diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 01:46:29 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 01:46:29 -0700 |
| commit | 0c9fb1210e680e705b7ea6fb079a204d7234413b (patch) | |
| tree | 30405e9ec5ed3f1af0d58d118188c38165429c6e /21947-h | |
Diffstat (limited to '21947-h')
30 files changed, 1468 insertions, 0 deletions
diff --git a/21947-h/21947-h.htm b/21947-h/21947-h.htm new file mode 100644 index 0000000..cf51c28 --- /dev/null +++ b/21947-h/21947-h.htm @@ -0,0 +1,1468 @@ + +<!DOCTYPE html +PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> + +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. --> +<html lang="nl-1900"> +<head> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1"> + +<title>Kijkjes in het land van keizer Frans Jozef</title> +<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> +<meta name="author" content="Frederike J. van Uildriks"> +<meta name="DC.Creator" content="Frederike J. van Uildriks"> +<meta name="DC.Title" content="Kijkjes in het land van keizer Frans Jozef"> +<meta name="DC.Date" content="#####"> +<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css"> +/* Including standard CSS stylesheet */ + + + +body +{ +font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif; +margin: 1.58em 16%; +text-align: left; +} + +.titlePage +{ +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0% 7em 0%; +padding: 5em 10% 6em 10%; +} + +h1.docTitle +{ +font-size:1.6em; +line-height:2em; +} + +h2.byline +{ +font-size:1.1em; +font-weight:normal; +line-height:1.44em; +} + +span.docAuthor +{ +font-size:1.2em; +font-weight:bold; +} + +h2.docImprint +{ +font-size:1.2em; +font-weight:normal; +} + +.transcribernote +{ +background-color:#DDE; +border:black 1px dotted; +color:#000; +font-family:sans-serif; +font-size:80%; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} + +.div0 +{ +padding-top: 5.6em; +} + +.div1 +{ +padding-top: 4.8em; +} + +.index +{ +font-size: 80%; +} + +.div2 +{ +padding-top: 3.6em; +} + +.div3, .div4, .div5 +{ +padding-top: 2.4em; +} + +.footnotes .body, +.footnotes .div1 +{ +padding: 0; +} + +h1, h2, h3, h4, h5, h6 +{ +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} + +h3 +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +} + +h3.label +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} + +h4 +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +} + +h4.lghead +{ +margin-left:10%; +margin-right:10%; +} + +.alignleft +{ +text-align:left; +} + +.alignright +{ +text-align:right; +} + +.alignblock +{ +text-align:justify; +} + +p.tb, hr.tb +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +text-align: center; +} + +p.poetry +{ +margin:0 10% 1.58em; +} + +p.line +{ +margin:0 10%; +} + +p.argument, p.note, p.tocArgument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +text-indent:0; +} + +p.argument, p.tocArgument +{ +margin:1.58em 10%; +} + +p.tocChapter +{ +margin:1.58em 0%; +} + +p.tocSection +{ +margin:0.7em 5%; +} + + +div.epigraph +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} + +.epigraph .bibl +{ +text-align: right; +} + +.epigraph .poem +{ +margin-left: 0; +} + +.epigraph .line +{ +margin-left: 0; +text-indent: 0; +} + +.trailer +{ +clear: both; +padding-top: 2.4em; +padding-bottom: 1.6em; +} + +.floatLeft +{ +float:left; +margin:10px 10px 10px 0; +} + +.floatRight +{ +float:right; +margin:10px 0 10px 10px; +} + +p.figureHead +{ +font-size:100%; +text-align:center; +} + +.figure p +{ +font-size:80%; +margin-top:0; +text-align:center; +} + +p.smallprint,li.smallprint +{ +color:#666666; +font-size:80%; +} + +span.parnum +{ +font-weight: bold; +} + +.leftnote +{ +font-size:0.8em; +height:0; +left:1%; +line-height:1.2em; +position:absolute; +text-indent:0; +width:14%; +} + +.pagenum +{ +display:inline; +font-size:70%; +font-style:normal; +margin:0; +padding:0; +position:absolute; +right:1%; +text-align:right; +} + +a.noteref +{ +font-size: 80%; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} + +div.footnotes +{ +margin-top: 1em; +padding: 0; +} + +hr.fnsep +{ +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} + +p.footnote +{ +font-size: 80%; +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} + +p.footnote .label +{ +float: left; +text-align:left; +width:2em; +} + +.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption +{ +font-size: 80%; +} + + +.poem +{ +margin-left:5%; +position:relative; +text-align:left; +width:90%; +} + +.poem h4 +{ +font-weight:normal; +margin-left:5em; +text-decoration:underline; +} + +.poem .linenum +{ +color:#777; +font-size:90%; +left:-2.5em; +margin:0; +position:absolute; +text-align:center; +text-indent:0; +top:auto; +width:1.75em; +} + +.versenum +{ +font-weight:bold; +} + +.footnotes .line +{ +font-size:80%; +margin:0 5%; +} + +.poem .i0 +{ +display:block; +margin-left:2em; +} + +.poem .i1 +{ +display:block; +margin-left:3em; +} + +.poem .i2 +{ +display:block; +margin-left:4em; +} + +.poem .i3 +{ +display:block; +margin-left:5em; +} + +.poem .i4 +{ +display:block; +margin-left:6em; +} + +.poem .i5 +{ +display:block; +margin-left:7em; +} + +.poem .i6 +{ +display:block; +margin-left:8em; +} + +.poem .i7 +{ +display:block; +margin-left:9em; +} + +.poem .i8 +{ +display:block; +margin-left:10em; +} + +.poem .i9 +{ +display:block; +margin-left:11em; +} + +span.corr +{ +border-bottom:1px dotted red; +} + +span.abbr +{ +border-bottom:1px dotted gray; +} + +span.measure +{ +border-bottom:1px dotted green; +} + +.letterspaced +{ +letter-spacing:0.2em; +} + +.smallcaps +{ +font-variant:small-caps; +} + +hr +{ +clear:both; +height:1px; +margin-left:auto; +margin-right:auto; +margin-top:1em; +text-align:center; +width:45%; +} + +h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure +{ +text-align:center; +} + +h1,h2 +{ +font-size:1.44em; +line-height:1.5em; +} + +h1.label,h2.label +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} + +h5,h6 +{ +font-size:1em; +font-style:italic; +line-height:1em; +} + +p,p.initial +{ +text-indent:0; +} + +.poem .stanza +{ +padding: .5em 0% .5em 0%; +} + +p.quote,div.blockquote,div.argument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +margin:1.58em 5%; +} + +.