diff options
Diffstat (limited to '229.txt')
| -rw-r--r-- | 229.txt | 1395 |
1 files changed, 1395 insertions, 0 deletions
@@ -0,0 +1,1395 @@ +The Project Gutenberg EBook of The Bucolics and Eclogues, by Virgil + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: The Bucolics and Eclogues + +Author: Virgil + +Release Date: April 3, 2008 [EBook #229] + +Language: Latin + +Character set encoding: ASCII + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE BUCOLICS AND ECLOGUES *** + + + + + + + + + + + + + +PUBLI VERGILI MARONIS + +ECLOGA + + +I. MELIBOEUS, TITYRUS + + _M._ TITYRE, tu patulae recubans sub tegmine fagi + silvestrem tenui Musam meditaris avena; + nos patriae fines et dulcia linquimus arva: + nos patriam fugimus; tu, Tityre, lentus in umbra + formosam resonare doces Amaryllida silvas. + + _T._ O Meliboee, deus nobis haec otia fecit: + namque erit ille mihi semper deus; illius aram + saepe tener nostris ab ovilibus imbuet agnus. + Ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum + ludere, quae vellem, calamo permisit agresti + + _M._ Non equidem invideo; miror magis: undique totis + usque adeo turbatur agris. En, ipse capellas + protinus aeger ago; hanc etiam vix, Tityre, duco: + hic inter densas corylos modo namque gemellos, + spem gregis, ah, silice in nuda conixa reliquit. + Saepe malum hoc nobis, si mens non laeva fuisset, + de caelo tactas memini praedicere quercus:-- + [saepe sinistra cava praedixit ab ilice cornix.] + Sed tamen, iste deus qui sit, da, Tityre, nobis. + + _T._ Urbem, quam dicunt Romam, Meliboee, putavi + stultus ego huic nostrae similem, quo saepe solemus + pastores ovium teneros depellere fetus: + sic canibus catulos similis, sic matribus haedos + noram, sic parvis componere magna solebam: + verum haec tantum alias inter caput extulit urbes, + quantum lenta solent inter viburna cupressi. + + _M._ Et quae tanta fuit Romam tibi causa videndi? + + _T._ Libertas; quae sera, tamen respexit inertem, + candidior postquam tondenti barba cadebat; + respexit tamen, et longo post tempore venit, + postquam nos Amaryllis habet, Galatea reliquit: + namque, fatebor enim, dum me Galatea tenebat, + nec spes libertatis erat, nec cura peculi: + quamvis multa meis exiret victima saeptis, + pinguis et ingratae premeretur caseus urbi, + non umquam gravis aere domum mihi dextra redibat. + + _M._ Mirabar, quid maesta deos, Amarylli, vocares, + cui pendere sua patereris in arbore poma: + Tityrus hinc aberat. Ipsae te, Tityre, pinus, + ipsi te fontes, ipsa haec arbusta vocabant. + + _T._ Quid facerem? Neque servitio me exire licebat, + nec tam praesentis alibi cognoscere divos. + hic illum vidi iuvenem, Meliboee, quot annis + bis senos cui nostra dies altaria fumant; + hic mihi responsum primus dedit ille petenti: + 'pascite, ut ante, boves, pueri, submittite tauros.' + + _M._ Fortunate senex, ergo tua rura manebunt, + et tibi magna satis, quamvis lapis omnia nudus + limosoque palus obducat pascua iunco! + Non insueta gravis temptabunt pabula fetas, + nec mala vicini pecoris contagia laedent. + Fortunate senex, hic, inter flumina nota + et fontis sacros, frigus captabis opacum! + hinc tibi, quae semper, vicino ab limite, saepes + Hyblaeis apibus florem depasta salicti + saepe levi somnum suadebit inire susurro; + hinc alta sub rupe canet frondator ad auras; + nec tamen interea raucae, tua cura, palumbes, + nec gemere aeria cessabit turtur ab ulmo. + + _T._ Ante leves ergo pascentur in aequore cervi, + et freta destituent nudos in litore pisces, + ante pererratis amborum finibus exsul + aut Ararim Parthus bibet, aut Germania Tigrim, + quam nostro illius labatur pectore voltus. + + _M._ At nos hinc alii sitientis ibimus Afros, + pars Scythiam et rapidum Cretae veniemus Oaxen, + pauperis toto divisos orbe Britannos. + En umquam patrios longo post tempore finis, + pauperis et tuguri congestum caespite culmen, + post aliquot mea regna videns mirabor aristas? + Impius haec tam culta novalia miles habebit, + barbarus has segetes? En, quo discordia civis + produxit miseros! His nos consevimus agros! + Insere nunc, Meliboee, piros, pone ordine vitis. + Ite meae, felix quondam pecus, ite capellae. + Non ego vos posthac, viridi proiectus in antro, + dumosa pendere procul de rupe videbo; + carmina nulla canam; non, me pascente, capellae, + florentem cytisum et salices carpetis amaras. + + _T._ Hic tamen hanc mecum poteras requiescere noctem + fronde super viridi: sunt nobis mitia poma, + castaneae molles, et pressi copia lactis; + et iam summa procul villarum culmina fumant, + maioresque cadunt altis de montibus umbrae. + + + +II. + + FORMOSUM pastor Corydon ardebat Alexim, + delicias domini, nec quid speraret habebat; + tantum inter densas, umbrosa cacumina, fagos + adsidue veniebat. Ibi haec incondita solus + montibus et silvis studio iactabat inani: + O crudelis Alexi, nihil mea carmina curas? + Nil nostri miserere? Mori me denique coges. + nunc etiam pecudes umbras et frigora captant; + nunc viridis etiam occultant spineta lacertos, + Thestylis et rapido fessis messoribus aestu + alia serpyllumque herbas contundit olentis. + at mecum raucis, tua dum vestigia