haar gevonden en bereikt zal hebben!… Maar.… komt tijd, komt raad!… Gebeurt +dat onverhoopt, dan is het oogenblik daar, om de noodige middelen ter ontkoming te +beramen.” +</p> +<p>Hij klom nu over den parapetmuur, die een dik witachtig steenkussen vormde, hetwelk +met schietgaten ingesneden was. Hierbij was de eerste zorg van Pescadospunt geweest, +een dun maar sterk touw, van knoopen voorzien, dat hij onder zijn licht clownspak +had kunnen verbergen, te ontwikkelen, en wel zoodanig, dat het naar buiten hing en +den bodem bereikte. Dat was een voorzorgsmaatregel, die gebiedend noodzakelijk was. +Toen hij daarmede klaar was, legde de wakkere kleine kerel zich, alvorens verder te +schrijden, plat op den buik langs den parapetmuur. In die houding, die hem door de +voorzichtigheid geboden werd, wachtte hij, zonder ook maar de geringste beweging uit +te voeren. Wanneer hij toch bespeurd was geworden, zou het terras weldra door de lieden +van Sidi Hassan bestormd en overweldigd <span class="pageNum" id="pb181">[<a href="#pb181">181</a>]</span>zijn, en in dat geval zou hem niets meer overblijven, dan van het touw gebruik te +maken, waarop hij zijne hoop bouwde als op het reddingsmiddel voor Sava Sandorf. Dat +alles doorkruiste in die oogenblikken zijn schrander brein. +</p> +<p>Eene diepe stilte heerschte allerwege in de woning van den Moquaddem Sidi Hassan. +Daar noch hij, noch Sarcany, noch iemand anders hunner lieden deel aan het Ooievaarsfeest +hadden genomen, was de deur van de zaouya sedert zonsopgang niet geopend geweest, +en zou dat ook niet na zonsondergang worden. +</p> +<p>Na eenige minuten wachtens, sloop Pescadospunt, steeds op den buik liggende en kruipende, +naar den hoek der woning, waar het meest nabij zijnde minarettorentje verrees. De +trap, welke van het bovenste van dat torentje neerdaalde, moest klaarblijkelijk uitkomen +op den vloer der eerste patio. En, inderdaad, hij vond deze deur, die op het terras +uitkwam en die toegang tot de beneden-binnenplaatsen verleende. Dat was een aanvankelijk +gunstige uitslag zijner pogingen. +</p> +<p>Maar die deur was gesloten, niet met een sleutelslot, maar door middel van een grendel, +die onmogelijk terug te schuiven was, tenzij men een gat in het paneel boorde. Dat +werk had Pescadospunt zeer goed kunnen verrichten, want hij had een mes in den zak +met verscheidene lemmeten en dus tot verschillende doeleinden geschikt, hetwelk hij +van dokter <span class="corr" id="xd32e3171" title="Bron: Antekirtt">Antekirrt</span> ten geschenke had ontvangen en waarvan hij behendig gebruik wist te maken. Maar dat +zou een tijdroovende arbeid zijn, die ook niet in alle stilte zou kunnen uitgevoerd +worden, en waaraan hij dan ook niet verder dacht. Waarlijk, zijne oogenblikken waren +thans te kostbaar. +</p> +<p>Het was daarenboven niet noodig. Drie voeten boven het terras was een opening in den +vorm van een schietgat in den muur van het minaret gebroken. Dat gat was wel een beetje +nauw, maar onze Pescadospunt was niet dik. Daarenboven had hij wel iets van een kat, +die zich uitrekken kan en door openingen glijdt, die aanvankelijk geen doortocht schijnen +te kunnen verleenen. Hij probeerde, en … weldra bevond hij zich in het minaret, evenwel +niet zonder zijne schouders eenigszins geschaafd, niet zonder zijne knieën wat ontwricht +en zijne scheenbeenen ontveld te hebben. Maar zoo iets deerde hem weinig. Dat kwam +bij hem niet in aanmerking. +</p> +<p>„Ziet, dat zou Kaap Matifou met al zijne kracht onmogelijk hebben kunnen uitvoeren,” +dacht hij niet zonder grond. +</p> +<p>En hij lachte bij de gedachte aan de dikke zware gestalte van Kaap Matifou in dat +nauwe schietgat. +</p> +<p>Toen keerde hij op den tast af naar de deur, waarvan hij thans den grendel terugschoof, +ten einde gebruik van dien doortocht te kunnen <span class="pageNum" id="pb182">[<a href="#pb182">182</a>]</span>maken, wanneer hij denzelfden weg terug moest. En zoo iets was toch zeer goed mogelijk, +niet waar? Hij moest in zijne omstandigheden op alles bedacht zijn. +</p> +<p>Terwijl hij de wenteltrap afdaalde, liet Pescadospunt zich meer omlaag glijden, dan +dat hij steun op de treden zocht, die door de drukking zijner voeten konden kraken. +Zoo iets moest in de eerste plaats vermeden worden. +</p> +<p>Beneden vond hij andermaal eene deur; maar hij had slechts noodig, om tegen haar te +duwen, om die op hare hengsels te zien draaien. Dat ging gemakkelijk genoeg. +</p> +<p>Die deur gaf toegang tot eene galerij, die op zuiltjes rustte en de eerste patio omgaf, +en waarop een zeker getal vertrekken uitkwamen. Op de trap had eene dikke duisternis +geheerscht; die galerij bevond zich in een schemerdonker, dat minder somber was. Hier +kon hij ten minste met behulp zijner oogen voortschrijden, terwijl dat op de trap +slechts op den tast had kunnen geschieden. +</p> +<p>Overigens werd er nergens licht en ook nergens eenig geluid hoegenaamd waargenomen. +</p> +<p>In het midden van de patio bevond zich een bekken, gevuld met helder frisch water, +en omgeven door tuinbeddingen, waarin fraaie sierplanten, zooals peperstruiken, dwergpalmen, +lauriersoorten, cactussen, enz. groeiden, welker weelderig groen als een dicht boschje +rondom den oever vormde. +</p> +<p>Pescadospunt sloop die galerij, zoo zacht hem maar mogelijk was, rond, terwijl hij +voor iedere kamer stilhield, om te luisteren. Het was, alsof die onbewoond waren. +Allen evenwel niet, want achter een der deuren vernam hij stemmen, die hij duidelijk +kon onderscheiden. Ja, daarin kon hij zich niet vergissen. Hij hoorde spreken. +</p> +<p>Aanvankelijk stoof Pescadospunt eenige passen achteruit; want hij had de stem van +Sarcany herkend. Dwaling was onmogelijk; want die stem had hij te Ragusa meermalen +gehoord. Hij trad weer naderbij; maar hoewel hij zijn oor tegen het paneel der deur +hield, kon hij toch onmogelijk verstaan, wat in die kamer gesproken werd. +</p> +<p>Er kwam een oogenblik, dat een ander en een harder geluid vernomen werd. Pescadospunt +had nauwelijks tijd, om achteruit te springen, en achter een der grootste struiken, +die rondom het waterbekken stonden, te schuilen. +</p> +<p>Sarcany trad de kamer uit. Een Arabier van groote gestalte vergezelde hem. Beiden +vervolgden hun gesprek, terwijl zij onder de galerij van de patio rondwandelden. Drommels, +een oogenblik vroeger, dan ware de bespieder onvermijdelijk ontdekt geweest. +</p> +<p>Ongelukkiglijk kon Pescadospunt onmogelijk verstaan, wat Sarcany en zijn makker spraken; +want zij bezigden bij hun onderhoud de Arabische taal, waarvan de schrandere kerel, +helaas! niets verstond. <span class="pageNum" id="pb183">[<a href="#pb183">183</a>]</span>Twee woorden evenwel troffen hem, of beter gezegd, twee namen, die van Sidi Hassan—het +was inderdaad de Moquaddem, die met Sarcany praatte,—daarna de naam van <span class="corr" id="xd32e3195" title="Bron: Antekirrtta">Antekirrta</span>, die herhaaldelijk in het gesprek voorkwam. +</p> +<p>„Dat is op zijn minst genomen vreemd,” mompelde Pescadospunt natuurlijk onhoorbaar, +„waarom spreken zij over ons eiland, over Antekirrta?.… Zou de Moquaddem Sidi Hassan, +Sarcany en al die Tripolitaansche zeeschuimers een aanslag op ons dierbaar eiland +smeden?… Duizend duivels!…<span id="xd32e3200"></span> En dan niets van die taal, die door die twee schoften gebezigd werd, te kunnen verstaan!… +Het was inderdaad, om wanhopig te worden!<span class="corr" id="xd32e3202" title="Niet in bron">”</span> +</p> +<p>Pescadospunt spitste de ooren en trachtte nog een ander verdacht woord op te vangen. +Hij zorgde evenwel nauwlettend, dat hij in het groen verborgen bleef, wanneer Sarcany +en Sidi Hassan het waterbekken nabij kwamen. Maar de nacht was donker genoeg, zoodat +zij hem onmogelijk ontwaren konden. +</p> +<p>„Als Sarcany maar alleen in die galerij ronddoolde,” sprak Pescadospunt bij zich zelven, +„dan kon ik hem bij de keel grijpen en buiten staat stellen, om verder schadelijk +of gevaarlijk te zijn! Maar … daarmede zou Sava Sandorf niet geholpen zijn. En het +is om haar te redden, dat ik dien gevaarlijken sprong over den omheiningsmuur volbracht +heb!… Geduld!… Ja, geduld! Wij moeten wachten!… Sarcany’s beurt zal ook wel komen, +dat beloof ik hem, en wat ik beloof, volbreng ik; want … belofte maakt schuld.” +</p> +<p>Het gesprek en de wandeling van den Moquaddem Sidi Hassan met Sarcany duurden ongeveer +twintig minuten. Sava’s naam werd ook herhaaldelijk uitgesproken met de aanwijzende +bijvoeging van „arouch” Pescadospunt herinnerde zich dat woord meer gehoord te hebben, +dat „bruid” of „verloofde” in het Arabisch beteekent. De Moquaddem was klaarblijkelijk +met de plannen van Sarcany bekend en leende er de hand toe. +</p> +<p>Eindelijk verlieten die twee mannen de patio door een der hoekdeuren van de galerij, +die toegang verleende tot de overige bijgebouwen van de ruime woning. Een zucht van +verlichting ontsnapte aan de borst van den koenen bespieder. +</p> +<p>Zoodra zij verdwenen waren, kwam Pescadospunt weer te voorschijn en sloop door de +galerij tot bij die deur. Zij was niet gesloten. Hij behoefde haar slechts open te +duwen, om zich in een smalle gang te bevinden, waarvan hij den muur, met de hand betastende, +behoedzaam volgde. Aan het einde van die gang rondde zich een dubbel booggewelf af, +dat door een middenzuil gedragen werd. Dat gewelf verleende toegang tot een tweede +binnenplaats of patio. Hier moest onze verspieder met verdubbelde omzichtigheid tewerk +gaan. +<span class="pageNum" id="pb184">[<a href="#pb184">184</a>]</span></p> +<p>Vrij levendige lichtstralen drongen toch tusschen de zuilen door, waarlangs de skiffa +lucht en licht van uit die patio ontving, en vormden breede lichtsectors op den vloer. +Het ware uiterst gevaarlijk geweest die in dit oogenblik te overschrijden. Het geluid +van talrijke stemmen liet zich toch vernemen van achter de deur van een der zalen, +welke op die tweede patio uitkwamen. Het begon er voor onzen Pescadospunt inderdaad +bedenkelijk uit te zien. +</p> +<p>Hij aarzelde dan ook een oogenblik, maar ook slechts één enkel; want aarzelen kwam +met zijne geaardheid weinig overeen. +</p> +<p>Wat hij zocht, was de kamer, waarin de rampzalige Sava opgesloten was. Hij mocht op +niets anders dan op het toeval rekenen, om dat vertrek te ontdekken. Of hem dat toeval +dienen zou? Dat zullen wij zien. +</p> +<p>Een licht verscheen eensklaps aan het andere uiteinde van die binnenplaats. Eene vrouw, +die eene rijk met gedreven koperwerk versierde Arabische lantaarn droeg, trad eene +kamer uit, die in den tegenovergestelden hoek der patio gelegen was, en volgde de +galerij, waarop de deur der skiffa uitkwam. +</p> +<p>Pescadospunt herkende die vrouw dadelijk.… Neen, maar hierbij was dwaling onmogelijk! +</p> +<p>Het was Namir. Ja, Namir! Dat was toch al eene zeer gunstige uitkomst, niet waar? +</p> +<p>Daar het mogelijk was, dat de Marokkaansche vrouw zich naar het vertrek begaf, waar +het jonge meisje zich bevond, moest het middel uitgedacht worden, om haar te kunnen +volgen. En om haar te kunnen volgen, moest onze verspieder haar vooraf doortocht verleenen, +zonder dat hij ontdekt werd. Dat was in de eerste plaats noodzakelijk, dat moest Pescadospunt +erkennen. +</p> +<p>Dit oogenblik zou beslissend zijn omtrent het welslagen van de stoutmoedige poging +van Pescadospunt, ook omtrent het lot van Sava Sandorf. Ziedaar, wat het brein van +den stoutmoedigen acrobaat in een ondeelbaar oogenblik doorkruiste. +</p> +<p>Namir kwam naderbij. Hare lantaarn, die zij laag bij den grond droeg, liet het bovengedeelte +der galerij in eene duisternis, te zwarter naarmate de mozaïek-vloer te scherper verlicht +werd. Daar zij nu onder het booggewelf moest voorbijgaan, wist Pescadospunt waarachtig +niet, hoe het aan te leggen, om niet bespeurd te worden, toen eene lichtstraal der +lantaarn hem liet bemerken, dat het bovengedeelte van dat booggewelf uit arabesken +bestond, die <i lang="fr">à jour</i> of doorzichtig volgens den Moorschen bouwtrant opgetrokken waren. Toen had hij inderdaad +een kostelijken inval. +</p> +<p>Langs de middenzuil opklouteren, zich aan een dier arabesken vastklemmen, zich aan +zijne handen optillen, zich verschuilen in het middenogief, en daar als een heiligenbeeld +in zijne nis onbewegelijk <span class="pageNum" id="pb185">[<a href="#pb185">185</a>]</span><span class="pageNum" id="pb186">[<a href="#pb186">186</a>]</span>blijven, was voor onzen Pescadospunt het werk van een oogenblik. Met de vlugheid van +een aap en de lenigheid eener kat was hij naar boven gevlogen. +</p> +<div class="figure p185width"><img src="images/p185.jpg" alt="Pescadospunt spitste de ooren. (Bladz. 183.)" width="505" height="720"><p class="figureHead">Pescadospunt spitste de ooren. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb183" class="pageref">183</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Namir vervolgde haren weg, trad onder het booggewelf voort, zonder erg en natuurlijk +zonder den indringer te bespeuren, ging langs de andere zijde der galerij recht op +de deur af der skiffa en opende die met den sleutel, dien zij in de hand hield. +</p> +<p>Een bundel lichtstralen schoot dadelijk naar buiten, maar doofde onmiddellijk weer +uit, toen die deur achter haar gesloten werd. Alles was weer zwart als de nacht onder +dat sombere booggewelf. +</p> +<p>Pescadospunt dacht na. En waarlijk, waar kon hij beter zitten dan in die nis, om aan +zijne overpeinzingen bot te vieren? Het was inderdaad, of die nis er voor bestemd +was. Hij zat daar ineen gedoken met de handen onder de kin en de ellebogen op de knie +gesteund. +</p> +<p>„Ja, het is Namir, die daar dat vertrek binnengetreden is,” mompelde hij. „Daaraan +valt niet te twijfelen! Het is dus klaarblijkelijk, dat zij zich niet naar de kamer +van Sava Sandorf begaf!… Maar zij kwam er wellicht vandaan?… En als dat zoo is, dan +ligt die kamer aan het andere uiteinde van de binnenplaats.… Daaromtrent moet ik zekerheid +hebben! Het oude wijf kwam daar vandaan, als ik mij niet vergis.” +</p> +<p>In gedachte wees Pescadospunt op dat gedeelte der galerij, waar Namir het eerst verschenen +was. +</p> +<p>Hij wachtte nog eenige oogenblikken, alvorens zijn post te verlaten. Het licht scheen +in het binnenste der skiffa langzamerhand te verminderen, terwijl het stemgeluid nog +slechts als een eenvoudig en verwijderd gemurmel vernomen werd. Hij wilde nog wachten, +om niets in de waagschaal te stellen. Als het moest, was hij de voorzichtigheid in +persoon. +</p> +<p>Het oogenblik zou ongetwijfeld aanbreken, dat het geheele personeel van den Moquaddem +Sidi Hassan weldra in diepe rust gedompeld zou zijn. Dan zouden de omstandigheden +meer gunstig zijn, om te handelen, daar alsdan dit gedeelte dier woning geheel eenzaam +zoude zijn, al werd dan ook het laatste licht niet uitgebluscht. +</p> +<p>Zoo gebeurde het inderdaad. De meest gewenschte stilte trad weldra in, die door niets +verbroken werd. +</p> +<p>Pescadospunt liet zich toen langs de middenzuil, die het booggewelf torschte, naar +beneden glijden, sloop kruipende over de marmervloersteenen der galerij, de deur der +skiffa voorbij, sloeg den uitersten hoek der patio om, en bereikte weldra het vertrek, +waaruit Namir straks getreden was. Het hart bonsde hem in het lijf, van aandoening +en gespannen verwachting. +</p> +<p>Pescadospunt opende die deur, welke niet op slot gesloten was, <span class="pageNum" id="pb187">[<a href="#pb187">187</a>]</span>en kon toen bij het zwakke schijnsel van eene Arabische lamp, die aan de zoldering +hing en als nachtlicht dienst moest doen, en derhalve van een witmatten ballon voorzien +was, met een blik het innerlijke van die kamer in oogenschouw nemen. Hetgeen hij ontwaarde, +was verre van ongunstig voor zijne plannen. +</p> +<p>De wanden waren versierd met Oostersche tapijten; hier en daar stonden zetels in Moorschen +stijl, terwijl in de hoeken van het vertrek kussens opgestapeld lagen, en een dik +Perzisch kleed den mozaïek-vloer bedekte. Op eene tafel bevonden zich nog de overblijfselen +van het avondmaal en aan het uiterste einde van de kamer stond een divan, die met +wollen stof bekleed was. Het was in één woord een kostbaar gemeubeld vertrek. +</p> +<p>Ziedaar, wat Pescadospunt met één oogopslag zag. Hij was gewoon alles wat hij zag, +goed in zich op te nemen. +</p> +<p>Hij trad binnen en sloot zacht de deur achter zich. Daarop trad hij behoedzaam vooruit. +</p> +<p>Eene vrouw lag op den divan uitgestrekt. Zij scheen niet ingeslapen, maar verkeerde +in dien dommelenden toestand, die van den slaap niet veel verschilt. Hare ledematen +waren bedekt met een soort burnous, waarmede de Arabieren zich gewoonlijk van het +hoofd tot de voeten weten te dekken. Haar hoofd lag achterover gebogen en rustte op +een rijkbewerkt kussen. +</p> +<p>Dat was Sava. Daar lag de rampzalige dochter van graaf Mathias Sandorf. +</p> +<p>Neen, Pescadospunt kon zich niet vergissen. Hij herkende haar dadelijk. Vroeger had +hij haar toch verscheidene malen in de straten van Ragusa ontmoet. +</p> +<p>Maar hoe scheen het arme meisje veranderd te zijn! Waarlijk, er was een geoefend oog +noodig, om haar te herkennen. +</p> +<p>Zij was nog steeds doodsbleek als in het oogenblik, toen hare huwelijkskoets op den +lijkstoet van Piet Bathory stuitte. Maar haar geheele uiterlijk, hare lijdensvolle +houding, haar weemoedig gelaat, alles, alles verkondigde, hoezeer zij geleden had! +</p> +<p>Er was geen oogenblik te verliezen. Dat begreep Pescadospunt terstond. Hier moest +gehandeld worden! +</p> +<p>Inderdaad, de deur was niet op slot gesloten, eene omstandigheid, die het vermoeden +rechtvaardigde, dat Namir ongetwijfeld bij Sava zou wederkeeren. Misschien bewaakte +de Marokkaansche vrouw haar dag en nacht. Dat was inderdaad waarschijnlijk. +</p> +<p>Maar …, al zou het jonge meisje dat vertrek kunnen verlaten, hoe zou zij kunnen ontvluchten, +wanneer geen hulp van buiten daarbij verleend werd? Was de woning van den Moquaddem +Sidi Hassan niet ommuurd als een gevangenis? Was zij niet aan eene ware vesting gelijk, +die zonder verkregen verlof niet verlaten kon worden? +<span class="pageNum" id="pb188">[<a href="#pb188">188</a>]</span></p> +<p>Pescadospunt boog het hoofd over den divan en dacht diep na, terwijl hij het jonge +meisje beschouwde. +</p> +<p>Mijn God! hoe was hij verbaasd, toen hij de gelijkenis opmerkte, die hem tot nu toe +ontgaan was, de gelijkenis van Sava Sandorf met dokter Antekirrt! En die gelijkenis +was niet te loochenen! Neen, dat was zij inderdaad niet! +</p> +<p>Hij stond een oogenblik als getroffen. Hij wreef zich het voorhoofd. Het was, alsof +een denkbeeld daarin ontkiemde. +</p> +<p>Het jonge meisje opende de oogen. Zij was op het punt een kreet te slaken. En toch … +</p> +<p>Toen zij daar een vreemdeling vóór haar zag staan, met den rechter wijsvinger op de +lippen, met smeekenden blik op haar gevestigd en in het zonderlinge hansworstenpak +van den acrobaat gestoken, gevoelde zij eerder verbazing dan wel schrik. Snel sprong +zij op, maar had toch den goeden geest, of beter de koelbloedigheid, om ieder geluid +te bedwingen. +</p> +<p>„Shut!…” zei Pescadospunt fluisterend en steeds met den wijsvinger op den mond. „Shut!… +Laat niemand ons hooren!” +</p> +<p>Het meisje keek hem ten uiterste verbaasd aan en opende de lippen om te spreken. +</p> +<p>„Shut!… Stil!…” herhaalde Pescadospunt. „Van mij hebt gij niets te vreezen.” +</p> +<p>Zij ondervroeg hem met de oogen. Zij gevoelde zich, in weerwil van alles, in de nabijheid +van dien man gerustgesteld. +</p> +<p>„Ik ben hier, om u te redden<span class="corr" id="xd32e3280" title="Bron: ”....">.…”</span> fluisterde Pescadospunt schier onhoorbaar. „Shut!…” +</p> +<p>De vragende uitdrukking van ’s meisjes oogen werd nog dringender. Zij wachtte eene +nadere verklaring. +</p> +<p>„Achter die muren,” ging Pescadospunt voort, „wachten u vrienden, om u aan de handen +van Sarcany te ontrukken.” +</p> +<p>„Wie?” vroeg de blik. „Wie toch kan in dit akelig land eenig belang in mij stellen?” +</p> +<p>„Piet Bathory is niet dood!” was het fluisterende antwoord van den acrobaat.<span id="xd32e3289"></span> +</p> +<p>„Piet … niet dood?”… kreet het meisje met bedwongen stem, terwijl zij de hand op haar +hart legde, om er het gebons van te bedwingen. +</p> +<p>„Neen, niet dood!” bevestigde Pescadospunt. „Maar wees in Godsnaam bedaard!” +</p> +<p>„Gij schertst wreed. Ik heb toch den lijkstoet van den armen jongeling met mijne eigene +oogen gezien.” +</p> +<p>„Lees!” +</p> +<p>En Pescadospunt reikte een briefje aan het jonge meisje over, dat slechts deze weinige +woorden bevatte: +</p> +<blockquote> +<p class="first">„Sava, vertrouw den man, die zijn leven gewaagd heeft, om bij <span class="pageNum" id="pb189">[<a href="#pb189">189</a>]</span>u te komen!.… Ik ben levend!… Ik ben dicht bij u! Vertrouw hem. Vertrouw op God! +</p> +<p>Piet Bathory.”</p> +</blockquote><p> +</p> +<p>Piet levend!… Piet in de nabijheid!… Aan den voet van den omheiningsmuur!… Maar gebeurden +er dan wonderen?… O, dat zou Sava later vernemen!… Zij zou later vernemen, hoe hij +aan den dood ontrukt was. Voor het oogenblik was het genoeg te weten, dat Piet Bathory +haar nabij was! Ja, zeker, dat was voor het oogenblik genoeg. Meer wilde zij, meer +verlangde zij thans niet te vernemen. +</p> +<p>„Kom, laten wij vluchten!” zei zij. „Kom, laten wij maken uit die nare woning te komen!” +</p> +<p>„Ja, laten wij vluchten,” antwoordde Pescadospunt. „Dat is goed en wel, maar …” +</p> +<p>„Maar?…” vroeg Sava ongeduldig. „Ik geloof niet, dat het raadzaam is, zich lang te +bezinnen.” +</p> +<p>„Wij moeten alle kansen aan onze zijde hebben. Eene mislukking, zou den toestand nog +gevaarlijker maken.” +</p> +<p>„Welke kansen?” vroeg het jonge meisje, dat de redeneering van den acrobaat moest +beamen. +</p> +<p>„Luister. Eene vraag slechts: Is Namir gewoon den nacht in dit vertrek door te brengen?” +</p> +<p>„Neen,” antwoordde Sava. „Zij slaapt gewoonlijk in haar eigen vertrek, nimmer hier.” +</p> +<p>„Neemt zij de voorzorg, om u hier op te sluiten, wanneer zij voor eenigen tijd afwezig +moet zijn?” +</p> +<p>„Ja.” +</p> +<p>„Waarom heeft zij dat thans niet gedaan?” +</p> +<p>„Dat weet ik niet.” +</p> +<p>„Zij kan dus terugkomen. Dunkt u dat ook niet?… Anders zou zij de deur wel gesloten +hebben.” +</p> +<p>„Ja!… Laten wij vluchten!” sprak Sava Sandorf gejaagd. „Kom, dan toch. Wij hebben +geen tijd te verliezen.” +</p> +<p>„Dadelijk!” antwoordde Pescadospunt. „Maar luister eerst naar mij.” +</p> +<p>Hij ontwikkelde toen het plan, dat zijn schrander brein uitgedacht had. Het was zeer +eenvoudig. +</p> +<p>Zij moesten de trap op van den minarettoren, die tevens toegang verleende tot het +terras, dat uitzicht op de vlakte had. +</p> +<p>Eenmaal daar aangekomen, zou de ontsnapping met het touw, dat daar hing en tot aan +den grond reikte, gemakkelijk te volvoeren zijn. Daartoe had men weldra besloten. +</p> +<p>„Kom!” zei Pescadospunt, terwijl hij Sava Sandorf de hand reikte. „Kom, het is nu +tijd.” +</p> +<p>„Kom!” zei het jonge meisje, die onbeschroomd hare hand in de zijne legde. „Ik ga +met u mede.” +<span class="pageNum" id="pb190">[<a href="#pb190">190</a>]</span></p> +<p>Hij was op het punt, om de deur van het vertrek te openen toen eensklaps voetstappen +op de marmeren vloersteenen van de galerij vernomen werden. Ter zelfder tijd weerklonk +eene stem, die eenige woorden op gebiedende wijs uitsprak. +</p> +<p>Pescadospunt had de stem van Sarcany herkend. Ja, hij was het die in allerijl naar +Sava’s kamer toetrad. +</p> +<p>Bewegingloos bleef de acrobaat een poos op den drempel van de deur staan. +</p> +<p>„Hij is het”… fluisterde het jonge meisje. „Hij is het!… God zij ons genadig!…<span class="corr" id="xd32e3333" title="Niet in bron">”</span> +</p> +<p>„Ja, dat hoor ik,” antwoordde Pescadospunt eveneens fluisterend. „Maar wat te doen?” +</p> +<p>„Als hij u hier vindt …” +</p> +<p>Het meisje aarzelde. +</p> +<p>„Nu, wat dan?” +</p> +<p>„Dan zijt gij verloren! Reddeloos verloren! O God, wat zal hier gebeuren?” +</p> +<p>„Ja, maar hij zal mij niet vinden!” +</p> +<p>„Hoe wilt gij doen?… Ontkomen is thans niet meer mogelijk”, was Sava’s meening. +</p> +<p>Maar Pescadospunt antwoordde op die vraag niet. +</p> +<p>De vlugge acrobaat had zich op den grond uitgestrekt en toen, met eene rappe en behendige +beweging, die hij zoo dikwijls op de kermissen, bij het verrichten zijner meesterstukken +volvoerd had, wikkelde hij zich in een van de tapijten, die op den vloer uitgestrekt +lagen, en waarvan hij een punt met vlugge hand <span class="corr" id="xd32e3346" title="Bron: gegreden">gegrepen</span> had, en rolde zich toen tot in den donkersten hoek van het vertrek. Niemand zou daar +in dat pak een menschelijk wezen vermoed hebben. +</p> +<p>Juist was hij daarmede klaar, toen de deur vrij luidruchtig open ging, waardoor Sarcany +en Namir binnentraden. Eenmaal binnen, sloten zij de deur achter zich toe. +</p> +<p>Sava had middelerwijl weer plaats op den divan genomen. Zij hield zich zoo bedaard +mogelijk en geen van beide nieuwaangekomenen bemerkten <span class="corr" id="xd32e3352" title="Bron: niets">iets</span>. +</p> +<p>Met welk oogmerk kwam haar Sarcany thans opzoeken?… Dat was de vraag, die Sava bezig +hield. +</p> +<p>Zou hij weer moeite komen doen, om hare weigering tot dat gehate huwelijk te overwinnen? +</p> +<p>Om het even! Sava Sandorf gevoelde zich thans sterk! Zij wist, dat Piet Bathory levend +was, dat hij haar buiten wachtte! +</p> +<p>Pescadospunt lag, steeds in het tapijt gerold, in den hoek, en al kon hij niets zien, +zoo kon hij toch alles hooren, wat er gezegd werd. Niets zou hem ontsnappen. +<span class="pageNum" id="pb191">[<a href="#pb191">191</a>]</span></p> +<p>„Sava,” begon Sarcany, „morgen ochtend zullen wij dit huis verlaten, om ons elders +te vestigen.” +</p> +<p>Het jonge meisje antwoordde niet. Het was alsof tot haar niet gesproken werd. +</p> +<p>„Ik wil evenwel niet van hier gaan,” vervolgde Sarcany, „zonder dat gij in ons huwelijk +toegestemd zult hebben, ja, zonder dat het voltrokken zal zijn …” +</p> +<p>Hij wachtte een oogenblik. Maar geen antwoord liet zich hooren. Sava zat slechts te +luisteren. +</p> +<p>„Alles is gereed.” ging hij kalm en bedaard voort, „en gij zult dadelijk moeten …” +</p> +<p>„Moeten!… Noch nu, noch later!” antwoordde het jonge meisje op koelen en vastbesloten +toon. +</p> +<p>„Sava,” hernam Sarcany, alsof hij dat antwoord niet gehoord had, „Sava, in ons beider +belang is het noodig, dat uwe bewilliging vrij geschiede. Begrijpt gij?” +</p> +<p>„Wij kunnen nimmer gemeenschappelijke belangen hebben!” antwoordde zij trotsch en +fier. +</p> +<p>„Pas op!… Ik waarschuw u. Trotseer mij niet! Dat is een gevaarlijk spel.” +</p> +<p>En toen het jonge meisje slechts met een verachtelijk glimlachje op die bedreiging +antwoordde, vervolgde Sarcany: +</p> +<p>„Ik meen u te moeten herinneren, dat gij uwe bewilliging reeds te Ragusa gegeven hebt”… +</p> +<p>„Zoo, meent gij dat?” vroeg Sava hoonend. „Mijne bewilliging te Ragusa?… Durft gij +daarop nog zinspelen?” +</p> +<p>„Ja, die bewilliging hebt gij gegeven.” +</p> +<p>„De redenen daartoe bestaan niet meer.” +</p> +<p>„Luister, Sava,” hernam Sarcany, wiens gemoed kookte van drift, terwijl hij alle moeite +deed, om uiterlijk kalm te blijven, zonder dat hem dit gelukte, „thans vraag ik voor +de laatste maal uwe bewilliging …” +</p> +<p>„Onnoodig!” +</p> +<p>„Wat is onnoodig?… Maak toch niet zooveel praatjes,” antwoordde hij kortaf. +</p> +<p>„Ja, onnoodig. Die bewilliging zal ik, zoolang een ademtocht mij bezielt, weigeren.” +</p> +<p>Sarcany glimlachte smadelijk. Hij meende zeker te zijn, haar te kunnen dwingen. +</p> +<p>„O, wees verzekerd, ik zal er de kracht toe hebben!” +</p> +<p>„Welnu, die kracht zal ik u ontnemen! Daar is reeds voor gezorgd, daar kunt gij op +rekenen.” +</p> +<p>Thans was het aan Sava, om een gebaar te maken. Zij was zich van hare kracht bewust. +</p> +<p>„Breng mij niet tot het uiterste!” brulde Sarcany. „Ja, die kracht <span class="pageNum" id="pb192">[<a href="#pb192">192</a>]</span>zal men u ontnemen, die gij tegen mij aanwendt. Namir zal haar wel weten te temmen, +en dat uws ondanks, met geweld zelfs, als het moet. Weersta mij niet, Sava!… Hoort +gij mij? Ik dreig zelden, maar als ik dreig, is de uitvoering steeds nabij. Vergeet +dat niet.” +</p> +<p>Steeds diezelfde tergende glimlach. De Tripolitaan stond te trillen van woede. Hij +hernam evenwel zoo bedaard mogelijk: +</p> +<p>„De Imam staat gereed, om ons huwelijk volgens de gebruiken van dit land, dat mijn +vaderland is, te voltrekken.… Volg mij dus! Wilt gij niet goedschiks, dan zal ik u +met geweld dwingen.” +</p> +<p>Bij die woorden trad Sarcany op het jonge meisje toe, dat vlug van den divan opsprong +en in allerijl naar het uiteinde van het vertrek vluchtte. +</p> +<p>„Ellendeling!” zei zij, terwijl een waas van verachting hare schoone lippen krulde. +</p> +<p>„Gij zult met mij meegaan!… O, gij kunt mij onmogelijk ontkomen! Uw lot is beslist.” +</p> +<p>„Met u meegaan?… dat nooit!” sprak het jonge meisje vastberaden uit. „Dat nooit! Hoort +ge?” +</p> +<p>„Gij zult mij volgen!” brulde Sarcany, die zichzelven niet meer meester was. „Gij +zult!” +</p> +<p>„Nooit! Nooit!… Ik herhaal het u tot walgens toe. Nooit! Nooit!” +</p> +<p>„Pas op! Ik waarschuw u nogmaals. Dwing mij niet tot gewelddadigheden.” +</p> +<p>Sarcany had den arm van het jonge meisje gegrepen om haar, geholpen door Namir, naar +de skiffa te sleepen, waar de Moquaddem Sidi Hassan en de Imam hen beiden wachtten. +</p> +<p>„Help!… help!” riep Sava verbijsterd uit. „Help!… Help!…” +</p> +<p>„Ja, roep maar om hulp!” grinnikte de ellendeling. +</p> +<p>„Help!… help!… Piet Bathory, te hulp!” +</p> +<p>De arme Sava wrong zich de handen. +</p> +<p>„Piet Bathory!…” riep Sarcany spottend uit. „Roept ge de dooden te hulp?” +</p> +<p>„Neen, Piet Bathory is niet dood!” kreet het jonge meisje in hare overspanning. „Hij +is levend!… Piet Bathory! te hulp! te hulp! Ik smeek u. Help!” +</p> +<p>Dat antwoord trof Sarcany en verschrikte hem meer dan de verschijning van zijn slachtoffer +zou hebben kunnen teweeg brengen. Maar hij herstelde zich spoedig. +</p> +<p>Piet Bathory levend! Piet Bathory, dien hij met vaste hand getroffen had en wiens +lijk hij naar het kerkhof te Ragusa had zien dragen!… Inderdaad, dat kon slechts in +het brein eener krankzinnige opkomen. +</p> +<p>En, was het niet mogelijk, dat Sava onder den invloed der wanhoop krankzinnig was +geworden? +<span class="pageNum" id="pb193">[<a href="#pb193">193</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p193width"><img src="images/p193.jpg" alt="Toen Pescadospunt plotseling bleef staan en Sava Sandorf tegenhield.
(Bladz. 194.)" width="506" height="720"><p class="figureHead">Toen Pescadospunt plotseling bleef staan en Sava Sandorf tegenhield. +(<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb194" class="pageref">194</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb194">[<a href="#pb194">194</a>]</span></p> +<p>Pescadospunt had intusschen dat geheele gesprek gehoord. Door Sarcany mede te deelen, +dat Piet Bathory niet dood was, had Sava haar leven in groot gevaar gebracht. Dat +was buiten twijfel. Onze acrobaat hield zich dan ook gereed, om met zijn mes in de +hand te voorschijn te treden, wanneer de ellendeling tot verdere gewelddadigheid zou +willen overgaan. Niemand zal hem verdenken, dat hij zou aarzelen, om toe te stooten, +en wie dat zou willen doen, zou waarlijk Pescadospunt niet gekend hebben! Hij was +in dat oogenblik tot alles in staat, ja, zelfs tot een moord! +</p> +<p>Maar het zou zoover, Goddank, niet komen. Uitkomst was inderdaad nabij. +</p> +<p>Plotseling sleurde Sarcany Namir mede. Hij sloot de deur met geweld toe en draaide +den sleutel om, ten einde over het lot van het jonge meisje te gaan beraadslagen. +</p> +<p>Pescadospunt ontrolde zich uit zijn tapijt, toen hij de deur hoorde toeslaan, en was +met één sprong op de been. +</p> +<p>„Kom,” zei hij tot Sava. „Kom, nu mag er geen enkel oogenblik verloren gaan!” +</p> +<p>Deze keek hem verbijsterd aan. „Zijn wij dan niet opgesloten?” vroeg zij. +</p> +<p>Daar het slot zich aan den binnenkant der deur bevond, beijverde de behendige kerel +zich de schroeven met den schroevendraaier van zijn zakmes los te maken. Dat was slechts +kinderspel voor hem! Dat was volstrekt niet moeielijk en veroorzaakte geen gedruisch. +In weinige oogenblikken was hij daarmede dan ook gereed, en stak hij zijn mes weer +in den zak. +</p> +<p>Toen de deur geopend was en zij naar buiten gestapt waren, sloot hij haar weer. Daarna +schreed Pescadospunt vooruit en sloop door de galerij langs den muur der patio. +</p> +<p>Het kon toen zoo ongeveer half twaalf in den nacht zijn. Eenige lichtstralen ontsnapten +nog door de muurversieringen der skiffa. Pescadospunt vermeed dan ook zorgvuldig om +die zaal voorbij te gaan, en richtte zich daarentegen naar den tegenovergestelden +hoek der binnenplaats, om langs dien de patio te bereiken. +</p> +<p>Toen beiden aan de deur van die gang aangekomen waren, volgden zij die tot aan het +andere uiteinde. Zij hadden nog slechts eenige weinige passen af te leggen, om de +trap van het minarettorentje te bereiken, toen Pescadospunt plotseling bleef staan +en Sava Sandorf, wier hand de zijne niet losgelaten had, tegenhield. Ook het jonge +meisje stond toen verschrikt stil. +</p> +<p>Drie mannen liepen in de eerste binnenplaats rondom het beschreven waterbekken op +en neer. De Moquaddem Sidi Hassan—want deze was een hunner,—gaf een bevel aan beide +anderen. Deze verdwenen bijna onmiddellijk daarop langs de trap van het minarettorentje, +<span class="pageNum" id="pb195">[<a href="#pb195">195</a>]</span>terwijl hun heer een der zijvertrekken binnentrad. +</p> +<p>Pescadospunt begreep, dat Sidi Hassan er aan dacht, om den omtrek zijner woning te +doen bewaken. Dus het was te voorzien, dat wanneer het jonge meisje en hij het terras +zouden bereiken, dit niet verlaten, maar wel degelijk bewaakt zoude zijn. Dat zou +wel de noodlottigste teleurstelling wezen, die zij zouden kunnen ondervinden. Dat +viel niet te ontkennen. +</p> +<p>„Wij moeten evenwel alles er aan wagen!” zei Pescadospunt vastberaden. +</p> +<p>„Ja.…. alles!” antwoordde Sava Sandorf, niet minder kloekmoedig. +</p> +<p>Beiden bereikten weldra, na de galerij doorgeslopen te zijn, de trap, die zij met +de meeste voorzichtigheid en zonder eenig gekraak te veroorzaken, bestegen. Toen Pescadospunt +op de bovenste trede aangekomen was, bleef hij staan en keek scherp rondom zich. +</p> +<p>Geen gerucht hoegenaamd werd vernomen, zelfs niet de eentonige pas van de een of andere +schildwacht. +</p> +<p>Pescadospunt opende zachtkens de deur en, gevolgd door Sava Sandorf, sloop hij langs +de schietgaten van den borstweringsmuur. +</p> +<p>Plotseling weerklonk nu uit het bovenste gedeelte van het minarettorentje een alarmkreet, +die door een der wachthebbende manschappen geslaakt werd. In hetzelfde oogenblik sprong +de andere op Pescadospunt toe, terwijl Namir het terras opvloog en het overige personeel +van den Moquaddem Sidi Hassan zich over de binnenplaatsen der woning verspreidde. +</p> +<p>Zou Sava Sandorf zich weer laten vatten?… Zou zij weer in handen van hare belagers +vallen? +</p> +<p>Neen!… Wanneer zij andermaal in de macht van Sarcany geraakte, dan was zij verloren!… +Zij verkoos den dood boven die wisselvalligheid! Ja, liever den dood! +</p> +<p>Het jonge meisje ijlde, na Gode hare ziel aanbevolen te hebben, naar den borstweringsmuur +en sprong, zonder een oogenblik te aarzelen, van boven het terras naar beneden. +</p> +<p>Pescadospunt had den tijd en de gelegenheid niet gehad, om haar te weerhouden. Hij +velde den man, die hem wilde grijpen, met een stomp onder de korte ribben ter neder, +daarop greep hij ijlings het touw, dat buiten het kanteel werk hing, en eene seconde +later was hij buiten en aan den voet van de muuromheining aangekomen. Een angstig +gevoel maakte zich evenwel onmeedoogend van hem meester. +</p> +<p>Hij keek rondom zich en huiverde bij de vreeselijke gedachte, die bij hem opkwam. +</p> +<p>„Sava!… Sava!…” riep hij, terwijl hij zich woest aan de haren <span class="corr" id="xd32e3455" title="Bron: rok">trok</span>. „Sava!” +<span class="pageNum" id="pb196">[<a href="#pb196">196</a>]</span></p> +<p>En toen hij niet dadelijk antwoord kreeg, herhaalde hij: +</p> +<p>„Sava!… Sava!… Och, zou het arme meisje een ongeluk overkomen zijn?” +</p> +<p>„Hier is de juffer!…” antwoordde hem eene bekende stem. „Schreeuw toch zoo niet. Hier +is zij!” +</p> +<p>„En?…” vroeg Pescadospunt aarzelend. +</p> +<p>Hij durfde niet verder. +</p> +<p>„En niets gebroken!…” vervolgde de bekende stem. „Neen, haar deert niets. Daar heb +ik voor gezorgd.” +</p> +<p>„Niets?” +</p> +<p>„Neen!… Ik bevond mij daar juist van pas, om … Maar, pas op!… Wat is dat?” +</p> +<p>Een kreet van woede, gevolgd door een dof gerucht, brak den volzin van Kaap Matifou +af. +</p> +<p>Namir, door een gevoel van razernij vervoerd, had hare prooi, die haar ontsnapte, +niet willen verlaten. Zij had ook den sprong gewaagd, maar had zich het hoofd op den +grond verbrijzeld, zooals dat Sava Sandorf ook wedervaren zoude zijn, wanneer de sterke +armen van Kaap Matifou haar niet opgevangen en in haren val weerhouden hadden. +</p> +<p>Dokter Antekirrt, Piet Bathory en Luigi Ferrato waren toegeijld en hadden zich bij +Kaap Matifou en Pescadospunt aangesloten. Deze vluchtten toen terstond naar den kant +van het strand. Sava Sandorf woog, hoewel zij haar bewustzijn verloren had, niet meer +dan eene veer voor de stevige armen van haren redder. Hij zou er wel drie zulke hebben +kunnen dragen. +</p> +<p>Toen die kleine bende de kreek bereikte, waar de <i>Elektriek</i> wachtte, bevond dokter Antekirrt zich met zijne makkers reeds aan boord, en na eenige +weinige omwentelingen van de schroef, waren allen buiten het bereik hunner vijanden. +Het vaartuig stevende de kreek uit en de buitenhaven voorbij, en was in weinige oogenblikken +in het ruime sop en buiten gevaar. +</p> +<p>Sava werd in het salon gebracht. Toen zij daar met dokter Antekirrt en Piet Bathory +alleen was, keerde het bewustzijn weder. Zij vernam toen, natuurlijk met veel aandoening, +dat zij de dochter van graaf Mathias Sandorf was!… Zij bevond zich weldra in de armen +en aan de borst van haren vader. Welke aandoeningen die man toen ondervond, zal de +lezer waarschijnlijk wel bevroeden. Eene menschelijke pen is onbekwaam die naar eisch +weer te geven. +<span class="pageNum" id="pb197">[<a href="#pb197">197</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch10" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4159">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label"><span class="corr" id="xd32e3480" title="Bron: V">X</span>.</h2> +<h2 class="main">Antekirrta.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Vijftien uren nadat zij de kust van Tripoli verlaten had, werd de <i>Elektriek 2</i> door den uitkijk van Antekirrta geseind. Het vaartuig was toen nog maar ter nauwernood +zichtbaar, maar in den namiddag lag het in de binnenhaven van het eiland ten anker. +Dokter Antekirrt was tevreden, en moest erkennen, dat die overtocht binnen den kortst +mogelijken tijd volvoerd was. +</p> +<p>De lezer zal gemakkelijk kunnen gissen, welke ontvangst het geachte hoofd van het +eiland en zijne wakkere tochtgenoten ten deel viel. +</p> +<p>Hoewel Sava zich nu geheel en al buiten gevaar bevond, werd er toch besloten, dat +de banden, die haar aan dokter Antekirrt verbonden, stipt geheim zouden gehouden worden. +Daar bestonden redenen voor, en ieder die met de ware toedracht bekend was, verbond +er zich toe. Die waren trouwens niet veel, namelijk: Piet Bathory, zijne moeder, Luigi +en Maria Ferrato, Kaap Matifou en Pescadospunt. +</p> +<p>Graaf Mathias Sandorf wilde onbekend blijven, totdat hij volledig de taak zou vervuld +hebben, die hij op zich genomen had. Maar het was voldoende, dat Piet Bathory, die +voor hem een zoon was,—zoo veel hield hij van hem,—verloofd was met Sava Sandorf, +om overal en van alle kanten de vreugde te ontwaren, die dan ook door allen, op werkelijk +aandoenlijke wijze aan den dag gelegd werd, zoowel op het stadhuis als in Artenak, +de kleine hoofdplaats van het eiland Antekirrta. +</p> +<p>De lezer zal zich gewis ook kunnen voorstellen, wat mevrouw Bathory moest ondervinden, +toen Sava na zooveel beproevingen teruggevonden en haar weergegeven was! Die goede +vrouw gevoelde zich inderdaad zoo gelukkig mogelijk. +</p> +<p>Het jonge meisje herstelde spoedig. Weinige dagen van geluk waren voldoende, om haar +de volle gezondheid weer te geven. +</p> +<p>Wat Pescadospunt betreft, die brave kerel had zijn leven gewaagd; dat was ontwijfelbaar +en dat viel niet te ontkennen, maar volgens hem was dat zeer natuurlijk, en er bestond +geen mogelijkheid om hem daarover althans in woorden erkentelijkheid te betuigen. +Piet Bathory had hem zoo innig aan zijn hart gedrukt en dokter Antekirrt had hem met +zulk een goedaardigen blik aangekeken, dat hij verder niets <span class="pageNum" id="pb198">[<a href="#pb198">198</a>]</span>hooren wilde. Volgens zijne gewoonte daarenboven, kende hij de geheele verdienste +van de redding aan Kaap Matifou toe. Ja, aan Kaap Matifou, zijn tweeling-broeder als +het ware. +</p> +<p>„Ziet ge,” herhaalde hij telkens, „dat is de man, dien gij moet bedanken. Niet mij!…” +</p> +<p>„Loop heen,” sprak de reus, half lachende, half gebelgd. „Loop heen met je praatjes!” +</p> +<p>„Hij heeft alles gedaan,” ging Pescadospunt voort. „Hij alleen, die sterke vent.” +</p> +<p>„Ik? Neen, hij!” +</p> +<p>„Ja, hij, die Kaap van mijn hart! Als hij er niet geweest was, dan waarachtig …” +</p> +<p>„Nogmaals, loop heen! Je brengt mij waarlijk uit mijn humeur!” zei de Hercules blozend. +</p> +<p>„Als die goede Kaap niet zooveel behendigheid bij de oefening met dien staak aan den +dag had gelegd, dan zou ik niet met een sprong binnen het huis van dien akeligen Moquaddem +Sidi Hassan hebben kunnen dringen.…” +</p> +<p>„Schei uit! Je maakt mij inderdaad zeeziek! Je bent een nare kerel! Hoor je?” +</p> +<p>„En Sava Sandorf”, ging Pescadospunt voort, zonder op de onderbreking van Kaap Matifou +te letten, „zou den dood gevonden hebben, wanneer mijn dierbare Kaap niet daar geweest +was, om haar in zijn armen op te vangen!” +</p> +<p>„Dat is waar,” sprak het jonge meisje met een schalkschen glimlach. „Dat is ontwijfelbaar +waar, mijnheer Matifou!” +</p> +<p>„Zal je nu eindigen!” sprak Kaap Matifou half gebelgd tot Pescadospunt. +</p> +<p>„Waarom? Waarom zou ik eindigen? Ik spreek slechts de waarheid, dat kan niemand ontkennen.” +</p> +<p>„Gij gaat te ver, want het denkbeeld, om …” +</p> +<p>„Zwijg, Kaaplief!” viel hem Pescadospunt in de rede. +</p> +<p>„Waarom zou ik nu moeten zwijgen? Ik wil en zal thans spreken! Hoort ge? Niemand zal +mij dat beletten.” +</p> +<p>„Drommels, ik ben niet sterk genoeg, om complimenten van dat gehalte in ontvangst +te nemen, terwijl gij …” +</p> +<p>„Nu terwijl ik?” vroeg Kaap Matifou, terwijl hij zijne mouwen opstroopte en zijne +Hercules-armen met welgevallen beschouwde. „Nu, ga voort, terwijl ik?…” +</p> +<p>„Kom, laten wij onzen tuin gaan bebouwen en verzorgen”, zei Pescadospunt lachende. +„Daar zullen die cyclopen-armen te pas komen. Wij hebben onze plantage te lang verwaarloosd.” +</p> +<div class="figure p199width"><img src="images/p199.jpg" alt="De kustbatterijen waren in goeden staat gebracht. (Bladz. 202.)" width="500" height="720"><p class="figureHead">De kustbatterijen waren in goeden staat gebracht. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb202" class="pageref">202</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>„Cyclopen-armen!…” pruttelde Kaap Matifou, terwijl hij zijn vriend volgde. „Gij zoudt +willen, dat gij uwe magere asperges tegen <span class="pageNum" id="pb199">[<a href="#pb199">199</a>]</span><span class="pageNum" id="pb200">[<a href="#pb200">200</a>]</span>die cyclopen-armen kondet verruilen. Wacht maar … die cyclopen-armen zullen je die +plagerijen wel betaald zetten!…” +</p> +<p>Pescadospunt schaterde het uit, maar antwoordde niet en trok zijn vriend met zich +voort. +</p> +<p>Kaap Matifou zweeg verder; maar eindigde met zich alle gelukwenschen te laten aanleunen, +alleen „om zijn kleinen Pescadospunt niet te ontstemmen.” Dat duidde op een goedig +karakter. Maar ieder was dat van den zachtaardigen reus gewoon. +</p> +<p>Er werd besloten, dat het huwelijk van Piet Bathory met Sava Sandorf al zeer spoedig, +namelijk op den 9<sup>den</sup> November zoude voltrokken worden. Wanneer onze jonge vriend de echtgenoot van Sava +geworden zou zijn, zou hij dadelijk beginnen, om de rechten zijner vrouw op de erfenis +van graaf Mathias Sandorf te doen erkennen. De brief van mevrouw Toronthal liet omtrent +de geboorte en de afkomst van het jonge meisje geen twijfel bestaan. Wanneer het daarenboven +noodig zoude zijn, dan zou men wel eene gelijkluidende verklaring van den bankier +verwerven. Het behoeft niet verzekerd te worden, dat de noodige formaliteiten daarbij +betracht werden, vooral omdat Sava Sandorf nog niet meerderjarig was en derhalve den +leeftijd nog niet bereikt had, om hare rechten te doen eerbiedigen. Inderdaad, zij +zou haar achttiende jaar eerst over zes weken bereiken. +</p> +<p>Er moet bovendien bij verteld worden, dat in dat verloopen tijdvak van vijftien jaren, +een wijziging in de staatkunde plaats had gegrepen, geheel ten voordeele van de Hongaarsche +kwestie, en waaruit een betere toestand geboren was, vooral ten opzichte van de herinnering, +die de zoo plotseling bedwongen onderneming van graaf Mathias Sandorf bij eenige staatslieden +achtergelaten had. Mildere gevoelens zaten bij hen voor en zouden hunnen invloed niet +missen. +</p> +<p>Wat den Spanjaard Carpena en den bankier Silas Toronthal betreft, omtrent hun lot +zou later afdoend beslist worden, evenwel niet vóórdat Sarcany op zijne beurt een +plaatsje in de kasematten van Antekirrta zoude erlangd hebben. Eerst dan zou de taak +van gerechtigheid, die dokter <span class="corr" id="xd32e3543" title="Bron: Antekirtt">Antekirrt</span> ondernomen had, volvoerd mogen heeten. Ja, eerst dan zou de deugd beloond en de misdaad +gestraft mogen heeten. +</p> +<p>Maar terzelfdertijd, dat de dokter de middelen beraamde, om zijn doel te bereiken, +gebood de noodzakelijkheid ernstig om maatregelen van voorzorg voor de veiligheid +der kolonie te treffen. Zijne agenten in de Cyrenaïsche streken en in het Tripolitaansche +Regentschap meldden hem toch, dat de Senousistische beweging in belangrijkheid buitengewoon +toenam, vooral in het villayetschap van Ben Ghazi, dat zich het meest in de nabijheid +van het eiland Antekirrta <span class="pageNum" id="pb201">[<a href="#pb201">201</a>]</span>bevond. Speciale loopers stelden zich onafgebroken in betrekking tot Jerhboub, dat +nieuwe brandpunt van de Islamitische beweging, zooals de heer Duveyrier dat tweede +metropolitaansche Mekka noemde, waar toen Sidi Mohammed El Mahedi tegenwoordige Grootmeester +der Broederschap met zijne hem ondergeschikte hoofden van de geheele provincie resideerde. +Daar nu die Senousisten de waardige nakomelingen zijn van de oude Barbarijsche zeeschuimers, +dragen zij derhalve een ingekankerden en doodelijken haat toe aan een ieder, die tot +het Europeesche ras behoort. Dokter Antekirrt begreep dan ook, dat hij zeer op zijne +hoede moest zijn en dat voor het eiland Antekirrta inderdaad zeer gevaarvolle dagen +aanbreken konden. +</p> +<p>En werkelijk, moeten niet aan de Senousisten toegeschreven worden de veelvuldige moorden, +die sedert twintig jaren op de Afrikaansche sterftelijst hebben moeten ingeschreven +worden? Als wij Beurman in 1863 te Kanem hebben zien omkomen, Van der Decken met zijne +makkers in 1865 op de rivier Djouba, mejuffrouw Alexina Tinne en hare volgelingen +in 1865 in de Ouadj Abedjouch, Dournaux Duperré en Joubert in 1874 bij den waterput +van In Azhar, de paters Paulmier, Bouchard en Menored in 1876 in de omstreken van +In Calah, de paters Richard Morat en Pouplard van den zendingspost Ghadames in het +noorden van de Azdjer-streek, den kolonel Flatters, de kapiteins Masson en De Dianous, +den dokter Guiard, de ingenieurs Beringer en Roche in 1881 op den openbaren weg naar +Warglâ, dan moeten alle die moorden toegeschreven worden aan die bloeddorstige geaffilieerden, +die er toe gedwongen worden de Senousistische leer ten opzichte van stoutmoedige landonderzoekers +ten uitvoer te leggen. Onbedwingbare dweepzucht komt daarbij voornamelijk in het spel. +Dat is niet te betwisten. +</p> +<p>Omtrent dit onderwerp onderhield dokter <span class="corr" id="xd32e3554" title="Bron: Antekirrtt">Antekirrt</span> zich zeer dikwijls met Piet Bathory, met Luigi Ferrato, met de gezagvoerders zijner +flottilje, met de hoofden zijner militie en met de voornaamste notabelen van zijn +klein eiland. +</p> +<p>Zou Antekirrta een aanval van die schrikkelijke zeeschuimers kunnen weerstaan? +</p> +<p>Ja, ongetwijfeld, hoewel het geheele versterkingsplan nog niet geheel ontworpen, en +sommige vestingwerken nog niet voltooid waren, zeker zou Antekirrta zich kunnen verdedigen, +evenwel in het geval dat de aanvallers niet te talrijk zouden zijn. +</p> +<p>Van eene andere zijde beschouwd, zouden de Senousisten er eenig belang bij hebben, +het eiland te bemachtigen? +</p> +<p>Voorzeker, daar het de geheele Sidragolf beheerschte, die door de kusten van de Cyrenaïsche +en Tripolitaansche streken omzoomd en gevormd werd. Voor hen vormde dat eiland als +het ware een strategische knoop en was dus zeer belangrijk. +<span class="pageNum" id="pb202">[<a href="#pb202">202</a>]</span></p> +<p>De lezer zal wel niet vergeten hebben, dat ten zuidwesten van Antekirrta het eilandje +Kenkrof op een afstand van ongeveer twee mijlen gelegen was. Nu had men den tijd niet +gehad, om dat eilandje te versterken, en dat dreigde gevaarlijk te worden, in het +waarschijnlijk geval, dat eene vloot daarvan hare operatiebasis wilde maken. Dokter +Antekirrt had het dan ook, zooals wij weten, bij wijze van voorzorgsmaatregel laten +ondermijnen, en thans werd eene schrikkelijke ontplofbare stof, de penkrastiet, in +de mijngangen, die te midden van de rotsachtige massa aangelegd waren, geladen. Verdere +voorzorgen waren voorloopig niet te nemen. +</p> +<p>Er was maar eene electrische vonk noodig, die langs een onderzeeschen metaaldraad, +die het eilandje met Antekirrta verbond, afgezonden kon worden, om Kenkrof, met alles +wat zich op zijne oppervlakte bevond, in de lucht te doen vliegen en te vernietigen. +</p> +<p>Ziehier, wat omtrent de andere verdedigingswerken van het eiland verricht was. +</p> +<p>De kustbatterijen waren in goeden staat gebracht en wachtten slechts dat de aangewezen +bedieningsmanschappen der militie hunne posten kwamen innemen. Het centraal conisch +fortje was gereed om vuur te kunnen geven met zijne stukken, die zeer ver droegen. +Talrijke torpedo’s, die in het vaarwater gezonken lagen, verdedigden den toegang der +haven. Ook de <i>Ferrato</i> en de beide <i>Elektrieks</i> waren tot handelen gereed, hetzij om den aanval verdedigenderwijze tegen te gaan, +hetzij om bij den uitval op de aanvallende vloot in te loopen. Inderdaad, de verdedigingsmiddelen +van het kleine eiland Antekirrta waren niet gering te schatten. +</p> +<p>Toch had het eiland eene kwetsbare plaats, namelijk de zuidwestelijke kust. Daar was +eene strook, die niet door het vuur der strandbatterijen en door dat van het fortje +bestreken werd, en waar dus gemakkelijk troepen konden ontscheept worden. Men had +nog geen tijd gehad, om daar het versterkingsplan te voltooien. Dat was wel te betreuren. +</p> +<p>Daar bestond het gevaar, en misschien was het reeds te laat, om afdoende verdedigingswerken +te ontwerpen en daar te stellen. Maar daaraan was nu in de gegeven omstandigheden +niets meer te doen. Maar was het, alles wel beschouwd, onwraakbaar zeker, dat de Senousisten +plan hadden, om het eiland Antekirrta aan te tasten? +</p> +<p>Dat was toch, bij eenig nadenken, eene zaak van belang, ja eene gevaarlijke onderneming, +die daarenboven een belangrijk materiëel vorderde. Luigi Ferrato kon aan dat plan +niet gelooven en twijfelde nog. Dat gaf hij eens te kennen bij gelegenheid dat dokter +Antekirrt, Piet Bathory en hij de versterkingswerken van het eiland in oogenschouw +namen. +</p> +<p>„Wat zouden zij hier komen doen?” vroeg hij. „Neen, op Antekirrta hebben zij het oog +niet gevestigd.” +<span class="pageNum" id="pb203">[<a href="#pb203">203</a>]</span></p> +<p>„Dat ’s mijne meening niet,” antwoordde dokter Antekirrt. „Het eiland is rijk, het +beheerscht de streken, die aan de Syrtische Zee gelegen zijn. Al bestonden ook slechts +die redenen, geloof mij, dan zou het eiland toch vroeg of laat aangevallen worden; +want de Senousisten hebben er zeer groot belang bij, er zich van te bemachtigen!” +</p> +<p>„Meent gij?” vroeg Luigi Ferrato hoofdschuddende en nog steeds ongeloovig. +</p> +<p>„Niets is zekerder dan dat,” vulde Piet Bathory aan. „En mij dunkt, dat dit eene gebeurlijkheid +is, die ons zeer op onze hoede moet doen zijn!” +</p> +<p>„Nu, dat zullen wij!… Maar, intusschen wil het bij mij er nog maar niet in …” +</p> +<p>„Wat mij vooral aan een aanstaanden aanval doet gelooven,” hernam dokter Antekirrt, +„dat is, dat Sarcany tot de geaffilieerden van de Khouâns behoort, en het is mij bekend, +dat hij vroeger steeds voor hen als agent in het buitenland werkzaam is geweest … +Hij was het, die wapens, kruit en lood voor hen opkocht.” +</p> +<p>„Dat is zoo, maar …” +</p> +<p>„Herinnert u nu, mijne vrienden, dat Pescadospunt in het huis van den Moquaddem een +onderhoud tusschen Sarcany en Sidi Hassan afgeluisterd heeft. In dat onderhoud werd +de naam van het eiland Antekirrta herhaaldelijk uitgesproken … Mij dunkt, dat dit +zijne beteekenis moet hebben. Zijt gij ook niet van die meening?” +</p> +<p>„Ja, maar …” +</p> +<p>„Sarcany weet,” ging de dokter onverstoorbaar voort, „dat het eiland mij toebehoort, +dat wil zeggen aan den man, die een schrik voor hem is, aan den man die Zirone op +de hellingen van den Etna deed aanvallen …” +</p> +<p>„Jawel, maar welke …” +</p> +<p>„Dus, omdat hij daarginds op het eiland Sicilië niet geslaagd is, zal hij ongetwijfeld +hier trachten te slagen en dat met veel meer kansen in zijn voordeel. Mij dunkt toch, +Luigi, dat die redeneering steek houdt.” +</p> +<p>„Heeft hij een persoonlijken haat jegens u, heer dokter?” vroeg Luigi Ferrato. +</p> +<p>Antekirrt trok onverschillig de schouders op. De haat van zoo’n aterling scheen hem +niet te deeren. +</p> +<p>„Kent hij u ten minste?” vroeg de jonge zeeman, die zich zoo gauw niet gewonnen gaf, +met aandrang. +</p> +<p>„Het is mogelijk, dat hij mij te Ragusa gezien heeft,” antwoordde dokter Antekirrt. +</p> +<p>„Maar dat is niet voldoende om …” +</p> +<p>„In ieder geval,” ging de dokter voort, „kan het hem niet onbekend gebleven zijn, +dat ik in die stad in aanraking gekomen ben met de familie Bathory …” +<span class="pageNum" id="pb204">[<a href="#pb204">204</a>]</span></p> +<p>„Dat is te zeggen.…” +</p> +<p>„Daarenboven moet hem op het oogenblik, toen Pescadospunt Sava uit het huis van den +Moquaddem Sidi Hassan ontvoerde, bekend geworden zijn, dat Piet Bathory nog leefde. +Dat alles moet in zijn geest eenig verband gezocht hebben, en hij kan er niet aan +twijfelen, dat èn Piet èn Sava eene schuilplaats op het eiland Antekirrta gevonden +hebben. Die gedachte alleen is meer dan genoeg, om er hem toe te brengen, het geheele +Senousistische hondenpak tegen ons aan te voeren. En van die hebben wij geene genade +te verwachten, wanneer zij er in slaagden, ons eiland te overweldigen.” +</p> +<p>Die redeneering was volstrekt niet zonder grond. Het was meer dan zeker, dat Sarcany +nog niet wist, dat dokter Antekirrt en Graaf Mathias Sandorf slechts één persoon uitmaakten. +Hij wist evenwel genoeg, om alles in het werk te stellen, ten einde de erfgename van +het domein Artenak weer in handen te krijgen. Niemand zal er zich dus over verwonderen, +dat hij den Kalief aangezet had, om een krijgstocht tegen de Antekirrtsche volksplanting +uit te rusten! Hij had zelfs aangeboden, den aanval te besturen en te geleiden. Een +lafaard was Sarcany niet. +</p> +<p>Men bereikte evenwel eindelijk den 3<sup>en</sup> December, zonder dat iets geschied was, hetgeen op een aanstaanden aanval kon duiden. +Het was tot dien datum in den omtrek van het eiland Antekirrta volkomen rustig gebleven. +</p> +<p>Er mag niet uit het oog verloren worden, dat de vreugde over het weerzien en het geluk, +om zich eindelijk allen te zamen vereenigd te vinden, allen, behalve den dokter, als +in eene betoovering besloot, die voor de gedachten aan eene ernstige toekomst weinig, +zeer weinig overliet. Het aanstaande huwelijk van Piet Bathory met Sava Sandorf vervulde +aller harten en aller hoofden. Iedereen trachtte zich zelven de overtuiging op te +dringen, dat de ongeluksdagen voorbij waren en dat zij niet meer wederkeeren zouden. +Hoe zou men zich intusschen daarin vergissen! +</p> +<p>Het moet ten volle erkend worden, dat Pescadospunt en Kaap Matifou de algemeene gerustheid +volmaakt deelden. Zij gevoelden zich zoo overgelukkig over het geluk der anderen, +dat zij als het ware in een voortdurenden staat van verrukking verkeerden. Zij betrachtten +dat geluk, hetwelk zij toch teweeg gebracht hadden, voortaan als onverstoorbaar. +</p> +<p>„Het is om, bij mijn ziel, niet aan te gelooven,” herhaalde Pescadospunt voortdurend. +</p> +<p>Waarop Kaap Matifou, steeds onbevattelijk, onveranderlijk antwoordde met de vraag: +</p> +<p>„Waaraan valt niet te gelooven? Op het vraagstuk omtrent geloof ben ik nog al gemakkelijk.” +<span class="pageNum" id="pb205">[<a href="#pb205">205</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure p205width"><img src="images/p205.jpg" alt="Tweehonderd vaartuigen, op zijn minst gerekend, naderden in breede linie het eiland. (Bladz. 208.)" width="504" height="720"><p class="figureHead">Tweehonderd vaartuigen, op zijn minst gerekend<span class="corr" id="xd32e3619" title="Niet in bron">,</span> naderden in breede linie het eiland. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb208" class="pageref">208</a>.)</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb206">[<a href="#pb206">206</a>]</span></p> +<p>„Wel,” antwoordde Pescadospunt dan lachende, „dat gij een dikke, vette rentenier gaat +worden, en dat.…” +</p> +<p>„En dat?” vroeg Kaap Matifou dan ongeduldig. „Waarom gaat gij niet voort? Zeg?” +</p> +<p>„En, dat ik er aan denk, om je te laten trouwen!” +</p> +<p>„Mij?” riep de reus verbouwereerd uit. „Kom, ge houdt mij voor den gek!” +</p> +<p>„Ja, gij trouwen! Gij in eigen persoon!” +</p> +<p>„Ik, trouwen?… Het is inderdaad, om het uit te gieren van lachen,” hernam Kaap Matifou, +die inderdaad zijn buik vasthield. +</p> +<p>„Ja,… en met een lief klein vrouwtje!” ging Pescadospunt met een onverstoorbaar ernstig +gelaat voort. +</p> +<p>„Houdt ge me voor den gek! Zeg het dan bijtijds, dan kan ik de plaat poetsen.” +</p> +<p>„Komaan, komaan, een lief klein vrouwtje … Is je dat nu voor den gek houden?” +</p> +<p>„Waarom moet ze klein zijn?” vroeg Kaap Matifou plotseling nurksch geworden. „Mij +dunkt, dat ik niet zoo heel klein ben.” +</p> +<p>„Verduiveld, ja … Je bemerking is juist … Een klein vrouwtje zou niet bij je passen!…” +</p> +<p>„Welnu?” +</p> +<p>„Ge moet eene mooie vrouw hebben, maar onmetelijk van omvang … Mevrouw Kaap Matifou +moet iets kolossaals zijn, niet waar?… Zoo iets als een klokketoren! Wat denkt ge +er van?” +</p> +<p>„Dat ge andermaal spot!” +</p> +<p>„Neen, Kaap van mijn hart, wij zullen je zoo’n vrouw bij de Patagoniers gaan zoeken!” +</p> +<p>„Loop naar den duivel! Dan ben je met je plagerijen een eind uit de buurt! Goede reis!” +</p> +<p>Maar in afwachting, dat men voor Kaap Matifou eene wederhelft zou vinden, die hem +en ook zijner gestalte waardig zoude zijn, hield Pescadospunt zich voornamelijk met +het huwelijk van Piet Bathory en Sava Sandorf bezig. Hij beraamde en overwoog, natuurlijk +met toestemming van dokter Antekirrt, de openbare feestelijkheden, welke bij die gelegenheid, +waarbij kermisspelen toegelaten, waarbij gezangen voorgedragen en danspartijen georganiseerd +zouden worden, plaats zouden hebben. Dat daarbij saluutschoten uit alle stukken geschut +van het eiland niet zouden vergeten worden, alsook niet een monsterachtig feestmaal +in de open lucht, met eene serenade aan de jonggehuwden, waarna een solemneele taptoe +met fakkellicht, bekroond door een prachtig vuurwerk, zal wel niet behoeven vermeld +te worden. Hij, hij Pescadospunt, zou voor dat alles zorgen. Bij zoo iets was hij +in zijn waar element. Het feest zou prachtig, zou schitterend wezen! Men zou er lang, +zeer lang over praten! Het zou eeuwig in de <span class="pageNum" id="pb207">[<a href="#pb207">207</a>]</span>herinnering der bewoners blijven! Leve! Leve de jonggehuwden! +</p> +<p>De vreugde zou echter van korten duur zijn. Een flikkervlam, niets anders. Een waar +stroovuur! +</p> +<p>Al die plannen zouden door de gebeurtenissen in hunne geboorte verstikt, althans uitgesteld +worden. +</p> +<p>In den nacht van den 3<sup>den</sup> op den 4<sup>den</sup> December,—een uiterst kalme nacht, die evenwel door een dik wolkendak verduisterd +werd—weerklonk plotseling een electrische schel op het Stadhuis in het vertrek van +dokter Antekirrt. Dat was een afgesproken alarmsignaal. +</p> +<p>Het was toen ongeveer tien uur in den avond. De bewoners van het Stadhuis zaten gezellig +bij elkander. +</p> +<p>De dokter en Piet verlieten op dat sein het salon, waarin zij den avond met mevrouw +Bathory en met Sava Sandorf doorgebracht hadden. De dames bleven, door een soort van +voorgevoel vervoerd, wel eenigermate ongerust achter. +</p> +<p>Toen de heeren in het kabinet gekomen waren, ontwaarden zij dat het signaal kwam van +den observatie-post, die op den top van den centraalheuvel van het eiland Antekirrta +geplaatst was. Vandaar had men een ruim uitzicht. +</p> +<p>Vragen en antwoorden werden natuurlijk onmiddellijk gewisseld. Men zou niet lang in +twijfel verkeeren. +</p> +<p>De strandwachters en uitkijkers seinden de nadering eener flottilje aan den zuidwestkant +van het eiland. Het aantal en de aard van de vaartuigen, waaruit die flottilje bestond, +was door de heerschende duisternis nog niet aan te geven. Maar dat zij talrijk waren, +werd door alle waarnemers op het nadrukkelijkst bevestigd. +</p> +<p>„Wat denkt gij er van?” vroeg Piet Bathory aan dokter Antekirrt, die als in gedachten +verzonken stond. +</p> +<p>„Wij moeten den Raad bij elkander roepen,” antwoordde deze, na een oogenblik peinzen. +</p> +<p>„Juist!” zeide Piet; „maar mij dunkt, dat er haast bij is.” +</p> +<p>In minder dan tien minuten waren, behalve de dokter en Piet, ook Luigi Ferrato en +de gezagvoerders Narsos en <span class="corr" id="xd32e3672" title="Bron: Ködric">Ködrik</span> en de hoofden van de militie op het Stadhuis vergaderd. +</p> +<p>Onmiddellijk werd hen mededeeling gedaan van de waarschuwingen, die van de kustwachters +en uitkijkers ingekomen waren. Een kwartier later waren allen, na een bezoek aan de +haven gebracht te hebben, op het uiteinde van de lange pier, waarboven het kustlicht +helder brandde, vergaderd. +</p> +<p>Van dit punt, dat slechts zeer weinig boven de oppervlakte der zee verheven was, was +het onmogelijk de flottilje te ontwaren, die door de kustwachters, op den top van +den centraalheuvel geplaatst, ontdekt was. Maar wanneer men den gezichteinder <span class="pageNum" id="pb208">[<a href="#pb208">208</a>]</span>schel verlichtte, zou het ongetwijfeld mogelijk zijn het aantal dier vaartuigen te +weten te komen, alsook waar en onder welke omstandigheden zij de kusten meenden te +kunnen naderen en bereiken. De meeste stemmen waren voor die verkenning. +</p> +<p>De vraag werd evenwel door eenigen geopperd, of het niet onvoorzichtig was zoo de +ware ligging van het eiland te kennen te geven? De dokter meende van neen. Als het +de lang verwachte vijand was, dan kwam die niet blindelings. Die kende de ligging +van het eiland Antekirrta zeer goed, en dan zou niets hem kunnen beletten het te bereiken. +</p> +<p>De galvanische stroom werd dus in werking gesteld en weldra, dank zij der kracht van +twee <span class="corr" id="xd32e3683" title="Bron: elektrische">electrische</span> stralenbundels, die de zee verlichtten, lag een breede sector van den gezichteinder +bloot voor het onderzoekende oog van de bewoners van Antekirrta, die den gezichteinder +angstvallig en zorgvuldig peilden. +</p> +<p>De kustwachters hadden zich helaas! niet vergist. Dat bleek al heel spoedig. +</p> +<p>Tweehonderd vaartuigen, op zijn minst gerekend, naderden in breede linie het eiland. +Het waren voornamelijk chebekken, polacres, trabacolos, sacolieven, en eene menigte +anderen van minder gehalte. Dat was zonder eenigen twijfel de flottilje der Senousisten, +die deze zeeschuimers van uit alle havens der Afrikaansche kuststreek van heinde en +verre hadden bij elkander gehaald, en die thans herwaarts stevende. +</p> +<p>Daar er volkomen windstilte heerschte en geen briesje de zeilen deed zwellen, moesten +de opvarenden noodzakelijk roeien. Dat had te minder bezwaar, daar de kustbewoners +aan zulk werk gewoon waren, en de afstand tusschen de Cyrenaïsche kust en het eiland +betrekkelijk kort was, zoodat de overtocht gevoegelijk zonder wind kon geschieden. +De kalmte der zee begunstigde zelfs hunne plannen, daar de verscheping nu niet door +eene altijd gevaarlijke branding <span class="corr" id="xd32e3691" title="Bron: bemoeielijkt">bemoeilijkt</span> zou worden. Daarenboven, een zeilend vaartuig is nimmer zoo van zijne bewegingen +zeker, als een vaartuig dat geroeid wordt. +</p> +<p>De flottilje bevond zich in dat oogenblik nog op een afstand van ruim vier of vijf +mijlen ten zuidwesten van het eiland. Zij zoude dus niet voor zonsopgang den oever +kunnen bereiken. Dat scheen in de plannen der opvarenden te liggen; want het zou zeer +onvoorzichtig te noemen zijn, voordat het dag was, hetzij den aanval te ondernemen, +hetzij om te pogen om gewelddadig den ingang van de haven binnen te dringen, hetzij +om eene ontscheping op het zuidelijk gedeelte der kust van Antekirrta te bewerkstelligen, +hetwelk, zooals wij weten, in onvoldoend verdedigbaren toestand verkeerde. Het was +dan ook voor een ieder duidelijk, dat de opvarenden geen haast maakten en den dag +wilden afwachten. +</p> +<div class="figure p209width"><img src="images/p209.jpg" alt="Stormden de Elektrieks op de flottilje los. (Bladz. 214.)" width="503" height="720"><p class="figureHead">Stormden de <i>Elektrieks</i> op de flottilje los. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb214" class="pageref">214</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Toen de naderende flottilje behoorlijk verkend was, werden de <span class="pageNum" id="pb209">[<a href="#pb209">209</a>]</span><span class="pageNum" id="pb210">[<a href="#pb210">210</a>]</span>electrische lichtbronnen uitgedoofd, waardoor de gezichteinder weer in het duister +gehuld werd. Dit geschiedde <span class="corr" id="xd32e3713" title="Bron: bijwijze">bij wijze</span> van voorzichtigheidsmaatregel. Men wilde zien, zonder gezien te worden. +</p> +<p>Er bleef dus niets anders over, dan het aanbreken van den dag af te wachten. +</p> +<p>Inmiddels evenwel betrokken alle manschappen der militie, op bevel van dokter Antekirrt, +de hun reeds vroeger aangewezen posten. Het kon toch zijn, dat de flottilje niet vereenigd +was, en een afgezonderd gedeelte elders trachtte te landen. +</p> +<p>Men moest gereed zijn, om eerste slagen toe te brengen. Daarvan hangt veelal de uitslag +van eene krijgsonderneming af. Hij die den eersten slag toebrengt, heeft in den regel +veel, zeer veel voor. +</p> +<p>Het was thans zoo goed als zeker, dat de aanvallers er niet meer aan konden denken, +het eiland te overvallen, daar de bundels lichtstralen, die de waakzaamheid der opgezetenen +wel is waar verraden hadden, dezen tevens gelegenheid gegeven hadden, om het aantal +der aanvallers en de algemeene richting, welke zij namen, waar te nemen. +</p> +<p>Men waakte gedurende de laatste nachtelijke uren met de grootste zorgvuldigheid en +nauwgezetheid. Herhaaldelijk verlichtte men nog den gezichteinder, hetgeen voornamelijk +ten doel had, om het punt, waar de flottilje zich bevond, meer nauwkeurig waar te +nemen, en zoo haren voortgang en de richting, die zij nam, oplettend te volgen. Men +bleef in de overtuiging, dat men, alvorens het dag was, voor geene vijandelijkheden +te vreezen had. +</p> +<p>Dat de aanvallers talrijk waren, daaromtrent kon hoegenaamd geen twijfel bestaan. +</p> +<p>Of zij voldoend materiëel met zich voerden, om opgewassen te zijn tegen de <span class="corr" id="xd32e3724" title="Bron: batterijën">batterijen</span> van Antekirrta, en dezen tot zwijgen te kunnen brengen, was minder zeker en natuurlijk +niet uit te maken. Misschien ontbrak het hun wel geheel en al aan vesting- of positie-geschut. +Maar al kon zoo iets aangenomen worden, zoo waren toch de Senousisten door hunne overgroote +getalsterkte, waardoor de hoofden zich in staat gesteld zagen, het eiland op verschillende +punten tegelijk te laten aantasten, zeer gevaarlijk en zeer te vreezen. Daarenboven, +dokter Antekirrt was van meening, dat men zijn vijand nimmer te licht moet achten. +</p> +<p>Eindelijk brak de dag aan, en de eerste zonnestralen verdreven in weinige oogenblikken +de laatste nevelbanken, die bij den horizon op de oppervlakte der zee waren blijven +hangen. +</p> +<p>Aller blikken wendden zich toen met eene zekere spanning naar de zee ten oosten en +ten zuiden van het eiland Antekirrta. Wat men toen ontwaarde, was verre van geruststellend. +</p> +<p>De vaartuigen der flottilje ontwikkelden zich toen in eene lange <span class="pageNum" id="pb211">[<a href="#pb211">211</a>]</span>linie, die zich bij hare uiteinden eenigermate omboog, om zoo het eiland te omsluiten. +En dat was eene uiterst gevaarlijke beweging, dat moesten de bewoners van Antekirrta +erkennen. +</p> +<p>Inderdaad, daar waren meer dan tweehonderd vaartuigen in het gezicht, waaronder er +waren van een laadvermogen van dertig tot veertig tonnen. Ongetwijfeld konden die +te zamen eene macht van vijftienhonderd tot tweeduizend gewapenden aan boord hebben. +Met een weinig goeden wil, waren er veel meer te bergen. +</p> +<p>Het was ongeveer vijf uren in den morgen, toen de flottilje ter hoogte van het eiland +Kenkrof aangekomen was. +</p> +<p>Zouden de aanvallers dat eilandje aandoen en daarop post vatten, alvorens het hoofdeiland +direct aan te tasten? Als ze dat deden, zou dat een zeer gelukkige omstandigheid zijn; +want dan zouden de mijnwerken, door dokter Antekirrt aangelegd, al dadelijk in werking +kunnen komen en, zoo niet de oplossing en het einde van het vraagstuk daarstellen, +dan toch reeds bij het begin van den aanval den uitslag voor de aanvallende Senousisten +hachelijk maken. Hunne gelederen zouden dan zoo gedund kunnen worden, dat verslagenheid +niet zoude uitblijven. +</p> +<p>Een half uur kroop in de grootste spanning voorbij. Het was, alsof de minuten uren +waren. +</p> +<p>Een oogenblik kon de meening gelden, dat de vaartuigen, die het eilandje langzamerhand +genaderd waren, zouden landen en daar eene ontscheping bewerkstelligen … Men tuurde … +men wachtte … +</p> +<p>Daar kwam evenwel niets van. Het was, alsof de aanvallers het gevaarlijke dier plek +roken. +</p> +<p>Geen enkele sloep legde daar aan, en de vijandelijke aanvals-linie boog meer zuidwaarts +af, terwijl zij het eilandje rechts liet liggen. De opvarenden maakten daarbij alle +haast, en repten hunne roeiriemen zoo krachtig zij maar konden. +</p> +<p>De uitgevoerd wordende beweging was duidelijk. Het was nu voor allen begrijpelijk, +dat het eiland Antekirrta direct aangevallen, of beter gezegd, door de Senousisten +overstroomd zoude worden. Overstroomd is het ware woord, want nu de flottilje naderbij +kwam, ontwaarde men, dat zij zeer sterk bemand was. +</p> +<p>„Thans blijft ons niets anders over, dan ons te verdedigen!” zei dokter Antekirrt +tot de hoofden der militie. „Is dat ook niet uw oordeel? Spreek onbewimpeld!” +</p> +<p>„Ja! ja!” riepen allen. „En wij zullen ons verdedigen! Als het moet, tot den laatsten +man!” +</p> +<p>Een sein werd oogenblikkelijk gegeven. Het geheele personeel, dat buiten verspreid +was, spoedde zich in allerijl naar de stad, waar iedereen den post innam, die hem +bij voorbaat aangewezen was. Dat was in <span class="pageNum" id="pb212">[<a href="#pb212">212</a>]</span>weinige minuten geschied. De versterkte punten waren nu behoorlijk bezet en de omstreken +geheel verlaten. Vrouwen en kinderen hadden zich in de hoofdplaats teruggetrokken. +</p> +<p>Op bevel van dokter Antekirrt, nam Piet Bathory het commando op zich over het zuidelijk +gedeelte van de vestingwerken. Luigi Ferrato kreeg het bevel over het oostelijk gedeelte. +Zoo konden zij behoorlijk hunne manschappen overzien. +</p> +<p>De verdedigers van het eiland—bestaande uit hoogstens vijf honderd militieplichtigen—werden +zoodanig verdeeld, dat zij overal tegen den vijand konden optreden, waar deze pogen +mocht den walgang der stad aan te tasten. Wat den dokter betrof, die bleef het opperbevel +voeren, en hield zich gereed daar op te treden, waar hij meenen mocht, dat zijne tegenwoordigheid +het meest vereischt werd. Dat was niet de gemakkelijkste betrekking, die hij voor +zich behouden had. +</p> +<p>Mevrouw Bathory en Sava Sandorf moesten in de middenzaal van het Stadhuis verblijven. +Wat de andere vrouwen betrof, die moesten, in het geval de stad bestormd zoude worden, +volgens de getroffen beschikkingen met hare kinderen een toevlucht in de bomvrije +kazematten zoeken, waar zij niets te vreezen hadden, zelfs wanneer de belegeraars +eenige stukken, ter ontscheping geschikt, ter hunner beschikking hadden. +</p> +<p>Nu het vraagstuk omtrent het eilandje Kenkrof ongelukkiglijk ten nadeele van het hoofdeiland +beslist was, moest de aandacht aan de haven gewijd worden. Wanneer de flottilje daarin +gewelddadig zoude pogen binnen te dringen, dan zouden de fortjes op de beide pieren, +welker vuurmonden een kruisvuur op den ingang daarstelden, en de kanonnen van de <i>Ferrato</i>, met de <i>Elektrieks</i>, die als torpedo-dragers dienst deden, alsook de slapende torpedo’s in de geul een +overkomelijke hinderpaal daarstellen, die niet gering te achten was. Het zou zelfs +een voordeeligen kans opleveren, wanneer de aanval aan dien kant ondernomen mocht +worden. De deskundigen hoopten dan ook, dat zulks geschieden mocht. Evenwel,—en dat +was voor een ieder maar al te duidelijk,—het opperhoofd der Senousisten scheen maar +al te wel de verdedigings-middelen van het eiland Antekirrta te kennen; ook scheen +hij niet onbekend gebleven te zijn omtrent de kwetsbaarheid van het zuidelijk gedeelte +van het eiland en de gemakkelijkheid eener landing aldaar. Eene poging, om een onvoorbereiden +aanval op de haven te bewerkstelligen, zou blootstellen aan een onmiddellijke en volkomen +vernietiging. Daarentegen leende zich eene ontscheping in het zuidelijk gedeelte van +het eiland veel beter tot het bereiken van het beoogde doel. Tot dat plan werd dan +ook besloten. Na dus zorgvuldig vermeden te hebben, om in de toegangswateren van de +haven te geraken, zooals ook <span class="pageNum" id="pb213">[<a href="#pb213">213</a>]</span>vermeden was geworden, vasten voet op het eilandje Kenkrof te nemen, wendde de vijand, +met de meeste inspanning voortroeiende, zijne talrijke flottilje naar de zwakke punten, +die de zuidelijke kust van het eiland Antekirrta aanbood. Had men hem nu nog maar +met de strandbatterijen kunnen teisteren!… Maar neen, de flottilje bleef op een eerbiedigen +afstand buiten het werkzame vuur der kanonnen en der mortieren. +</p> +<p>In weerwil, dat de afstand geschat werd te groot te zijn, werden toch eenige schoten +van de forten gelost. Onder den grootsten elevatiehoek bereikten de kanonkogels bij +den eersten boogaanslag niet eens het derde gedeelte van den afstand, terwijl de projectielen, +na hare verdere aanslagen volbracht te hebben, de meest naastbijzijnde vaartuigen +niet eens bereikten, maar in de diepte verdwenen. +</p> +<p>Met de bommen en granaten was het niet beter gesteld. Hoewel de blokken der <span class="corr" id="xd32e3763" title="Bron: motieren">mortieren</span> aan het achtereinde omhoog getild waren, om zoo minder valhoogte, maar meer afstand +te verkrijgen, werd ter nauwernood de helft van den af te leggen afstand bereikt, +waar evenwel de projectielen in zee ploften, zonder aanslagen op de wateroppervlakte +te maken. +</p> +<p>Het leverde evenwel een prachtig tafereel op, die volkogels op de oppervlakte der +zee te zien aanslaan, hen onder het opwerpen van eene hooge waterzuil, die zich als +een onmetelijke Geyzer sneeuwwit in het zonlicht voordeed, te zien opspringen, een +boog vormen, andermaal aanslaan, opspringen en een waterstraal opwerpen, en zoo voortgaande, +terwijl de bogen en de waterzuilen allengskens kleiner en kleiner werden, totdat het +projectiel over de watervlakte een eind weegs scheen te rollen, en daarbij eene diepe +vore te ploegen, die evenwel langzamerhand vervloot, totdat de aanleidende oorzaak +in de diepte verdween. +</p> +<p>Het was ook een trotsch gezicht, een bom of granaat van eene betrekkelijk aanmerkelijke +valhoogte plomp verloren in zee te zien storten, waarbij het water met geweld omhoog +spatte, en de oppervlakte door tallooze kringen bewogen werd, die zich tot aan den +horizon uitstrekten. Het geluid van zulk een plomp werd in een ruimen kring vernomen. +Soms sprong zoo’n hol projectiel juist bij de aanraking van de wateroppervlakte. Dan +waren het wilde waterstralen, die in alle richtingen voortgeschoten werden, dan waren +het schuimmassa’s en fijne, waterstofdeeltjes, die met woest geweld opgeslingerd werden, +niet op eene eenige plaats, maar rondom het centraalpunt op ontelbare plekken, alwaar +de scherven van de uiteengesprongen ijzermassa het water onder de meest verschillende +hoeken scheerden. +</p> +<p>Maar de bewoners van het eiland hadden voor die tafereelen in die oogenblikken weinig +aandacht. Zij staakten weldra hun nutteloos vuur <span class="pageNum" id="pb214">[<a href="#pb214">214</a>]</span>en volgden met angstige oogen de richting der vijandelijke flottilje, die al meer +naar de zuidelijke kust van het eiland afhield. +</p> +<p>Zoodra deze beweging onmiskenbaar gebleken was, meende dokter Antekirrt de maatregelen +te moeten nemen, die door de omstandigheden geboden werden. Men mocht den vijand daar +niet ongehinderd laten landen. +</p> +<p>De gezagvoerders <span class="corr" id="xd32e3776" title="Bron: Ködric">Ködrik</span> en Narsos bestegen met eenige kloekmoedige zeelieden ieder een der torpedobooten +en verlieten in allerijl de haven door een der toegangen, die geen gevaar van wege +de slapende watermijnen opleverden. +</p> +<p>Een kwartier later stormden de beide <i>Elektrieks</i> als het ware op de flottilje los; zij verbraken er de linie van, deden met hunne +torpedo’s vijf of zes vaartuigen in de lucht vliegen en ramden een dozijn anderen +zoodanig, dat zij in zinkenden toestand verkeerden. +</p> +<p>Dat was een schoon succes! Had dat maar vervolgd kunnen worden, dan ware de aanval +bij zijn begin gestuit geworden! +</p> +<p>Evenwel was de overmacht der aanvallende Senousisten zoo groot, dat de beide gezagvoerders +er op bedacht moesten zijn en ook inderdaad bedreigd werden, om geënterd te worden. +Zij waren derhalve genoodzaakt om hunne schuilplaats achter de havendammen met den +meesten spoed op te zoeken. Een der <i>Elektrieks</i> had door den schok ernstige schade aan den boeg bekomen, zoodat hij in allerijl op +het strand gezet moest worden, om hem voor zinken te behoeden. +</p> +<p>Intusschen was de <i>Ferrato</i> niet werkeloos gebleven, maar had stelling genomen en begon de flottilje met haar +geschut te beschieten. Maar hoewel de kustbatterijen haar vuur aan dat van het kloeke +vaartuig paarden, was men toch onmachtig, om te beletten, dat de groote massa der +zeeschuimers hunne ontscheping volbrachten. Hoewel een groot getal der aanvallers +gesneuveld was, en hoewel een twintigtal vaartuigen reeds in den grond geschoten of +in de lucht gesprongen waren, gelukte het toch aan meer dan duizend Senousisten, om +voet aan wal te zetten op de rotsen van den zuidelijken oever, waarvan de nadering +door de te kalme zee in geenendeele bemoeilijkt werd. +</p> +<p>Toen kon men zien, dat de kanonstukken aan de dwepende aanvallers niet ontbraken. +De grootste Chebekken voerden eenige veldstukken, die op veldaffuiten, behoorlijk +van raderen voorzien, lagen. De aanvallers konden hen ontschepen op dat gedeelte der +kust, hetwelk buiten het bereik van het vuur der stad<span class="corr" id="xd32e3794" title="Niet in bron"> gelegen was,</span> en zelfs buiten dat der kanonnen, waarmede het fortje op den centraalheuvel bewapend +was<span id="xd32e3796"></span>. +</p> +<p>Van den post, dien dokter Antekirrt op den naastbijzijnden uitspringenden hoek der +versterkingen ingenomen had, had hij een volledig overzicht, en kon hij de operatiën +der ontscheping volkomen volgen. Het was hem onmogelijk geweest, zich er tegen te +verzetten. <span class="pageNum" id="pb215">[<a href="#pb215">215</a>]</span><span class="pageNum" id="pb216">[<a href="#pb216">216</a>]</span>Dat liet hem de geringe sterkte van zijn personeel niet toe. +</p> +<div class="figure p215width"><img src="images/p215.jpg" alt="Het schot ging af. (Bladz. 219.)" width="500" height="720"><p class="figureHead">Het schot ging af. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb219" class="pageref">219</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Maar daar hij achter zijne muren betrekkelijk veel sterker was, zou de taak der belegeraars, +hoe talrijk zij ook waren, uiterst moeielijk worden. Dat zouden zij al dadelijk ondervinden. +</p> +<p>Dezen hadden zich, terwijl zij hunne lichte artillerie voortsleepten, in twee kolonnes +verdeeld. Zij marcheerden voorwaarts, zonder eenige dekking te zoeken, en met die +zorgelooze koelbloedige dapperheid, den Arabier zoo eigen, met die stoutmoedigheid +der dweepziekte, die bij hen door de hoop op buit en den haat tegen de Christenen +en Europeanen, eene ware doodsverachting doet geboren worden. +</p> +<p>Toen zij goed en wel onder schot gekomen waren, braakten de <span class="corr" id="xd32e3817" title="Bron: batterijën">batterijen</span> met hunne kogels, granaten en kartetsen, dood en verderf uit. Dat weerhield hen niet. +Integendeel, zij beijverden zich al meer en meer op te dringen, al meer en meer veld +te winnen. +</p> +<p>Hunne veldstukken namen stelling en begonnen bres te schieten in een muurvak, dat +den hoek uitmaakte van de onvoltooide courtine van het zuider-vestingfront. Die muur +kon niet veel weerstand bieden en was dan ook spoedig in puin gelegd. +</p> +<p>Het opperhoofd der aanvallers stond steeds kalm en moedig te midden van hen, die onder +het moorddadig geschut der belegerden aan zijne zijde vielen, en bestuurde met beleid +den aanval<span class="corr" id="xd32e3824" title="Niet in bron">.</span> Sarcany bevond zich bij hem en hitste hem voortdurend op, om storm te doen loopen, +door eenige honderd strijders op de gevormde bres te werpen. +</p> +<p>Dokter Antekirrt en ook Piet Bathory herkenden hem zeer goed. Meermalen gaven zij +een schot op hem af, zonder hem evenwel te raken. De afstand daartoe was te groot. +</p> +<p>Hij van zijn kant had hen ook herkend en hield hen goed in het oog, maar beantwoordde +hun vuur met een uittartend gebaar. +</p> +<p>De groote massa der belegeraars begon zich middelerwijl in de richting van den muur +in beweging te stellen, die ingestort was en thans doorgang kon verleenen. Wanneer +zij er in slaagden, die bres te bekronen, te overschrijden, en wanneer zij zich in +de stad konden verspreiden, dan waren de belegerden te zwak om krachtigen wederstand +te kunnen bieden. Dan waren dezen genoodzaakt, om de plaats te ontruimen. En met de +bloeddorstige geaardheid van die zeeschuimers, zou de overwinning dadelijk door een +algemeenen moord gevolgd worden. Wee dan, de arme vrouwen en kinderen! +</p> +<p>Er moest dus op leven en dood gevochten worden! Hier zou dus het pleit beslecht worden! +</p> +<p>De strijd, die hier man tegen man gevoerd werd, was dan ook schrikkelijk te noemen. +Gelukkig, dat om de bres te kunnen beklimmen, de aanvallers zich slechts over een +smal punt konden uitbreiden. +<span class="pageNum" id="pb217">[<a href="#pb217">217</a>]</span></p> +<p>Onder de bevelen van den dokter, die kalm en bedaard in het grootste gevaar, en als +onkwetsbaar te midden van den kogelregen pal stond, verrichtte Piet Bathory en zijne +makkers wonderen van dapperheid. Pescadospunt en Kaap Matifou sprongen hen bij met +eene stoutmoedigheid, die zijne weerga niet had, en alleen geëvenaard werd door hunne +behendigheid, om de gevaarlijke slagen te ontwijken. +</p> +<p>De stevige Hercules had in de eene hand een mes en in de andere eene bijl, waarmede +hij op verwonderlijke wijze ruimbaan rondom zich maakte. Ware er tijd toe geweest, +dan zou zich een kring toeschouwers rondom hem gevormd hebben, en die zouden zeker +in de handen geklapt hebben. +</p> +<p>„En hier!” +</p> +<p>„En daar!” riep de reus, terwijl hij met de eene hand zijn wapen in eene borst stiet, +en met de andere een schedel kloofde. Hij miste nooit! De heuvel gesneuvelden hoopte +zich rondom hem op. +</p> +<p>„Flink zoo, dierbare Kaap!” riep Pescadospunt, die zich ook repte. „Stoot toe! Sla +toe!” +</p> +<p>„Wat willen ze?” schreeuwde Kaap Matifou woedend. „Laat ze maar opkomen!” +</p> +<p>„Sla ze dood!” antwoordde zijn makker, wiens revolver, voortdurend herladen en afgeschoten, +het geknetter van een vuurwerk liet hooren. +</p> +<p>Maar de vijand week niet. Hij hield met een bewonderenswaardigen moed stand. +</p> +<p>Na herhaaldelijk uit de bres verdreven te zijn, hervatten nieuwe drommen telkens en +telkens de bestorming en waren eindelijk op het punt, om haar te beklimmen en de stad +in te snellen, toen er eindelijk van achteren eene afleiding uitgevoerd werd. +</p> +<p>Wat was er gebeurd? Vanwaar kwam die onverwachte hulp? O, wij zullen het dadelijk +vernemen. +</p> +<p>De <i>Ferrato</i> had op minder dan drie kabellengten afstand van den oever postgevat, alwaar hij, +met zijne schepraderen voor en achterwaarts slaande, onder stoom bleef. Van dat punt +begon hij met zijne kanonnaden, die allen langs stuurboord gehaald waren, met zijn +lang jaagstuk, met zijne Hotchkiss-revolverkanons, met zijne Gattling mitrailleuses +te vuren, en maaide de aanvallers als het koren onder de zeis weg. Het vaartuig viel +hen in den rug aan, het beschoot ze op het strand, terwijl het terzelfder tijd de +vaartuigen vernielde, die aan den voet der rotsen vastgemaakt lagen. +</p> +<p>Dat was een schrikkelijke en onverwachte slag voor de Senousisten. Niet alleen werden +zij in den rug beschoten, maar ieder middel ter ontvluchting werd hen ontnomen, wanneer, +wel te verstaan, hunne vaartuigen door de projectielen van de <i>Ferrato</i> verbrijzeld werden. En dat lag bij den gang van het gevecht voor de hand. +<span class="pageNum" id="pb218">[<a href="#pb218">218</a>]</span></p> +<p>Voor Oostersche volkeren bestaat er—hoe moedig ze ook zijn—niets verschrikkelijkers, +dan wanneer hunne terugtochtslijn bedreigd wordt. +</p> +<p>De aanvallers hielden toen halt voor de bres, die door de militieplichtigen hardnekkig +verdedigd werd. Reeds meer dan vijfhonderd Senousisten hadden den dood op het strand +gevonden, terwijl het getal der belegerden niet merkbaar geslonken was. Er ontstond +aarzeling en weifeling. Een achterwaartsche beweging werd weldra merkbaar. +</p> +<p>De aanvoerder van de Senousistische benden begreep, dat hij zoo spoedig mogelijk zee +moest kiezen, wanneer hij ten minste zijne makkers niet aan een onvermijdelijken ondergang +wilde blootstellen. Te vergeefs wilde Sarcany de dwepers aansporen, zich andermaal +op de bres te werpen. Het mocht niet baten. De poging mislukte, toen zij zonder geestdrift +volvoerd werd. De aanvallers werden met bebloede koppen teruggeslagen. +</p> +<p>Eindelijk werd bevel gegeven, om naar het strand terug te trekken, en—het moet erkend +worden—de Senousisten volvoerden hunne terugtochts-beweging even gehoorzaam als zij +zich tot den laatsten man zouden hebben laten neerhouwen, wanneer zij het bevel hadden +gekregen, om te sterven. +</p> +<p>Maar het was noodzakelijk die zeeschuimers eene les toe te dienen, die hun onuitwischbaar +in het geheugen zoude blijven. De lust om terug te keeren, moest hen voor goed ontnomen +worden. +</p> +<p>„Vooruit!… vrienden!… Voorwaarts!” riep dokter Antekirrt „Er op in!… En geen genade +of medelijden!” +</p> +<p>En onder aanvoering van Piet Bathory en van Luigi Ferrato stormden een honderdtal +militieplichtigen naar buiten, ter vervolging der vluchtelingen, die het strand met +den meesten spoed trachtten te bereiken. Maar dezen bevonden zich daar tusschen twee +vuren, dat van de <i>Ferrato</i> en dat van de stad, zoodat van standhouden geen sprake kon zijn. Toen begon er wanorde +in hunne gelederen te heerschen, en weldra zag men hen in woeste vaart naar de zeven +of acht inschepings-vaartuigen stormen, die door de losbrandingen van de <i>Ferrato</i> min of meer onbeschadigd gelaten waren. Toen ontspon zich een vreeselijke strijd, +waarbij mededoogen onbekend was. +</p> +<p>Piet Bathory en Luigi Ferrato trachtten, bij het handgemeen worden, vooral één man +te kunnen vatten. Behoeft het nog gezegd te worden: die man was Sarcany. Maar zij +wilden hem levend in handen krijgen, hoewel hij hen niet ontzag, en het waarlijk een +wonder te noemen was, dat zij telkens aan zijne revolverschoten ontkwamen. +</p> +<p>En toch, in weerwil van hunne inspanning, scheen het noodlot zich tot taak te stellen, +dien man nogmaals aan hunne gerechtigheid te onttrekken. Waarlijk, het had er veel +van, of de hel tusschenbeiden trad. +<span class="pageNum" id="pb219">[<a href="#pb219">219</a>]</span></p> +<p>Sarcany en het opperhoofd der Senousisten, omgeven door een tiental hunner meest dappere +en meest te vertrouwen strijdmakkers, waren er in geslaagd, om een kleine polacre +te bereiken, waarvan de meertouwen reeds losgegooid waren, en die reeds manoeuvreerde +om zee te kiezen. De <i>Ferrato</i> was van dat punt te ver verwijderd, om haar sein te kunnen geven, ten einde dat vaartuig, +hetwelk zou ontsnappen, te vervolgen en in den grond te boren. +</p> +<p>In dat oogenblik ontwaarde Kaap Matifou een veldstuk, dat in de hitte van den strijd +van zijn affuit afgerold was, en op het zand in de nabijheid der zee lag. +</p> +<p>Naar dat stuk, hetwelk nog geladen was, heenvliegen, het met bovenmenschelijke kracht +op een der rondomliggende rotsen optillen, zich schrap zetten, om het met de tappen +in den noodigen stand en de vereischte richting te houden, dat alles was voor den +reus het werk van een oogenblik. Daarop riep hij met hijgende, maar toch krachtvolle +stem: +</p> +<p>„Hierheen, Pescadospunt, hierheen!… Gauw! Gauw toch!… Hierheen! Er is geen minuut +te verliezen!” +</p> +<p>Pescadospunt hoorde dien kreet van Kaap Matifou. Hij ijlde toe en begreep met een +oogopslag, wat er gaande was. Hij verbeterde de richting van het kanonstuk, gelegen +op zijn levend affuit, en mikte nauwkeurig op de polacre. Daarop bracht hij de brandende +lont bij het zundgat. +</p> +<p>Het schot ging af. De kogel trof den romp van het vaartuig en verbrijzelde dien … +maar de reus trilde zelfs niet onder den terugstoot van het stuk geschut. +</p> +<p>Het Senousisten-hoofd geraakte met zijne makkers te water. Het meerendeel hunner verdronk +en kwam in de golven om. Zij, die zich uit het water redden, werden aan wal onbarmhartig +doodgeslagen. +</p> +<p>Wat Sarcany betrof, deze spartelde in de branding. Toen Luigi Ferrato dat zag, sprong +hij onmiddellijk in zee. En een oogenblik later was de fielt overgeleverd in de handen +van Kaap Matifou, die hem als in eene schroef omklemden en hem door middel van een +sterk touw armen en beenen stevig knevelde. +</p> +<p>De zegepraal was zoo volkomen mogelijk. Op een zoodanige had men niet durven hopen. +</p> +<p>Van de twee duizend aanvallers, die op het eiland ontscheept waren, ontsnapten ter +nauwernood eenige honderden aan de algemeene ramp. Zij konden de tijding van hun bloedig +wedervaren op de Cyrenaïsche kust gaan mededeelen. +</p> +<p>In langen tijd, zoo hoopte men althans, zou het eiland Antekirrta geen overlast meer +ondervinden van die zeeschuimers. De indruk van de ontvangen les zoude onuitwischbaar +zijn. +<span class="pageNum" id="pb220">[<a href="#pb220">220</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch11" class="div1 last-child chapter"><span class="pageNum">[<a href="#xd32e4170">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="label">XI.</h2> +<h2 class="main">Gerechtigheid.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Graaf Mathias Sandorf had zijne dankbaarheidsschuld tegenover Maria en Luigi Ferrato +voldaan. Die beiden waren in eene fraaie villa gehuisvest, terwijl zij overigens voor +hun geheele leven geborgen waren. +</p> +<p>Mevrouw Bathory, haar zoon Piet en zijne eigene dochter Sava Sandorf waren thans met +elkander vereenigd. Na beloond te hebben, bleef niets anders over, dan te straffen. +Aan de gerechtigheid moest voldaan worden. +</p> +<p>Gedurende de eerste dagen, die op de nederlaag der Senousisten volgden, was het personeel +van het eiland Antekirrta druk in de weer geweest, om de gesneuvelden te begraven +en de gekwetsten te verplegen, om de geleden schade te herstellen, en alles weer in +orde te brengen. Eenige weinige onbeduidende verwondingen niet medegerekend, waren +Piet Bathory, Luigi Ferrato, Pescadospunt en Kaap Matifou,—dat wil zeggen al diegenen, +welke meer in het bijzonder bij de verwikkelingen van dit drama betrokken waren,—er +heelhuids afgekomen. Dat zij zich in de hitte van den strijd niet ontzien hadden, +daarvan kan de lezer overtuigd wezen. Welke vreugde er dan ook heerschte toen zij +zich weer met Sava Sandorf, met Maria Ferrato, met mevrouw Bathory en haren ouden +dienaar Borik in de groote zaal van het Stadhuis te zamen bevonden, is eenvoudig onmogelijk +te beschrijven. Zoo iets laat zich beter gevoelen dan onder woorden brengen. +</p> +<p>Na op de meest plechtige wijze de laatste eer bewezen te hebben aan het aardsche omhulsel +van hen, die in den strijd omgekomen waren, hervatte de kleine kolonie hare gewone +bezigheden, die ongetwijfeld niet meer onderbroken zouden worden. De nederlaag toch, +door de Senousisten geleden, was zoo afdoend mogelijk geweest, en hadden de aanvallers +daarbij zulke bloedige verliezen geleden, dat zulk een ramp wel geschikt was, om hen +van verdere ondernemingen op het eiland Antekirrta af te schrikken. Daarenboven was +Sarcany, die hen tot dien veldtocht aangezet had, niet meer onder hen, om die dwepers +door zijne gevoelens van haat en zijn dorst naar wraak te bezielen. +</p> +<div class="figure p221width"><img src="images/p221.jpg" alt="Een verschrikkelijke zuil van vlammen, rook en stoom, gepaard met een ontzettenden knal, schoot naar het luchtgewelf. (Bladz. 227.)" width="497" height="720"><p class="figureHead">Een verschrikkelijke zuil van vlammen, rook en stoom, gepaard met een ontzettenden +knal, schoot naar het luchtgewelf. (<abbr title="Bladzijde">Bladz.</abbr> <a href="#pb227" class="pageref">227</a>.)</p> +</div><p> +</p> +<p>Om evenwel op iedere mogelijke gebeurlijkheid voorbereid te zijn, was dokter Antekirrt +er op bedacht, het verdedigingstelsel van het <span class="pageNum" id="pb221">[<a href="#pb221">221</a>]</span><span class="pageNum" id="pb222">[<a href="#pb222">222</a>]</span>eiland in den kortst mogelijken tijd te voltooien. Niet alleen, dat de hoofdplaats +Artenak dadelijk tegen eene overrompeling beveiligd werd, maar het eiland zelf zou +geen enkel kwetsbaar punt meer langs zijn omtrek aanbieden, waar eene vijandelijke +macht ongestraft zou kunnen landen. Met die werkzaamheden werd dadelijk begonnen en +geen rust werd gegund, voordat zij voleindigd waren. +</p> +<p>Eene andere zorg van den dokter was, om nieuwe, maar vooral om geschikte kolonisten +naar zijn eiland te lokken, wien door de zeldzame vruchtbaarheid van den bodem eene +behoorlijke welvaart verzekerd kon worden. Bij zijn vaderlijk bestuur was dat zoo +moeielijk niet. +</p> +<p>Middelerwijl was er niets meer, dat aan het huwelijk van Piet Bathory met Sava Sandorf +eenigen hinderpaal in den weg kon leggen. De voltrekking der plechtigheid werd nu +op den 9<sup>den</sup> December bepaald. Niets zou daarin meer verandering brengen. Of die beide jongelieden +ook gelukkig waren! Maar zij niet alleen. De geheele bevolking deelde in hun geluk. +</p> +<p>Pescadospunt was dan ook volijverig in de weer, om de voorbereidende maatregelen voor +de publieke vermakelijkheden te treffen. Hij was daarmede reeds eenigermate bezig +geweest, maar was door den inval der zeeschuimers van het Cyrenaïsche gebied in de +volvoering zijner taak vertraagd geworden. Dat uitstel moest en zou hij inhalen. +</p> +<p>Er bleef intusschen nog eene andere, maar meer treurige zaak te beëindigen. +</p> +<p>Er moest toch omtrent het lot van Sarcany, van Silas Toronthal en van Carpena beslist +worden. +</p> +<p>Deze misdadigers zaten afzonderlijk in de kazematten van het fortje van Antekirrta +opgesloten, en wisten zelfs niet, dat zij zich alle drie in de macht van dokter Antekirrt +bevonden. Wie zou hen dat ook verteld hebben? +</p> +<p>Den 6<sup>den</sup> December, dus twee dagen na den aftocht der Senousisten, deed de dokter hen in de +groote zaal van het Stadhuis, waarin hij zich met Piet Bathory en met Luigi Ferrato +ter zijde hield, voorbrengen. +</p> +<p>Daar was het, dat de gevangenen elkander voor het eerst, maar thans in tegenwoordigheid +der rechtbank van Artenak en bewaakt door een gewapend detachement der militie van +Antekirrta, wederzagen. Dat wederzien miste zijne uitwerking niet, hoewel bij ieder +hunner, naarmate van hunne geaardheid, verschillend waarneembaar. +</p> +<p>Carpena scheen ongerust; maar daar hij niets van zijn arglistigen aard verloren had, +wierp hij rechts en links steelsgewijze blikken, doch durfde zijne oogen niet op zijne +rechters vestigen. Dat verleende hem een schuw en angstig uiterlijk, dat niet voor +hem innam. +<span class="pageNum" id="pb223">[<a href="#pb223">223</a>]</span></p> +<p>Silas Toronthal was zeer ter neer geslagen en hield het hoofd diep gebogen. Als instinctmatig +vermeed hij zorgvuldig iedere aanraking met zijne medeplichtigen. Hij schoof zoo ver +van hen af, als hij maar kon. +</p> +<p>Sarcany werd slechts door een eenig gevoel beheerscht, namelijk door verwoedheid, +dat hij in handen van dokter Antekirrt gevallen was. Die gedachte was hem onverdragelijk; +dat was uit zijn geheele voorkomen op te merken. +</p> +<p>Toen die drie voor de rechtbank van Artenak, welke uit de voornaamste magistraten +en notabelen van het eiland samengesteld was, gebracht waren, trad Luigi tot voor +de rechters, nam toen met hun verlof het woord en wendde zich tot den Spanjaard: +</p> +<p>„Carpena,” zei hij, „kijk mij aan! Ik ben Luigi Ferrato, de zoon van den visscher +van Rovigno, die ten gevolge van uw laaghartig verraad naar het bagno van Stein gezonden +werd, waar hij ellendig gestorven is!” +</p> +<p>Carpena had voor een oogenblik het hoofd opgeheven en den spreker schuw aangekeken. +Toorn deed een blos naar zijn hoofd schieten en schenen zijn oogen met bloed beloopen. +Dus het was wel degelijk Maria Ferrato, die hij in de steegjes van het <span class="corr" id="xd32e3937" title="Bron: Manderragio-kwartier">Manderaggio-kwartier</span> te Malta had meenen te herkennen, en het was Luigi Ferrato, haar broeder, die hem +thans die aanklacht in de ooren deed klinken. Verdoemenis! hij had zijne toekomst +in handen gehad! +</p> +<p>Piet Bathory trad daarop voor. Eerst strekte hij de hand naar den bankier uit. +</p> +<p>„Silas Toronthal”, sprak hij, „ik ben Piet Bathory, de zoon van Stephanus Bathory, +den Hongaarschen patriot, dien gij, in gemeenschap handelende met Sarcany, uwen medeplichtige, +laaghartig hebt verraden aan de Oostenrijksche politie te <span class="corr" id="xd32e3944" title="Bron: Triest">Triëst</span>, en wiens dood gij dientengevolge berokkend hebt.” +</p> +<p>En zich toen tot den Tripolitaan, die hem met verbeten woede aanstaarde, wendende: +</p> +<p>„Ik ben Piet Bathory, dien gij hebt pogen te vermoorden in de straten van Ragusa! +Ik ben de verloofde van Sava, de dochter van graaf Mathias Sandorf, die gij vijftien +jaren geleden van het kasteel te Artenak hebt doen ontvoeren!” +</p> +<p>Silas Toronthal gevoelde zich, alsof hij door een knodsslag op het hoofd getroffen +werd, toen hij Piet Bathory herkende, dien hij sedert lang dood waande. +</p> +<p>Sarcany daarentegen had de armen over de borst gekruist. Behalve dat zijne oogleden +lichtelijk beefden, vertrok zich geen spier van zijn gelaat en bewaarde hij een uittartend +stilzwijgen. +</p> +<p>Geen antwoord werd door Silas Toronthal of Sarcany gegeven. Wat zouden zij hun slachtoffer, +dat als het ware uit het graf verrezen <span class="pageNum" id="pb224">[<a href="#pb224">224</a>]</span>was, om hen te beschuldigen, ook hebben kunnen zeggen? +</p> +<p>En toch was het ergste nog niet gekomen. Hoe geheel anders werd het, toen dokter Antekirrt +op zijne beurt oprees en met ernstige stem zeide: +</p> +<p>„En ik, ik ben de vriend van graaf Ladislas Zathmar en van Stephanus Bathory, die +tengevolge van uw beider verraad in de vesting van Pisino doodgeschoten zijn! Ik ben +de vader van Sava, die gij ontvoerd hebt, om u van haar vermogen meester te maken!… +Ellendelingen, ziet mij aan!” +</p> +<p>„Maar wie zijt gij dan?” vroegen Silas Toronthal en Sarcany bijna tegelijkertijd. +</p> +<p>„Ik?… Ik ben graaf Mathias Sandorf!” +</p> +<p>Ditmaal was de uitwerking van die verklaring zoodanig, dat de knieën van Silas Toronthal +knikten, en hij bijna ter aarde stortte; terwijl Sarcany het hoofd boog, alsof hij +zich verbergen wilde. +</p> +<p>Toen werden de drie beschuldigden achtereenvolgens verhoord. Zij konden hunne misdaden +niet ontkennen, en die misdaden waren van dien aard, dat op geen erbarmen te hopen +viel. De voorzitter der rechtbank herinnerde Sarcany, dat de aanslag op het eiland, +die voor zijn persoonlijk belang ondernomen was, het leven aan verscheidene bewoners +van het eiland gekost had, en dat het bloed der slachtoffers om wraak schreeuwde. +</p> +<p>„Door uw toedoen is onschuldig bloed vergoten,” sprak hij plechtig, „gij zijt des +doods schuldig!” +</p> +<p>Daarna werd den beschuldigden de gelegenheid en ook de volle vrijheid gegeven, om +zich te verdedigen. +</p> +<p>Eindelijk paste hij de wet toe, volgens welke hij de rechtspleging voerde en krachtens +welke hij het voorzitterschap van die rechtbank uitoefende. +</p> +<p>„Silas Toronthal, Sarcany, Carpena,” zei hij, „gij hebt wetens en willens den dood +veroorzaakt van Stephanus Bathory, van Ladislas Zathmar, van Andreas Ferrato! Wij +veroordeelen u ter dood!” +</p> +<p>„Zooals gij het goedvindt!” antwoordde Sarcany, wiens onbeschaamdheid weer de overhand +verkreeg. +</p> +<p>„Genade!” smeekte Carpena met lafhartig gebaar. „Mijne heeren, ik smeek om genade!” +</p> +<p>Een blik op zijne rechters overtuigde hem, dat hier geen genade te verwachten was. +</p> +<p>Silas Toronthal was eene onmacht nabij. Het was hem onmogelijk een enkel woord te +uiten. +</p> +<p>Men bracht de drie veroordeelden naar hunne gekazematteerde vertrekken terug, alwaar +zij van stonde af, nog meer van nabij bewaakt werden. Elk hunner kreeg nu een schildwacht +voor hunne kazemat, die, voor de geopende deur op post staande, hen niet <span class="pageNum" id="pb225">[<a href="#pb225">225</a>]</span>uit het oog verliezen mocht, en zelf onder strenge <span class="corr" id="xd32e3974" title="Bron: controle">contrôle</span> van een der militie-officieren stond. +</p> +<p>Van welken aard zou de doodstraf zijn, welke men die ellendelingen zou laten ondergaan? +</p> +<p>Zouden zij op eene eenzame en afgelegen plek van het eiland doodgeschoten worden? +Maar dan ware de bodem van <span class="corr" id="xd32e3981" title="Bron: Antekirtta">Antekirrta</span> verontreinigd met het bloed van die verraders! Daartegen kwam een ieder op. Er werd +dan ook besloten, dat het vonnis op het eiland Kenkrof ten uitvoer gelegd zoude worden. +Kenkrof behoorde als het ware niet tot Antekirrta. +</p> +<p>Dienzelfden avond werden de drie veroordeelden aan boord van een der <i>Elektrieks</i>, die met tien matrozen onder de bevelen van Luigi Ferrato bemand was, gebracht. Dat +vaartuig voerde hen naar het eilandje over, waar zij tot het aanbreken van den dag +moesten wachten, om hun vonnis te ondergaan. +</p> +<p>Sarcany, Silas Toronthal en Carpena verkeerden noodzakelijk in de meening, dat het +stervensuur voor hen aangebroken was. Toen zij dan ook ontscheept waren, stapte Sarcany +recht op Luigi Ferrato toe. +</p> +<p>„Moeten wij er van avond aan gelooven?” vroeg hij op onbeschaamden sarcastischen toon. +</p> +<p>Luigi antwoordde niet. De drie veroordeelden werden alleen gelaten en de nacht was +reeds ingetreden, toen de <i>Elektriek</i> in de haven van Antekirrta wederkeerde en het anker uitwierp. +</p> +<p>Het eiland was nu van de bezoedelende tegenwoordigheid der verraders bevrijd. Wat +eene ontvluchting van het eilandje Kenkrof betrof, die was eenvoudig onmogelijk. Een +zeearm van twintig mijlen breedte, scheidde het van het vaste land. De misdadigers +bevonden er zich zonder hulpmiddelen hoegenaamd, en er viel niet aan te denken, den +zeearm over te zwemmen. +</p> +<p>„Weet ge wat ik denk?” vroeg Pescadospunt aan zijn vriend Kaap Matifou. „Zeg, weet +gij dat?” +</p> +<p>De reus krabde zich achter een oor. In het raden van andermans gedachten was hij nooit +een held geweest. Zelfs kon hij de zijnen niet altijd onder woorden brengen. +</p> +<p>„Drommels!” antwoordde hij, „dat is niet gemakkelijk te raden!… Ik geef het op!” +</p> +<p>Pescadospunt lachte bij dat antwoord. Hij kende zijn trouwen makker. +</p> +<p>„Volgens mij,” vervolgde hij, „zullen die ellendelingen, voordat morgen de dag aanbreekt, +elkander daar op dat eilandje verslonden hebben! Meent gij dat ook niet?” +</p> +<p>„Pouah!” riep Kaap Matifou met walging uit. „Een onsmakelijk beafstuk! Nog erger dan +levende slangen!” +</p> +<p>Die laatste nacht voor de veroordeelden werd onder die omstandigheden doorgebracht. +<span class="pageNum" id="pb226">[<a href="#pb226">226</a>]</span></p> +<p>Op het Stadhuis merkte men evenwel op, dat graaf Mathias Sandorf geen oogenblik rust +nam. Hij had zich in zijne kamer opgesloten, en liep dat vertrek, hetwelk hij eerst +tegen vijf uren in den ochtend wilde verlaten, onafgebroken op en neer. Toen de dag +aangebroken was, begaf hij zich naar de groote zaal, alwaar hij Piet Bathory en Luigi +Ferrato dadelijk bij zich liet komen. Het was voor hem geen kleinigheid, over drie +menschenlevens te beschikken. +</p> +<p>Middelerwijl was eene afdeeling der militieplichtigen op het binnenplein van het Stadhuis +aangetreden en stond gereed, om op het eerste bevel zich naar het eiland Kenkrof in +te schepen. Dat zou het executie-peloton zijn. +</p> +<p>Graaf Mathias Sandorf trad de beide geroepenen tegemoet, en greep hen ieder bij eene +hand. +</p> +<p>„Piet Bathory, Luigi Ferrato,” vroeg hij met van aandoening bewogen stem, „niet waar? +de meest stipte rechtvaardigheid, de meest uitgebreide onpartijdigheid heeft voorgezeten, +toen die verraders ter dood veroordeeld werden?” +</p> +<p>„Ja!” antwoordde Piet Bathory met vastberaden stem. „Dat getuig ik volgaarne!” +</p> +<p>„Ja!” herhaalde Luigi Ferrato, even onwrikbaar. „Ook ik ben gereed dat te getuigen!” +</p> +<p>„Zij hebben den dood ten volle verdiend!” vervolgde de eerste plechtig en ernstig. +</p> +<p>„En iedere aanspraak op medelijden of genade verbeurd!” beaamde de andere. +</p> +<p>„Is dat de meening van uw hart, de overtuiging van uw geweten?” vroeg de graaf. +</p> +<p>„Ja, dat is zij!” antwoordde Piet. „Volgens mijne overtuiging, volgens mijn geweten!” +</p> +<p>„Ja!” knikte Luigi, terwijl hij graat Mathias als bezegeling van zijn gebaar de hand +drukte. +</p> +<p>„Dat dan de gerechtigheid haren loop hebbe! en dat God hen die vergeving schenke, +welke de stervelingen aan zulke misdadigers niet kunnen verleenen!… Dat het Opperwezen +hunne zielen genadig zij!..” +</p> +<p>Nauwelijks had graaf Mathias Sandorf die plechtige woorden uitgesproken, toen eene +verschrikkelijke ontploffing vernomen werd, die zoowel het geheele eiland Antekirrta +als het Stadhuis op hunne grondvesten deed schudden. Het was alsof een hevige aardbeving +de aardkorst deed golven en trillen. Het was alsof inderdaad de laatste dag aangebroken +was! +</p> +<p>Graaf Mathias Sandorf, Piet Bathory en Luigi Ferrato stormden naar buiten, terwijl +de geheele bevolking van Artenak, ten hevigste verschrikt en beangst, in de grootste +ontsteltenis hare woningen ontvlood. +<span class="pageNum" id="pb227">[<a href="#pb227">227</a>]</span></p> +<p>Een verschrikkelijke zuil van vlammen, rook en stoom, vermengd met groote rotsblokken +en kleinere steenen, en gepaard met een ontzettenden knal, schoot naar het luchtgewelf +tot eene onmetelijke hoogte voort. Kort daarop vielen de harde lichamen, kletterend +als hagel, rondom het eiland neer, en deden de wateren der Middellandsche zee in wilde +golven hoog opstuiven, terwijl eene dikke wolk als een lijkfloers boven de oppervlakte +bleef hangen. Die wolk had eene akelige loodkleur en verdween eerst langzamerhand. +</p> +<p>Van het eilandje Kenkrof en van de drie ter dood veroordeelden bleef niets over. De +uitbarsting had alles en allen vernietigd. De golven der zee sloegen met woest geweld +te zamen over de plek, waar het eilandje gestaan had, en verstrooide wat er drijvende +van overgebleven mocht zijn. +</p> +<p>Wat was daar toch gebeurd? Dat is wel te gissen. +</p> +<p>De lezer zal voorzeker niet vergeten hebben, dat het eilandje, als voorzorgsmaatregel +tegen eene landing der Senousisten, geheel en al ondermijnd was; ook niet dat, voor +het geval de drievoudige electrische kabelgeleiding, die het met Antekirrta in verbinding +stelde, onklaar werd en buiten werking kwam, zeer gevoelige electrische toestellen +in den bodem begraven waren, die men slechts met den voet had aan te raken, om den +stroom te verbreken en de ontploffing van al de mijnen teweeg te brengen. +</p> +<p>Ziet, dat was geschied. Een der veroordeelden, die op het eilandje rondzwierven, en +misschien reeds op plannen ter ontsnapping bedacht was, had een dier toestellen bespeurd, +had het houten omhulsel willen te voorschijn halen, dat allicht tot ondersteuning +in zee kon dienen; maar daarop was de uitbarsting en de vernietiging van het geheele +eilandje met al wat er op was, oogenblikkelijk gevolgd. +</p> +<p>„God heeft ons de afschuwelijkheid van die terechtstelling willen besparen!” sprak +graaf Mathias Sandorf diep ontroerd. „Wij allen moeten Hem daarvoor dankbaar zijn!” +</p> +<p>Noch Piet Bathory, noch Luigi Ferrato waren in staat antwoord te geven. +</p> +<p class="tb"></p><p> +</p> +<p>Het huwelijk van Piet Bathory met Sava Sandorf werd drie dagen later in de kleine +kerk van Artenak voltrokken. Bij die gelegenheid teekende dokter Antekirrt met zijn +waren naam van Mathias Sandorf, dien hij voortaan zou blijven voeren, nu aan de gerechtigheid +voldaan was. +</p> +<p>Sava Bathory werd drie weken later officiëel door het Oostenrijksche gouvernement +erkend als de erfgename van de niet verbeurd verklaarde goederen van graaf Mathias +Sandorf. De brief van mevrouw Toronthal, alsook eene verklaring, die men bijtijds +van den bankier <span class="pageNum" id="pb228">[<a href="#pb228">228</a>]</span>had bekomen, waren voldoende om hare identiteit te bevestigen. Daar Sava nog geen +achttien jaren oud was, werd haar alles, wat van het vorstelijk domein in Transylvanië, +te midden van het Karpathisch gebergte gelegen, overgebleven was, teruggegeven, hetgeen +nog een groot vermogen daarstelde. +</p> +<p>Graaf Mathias Sandorf zou zelf het beheer zijner goederen weder hebben kunnen aanvaarden. +In den loop der tijden was toch eene amnestie ten gunste der staatkundige veroordeelden +uitgevaardigd. Maar al had hij ook openlijk zijn naam van Mathias Sandorf weer aangenomen, +zoo verkoos hij toch aan het hoofd te blijven van de groote familie van Antekirrta. +Daar zou hij zijn leven te midden van hen, die hem beminden, doorbrengen. +</p> +<p>De kleine volkplanting breidde zich, door zijne onvermoeide zorgen, al meer en meer +uit. Haar bevolkingscijfer verdubbelde in minder dan een jaar. Geleerden en uitvinders, +door graaf Mathias Sandorf daartoe uitgenoodigd, kwamen er hunne ontdekkingen in praktijk +brengen, die anders zonder zijne raadgevingen en zonder het onmetelijk fortuin, waarover +hij beschikte, onvruchtbaar zouden gebleven zijn. Het eiland Antekirrta werd dan ook +weldra de meest belangrijke plek van de Syrtische zee. Toen daarenboven het verdedigingstelsel +van het eiland beëindigd was, kon de veiligheid daar volkomen heeten en behoefde niemand +afgeschrikt te worden, zich daar metterwoon te vestigen. +</p> +<p>Wat valt nu nog te vertellen van mevrouw Bathory, van Maria en Luigi Ferrato? Wat +van Piet en Sava Bathory? De lezer zal beter hun geluk kunnen bevroeden, dan wij dit +zouden kunnen beschrijven. +</p> +<p>Wat ook nog te vertellen van Pescadospunt en Kaap Matifou, die tot de meest notabelen +van de Antekirrtsche volkplanting behoorden? Als die twee goedige wezens iets betreurden, +dan was het, dat zij de gelegenheid niet meer hadden, om zich toe te wijden aan, of +zich op te offeren voor hem, die hen zulk eene toekomst bereid had! +</p> +<p>Graaf Mathias Sandorf had zijne taak volbracht, en ware de herinnering weg te nemen +geweest aan zijne twee mede-samenzweerders, professor Stephanus Bathory en graaf Ladislas +Zathmar, dan zou hij zoo gelukkig geweest zijn, als een edelmoedig mensch op dit ondermaansche +wezen kan, wanneer hij welvaart en geluk onder zijne omgeving verspreidt. +</p> +<p>Men zal in de geheele Middellandsche Zee, zelfs in een der andere Oceanen van ons +wereldrond, zelfs te midden der Gelukkige eilanden, geen enkele streek vinden, welker +welvaart met die van Antekirrta kan wedijveren. Iemand die zulk een streek zou willen +opzoeken, zou vergeefsche moeite doen. +</p> +<p>Toen dan ook Kaap Matifou zich door zijn geluk overstelpt gevoelde, meende hij te +moeten zeggen: +<span class="pageNum" id="pb229">[<a href="#pb229">229</a>]</span></p> +<p>„Verdienen wij waarlijk, zoo gelukkig te zijn? Zeg, Pescadospunt verdienen wij dat +inderdaad?” +</p> +<p>„Neen, dierbare Kaap, neen!” antwoordde de trouwe makker van den reus. „Maar wat er +aan te doen?… Wij zijn verplicht ons te onderwerpen en het noodlot te aanvaarden, +wat ons beschoren is!” +</p> +<p>Kaap Matifou zuchtte eens, maar antwoordde niet. Hij besloot met volkomen onderwerping +zijn geluk te genieten. +</p> +<p class="trailer center"><span class="sc">Einde</span>.</p> +<p><span class="pageNum" id="pb230">[<a href="#pb230">230</a>]</span></p> +</div> +</div> +</div> +<div class="back"> +<div id="toc" class="div1 contents"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="main">Inhoud.</h2> +<table class="tocList"> +<tr> +<td class="tocDivNum"></td> +<td class="tocDivTitle"> +</td> +<td class="tocPageNum xs">BLADZ.</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">I.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch1" id="xd32e4069">Het Presidio van Ceuta</a> +</td> +<td class="tocPageNum">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">II.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch2" id="xd32e4079">Eene proefneming van Dokter Antekirrt</a> +</td> +<td class="tocPageNum">26</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">III.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch3" id="xd32e4089">Zeventien malen!</a> +</td> +<td class="tocPageNum">56</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">IV.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch4" id="xd32e4099">De laatste inzet</a> +</td> +<td class="tocPageNum">76</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">V.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch5" id="xd32e4109">Aan Gods goede zorgen overgelaten</a> +</td> +<td class="tocPageNum">100</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">VI.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch6" id="xd32e4119">De geestverschijning</a> +</td> +<td class="tocPageNum">117</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">VII.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch7" id="xd32e4129">Een handdruk van Kaap Matifou</a> +</td> +<td class="tocPageNum">134</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">VIII.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch8" id="xd32e4139">Het Ooievaars-feest</a> +</td> +<td class="tocPageNum">156</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">IX.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch9" id="xd32e4149">Het huis van Sidi Hassan</a> +</td> +<td class="tocPageNum">179</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">X.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch10" id="xd32e4159">Antekirrta</a> +</td> +<td class="tocPageNum">197</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum">XI.</td> +<td class="tocDivTitle"> <a href="#ch11" id="xd32e4170">Gerechtigheid</a> </td> +<td class="tocPageNum">220</td> +</tr> +</table> +<p></p> +</div> +</div> +<div class="div1 advertisements"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"><span class="ex">Bij den Uitgever dezes zijn mede verschenen</span>: +</p> +<div class="table"> +<table class="small"> +<tr> +<td class="cellLeft cellTop"><span class="sc"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/11318">DE REIS om de WERELD in 80 DAGEN</a></span>. Met 52 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight cellTop"><span class="seg">ƒ</span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/27309">DE REIS naar de MAAN in 28 DAGEN en 12 UREN</a></span>. Met 60 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">DE KINDEREN van KAPITEIN GRANT</span>. Zuid-Amerika. Met 60 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">DE KINDEREN van KAPITEIN GRANT</span>. Australië. Met 50 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">DE KINDEREN van KAPITEIN GRANT</span>. Stille Zuid-Zee. Met 52 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/11205">20.000 MIJLEN ONDER ZEE</a></span>. Oost. Halfrond. Met 50 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/11393">20.000 MIJLEN ONDER ZEE</a></span>. West. Halfrond. Met 60 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/19086">VIJF WEKEN in een LUCHTBALLON</a></span>. Ontdekkingsreis in de Binnenlanden van Afrika. Met 75 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/20331">HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De Luchtschipbreukelingen</a>. Met 54 houtgr. </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/22580">HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De Verlatene</a>. Met 54 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/10349">NAAR het MIDDELPUNT der AARDE</a></span>. Met 53 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">MICHAEL STROGOFF. De Koerier van den Czaar. Met 60 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">HET ZWARTE GOUD. Met 55 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">HEKTOR SERVADAC. De Vulkaanbewoners. Met 51 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">HEKTOR SERVADAC De Terugtocht naar de aarde. Met 74 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/39191">AVONTUREN van DRIE RUSSEN en DRIE ENGELSCHEN</a></span>. Gevolgd door „De Blokkadebrekers”. Met 64 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/18425">EEN KAPITEIN van 15 JAAR</a></span><span class="corr" id="xd32e4333" title="Niet in bron">.</span> De Walvischjagers. Met 51 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">EEN KAPITEIN van 15 JAAR</span>. In Slavernij. Gevolgd door „Een overwintering in het ijs”. Met 56 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">DE SCHIPBREUK van de CHANCELLOR</span>. Gevolgd door „Martin Paz”. Met 56 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/24773">WONDERLIJKE AVONTUREN van een CHINEES</a></span>. Gevolgd door „Muiterij aan boord der Bounty”. Met 54 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">ELDORADO en het MONSTERKANON van STAALSTAD</span>. Gevolgd door „Meester Zacharias”. Met 51 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">HET LAND der BUITENSTE DUISTERNIS</span>. De Pelterijhandel. Met 56 houtgr </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">HET LAND der BUITENSTE DUISTERNIS</span>. Het Drijvende Eiland. Gevolgd door „Een treurspel in de Wolken”. Met 56 houtgravuren +</td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/33075">HET STOOMHUIS. De IJzeren Reus</a>. Met 57 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/38449">HET STOOMHUIS. De Waanzinnige der Nerbudda</a>. Gevolgd door „Dokter Ox”. Met 56 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">REIZEN en LOTGEVALLEN van KAPITEIN HATTERAS</span>. De Engelschen aan de Noordpool. Met 128 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">REIZEN en LOTGEVALLEN van KAPITEIN HATTERAS</span>. De IJswoestijn. Met 127 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">EENE VLOTREIS. Acht honderd mijlen op de Amazone. Met 56 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">EENE VLOTREIS. Het Raadselschrift. Gevolgd door „Een Drijvende Stad”. Met 53 houtgravuren +</td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">EEN LEERSCHOOL voor ROBINSONS</span>. Gevolgd door „Van Rotterdam naar Kopenhagen”. Met 69 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/27397">DE WONDERSTRAAL</a>. Gevolgd door „Tien uren op jacht”. Met 91 houtgrav. </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">KERABAN DE STIJFHOOFDIGE. Een Hollander in de klem. Met 48 houtgr. </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">KERABAN DE STIJFHOOFDIGE. Schipbreuk en Redding. Met 51 houtgrav. </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/17580">DE ZUIDSTER. Het Land der Diamanten</a>. Met 60 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">DE ARCHIPEL IN VUUR EN VLAM. Met 46 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><span class="sc">DE VONDELING van het FREGAT CYNTHIA</span>. Met 24 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft">MATHIAS SANDORF. Een verijdelde Samenzwering. Dokter Antekirrt. Met 39 houtgravuren +</td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/69576">MATHIAS SANDORF. De Middellandsche Zee</a>. Met 36 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +<tr> +<td class="cellLeft cellBottom"><a class="pglink xd32e32" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href="https://www.gutenberg.org/ebooks/30929">HET LOTERIJBRIEFJE</a>. Met 36 houtgravuren </td> +<td class="xd32e4183 cellRight cellBottom"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">ƒ</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 1.50</td> +</tr> +</table> +</div><p> +</p> +</div> +</div> +<div class="div1 cover"><span class="pageNum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure backwidth"><img src="images/back.jpg" alt="Oorspronkelijke achterkant." width="488" height="720"></div><p> +</p> +</div> +</div> +<div class="transcriberNote"> +<h2 class="main">Colofon</h2> +<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3> +<p class="first">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen +van welke soort dan ook. U mag het kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden +van de Project Gutenberg Licentie in dit eBoek of on-line op <a class="seclink xd32e32" title="Externe link" href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. +</p> +<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctieteam +op <a class="seclink xd32e32" title="Externe link" href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. +</p> +<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions +whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project +Gutenberg License included with this eBook or online at <a class="seclink xd32e32" title="Externe link" href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. +</p> +<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading +Team at <a class="seclink xd32e32" title="Externe link" href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. +</p> +<h3 class="main">Metadata</h3> +<table class="colophonMetadata"> +<tr> +<td><b>Titel:</b></td> +<td>Mathias Sandorf: Een model-volksplanting</td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td><b>Auteur:</b></td> +<td>Jules Verne (1828–1905)</td> +<td>Info <span class="externalUrl">https://viaf.org/viaf/76323989/</span></td> +</tr> +<tr> +<td><b>Uitgiftedatum:</b></td> +<td>2007-10-07</td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td><b>Aanmaakdatum bestand:</b></td> +<td>2024-02-10 21:51:26 UTC</td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td><b>Taal:</b></td> +<td>Nederlands (Spelling De Vries-Te Winkel)</td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td><b>Oorspronkelijke uitgiftedatum:</b></td> +<td>[1887]</td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td><b>Project Gutenberg:</b></td> +<td><a href="https://www.gutenberg.org/ebooks/22908" class="seclink">22908</a></td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td><b>GitHub:</b></td> +<td>22908-Verne-Mathias-Sandorf-Een-model-volksplanting <span class="externalUrl">https://github.com/GutenbergSource/22908-Verne-Mathias-Sandorf-Een-model-volksplanting</span></td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td><b>QR-code:</b></td> +<td colspan="2"><img src="images/qr22908.png" alt="QR-code van Project Gutenberg URL" width="148" height="148"></td> +</tr> +</table> +<h3 class="main">Codering</h3> +<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. +Afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke +zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn gemarkeerd +met het corr-element.</p> +<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3> +<ul> +<li>2007-09-24 begonnen. +</li> +<li>2010-05-04 Aanpassingen voor ePub. +</li> +<li>2024-02-10 Hogere resolutie afbeeldingen. +</li> +</ul> +<h3 class="main">Verbeteringen</h3> +<p>De volgende 90 verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table class="correctionTable"> +<tr> +<th>Bladzijde</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +<th>Bewerkingsafstand</th> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e132">1</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Midellandsche</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Middellandsche</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e172">4</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Andalousie</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Andalusië</td> +<td class="bottom">2 / 1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e200">6</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3619">205</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">,</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e345">15</a>, <a class="pageref" href="#xd32e531">24</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3202">183</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3333">190</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">”</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e504">23</a>, <a class="pageref" href="#xd32e2558">140</a>, <a class="pageref" href="#xd32e2707">149</a>, <a class="pageref" href="#xd32e2947">166</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3824">216</a>, <a class="pageref" href="#xd32e4333">n.v.t.</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">.</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e732">37</a>, <a class="pageref" href="#xd32e1353">71</a>, <a class="pageref" href="#xd32e1629">87</a>, <a class="pageref" href="#xd32e1997">108</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3200">183</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3289">188</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">”</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl"> +[<i>Verwijderd</i>] +</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1047">53</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">re</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">te</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1335">70</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Focicana-kaap</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Focinana-kaap</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1494">79</a>, <a class="pageref" href="#xd32e1513">80</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Triester</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Triëster</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1539">82</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Valetta</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Valletta</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1700">92</a>, <a class="pageref" href="#xd32e1918">104</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Herkules</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Hercules</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1729">93</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Maroccaansche</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Marokkaansche</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1784">96</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">kon </td> +<td class="bottom">4</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1810">98</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">!”…</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">!…”</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1862">101</a>, <a class="pageref" href="#xd32e2484">136</a>, <a class="pageref" href="#xd32e2592">142</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3160">180</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3171">181</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3543">200</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Antekirtt</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Antekirrt</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1880">102</a>, <a class="pageref" href="#xd32e1885">102</a>, <a class="pageref" href="#xd32e1891">102</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3195">183</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Antekirrtta</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Antekirrta</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1929">105</a>, <a class="pageref" href="#xd32e2548">140</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">gekasematteerde</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">gekazematteerde</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1963">107</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">, hij</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">. Hij</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1976">107</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">in</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">de</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e1986">107</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">werdt</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">werd</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2036">110</a>, <a class="pageref" href="#xd32e2048">111</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Aristuppus</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Aristippus</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2039">110</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Annyceris</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Anniceris</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2056">111</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">villayschap</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">villayetschap</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2247">122</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Malthezers</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Maltezers</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2264">124</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">van </td> +<td class="bottom">4</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2306">126</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">éen</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">een</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2328">127</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">beduidenis</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">beteekenis</td> +<td class="bottom">4</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2393">131</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Hongarijë</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Hongarije</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2672">146</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">ontwaad</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">ontwaard</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2714">150</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">o vertouwen</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">over touwen</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2720">150</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Marrokkanen</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Marokkanen</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2727">150</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Marrokkaansche</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Marokkaansche</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2736">150</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Bldz.</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Bladz.</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2814">156</a>, <a class="pageref" href="#xd32e2819">156</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Bedouinen</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Bedouïnen</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2846">158</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Algiërs</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Algiers</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2853">158</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Ettelati</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Ettélaté</td> +<td class="bottom">2 / 1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2886">162</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Lybysche</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Lybische</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e2973">168</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">bevrij-beding</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">bevrijding</td> +<td class="bottom">3</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3027">172</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Khouans</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Khouâns</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3093">176</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">kermispellen</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">kermisspellen</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3137">179</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Menehie-oase</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Menehié-oase</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3142">179</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">villajet</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">villayet</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3149">179</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">khouans</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Khouâns</td> +<td class="bottom">2 / 1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3280">188</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">”.…</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">.…”</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3346">190</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">gegreden</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">gegrepen</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3352">190</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">niets</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">iets</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3455">195</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">rok</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">trok</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3480">197</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">V</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">X</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3554">201</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Antekirrtt</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Antekirrt</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3672">207</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3776">214</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Ködric</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Ködrik</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3683">208</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">elektrische</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">electrische</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3691">208</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">bemoeielijkt</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">bemoeilijkt</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3713">210</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">bijwijze</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">bij wijze</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3724">210</a>, <a class="pageref" href="#xd32e3817">216</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">batterijën</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">batterijen</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3763">213</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">motieren</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">mortieren</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3794">214</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl"> gelegen was,</td> +<td class="bottom">13</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3796">214</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">, gelegen was</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl"> +[<i>Verwijderd</i>] +</td> +<td class="bottom">13</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3937">223</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Manderragio-kwartier</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Manderaggio-kwartier</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3944">223</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Triest</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Triëst</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3974">225</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">controle</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">contrôle</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd32e3981">225</a></td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Antekirtta</td> +<td class="width40 bottom" lang="nl">Antekirrta</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +</table> +<h3 class="main">Afkortingen</h3> +<p>Overzicht van gebruikte afkortingen.</p> +<table class="abbreviationTable"> +<tr> +<th>Afkorting</th> +<th>Uitgeschreven</th> +</tr> +<tr> +<td class="bottom">Bladz.</td> +<td class="bottom">Bladzijde</td> +</tr> +<tr> +<td class="bottom">vierk.</td> +<td class="bottom">vierkante</td> +</tr> +<tr> +<td class="bottom">□</td> +<td class="bottom">vierkante</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> +<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 22908 ***</div> +</body> +</html> + diff --git a/22908-h/images/back.jpg b/22908-h/images/back.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f6db0b9 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/back.jpg diff --git a/22908-h/images/front.jpg b/22908-h/images/front.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4fbb1f8 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/front.jpg diff --git a/22908-h/images/p000.jpg b/22908-h/images/p000.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..80ed2b9 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p000.jpg diff --git a/22908-h/images/p009.jpg b/22908-h/images/p009.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..27296b9 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p009.jpg diff --git a/22908-h/images/p013.jpg b/22908-h/images/p013.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..24a3b56 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p013.jpg diff --git a/22908-h/images/p017.jpg b/22908-h/images/p017.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..328faa9 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p017.jpg diff --git a/22908-h/images/p025.jpg b/22908-h/images/p025.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..83b1083 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p025.jpg diff --git a/22908-h/images/p033.jpg b/22908-h/images/p033.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..25274a5 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p033.jpg diff --git a/22908-h/images/p041.jpg b/22908-h/images/p041.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dcabb86 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p041.jpg diff --git a/22908-h/images/p049.jpg b/22908-h/images/p049.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..81ff330 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p049.jpg diff --git a/22908-h/images/p057.jpg b/22908-h/images/p057.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..78a4fa4 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p057.jpg diff --git a/22908-h/images/p065.jpg b/22908-h/images/p065.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f3450b7 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p065.jpg diff --git a/22908-h/images/p073.jpg b/22908-h/images/p073.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..74baf2a --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p073.jpg diff --git a/22908-h/images/p081.jpg b/22908-h/images/p081.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c8fa736 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p081.jpg diff --git a/22908-h/images/p089.jpg b/22908-h/images/p089.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5818a7e --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p089.jpg diff --git a/22908-h/images/p097.jpg b/22908-h/images/p097.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5d1006a --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p097.jpg diff --git a/22908-h/images/p103.jpg b/22908-h/images/p103.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..52888b6 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p103.jpg diff --git a/22908-h/images/p109.jpg b/22908-h/images/p109.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2cc3e0d --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p109.jpg diff --git a/22908-h/images/p113.jpg b/22908-h/images/p113.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3e87daf --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p113.jpg diff --git a/22908-h/images/p121.jpg b/22908-h/images/p121.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9391218 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p121.jpg diff --git a/22908-h/images/p129.jpg b/22908-h/images/p129.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..87424ad --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p129.jpg diff --git a/22908-h/images/p137.jpg b/22908-h/images/p137.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0b896a5 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p137.jpg diff --git a/22908-h/images/p145.jpg b/22908-h/images/p145.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3ee68bb --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p145.jpg diff --git a/22908-h/images/p151.jpg b/22908-h/images/p151.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8b2c04c --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p151.jpg diff --git a/22908-h/images/p157.jpg b/22908-h/images/p157.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4f89ef5 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p157.jpg diff --git a/22908-h/images/p161.jpg b/22908-h/images/p161.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7808d8e --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p161.jpg diff --git a/22908-h/images/p169.jpg b/22908-h/images/p169.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..71da408 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p169.jpg diff --git a/22908-h/images/p177.jpg b/22908-h/images/p177.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..67bd64d --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p177.jpg diff --git a/22908-h/images/p185.jpg b/22908-h/images/p185.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..48211d3 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p185.jpg diff --git a/22908-h/images/p193.jpg b/22908-h/images/p193.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e677eab --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p193.jpg diff --git a/22908-h/images/p199.jpg b/22908-h/images/p199.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..874b228 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p199.jpg diff --git a/22908-h/images/p205.jpg b/22908-h/images/p205.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4f80a14 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p205.jpg diff --git a/22908-h/images/p209.jpg b/22908-h/images/p209.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7bee2ba --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p209.jpg diff --git a/22908-h/images/p215.jpg b/22908-h/images/p215.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..581c39a --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p215.jpg diff --git a/22908-h/images/p221.jpg b/22908-h/images/p221.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..99e8e91 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/p221.jpg diff --git a/22908-h/images/qr22908.png b/22908-h/images/qr22908.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6a01744 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/qr22908.png diff --git a/22908-h/images/spine.jpg b/22908-h/images/spine.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7c4646c --- /dev/null +++ b/22908-h/images/spine.jpg diff --git a/22908-h/images/titlepage.jpg b/22908-h/images/titlepage.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7259d02 --- /dev/null +++ b/22908-h/images/titlepage.jpg |