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden +{ +text-decoration:none; +} + + + + +/* Including supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml +" */ + + + +body +{ +background: #FFFFFF; +font-family: "Times New Roman", Times, serif; +} + +body, a.hidden +{ +color: black; +} + +h1, h2, h3, h4, h5, h6 +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} + +p.byline +{ +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} + +.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .versenum +{ +color: #001FA4; +} + +.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a +{ +color: #AAAAAA; +} + +a.hidden:hover, a.noteref:hover +{ +color: red; +} + + +</style></head> +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of Kijkjes in het land van keizer Frans Jozef, by +Frederike J. van Uildriks + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Kijkjes in het land van keizer Frans Jozef + De Aarde en haar Volken, 1908 + +Author: Frederike J. van Uildriks + +Release Date: June 26, 2007 [EBook #21947] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LAND VAN KEIZER FRANS JOZEF *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + + + + + +</pre> + + +<div class="body"><a id="d0e85"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e85">169</a>]</span><div class="div1"> +<h2>Kijkjes in het land van keizer Frans Jozef.</h2> +<p class="byline">Door<br> +Frederike J. van Uildriks. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight" style="width: 465px"><img border="0" src="images/p1908-169-1.jpg" alt="Het Corso op den Ring." width="465" height="191"><p class="figureHead">Het Corso op den Ring.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Oostenrijks hoofdstad is een der mooiste parelen aan Europa’s stedenkroon, en zoowel om de kunstschatten, die het herbergt, +de pracht van zijn gebouwen en parken, den aard van zijn bewoners, als om de heerlijke omgeving op niet te verren afstand, +blijft Weenen een veelgeliefd doel voor de reizende wereld. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft" style="width: 467px"><img border="0" src="images/p1908-169-2.jpg" alt="De “Wiener Burgmusik”." width="467" height="190"><p class="figureHead">De “Wiener Burgmusik”.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Ook in ons land denkt men al spoedig aan Oostenrijk en dus daarmee tevens aan Weenen, als men zich voorbereidt tot een degelijke +groote reis, hetzij die ontspannings- en gezondheidsreis is, of dienen moet om een extra’tje op de aangenaamste wijze klein +te krijgen, of eenvoudig een geregeld terugkeerende zomertournee is. En het is eigenaardig, hoeveel dat land aanbiedt uit +het oogpunt van landschappelijk schoon en in hoe groote verscheidenheid het dat presenteert. + +</p> +<p>Het uitgestrekte keizerrijk in het hart van Europa draagt als het ware velerlei stempels, gelijkend op die der aangrenzende +landen, zoodat er iedereen zijn smaak bevredigen kan. Wat het landschap aangaat, bijna nergens zal men zooveel afwisseling +kunnen aantreffen. Van den noordrand der donkere en dreigende Karpathen tot den met villa’s omzoomden oever van het Gardameer, +van Rübezahl’s door sagen gewijd vaderland in het Reuzengebergte tot het eeuwige ijs van de tiroolsche Hoogalpen, en verder +dan naar de subtropische kust van Dalmatië aan de schoonste zee der wereld, breidt zich uit een dicht bevolkt land van hooge +beschaving met als hoofdstad een der voornaamste steden der wereld. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-169-3.jpg" alt="De Votivkerk te Weenen" width="438" height="629"><p class="figureHead">De Votivkerk te Weenen</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Even verscheiden nu als taal en zeden en dracht van de onder de kroon van het huis Habsburg vereenigde volkeren en stammen, +is ook het land, dat in een roemrijk verleden de rol heeft vervuld van een ijzeren bolwerk der westersche beschaving tegen +het verwoestende fanatisme van het Oosten. Weenen, de schitterende, heeft de laatste aanvallen van de aanstormende horden +getrotseerd en de macht van het steeds opnieuw dreigende spook voor goed gefnuikt. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-170-1.jpg" alt="Het Hofburgtheater te Weenen." width="460" height="317"><p class="figureHead">Het Hofburgtheater te Weenen.