lustro, + sole sub ardenti resonant arbusta cicadis. + Nonne fuit satius tristis Amaryllidis iras + atque superba pati fastidia, nonne Menalcan, + quam vis ille niger, quamvis tu candidus esses? + o formose puer, nimium ne crede colori! + alba ligustra cadunt, vaccinia nigra leguntur. + Despectus tibi sum, nec qui sim quaeris, Alexi, + quam dives pecoris, nivei quam lactis abundans. + mille meae Siculis errant in montibus agnae; + lac mihi non aestate novum, non frigore defit; + canto quae solitus, si quando armenta vocabat, + Amphion Dircaeus in Actaeo Aracimtho. + Nec sum adeo informis: nuper me in litore vidi, + cum placidum ventis staret mare; non ego Daphnim + iudice te metuam, si numquam fallit imago. + O tantum libeat mecum tibi sordida rura + atque humilis habitare casas, et figere cervos, + haedorumque gregem viridi compellere hibisco! + Mecum una in silvis imitabere Pana canendo. + Pan primus calamos cera coniungere pluris + instituit; Pan curat ovis oviumque magistros. + Nec te paeniteat calamo trivisse labellum: + haec eadem ut sciret, quid non faciebat Amyntas? + est mihi disparibus septem compacta cicutis + fistula, Damoetas dono mihi quam dedit olim, + et dixit moriens: 'Te nunc habet ista secundum.' + dixit Damoetas, invidit stultus Amyntas. + Praeterea duo, nec tuta mihi valle reperti, + capreoli, sparsis etiam nunc pellibus albo, + bina die siccant ovis ubera; quos tibi servo: + iam pridem a me illos abducere Thestylis orat; + et faciet, quoniam sordent tibi munera nostra. + Huc ades, O formose puer: tibi lilia plenis + ecce ferunt Nymphae calathis; tibi candida Nais, + pallelltis violas et summa papavera carpens, + narcissum et florem iungit bene olentis anethi; + tum casia atque aliis intexens suavibus herbis, + mollia luteola pingit vaccinia calta. + Ipse ego cana legam tenera lanugine mala, + castaneasque nuces, mea quas Amaryllis amabat; + addam cerea pruna: honos erit huic quoque pomo; + et vos, O lauri, carpam, et te, proxima myrte, + sic positae quoniam suavis miscetis odores. + Rusticus es, Corydon: nec munera curat Alexis, + nec, si muneribus certes, concedat Iollas. + Heu, heu, quid volui misero mihi! Floribus austrum + perditus et liquidis inmisi fontibus apros. + Quem fugis, ah, demens? Habitarunt di quoque silvas, + Dardaniusque Paris. Pallas, quas condidit arces, + ipsa colat; nobis placeant ante omnia silvae. + Torva leaena lupum sequitur; lupus ipse capellam; + florentem cytisum sequitur lasciva capella; + te Corydon, o Alexi: trahit sua quemque voluptas. + Aspice, aratra iugo referunt suspensa iuvenci, + et sol crescentis decedens duplicat umbras: + me tamen urit amor; quis enim modus adsit amori? + Ah, Corydon, Corydon, quae te dementia cepit! + Semiputata tibi frondosa vitis in ulmo est; + quin tu aliquid saltem potius, quorum indiget usus, + viminibus mollique paras detexere iunco? + Invenies alium, si te hic fastidit, Alexim. + + + +III. MENALCAS, DAMOETAS, PALAEMON + + _M._ DIC mihi, Damoeta, cuium pecus, an Meliboei? + + _D._ Non, verum Aegonis; nuper mihi tradidit Aegon. + + _M._ Infelix o semper, ovis, pecus, ipse Neaeram + dum fovet, ac ne me sibi praeferat illa veretur, + hic alienus ovis custos bis mulget in hora, + et sucus pecori et lac subducitur agnis. + + _D._ Parcius ista viris tamen obicienda memento: + novimus et qui te, transversa tuentibus hircis, + et quo--sed faciles Nymphae risere--sacello. + + _M._ Tum, credo, cum me arbustum videre Miconis + atque mala vitis incidere falce novellas. + + _D._ Aut hic ad veteres fagos cum Daphnidis arcum + fregisti et calamos quae tu, perverse Menalca, + et cum vidisti puero donata, dolebas, + et si non aliqua nocuisses, mortuus esses. + + _M._ Quid domini faciant, audent cum talia fures! + non ego te vidi Damonis, pessime, caprum + excipere insidiis, multum latrante Lycisca? + et cum clamarem: 'Quo nunc se proripit ille? + Tityre, coge pecus,' tu post carecta latebas. + + _D._ An mihi cantando victus non redderet ille + quem mea carminibus meruisset fistula caprum? + Si nescis, meus ille caper fuit; et mihi Damon + ipse fatebatur, sed reddere posse negabat. + + _M._ Cantando tu illum, aut umquam tibi fistula cera + iuncta fuit? Non tu in triviis, indocte, solebas + stridenti miserum stipula disperdere carmen? + + _D._ Vis ergo inter nos quid possit uterque vicissim + experiamur? Ego hanc vitulam--ne forte recuses, + bis venit ad mulctram, binos alit ubere fetus-- + depono: tu dic, mecum quo pignore certes. + + _M._ De grege non ausim quicquam deponere tecum. + Est mihi namque domi pater, est iniusta noverca; + bisque die numerant ambo pecus, alter et haedos. + Verum, id quod multo tute ipse fatebere maius, + insanire libet quoniam tibi, pocula ponam + fagina, caelatum divini opus Alcimedontis; + lenta quibus torno facili superaddita vitis + diffusos hedera vestit pallente corymbos: + in medio duo signa, Conon, et--quis fuit alter, + descripsit radio totum qui gentibus orbem, + tempora quae messor, quae curvus arator haberet? + Necdum illis labra admovi, sed condita servo. + + _D._ Et nobis idem Alcimedon duo pocula fecit, + et molli circum est ansas amplexus acantho, + Orpheaque in medio