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>En waarheen men ziet, aan de Donau en op de hemelhooge rotszuilen der Dolomieten, in Weenen en in de woeste eenzaamheid van +het Karstplateau, overal verrijzen oude kasteelen en burchten en leggen getuigenis af van den verbitterden strijd, die er +vroeger is gevoerd. De Romeinen hadden over geheel Noricum tot het kasteel Vindobona, waar nu Weenen ligt, en het grootere +Carnuntum, hun garnizoenen, en hebben overal talrijke, zorgvuldig in stand gehouden herinneringen aan hun beschaving achtergelaten; +over Weenen liep de weg, door de kruisvaarders gegaan, en waarheen men ziet, telkens treft men nog sporen uit het verleden, +toen de dertigjarige oorlog en de napoleontische oorlogen woedden. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-170-2.jpg" alt="De Franzensring te Weenen." width="457" height="317"><p class="figureHead">De Franzensring te Weenen.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Tegenwoordig houdt Oostenrijk gelijken tred met de eerste cultuurlanden van Europa, en de vreemdeling wordt er ontvangen op +een wijze, die hem het reizen tot een genot maakt, vooral door de groote zorg, die aan de verkeersmiddelen is besteed. De +sneltreinen sluiten bij het net van het wereldverkeer uitstekend aan en voeren gemakkelijk en vlug in het binnenland, terwijl +in de steden en op de beroemde punten, waar het natuurschoon velen heen doet gaan, uitstekende hotels de stroomen van gasten +ontvangen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-170-3.jpg" alt="De Karlskirche te Weenen." width="459" height="559"><p class="figureHead">De Karlskirche te Weenen.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De vroolijke keizerstad Weenen heeft een deel van haar aantrekkelijkheid te danken aan de opruiming <a id="d0e137"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e137">170</a>]</span>van haar wallen, die in het midden van de vorige eeuw werden geslecht. Een paar tientallen van jaren is men aan die slooping +bezig geweest, en op de plaats van muren en grachten en versterkingen zijn onder de welhaast zestigjarige regeering van keizer +Frans Jozef I de prachtige gebouwen ontstaan, die aan de Ringstraat de paleizenreeks vormen, waar de stad nu roem op draagt. + + +</p> +<p>Maar ook de Middeleeuwen hebben menig oud gebouw overgelaten; daar hebt ge de Stefanuskerk, tweehonderd jaren voor de ontdekking +van Amerika gebouwd, een getuige van al de bloedige gevechten, die er voor de poorten der stad hebben plaats gehad. Haar toren +van 138 meter, het uit de verte zichtbare teeken van Weenen, steekt hoog boven de geweldige huizenzee uit en blikt neer in +de vele nauwe straten, waar nog zooveel antieke huizen en huisjes te vinden zijn, al slaat het uur van slooping ook telkens +voor andere groepen, die bij de wedergeboorte der stad voor het nieuwe plaats moeten maken. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-171-1.jpg" alt="Het Semmering-hotel." width="290" height="387"><p class="figureHead">Het Semmering-hotel.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Op het plein vóór den Stefanusdom, waaronder men de catacomben vindt, de graven uit de eerste christentijden van Weenen, in +vele verdiepingen opgestapeld, komen de drukke en levendige straten te zamen, en daar ontwikkelt zich des avonds het levendige +straatleven van een groote stad (een stad, die nu 1 700 000 inwoners telt) en vloeit van daar over naar de breede Ringstrasse, +die om de binnenstad loopt, van het Noorden over het Westen naar het Zuiden, als een wijde boog van prachtige gebouwen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-171-2.jpg" alt="Salzburg." width="461" height="343"><p class="figureHead">Salzburg.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Vooral in het Noordwesten van den “Ring” volgt het eene prachtgebouw op het andere; daar heeft men de Votivkerk, de nieuwe +universiteit en het Raadhuis, en er tegenover den prachtigen Hofburgschouwburg. Veel verder trekt het operagebouw de aandacht +tusschen de reeks mooie particuliere huizen, die zich voortzet tot aan het Schwarzenbergplein. Door de zijstraten rechts krijgt +men telkens den hoogen koepel van de Karlskirche te zien. Franzensring, Schottenring, Franz Jozefskade sluiten dan den ring +om de binnenstad, waar pleinen en parken volkomen beantwoorden aan grootsteedsche eischen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-171-4.jpg" alt="Het Benediktijner klooster te Melk." width="461" height="320"><p class="figureHead">Het Benediktijner klooster te Melk.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Twintig districten van jongeren datum omgeven de eigenlijke City; Mariahilf heeft van die alle de langste en drukste straat; +verder westelijk ligt het keizerlijke lustslot Schönbrunn met den Dierentuin en het wondervolle park, waar Hietzing zich bij +aansluit, de rijkste villavoorstad van Weenen. In het Oosten ligt in het verlengde van de mooie Praterstraat de groote Prater, +het beroemde natuurpark aan de Donau, uitspanningsplaats en lustoord voor de geheele bevolking van Weenen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-171-3.jpg" alt="De Krimmler waterval bij Salzburg." width="460" height="447"><p class="figureHead">De Krimmler waterval bij Salzburg.