posuit silvasque sequentis. + Necdum illis labra admovi, sed condita servo: + si ad vitulam spectas, nihil est quod pocula laudes. + + _M._ Nunquam hodie effugies; veniam, quocumque vocari + audiat haec tantum--vel qui venit ecce Palaemon + efficiam posthac ne quemquam voce lacessas. + + _D._ Quin age, si quid habes, in me mora non erit ulla, + nec quemquam fugio: tantum, vicine Palaemon, + sensibus haec imis, res est non parva, reponas. + P. Dicite, quandoquidem in molli consedimus herba: + et nunc omnis ager, nunc omnis parturit arbos, + nunc frondent silvae, nunc formosissimus annus. + Incipe, Darmoeta; tu deinde sequere Menalca: + alternis dicetis; amant alterna Camenae. + + _D._ Ab Iove principium, Musae; Iovis omnia plena: + ille colit terras, illi mea carmina curae. + + _M._ Et me Phoebus amat; Phoebo sua semper apud me + munera sunt, lauri et suave rubens hyacinthus. + + _D._ Malo me Galatea petit, lasciva puella, + et fugit ad salices, et se cupit ante videri. + + _M._ At mihi sese offert ultro, meus ignis, Amyntas, + notior ut iam sit canibus non Delia nostris. + + _D._ Parta meae Veneri sunt munera: namque notavi + ipse locum, aeriae quo congessere palumbes. + + _M._ Quod potui, puero silvestri ex arbore lecta + aurea mala decem misi; cras altera mittam. + + _D._ O quotiens et quae nobis Galatea locuta est! + partem aliquam, venti, divom referatis ad auris! + + _M._ Quid prodest, quod me ipse animo non spernis, Amynta. + si, dum tu sectaris apros, ego retia servo? + + _D._ Phyllida mitte mihi: meus est natalis, Iolla; + cum faciam vitula pro frugibus, ipse venito. + + _M._ Phyllida amo ante alias; nam me discedere flevit, + et longum 'formose, vale, vale,' inquit, 'Iolla.' + + _D._ Triste lupus stabulis, maturis frugibus imbres. + arboribus venti, nobis Amaryllidis irae. + + _M._ Dulce satis umor, depulsis arbutus haedis, + lenta salix feto pecori, mihi solus Amyntas. + + _D._ Pollio amat nostram, quamvis est rustica, Musam: + Pierides vitulam lectori pascite vestro. + + _M._ Pollio et ipse facit nova carmina: pascite taurum, + iam cornu petat et pedibus qui spargat arenam. + + _D._ Qui te, Pollio, amat, veniat quo te quoque gaudet: + mella fluant illi, ferat et rubus asper amomum. + + _M._ Qui Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, + atque idem iungat vulpes et mulgeat hircos. + + _D._ Qui legitis flores et humi nascentia fraga, + frigidus, O pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. + + _M._ Parcite, oves, nimium procedere; non bene ripae + creditur; ipse aries etiam nunc vellera siccat. + + _D._ Tityre, pascentes a flumine reice capellas: + ipse ubi tempus erit, omnis in fonte lavabo. + + _M._ Cogite ovis, pueri; si lac praeceperit aestus, + ut nuper, frustra pressabimus ubera palmis. + + _D._ Heu, heu, quam pingui macer est mihi taurus in ervo! + Idem amor exitium est pecori pecorisque magistro. + + _M._ His certe neque amor causa est; vix ossibus haerent. + nescio quis teneros oculus mihi fascinat agnos. + + _D._ Dic, quibus in terris--et eris mihi magnus Apollo-- + tris pateat caeli spatium non amplius ulnas. + + _M._ Dic, quibus in terris inscripti nomina regum + nascantur flores, et Phyllida solus habeto. + P. Non nostrum inter vos tantas componere lites. + Et vitula tu dignus, et hic, et quisquis amores + aut metuet dulces, aut experietur amaros. + Claudite iam rivos, pueri, sat prata biberunt. + + + +IV. + + SICELIDES Musae, paulo maiora canamus! + Non omnis arbusta iuvant humilesque myricae; + si canimus silvas, silvae sint consule dignae. + Ultima Cumaei venit iam carminis aetas; + magnus ab integro saeclorum nascitur ordo: + iam redit et Virgo, redeunt Saturnia regna; + iam nova progenies caelo demittitur alto. + Tu modo nascenti puero, quo ferrea primum + desinet ac toto surget gens aurea mundo, + casta fave Lucina: tuus iam regnat Apollo. + + Teque adeo decus hoc aevi te consule inibit, + Pollio, et incipient magni procedere menses. + te duce, si qua manent sceleris vestigia nostri, + inrita perpetua solvent formidine terras. + ille deum vitam accipiet, divisque videbit + permixtos heroas, et ipse videbitur illis, + pacatumque reget patriis virtutibus orbem. + + At tibi prima, puer, nullo munuscula cultu + errantis hederas passim cum baccare tellus + mixtaque ridenti colocasia fundet acantho. + Ipsae lacte domum referent distenta capellae + ubera, nec magnos metuent armenta leones; + ipsa tibi blandos fundent cunabula flores, + occidet et serpens, et fallax herba veneni + occidet, Assyrium volgo nascetur amomum. + at simul heroum laudes et facta parentis + iam legere et quae sit poteris cognoscere virtus, + molli paulatim flavescet campus arista, + incultisque rubens pendebit sentibus uva, + et durae quercus sudabunt roscida mella + Pauca tamen suberunt priscae vestigia fraudis, + quae temptare Thetim ratibus, quae cingere muris + oppida, quae iubeant telluri infindere sulcos: + alter erit tum Tiphys, et altera quae vehat Argo + delectos Heroas; erunt etiam altera bella, + atque iterum ad Troiam magnus mittetur Achilles. + Hinc, ubi iam firmata virum te fecerit aetas, + cedet et ipse mari vector, nec nautica pinus + mutabit merces: omnis feret omnia tellus: + non rastros patietur humus, non vinea falcem; + robustus quoque iam tauris iuga solvet arator; + nec varios discet mentiri lana colores: + ipse sed in pratis aries iam suave rubenti + murice, iam croceo mutabit vellera luto; + sponte sua sandyx pascentis vestiet agnos. + + Talia saecla, suis dixerunt, currite, fusis + concordes stabili fatorum numine Parcae. + Adgredere o magnos--aderit iam tempus--honores, + cara deum suboles, magnum Iovis incrementum! + Aspice convexo nutantem pondere mundum, + terrasque tractusque maris caelumque profundum! + Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo! + O mihi tam longae maneat pars ultima vitae, + spiritus et quantum sat erit tua dicere facta! + Non me carminibus vincet nec Thracius Orpheus, + nec Linus, huic mater quamvis atque huic pater adsit, + Orphei Calliopea, Lino formosus Apollo, + Pan etiam, Arcadia mecum si iudice certet, + Pan etiam Arcadia dicat se iudice victum. + Incipe, parve puer, risu cognoscere matrem, + matri longa decem tulerunt fastidia menses. + Incipe, parve puer, cui non risere parentes, + nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubili est. + + + +V. MENALCAS, MOPSUS + + _Me._ CUR non, Mopse, boni quoniam convenimus ambo, + tu calamos inflare levis, ego dicere versus, + hic corylis mixtas inter consedimus ulmos? + + _Mo._ Tu maior; tibi me est aequum parere, Menalca, + sive sub incertas zephyris motantibus umbras, + sive antro potius succedimus: aspice, ut antrum + silvestris raris sparsit labrusca racemis. + + _Me._ Montibus in nostris solus tibi certat Amyntas. + + _Mo._ Quid, si idem certet Phoebum superare canendo? + + _Me._ Incipe, Mopse, prior, si quos aut Phyllidis ignes, + aut Alconis habes laudes, aut iurgia Codri: + incipe, pascentis servabit Tityrus haedos. + + _Mo._ Immo haec, in viridi nuper quae cortice fagi + carmina descripsi et modulans alterna notavi, + experiar, tu deinde iubeto ut certet Amyntas. + + _Me._ Lenta salix quantum pallenti cedit olivae, + puniceis humilis quantum saliunca rosetis, + iudicio nostro tantum tibi cedit Amyntas. + sed tu desine plura, puer; successimus antro. + + _Mo._ Extinctum nymphae crudeli funere Daphnim + flebant; vos coryli testes et flumina nymphis; + cum complexa sui corpus miserabile nati, + atque deos atque astra vocat crudelia mater. + Non ulli pastos illis egere diebus + frigida, Daphni, boves ad flumina; nulla neque amnem + libavit quadrupes, nec graminis attigit herbam. + Daphni, tuum Poenos etiam ingemuisse leones + interitum montesque feri silvaeque loquuntur. + Daphnis et Armenias curru subiungere tigres + instituit; Daphnis thiasos inducere Bacchi, + et foliis lentas intexere mollibus hastas. + Vitis ut arboribus decori est, ut vitibus uvae, + ut gregibus tauri, segetes ut pinguibus arvis, + tu decus omne tuis. Postquam te fata tulerunt, + ipsa Pales agros atque ipse reliquit Apollo. + Grandia saepe quibus mandavimus hordea sulcis, + infelix lolium et steriles nascuntur avenae; + pro molli viola, pro purpureo narcisso, + carduus et spinis surgit paliurus acutis. + Spargite humum foliis, inducite fontibus umbras, + pastores, mandat fieri sibi talia Daphnis; + et tumulum facite, et tumulo superaddite carmen: + DAPHNIS EGO IN SILVIS HINC VSQUE AD SIDERA NOTVS + + FORMONSI PECORIS CVSTOS FORMONSIOR IPSE. + + _Me._ Tale tuum carmen nobis, divine poeta, + quale sopor fessis in gramine, quale per aestum + dulcis aquae saliente sitim restinguere rivo: + nec calamis solum aequiparas, sed voce magistrum. + [Fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo.] + Nos tamen haec quocumque modo tibi nostra vicissim + dicemus, Daphnimque tuum tollemus ad astra; + Daphnin ad astra feremus: amavit nos quoque Daphnis. + + _Mo._ An quicquam nobis tali sit munere maius + Et puer ipse fuit cantari dignus, et ista + iam pridem Stimichon laudavit carmina nobis. + + _Me._ Candidus insuetum miratur limen Olympi, + sub pedibusque videt nubes et sidera Daphnis. + ergo alacris silvas et cetera rura voluptas + Panaque pastoresque tenet, Dryadasque puellas; + nec lupus insidias pecori, nec retia cervis + ulla dolum meditantur: amat bonus otia Daphnis. + ipsi laetitia voces ad sidera iactant + intonsi montes; ipsae iam carmina rupes, + ipsa sonant arbusta: 'Deus, deus ille, Menalca.' + Sis bonus O felixque tuis! En quattuor aras: + ecce duas tibi, Daphni, duas altaria Phoebo. + pocula bina novo spumantia lacte quotannis, + craterasque duo statuam tibi pinguis olivi, + et multo in primis hilarans convivia Baccho,-- + ante focum, si frigus erit, si messis, in umbra,-- + vina novum fundam calathis Ariusia nectar. + cantabunt mihi Damoetas et Lyctius Aegon; + saltantis satyros imitabitur Alphesiboeus. + Haec tibi semper erunt, et cum solemnia vota + reddemus Nymphis, et cum lustrabimus agros. + Dum iuga montis aper, fluvios dum piscis amabit, + dumque thymo pascentur apes, dum rore cicadae, + semper honos nomenque tuum laudesque manebunt; + ut Baccho Cererique, tibi sic vota quotannis + agricolae facient: damnabis tu quoque votis. + + _Mo._ Quae tibi, quae tali reddam pro carmine dona? + Nam neque me tantum venientis sibilus