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Zeven spoorwegen ontmoeten elkaar in de stad en kunnen de menschen naar de mooiste punten der omgeving brengen. Uit het dichtste +gewoel der reuzenstad komt men in 2½ uur op den Semmering, waar het trouwens op drukke Zondagen al niet minder vol is dan +in het levendigste deel der stad; maar het hooggebergte heeft men daar dan toch in de buurt, waar nog de gemzen in vrijheid +rondspringen. Al niet veel langer behoeft men te sporen om op den Schneeberg te komen, ja nog veel dichter <a id="d0e169"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e169">171</a>]</span>bij de stad is een hoog punt, de historische Kahlenberg, die zijn eigen bergspoor bezit. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-171-5.jpg" alt="Linz." width="464" height="465"><p class="figureHead">Linz.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Weinig steden in Europa worden zoo algemeen geprezen en verdienen zoozeer den lof, dien het reizend publiek eraan brengt als +de stad aan de schoone blauwe Donau. + + +</p> +<p>Aan de hoofdlijn van Weenen naar het Westen, die zoo liefelijk door de vlakte kronkelt, langs aardige dorpen als Melk met +het groote, hooggelegen Benedictijnerklooster, en langs Linz, waar men op de hoogte van den nabijgelegen Pöstlingberg al zulk +een indrukwekkend Alpenpanorama kan genieten, ofschoon de bergen nog ver zijn, ligt Salzburg, de vreemdelingenstad, waar soms +het aantal bezoekers dat der inwoners overtreft. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft" style="width: 267px"><img border="0" src="images/p1908-172-1.jpg" alt="De Liechtenstein Klamm." width="267" height="630"><p class="figureHead">De Liechtenstein Klamm.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De roem van Salzburg is al oud; Wilhelm von Humboldt was er verrukt van en noemde Salzburg een van de mooiste steden der wereld. +Als centrum voor toeristen heeft de stad vooral haar gezochtheid te danken aan de nabijheid van het Salzkammergut, ten oosten +en zuidoosten, en aan het heerlijke bergland ten zuiden en zuidwesten, waar de Salzach doorheen kronkelt. Aan haar bovenloop +vormt die rivier den schuimenden Krimmler waterval en daar, bij het dorp Krimml, verheft zich de Reichenspitze; dan hooger +op is er weer zulk een treffend natuurverschijnsel, dat de macht en de kracht van het bruisend water vertoont in den Liechtensteinklamm, +en als tegenstelling tot die engte laat het plaatje van het Stoderdal met zijn Spitzmauer een landschap zien, waar voor het +bosch alle ruimte is gelaten. Dat Stoderdal is een der <a id="d0e187"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e187">172</a>]</span>mooiste dalen van de noordelijke Alpen ten oosten van Salzburg. + + +</p> +<p>De stad zelf is interessant en oud; kerken en musea vragen er de aandacht; maar er zijn bezoekers, die deze in den steek laten +voor het eenvoudige huis in de Getreidegasse, waar Mozart werd geboren. Die Korenstraat is de oudste winkelstraat van Salzburg; +de hooge huizen hebben er merkwaardige uithangborden van ijzer; de binnenpleinen der huizen hebben iets italiaansch met hun +booggalerijen boven elkaar. In een dier handelshuizen, Nr. 9, om het heel precies te zeggen, vindt men het heilige, een inscriptie +met groote, vergulde letters: “Mozart’s Geburtshaus”. + + +</p> +<p>Gaan wij de trap op van den kruidenier met het uithangbord Zum Mozart, zonder ons te laten tegenhouden door petroleumvaten; +en laat ons bellen bij de deur van de derde verdieping. Wij treden in een laag en donker achterkamertje. In een donkeren hoek +duidt een borstbeeld de plaats aan, waar de wieg gestaan heeft van den grooten musicus, die in 1756 werd geboren. In de bescheiden +kamer vloeit het licht, dat nog in de herinnering afstraalt van de glorie des grooten meesters. Men ontbloot het hoofd, loopt +zachtjes en kijkt met eerbied naar de piano met de geel geworden toetsen. Men ziet er het portret van den kleinen wonderknaap +van zes jaar, den kleinen Wolfgang en zijn zusje Nanerl van elf. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-172-2.jpg" alt="De Reichenspitze bij Krimml." width="457" height="341"><p class="figureHead">De Reichenspitze bij Krimml.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De voorkamer, vroeger salon van de familie Mozart, is vol van autografen, herinneringsstukken, eerbewijzen aan het genie enz. +Het Mozartalbum bevat de composities, gedichten en portretten, die aan den meester werden opgedragen door souvereinen of door +invloedrijke personen van alle standen, staatslieden, geleerden, letterkundigen, kunstenaars. Bescheidener reizigers hebben +met hun handteekening een gansche bibliotheek van registers gevuld. Het vreemdelingenboek, dat gewoonlijk zoo banaal is, heeft +hier een ander karakter gekregen; men schrijft er eerbiedig zijn naam in, als in een sterfhuis. Noord-Amerikanen nemen in +grooten getale aan dezen pelgrimstocht deel, en men ziet hun groote, fiere letters U. S. A. op alle pagina’s van het register<span id="d0e200" class="corr" title="Bron: ,">.</span> + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-172-3.jpg" alt="Het Stodertal en de Spitzmauer." width="461" height="633"><p class="figureHead">Het Stodertal en de Spitzmauer.</p> +</div><p> + +</p> +<p>Van Salzburg worden de toeristen al spoedig <a id="d0e210"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e210">5</a>]</span>weggelokt naar het mooie en terecht veelbewonderde Salzkammergut, dat tot de schoonste gedeelten van de noordelijke Kalkalpen +behoort en ook door gelukkige Nederlanders op vacantiereizen zoo trouw wordt bezocht. Als men een lijn wou trekken, die dat +wondermooie plekje met zijn hooge bergen, bekoorlijke meren en prachtige dalen begrensde, zou die moeten loopen van Gmunden +in het Noorden, gelegen tusschen Linz en Salzburg aan de Traun, naar het gebied rondom Aussee in het Zuidoosten en naar Mondsee +even ten noordoosten van Salzburg<span id="d0e212" class="corr" title="Bron: ,">.