austri, + nec percussa iuvant fluctu tam litora, nec quae + saxosas inter decurrunt flumina valles. + + _Me._ Hac te nos fragili donabimus ante cicuta: + haec nos, 'Formosum Corydon ardebat Alexim,' + haec eadem docuit, 'Cuium pecus, an Meliboei?' + + _Mo._ At tu sume pedum, quod, me cum saepe rogaret, + non tulit Antigenes---et erat tum dignus amari-- + formosum paribus nodis atque aere, Menalca. + + + +VI. + + PRIMA Syracosio dignata est ludere versu, + nostra nec erubuit silvas habitare Thalia. + Cum canerem reges et proelia, Cynthius aurem + vellit, et admonuit: 'Pastorem, Tityre, pinguis + pascere oportet ovis, deductum dicere carmen.' + Nunc ego--namque super tibi erunt, qui dicere laudes, + Vare, tuas cupiant, et tristia condere bella-- + agrestem tenui meditabor arundine Musam. + Non iniussa cano: si quis tamen haec quoque, si quis + captus amore leget, te nostrae, Vare, myricae, + te nemus omne canet; nec Phoebo gratior ulla est, + quam sibi quae Vari praescripsit pagina nomen. + Pergite, Pierides! Chromis et Mnasyllos in antro + Silenum pueri somno videre iacentem, + inflatum hesterno venas, ut semper, Iaccho: + serta procul tantum capiti delapsa iacebant, + et gravis attrita pendebat cantharus ansa. + Adgressi--nam saepe senex spe carminis ambo + luserat--iniciunt ipsis ex vincula sertis: + addit se sociam, timidisque supervenit Aegle,-- + Aegle, Naiadum pulcherrima,--iamque videnti + sanguineis frontem moris et tempora pingit. + Ille dolum ridens, 'Quo vincula nectitis?' inquit; + 'solvite me, pueri; satis est potuisse videri: + carmina, quae voltis, cognoscite; carmina vobis, + huic aliud mercedis erit.' Simul incipit ipse. + Tum vero in numerum Faunosque ferasque videres + ludere, tum rigidas motare cacumina quercus; + nec tantum Phoebo gaudet Parnasia rupes, + nec tantum Rhodope miratur et Ismarus Orphea. + + Namque canebat, uti magnum per inane coacta + semina terrarumque animaeque marisque fuissent, + et liquidi simul ignis; ut his exordia primis + omnia et ipse tener mundi concreverit orbis; + tum durare solum et discludere Nerea ponto + coeperit, et rerum paulatim sumere formas; + iamque novum terrae stupeant lucescere solem, + altius atque cadant submotis nubibus imbres; + incipiant silvae cum primum surgere, cumque + rara per ignaros errent animalia montis. + + Hinc lapides Pyrrhae iactos, Saturnia regna, + Caucasiasque refert volucres, furtumque Promethei: + his adiungit, Hylan nautae quo fonte relictum + clamassent, ut litus 'Hyla, Hyla!' omne sonaret. + et fortunatam, si numquam armenta fuissent, + Pasiphaen nivei solatur amore iuvenci. + ah, virgo infelix, quae te dementia cepit! + Proetides inplerunt falsis mugitibus agros: + at non tam turpis pecudum tamen ulla secuta est + concubitus, quamvis collo timuisset aratrum, + et saepe in levi quaesisset cornua fronte. + ah, virgo infelix, tu nunc in montibus erras: + ille, latus niveum molli fultus hyacintho, + ilice sub nigra pallentis ruminat herbas, + aut aliquam in magno sequitur grege. 'Claudite, nymphae, + Dictaeae nymphae, nemorum iam claudite saltus, + si qua forte ferant oculis sese obvia nostris + errabunda bovis vestigia; forsitan illum, + aut herba captum viridi, aut armenta secutum, + perducant aliquae stabula ad Gortynia vaccae. + Tum canit Hesperidum miratam mala puellam; + tum Phaethontiades musco circumdat amaro + corticis, atque solo proceras erigit alnos. + Tum canit, errantem Permessi ad flumina Gallum + Aonas in montis ut duxerit una sororum, + utque viro Phoebi chorus adsurrexerit omnis; + ut Linus haec illi, divino carmine pastor, + floribus atque apio crinis ornatus amaro, + dixerit: 'Hos tibi dant calamos, en accipe, Musae, + Ascraeo quos ante seni, quibus ille solebat + cantando rigidas deducere montibus ornos: + his tibi Grynei nemoris dicatur origo, + ne quis sit lucus, quo se plus iactet Apollo.' + Quid loquar aut Scyllam Nisi, quam fama secuta est + candida succinctam latrantibus inguina monstris + Dulichias vexasse rates, et gurgite in alto, + ah, timidos nautas canibus lacerasse marinis, + aut ut mutatos Terei narraverit artus; + quas illi Philomela dapes, quae dona pararit, + quo cursu deserta petiverit, et quibus ante + infelix sua tecta supervolitaverit alis? + Omnia, quae Phoebo quondam meditante, beatus + audiit Eurotas, iussitque ediscere laurus, + ille canit: pulsae referunt ad sidera valles; + cogere donec ovis stabulis numerumque referri + iussit, et invito processit Vesper Olympo. + + + +VII. MELIBOEUS, CORYDON, THYRSIS + + _M._ FORTE sub arguta consederat ilice Daphnis, + compulerantque greges Corydon et Thyrsis in unum, + Trhyrsis ovis, Corydon distentas lacte capellas, + ambo florentes aetatibus, Arcades ambo, + et cantare pares, et respondere parati. + + Huc mihi, dum teneras defendo a frigore myrtos, + vir gregis ipse caper deerraverat; atque ego Daphnim + aspicio. Ille ubi me contra videt: 'Ocius' inquit + 'huc ades, O Meliboee, caper tibi salvus et haedi; + et, si quid cessare potes, requiesce sub umbra. + huc ipsi potum venient per prata iuvenci, + hic viridis tenera praetexit arundine ripas + Mincius, eque sacra resonant examina quercu.' + Quid facerem? Neque