</span> + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-173-1.jpg" alt="Hallstatt." width="462" height="346"><p class="figureHead">Hallstatt.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Gmunden aan het Traunmeer is een badplaats van beteekenis, in enkele uren van Weenen per spoor te bereiken, en als men dan +de Traun stroomop <a id="d0e222"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e222">173</a>]</span>volgt, ontmoet men Ischl, de door vorstelijke personen zoozeer bevoorrechte badplaats. Zij ligt op het kruispunt van de beide +dalen van het Salzkammergut; het Traundal gaat van daar zuidwaarts naar den voet van den grootschen Dachstein, en naar het +Westen voert het Salzadal naar Salzburg. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-173-4.jpg" alt="De Mondsee met den Drachenwand." width="463" height="344"><p class="figureHead">De Mondsee met den Drachenwand.</p> +</div><p> + +</p> +<p>Wat een heerlijke meren is het Salzkammergut rijk, en hoezeer is er door stoombootverkeer voor het gerief en gemak, en vooral +voor het natuurgenot van de reizigers gezorgd! Op het verrukkelijke Wolfgangmeer, het groote Attermeer, op Mondsee en Traunsee +en Grundlsee, overal doen reeds stoombooten geregeld dienst. Wonderlijk mooi ligt ook de Hallstättersee tusschen de hooge +voorbergen van den Dachstein, waar de interessante zoutstad Hallstatt aan ligt, met de schilderachtige huisjes en de beide +kerken, die alle als aan den bergwand schijnen te kleven. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-173-2.jpg" alt="De Grundlsee in Stiermarken." width="462" height="602"><p class="figureHead">De Grundlsee in Stiermarken.</p> +</div><p> + +</p> +<p>Ten oosten van den Dachstein verrijst de witglanzende Grimming, een berg, dien men lang voor den hoogsten van Stiermarken +heeft gehouden. De Alpen bij Hallstatt sluiten nog als een kostbare parel het Gosaumeer in, verwonderlijk schoon gelegen tusschen +de grillig gevormde Dolomietbergen en, met den Dachstein op den achtergrond, een onvergetelijk tooneel vormend. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-173-3.jpg" alt="Het Gosaumeer." width="456" height="328"><p class="figureHead">Het Gosaumeer.</p> +</div><p> + +</p> +<p>Voor een reis in Tirol is en blijft Innsbruck een altijd weer te loven en te prijzen centrum; <a id="d0e245"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e245">174</a>]</span>het klinkt haast als een banaliteit nog te zeggen, dat het schilderachtig is gelegen, waar die uitdrukking zoo dikwijls in +den mond en in de pen wordt genomen voor plaatsen, die niet in de verste verte met Innsbruck kunnen wedijveren. Midden in +het hooggebergte ligt het, en de bergreuzen van 2000 meter kijken in de straten der stad neer. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-173-5.jpg" alt="De Grimming." width="461" height="328"><p class="figureHead">De Grimming.</p> +</div><p> + +</p> +<p>Innsbruck is nog eens echt een stad voor toeristen. Ze strijken er neer van allerlei soort, de verwende stedeling, die de +Alpen het liefst maar van beneden beziet en de tegen alle weder geharde bergklimmer, die boven lang heeft geteerd op den karigen +kost van de sennhutten en die nu wel weer eens ter afwisseling de welbehagelijkheid wil voelen van een wel verzorgden disch, +waaraan uiterlijk en naar het substantiëele dat er wordt geboden, niets ontbreekt. Aan kunstgenot kan men in dat tiroolsche +middenpunt ook zijn hart ophalen, zoowel als aan de historische herinneringen der oude gebouwen. + +</p> +<p>In de eerste helft der 13de eeuw treedt Innsbruck reeds als stad op en werd door hertog Otto I van versterkte wallen voorzien, +terwijl hertog Otto II aan de plaats in 1239 door een privilege stedelijke rechten schonk. + +</p> +<p>Van dien tijd af verheugde Innsbruck zich voortdurend in de gunst der landsvorsten, tot eindelijk hertog Frederik er zijn +residentie vestigde, waarna ook zijn zoon hertog Sigismund te Innsbruck zijn hofhouding hield. Onder keizer Maximiliaan bereikte +de stad, die in 1490 van hem nieuwe privileges kreeg en tot hoofdstad van het land verheven werd, een hoogen trap van bloei. + + +</p> +<p>Er kwamen onvergankelijke kunstwerken binnen hare muren tot stand. Zelfs zware schade, door branden, aardbevingen en pestepidemieën +kon de stad niet tegenhouden bij haar snelle opkomst, die in de 18de eeuw onder de regeeringen van keizer Karel VI, Maria +Theresia en Jozef II nog eens een schitterend hoogtepunt bereikte. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-174-1.jpg" alt="De Maria-Theresienstrasse in Innsbruck." width="461" height="329"><p class="figureHead">De Maria-Theresienstrasse in Innsbruck.</p> +</div><p> + +</p> +<p>De gebeurtenissen van het jaar 1809 verbreidden Innsbruck’s naam met dien van Andreas Hofer door de gansche beschaafde wereld; +maar snel herstelde zich de stad van de ellende der napoleontische oorlogen, en zij heeft in de tweede helft der 19de eeuw +de schitterendste periode van haar ontwikkeling doorgemaakt. De met elk jaar toenemende omvang der stad en het daarmee gelijken +tred houdend aantal inwoners, het groote aantal nieuw gebouwde openbare inrichtingen en het steeds zich uitbreidend net van +moderne middelen van verkeer getuigen van dien bloei. Thans ligt het eenmaal zoo bescheiden vlek als centraal punt in het +spoorwegverkeer, van waar de groote lijnen uitgaan naar het Oosten en het Westen en het Zuiden. + +</p> +<p>De drukste verkeersader der stad is de Maria-Theresiastraat, waar men een prachtig gezicht heeft op de bergreuzen ten noorden +van Innsbruck, oprijzend als uit de stad zelve. De straat komt in het Noorden uit in de Herzog-Friedrichsstraat, sluit aan +den zuidkant bij de Wiltener wijk aan en is daar door den triomfboog afgesloten, een trotsch gedenkteeken, opgericht in 1765 +door de bewoners van de stad ter herinnering aan de aankomst van keizerin Maria Theresia en haar gemaal Frans I. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-174-2.jpg" alt="Het Traifoidal." width="468" height="590"><p class="figureHead">Het Traifoidal.</p> +</div><p> + +</p> +<p>De Herzog-Friedrichsstraat behoort tot Innsbruck’s oudste wijk. De stedelijke torens en het glinsterende huis, “Das goldene +Dachl”, wekken herinneringen aan het verleden. Van het mooie, met schilder- en beeldhouwwerk versierde balkon van het huis +zagen eenmaal vrouwen neer op in tournooien strijdende ridders. De uitbouw met vergulde dakpannen werd door Maximiliaan I +aangebracht. De overdekte gewelven en de aangrenzende straten, Hofstraat, Reuzenstraat en Stolstraat vertegenwoordigen het +oude Innsbruck. Vooral de Hofstraat ziet er nog echt middeleeuwsch uit. + +</p> +<p>Als kunstinstituut staat in de stad de Franciskaner of Hofkerk bovenaan. Ferdinand I begon den bouw in 1554 en voltooide hem +tien jaar later. Het inwendige van de hofkerk is tot een museum van echte kunstschatten geworden; beroemd zijn de ijzeren +beelden, waaronder dat van koning Arthur. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-175-1.jpg" alt="De Ortler." width="464" height="587"><p class="figureHead">De Ortler.</p> +</div><p> + +</p> +<p>Maar de natuur is toch eigenlijk de sterke trekpleister naar de omgeving van Innsbruck. De lokaal-trein, <a id="d0e285"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e285">175</a>]</span>die ook de Innsbruckers zelf, zoo goed als de stroomen toeristen in de bergen brengt, rijdt van Hall over Innsbruck naar Igls +ten zuiden der stad, het liefelijke Igls, waar onze koningin ook een paar keeren eenige weken heeft vertoefd. Dan voert de +spoorweg naar het Stubaidal en in de gletscherwereld. Maar in alle dorpen van het middelgebergte bij Innsbruck zorgen aardige +oude herbergen en ten deele ook reeds zeer moderne hotels voor de versterking van des reizigers inwendigen mensch. Men voelt +zich in hooge mate behagelijk in de oude gelagkamers, waar het crucifix hangt met het kleine huisaltaar eronder, met gemaakte +bloemen en tinnen of bont gekleurde kandelaars erop, terwijl aan de deuren vrome prenten hangen, en bloemen in potten de diepe +vensterbanken versieren. De scheiding tusschen de boeren en de heeren is in die dorpsherbergen streng in acht genomen. Wie +het volksleven wil leeren kennen, treedt niet binnen in de heerenkamer, maar in het boerenvertrek met de groote, groene kachel. +Al is de grond er niet altijd volkomen schoon en de lucht zoo dik van tabaksrook, dat ze wel te snijden is, dat heeft men +er wel voor over, om vroolijke liedjes en geestige zetten te hooren. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-175-2.jpg" alt="Het Stilfserjoch." width="459" height="361"><p class="figureHead">Het Stilfserjoch.</p> +</div><p> + +</p> +<p>Het tiroler volk is niet gedrukt geworden door de overmacht van de bergreuzen om hen heen. En toch, wat zijn de menschenwoningen +nietig en klein bij wat daar oprijst aan rotsen en bergen! Denk eens aan den Ortler! Suldenthal en Trafoithal heeten de beide +dalketels, die links en rechts van den geweldige liggen, beide grootsch en indrukwekkend en toch gezellig gemaakt door uitstekende +hotels. Tegenover den Ortler stijgt de weg in scherpe krommingen tegen het Stilfserjoch omhoog, den hoogsten Alpenpas van +Europa. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-175-3.jpg" alt="Vorarlberg." width="455" height="363"><p class="figureHead">Vorarlberg.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Zoo’n weg is een triomf, maar hoeveel meer is dat de Arlbergspoorweg, die bij Landeck hooger de Inn op begint! Over rivieren +en steile bergen en afgronden heeft hier de mensch den ijzeren weg gelegd, om na een langen, langen tunnel door den Arlberg +in het kalme, liefelijke land te komen, rondom het vorstendommetje Liechtenstein, door een stuk Rijndal naar Bregenz te stoomen, +en daar het heerlijke gezicht te genieten op het meer van Constanz of het Bodenmeer, dat den Rijn in zich opneemt, om hem +gezuiverd en gekalmeerd weer van zich te laten gaan. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-176-1.jpg" alt="Op den top van den Groszglockner." width="463" height="371"><p class="figureHead">Op den top van den Groszglockner.</p> +</div><p> + +</p> +<p>Slaan wij nog even, vóór wij afscheid nemen van deze schoone streek, een blik op enkele punten van het heerlijke tiroolsche +land. Als wachter staat er op de grens van Tirol en Stiermarken de Groszglockner, een reus in de Oost-Alpen. Daar is men midden +in het gebied der Alpen, en ze doen er zich in al hun grootschheid voor. In die bergwereld ligt ook het Zellermeer met de +bekende bedevaartplaats Zell am See, en aan den Tauernspoorweg als eindpunt Bad Gastein, de badplaats van vorsten, zoo als +men haar wel zou kunnen noemen. Het is een betooverend mooi oord, waar de natuur haar woest en grootsch karakter nog niet +heeft verloren ondanks al de weelde, die de menschen er heen hebben overgebracht. <a id="d0e308"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e308">176</a>]</span>De waterval van wel 150 meter hoogte bruist er in al dieper sprongen neer tusschen reuzenhotels en badpaviljoens, die als +zwaluwnesten tegen de hellingen van den steilen boschrijken dalketel kleven. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-176-2.jpg" alt="In het Kaisergebergte." width="510" height="634"><p class="figureHead">In het Kaisergebergte.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De spoorlijn, die ten noorden van den Groszglockner door de Pinzgau loopt, heeft aan zijn noordzijde al spoedig een veel toegankelijker +bergland, het Kaisergebergte of Der wilde Kaiser, de keten van de noordtiroolsche Kalkalpen tusschen Salzach en de Inn. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-176-3.jpg" alt="De Stuiben-fall." width="457" height="355"><p class="figureHead">De Stuiben-fall.</p> +</div><p> + +</p> +<p>De spoorweg, van Weenen komend, bereikt het Inndal bij Kufstein, en langs Hall en Innsbruck <a id="d0e324"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e324">10</a>]</span>gaat het stroomop te midden van het prachtige hooggebergte. Bij Oetz komt van het Zuiden het grootste der zijdalen van de +Inn, het Oetzdal, tot aan de rivier, het dal, dat een welverdienden naam heeft in de tiroolsche Hoogalpen, en waar de Groote +Stuibenwaterval in twee sprongen van 160 M. naar omlaag bruist. Veel andere Stuiben of Stuifbeken vormen kleinere, zeer mooie +vallen. Waar het dal zich verbreedt, ligt Landeck, en de spoorlijn zegt daar het dal vaarwel. Het verdere verkeer stroomop +gaat over den rijksweg naar Finstermünz op de grens van Zwitserland. + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p1908-176-4.jpg" alt="Oberinndal bij Landeck." width="467" height="623"><p class="figureHead">Oberinndal bij Landeck.</p> +</div><p> + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/o1908-176.gif" alt="Ornament." width="175" height="16"></div><p> + +</p> +</div> +</div> +<div class="back"> +<div class="transcribernote"> +<h2>Colofon</h2> +<h3>Beschikbaarheid</h3> +<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen +beperkingen van welke soort dan ook. U mag het kopiëren, weggeven of +hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit +eBoek of on-line op <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. + +</p> +<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line +gedistribueerd correctie team op <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. + +</p> +<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it +under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or +online at <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. + +</p> +<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online +Distributed Proofreading Team at <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. + +</p> +<h3>Codering</h3> +<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst +te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn stilzwijgend +hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke +correcties zijn gemarkeerd met het corr-element. + +</p> +<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn +deze in dit bestand gecodeerd met “. Geneste dubbele aanhalingstekens zijn +stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens. + +</p> +<h3>Documentgeschiedenis</h3> +<ul> +<li>25-JUN-2007 begonnen. + +</li> +</ul> +<h3>Verbeteringen</h3> +<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table width="75%"> +<tr> +<th>Plaats</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e200">Bladzijde 172</a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e212">Bladzijde 5</a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Kijkjes in het land van keizer Frans +Jozef, by Frederike J. van Uildriks + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LAND VAN KEIZER FRANS JOZEF *** + +***** This file should be named 21947-h.htm or 21947-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/2/1/9/4/21947/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> diff --git a/21947-h/images/o1908-176.gif b/21947-h/images/o1908-176.gif Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..937bc46 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/o1908-176.gif diff --git a/21947-h/images/p1908-169-1.jpg b/21947-h/images/p1908-169-1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e1168d9 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-169-1.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-169-2.jpg b/21947-h/images/p1908-169-2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..024f13d --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-169-2.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-169-3.jpg b/21947-h/images/p1908-169-3.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1b116c6 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-169-3.