ego Alcippen, nec Phyllida habebam, + depulsos a lacte domi quae clauderet agnos, + et certamen erat, Corydon cum Thyrside, magnum. + posthabui tamen illorum mea seria ludo: + alternis igitur contendere versibus ambo + coepere; alternos Musae meminisse volebant. + hos Corydon, illos referebat in ordine Thyrsis. + + _C._ Nymphae, noster amor, Libethrides, aut mihi carmen, + quale meo Codro, concedite: proxima Phoebi + versibus ille facit; aut, si non possumus omnes, + hic arguta sacra pendebit fistula pinu. + + _T._ Pastores, hedera crescentem ornate poetam, + Arcades, invidia rumpantur ut ilia Codro; + aut si ultra placitum laudarit, baccare frontem + cingite, ne vati noceat mala lingua futuro. + + _C._ Saetosi caput hoc apri tibi, Delia, parvus + et ramosa Micon vivacis cornua cervi. + Si proprium hoc fuerit, levi de marmore tota + puniceo stabis suras evincta coturno. + + _T._ Sinum lactis et haec te liba, Priape, quotannis + exspectare sat est: custos es pauperis horti. + Nunc te marmoreum pro tempore fecimus; at tu, + si fetura gregem suppleverit, aureus esto. + + _C._ Nerine Galatea, thymo mihi dulcior Hyblae, + candidior cycnis, hedera formosior alba, + cum primum pasti repetent praesepia tauri, + si qua tui Corydonis habet te cura, venito. + + _T._ Immo ego Sardoniis videar tibi amarior herbis, + horridior rusco, proiecta vilior alga, + si mihi non haec lux toto iam longior anno est. + Ite domum pasti, si quis pudor, ite iuvenci. + + _C._ Muscosi fontes et somno mollior herba, + et quae vos rara viridis tegit arbutus umbra, + solstitium pecori defendite; iam venit aestas + torrida, iam lento turgent in palmite gemmae. + + _T._ Hic focus et taedae pingues, hic plurimus ignis + semper, et adsidua postes fuligine nigri; + hic tantum Boreae curamus frigora, quantum + aut numerum lupus, aut torrentia flumina ripas. + + _C._ Stant et iuniperi, et castaneae hirsutae; + strata iacent passim sua quaque sub arbore poma; + omnia nunc rident: at si formosus Alexis + montibus his abeat, videas et flumina sicca. + + _T._ Aret ager; vitio moriens sitit aeris herba; + Liber pampineas invidit collibus umbras: + Phyllidis adventu nostrae nemus omne virebit, + Iuppiter et laeto descendet plurimus imbri. + Populus Alcidae gratissima, vitis Iaccho, + formosae myrtus Veneri, sua laurea Phoebo; + Phyllis amat corylos: illas dum Phyllis amabit, + nec myrtus vincet corylos, nec laurea Phoebi. + + _T._ Fraxinus in silvis pulcherrima, pinus in hortis, + populus in fluviis, abies in montibus altis: + saepius at si me, Lycida formose, revisas, + fraxinus in silvis cedat tibi, pinus in hortis. + Haec memini, et victum frustra contendere Thyrsim: + ex illo Corydon Corydon est tempore nobis. + + + +VIII. DAMON, ALPHESIBOEUS + + PASTORUM Musam Damonis et Alphesiboei-- + immemor herbarum quos est mirata iuvenca + certantis, quorum stupefactae carmine lynces, + et mutata suos requierunt flumina cursus-- + Illonis Musam dicemus et Alphesiboei. + + Tu mihi seu magni superas iam saxa Timavi, + sive oram Illyrici legis aequoris, en erit umquam + ille dies, mihi cum liceat tua dicere facta? + en erit ut liceat totum mihi ferre per orbem + sola Sophocleo tua carmina digna coturno? + A te principium, tibi desinam: accipe iussis + carmina coepta tuis, atque hanc sine tempora circum + inter victrices hederam tibi serpere laurus. + + Frigida vix caelo noctis decesserat umbra, + cum ros in tenera pecori gratissimus herba; + incumbens tereti Damon sic coepit olivae. + + _D._ Nascere, praeque diem veniens age, Lucifer, almum, + coniugis indigno Nisae deceptus amore + dum queror, et divos, quamquam nil testibus illis + profeci, extrema moriens tamen adloquor hora. + Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. + Maenalus argutumque nemus pinosque loquentis + semper habet; semper pastorum ille audit amores, + Panaque, qui primus calaunos non passus inertis. + Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. + Mopso Nisa datur: quid non speremus amantes? + Iungentur iam grypes equis, aevoque sequenti + cum canibus timidi venient ad pocula dammae. + Mopse, novas incide faces: tibi ducitur uxor; + sparge, marite, nuces: tibi deserit Hesperus Oetam. + Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. + O digno coniuncta viro, dum despicis omnes, + dumque tibi est odio mea fistula, dumque capellae, + hirsutumque supercilium promissaque barba, + nec curare deum credis mortalia quemquam! + Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. + Saepibus in nostris parvam te roscida mala-- + dux ego vester eram--vidi cum matre legentem. + Alter ab undecimo tum me iam acceperat annus; + iam fragilis poteram ab terra contingere ramos. + Ut vidi, ut perii! Ut me malus abstulit error! + + Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. + Nunc scio, quid sit Amor: duris in cotibus illum + aut Tmaros, aut Rhodope, aut extremm Garamantes, + nec generis nostri puerum nec sanguinis edunt. + + Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. + saevus Amor docuit natorum sanguine matrem + commaculare manus; crudelis tu quoque, mater: + crudelis mater magis, an puer improbus ille? + improbus ille puer; crudelis