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-170-1.jpg b/21947-h/images/p1908-170-1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c1d76d8 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-170-1.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-170-2.jpg b/21947-h/images/p1908-170-2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8dfde28 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-170-2.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-170-3.jpg b/21947-h/images/p1908-170-3.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0d0da1d --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-170-3.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-171-1.jpg b/21947-h/images/p1908-171-1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1e43f41 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-171-1.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-171-2.jpg b/21947-h/images/p1908-171-2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ccacf0d --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-171-2.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-171-3.jpg b/21947-h/images/p1908-171-3.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..740609a --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-171-3.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-171-4.jpg b/21947-h/images/p1908-171-4.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5cf3316 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-171-4.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-171-5.jpg b/21947-h/images/p1908-171-5.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7f521c6 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-171-5.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-172-1.jpg b/21947-h/images/p1908-172-1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..310c331 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-172-1.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-172-2.jpg b/21947-h/images/p1908-172-2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2175da0 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-172-2.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-172-3.jpg b/21947-h/images/p1908-172-3.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0bb2998 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-172-3.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-173-1.jpg b/21947-h/images/p1908-173-1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8543c1d --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-173-1.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-173-2.jpg b/21947-h/images/p1908-173-2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5cea57b --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-173-2.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-173-3.jpg b/21947-h/images/p1908-173-3.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1373ea4 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-173-3.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-173-4.jpg b/21947-h/images/p1908-173-4.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6b7f94e --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-173-4.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-173-5.jpg b/21947-h/images/p1908-173-5.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..260f3a4 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-173-5.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-174-1.jpg b/21947-h/images/p1908-174-1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3d30924 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-174-1.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-174-2.jpg b/21947-h/images/p1908-174-2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b3da658 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-174-2.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-175-1.jpg b/21947-h/images/p1908-175-1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dcbb18b --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-175-1.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-175-2.jpg b/21947-h/images/p1908-175-2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b198a74 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-175-2.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-175-3.jpg b/21947-h/images/p1908-175-3.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ffc107a --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-175-3.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-176-1.jpg b/21947-h/images/p1908-176-1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2fa3d1f --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-176-1.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-176-2.jpg b/21947-h/images/p1908-176-2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d9b221c --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-176-2.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-176-3.jpg b/21947-h/images/p1908-176-3.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..90023c8 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-176-3.jpg diff --git a/21947-h/images/p1908-176-4.jpg b/21947-h/images/p1908-176-4.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1fdda31 --- /dev/null +++ b/21947-h/images/p1908-176-4.jpg |