tu quoque, mater. + + Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. + nunc et ovis ultro fugiat lupus; aurea durae + mala ferant quercus; narcisso floreat alnus; + pinguia corticibus sudent electra myricae; + certent et cycnis ululae; sit Tityrus Orpheus, + Orpheus in silvis, inter delphinas Arion. + Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. + Omnia vel medium fiant mare: vivite, silvae! + praeceps aerii specula de montis in undas + deferar; extremum hoc munus morientis habeto. + desine Maenalios, iam desine, tibia, versus. + + Haec Damon: vos, quae responderit Alphesiboeus, + dicite, Pierides; non omnia possumus omnes. + + _A._ Effer aquam, et molli cinge haec altaria vitta, + verbenasque adole pinguis et mascula tura, + coniugis ut magicis sanos avertere sacris + experiar sensus nihil hic nisi carmina desunt. + + Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. + Carmina vel caelo possunt deducere Lunam; + carminibus Circe socios mutavit Ulixi; + frigidus in pratia cantando rumpitur anguis. + + Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. + terna tibi haec primum triplici diversa colore + licia circumdo, terque haec altaria circum + effigiem duco: numero deus impare gaudet. + + Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. + Necte tribus nodis ternos, Amarylli, colores, + necte, Amarylli, modo, et 'Veneris' dic 'vincula necto.' + + Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. + Limus ut hic durescit et haec ut cera liquescit + uno eodemque igni, sic nostro Daphnis amore. + Sparge molam, et fragilis incende bitumine laurus. + Daphnis me malus urit, ego hanc in Daphnide laurum. + + Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. + Talis amor Daphnim, qualis cum fessa iuvencum + per nemora atque altos quaerendo bucula lucos + propter aquae rivum viridi procumbit in ulva, + perdita, nec serae meminit decedere nocti, + talis amor teneat, nec sit mihi cura mederi. + + Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. + Has olim exuvias mihi perfidus ille reliquit, + pignora cara sui, quae nunc ego limine in ipso, + terra, tibi mando; debent haec pignora Daphnim. + + Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. + Has herbas atque haec Ponto mihi lecta venena + ipse dedit Moeris; nascuntur plurima Ponto. + His ego saepe lupum fieri et se condere silvis + Moerim, saepe animas imis excire sepulcris, + atque satas alio vidi traducere messis. + + Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. + Fer cineres, Amarylli, foras, rivoque fluenti + transque caput iace, nec respexeris: his ego Daphnim + adgrediar, nihil ille deos, nil carmina curat. + + Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. + Aspice, corripuit tremulis altaria flammis + sponte sua, dum ferre moror, cinis ipse: bonum sit! + Nescio quid certe est, et Hylas in limine latrat. + Credimus, an, qui amant, ipsi sibi somnia fingunt? + Parcite, ab urbe venit, iam carmina, parcite, Daphnis. + + + +IX. LYCIDAS, MOERIS + + _L._ QUO te, Moeri, pedes? an, quo via ducit, in urbem? + + _M._ O Lycida, vivi pervenimus, advena nostri + (quod numquam veriti sumus) ut possessor agelli + diceret: 'Haec mea sunt; veteres migrate coloni!' + nunc victi, tristes, quoniam Fors omnia versat, + hos illi--quod nec vertat bene--mittimus haedos. + + _L._ Certe equidem audieram, qua se subducere colles + incipiunt, mollique iugum demittere clivo, + usque ad aquam et veteres (iam fracta cacumina) fagos + omnia carminibus vestrum servasse Menalcan. + + _M._ Audieras, et fama fuit; sed carmina tantum + nostra valent, Lycida, tela inter Martia, quantum + Chaonias dicunt aquila veniente columbas. + quod nisi me quacumque novas incidere lites + ante Sinistra cava monuisset ab ilice cornix, + nec tuus hic Moeris, nec viveret ipse Menalcas. + + _L._ Heu, cadit in quemquam tantum scelus? Heu, tua nobis + paene simul tecum solatia rapta, Menalca? + quis caneret nymphas; quis humum florentibus herbis + spargeret, aut viridi fontes induceret umbra? + vel quae sublegi tacitus tibi carmina nuper, + cum te ad delicias ferres, Amaryllida, nostras? + Tityre, dum redeo--brevis est via--pasce capellas, + et potum pastas age, Tityre, et inter agendum + occursare capro, cornu ferit ille, caveto. + + _M._ Immo haec, quae Varo necdum perfecta canebat: + 'Vare, tuum nomen, superet modo Mantua nobis-- + Mantua, vae miserae nimium vicina Cremonae-- + cantantes sublime ferent ad sidera cycni.' + + _L._ Sic tua Cyrneas fugiant examina taxos; + sic cytiso pastae distendant ubera vaccae! + Incipe, si quid habes: et me fecere poetam + Pierides; sunt et mihi carmina; me quoque dicunt + vatem pastores, sed non ego credulus illis. + Nam neque adhuc Vario videor, nec dicere Cinna + digna, sed argutos inter strepere anser olores. + + _M._ Id quidem ago et tacitus, Lycida, mecum ipse voluto, + si valeam meminisse; neque est ignobile carmen: + 'huc ades, O Galatea; quis est nam ludus in undis + hic ver purpureum; varios hic flumina circum + fundit humus flores; hic candida populus antro + imminet, et lentae texunt umbracula vites. + huc ades: insani feriant sine litora fluctus. + + _L._ Quid, quae te pura solum sub nocte canentem + audieram? Numeros memini, si verba tenerem. + 'Daphni, quid antiquos signorum suspicis ortus? + Ecce Dionaei processit Caesaris astrum, + astrum, quo segetes gauderent frugibus, et quo + duceret apricis in collibus uva colorem. + insere, Daphni, piros: carpent tua poma nepotes.' + + _M._ Omnia fert aetas, animum quoque: saepe ego longos + cantando puerum memini me condere soles: + nunc oblita mihi tot carmina; vox quoque Moerim + iam fugit ipsa; lupi Moerim videre priores. + Sed tamen ista satis referet tibi saepe Menalcas. + + _L._ Causando nostros in longum ducis amores: + et nunc omne tibi stratum silet aequor, et omnes, + aspice, ventosi ceciderunt murmuris aurae. + hinc adeo media est nobis via; namque sepulcrum + incipit adparere Bianoris: hic ubi densas + agricolae stringunt frondes, hic, Moeri, canamus; + hic haedos depone: tamen veniemus in urbem. + aut si, nox pluviam ne colligat ante, veremur, + cantantes licet usque (minus via laedit) eamus; + cantantes ut eamus, ego hoc te fasce levabo. + + _M._ Desine plura, puer, et quod nunc instat agamus: + carmina tum melius, cum venerit ipse, canemus. + + + +X. + + EXTREMUM hunc, Arethusa, mihi concede laborem: + pauca meo Gallo, sed quae legat ipsa Lycoris, + carmina sunt dicenda neget quis carmina Gallo? + sic tibi, cum fluctus subterlabere Sicanos, + Doris amara suam non intermisceat undam. + incipe; sollicitos Galli dicamus amores, + dum tenera attondent simae virgulta capellae. + non canimus surdis; respondent omnia silvae. + + Quae nemora, aut qui vos saltus habuere, puellae + Naides, indigno cum Gallus amore peribat? + nam neque Parnasi vobis iuga, nam neque Pindi + ulla moram fecere, neque Aoniae Aganippe. + Illum etiam lauri, etiam flevere myricae. + Pinifer illum etiam sola sub rupe iacentem + Maenalus, et gelidi fleverunt saxa Lycaei. + Stant et oves circum;--nostri nec paenitet illas, + nec te poeniteat pecoris, divine poeta;-- + et formosus ovis ad flumina pavit Adonis; + venit et upilio; tardi venere subulci; + uvidus hiberna venit de glande Menalcas. + Omnes 'Unde amor iste' rogant 'tibi?' Venit Apollo: + 'Galle, quid insanis?' inquit; 'tua cura Lycoris + perque nives alium perque horrida castra secuta est.' + Venit et agresti capitis Silvanus honore, + florentis ferulas et grandia lilia quassans. + Pan deus Arcadiae venit, quem vidimus ipsi + sanguineis ebuli bacis minioque rubentem. + 'Ecquis erit modus?' inquit; 'Amor non talia curat; + nec lacrimis crudelis Amor, nec gramina rivis, + nec cytiso saturantur apes, nec fronde capellae.' + Tristis at ille: 'Tamen cantabitis, Arcades,' inquit + 'montibus haec vestris: soli cantare periti + Arcades. O mihi tum quam molliter ossa quiescant, + vestra meos olim si fistula dicat amores! + Atque utinam ex vobis unus, vestrique fuissem + aut custos gregis, aut maturae vinitor uvae! + Certe, sive mihi Phillis, sive esset Amyntas, + seu quicumque furor--quid tum, si fuscus Amyntas; + et nigrae violae sunt et vaccinia nigra-- + mecum inter salices lenta sub vite iaceret; + serta mihi Phyllis legeret, cantaret Amyntas. + Hic gelidi fontes, hic mollia prata, Lycori, + hic nemus; hic ipso tecum consumerer aevo. + Nunc insanus amor duri me Martis in armis + tela inter media atque adversos detinet hostes: + tu procul a patria (nec sit mihi credere tantum!) + Alpinas, ah dura, nives et frigora Rheni + me sine sola vides: ah, te ne frigora laedant! + ah, tibi ne teneras glacies secet aspera plantas! + Ibo, et, Chalcidico quae sunt mihi condita versu + carmina, pastoris Siculi modulabor avena. + certum est in silvis, inter spelaea ferarum + malle pati, tenerisque meos incidere amores + arboribus; crescent illae, crescetis, amores. + Interea mixtis lustrabo Maenala nymphis, + aut acris venabor apros: non me ulla vetabunt + frigora Parthenios canibus circumdare saltus. + iam mihi per rupes videor lucosque sonantis + ire; libet Partho torquere Cydonia cornu + spicula:--tamquam haec sit nostri medicina furoris, + ut deus ille malis hominum mitescere discat! + Iam neque hamadryades rursus nec carmina nobis + ipsa placent; ipsae rursus concedite silvae. + non illum nostri possunt mutare labores, + nec si frigoribus mediis Hebrumque bibamus, + Sithoniasque nives hiemis subeamus aquosae, + nec si, cum moriens alta liber aret in ulmo, + Aethiopum versemus ovis sub sidere Cancri. + omnia vincit Amor; et nos cedamus Amori.' + + Haec sat erit, divae, vestrum cecinisse poetam, + dum sedet et gracili fiscellam texit hibisco, + Pierides; vos haec facietis maxima Gallo-- + Gallo, cuius amor tantum mihi crescit in horas, + quantum vere novo viridis se subicit alnus. + Surgamus; solet esse gravis cantantibus umbra; + iuniperi gravis umbra; nocent et frugibus umbrae. + te domum saturae, venit Hesperus, ite capellae. + + + + + + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of The Bucolics and Eclogues, by Virgil + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE BUCOLICS AND ECLOGUES *** + +***** This file should be named 229.txt or 229.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/2/2/229/ + + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |
