478 files changed, 20626 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/21409-8.txt b/21409-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..a5cd654
--- /dev/null
+++ b/21409-8.txt
@@ -0,0 +1,11793 @@
+The Project Gutenberg EBook of De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van
+Santillano, by Alain René Le Sage
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van Santillano
+       De Spaansche Avonturier, Deel 1 van 2
+
+Author: Alain René Le Sage
+
+Illustrator: Jean Gigoux
+
+Release Date: May 9, 2007 [EBook #21409]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZONDERLINGE LOTGEVALLEN ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+
+                       WERELD BIBLIOTHEEK
+
+                  Onder leiding van L. Simons.
+
+UITGEGEVEN DOOR: DE MAATSCHAPPIJ VOOR GOEDE EN GOEDKOOPE LECTUUR
+                           AMSTERDAM
+
+
+
+
+
+                       Alain René Le Sage
+
+                 De Zonderlinge Lotgevallen van
+                    Gil Blas van Santillano,
+                    De Spaansche Avonturier
+
+                Met Illustraties van Jean Gigoux
+
+                          Eerste Deel
+
+
+
+
+
+
+          GEDRUKT TER DRUKKERIJ "DE DEGEL," AMSTERDAM
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+LE SAGE EN ZIJN "GIL BLAS"
+
+(1668-1745)
+
+
+ALS "klassiek" beteekenen mag: het eeuwig menschelijke in den
+hoogsten vorm van den eigen tijd, dan plaatsen de Franschen terecht
+den avonturen-roman van hun 17e-18e eeuwschen schrijver Le Sage: _Gil
+Blas_ in die rij hunner klassieke werken. Zoo goed als de Spanjaarden
+hun _Don Quichotte_ en de Engelschen Fieldings _Tom Jones_; wij onze
+_Sara Burgerhart_ en _Willem Leevend_.
+
+_Le Sage_ heeft zich, evenals Molière vóor hem, aangesloten aan de
+Spaansche romanlitteratuur van de 16e en 17e eeuw. Zijn Gil Blas
+heeft het uiterlijke van den Spaanschen dolenden ridder en beleeft
+evenals deze een eindelooze reeks van avonturen. Maar het doel van
+den schrijver, als hij zijn held aldus door den mallemolen van het
+leven heenzendt, is niet maar den lezer een boeiende afwisseling
+te brengen. Op dit zich ontrollende doek wil hij heel het leven
+schilderen, en in zijn hoofdfiguren den mensch, gelijk die er door
+wordt aangedaan. "Zijn drama heeft honderd verschillende bedrijven
+en duizend personen,"--zegt de Fransche criticus Charles Nodier in
+zijn voorrede tot het werk bij de geïllustreerde uitgaaf van 1836,
+waaraan wij ook de geestige en fraaie houtsneden voor ònze illustraties
+ontleend hebben. "Gil Blas"--aldus karakteriseert hij dan verder--"is
+de mensch in al zijn lotswissel, zijn zwakheden en de hulpbronnen van
+zijn natuur; in al de illusies van zijn geest; al de verknoopingen
+van zijn denkvermogen; de universeele mensch van Terentius, geplaatst
+te midden van een samenloop van gebeurtenissen, die er vermaak in
+schijnen te vinden den draad van zijn droomgespin te volgen. In de
+_Misanthrope_ had Molière de hoogere kringen ten tooneele gevoerd;
+_Gil Blas_ brengt er heel de maatschappij op; van dien bandiet die
+zijn brood bedelt met den mond van zijn buks, tot de hoveling die de
+vruchten van 's volks arbeid onder de willekeurige goedkeuring van
+den vorst uitzuigt. En niet alleen zijn al de sprekende typen van
+de menschheid in dit werk te vinden, zij staan er ook in, van alle
+kanten belicht, onder al de afglansingen van het wisselend leven, in
+zijn omstandigheden, tijd en plaats. Aldus wordt deze roman meer dan
+een verhaal: een wereldbeschrijving, een ontkleeding van den mensch
+in zijn zedelijke ontwikkeling."
+
+
+
+De lezer, die deze beide deelen, waarin wij het werk splitsen moesten,
+gaat aanbijten, weet dus wat hem wacht: meer dan een aangename
+tijdpasseering; ook een levenskijk op den mensch, zijn handelingen,
+drijfveeren, in de 18e eeuwsche Fransche samenleving, gelijk een
+geestig menschenkenner uit die eeuw ze gezien heeft. Wie Rousseau
+wil leeren begrijpen, en de na hem gekomen Revolutie, vindt in dezen
+roman van Le Sage een goede inwijding. Mogen velen ervan genieten!
+
+De vertaling van dit werk, vroeger bij een ander uitgever verschenen,
+hebben wij vanwege onze Redactie aan een grondige herziening doen
+onderwerpen. Hoe wij aan de illustraties gekomen zijn, die den tekst
+fleurig onderbreken, hebben wij al verklapt. De lezer zal het met
+ons eens zijn, dat zij heel wat beter tusschen een tekst passen, dan
+moderne "gewasschen" en in halftoon gereproduceerde teekeningen. Zij
+zijn uit den goeden tijd van Gavarnie.
+
+REDACTIE W. B.
+
+
+
+
+
+
+VERKLARING VAN DEN SCHRIJVER
+
+
+Daar er menschen zijn, die bij het lezen van dit boek, niet zouden
+kunnen nalaten de ondeugende of belachelijke karaktertrekken, die
+erin voorkomen, op den een of ander toepasselijk te achten, verklaar
+ik aan deze slechtgezinde lezers, dat ze daarin verkeerd zouden doen.
+
+Ik stel er prijs op, mijn bedoeling openlijk te belijden; ik heb
+mij slechts tot taak gesteld het leven der menschen weer te geven
+zooals het is. Ik roep God tot getuige, dat het niet mijn bedoeling
+is geweest iemand in het bijzonder af te beelden. Laat geen lezer
+zich dus iets aantrekken van wat evengoed op een ander kan slaan als
+op hemzelf; anders zal hij zich leelijk hebben blootgegeven (stultè
+nudabit animi conscientiam).
+
+Men vindt in Castilië, evenals in Frankrijk, geneesheeren, wier
+methode het is hun patiënten wat te veel bloed af te tappen. Dezelfde
+ondeugden en dezelfde deugnieten komen in alle landen voor. Ik kom
+er rond voor uit, dat ik niet steeds met dezelfde nauwkeurigheid de
+Spaansche zeden heb beschreven en zij, die op de hoogte zijn van het
+ordelooze leven der tooneelspeelsters in Madrid, zouden mij voor de
+voeten kunnen werpen, dat ik harer lieden ongeregelde bestaan in te
+weinig felle kleuren heb afgeschilderd, maar ik vond het beter ze
+wat meer getemperd voor te stellen en ze aldus in overeenstemming te
+brengen met onze zeden.
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+EERSTE BOEK
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Over de geboorte van Gil Blas en zijne opvoeding.
+
+
+Na lange jaren de wapenen te hebben gedragen in dienst van de
+Spaansche monarchie, trok mijn vader, Blas de Santillano, zich terug
+in de stad waar hij geboren was; daar huwde hij een meisje uit den
+kleinen burgerstand, die haar eerste jeugd reeds achter den rug had,
+en tien maanden na hun huwelijk kwam ik ter wereld. Vervolgens gingen
+zij in Oviédo wonen, waar zij genoodzaakt waren eene betrekking te
+zoeken: mijn moeder werd kamenier en mijn vader koetsier. Daar zij
+niets anders bezaten dan hun loon, zou er waarschijnlijk van mijn
+opvoeding niet veel zijn terecht gekomen, indien ik in die stad niet
+een oom had gehad, die kanunnik was. Hij heette Gil Perez. Hij was
+de oudste broer van mijn moeder en mijn peet. Stel u voor een kleinen
+man van drie en 'n halven voet hoog, buitengewoon dik, met een hoofd
+dat wegzonk tusschen zijn schouders, dan weet ge hoe mijn oom er uit
+zag. Verder was het een patertje goedleven en hield hij van goeden
+sier maken, en zijne gemeente, die lang niet tot de kwaadste behoorde,
+verschafte hem daartoe de middelen.
+
+In mijn kindsheid nam hij mij reeds tot zich en belastte hij zich met
+mijne opvoeding. Ik kwam hem zoo bevattelijk voor, dat hij besloot
+mijn verstand te ontwikkelen. Hij kocht een alfabet voor mij en begon
+zelf mij het lezen te leeren, iets wat niet minder nuttig was voor
+hemzelf dan voor mij; want door mij de letters te leeren, begon hij
+zelf weer eens te lezen, iets dat hij altijd sterk verwaarloosd had;
+en daar hij zich ernstig op de zaak toelegde, slaagde hij erin vlot
+zijn gebedenboek te lezen, wat hij tevoren nooit gedaan had. Hij had
+mij ook nog wel latijn willen leeren, dat was weer zooveel uitgespaard;
+maar helaas! de arme Gil Perez had er van zijn leven nooit meer dan
+de allereerste beginselen van geweten; misschien (want stellig wil
+ik dat niet beweren) was hij wel de domste kanunnik van het heele
+bisdom. Ook heb ik hooren zeggen dat hij zijn post niet gekregen had om
+zijn vroomheid; hij dankte deze uitsluitend aan de erkentelijkheid van
+eenige goede zusters, wier discrete helper hij was geweest en die er in
+geslaagd waren hem zonder examen in den priesterstand te doen opnemen.
+
+Hij was dus genoodzaakt mij een meester te geven en zond mij naar
+dokter Godinez, die voor de bekwaamste man van Oviédo doorging. Ik
+trok zoo goed partij van zijne lessen, dat ik na een jaar of vijf,
+zes iets begon te begrijpen van de grieksche schrijvers en tamelijk
+veel van de latijnsche dichters. Ook legde ik mij toe op de logica,
+die mij leerde veel te argumenteeren. Ik was zoo verzot op een
+dispuut, dat ik de voorbijgangers aanhield, onverschillig of ik ze
+kende of niet, om hun mijn argumenten voor te leggen. Soms trof ik
+personen aan, die daar wel van gediend waren en dan had men ons eens
+moeten zien disputeeren! welke gebaren, wat een grimassen, wat een
+verdraaiingen! Onze oogen schitterden van woede en het schuim stond
+op onze monden; wij leken meer op bezetenen dan op philosofen.
+
+In elk geval kreeg ik daardoor in de stad den naam van een
+geleerde. Mijn oom was daarover in de wolken, omdat hij dacht dat ik
+hem dan spoedig niet meer tot last zou zijn. "Gil Blas," zeide hij
+mij eens, "de tijd van je jeugd is voorbij. Je bent zeventien jaar
+en een knappe jongen geworden; wij moeten er op bedacht zijn, dat je
+vooruit moet komen in de wereld. Ik vind dat je de universiteit van
+Salamanca moet bezoeken; met het verstand, dat ik in je zie, kan het
+niet missen of je zult er een goede betrekking vinden. Ik zal je een
+paar dukaten geven voor de reis, en mijn muilezel, die wel een stuk of
+tien, twaalf pistolen waard is; je kunt die in Salamanca verkoopen en
+het geld gebruiken voor je onderhoud totdat je eene betrekking hebt."
+
+Hij had mij niets aangenamers kunnen voorstellen, want ik brandde van
+verlangen om wat meer van de wereld te zien. Nochtans had ik genoeg
+kracht in mij om mijne vreugde te verbergen; en toen ik vertrekken
+moest, scheen ik zoo bedroefd een oom te moeten verlaten aan wien ik
+zoovele verplichtingen had, dat ik den goeden man zoo verteederde,
+dat hij mij meer geld gaf, dan hij gedaan zou hebben, had hij op den
+bodem van mijn ziel kunnen lezen. Voor mijn vertrek ging ik mijn vader
+en moeder omhelzen, die mij geene vermaningen spaarden. Zij smeekten
+mij vooral God te bidden voor mijn oom, als eerlijk mensch te leven,
+mij niet in kwade zaken te begeven, en vooral niet het goed van
+anderen te nemen. Na mij verschrikkelijk lang en vervelend te hebben
+toegesproken, gaven zij mij hun zegen, wat ook het eenige cadeau was
+dat ik van hen verwachtte. Dadelijk daarop besteeg ik mijn muilezel
+en trok uit de stad.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Wat er gebeurde op weg naar Pegnaflor, wat hij deed toen hij daar
+aankwam en met wien hij soupeerde.
+
+
+Daar was ik dus buiten Oviédo, op weg naar Pegnaflor, in het vrije
+veld meester van mijzelven, van een slechten ezel en van veertig goede
+dukaten, ongerekend eenige realen die ik van mijn zeer geachten oom
+gestolen had. Het eerste wat ik deed, was mijn ezel zijn gang te
+laten gaan, d. w. z. voetje voor voetje. Ik legde den teugel over
+zijn hals en de dukaten uit mijn zak halend, begon ik ze in mijn
+hoed te tellen en over te tellen. Ik was buiten mezelf van vreugde;
+nooit had ik zooveel geld gezien; ik werd niet moe het te bekijken
+en te bevoelen. Ik telde het misschien voor de twintigste maal, toen
+eensklaps mijn ezel midden op den weg bleef stilstaan met de ooren
+in den wind. Ik dacht dat iets hem aan het schrikken had gebracht, ik
+keek wat dat zijn kon en zag op den weg een omgekeerden hoed liggen,
+waarop een rozenkrans met dikke kralen lag, en hoorde tegelijkertijd
+een huilerige stem roepen: "Edele heer, heb medelijden met een armen
+kreupelen soldaat; werp als het u belieft een paar zilverstukken in
+dien hoed, in de andere wereld zult ge er voor beloond worden." Ik
+keek naar den kant waar de stem vandaan kwam en zag aan den voet van
+een struik op een pas of twintig van mij af een soort soldaat, die op
+twee gekruisde stokken het uiteinde van een musket liet rusten, dat
+mij nog langer scheen dan een piek, en dat op mijn gelaat gericht was.
+
+Op dit gezicht, dat mij deed beven voor het welzijn der kerk,
+bleef ik staan, drukte mijn dukaten stevig tegen mijn borst, nam er
+een paar realen van en terwijl ik den hoed, die bestemd was om de
+aalmoezen van de bevreesde geloovigen in ontvangst te nemen, naderde,
+wierp ik ze er één voor één in, om den soldaat duidelijk te toonen,
+dat ik er erg royaal mee was. Hij was dan ook zeer voldaan over
+mijn edelmoedigheid en gaf mij zooveel zegeningen als ik schoppen
+gaf aan mijn muilezel om snel van hem af te komen. Het vervloekte
+beest stoorde zich er echter niet aan en ging geen stap vlugger;
+de langdurige gewoonte voetje voor voetje te gaan met mijn oom had
+hem het galoppeeren geheel doen verleeren.
+
+Ik beschouwde dit als een niet al te best voorteeken voor mijn reis,
+want ik bedacht dat ik nog lang niet in Salamanca was en dat ik dus
+nog wel slechtere ontmoetingen zou kunnen hebben. Het leek mij dan
+ook zeer onvoorzichtig van mijn oom, dat hij mij niet onder de hoede
+van een muilezeldrijver had gesteld. Hij had dit zeker moeten doen,
+maar hij had bij zichzelf gedacht dat de reis hem minder zou kosten
+als hij mij den muilezel gaf en hieraan had hij meer gedacht dan aan
+het gevaar dat ik misschien op reis zou kunnen loopen. Ik besloot dan
+ook als ik het geluk mocht hebben Pegnaflor te bereiken, mijn muilezel
+daar te verkoopen en met een muilezeldrijver naar Astorga te gaan en
+vandaar naar Salamanca. Hoewel ik nooit van Oviédo was weggeweest,
+kende ik toch zeer goed de namen der steden die ik passeeren moest,
+daar ik mij daarvan vóór mijn vertrek op de hoogte had gesteld.
+
+Ik kwam goed en wel te Pegnaflor en hield stil voor een herberg, die er
+nogal goed uitzag. Nauwelijks was ik afgestapt of de herbergier kwam
+mij zeer netjes ontvangen, nam zelf mijn valies op zijn schouder en
+bracht mij naar een kamer, terwijl een van de knechts intusschen mijn
+muilezel op stal bracht. De herbergier, een zekere Andreas Corcuelo,
+was de grootste kletskous van heel Asturie en vertelde even graag
+zijn eigen zaken als hij begeerig was die van anderen te hooren. Hij
+vertelde mij zonder de minste noodzakelijkheid dan ook al heel spoedig
+dat hij lang als sergeant gediend had in dienst van den koning en
+dat hij nu vijftien maanden den dienst had verlaten en getrouwd was
+met een meisje uit Castropol, die er wel een beetje bazig uitzag,
+doch uitstekend voor zijn zaak was. Verder vertelde hij mij nog een
+menigte andere dingen, die mij in 't minst niet interesseerden en
+vroeg mij daarna, meenende daartoe nu het volste recht te hebben,
+vanwaar ik kwam, waar ik heenging en wie ik was.
+
+Hierop moest ik nu punt voor punt antwoorden, omdat hij iedere
+vraag zeer gewichtig deed. Hij vroeg mij zoo onderdanig zijne
+nieuwsgierigheid te willen verontschuldigen, dat ik zijne
+weetgierigheid wel moest tevreden stellen. Hierdoor geraakte ik in
+een lang gesprek met hem, vertelde hem mijn plan om den muilezel te
+verkoopen en waarom ik dat doen wilde. Ik vertelde hem, dat ik met een
+muilezeldrijver verder wilde gaan, iets wat hij dadelijk zeer goed
+keurde, mij er op wijzende aan hoeveel gevaren ik nog bloot stond
+en mij allerlei vreeselijk treurige geschiedenissen van reizigers
+verhalende. Ik dacht, dat er geen eind aan zijn vertellingen zou
+komen, maar toch hield hij eindelijk op, mij zeggende, dat, als ik den
+muilezel wilde verkoopen, hij een eerlijken paardenkooper kende, die
+hem wel van mij zou willen koopen. Ik zeide hem, dat ik gaarne met dien
+man kennis zou willen maken en hij ging hem terstond voor mij halen.
+
+Hij kwam spoedig met den man terug, stelde hem aan mij voor en prees
+vooral zeer zijn eerlijkheid. Wij gingen daarna met ons drieën naar
+de binnenplaats en mijn muilezel werd voorgebracht. Men liet het dier
+voor den paardenkooper op en neer draven en deze monsterde het beest
+van top tot teen. Hij begon met er zeer veel slechts van te zeggen. Ik
+moest toegeven, dat men er niet veel goeds van kon vertellen, maar
+al ware hij van den paus geweest, dan zou hij er nog iets op hebben
+aangemerkt. Hij verklaarde, dat hij alle mogelijke gebreken had, en
+om mij beter te overtuigen bevestigde hij dit ook tegen den waard, die
+ongetwijfeld er zijn goede redenen voor had het te beamen. "Wel", zei
+daarop de paardenkooper, "hoeveel moet je voor dat beest hebben?" Na
+den lof dien hij ervan had gezongen en na de bevestiging van Corcuela,
+dien ik voor een eerlijk man en deskundige hield, zou ik geneigd
+zijn geweest het dier voor niets te geven. Ik antwoordde daarom,
+dat ik het geheel aan hem overliet, dat hij het beest dus maar
+moest schatten en dat ik mij bij die schatting zou neerleggen. Hij
+antwoordde daarop dat, als ik zijn geweten er bij haalde, ik hem in
+zijn zwak tastte. Inplaats van echter den prijs te verhoogen tot tien
+of twaalf pistolen, schaamde hij zich niet mij drie dukaten te bieden,
+die ik zoo verheugd aannam alsof ik nog bij dien handel had gewonnen.
+
+Na mij zoo voordeelig van den muilezel ontdaan te hebben, bracht
+mijn waard mij bij een muilezeldrijver, die den volgenden dag naar
+Astorga vertrok. Deze man vertelde mij, dat hij voor dag en dauw
+ging vertrekken en dat hij zorg zou dragen mij te wekken. Wij werden
+het over den prijs van den muilezel en mijn voedsel eens en toen
+alles tusschen ons geregeld was, keerde ik terug naar de herberg met
+Corcuelo, die mij onderweg de geschiedenis van dien ezeldrijver begon
+te vertellen. Hij vertelde mij alles wat men in het stadje van dien
+man wist. Hij begon mij al tamelijk te vervelen met zijn onbelangrijk
+gepraat, toen gelukkig iemand hem in de rede kwam vallen. Deze man
+was vrij goed gekleed en sprak zeer beschaafd. Ik liet die twee dus
+samen achter en vervolgde mijn weg, zonder eraan te denken dat ik
+het onderwerp van hun gesprek werd.
+
+Zoodra ik in de herberg kwam, bestelde ik mijn avondeten en daar het
+vastendag was, bracht men mij eieren. Terwijl men deze klaarmaakte,
+begon ik een gesprek met de waardin, die ik tot nu toe niet gezien
+had. Zij zag er nogal aardig uit en haar bewegingen waren zoo levendig,
+dat ik uit mijzelf wel de gevolgtrekking kon maken, dat de herberg goed
+beklant was, ook al had de waard mij dit niet gezegd. Toen de omelette
+klaar was, ging ik alleen aan een tafel zitten. Nauwelijks had ik
+het eerste hapje in den mond, of de waard kwam binnen, gevolgd door
+den man die hem op straat had staande gehouden. Hij was als ruiter
+gekleed, droeg een lang rapier en kon ongeveer dertig jaar zijn. Hij
+kwam haastig op mij toeloopen en sprak mij aldus aan: "Mijn waarde heer
+student, ik heb daareven gehoord, dat gij Gil Blas de Santillano zijt,
+het sieraad van Oviédo en de ster der philosophie! Zijt gij waarlijk
+die geleerde heldere geest, waarvan de roep zoo groot is hier in
+het land? Gij moet weten," zoo richtte hij zich tot den waard en de
+waardin, "welk een schat gij herbergt, gij ziet in dezen jongeling het
+achtste wereldwonder." Vervolgens kwam hij naar mij toe, omhelsde mij
+en riep uit: "Vergeef mij mijn vervoering, ik ben mij niet meer meester
+door de vreugde, die gij mij door uw tegenwoordigheid veroorzaakt."
+
+Ik kon hem niet terstond antwoorden, daar hij mij zoo vastgeklemd
+hield, dat ik bijna niet kon ademen. Toen ik eindelijk mijn hoofd
+vrij had, zei ik: "Ik dacht niet, mijnheer, dat mijn naam in Pegnaflor
+bekend was."
+
+"Hoe," antwoordde hij, "niet bekend? wij houden boek van alle
+gewichtige personen twintig mijlen in het rond. Gij gaat hier door
+voor een wonderkind en ik twijfel er geenszins aan, of Spanje zal
+eens even trotsch op u zijn, als Griekenland op zijn wijzen." Deze
+woorden werden gevolgd door een nieuwe omarming, die ik mij nog moest
+getroosten op gevaar af het lot van Antëus te ondergaan. Als ik maar
+wat meer ondervinding had gehad, zou ik niet het slachtoffer geworden
+zijn van deze vertooning en van dezen overdreven lof. Ik zou dan
+wel begrepen hebben, dat ik te doen had met een van die parasieten,
+die men in alle steden aantreft en die zich bij iederen vreemdeling
+weten in te dringen om op diens kosten hun buik te vullen; mijn jeugd
+en mijn gestreelde ijdelheid deden mij echter anders oordeelen. Ik
+beschouwde mijn vereerder als een hoogst eerlijk man en noodigde hem
+uit het souper met mij te gebruiken.
+
+"Met zeer veel genoegen," riep hij uit, "ik ben mijn goed gesternte
+zoo dankbaar, dat het mij den beroemden Gil Blas de Santillano heeft
+doen ontmoeten, dat ik natuurlijk zoolang mogelijk van mijn geluk
+hoop te genieten. Ik heb weliswaar niet veel trek, maar zal mij toch
+bij u neerzetten om u gezelschap te houden en ik zal dan een paar
+stukjes eten om u een genoegen te doen."
+
+Zoo sprekende ging mijn bewonderaar tegenover mij zitten, terwijl
+men een bord voor hem op tafel plaatste. Allereerst wierp hij zich
+op de omelet en dat met zulk een gulzigheid, alsof hij in geen drie
+dagen een stukje had gegeten. Te oordeelen naar de wijze waarop hij
+er mee omsprong, zag ik wel dat zij spoedig naar binnen gewerkt zou
+zijn. Ik bestelde een tweede die zoo snel werd gemaakt, dat men hem
+ons voorzette juist toen wij de eerste op hadden of beter gezegd
+toen mijn overbuur met eten ophield. Hij werkte al even handig met
+de tweede, doch vond toch nog tusschen het eten door den tijd mij
+allerlei lof toe te zwaaien, wat mij erg trotsch op mijn persoontje
+deed zijn. Intusschen dronk hij terdege, nu eens op mijne gezondheid
+dan weer op de gezondheid van mijne ouders, die hij gelukkig prees
+zulk een zoon te hebben. Tegelijkertijd schonk hij mijn glas dan vol
+en noodigde mij uit met hem te klinken. Ik voldeed hieraan en goed
+gebuid door zijn lof en den wijn, vroeg ik aan den waard of hij ons
+geen visch kon bezorgen, daar de omelette bijna half op was. Corcuelo,
+die zooals blijkt onder een hoedje speelde met den kwartjesvinder,
+antwoordde mij: "Ik heb nog een heerlijke forel maar zij is zeer
+duur en veel te lekker voor u."--"Wat noemt gij te lekker?" zeide
+toen mijn vleier op verbaasden toon; "hoe komt ge daarbij. Niets is
+te goed voor mijnheer Gil Blas de Santillano die ten volle verdient
+als een vorst behandeld te worden".
+
+Ik was zeer voldaan, dat hij de laatste woorden van den waard boos
+opnam en hij voorkwam slechts mijn eigen aanmerking. Ik voelde mij
+beleedigd en zei trotsch tot Corcuelo: "Breng ons uw forel en bekommer
+je maar niet om de rest". De waard, die niets liever wilde, ging haar
+klaarmaken en diende 'r spoedig op. Op het zien van dezen schotel zag
+ik een innige vreugde blinken in de oogen van den parasiet, die mij
+natuurlijk weer een groot genoegen wilde doen door op den visch aan
+te vallen zooals hij het op de eieren had gedaan. Ten slotte moest hij
+echter ophouden, daar hij tot aan zijn keel vol was. Na zijn genoegen
+te hebben gegeten en gedronken, wilde hij eindelijk een einde maken
+aan de comedie: "Mijnheer Gil Blas", zei hij opstaande van tafel, "ik
+ben te zeer tevreden over uw goed onthaal om u niet voor mijn vertrek
+een goeden raad te geven, dien gij naar 't mij schijnt wel noodig
+hebt. Pas in het vervolg op voor loftuitingen en wantrouw personen
+die gij niet kent. Gij zoudt nog anderen kunnen ontmoeten, die zich
+evenals ik zouden willen vermaken ten koste van uwe lichtgeloovigheid,
+en die de grap nog verder zouden kunnen drijven. Pas op, dat gij niet
+hun slachtoffer wordt en denk niet dat gij het achtste wereldwonder
+bent, al zeggen ze het nog zoo vaak."
+
+Hierop lachte hij mij in mijn gezicht uit en ging heen.
+
+Zooals licht te begrijpen valt, was ik zeer uit mijn humeur over
+deze beetnemerij, meer dan ik ooit later door eenigen tegenspoed ben
+geweest. Ik kon het mezelf maar niet vergeven, dat ik mij zoo leelijk
+had laten beetnemen of beter gezegd dat mijn trots zoo vernederd
+was. "Wat" riep ik uit, "de schurk heeft dus met mij gespeeld en
+den waard eerst uitgehoord. Misschien ook verstaan zij elkaar in dit
+opzicht. Arme Gil Blas, je moet sterven van schaamte dat ge jezelf zoo
+leelijk hebt laten foppen en belachelijk maken. Zij gaan natuurlijk
+hiervan een heel verhaal maken dat zeker tot Oviédo zal doordringen
+en dat je daar ook in een mal daglicht zal plaatsen. Je ouders zullen
+er spijt van hebben een dwaas zulke goede lessen te hebben gegeven:
+inplaats van mij te vermanen niemand te bedriegen, hadden zij mij
+liever moeten waarschuwen mijzelf niet te laten bedriegen." Heftig
+bewogen door deze kwellende gedachten, verteerd van spijt, ging ik
+naar mijn kamer en naar bed, maar ik kon niet slapen en nauwelijks
+had ik den slaap gevat of de muilezeldrijver liet mij zeggen, dat hij
+gereed was en slechts op mij wachtte om te vertrekken. Ik stond direct
+op en terwijl ik mij kleedde, kwam Corcuelo met de rekening waarop de
+forel vooral niet was vergeten; en niet alleen moest ik alles tot den
+laatsten cent toe betalen wat hij mij vroeg, maar bovendien rakelde
+hij het geval van den vorigen avond nog eens op toen ik hem voldaan
+had. Na het souper betaald te hebben dat mij zoo slecht was bekomen,
+ging ik met mijn valies naar den muilezeldrijver en wenschte den
+oplichter, den waard en de herberg naar den duivel.
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Van de verleiding waaraan de ezeldrijver onderweg was blootgesteld,
+de gevolgen hiervan en hoe Gil Blas van Scylla in Charybdis viel.
+
+
+Ik was niet alleen met den ezeldrijver; er waren twee kinderen van een
+familie te Pennaflor, een kleine straatzanger en een jonge burgerman
+van Astorga die met zijn vrouw, met wie hij juist te Verco getrouwd
+was, huiswaarts keerde. Wij maakten al spoedig kennis met elkaar en in
+minder dan geen tijd had ieder gezegd waar hij vandaan kwam en waar hij
+heenging. De jonggehuwde vrouw was zoo zwart en zoo weinig mooi dat ik
+er niet veel pleizier in had haar aan te kijken, maar haar jeugd en
+haar molligheid maakten blijkbaar wel indruk op den ezeldrijver, die
+besloot zijn best te doen om een wit voetje bij haar te krijgen. Den
+geheelen dag peinsde hij over een gunstig plan daarvoor en tegen den
+avond begon hij met de uitvoering ervan. Wij kwamen toen te Cacabelas,
+waar hij ons terstond bij de eerste herberg deed afstappen. Deze
+herberg lag buiten de stad en hij kende den waard als een bescheiden
+en inschikkelijk man. Hij bezorgde ons een afzonderlijke kamer, waar
+hij ons rustig het avondeten liet gebruiken. Aan het einde daarvan
+kwam hij echter woedend binnenstormen, roepende: "Voor den duivel,
+ik ben bestolen! Ik had honderd pistolen in een lederen zak en ik zal
+ze terugvinden. Ik ga op staanden voet naar den rechtercommissaris
+van deze wijk, die op dit punt geen scherts verstaat en die u allen
+zoolang zal ondervragen totdat de schuldige bekend heeft en het geld
+terug geeft!" Dit zeide hij op een zeer natuurlijk verontwaardigden
+toon, ging het vertrek uit en liet ons stom van verbazing achter.
+
+Wij dachten hier niet aan een list omdat wij elkander nog niet
+voldoende kenden om voor elkaars eerlijkheid te kunnen instaan. Ik
+verdacht den kleinen straatzanger van de misdaad en deze dacht
+het waarschijnlijk van mij. Bovendien waren wij allemaal jeugdige
+dwazen. Wij kenden geen van allen de formaliteiten, die in zulk een
+geval in acht moeten worden genomen en wij geloofden dat wij allen
+gearresteerd zouden worden. Bevreesd vluchtten wij dan ook de kamer
+uit, sommigen de straat op, anderen den tuin in. Ieder zocht zijn
+heil in de vlucht en de jonge man uit Astorga, al even bevreesd door
+de gedachte aan het onderzoek, ging aan den haal zonder zich om zijne
+vrouw te bekommeren, evenals eertijds Eneas. De drijver die, zooals ik
+later vernam, hartstochtelijker van natuur was dan zijn beestjes, ging
+hierop zijn goed bedachte list aan de jonggetrouwde vrouw vertellen,
+zoodoende profiteerende van de hem gunstige gelegenheid. Deze
+Asturische Lucretia, niet erg ingenomen met de boeventronie van haar
+verleider, verzamelde al haar krachten, bood hardnekkig tegenstand en
+begon luidkeels te schreeuwen. De patrouille, die toevallig dicht bij
+de herberg was, waar overigens haar hulp wel meer ingeroepen werd,
+ging naar binnen en vroeg naar de oorzaak van dat hulpgeschreeuw. De
+waard, die in zijn keuken aan het zingen was en net deed of hij niets
+hoorde, was gedwongen den commandant en zijn mannen naar de kamer te
+brengen, waaruit de kreten kwamen. Juist op tijd, want de Asturische
+kon niet langer tegenstand bieden. De commandant, een ruw man, zag
+nauwelijks wat er gaande was, of hij gaf de verliefden drijver eenige
+slagen met zijn hellebaard, hem daarbij uitscheldend in woorden,
+die het schaamtegevoel zeker niet minder kwetsten dan de handeling
+zelve, welke hem deze woorden in den mond legde. Maar dat was nog niet
+alles, hij greep den schuldige en bracht hem voor den rechter tegelijk
+met de aanklaagster, die, niettegenstaande haar gehavende kleeding,
+zelve straf voor deze aanranding wilde gaan vragen. De rechter hoorde
+haar aan en na haar nauwlettend te hebben gadegeslagen, oordeelde hij,
+dat de beschuldigde geen genade kon erlangen. Hij deed hem op staanden
+voet ontkleeden en in hare tegenwoordigheid geeselen; verder beval hij,
+dat indien de man van de Asturische vrouw den volgenden morgen niet
+terug zou zijn, twee boogschutters haar naar Astorga zouden brengen
+op kosten van den beschuldigde.
+
+Wat mij betreft, die misschien het bangst van allen was, ik liep het
+veld in, over bouwlanden en door heidestruiken, sprong over greppels
+en slooten, die op mijn weg lagen, en kwam eindelijk in een bosch
+aan. Ik wilde me juist tusschen dicht struikgewas verbergen, toen
+twee mannen te paard mij den weg versperden. "Werda", riepen zij en
+daar ik door mijn schrik niet terstond kon antwoorden, kwamen zij
+op mij toe, hielden me ieder een pistool voor en eischten, dat ik
+zou zeggen wie ik was, waar ik vandaan kwam en wat ik in dit bosch
+wilde doen, waarschuwende niets voor hen te verbergen. Op deze wijze
+van ondervragen, die mij dezelfde scheen als het ondervragen van den
+rechter, waarop de muilezeldrijver ons getracteerd had, antwoordde
+ik, dat ik een jonge man was uit Oviédo en naar Salamanca reisde. Ik
+vertelde hem verder aan welk een schrik men ons had blootgesteld en
+dat ik uit vrees daarvoor op de vlucht was gegaan. Zij barstten in
+lachen uit op het hooren van mijn verhaal, dat mijn onnoozelheid
+duidelijk aan den dag legde en een van hen zei mij: "Wees gerust,
+vriendje, kom met ons mee en vrees niets, we zullen je in veiligheid
+brengen." Bij deze woorden deed hij mij achter op het paard stijgen
+en wij drongen dieper het bosch in.
+
+Ik wist niet, wat van deze ontmoeting te denken, doch stelde er
+mij geen kwaad van voor. "Als deze lieden dieven waren," dacht ik
+bij mijzelf, "zouden ze mij bestolen en misschien vermoord hebben,
+'t zullen dus een paar goede jongelieden zijn uit deze streek,
+die medelijden met mij hebben en mij naar hun huis brengen." Ik
+verkeerde niet lang in het onzekere, want na een tijdje gereden te
+hebben, zonder dat er een woord gesproken werd, hielden we stil aan
+den voet van een heuvel en stegen af. "Hier wonen wij nu," zei een
+van de ruiters, maar hoe ik ook keek, ik zag nergens een huis of
+hut of iets, dat op eene woning geleek. Intusschen opende een van de
+mannen een houten valluik, dat bedekt was met kreupelhout en dat den
+ingang van een lange onderaardsche, afdalende gang verborg. De paarden
+gingen hier uit eigen beweging in, alsof zij eraan gewend waren. De
+ruiters namen mij mee naar binnen en lieten het valluik door middel
+van daartoe aangebrachte touwen neer en zoo zat de waardige neef van
+oom Perez gevangen als een rat in een rattenval.
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+Beschrijving van het onderaardsche hol en welke zaken Gil Blas er zag.
+
+
+Ik zag nu met wat voor lieden ik te doen had en men kan begrijpen dat
+mijn vroegere vrees door deze kennismaking verdween om plaats te maken
+voor een veel grooteren angst. Ik vreesde mijn leven en mijn dukaten
+te zullen verliezen en beschouwde mijzelf al als een offerdier, dat
+men naar het altaar voert. Meer dood dan levend liep ik tusschen mijn
+geleiders, die, ziende dat ik beefde, mij tevergeefs trachtten gerust
+te stellen. Toen wij ongeveer tweehonderd pas gedaan hadden, steeds
+hoeken omslaande en naar beneden loopende, traden wij een soort van
+stal binnen, verlicht door twee aan het gewelf hangende lampen. Er
+lag een goede voorraad stroo en verscheidene tonnen gierst. Twintig
+paarden zouden hier best gestald kunnen worden, maar er waren slechts
+de twee paarden die wij medebrachten. Een oude neger, die er intusschen
+nog tamelijk krachtig uitzag, bond ze vast aan de ruif.
+
+Wij verlieten daarop den stal en gingen naar een keuken, bijgelicht
+op onzen weg door eenige lampen, die juist genoeg licht gaven om
+het lugubere van deze plaatsen te laten zien. Een oude vrouw was
+bezig stukken vleesch waarschijnlijk bestemd voor het avondeten, in
+pannen te bakken. De keuken was behangen met het gewone keukengerei en
+dichtbij zag men een bergplaats ruim voorzien van allerlei voorraad. De
+keukenmeid was even over de zestig en in haar jeugd zeker erg blond
+geweest, want hoewel zij nu wit was, hadden hare haren toch nog eenige
+nuancen van de vorige kleur behouden. Haar gelaat was olijfkleurig,
+zij had een puntige opgewipte kin en erg invallende lippen; een groote
+arendsneus boog zich tot op haar mond en hare oogen waren rood met
+purperen glans.
+
+"Hier brengen wij je een jongeling," zei een van de ruiters tot deze
+schoone engel der duisternis en zich vervolgens tot mij wendende en
+ziende dat ik geheel bleek en ontdaan was van schrik, zeide hij:
+"Vriendje, je behoeft voor niets bang te zijn, er zal je geen
+leed hoegenaamd geschieden. Wij hadden een knechtje noodig om onze
+keukenmeid een beetje te helpen; wij hebben jou ontmoet en dat is een
+buitenkansje voor je. Gij komt hier in de plaats van een jongen, die
+voor veertien dagen gestorven is. Hij had een zeer zwak gestel, maar
+gij lijkt flinker en zult niet zoo gauw sterven. Weliswaar zult gij
+het daglicht niet meer zien, maar ter vergoeding daarvoor zal het je
+hier aan niets ontbreken. Gij zult je leven slijten met Leonarda, die
+een goede vrouw is en gij zult alles hebben wat je hartje begeert. Ik
+zal je eens laten zien, dat je hier niet bij arme lui bent." Daarop
+nam hij een fakkel en gebood mij hem te volgen.
+
+Hij bracht mij naar een kelder, waarin ik een groote menigte
+flesschen zag en aarden potten, alle goed gesloten en vol uitmuntenden
+wijn. Vervolgens leidde hij mij door verschillende vertrekken. In
+enkele ervan waren stukken linnen opgestapeld, in andere stukken zijde.
+
+Verder zag ik heel veel goud en zilver en allerlei vaatwerk met
+wapens erop. Daarna bracht hij mij in een groot vertrek, dat verlicht
+werd door drie vensters van gedreven koper en dat toegang gaf tot
+verschillende andere kamers. Hier deed mijn geleider mij opnieuw
+allerlei vragen, hoe ik heette, waarom ik Oviédo verlaten had en meer
+van dien aard en toen ik ze alle beantwoord had, zeide hij tot mij:
+"Je bent een zondagskind, Gil Blas, dat je juist ons getroffen hebt,
+nu je toch uit je vaderstad waart vertrokken om eene goede betrekking
+te vinden. Ik heb het je al gezegd, gij zult hier een heerenleventje
+leiden in weelde en overvloed. Gij zult rollen door het goud en
+zilver. Bovendien zijt gij hier absoluut veilig, want dit hol is zóó
+verborgen, dat de speurhonden van de politie het wel nooit zullen
+ontdekken. Ik en mijn kameraden alleen kennen den toegang. Ik ben
+kapitein Rolando en aanvoerder van de geheele bende; de man dien gij
+bij mij hebt gezien, was een van de manschappen."
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+Waarom verscheidene andere dieven op het tooneel verschijnen en welk
+aangenaam gesprek zij voerden.
+
+
+Toen Rolando dit alles verteld had, verschenen er zes andere mannen
+in de zaal. Het was de luitenant met vijf manschappen, allen beladen
+met buit. Zij droegen twee groote draagkorven vol suiker, kaneel,
+peper, vijgen, amandelen en rozijnen.
+
+De luitenant begon te spreken tot den kapitein en zeide hem, dat hij
+die manden met buit weggenomen had van een kruidenier van Benavente
+en dat hij diens muilezel ook gestolen had. Na aldus rekening en
+verantwoording van zijn tocht te hebben gegeven, werd de buit naar
+de provisiekamers gebracht. Daarna dacht men slechts aan vreugde
+en vermaak, men plaatste een groote tafel in het salon en zond mij
+naar de keuken, waar Leonarda mij op de hoogte bracht van wat ik te
+doen had. Ik boog voor de noodzakelijkheid, daar mijn noodlot het van
+mij eischte, begroef mijn smart diep in mijn binnenste en begon deze
+eerlijke, brave menschen te bedienen.
+
+Ik bracht eerst het buffet in orde, plaatste er zilveren kopjes op
+en verscheidene flesschen van dien heerlijken wijn, dien Rolando
+zoo geprezen had. Vervolgens zette ik twee schotels ragoût klaar en
+terstond gingen de roovers aan tafel. Zij begonnen met een flinken
+eetlust te eten, terwijl ik achter hen bleef staan om hen te bedienen
+en wijn in te schenken. Ik deed dit zoo naar hun genoegen, dat zij
+mij allerlei complimentjes maakten, terwijl de kapitein hun mijne
+geschiedenis vertelde, wat hen blijkbaar zeer vermaakte. Vervolgens
+vertelde hij allerlei lof van mij, doch ik was voorgoed van ijdelheid
+genezen en ik hoorde het dan ook onverschillig aan. Toen begonnen zij
+mij allen te prijzen en zeiden dat ik geknipt was voor schenker en
+honderdmaal beter was dan mijn voorganger. En daar Senora Leonarda
+dat ambt na zijn dood had waargenomen, ontnamen zij haar van nu af
+die waardigheid om mij er mede te bekleeden. Zoo volgde ik deze oude
+Hebe op als een tweede Ganymedes.
+
+Een groote schotel met wild, die na de ragoût werd opgediend,
+verzadigde verder de roovers, die onderwijl een stevig glaasje dronken
+en spoedig in een vroolijke stemming kwamen en veel lawaai maakten. Zij
+begonnen allen tegelijk te praten, deze vertelde een geschiedenis,
+gene tapte een ui, weer een ander schreeuwde of zong, zoodat men
+elkaar niet kon verstaan. Eindelijk had Rolando dit tooneel lang
+genoeg geduurd en met een stentorstem gebood hij het gezelschap stilte.
+
+"Mijne heeren," zeide hij op bevelenden toon, "luister naar hetgeen
+ik u te zeggen heb. Inplaats van elkander doof te schreeuwen, zouden
+wij beter doen als verstandige menschen te praten. Er valt mij iets
+in. Zoolang wij elkander kennen, zijn wij nog nooit zoo nieuwsgierig
+geweest te vragen van welke familiën wij zijn en door welke lotgevallen
+wij ons beroep hebben gekozen. Het komt mij voor, dat dit wel de moeite
+waard is bekend te maken. Laten wij elkaar dus vermaken met dit te
+verhalen." Met vele buigingen van vreugde begroetten de luitenant en
+de anderen dit voorstel, alsof zij iets moois te vertellen hadden,
+en de kapitein begon aldus:
+
+"Mijne heeren, gij moet weten dat ik de eenige zoon ben van een rijk
+burger uit Madrid. De dag van mijn geboorte werd door de familie
+gevierd met onbeperkte vreugd. Mijn vader, die reeds bejaard was, was
+buitengewoon verheugd bij het zien van zijn erfgenaam en mijne moeder
+voedde mij zelf. Mijn grootvader van moederszijde leefde toen nog; het
+was een goedaardige grijsaard, die zich nergens meer mee bezighield
+als met zijn rozenkrans en het vertellen van zijn krijgsdaden, want
+hij had lang de wapenen gedragen en beroemde er zich dikwijls op,
+in het vuur te zijn geweest. Ongemerkt werd ik de afgod van deze
+drie menschen; onophoudelijk hadden ze mij in hun armen. Uit vrees
+dat de studie mij in de eerste jaren te veel zou vermoeien, liet men
+mij dien tijd doorbrengen met allerlei genoegens. Mijn vader zeide,
+dat kinderen zich eerst in den tijd dat hun verstand wat gerijpt is,
+ernstig aan iets moeten gaan wijden. In afwachting van die rijpheid,
+leerde ik lezen noch schrijven, maar daarom verkwistte ik mijn tijd
+toch niet. Mijn vader leerde mij honderd soorten van spelen. Ik was
+volleerd in kaartspel, kon de steenen werpen en mijn grootvader
+leerde mij liederen over de militaire expedities, die hij had
+medegemaakt. Elken dag zong hij mij dezelfde coupletten voor en
+wanneer hij drie maanden lang tien of twaalf verzen had herhaald,
+kon ik ze zonder fouten opzeggen en bewonderden mijne ouders mijn
+geheugen. Niet minder tevreden schenen zij over mijn verstand,
+als ik, profiteerend van de vrijheid die ik had om te zeggen wat
+ik wilde, een van hen in de rede viel, om tegen alles en allen in
+te praten. 'Och, wat is het een lieve jongen!' riep mijn vader dan
+uit, mij ontroerd aanziende. Mijne moeder overlaadde mij dan ook met
+liefkoozingen en mijn grootvader schreide van genoegen. Ook deed ik
+waar zij bij waren de onbeschaamdste dingen; zij vergaven mij alles,
+zij aanbaden mij. Intusschen was ik twaalf jaar geworden en had ik
+nog geen onderwijzer gehad. Men gaf mij er een; maar tegelijk ontving
+hij nauwkeurige bevelen mij te onderwijzen zonder hardhandigheid;
+men vergunde hem alleen mij af en toe te bedreigen om mij een beetje
+vrees in te boezemen. Deze vergunning was niet erg heilzaam, want
+òf ik lachte om de bedreigingen van mijn onderwijzer, òf ik ging
+met tranen in de oogen mijn leed klagen bij mijn moeder of mijn
+grootvader en maakte hen wijs dat hij mij erg mishandeld had. En al
+ontmaskerde de arme drommel mij ook, dan was hij er nog niet beter
+aan toe, maar ging door voor een woesteling, men geloofde mij toch
+altijd eerder dan hem. Zelfs schramde ik mijzelf eens; ik ging toen
+schreeuwen alsof ik vermoord werd; mijn moeder liep toe en joeg den
+meester onmiddellijk weg, hoewel hij den hemel tot getuige riep,
+dat hij mij niet had aangeraakt.
+
+Zoo ontdeed ik mij van al mijne leeraren, totdat er een kwam, van
+de soort, die ik noodig had. Dat was een student van Alkala. Een
+uitmuntend mensch voor huisleeraar. Hij hield van vrouwen, het spel
+en de kroeg, in betere handen kon ik niet vallen. Hij begon eerst mijn
+verstand met zachtheid te bewerken, daarin slaagde hij en won daardoor
+het vertrouwen van mijn ouders, die mij aan hem overlieten. Zij
+hadden geen reden daarover berouw te hebben; vroegtijdig maakte
+hij mij volleerd in wereldkennis. Door mij mede te nemen naar alle
+plaatsen waar hij gaarne kwam, wekte hij zulk een leerlust bij mij op,
+dat ik op het latijn na, bijna een alwetend jongmensch werd. Zoodra
+hij zag dat ik zijn voorbeeld niet meer noodig had, ging hij zich
+ergens anders aanbieden.
+
+Had ik in mijn kindsheid thuis erg vrij geleefd, zoo werd dit heel
+anders toen ik begon meester te worden over mijne daden. In den kring
+van het gezin nam ik de proef met mijne onbeschaamdheid. Ik bespotte
+elk oogenblik mijn vader en mijn moeder. Zij lachten slechts om mij;
+en hoe grievender ik hen beleedigde, hoe aangenamer zij het vonden,
+Intusschen gaf ik mij over aan allerlei uitspattingen met jongelieden
+van mijn slag en daar onze ouders niet genoeg geld gaven om zulk een
+heerlijk leven voort te zetten, stal elkeen thuis, wat hij krijgen
+kon en daar dit nog niet voldoende was, begonnen wij des nachts te
+stelen, wat niet weinig méer inbracht. Ongelukkig kreeg de politie er
+de lucht van. Zij wilde ons laten arresteeren, maar men waarschuwde
+ons voor dit booze plan, wij vluchtten en begonnen de groote wegen
+te exploiteeren. Van dien tijd af, mijne heeren, is God zoo genadig
+geweest, mij in mijn beroep oud te laten worden, ondanks de gevaren
+die er aan verbonden zijn."
+
+De kapitein zweeg en de luitenant nam het woord. "Mijne Heeren,"
+zeide hij, "eene opvoeding, die precies het tegenovergestelde was
+van die van signor Rolando, heeft het zelfde resultaat gehad. Mijn
+vader was slager in Toledo; met recht ging hij door voor den grootsten
+woesteling in de buurt en mijn moeder was niet zachter van aard. In
+mijn jeugd wedijverden zij als het ware in het afrossen van mij. De
+minste fout, die ik beging, werd door de ruwste straffen gevolgd. Al
+vroeg ik hen vergiffenis met tranen in de oogen en had ik berouw over
+hetgeen ik gedaan had, men vergaf mij niets en sloeg mij meestal zonder
+reden. Wanneer mijn vader mij sloeg, dan ging mijn moeder meedoen,
+inplaats van tusschenbeide te komen. Deze behandeling vervulde mij met
+zulk een afkeer van het ouderlijke huis, dat ik het verliet vóór ik
+veertien jaar was. Ik ging den weg naar Aragon op en trok al bedelende
+naar Saragossa; daar voegde ik mij bij een troep landloopers, die een
+tamelijk gelukkig leven leidden. Zij leerden mij voor blind doorgaan,
+mank te schijnen, op de beenen zweeren en gezwellen aan te brengen,
+enzoovoorts. Als tooneelspelers, die zich voorbereiden, maakten wij
+ons des morgens klaar verschillende karakters voor te stellen. Ieder
+betrok zijn post en na ons des avonds vereenigd te hebben, maakten wij
+'s nachts pleizier ten koste van hen, die medelijden met ons hadden
+gehad. Nochtans verveelde ik mij bij deze lieden en wilde met eerlijker
+menschen leven; ik voegde mij bij eenige fortuinzoekers. Zij leerden
+mij goede slagen te doen, maar wij moesten spoedig Saragossa verlaten,
+omdat wij ongenoegen kregen met een rechter, die ons altijd beschermd
+had. Elk ging zijn eigen weg. Wat mij betreft, ik voelde in mij den
+lust tot gewaagd spel en voegde mij bij een troep moedige mannen,
+die de reizigers schatting lieten betalen en ik bevond mij zoo wel
+bij hunne manier van leven, dat ik sedert geen andere bezigheid heb
+willen zoeken. Ik ben mijne ouders dus zeer dankbaar, mijne heeren,
+dat zij mij zoo mishandeld hebben, want wanneer zij mij wat zachter
+hadden opgevoed, dan zou ik thans ongetwijfeld niet meer zijn dan
+een ongelukkige slager, inplaats waarvan ik de eer heb uw luitenant
+te zijn."
+
+"Mijne heeren," zei nu een jonge dief, die tusschen den kapitein en den
+luitenant zat, "zonder verwaandheid mag ik zeggen dat de verhalen, die
+wij zooeven gehoord hebben, niet zoo ingewikkeld noch zoo zonderling
+zijn als het mijne; ik ben zeker, dat dit u zal bevallen. Ik dank
+het levenslicht aan eene boerin uit de buurt van Sevilla. Drie weken
+nadat zij mij ter wereld had gebracht (zij was jong, flink en een goede
+voedster), stelde men haar voor min te worden bij een voornaam kind,
+een eenigen zoon die pas in Sevilla geboren was. Mijne moeder nam het
+voorstel gaarne aan; zij ging het kind halen. Men vertrouwde het haar
+toe en eenige gelijkenis tusschen hem en mij vindende, vatte zij het
+plan op mij voor het voorname kind in de plaats te schuiven, in de
+hoop dat ik dezen goeden dienst te eeniger tijd wel zou erkennen. Mijn
+vader, die niet nauwgezetter was dan een ander boer, vond het goed,
+zoodat na van luiers te hebben verwisseld, de zoon van don Rodriges
+de Herrera onder mijn naam naar een andere min werd gezonden en mijne
+moeder mij voedde als de zijne.
+
+Wat men ook zeggen moge over het instinkt en de kracht van het bloed,
+zoo slikten de ouders van den kleinen edelman toch gemakkelijk
+de verwisseling. Hun voornemen was een volmaakt edelman van mij
+te maken, maar ik deed mijne onderwijzeres weinig eer aan: ik had
+weinig lust in de oefeningen en nog minder smaak in de kennis die
+men mij wilde bijbrengen. Ik speelde veel liever met de lakeien,
+die ik steeds in den stal of in de keuken opzocht. Het spel was niet
+lang mijn overheerschende passie; reeds toen ik zeventien jaar was,
+verveelde ik mij elken dag. Ik viel ook alle vrouwen in huis lastig. Ik
+hechtte mij vooral aan een keukenmeid, die ik mijne eerste zorgen wel
+waard achtte. Dat was een groote boerenmeid, wier dikke wangen en
+omvangrijk middel mij zeer bevielen. Ik maakte haar met zoo weinig
+omslag het hof, dat don Rodriges het zelfs bemerkte. Hij berispte
+mij daar bitter over en verweet mij de laagheid mijner neigingen,
+en uit vrees dat het gezicht van het beminde wezen zijne berispingen
+te niet zouden doen, zette hij mijne prinses buiten de deur.
+
+Dat mishaagde mij en ik besloot mij te wreken. Ik stal de juweelen
+van de vrouw van don Rodriges en na mijne schoone Helena te hebben
+opgezocht, die naar een waschvrouw in de buurt was gegaan, schaakte
+ik haar op klaarlichten dag, opdat iedereen ervan hooren zou. Ik ging
+verder, ik bracht haar naar haar land, waar ik haar plechtig trouwde,
+zoowel om Herrera nog meer te grieven als om aan deftige kinderen
+een mooi voorbeeld te geven. Drie maanden later hoorde ik, dat don
+Rodriges gestorven was. Dit liet mij niet onverschillig, want direct
+begaf ik mij naar Sevilla om mijn erfgoed op te eischen, maar daar
+vond ik alles veranderd. Mijne moeder was overleden en stervende had
+zij de indiscretie begaan alles te bekennen in tegenwoordigheid van
+den pastoor en andere getuigen. De zoon van don Rodriges had reeds
+mijn plaats, of liever de zijne, ingenomen en hij was met des te
+meer genoegen erkend, waar men ontevredener was over mij; toen ik
+dus niets meer van dien kant te hopen en geen pleizier meer in mijn
+dikke vrouw had, voegde ik mij bij eenige fortuinzoekers, met wie ik
+mijne strooptochten begon."
+
+Toen de jonge dief zijn geschiedenis verteld had, zeide een ander,
+dat hij de zoon van een koopman uit Burgos was; dat hij in zijn jeugd
+gedreven door eene vrome devotie, de soutane had aangenomen en in een
+zeer heilige orde was getreden. Nu begon men over andere dingen te
+spreken. Zij bespraken allerlei plannen voor een volgenden strooptocht
+en na het eindelijk over een bepaald plan te zijn eens geworden,
+stonden allen van tafel op en gingen ter ruste. Ieder van hen stak een
+kaars op en ging naar zijn eigen kamer, terwijl ik kapitein Rolando
+volgde om hem bij het ontkleeden behulpzaam te zijn. "Wel, Gil Blas,"
+zeide hij, "gij ziet nu hoe wij leven. Wij zijn altijd vroolijk en
+blij en haat en afgunst kennen wij niet; wij hebben nooit ruzie met
+elkaar en zijn onderling inniger verbonden dan kloosterlingen. Zooals
+ge dus ziet, zult ge hier een heerlijk leventje krijgen, want gij
+zult wel geen gewetensbezwaren hebben bij dieven te zijn. Ziet men
+eigenlijk wel iets anders dan dieven in de maatschappij? Neen, mijn
+beste jongen, alle menschen houden ervan zich het goed van anderen
+toe te eigenen; dit is allen ingeboren, alleen de wijzen waarop
+men het doet, verschillen. De veroveraars bijvoorbeeld nemen den
+grond van hun buren, voorname personen leenen geld en geven het niet
+terug. Bankiers, rentmeesters, wisselhandelaars, beambten, zoowel
+groote als kleine, zijn niet erg nauw van geweten. Wat de heeren van
+het gerecht aangaat, daarover spreek ik maar liever niet; het is maar
+al te goed bekend waartoe zij in staat zijn. Toch moet ik bekennen,
+dat zij menschelijker zijn dan wij, want wij ontnemen vaak het leven
+aan onschuldigen, terwijl zij vaak dat van een schuldige redden."
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Gil Blas beproeft te ontvluchten en wat daar het gevolg van is.
+
+
+Na op deze wijze zijn beroep verdedigd te hebben, ging de kapitein
+naar bed, terwijl ik naar het salon terugkeerde om de tafel af te
+nemen en alles op te bergen.
+
+Vervolgens ging ik naar de keuken, waar Domingo (dit was de naam van
+den ouden neger) en Signora Leonarda mij met het souper wachtten,
+Hoewel ik niet den minsten eetlust had, ging ik toch bij hen
+zitten. Ik kon echter geen hapje door mijn keel krijgen en daar ik
+er erg bedroefd en terneergeslagen uitzag, begonnen deze twee oudjes
+mij te troosten, echter op een wijze, die beter geschikt was om mij
+wanhopig te maken, dan om mijn smart te verlichten. "Waarom ben je
+zoo bedroefd, mijn jongen?" zei de oude vrouw. "Je moest je eerder
+verheugen hier te zijn. Je bent nog jong en onervaren en zoudt
+spoedig in de wereld verloren zijn geweest; gij zoudt er vast en
+zeker losbandige jongelieden hebben aangetroffen, die je tot allerlei
+uitspattingen zouden verleiden, terwijl je onschuld hier in veilige
+haven is." "Leonarda heeft gelijk," zeide de oude neger met een zware
+stem, "en men zou er nog bij kunnen voegen, dat er slechts moeiten
+en smarten in de wereld zijn. Je moogt den hemel wel danken dat je
+zoo ineens verlost bent van al die gevaren en ellenden der wereld."
+
+Ik duldde dit gesprek zonder eenige tegenspraak, daar het toch niets
+zou gebaat hebben mij er boos om te maken. Zelfs geloof ik, dat zij om
+mij gelachen zouden hebben als ik kwaad was geworden. Eindelijk ging
+Domingo, na goed gegeten te hebben, naar zijn stal en Leonarda nam een
+lamp en leidde mij naar een soort gewelfde kelder, die dienst deed als
+kerkhof voor de overleden roovers, die hun natuurlijken dood stierven
+en waar ik een soort krib zag, die meer op een doodkist geleek dan op
+een bed, "Dit is nu jou kamer, mijn beste jongen," zei zij mij met de
+hand onder de kin streelend; "de jongen die hier vóór jou diende, heeft
+er zijn heele leven in gehuisd en ligt er nu ook nog begraven. Hij
+is in den bloei van zijn jeugd gestorven, maar jij moet verstandiger
+zijn en zijn voorbeeld niet volgen." Toen gaf zij mij de lamp en
+keerde weer naar haar keuken terug. Ik zette de lamp op den grond en
+wierp mij op het bed, niet zoozeer om te rusten als wel om mijzelf
+geheel aan mijn overpeinzingen over te geven. "O, mijn God," zei ik,
+"is er een lot zoo droevig als het mijne? Men verlangt van mij dat ik
+afstand zal doen van het zonnelicht en alsof het nog niet genoeg was
+op achttienjarigen leeftijd levend begraven te worden, vernedert men
+mij nog tot het dienen van roovers en moet ik 's nachts bij de dooden
+verblijven!" Bij deze gedachten, die mij vreeselijk mistroostig schenen
+en het inderdaad ook waren, begon ik hevig te snikken. Ik vloekte
+den inval van mijn oom om mij naar Salamanca te sturen en verweet
+mijzelf bevreesd te zijn geweest voor het gerecht van Cacabelos; ik
+wilde dat ik op 't oogenblik erdoor ondervraagd werd. Maar bedenkende
+dat al dat gejammer niets baatte, begon ik over middelen te peinzen
+om te ontvluchten en ik begon mijzelf moed in te spreken, zeggende:
+"Is het dan volstrekt onmogelijk van hier te ontvluchten? De roovers
+slapen en de oude keukenmeid en de neger zullen ook spoedig in diepe
+rust zijn. Zou ik nu met behulp van deze lamp den uitgang niet kunnen
+vinden, waarlangs ze mij binnenbrachten? Intusschen ben ik misschien
+niet sterk genoeg om alleen het valluik op te lichten, maar komaan ik
+kan het probeeren, dan heb ik mij ten minste niets te verwijten. Mijn
+wanhoop zal mij kracht geven en misschien slaag ik er in."
+
+Ik vormde dus een groot plan. Toen ik meende dat Leonarda en
+Domingo sliepen, stond ik stilletjes op, nam de lamp en verliet het
+onderaardsche hol, terwijl ik mij aan alle heiligen van het Paradijs
+aanbeval. Eerst na veel moeite gelukte het mij, den weg te vinden
+in dit doolhof van gangen, maar ik kwam eindelijk toch aan den stal
+en aan den weg, dien ik zocht. Langzaam ging ik vooruit naar het
+valluik, terwijl mijn hart van vreugde en vrees tegelijk heftig
+kloppen. Halverwege de gang echter, stuitte ik op een ijzeren hek,
+dat stevig gesloten was en waarvan de staven zóó dicht bij elkaar
+waren, dat men nauwelijks de hand er doorheen kon steken. Ik had
+dit beletsel niet gezien bij het binnenkomen omdat het hek toen open
+was. Intusschen beproefde ik de stangen, bekeek het slot nauwkeurig,
+trachtte het zelfs te forceeren, toen ik plotseling eenige krachtige
+slagen tusschen mijn schouders ontving. Ik gaf een luiden gil zoodat
+het onderaardsch gewelf ervan weergalmde, en mij omdraaiende zag ik
+den ouden neger, die in de eene hand een dievenlantaarn had en in
+de andere een bullepees, waarmee hij mij had geslagen. "Arme kleine
+schelm," zei hij, "wou je ontvluchten? Je behoeft er niet aan te denken
+mij te verschalken, want ik had je heel goed gehoord. Je dacht zeker
+het ijzeren hek open te vinden, is 't niet? Maar ge kunt er van opaan,
+dat het voortaan altijd gesloten is. Wanneer wij hier iemand tegen zijn
+zin houden, moet hij geslepener zijn dan gij om ons te ontsnappen."
+
+Op mijn geschreeuw waren twee of drie van de roovers wakker geworden
+en opgesprongen. En denkende, dat het de dienaren van den heiligen
+Hermandad waren, die hen overvielen, riepen ze in allerijl hun
+kameraden. In minder dan geen tijd waren allen op de been, grepen
+hun degens en karabijnen en snelden naar de plaats waar Domingo
+en ik stonden. Toen zij echter de reden van het gerucht vernamen,
+maakte hun onrust plaats voor uitbundig gelach. "Hoe nu, Gil Blas,"
+zei een van hen, "je bent nauwelijks een paar uur bij ons en wil je ons
+nu reeds verlaten? Gij schijnt wel een vreeselijken afkeer te hebben
+van afzondering en ge moet er maar nooit aan denken Karthuizer monnik
+te worden. Ga nu maar gauw slapen, voor dezen keer komt ge er af met
+de slagen, die Domingo je gegeven heeft, maar als je 't ooit in den
+zin krijgt weer zoo iets te probeeren, kun je er staat op maken dat
+we je levend villen." Hierop ging hij heen en ook de andere roovers
+trokken zich in hun kamers terug, nog hartelijk lachende over mijn
+poging tot ontsnappen. Ook de oude neger keerde zeer voldaan naar
+den stal terug en ik ging weer naar mijn kerkhof, waar ik den nacht
+verder met zuchten en huilen doorbracht.
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Wat Gil Blas deed bij gebrek aan beter.
+
+
+Ik dacht de eerste dagen van verdriet te zullen sterven. Ik leidde
+een treurig bestaan, maar gelukkig vermaande mijn goede genius mij
+voortaan te veinzen. Ik deed dus juist of ik minder bedroefd was en
+begon te lachen en te zingen, hoewel ik er in 't minst niet den lust
+toe had. Ik huichelde echter zoo goed, dat Leonarda en Domingo erdoor
+verschalkt werden en dachten dat de gevangen vogel aan zijn kooi
+wende. Ook de roovers dachten hetzelfde daar ik mij zeer opgewekt
+toonde als ik hen bediende en mij in hun gesprekken mengde door een
+of andere aardigheid te tappen als er gelegenheid toe was. Mijn
+vrijmoedigheid, verre van hun te vervelen, vermaakte hen zeer,
+"Gil Blas," zei de kapitein mij op een avond toen ik weer vroolijk
+was, "gij doet zeer verstandig door die zwaarmoedigheid te bannen;
+ik houd veel van je opgewektheid en je grappen. Men kent iemand niet
+terstond op het eerste gezicht en ik had je waarlijk niet zoo geestig
+en vroolijk gedacht als ge nu blijkt te zijn."
+
+Ook de anderen prezen mij om het hardst en spoorden mij aan zoo voort
+te gaan met hen vroolijk tegemoet te komen; ten slotte schenen zij
+mij toe zoo tevreden over mij te zijn dat ik, gebruik makende van hun
+goede stemming, hen aldus toesprak: "Veroorlooft mij, mijne heeren,
+dat ik u den bodem van mijn ziel blootleg. Sedert ik hier ben gevoel
+ik mij een geheel ander mensch dan vroeger. Gij hebt mij verlost
+van de vooroordeelen van mijn opvoeding en ik heb onmerkbaar mij uwe
+zienswijze eigen gemaakt. Ik gevoel veel lust in uw beroep en ik sterf
+bijna van verlangen om een van de uwen te zijn en alle gevaren van
+uwe tochten te deelen." Het geheele gezelschap juichte deze toespraak
+toe. Men prees mijn goeden wil; daarna werd er met algemeene stemmen
+besloten, dat men mij nog eenigen tijd hen zou laten bedienen om mijne
+roeping op de proef te stellen en dat men mij vervolgens de plaats zou
+geven die ik vroeg en die men niet kon weigeren aan een jongmensch,
+dat toonde zulk een goeden wil te hebben.
+
+Ik moest dus voortgaan met mijn rol van huichelaar en mijn ambt van
+schenker nog eenigen tijd uit te oefenen. Ik leed natuurlijk vreeselijk
+onder dien toestand want ik verlangde slechts roover te worden om uit
+te kunnen gaan zooals zij en vleide mij ook met de hoop, dat ik hen
+vroeg of laat zou kunnen ontsnappen. Deze hoop hield den moed er bij
+mij in, doch het wachten viel mij ontzettend lang en meermalen trachtte
+ik Domingo te verschalken. Hiertoe was echter geen kans want hij was
+veel te waakzaam; geen honderd Orpheussen zouden dezen Cerberus hebben
+bekoord. Bovendien was ik steeds bang ontdekt te worden zoodat ik niet
+al het mogelijke deed om hem te bedriegen. Hij hield mij voortdurend
+in het oog en ik moest veel te voorzichtig zijn om mijzelf niet te
+verraden. Ik wachtte dus den tijd af waarop de roovers mij bij hun
+troep zouden inlijven en ik wachtte er met zooveel ongeduld op alsof
+het mijne benoeming tot een hoog ambt gold.
+
+Gelukkig brak dat gelukkige oogenblik na zes maanden aan. Kapitein
+Rolando sprak op zekeren avond tot de roovers: "Kameraden, wij moeten
+het aan Gil Blas gegeven woord gestand doen. Die knaap bevalt mij,
+hij schijnt mij geschikt onze voetstappen te drukken en ik geloof dat
+wij er een flink medelid van zullen maken. Wij moesten hem morgen met
+ons medenemen om lauweren te verwerven op onze tochten. Wij moeten
+zorgen hem tot onzen eigen roem op te voeden." De roovers waren het
+allen eens met hun kapitein; en om te toonen, dat ze mij reeds als
+een der hunnen beschouwden, behoefde ik van dit oogenblik af hen niet
+meer te bedienen. Zij herstelden juffrouw Leonarda in de betrekking,
+die men haar ontnomen had om er mij mee te belasten. Ze lieten mij van
+mijn kleeding ontdoen, die uit een eenvoudige, versleten priesterrok
+bestond, en ze tooiden me met de achtergelaten kleederen van een
+edelman, kort tevoren bestolen. Na dit alles hield ik mij gereed voor
+mijn eersten veldtocht.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+Gil Blas vergezelt de dieven. Welke heldendaad hij verricht op den
+openbaren weg.
+
+
+'t Was op het einde van een Septembernacht, dat ik met de roovers
+het onderaardsche gewelf verliet. Ik was evenals zij gewapend met
+een karabijn, twee pistolen, een zwaard en een bajonet en ik bereed
+een vrij goed paard, dat men aan denzelfden edelman ontnomen had,
+wiens kleeren ik aan had. Ik had zóó lang in de duisternis geleefd,
+dat de aanbrekende dag me in den beginne verblindde; maar langzamerhand
+begonnen mijn oogen zich aan het daglicht te gewennen. We gingen langs
+Pont-Ferrada, en legden ons in hinderlaag in een klein bosch, dat aan
+den grooten weg naar Léon grensde en in een gedeelte waar wij zonder
+zelf gezien te worden, alle voorbijgangers konden bespieden. Daar
+wachtten we tot het fortuin ons een goeden slag te slaan gaf, toen
+wij eensklaps een geestelijke van de orde der Dominikanen bemerkten,
+die, tegen de gewoonte dier goede paters in, een slechten muilezel
+bereed. "God zij geprezen," riep de kapitein lachende, "daar is het
+meesterstuk voor Gil Blas. Hij moet dien monnik berooven; nu zullen
+we eens zien hoe hij er dat afbrengt." Alle roovers oordeelden, dat
+ongetwijfeld deze zending mij toekwam en maanden mij aan er mij goed
+van te kwijten. "Heeren," zei ik tot hen, "gij zult tevreden zijn;
+ik zal dien priester zóó berooven tot hij zoo naakt is als mijn hand
+en ik zal u zijn muilezel hier brengen."
+
+"Neen, neen," zei Rolando, "dat is de moeite niet waard; breng ons
+slechts de beurs van Zijne Eerwaarde; dat is alles wat we van je
+eischen."
+
+"Ik zal dus," hernam ik, "onder de oogen mijner meesters mijn proefstuk
+leveren; ik hoop, dat ze mij met hun goedkeuring zullen vereeren."
+
+Daarop verliet ik het bosch en stuurde op den geestelijke af, den
+hemel smeekende mij de daad te vergeven, die ik ging verrichten, want
+ik was nog niet lang genoeg bij de roovers om dit zonder tegenzin
+te bedrijven. Ik had op dat oogenblik wel graag willen ontsnappen,
+maar het meerendeel der roovers was nog beter bereden dan ik; als ze
+mij hadden zien vluchten zouden ze mij dadelijk achtervolgd hebben
+en spoedig ingehaald of misschien zouden ze hun karabijnen op mij
+gelost hebben, waarbij ik me zeer slecht zou hebben bevonden. Zoo'n
+roekeloosheid mocht ik dus niet wagen; ik ging naar den pater toe
+en vroeg hem zijn beurs, terwijl ik den loop van mijn pistool voor
+zijn neus hield. Dadelijk bleef hij staan en nam me van het hoofd
+tot de voeten op, hij was niet erg geschrokken, maar voegde mij toe:
+"Mijn kind, gij zijt nog erg jong; je begint reeds vroeg een slecht
+bedrijf uit te oefenen."
+
+"Pater", antwoordde ik, "hoe slecht het ook moge zijn, zou ik willen
+het reeds vroeger te zijn begonnen."
+
+"O mijn zoon," hernam de goede geestelijke, die zich wel wachtte de
+eigenlijke beteekenis mijner woorden te begrijpen, "wat zegt gij? welk
+een verblindheid! laat ik u eens duidelijk den ongelukkigen toestand
+uitleggen.... "
+
+"O, pater," hernam ik haastig, "geen zedepreeken als het u belieft,
+ik kom hier niet om sermoenen aan te hooren; daar is het trouwens
+niet om begonnen: ik wil geld."--"Geld?" vroeg hij verwonderd; "gij
+schijnt een slecht oordeel te hebben van de Spaansche weldadigheid
+als gij meent, dat menschen van mijn stand geld noodig hebben
+om door Spanje te reizen. Bedrieg u niet. Men ontvangt ons overal
+vriendelijk; men herbergt en voedt ons, en men vraagt slechts gebeden
+in ruil. Daarom hebben wij nooit geld bij ons; wij geven ons over aan
+de Voorzienigheid." "O, neen," viel ik hem in de rede, daar geeft ge
+u niet aan over; ge hebt altijd van die lieve goudstukjes bij u om
+nog zekerder van de Voorzienigheid te zijn. Maar, mijn vader," ging ik
+verder, "laat ons eindigen, mijn kameraden, die daar in het bosch zijn,
+worden ongeduldig; gooi dadelijk uw beurs op den grond, of ik dood u."
+
+Bij deze dreigende woorden, scheen de geestelijke toch voor zijn
+leven bevreesd te zijn. "Wacht", zij hij, "ik zal je tevreden
+stellen als het dan toch eenmaal moet. Ik zie wel, dat bij jullie de
+welsprekendheid nutteloos is." Dit zeggende trok hij van onder zijn
+kleed een groote kemelsleeren beurs te voorschijn, die hij op den
+grond liet vallen. Daarop zei ik hem, dat hij zijn weg kon vervolgen,
+wat hij mij niet tweemaal zeggen liet. Hij drukte de flanken van
+zijn muilezel die mijn oordeel over hem, (want ik vond hem niet
+beter dan die van mijn oom) logenstrafte door eensklaps een goeden
+draf er in te zetten. Terwijl hij zich verwijderde, steeg ik af; ik
+raapte de beurs op, die mij heel zwaar leek, daarna steeg ik weer op
+en bereikte snel het bosch, waar de roovers me met ongeduld wachtten
+om me te feliciteeren, alsof de overwinning die ik behaald had, mij
+veel had gekost. Ternauwernood lieten ze mij den tijd van het paard
+af te komen, zóó haastten zij zich mij te omhelzen, "Goed, Gil Blas,"
+zei Rolando, "gij hebt daar iets buitengewoons verricht. Ik heb je
+gedurende je tocht voortdurend gade geslagen, ik heb op je houding
+gelet; ik voorspel je, dat je een uitstekende straatroover zult worden,
+of ik weet er niets meer van." De luitenant en de anderen juichten deze
+voorspelling toe en verzekerden mij, dat ik haar zeker een of anderen
+dag tot waarheid zou maken. Ik bedankte hen voor de goede opinie, die
+ze van mij hadden en beloofde hun alles te doen om deze te handhaven.
+
+Nadat zij mij te meer hadden geprezen waar ik het minder verdiende
+kwam het hun opeens in den zin den buit te bezichtigen, waarmede
+ik was terug gekeerd. "Laten we eens zien, wat er in de beurs van
+den geestelijke is," zeiden zij. "Zij zal wel goed gevuld zijn,"
+vervolgde een hunner, "want die goede paters reizen niet als pelgrims,"
+De kapitein wikkelde de beurs los, opende haar en haalde er twee
+of drie handenvol kleine koperen medailles uit, waartusschem eenige
+scapuliers. Op het gezicht van zulk een vreemdsoortigen buit, barstten
+de roovers in een onbedaarlijk gelach uit.
+
+"Lieve God", riep de luitenant uit, "wij zijn wel veel verplicht aan
+Gil Blas, die als proefstuk een zoo heilzamen roof voor ons heeft
+gedaan." Deze aardigheid wekte andere op van hetzelfde allooi. De
+booswichten begonnen zich over dit onderwerp vroolijk te maken. Meer
+dan één pijl schoten ze af, die ik hier niet kan herhalen, maar die ten
+volle de laagheid hunner zeden kenmerkte. Ik alleen lachte niet. 't
+Is waar, dat die spotters mij er den lust toe benamen, door zich
+ten mijnen koste te vermaken. Ieder gaf me een steek en de kapitein
+voegde me toe: "Mijn hemel, Gil Blas, ik raad je in gemoede je niet
+meer met monniken in te laten; zij zijn te slim, te sluw voor jou".
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+Welke ernstige gebeurtenis op dit avontuur volgde.
+
+
+Wij bleven het grootste gedeelte van den dag in dat bosch zonder
+een enkelen reiziger te zien, die voor den geestelijke zou kunnen
+betalen. Eindelijk gingen wij er uit om naar het onderaardsche gewelf
+terug te keeren, onze heldendaden besprekende en het belachelijk
+geval, dat nog steeds het onderwerp van ons onderhoud uitmaakte,
+toen we in de verte een koets ontdekten met vier muilezels bespannen.
+
+Het rijtuig kwam in flinken draf op ons af en werd begeleid
+door drie mannen te paard, die mij goed gewapend schenen en goed
+voorbereid ons te ontvangen indien we moedig genoeg waren hen aan te
+vallen. Rolando liet de troep stilhouden om daarover te beraadslagen
+en de uitslag was, dat tot den aanval werd besloten. Dadelijk stelde
+hij ons op, zooals hij dat goedvond en we gingen slagvaardig op de
+koets af. Niettegenstaande de toejuichingen die ik in het bosch
+had ontvangen, voelde ik mij geweldig beven en weldra werd mijn
+geheele lichaam zóó door koud zweet bedekt, dat ik me niets goeds
+voorspelde. Tot overmaat van geluk liep ik aan het hoofd der troep,
+tusschen den kapitein en den luitenant, die mij daar hadden geplaatst
+om mij maar dadelijk aan het vuur te gewennen. Rolando, die mijn
+angst bemerkte, keek me van terzijde aan, en zei op kwaden toon:
+"Luister, Gil Blas, denk er aan je plicht te doen, ik waarschuw je,
+als je terugwijkt jaag ik je een kogel door je hoofd."
+
+Ik was te zeer ervan overtuigd, dat hij zou doen wat hij zei, om die
+waarschuwing in den wind te slaan; daarom beval ik slechts mijn ziel
+aan God, daar ik nu den eenen kant niet minder had te vreezen dan
+den andere. Intusschen kwamen de koets en de ruiters al dichterbij;
+zij zagen welk soort lui wij waren, en daar zij ons plan aan onze
+houding raadden, hielden zij op geweerschotsafstand stil. Zij hadden
+evengoed als wij, karabijnen en pistolen bij zich. Terwijl zij zich
+gereed maakten ons het hoofd te bieden, stapte er uit de koets een
+welgemaakt, rijk gekleed man. Hij steeg op een los paard door een
+der ruiters bij den teugel gehouden en stelde zich aan het hoofd der
+anderen; tot wapen had hij slechts zijn zwaard en twee pistolen. Hoewel
+ze slechts vier tegen negen waren, want de koetsier bleef op den bok,
+gingen zij met een zekerheid vooruit, die mijn angst nog verergerde. Ik
+liet echter niet na, hoewel over alle leden bevend, mij gereed te
+houden tot vuren; maar om de dingen te vertellen, zooals ze zijn,
+moet ik bekennen, dat ik mijn oogen sloot en mijn hoofd afwendde,
+toen ik mijn karabijn afvuurde, zoodat de manier waarop ik aftrok,
+mij die daad niet op het geweten laadde.
+
+Ik zal niet uitweiden over die handeling: hoewel ik er bij
+tegenwoordig was, zag ik niets en mijn angst, die mijn verbeelding
+benevelde, verborg mij het vreeselijke van het schouwspel zelve,
+dat mij schrik aanjoeg. Alles wat ik ervan weet, is, dat na een groot
+gerucht van geweervuur, ik mijn metgezellen luidkeels hoorde roepen:
+"Victorie! Victorie!" Bij dien uitroep verdween de verstijving, die
+zich van mijn zinnen had meester gemaakt, en zag ik de vier ruiters
+levenloos op het slagveld liggen. Van onze zijde hadden we slechts
+één doode; een onzer ruiters had een kogel in de rechterknieschijf
+gekregen. Ook de luitenant was gewond, doch slechts heel licht,
+daar de kogel slechts de huid had geschaafd.
+
+Rolando rende eerst naar het portier van de koets, waarin eene dame
+was van vier- à vijfentwintig jaar, die hem heel mooi toescheen,
+niettegenstaande den treurigen toestand, waarin hij haar zag. Ze
+was tijdens het gevecht flauw gevallen en verkeerde nog in dien
+toestand. Terwijl hij er slechts aan dacht haar aan te kijken, dachten
+wij aan den buit. Wij begonnen met ons van de paarden der gestorven
+ruiters te verzekeren, want die dieren, door het geluid der schoten
+geschrokken, waren van den weg afgegaan na hun geleiders te hebben
+verloren. Wat de muilezels betreft, deze waren pal blijven staan,
+al had de koetsier gedurende het gevecht zijn zetel verlaten om zich
+te redden. Wij stegen af om ze uit te spannen en wij belastten ze
+met verschillende koffers, die we voor en achter de koets vonden
+vastgesjord. Daarna nam men op order van den kapitein, de dame,
+die nog niet tot zich zelve was gekomen en zette haar te paard,
+ondersteund door een roover, die een der sterksten was en het best
+bereden; toen namen wij de dame, de muilezels en de paarden mee en
+lieten de koets en de beroofde dooden op den weg liggen.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+Wat de roovers met de dame deden. Van het groote plan dat Gil Blas
+vormde en wat er de uitslag van was.
+
+
+Het was reeds langer dan een uur donker toen we aan het gewelf
+kwamen. Allereerst brachten wij de dieren op stal, waar we genoodzaakt
+waren ze zelf aan de ruif vast te binden en ze te verzorgen, daar
+de oude neger reeds drie dagen het bed moest houden. Niet alleen dat
+het pootje hem hevig had aangegrepen, maar ook de rheumatiek had zich
+aan al zijn ledematen meegedeeld. Niets bleef hem over dan zijn tong,
+die hij dan ook gebruikte om zijn ongeduld door allerlei vloeken te
+kennen te geven. Wij lieten den ellendeling vloeken en schelden en
+gingen naar de keuken, waar we al onze aandacht wijdden aan de dame,
+die reeds omgeven scheen door de schaduwen des doods. Wij deden alles
+om haar uit haar bewusteloosheid te doen ontwaken en we hadden het
+geluk hierin te slagen. Maar toen ze weer bij kennis was en zich in
+de armen van verscheidene onbekende mannen bevond, voelde zij haar
+ongeluk en huiverde. Haar oogen drukten de hevigste smart en wanhoop
+uit en zij sloeg ze ten hemel als om zich daar te beklagen over
+de schandelijke daden, waarmee zij werd bedreigd; toen, plotseling
+overweldigd voor de verschrikkelijke beelden, viel zij opnieuw flauw
+en haar oogleden sloten zich, waarop de roovers dachten, dat de dood
+hun prooi ging ontrukken. De kapitein achtte het beter haar aan haar
+zelf over te laten inplaats van haar met nieuwe hulpbetuigingen te
+plagen en liet haar toen naar het bed van Leonarda dragen, waar hij
+haar op goed geluk alleen liet.
+
+Wij gingen toen naar het salon, waar een der roovers, die chirurg was
+geweest, de wonden van den luitenant en den ruiter onderzocht en ze
+met zalf insmeerde. Hierna wilde men zien wat er alzoo in de koffers
+was. Eenige waren met kant en linnengoed gevuld, andere met kleeren;
+maar de laatste die men opende, bevatte eenige zakken geld, wat den
+heeren belanghebbenden bijster beviel. Na dit onderzoek dekte de meid
+de tafel, schepte op en bediende. Wij praatten eerst over de groote
+overwinning, die we hadden behaald, waarop Rolando tot mij het woord
+richtte: "Beken, Gil Blas, dat je erg bang bent geweest." Ik antwoordde
+dat ik dat graag wilde toestemmen, maar dat ik als een dolend ridder
+zou strijden als ik slechts twee of drie tochten had meegemaakt. Daarop
+nam het geheele gezelschap het voor mij op, zeggende, dat men het
+mij moest vergeven, dat de handeling zoo plotseling was geweest,
+en ik me nog niet zoo slecht van mijn taak had gekweten.
+
+Vervolgens ging het gesprek over op de muilezels en paarden, welke
+we juist in het gewelf hadden meegevoerd. Er werd besloten, dat we
+den volgenden morgen nog vóór het aanbreken van den dag, allen naar
+Mansilla zouden gaan, waar men waarschijnlijk nog niet van onzen
+aanslag had hooren spreken, om daar de dieren te verkoopen. Na dit
+besluit genomen te hebben, zetten we ons avondeten voort; daarna
+gingen we weer naar de keuken om de dame te zien, die we nog in
+denzelfden toestand vonden, zoodat we dachten, dat zij den nacht
+niet zou halen. Niettegenstaande zij ternauwernood scheen te leven,
+waren er toch nog enkele roovers, die niet nalieten een wellustigen
+blik op haar te werpen en blijk gaven van een brutale begeerte, die zij
+stellig zouden voldaan hebben, indien niet Rolando er hen van had terug
+gehouden, door hen er op te wijzen, dat ze tenminste moesten wachten
+tot de dame bijkwam uit haar neerslachtige bewusteloosheid, die haar
+elk gevoel benam. Het respect, dat ze voor hun kapitein hadden, hield
+hun wulpschheid in bedwang; zonder dat zou niets de dame kunnen redden;
+zelfs haar dood zou misschien nog niet haar eer verzekerd hebben.
+
+Wij lieten die ongelukkige vrouw in den toestand waarin ze was,
+terwijl Rolando zich tevreden stelde met Leonarda haar verzorging
+op te dragen, waarna ieder zich in zijne kamer terugtrok. Wat mij
+betreft, inplaats van in te slapen zoodra ik in bed lag, hield ik
+me voortdurend met het ongeluk der dame bezig. Ik twijfelde niet of
+zij was eene voorname persoonlijkheid, en dat deed mij haar lot nog
+treuriger schijnen. Ik stelde mij sidderend de verschrikkelijke dingen
+voor, die haar wachtten, en ik voelde er mij even hevig door getroffen
+alsof bloedverwantschap of vriendschap mij aan haar hadden verbonden.
+
+Eindelijk, na haar lot beklaagd te hebben, droomde ik over de middelen
+om haar eer te beschermen tegen het gevaar waarmee deze werd bedreigd,
+en mij uit het hol te redden. Ik bedacht, dat de neger zich niet kon
+verroeren en dat sinds zijn ziekte, de keukenmeid den sleutel van het
+hek had. Deze gedachte prikkelde mijn verbeelding, en deed bij mij
+een plan rijzen, dat ik goed overdacht; daarna ondernam ik dadelijk
+de uitvoering ervan op de volgende wijze:
+
+Ik veinsde kolieken te hebben, door eerst te klagen en te kermen;
+daarna begon ik te schreeuwen. De roovers ontwaakten en waren weldra
+bij me; ze vroegen wat me scheelde om zoo te schreeuwen, waarop ik hun
+antwoordde, dat ik een verschrikkelijke koliek had, en om hen beter
+te overtuigen, begon ik te tandenknarsen, grimassen te maken, ineen
+te krimpen en op een vreemde wijze me om en om te wentelen. Daarna
+hield ik me plotseling bedaard alsof mijn pijnen mij een oogenblik
+met rust lieten; een oogenblik later begon ik opnieuw in mijn armoedig
+bed te springen en mijn armen heen en weer te zwaaien. In één woord,
+ik speelde zóó goed komedie, dat de roovers, hoe slim ook, zich lieten
+foppen en werkelijk dachten, dat ik hevige krampen gevoelde. Maar
+daar ik mijn rol zoo goed speelde, werd ik op vreemde wijze gekweld;
+want van het oogenblik dat mijn liefdadige makkers zich verbeeldden
+dat ik leed, kwamen ze allen erbij en haastten zich mij eenige
+verlichting te brengen: de een brengt me een flesch brandewijn en
+laat er mij de helft van uitdrinken, een ander geeft me tegen mijn
+zin een lavement van zoete amandelolie en weer een ander gaat een
+doek warmen en komt hem dan heet op mijn buik leggen. Al riep ik ook
+om genade, zij schreven mijn kreten aan mijn koliek toe en gingen
+door me te doen lijden door werkelijke pijnen, om mij te ontdoen
+van een, die ik niet had. Eindelijk kon ik het niet meer uithouden,
+was genoodzaakt hun te zeggen, dat ik geen krampen meer voelde en
+dat ik hun smeekte mij alleen te laten. Zij hielden op mij met hun
+middeltjes te vermoeien en ik wachtte me wel mij nog meer te beklagen,
+uit angst nogmaals hun hulp te moeten ondergaan.
+
+Dit tooneel duurde bijna drie uur.
+
+Daarna maakten de roovers, ziende, dat de morgenstond niet meer ver
+was, zich gereed om naar Mansilla te gaan. Ik nam een nieuwe list te
+baat: ik wilde opstaan om hun te doen gelooven, dat ik grooten lust
+gevoelde mee te gaan: maar zij beletten mij dat, terwijl Rolando mij
+toevoegde: "Neen, neen, Gil Blas, blijf hier, mijn jongen, de koliek
+zou kunnen terugkomen. Je zult een volgenden keer met ons meegaan;
+voor vandaag moet je den heelen dag rust houden; je hebt het noodig."
+
+Ik durfde niet langer aandringen uit vrees, dat men dan aan mijn
+verzoek zou voldoen; ik scheen dus alleen teleurgesteld niet van de
+partij te kunnen zijn, wat ik zoo natuurlijk deed, dat ze allen het hol
+verlieten zonder het minste vermoeden van mijn plan. Na hun vertrek,
+hield ik het volgende gesprek met mijzelf: "Zoo, Gil Blas, nu komt
+het er op aan door te zetten. Schep moed om te voltooien, wat ge zoo
+gelukkig zijt begonnen. Deze zaak schijnt me niet lastig toe: Domingo
+is niet in staat zich tegen je onderneming te verzetten en Leonarda
+kan je niet beletten haar uit te voeren. Vat deze gelegenheid aan om
+te ontsnappen, gij zult misschien nooit meer een gunstiger vinden."
+
+Deze overwegingen gaven me vertrouwen: ik stond op, nam mijn degen en
+mijne pistolen en ging eerst naar de keuken; maar alvorens er binnen
+te gaan, bleef ik staan om te luisteren, want ik hoorde Leonarda
+praten. Zij sprak tot de onbekende dame, die weer was bijgekomen,
+en die haar ongeluk ziende, wanhopig was geworden en schreide. "Ween
+maar, mijn kind, stort maar tranen en spaar je zuchten niet," zei de
+oude tot haar. "Je ontsteltenis was gevaarlijk; maar nu is er niets
+meer te vreezen, nu je gehuild hebt. Je smart zal wel langzamerhand
+verdwijnen en ge zult u gewennen hier met die heeren te leven, die
+nette lieden zijn. Gij zult beter behandeld worden dan een prinses;
+zij zullen vol attenties voor je zijn en je elken dag hun genegenheid
+doen blijken. Veel vrouwen zouden in je plaats willen zijn."
+
+Ik gaf Leonarda geen tijd meer iets te zeggen, maar ik trad binnen,
+hield haar het pistool voor en dwong haar door bedreigingen den
+sleutel van het hek te geven. Zij was door mijn handelwijze ontsteld
+en daar zij, hoewel reeds op leeftijd, nog voldoende aan het leven
+was gehecht, durfde zij mij het gevraagde niet weigeren. Toen ik
+den sleutel in handen had, richtte ik het woord tot de bedroefde
+dame, en zei: "Mevrouw, de hemel heeft u een bevrijder gezonden,
+sta op en volg mij, ik zal u geleiden tot waar gij naar toe wilt
+gaan." De dame had daar wel ooren naar en mijn woorden maakten zoo
+'n indruk op haar, dat zij al haar moed bij elkaar raapte, opstond,
+zich aan mijn voeten wierp en me smeekte haar eer te beschermen. Ik
+hief haar op en verzekerde haar, dat ze op mij rekenen kon. Daarna nam
+ik een touw, dat ik in de keuken vond en met behulp van de dame bond
+ik Leonarda aan den voet van een zware tafel en dreigde met den dood,
+indien zij den minsten gil slaakten. De goede Leonarda, overtuigd dat
+ik woord zou houden als ze me durfde weerstreven, koos de partij van
+me te laten doen wat ik wilde. Ik stak een kaars aan en ging met de
+onbekende naar de kamer waar het goud en zilver lag. Ik stak zooveel
+geldstukken in mijn zakken, als deze slechts konden bevatten; en om
+de dame te noodzaken er ook van te nemen, overtuigde ik haar, dat ze
+slechts haar eigendom terugnam, wat ze dan ook zonder gewetenswroeging
+deed. Toen we een goeden voorraad hadden, gingen we naar den stal,
+waar ik alleen met geladen pistool binnentrad. Ik rekende er op,
+dat de oude neger, niettegenstaande pootje en rheumatiek, mij niet
+rustig mijn paard zou laten zadelen en optuigen en ik had het besluit
+genomen hem voor goed van zijn kwalen te genezen indien hij kwaad
+wilde, maar gelukkig was hij zoo afgemat van de pijnen, die hij had
+doorstaan en nog doorstond, dat ik mijn paard uit den stal haalde,
+zonder dat hij 't zelfs scheen te bemerken. De dame wachtte mij aan
+de deur. Wij gingen snel de gang door, die uit het hol leidde, kwamen
+aan het hek, openden het en kwamen eindelijk aan het valluik. Wij
+hadden veel moeite het op te lichten, of liever, het verlangen ons
+te redden gaf ons kracht, en wij slaagden.
+
+De dag brak reeds aan toen we uit dien afgrond waren. Wij wilden er
+zoo spoedig mogelijk vandaan en daartoe steeg ik te paard, de dame
+ging achter mij zitten en we sloegen in galop het eerste weggetje,
+dat we zagen, in; zoo waren wij weldra buiten het bosch. Wij kwamen
+op een open vlakte, die verschillende wegen doorsneed; wij namen er
+een op goed geluk. Ik stierf van angst, dat hij naar Mansilla zou
+leiden en we dan Rolando en zijn makkers zouden ontmoeten, wat best
+kon gebeuren. Gelukkig werd mijn vrees niet bewaarheid, want we kwamen
+aan de stad Astorga te twee uur 's middags. Ik zag menschen, die ons
+met bijzondere aandacht gadesloegen, als ware 't voor hen nieuw een
+vrouw te paard achter een man te zien zitten. Wij stapten af aan het
+eerste het beste hotel, waar ik allereerst een patrijs en een konijn
+aan het spit liet braden. Terwijl men mijn bestelling uitvoerde en
+ons middagmaal gereed maakte, geleidde ik de dame naar een kamer om
+wat met elkaar te praten, wat we onderweg niet hadden kunnen doen,
+daar we ons te veel hadden moeten haasten. Zij heette dona Mencia
+de Mosquera, betuigde mij haar dankbaarheid voor den dienst, dien
+ik haar had bewezen en zei mij, dat ze mij niet voor een metgezel
+der roovers kon houden, na de edelmoedige daad, waardoor ik haar van
+hen verlost had. Om haar die goede opinie over mij te doen behouden,
+vertelde ik haar mijne geschiedenis. Daardoor won ik haar vertrouwen
+en zij vertelde mij welke ongelukken haar getroffen hadden, zooals
+ik dit in het volgend hoofdstuk zal mededeelen.
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI
+
+Geschiedenis van dona Mencia de Mosquera.
+
+
+Ik ben geboren in Valladolid en heet dona Mencia de Mosquera. Don
+Martin, mijn vader, werd in Portugal aan het hoofd van een regiment
+gedood. Hij liet mij zoo weinig na, dat ik, hoewel eenige dochter,
+een tamelijk arme partij was. Nochtans ontbrak het mij niet aan
+minnaars. Verscheidene van de aanzienlijkste edelen van Spanje vroegen
+mij ten huwelijk. Hij, die mijn aandacht trok, was don Alvares de
+Mello. Hij was werkelijk beter dan zijne mededingers. Bovendien had
+hij geest, was bescheiden, moedig en eerlijk. Ook kon hij doorgaan
+voor den meest galanten man ter wereld.
+
+Eenige dagen na ons huwelijk ontmoette hij op een afgelegen plaats don
+André de Baëza, die een van zijn mededingers was geweest. Zij kregen
+twist met elkander en vochten het uit met den degen. Dit kostte don
+André het leven; en daar deze de neef was van den vrederechter van
+Valladolid, een bruusk man en doodsvijand van het huis Mello, meende
+don Alvares niet spoedig genoeg de stad te kunnen verlaten. Hij
+kwam direct naar huis, waar hij mij vertelde wat er gebeurd was,
+terwijl er een paard werd gereed gemaakt. "Waarde Mencia," zeide hij
+vervolgens, "wij moeten scheiden, dit is helaas noodzakelijk. Gij
+kent den vrederechter; laten wij ons nergens mede vleien, hij zal
+mij krachtig vervolgen." Hij was zoo bedroefd, dat hij niets meer
+kon zeggen. Ik deed hem geld en edelsteenen medenemen, vervolgens
+omhelsde hij mij en een kwartier lang schreiden wij samen. Eindelijk
+kwam men zeggen dat het paard gereed was. Hij rukte zich van mij los,
+vertrok en liet mij achter in een onbeschrijfelijken toestand; ik zou
+gelukkig zijn geweest als ik van droefenis was gestorven, wat een leed
+en moeiten zou de dood mij bespaard hebben. Eenige uren later vernam
+de rechter zijn vlucht. Hij liet hem door de gerechtsdienaren van
+Valladolid vervolgen en spaarde niets om hem in handen te krijgen. Mijn
+echtgenoot wist echter veilig te ontkomen, zoodat de rechter zich
+genoodzaakt zag zijn wraak te beperken en zich tevreden te stellen
+met de goederen van den man, wiens bloed hij had gewild. Hij deed
+dit zoo goed, dat alles wat don Alvares bezat, verbeurd verklaard werd.
+
+Ik bleef in een zeer treurigen toestand achter; en had nauwelijks
+genoeg om van te leven. Ik verminderde mijn leefwijze en hield
+slechts één dienstbode. Den geheelen dag weende ik om de afwezigheid
+van mijn dierbaren echtgenoot van wien ik geen enkele tijding
+ontving. Hij had mij toch beloofd bij ons droevig afscheid omtrent
+zijn lot te onderrichten, waar ter wereld zijn slecht gesternte
+hem ook leiden mocht. Zoo gingen zeven jaren voorbij zonder dat ik
+over hem hoorde spreken. De onzekerheid omtrent zijn lot maakte
+mij zeer droevig. Eindelijk hoorde ik, dat hij gevallen was bij
+een veldslag in het rijk van Fez. Een man die kort geleden uit
+Afrika teruggekeerd was, deelde mij dit mede, en verzekerde mij,
+dat hij don Alvares de Mello uitstekend gekend had. Hij had met
+hem in het Portugeesche leger gediend en hem zien vallen in den
+strijd. Dit verergerde slechts mijne droefheid en deed mij besluiten
+nimmer weder te huwen. In dien tijd kwam don Ambrosio Mesio Carillo,
+markies Guardia, in Valladolid. Hij was een van die oude heeren, die
+door hunne galante en beleefde manieren hun leeftijd doen vergeten
+en de vrouwen weten te behagen. Eens vertelde men hem bij toeval de
+geschiedenis van don Alvares en de beschrijving, die men hem van mij
+gaf maakte hem verlangend mij te zien. Om zijne nieuwsgierigheid te
+bevredigen, haalde hij een van mijne bloedverwanten over mij bij haar
+te noodigen. Hij was daar, zag mij en ik behaagde hem ondanks de droeve
+uitdrukking van mijn gelaat; doch wat zeg ik, ondanks? misschien was
+hij wel getroffen door mijn treurig en verlangend uitzien, die hem
+een bewijs van mijn trouw waren; mijne melancholie wekte misschien
+zijne liefde op. Ook zeide hij mij dikwijls dat hij mij als een
+wonder van standvastigheid beschouwde en zelfs dat hij het lot van
+mijn echtgenoot benijdde, hoe betreurenswaardig dit ook was. In een
+woord, hij was getroffen toen hij mij zag en behoefde mij geen twee
+maal te zien om te besluiten mij te trouwen.
+
+Hij riep de bemiddeling in van mijn bloedverwante om mij zijn plan te
+doen aannemen. Zij trachtte mij te overreden, dat ik nu niet langer
+mijne bekoorlijkheden moest begraven, dat ik lang genoeg getreurd had
+over een man met wien ik slechts enkele oogenblikken vereenigd was
+geweest en dat ik partij moest trekken van de gelegenheid die zich
+aanbood, dan zou ik de gelukkigste vrouw ter wereld zijn. Hoe zij ook
+sprak over zijn edel karakter en zijn groote goederen, zij kon mij
+niet overtuigen, de weinige neiging of liever de tegenzin dien ik
+in een tweede huwelijk voelde, na al de ongelukken van het eerste,
+was het eenige dat mij terughield. Mijn bloedverwante betrok mijne
+geheele familie er in en mijne armoede, die dag aan dag nijpender werd,
+droeg er niet weinig toe bij om mijn tegenstand te doen overwinnen.
+
+Eindelijk bezweek ik voor den aanhoudenden drang en huwde den markies
+van Guardia, die mij medenam naar een zeer mooi kasteel bij Burgos. Hij
+vatte voor mij een zeer hevige liefde op; in alles bespeurde ik den
+lust om mij te behagen, hij voorkwam mijne geringste wenschen. Nooit
+heeft een echtgenoot zooveel oplettendheid voor zijn vrouw gehad,
+nooit was een minnaar zooveel inschikkelijk voor zijn maitresse. Ware
+ik in staat geweest iemand lief te hebben na don Alvares dan zou ik
+hem hartstochtelijk hebben bemind. Ik kon zijn teederheid slechts
+vergelden met de reine gevoelens van erkentelijkheid.
+
+Ik verkeerde in dien gemoedstoestand, toen ik eens vanuit het
+raam mijner kamer in den tuin een soort van boer bemerkte, die mij
+oplettend aankeek. Ik dacht dat het een tuinjongen was en lette weinig
+op hem. Maar toen ik den volgenden morgen weer aan het venster ging
+zitten, zag ik hem op dezelfde plaats en hij scheen mij weder scherp
+aan te kijken. Dit trof mij. Op mijn beurt keek ik hem nauwlettend
+aan en na eenigen tijd meende ik de trekken van den ongelukkigen
+don Alvares te herkennen. Deze gelijkenis bracht in mijn zinnen een
+onbegrijpelijke verwarring en ik slaakte een luiden kreet. Gelukkig
+was ik toen alleen met Inès, de vrouw die het meeste mijn vertrouwde
+was. Ik zeide haar welk vermoeden mijn verstand verbijsterde. Zij
+lachte er slechts om en meende dat een lichte gelijkenis mij bedrogen
+had. "Stel u gerust, mevrouw, wat kan doen vermoeden dat hij hier is
+als boer, is het zelfs wel waarschijnlijk dat hij nog leeft? Om u
+gerust te stellen, zal ik in den tuin gaan en met dien man spreken
+en u dadelijk komen vertellen wie hij is." Kort daarna kwam zij
+zeer ontroerd binnen en zeide: "Mevrouw, uw vermoeden is maar al te
+gegrond. Gij hebt don Alvares in eigen persoon gezien; hij heeft zich
+bekend gemaakt en vraagt u om een geheim onderhoud."
+
+Daar ik don Alvares dadelijk kon ontvangen aangezien de markies naar
+Burgos was, gelastte ik de dienstbode hem in mijn kamer te brengen
+langs een geheime trap. Bedenk hoe groot mijn ontroering was. Ik
+kon het gezicht van een mensch, die recht had mij te overstelpen met
+verwijten niet verdragen en viel flauw zoodra hij binnenkwam. Hij en
+Inès hielpen mij dadelijk en toen zij mij weder bijgebracht hadden, zei
+Alvares mij: "Mevrouw, stel u toch gerust, laat mijne tegenwoordigheid
+geene marteling zijn, ik ben niet voornemens u het minste leed te
+doen. Ik kom niet als vertoornd echtgenoot u rekenschap vragen van
+de eens gezworen trouw en uw tweede huwelijk als een misdaad aan te
+schrijven. Ik weet dat dit het werk is van uwe familie. Ook heeft men
+in Valladolid het gerucht van mijn dood verspreid en dit hebt ge met
+te meer grond kunnen gelooven daar geen enkele brief van mij u van
+het tegendeel overtuigd heeft. Ten slotte weet ik hoe gij sedert onze
+wreede scheiding geleefd hebt en dat de noodzakelijkheid, eerder dan
+de liefde u in de armen van den markies heeft geworpen." "Mijnheer",
+viel ik hem weenend in de rede, "waarom wilt gij uwe echtgenoote
+verontschuldigen, daar gij leeft is zij schuldig. Waarom ben ik niet
+meer in den ellendigen toestand van vroeger, ik zou dan tenminste in
+mijne ellende de troost hebben u weder te zien zonder te blozen."
+
+"Mijn waarde Mencia", hernam don Alvares, "ik beklaag mij niet over
+u; en verre van u den schitterenden staat te verwijten, waarin ik u
+wedervind, zweer ik, dat ik er den hemel voor dank. Sedert den dag
+van mijn vertrek uit Valladolid, heb ik steeds de fortuin tegen mij
+gehad, mijn leven is een aaneenschakeling geweest van ongelukken en
+tot overmaat van ramp heb ik u nooit tijding kunnen zenden. Al te
+zeker van uwe liefde, stelde ik mij onophoudelijk den toestand voor,
+waarin mijne noodlottige teederheid u gebracht had; ik stelde mij donna
+Mencia voor in tranen; gij waart mijne grootste bekommering. Nochtans
+heb ik u na zeven jaren van lijden, u meer dan ooit beminnend, willen
+terugzien. Ik heb dezen lust niet kunnen bedwingen en ben vermomd
+naar Valladolid gegaan, op gevaar af herkend te worden. Daar heb ik
+alles vernomen. Maar geloof niet dat ik van plan ben uw geluk door
+mijne tegenwoordigheid hier te verstoren; ik eerbiedig uwe rust en
+nu ga ik verre van u de treurige dagen van mijn leven doorbrengen."
+
+"Neen, don Alvares, neen," riep ik bij deze woorden uit, "de hemel
+heeft u niet voor niets hierheen gevoerd en ik zou eene tweede
+scheiding niet te boven komen; ik vertrek met u, alleen de dood kan
+ons scheiden." "Geloof mij," hernam hij, "blijf met don Ambrosis
+leven; maak u geen deelgenoot van mijne ongelukken; laat mij ze
+alleen dragen."
+
+Hij zeide mij nog vele dergelijke dingen, maar hoe meer hij zich
+van mijn geluk scheen te willen scheiden, hoe minder ik genegen
+was er in toe te stemmen. Toen hij mij vastbesloten zag hem te
+volgen, veranderde hij eensklaps. "Mevrouw", zeide hij, "is het
+mogelijk dat gij mij nog genoeg bemint om de ellende te verkiezen
+boven den welstand van thans? Laat ons dan in Bétancos gaan wonen,
+in het rijk van Galicië, daar ben ik veilig. Al zijn mij al mijne
+goederen ontnomen, toch heb ik mijne vrienden nog niet verloren;
+er zijn nog getrouwen overgebleven die mij in staat hebben gesteld u
+te ontvoeren. Ik heb een karos laten komen naar Zamara, heb ezels en
+paarden gekocht en ben vergezeld van drie vastberaden Galiciërs. Laat
+ons van de afwezigheid van don Ambrosis profiteeren; ik zal de karos
+laten voorrijden en wij vertrekken onmiddellijk." Ik stemde toe. Don
+Alvares snelde naar Zamara, kwam binnenkort terug met zijne drie
+ruiters en ontvoerde mij te midden mijner vrouwen, die niet wetend wat
+te denken van deze ontvoering, verschrikt vluchtten. Alleen Inès wist
+er alles van, doch zij weigerde haar lot aan het mijne te verbinden,
+daar zij een kamerdienaar van Don Ambrosius liefhad, wat wel bewijst
+dat de gehechtheid van onze getrouwste bedienden niet bestand is
+tegen de liefde.
+
+Ik steeg dus met don Alvarez in den karos, nam alleen mijne kleederen
+mee en eenige juweelen, die ik voor mijn tweede huwelijk reeds
+bezat. Wij reisden twee dagen en nachten door om niet door Ambrosius
+en zijne lieden te worden achterhaald en ontmoetten niemand. Reeds
+waren wij geruster en hoopten dat de derde dag eveneens zoo zou
+voorbijgaan. Don Alvarez vertelde mij het treurig ongeval dat
+aanleiding had gegeven tot het gerucht van zijn dood en hoe hij na
+vijf jaren slavernij de vrijheid had herkregen, toen wij gisteren de
+dieven ontmoetten, waar gij bij waart. Hem met zijne lieden hebben
+zij gedood en om hem zijn de tranen, die ge mij ziet weenen.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XII
+
+Op welke onaangename wijze Gil Blas en de dame werden gestoord.
+
+
+Na dit verhaal barstte donna Mencia in tranen uit. Verre van haar
+te willen troosten door gesprekken in den geest van Seneca, liet ik
+haar den vrijen loop geven aan haar verdriet; ik schreide zelf ook,
+zoo natuurlijk is het dat men meegevoelt met de ongelukkigen en vooral
+met eene bedroefde schoone. Ik wilde haar juist vragen welke houding
+zij dacht aan te nemen in den toestand, waarin zij zich bevond en
+wellicht zou ze mij daarover hebben geraadpleegd, indien ons onderhoud
+niet ware onderbroken; we hoorden in het logement zooveel leven,
+dat dit onwillekeurig onze aandacht trok.
+
+Dit gerucht werd veroorzaakt door de komst van den baljuw, gevolgd door
+twee gerechtsdienaars en verscheidene boogschutters. Ze traden de kamer
+binnen, waar wij ons bevonden. Een jongeman, die hen vergezelde, kwam
+het eerst op mij toe en begon van nabij mijn kleeding te monsteren. Hij
+had niet veel tijd noodig haar te bekijken. "Bij Sint Jacob!" riep
+hij uit, "ziedaar mijn wambuis; het is even gemakkelijk te herkennen
+als mijn paard. Gij kunt dien vent op mijn woord gevangen nemen;
+ik ben er niet bang voor mij aan een herstelling van zijn eer bloot
+te stellen; ik ben er van overtuigd, dat het een der roovers is,
+die hier een onbekende schuilplaats hebben."
+
+Bij dit gesprek, waardoor ik vernam dat die jonge man de bestolen
+edelman was, van wien ik ongelukkigerwijze de geheele plunje aan
+had, bleef ik verstomd, verlegen en uit het veld geslagen staan. De
+baljuw, die door zijn ambt uit mijn verlegenheid eerder eene slechte
+gevolgtrekking moest afleiden dan een goede, vond dat de beschuldiging
+niet zonder grond was; en veronderstellende, dat de dame eene
+medeplichtige kon zijn, liet hij ons beiden afzonderlijk gevangen
+zetten. Die rechter was niet een dergenen, die schrik aanjagen door
+hun uiterlijk: hij zag er zacht en lachend uit. God weet, of hij
+daarom beter was! Zoodra ik in de gevangenis zat, kwam hij er ook
+met zijn twee fretten, d. w. z. zijn gerechtdienaars; zij kwamen met
+een vroolijk gezicht binnen als hadden zij er een voorgevoel van, dat
+zij goede zaken gingen doen. Zij vergaten hun goede gewoonte niet en
+begonnen met me te fouilleeren. Wat een buitenkansje voor die heeren;
+zij hadden misschien nog nooit zoo 'n goeden slag geslagen. Bij elke
+handvol geldstukken, die ze te voorschijn haalden, zag ik hun oogen
+van vreugde schitteren. Vooral de baljuw scheen buiten zichzelf. "Mijn
+jongen," zij hij tot me op een toon vol zachtzinnigheid, "wij doen
+onzen plicht; maar vrees niet, indien ge niet schuldig zijt, zal
+men u geen kwaad doen," Ondertusschen ledigden ze zachtjesaan al
+mijn zakken en namen me zelfs af, wat de roovers me gelaten hadden,
+nl. de veertig dukaten van mijn oom. Maar daar bleef het niet bij:
+hun gretige, onvermoeide handen betastten me van het hoofd tot de
+voeten; ze draaiden mij naar alle kanten en ontkleedden me geheel
+om te zien of ik geen geld onder mijn hemd had zitten. Ik geloof,
+dat ze me graag mijn buik hadden geopend om te zien of daar niets
+meer in was. Nadat ze zich zoo goed van hun taak gekweten hadden,
+ondervroeg de baljuw mij. Ik vertelde onomwonden alles wat mij was
+overkomen. Hij liet mijn verklaring opschrijven; daarna vertrok hij
+met zijn lieden en mijn geld en liet me spiernaakt op het stroo achter.
+
+"O menschenleven!" riep ik uit, toen ik me alleen en in dien
+toestand zag, "wat zijt ge vervuld van vreemde avonturen en
+teleurstellingen! Van dat ik uit Oviédo ben gegaan, ondervind ik
+slechts tegenspoeden: nauwelijks ben ik aan het eene gevaar ontsnapt
+of ik val in een ander. Toen ik in deze stad kwam, dacht ik niet,
+dat ik zoo spoedig kennis met den baljuw zou maken." Terwijl ik deze
+nuttelooze beschouwingen hield, deed ik dat vervloekt wambuis en de
+rest der kleeding, die me zooveel ongeluk had gebracht, weer aan;
+daarna zei ik tot mezelf om me moed in te spreken: "Kom, Gil Blas,
+wees ferm, denk er aan, dat na dezen tijd er wellicht een gelukkiger
+aanbreekt. Past het je wel in een gewone gevangenis te gaan wanhopen,
+na zoo 'n pijnlijke proef van geduld te hebben doorstaan in dat
+hol? Maar, helaas!" hernam ik droevig, "ik vergis me. Hoe zou ik hier
+kunnen uitkomen? Men heeft er me juist alle middelen toe ontnomen,
+daar een gevangene zonder geld, gelijk is aan een vogel, wiens vleugels
+men heeft afgeknipt."
+
+Inplaats van den patrijs en het konijntje, die ik aan het spit had
+laten braden, bracht men mij een klein bruin brood met een kruik
+water, en men liet mij in mijn cel mijn leed verkroppen. Ik bleef
+er volle veertien dagen zonder iemand te zien, dan mijn cipier, die
+mij elken morgen mijn provisie kwam vernieuwen. Zoodra ik hem zag,
+begon ik tegen hem te spreken, ik trachtte een gesprek met hem te
+beginnen om me een beetje uit mijne verveling op te wekken; maar dat
+personnage gaf geen antwoord op al wat ik tot hem zei; 't was me niet
+mogelijk een enkel woord uit hem te krijgen; zelfs kwam en ging hij
+meestal weer zonder mij aan te zien. Den 16den dag kwam de baljuw
+en zei tot me: "Eindelijk, mijn vriend, zijn je rampen ten einde, ge
+kunt u verheugen; ik kom je een aangename tijding mededeelen! Ik heb
+de dame, die bij je was, naar Bargos laten brengen; voor haar vertrek
+heb ik haar ondervraagd en haar antwoorden zijn in je voordeel. Gij
+zult vandaag vrijgelaten worden, tenminste als de muilezeldrijver
+met wien ge van Pennaflor naar Cacabelos zijt gekomen, zooals ge me
+hebt gezegd, uwe verklaring bevestigt. Hij is in Astorga, ik hem om
+hem gestuurd en verwacht hem elk oogenblik; indien hij uw verhaal
+als waar verklaart, herkrijgt gij dadelijk uw vrijheid."
+
+Deze woorden verheugden mij, want ik dacht van nu af buiten gevaar te
+zijn. Ik bedankte den rechter voor de korte en goede rechtvaardiging
+die hij mij wilde laten wedervaren; ternauwernood had ik uitgesproken
+of de muilezeldrijver trad binnen vergezeld van twee boogschutters. Ik
+herkende hem dadelijk; maar die beul van een muilezeldrijver, die
+ongetwijfeld mijn valies met den geheelen inhoud had verkocht, en
+die vreesde genoodzaakt te zijn het geld, dat hij ervoor ontvangen
+had, terug te moeten geven indien hij toegaf mij te herkennen, zei
+brutaalweg dat hij niet wist wie ik was en dat hij me nooit gezien had.
+
+"O! schelm," riep ik uit, "beken liever dat je mijn armzalige kleeding
+hebt verkocht en vertel de waarheid. Kijk me goed aan, ik een der
+jongelieden, die ge bedreigdet met een gerechtelijk onderzoek in
+de buurt van Cacabelos en die ge zoo angstig maakte." De drijver
+antwoordde op kouden toon, dat ik van een voorval sprak, dat hij in
+'t geheel niet kende en daar hij tot het einde toe volhield dat
+ik hem onbekend was, werd mijn bevrijding tot een volgenden keer
+uitgesteld. "Mijn beste jongen," zei de baljuw, "ge ziet wel dat de
+ezeldrijver uwe verklaring niet bevestigt; ik kan je dus, hoe graag
+ook, nog niet in vrijheid stellen."
+
+Er bleef dus niets anders over dan mij met nieuwen moed te wapenen,
+nogmaals te vasten met water en brood en den stilzwijgenden cipier
+weer te zien. Wanneer ik eraan dacht, dat ik me niet uit de klauwen der
+justitie kon redden, hoewel ik niet de minste misdaad had begaan, dan
+bracht die gedachte me tot wanhoop en betreurde ik het roovershol. Ik
+zei tot mezelf: "Goed beschouwd, had ik het daar minder onaangenaam
+dan hier; ik at en dronk er goed van met de roovers, onderhield me
+prettig met hen en leefde in de zoete hoop op ontvluchting; terwijl
+ik hier niettegenstaande mijn onschuld, misschien al gelukkig zal
+zijn als ik hieruit kom om naar de galeien te gaan."
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIII
+
+Door welk toeval Gil Blas eindelijk de gevangenis verlaat en waar
+hij heengaat.
+
+
+Terwijl ik mijn dagen met dergelijke vroolijke gedachten doorbracht,
+werden mijn avonturen zooals ik die in het verslag had verteld,
+door de geheele stad bekend. Verscheidene personen wilde me uit
+louter nieuwsgierigheid zien; de een na den ander kwam voor een klein
+venstertje staan, dat het licht in mijn cel doorliet, en als ze me
+zoo eenigen tijd hadden begluurd, gingen zij weer weg. Ik was over
+die nieuwsgierigheid verstomd; van dat ik gevangen was gezet, had
+ik nooit iemand aan dat venster zien verschijnen, dat op een plaats
+uitzag, waar stilte en verschrikking heerschten. Daarom begreep ik,
+dat ik opzien baarde in de stad; maar ik wist niet of ik er een goed
+of een kwaad teeken in moest zien.
+
+Een van hen, dien ik het eerst te zien kreeg, was de kleine zanger
+van Monteviédo, die net als ik de ondervraging gevreesd had en de
+vlucht had genomen. Ik herkende hem en hij ontveinsde niet mij te
+kennen. Wij groetten elkaar en begonnen een lang gesprek. Ik was
+genoodzaakt een nieuw verslag van mijne avonturen te geven, wat twee
+uitwerkingen op den geest van mijn toehoorders had: ik deed hen lachen
+en ik wekte hun medelijden op. Van zijn kant vertelde de zanger mij
+alles wat er in het logement van Cacabelos was voorgevallen tusschen
+den ezeldrijver en de jonge vrouw, nadat een panische schrik er
+ons van had verwijderd; in één woord, hij vertelde me alles, wat ik
+hierboven beschreven heb. Nadat hij afscheid van mij had genomen,
+beloofde hij mij zonder verwijl voor mijne bevrijding te zullen
+werken. Al de menschen, die daar op dat oogenblik aanwezig waren,
+betuigden mij toen hun medelijden en verzekerden me zelfs, dat ze
+zich met den kleinen zanger zouden vereenigen en al hun best zouden
+doen om mij mijn vrijheid terug te bezorgen.
+
+Inderdaad hielden zij woord. Zij spraken te mijnen gunste bij den
+baljuw, die niet meer twijfelend aan mijn onschuld, vooral nadat
+de zanger alles verteld had wat hij wist, drie weken later mijn cel
+binnentrad. "Gil Blas," zeide hij, "ik zou je nog hier kunnen houden
+als ik een slecht rechter was; maar ik wil de zaak niet rekken: ga,
+ge zijt vrij; ge kunt weggaan wanneer ge wilt. Maar," ging hij voort,
+"indien men je naar het bosch bracht waar het roovershol ligt, zou je
+het dan niet kunnen vinden?" "Neen, mijnheer," antwoordde ik, "want ik
+ben er slechts 's avonds ingekomen en ik heb het vóór het aanbreken
+van den dag verlaten." Daarop vertrok de rechter, zeggende dat hij
+den portier zou gelasten mij de deuren te ontsluiten. Werkelijk trad
+een oogenblik later de cipier binnen met een van de cipiersknechten,
+die een pak linnen droeg.
+
+Met ernstig gelaat en zonder me een woord te zeggen ontdeden ze mij van
+mijn wambuis en broek, die bijna nog nieuw en van fijn laken waren en
+nadat ze mij een oude plunje in de plaats ervan hadden aangetrokken,
+zetten ze mij bij de schouders buiten de deur.
+
+De verlegenheid, die ik gevoelde mij zoo slecht gekleed te zien,
+verminderde de vreugde, die gevangenen gewoonlijk ondervinden als
+ze zich pas weer vrij gevoelen. Ik had lust dadelijk de stad te
+verlaten om me te onttrekken aan het kijken der menschen, wier
+blikken ik met moeite doorstond. Maar mijn dankbaarheid had de
+overhand op mijn verlegenheid, ik ging den kleinen zanger, wien ik
+zooveel verschuldigd was, mijn dank betuigen. Toen hij mij zag, kon
+hij zich niet weerhouden te lachen. "Wat ziet ge er uit!" riep hij,
+"ik herkende je in deze kleeding niet dadelijk; zooals ik zie, heeft
+de justitie je op alle manieren er van langs gegeven." "Ik beklaag
+me niet over de justitie, die is heel billijk, ik wilde alleen maar
+dat haar dienaren eerlijke lieden waren; ze hadden me minstens mijn
+kleeding moeten laten, die ik, dunkt me, niet slecht betaald heb,"
+"Dat stem ik toe," hernam hij, "maar men zal u tegenwerpen, dat dit
+formaliteiten zijn, die men moet in acht nemen. Of denkt ge soms,
+dat het paard aan zijn eersten meester is teruggegeven? Geen denken
+aan, hoor, op het oogenblik staat het in de stallen van den griffier,
+daar geplaatst als bewijsstuk van den diefstal; ik denk niet dat die
+arme edelman er zelfs den staartriem van krijgt. Maar laten we over
+wat anders praten. Wat is uw plan, wat denk je nu te doen?" "Ik heb
+zin," antwoordde ik, "den weg naar Burgos in te slaan en de dame op
+te zoeken die ik bevrijd heb; zij zal me wat geld geven, waarvoor ik
+een nieuwen rok kan koopen, vervolgens naar Salamanka gaan, om te zien
+voordeel uit mijn Latijn te trekken. Wat me hindert is, dat ik nog niet
+in Burgos ben, ik moet onderweg ook eten en ge zult wel begrijpen dat
+men het schraal heeft als men zonder geld reist." "Dat geloof ik best,"
+antwoordde hij "en ik bied u mijn beurs aan, ze is wel wat plat, maar
+ge weet dat een zanger geen bisschop is." Tegelijkertijd bracht hij
+haar te voorschijn, en gaf ze mij zoo gul, dat ik niet schroomde haar
+aan te nemen zooals ze was. Ik bedankte hem alsof hij me al het goud
+ter wereld had gegeven, en bood hem duizendmaal mijn diensten aan,
+waar het nooit toe is gekomen.
+
+Daarna verliet ik hem en de stad zonder de andere menschen, die mijne
+invrijheidstelling hadden bewerkt, te gaan opzoeken; ik vergenoegde
+mij er mee hen en mezelf duizend zegeningen toe te wenschen,
+
+De kleine zanger had gelijk gehad zijn beurs niet erg gevuld te noemen;
+ik vond er weinig geldstukken in, en dan nog wat voor geldstukken,
+slechts kleingeld! Gelukkig was ik reeds twee maanden gewend aan
+een sober leven, zoodat me nog twee realen restten toen ik aan de
+burcht Ponte-de-Abula kwam, niet ver van Burgos verwijderd. Ik hield
+hier even stil om naar tijding van dona Mencia te vragen. Ik ging
+een logementje binnen, waarvan de eigenares een klein, droog, vlug
+vrouwtje was. Ik zag dadelijk aan het grimmige gezicht dat ze trok,
+dat mijn plunje in 't geheel niet in haar smaak viel, iets, wat ik
+haar graag vergaf. Ik ging aan een tafel zitten, at brood en kaas
+en dronk enkele teugen van een afschuwelijken wijn, dien men mij had
+voorgezet. Gedurende dezen maaltijd, die nogal overeenstemde met mijne
+kleeding, wilde ik een gesprek beginnen met de waardin, die me door
+een minachtend gezicht deed verstaan, dat ze niets op mijn onderhoud
+gesteld was. Ik verzocht haar mij te zeggen of zij den markies de la
+Guardia (die de man was van dona Mencia, zooals deze mij verteld had)
+kende; of het kasteel van den markies ver van de burcht af was, en
+vooral of ze wist, wat er van de markiezin, zijne vrouw, terecht kon
+zijn gekomen. "U vraagt heel wat!" antwoordde zij mij trotsch. Maar
+hoewel met tegenzin, vertelde ze me toch, dat het kasteel, waarvan
+ik sprak, slechts een kleine mijl van Ponte-de-Abula verwijderd was.
+
+Nadat ik gegeten en gedronken had en de nacht inviel, beduidde ik
+haar, dat ik moe begon te worden en vroeg haar een kamer, "Voor jou
+een kamer!" antwoordde de eigenares met een blik vol minachting;
+"ik heb geen kamers voor lieden, die hun avondmaal met brood en kaas
+doen. Al mijn bedden zijn besproken, want ik verwacht aanzienlijke
+heeren, die hier vanavond moeten komen logeeren. Het eenige, wat ik
+voor je kan doen, is je een plaats in mijn schuur geven; dat zal,
+denk ik, wel niet de eerste keer zijn, dat ge op stroo slaapt...." Zij
+wist niet, hoe juist ze de waarheid daar zei. Ik antwoordde niet op
+haar toespraak en bepaalde er mij bij, stilletjes den stroozolder op
+te zoeken, waar ik spoedig in slaap viel als een oververmoeid man.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIV
+
+Hoe dona Mencia hem in Burgos ontving.
+
+
+Den volgenden morgen was ik vroeg uit de veeren. Ik ging met de
+eigenares afrekenen, die reeds op was en die me wat minder trotsch en
+beter gehumeurd scheen dan den vorigen avond, wat ik toeschreef aan
+de aanwezigheid van drie dappere dienaren van den heiligen Hermandad,
+die zich met haar op zeer vrije wijze onderhielden. Zij hadden in het
+logement geslapen; en dit waren ongetwijfeld de aanzienlijke heeren,
+voor wie al de bedden vrij waren gehouden.
+
+Ik vroeg in het gehucht den weg naar het kasteel, dat ik wilde gaan
+opzoeken. Bij toeval richtte ik mij tot een man van het karakter van
+mijn gastheer te Pegnaflor. Hij stelde er zich niet mee tevreden op
+de vraag die ik hem deed, te antwoorden, maar hij vertelde me nog,
+dat don Ambrosio, echtgenoot van dona Mencia, drie maanden geleden
+gestorven was en dat de markiezin zich in een klooster te Burgos,
+dat hij mij noemde, had teruggetrokken. Dadelijk begaf ik mij naar die
+stad, in plaats van den weg naar het kasteel te vervolgen, zooals ik
+eerst van plan was en ik snelde allereerst naar het klooster, waarin
+dona Mencia woonde. Ik verzocht de sleutelbewaarster aan die dame
+te zeggen, dat een jonge man, die pas uit de gevangenis van Astorga
+ontslagen was, haar wenschte te spreken. Oogenblikkelijk ging de
+oppaster mijn verzoek overbrengen. Een oogenblik later kwam ze weer
+terug en liet me een spreekkamer binnengaan, waar ik nog niet lang
+was of ik zag achter de traliën de weduwe van don Ambrosio in zwaren
+rouw verschijnen.
+
+"Wees welkom," zeide zij vriendelijk tot mij. "Vier dagen geleden heb
+ik aan iemand in Astorga geschreven, waarin ik hem verzocht u in mijn
+naam te gaan opzoeken en u te zeggen, dat ik u dringend verzocht mij
+bij het verlaten van de gevangenis te komen opzoeken. Ik twijfelde er
+niet aan, dat ge spoedig in vrijheid zoudt worden gesteld; alles wat
+ik den baljuw te uwen gunste had verteld, was genoeg daarvoor. Men
+had mij dan ook verteld, dat ge reeds in vrijheid gesteld waart, maar
+dat men niet wist wat er verder van u was geworden. Ik vreesde u niet
+meer terug te zullen zien en van het genoegen beroofd te worden u mijn
+dank te kunnen betuigen, wat me zeer zou hebben gespeten. Troost u,"
+voegde zij er aan toe, ziende hoe beschaamd ik was zoo slecht gekleed
+onder haar oogen te komen, "bedroef u niet over den toestand, waarin
+ik u zie. Na den gewichtigen dienst, dien ge me hebt bewezen, zou ik
+wel de ondankbaarste van alle vrouwen moeten zijn, als ik niets voor u
+deed. Ik wil u uit den slechten toestand helpen, waarin ge u bevindt;
+ik moet het en kan het. Ik bezit meer dan genoeg om mijn schuld aan
+u af te doen zonder mij te behoeven bekrimpen."
+
+"Gij kent," vervolgde zij, "mijne lotgevallen tot op den dag dat
+wij samen gevangen genomen zijn; ik zal u vertellen wat mij sedert
+overkomen is. Toen de baljuw van Astorga mij naar Burgos had doen
+geleiden, na een getrouw verslag van mijne geschiedenis te hebben
+vernomen, begaf ik mij naar het kasteel van don Ambrosio. Mijn
+terugkeer veroorzaakte buitengewone verrassing, doch men zeide mij
+dat ik te laat kwam. De markies, als door den bliksem getroffen door
+mijn vlucht, was ziek geworden en de doktoren wanhoopten aan zijn
+behoud. Ik trad zijn kamer binnen en wierp mij bij zijn bed neder,
+badende in tranen en het hart vol smart. "Wat brengt u hier," zeide
+hij, "komt gij uw werk aanschouwen? Is het u niet voldoende mij het
+leven ontnomen te hebben? Zijt gij niet tevreden voor gij mij hebt zien
+sterven?" "Heer," antwoordde ik, "Inès heeft u zeker gezegd dat ik met
+mijn eersten man ben gevlucht en zonder het treurige ongeval, dat mij
+hem heeft doen verliezen, zoudt gij mij nimmer hebben weergezien." Ik
+vertelde hem toen, dat don Alvares door de dieven gedood was en dat
+men mij had opgesloten. Ik vertelde hem al het overige en toen ik had
+uitgesproken, nam don Ambrosio mijn hand en zeide teeder: "Nu is het
+genoeg, ik beklaag mij niet langer over u. Mag ik u eigenlijk wel iets
+verwijten? Gij vindt een geliefden echtgenoot terug, gij verlaat mij om
+hem te volgen, mag ik dat gedrag laken? Neen mevrouw, ik had ongelijk
+daarover te tobben. Ook heb ik niet gewild dat men u vervolgde, hoewel
+mijn dood het gevolg zal zijn van uw verlies voor mij. Ik eerbiedigde
+in uw ontvoerder zijn heilige rechten en zelfs de neiging die gij voor
+hem hadt, en door uw terugkeer herwint gij al mijn genegenheid. Ja,
+mijn waarde Mencia, uwe tegenwoordigheid overstelpt mij van vreugd,
+maar helaas zal ik er niet lang van genieten. Ik voel mijn einde
+naderen. Nauwelijks heb ik u weer, of ik moet u vaarwel zeggen." Bij
+deze woorden voelde ik eene matelooze droefenis in mij opwellen. Don
+Alvares, dien ik aanbad, heeft mij nimmer tranen doen storten. Don
+Ambrosio stierf den volgenden morgen en ik bleef eigenares van de
+aanzienlijke goederen, die hij mij geschonken had bij ons huwelijk. Ik
+zal daar geen onwaardig gebruik van maken, hoe jong ik ook ben, zal
+men mij niet zien in de armen van een derden echtgenoot. Ik wil mijn
+dagen in een klooster eindigen en een weldoenster worden."
+
+Na dit gesprek haalde dona Mencia van onder haar japon een beurs te
+voorschijn, die ze mij ter hand stelde, zeggend: "Ziehier honderd
+dukaten, die ik u alvast geef om u te kunnen kleeden. Als die op zijn,
+kom me dan weer opzoeken, want ik ben niet van plan mijn dankbaarheid
+bij zoo weinig te laten." Ik bedankte de dame duizendmaal en zwoer
+haar dat ik niet uit Burgos zou vertrekken zonder afscheid van haar
+te hebben genomen. Na dien eed, dien ik niet van plan was te breken,
+ging ik een logement zoeken. Het eerste het beste dat ik tegenkwam,
+ging ik binnen. Ik vroeg een kamer en om de slechte opinie, die mijn
+havelooze plunje kon opwekken, te voorkomen, vertelde ik den waard,
+dat ik, zooals hij me zag, toch best in staat was mijn onderkomen te
+betalen. Op die woorden antwoordde de waard, Majuelo geheeten en van
+nature een groot spotter, op kouden toon en terwijl hij me met een
+sluwe uitdrukking op zijn gezicht van boven tot beneden opnam, dat
+hij die verzekering mijnerzijds niet noodig had om overtuigd te zijn,
+dat ik een goede klant voor hem zou wezen; dat men door mijn kleeding
+heen iets edels in mij ontdekte en ten slotte dat hij er niet aan
+twijfelde of ik was een zeer welgesteld edelman. Ik zag heel goed,
+dat de plaaggeest me in het ootje nam; en om opeens een eind aan zijn
+aardigheden te maken, toonde ik hem mijn beurs. Ik telde mijn dukaten
+zelfs voor zijn oogen op een tafel en ik merkte, dat mijn specie hem
+er toe bracht wat gunstiger over mij te denken. Ik verzocht hem een
+kleermaker te laten komen.
+
+"Beter is het een uitdrager te halen; hij kan u ineens een keuze van
+kleeren meebrengen, zoodat ge oogenblikkelijk gekleed zijt," antwoordde
+hij. Ik vond dien raad zeer juist en besloot hem op te volgen, maar,
+daar de dag bijna ten einde was, stelde ik mijn inkoop uit tot den
+volgenden morgen en mijn gedachten waren slechts gericht op een goed
+avondmaal, om me schadeloos te stellen voor al de slechte maaltijden,
+die ik sinds het verlaten van het hol gekregen had.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XV
+
+Op welke wijze Gil Blas zich kleedde van het nieuwe geschenk, dat
+hij van de dame ontving en in welke equipage hij Burgos verliet.
+
+
+Men zette mij een flinke fricassée van schapenpootjes voor, die ik
+bijna geheel verorberde. Ik dronk naar evenredigheid en ging daarna
+slapen. Ik had een vrij goed bed en hoopte, dat spoedig een diepe
+slaap zich van mijn zinnen zou meester maken. Ik kon echter geen oog
+dicht doen; ik deed niets dan aan de kleeding denken, die ik nemen
+moest. "Wat moet ik doen," zei ik tot mezelf, "zal ik mijn eerste plan
+volgen? Zal ik een priesterkleed koopen om in Salamanka een betrekking
+als onderwijzer te zoeken? Waarom me in een ambtsgewaad gestoken? Voel
+ik soms roeping me in den geestelijken staat te begeven? Word ik
+daar door mijn neiging toe gedreven? Neen, ik gevoel zelfs neigingen,
+die geheel het tegenovergestelde zijn van dat lot. Ik wil een zwaard
+dragen en zien mijn fortuin in de wereld te maken."
+
+Ik besloot tot de kleeding van een ridder, overtuigd dat ik onder
+dien vorm er wel in zou slagen een nette en winstgevende betrekking
+te krijgen. Met deze vleiende gedachte wachtte ik het aanbreken van
+den dag met groot ongeduld af, en nauwelijks zagen mijn oogen de
+eerste lichtstralen, of ik stond op. Ik maakte zooveel leven, dat ik
+allen die nog sliepen, wakker maakte. Ik riep de knechts, die nog te
+bed waren en die op mijn geroep met verwenschingen antwoordden. Toch
+waren ze genoodzaakt op te staan en ik gunde hun geen rust voor ze een
+uitdrager hadden laten komen. Ik zag er weldra een verschijnen. Hij
+werd door twee jongens gevolgd, die ieder een groot pak van groen
+linnen droegen. Hij groette me zeer beleefd en zei: "Heer ridder, ge
+kunt u gelukkig noemen dat men zich tot mij gewend heeft inplaats van
+tot een ander. Ik wil hier niet mijn collega's in miscrediet brengen,
+God behoede dat ik in het minst hun reputatie schade wil doen! maar
+onder ons gezegd, er is onder hen niet een, die er een geweten op na
+houdt; ze zijn allen nog erger dan joden. Ik ben de eenige kleerkooper,
+die er een moraal op nahoudt. Ik bepaal me tot een bescheiden winst,
+ik ben tevreden met een pond inplaats van een stuiver.... ik wil zeggen
+een stuiver inplaats van een pond. Goddank oefen ik mijn beroep op
+eerlijke wijze uit."
+
+Na deze inleiding, die ik dom genoeg, woordelijk geloofde, zei de
+uitdrager tot zijn jongens de pakken open te maken. Men toonde me
+kleedingstukken van allerlei kleur. Hij liet er mij verschillende
+van effen kleur zien, die ik echter met minachting afwees, omdat ik
+ze te eenvoudig vond, maar ze lieten me er een passen, dat als voor
+mijn figuur gemaakt scheen, en dat me verblindde, hoewel het al een
+weinig versleten was. 't Was een wambuis met opengesneden mouwen,
+een broek en een mantel, alles van blauw fluweel met goud bestikt. Ik
+bepaalde mijn keuze daarop en begon te onderhandelen. De uitdrager,
+ziende dat het mij beviel, zei dat ik een zeer gedistingeerden smaak
+had. "Bij God," riep hij uit, "men ziet wel, dat u er verstand van
+hebt. Weet, dat dit kleed vervaardigd is voor een der grootste heeren
+van het koninkrijk en dat het nog geen drie keer is gedragen. Bekijk
+het eens, er bestaat geen mooier, en wat het borduursel betreft, zult
+ge moeten toestemmen, dat niets beter bewerkt kon zijn." "Voor hoeveel
+wilt gij het verkoopen?" vroeg ik hem. "Voor zestig dukaten, waarvoor
+ik het reeds geweigerd heb te verkoopen, op mijn woord van eerlijk
+man." Die zinsnede was overtuigend. Ik bood er hem vijf-en-veertig
+voor, hoewel het misschien nog niet de helft waard was. "Heer edelman,
+ik overvraag niet; ik vraag slechts ervoor, wat het waard is," hernam
+hij op koelen toon. Daarna mij de kleedingstukken voorhoudende, die ik
+terzijde had gelegd, ging hij voort: "Ziehier, neem deze, die zal ik
+u goedkooper geven." Dat wakkerde slechts de voorliefde aan voor dat,
+waarop ik afdong, en daar ik mij verbeeldde, dat hij niets zou willen
+afslaan, telde ik hem de zestig dukaten voor. Toen hij zag, dat ik ze
+zoo gemakkelijk afstond, had hij, geloof ik, niettegenstaande zijn
+moraliteitsgevoel, groote spijt niet meer te hebben gevraagd. Zeer
+tevreden echter, dat hij het pond voor den stuiver genomen had,
+ging hij weg met zijn twee jongens, die ik niet had vergeten.
+
+Ik had dus een zeer netten mantel, wambuis en broek. Nu was het
+zaak aan de rest der kleeding te gaan denken, wat mij den geheelen
+morgen bezig hield; ik kocht linnengoed, een hoed, zijden kousen,
+schoenen en een zwaard, daarna kleedde ik me aan. Wat een genoegen
+voor mij, me zoo uitgedoscht te zien! Mijn oogen konden zich, om zoo
+te zeggen, niet genoeg verlustigen aan mijn opschik. Nooit heeft een
+pauw met meer welgevallen naar zijn vedertooi gekeken. Na dien dag
+maakte ik nog een tweede visite bij dona Mencia, die me zeer lief
+ontving. Zij bedankte mij nogmaals voor den dienst, dien ik haar had
+bewezen. Daarop volgden veel complimenten van weerszijden en me toen
+veel voorspoed wenschende, zei ze mij vaarwel en trok zich terug,
+zonder me iets anders te geven dan een ring van dertig pistolen,
+die ze mij verzocht als aandenken aan haar te bewaren.
+
+Ik bleef vrij beteuterd met mijn ring staan, want ik had op een veel
+aanzienlijker geschenk gerekend, zoodat ik, weinig tevreden over de
+edelmoedigheid der dame, mijn logement bereikte, steeds in gedachten
+verdiept, maar terwijl ik naar binnen ging, werd ik op den voet gevolgd
+door een man, die, zich plotseling van zijn mantel ontdoende, die hij
+tot over zijn neus getrokken had, me een grooten zak liet zien, dien
+hij onder zijn arm droeg. Bij de verschijning van dien zak, die er
+alleszins naar uitzag goed gevuld met specie te zijn, zette ik groote
+oogen op, evenals nog enkele menschen, die daar tegenwoordig waren;
+en ik dacht de stem van een engel te hooren, toen die man, den zak
+op tafel leggende, tot mij zei: "Heer Gil Blas, ziedaar wat mevrouw
+de markiezin u zendt." Ik maakte diepe buigingen voor den brenger en
+overlaadde hem met beleefdheden; en zoodra hij het logement verlaten
+had, wierp ik mij op den zak, als een valk op zijn prooi en bracht
+hem naar mijn kamer. Ik opende hem zonder verwijl en vond er duizend
+dukaten in. Ik was bijna klaar met tellen, toen de waard, die de
+woorden van den brenger gehoord had, binnentrad om te weten wat er in
+dien zak was. Het gezicht van al dat geld op de tafel, trof hem hevig,
+
+"Wat duivel! als daar maar geld ligt!" riep hij uit. Daarop vervolgde
+hij met een sluwen glimlach: "Gij moet toch maar goed partij van de
+vrouwen weten te trekken. Nauwelijks vierentwintig uur in Burgos,
+hebt gij reeds markiezinnen, die u schatplichtig zijn."
+
+Die redeneering viel wel in mijn smaak; ik voelde de verleiding Majuelo
+bij zijn vergissing te laten; ik voelde, dat het mij genoegen deed. 't
+Verwondert me niet als jongelieden willen doorgaan voor mannen van
+een gelukkig gesternte. De onschuld mijner zeden behaalde echter de
+overwinning op mijn ijdelheid, zoodat ik mijn waard uit zijn waan
+bracht. Ik vertelde hem de geschiedenis van dona Mencia, waarnaar hij
+aandachtig luisterde. Daarna vertelde ik hem den stand van zaken en
+daar hij belang in mij scheen te stellen, verzocht ik hem mij met zijn
+raad ter zijde te willen staan. Hij dacht eenige oogenblikken na en zei
+toen op ernstigen toon: "Heer Gil Blas, ik gevoel me tot u aangetrokken
+en daar ge voldoende vertrouwen in mij stelt om openhartig met mij te
+spreken, zal ik u zonder vleierij vertellen, waar ik u geschikt voor
+acht. Gij schijnt mij geboren om aan het hof te verkeeren, ik raad u
+aan daarheen te gaan en u bij den een of anderen voornamen heer aan te
+sluiten; maar tracht u in zijn zaken te mengen of in zijn genoegens te
+deelen; anders zoudt ge uw tijd bij hem verbeuzelen. Ik ken de grooten:
+zij tellen niet den ijver en aanhankelijkheid van een eerlijk man;
+zij bemoeien zich slechts met de menschen, die ze noodig hebben. Gij
+hebt nu een hulpbron, gij zijt jong, welgemaakt en zelfs al hadt gij
+geen geestesgaven, dan zou dat meer dan voldoende zijn om het hoofd
+op hol te brengen van eene rijke weduwe of van eene mooie vrouw, die
+ongelukkig getrouwd is. Indien het waar is, dat de liefde mannen, die
+geld bezitten, ruïneert, dan helpt zij aan den anderen kant er boven
+op, die niets meer hebben. Ik zou u dus den raad geven naar Madrid te
+gaan; maar ge moet u daar niet zonder gevolg vertoonen. Daar, evenals
+overal, oordeelt men slechts naar den uitwendigen schijn en zult ge
+meer in tel zijn naarmate den zwier, dien men u ziet slaan. Ik zal
+u een bediende geven, een trouwen knecht, een braven jongen, in één
+woord een man van mijn hand. Koop twee muilezels, den een voor u,
+den andere voor hem, en vertrek dan zoo gauw mogelijk."
+
+Die raad was te zeer naar mijn zin, om hem niet op te volgen. Reeds
+den volgenden morgen kocht ik twee jonge muilezels en nam den
+bediende in dienst, dien men mij had aanbevolen. Hij was een jongen
+van dertig jaar, die er eenvoudig en vroom uitzag. Hij vertelde me,
+dat hij uit het koninkrijk Galicië was en dat hij Ambrosius de Lamela
+heette. Wat me vreemd leek, was, dat, inplaats van op andere bedienden
+te gelijken, die gewoonlijk zooveel loon willen hebben, deze zich er
+niet om bekommerde een hoog loon te verdienen; hij betuigde mij zelfs
+dat hij iemand was, die zich tevreden stelde met wat ik de goedheid
+wilde hebben hem te geven. Ik kocht ook laarzen en een valies om mijn
+linnengoed en mijn dukaten in weg te bergen. Daarna voldeed ik den
+logementhouder en vertrok den volgenden morgen eer de dag aanbrak
+uit Burgos om naar Madrid te gaan.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XVI
+
+Waarin wordt aangetoond, dat men niet te veel op de fortuin moet
+vertrouwen.
+
+
+Den eersten dag overnachtten we in Duenas en wij kwamen den volgenden
+dag tegen vier uur 's namiddags te Valladolid aan. Wij stapten aan
+een logement af, dat een der besten der stad scheen. Ik liet de zorg
+voor de muilezels aan mijn bediende over en ging naar boven naar
+een kamer, waar ik mijn valies door een jongen van het logement liet
+brengen. Daar ik me een weinig vermoeid gevoelde, wierp ik me op mijn
+bed zonder mij van mijn laarzen te ontdoen en ik viel ongemerkt in
+slaap. 't Was bijna nacht toen ik ontwaakte: ik riep Ambrosius, die
+echter niet in het logement was, maar er toch weldra verscheen. Ik
+vroeg hem waar hij vandaan kwam, waarop hij me met een vroom gezicht
+antwoordde, dat hij uit de kerk kwam, waar hij den hemel was gaan
+dank zeggen, ons bewaard te hebben voor eenig ongeval van Burgos af
+tot Valladolid. Ik keurde die handelwijze goed; daarna gebood ik hem
+een kippetje voor mijn souper aan het spit te laten steken.
+
+Terwijl ik hem dit bevel gaf, trad de waard mijn kamer binnen met
+een toorts in de hand. Hij verlichtte eene dame, die me eer schoon
+dan jong toescheen en die zeer rijk gekleed was.
+
+Zij leunde op den arm van een ouden stalmeester, terwijl een kleine
+Moor haar sleep droeg. Ik was niet weinig verwonderd, toen die dame
+na eene diepe buiging mij vroeg of ik ook soms de heer Gil Blas de
+Santillano was. Nauwelijks had ik ja gezegd, of zij liet den arm van
+den stalmeester los om me te komen omhelzen met een vreugdebetoon,
+dat mijne verbazing verdubbelde. "De hemel zij dank voor dit avontuur,"
+riep zij uit. "U bent het, heer ridder, u bent het, dien ik zoek."
+
+Bij deze inleiding kwam mij de parasiet van Pegnaflor in de gedachte en
+ik wilde juist de dame verdenken van eene ondernemende avonturierster
+te zijn, toen hetgeen zij mij verder vertelde, me gunstiger voor haar
+stemde. "Ik ben een nicht van dona Mencia de Mosquera," vervolgde zij,
+"van haar die u zooveel verschuldigd is. Vanmorgen heb ik een brief
+van haar ontvangen, waarin ze mij vroeg, vernomen hebbende dat gij
+naar Madrid waart vertrokken, of ik u goed wilde onthalen, indien
+gij hier stilhield. Reeds twee uur zoek ik de geheele stad door,
+van logement tot logement, om naar de vreemdelingen te informeeren,
+die daar afgestapt zijn en naar de beschrijving, die uw hotelhouder
+gaf, heb ik gedacht, dat gij wel de bevrijder van mijn nicht zoudt
+kunnen wezen. En nu ik u gevonden heb, zal ik u toonen hoe gevoelig
+ik ben voor de diensten, die gij aan mijn familie en in het bijzonder
+mijn lieve nicht bewezen hebt. Van dit oogenblik af moet ge, indien
+gij het toestaat, bij mij komen logeeren, gij zult dan beter op uw
+gemak zijn dan hier."
+
+Ik wilde mij daartegen verzetten door de dame voor te werpen dat
+ik haar tot last zou kunnen zijn, maar het was niet mogelijk aan
+haar aandringen te ontkomen. Voor de deur van het logement stond
+een rijtuig voor ons klaar. Zijzelf zorgde ervoor, dat mijn valies
+erin werd gebracht, omdat er, zooals zij zeide, zooveel oplichters in
+Valladolid waren, hetgeen maar al te waar was. Eindelijk steeg ik in
+de koets met haar en met haar ouden stalmeester en ik liet me op die
+manier uit het logement halen tot groot misnoegen van den waard, die
+zich daardoor beroofd zag van de uitgaven, die ik, naar hij gerekend
+had, bij hem zou doen met de dame, den stalmeester en den kleinen Moor.
+
+Nadat onze koets eenigen tijd had voortgereden, hield hij stil. Wij
+stegen er uit om een vrij groot huis binnen te gaan en gingen naar
+boven naar een appartement dat er netjes uitzag en verlicht werd door
+twintig of dertig kaarsen. Er waren daar verschillende bedienden,
+aan wie de dame vroeg of don Raphaël reeds was aangekomen, waarop het
+antwoord ontkennend luidde. Daarna zich tot mij richtende, sprak zij:
+"Heer Gil Blas, ik wacht mijn broeder, die vanavond terug moet komen
+van een kasteel, dat we twee mijlen hier vandaan bezitten. Wat een
+aangename verrassing zal het voor hem zijn als hij in zijn huis een
+man zal aantreffen, aan wien onze geheele familie zooveel verschuldigd
+is!" Op hetzelfde oogenblik dat zij die woorden sprak, hoorden we
+gerucht in huis en vernamen tegelijkertijd, dat dit veroorzaakt
+werd door de komst van don Raphaël. Die ridder verscheen spoedig
+voor ons. Ik zag een jongen man van schoone gestalte en gunstig
+uiterlijk. "Ik ben zeer blij met je terugkomst, lieve broer,"
+zei de dame tot hem, "ge zult mij kunnen helpen om den heer Gil
+Blas de Santillano op waardige wijze te ontvangen. Wij kunnen niet
+genoeg dankbaar zijn voor alles, wat hij voor dona Mencia, onze
+bloedverwante, gedaan heeft. Ziehier," voegde zij er aan toe, hem een
+brief voorhoudende, "lees wat zij ons schrijft." Don Raphaël opende
+het biljet en las hardop de volgende woorden: "Lieve Camilla, de heer
+Gil Blas de Santillano, die mijn eer en mijn leven gered heeft, is zoo
+juist op weg naar het hof vertrokken. Ongetwijfeld zal hij Valladolid
+passeeren. Ik bezweer u bij het bloed, en meer nog bij de vriendschap,
+die ons verbindt, hem hartelijk te ontvangen en eenigen tijd bij u te
+houden. Ik vlei me, dat ge aan mijn verzoek zult voldoen en dat mijn
+bevrijder bij u en bij don Raphaël, mijn neef, een goede gastvrijheid
+zal ondervinden. Uwe liefhebbende nicht Dona Mencia te Burgos."
+
+"Wat!" riep don Raphaël na de lezing van dezen brief uit, "dankt mijn
+nicht aan dezen ridder haar eer en leven? Den hemel zij geprezen
+voor deze gelukkige ontmoeting." Dit zeggende naderde hij mij en
+mij in zijn armen sluitend, vervolgde hij: "Wat een geluk voor mij
+hier den edelman Gil Blas de Santillano te zien! 't Was overbodig,
+dat onze nicht de markiezin ons aanbeval u goed te onthalen; zij had
+ons slechts behoeven te melden, dat gij Valladolid zoudt passeeren;
+dat was voldoende geweest. Wij weten zeer goed, mijn zuster Camilla
+en ik, hoe men met een man moet omgaan, die den grootsten dienst ter
+wereld bewezen heeft aan een lid uit onze familie, dat we het teederst
+beminnen." Zoo goed mogelijk antwoordde ik op deze ontboezemingen,
+die nog door vele dergelijke gevolgd werden en door duizend omhelzingen
+werden afgebroken. Daarna bemerkende, dat ik mijn laarzen nog aan had,
+liet hij ze mij door zijn bedienden uittrekken.
+
+Vervolgens begaven we ons naar een kamer, waar men gedekt had. Wij
+zetten ons aan tafel, de ridder, de dame en ik. Gedurende het souper
+zeiden zij mij nog herhaaldelijk vriendelijke dingen. Niet een woord
+kon ik zeggen, dat ze niet aanhaalden als een bewonderenswaardige
+geestigheid en men had de attentie moeten zien, die ze voor mij hadden
+om me van alle gerechten te bedienen. Don Raphaël dronk dikwijls op de
+gezondheid van dona Mencia. Ik volgde zijn voorbeeld; tusschenbeide
+leek het mij of Camilla, die met ons klonk, me veelbeteekenende
+blikken toewierp. Ik meende zelfs op te merken, of ze slechts geschikte
+oogenblikken daarvoor koos, alsof ze vreesde dat haar broeder het zou
+bemerken. Er was niet meer noodig om mij te overtuigen, dat de dame
+verliefd op mij was en ik vleide me van deze ontdekking te profiteeren
+voor zoolang ik tenminste in Valladolid bleef. Die hoop was oorzaak,
+dat ik zonder moeite aan hun verzoek gevolg gaf, eenige dagen bij
+hen te blijven. Zij bedankten mij voor mijne welwillendheid, en de
+vreugde, die Camilla betuigde, versterkte mij in mijn overtuiging,
+dat ze mij zeer naar haar zin vond.
+
+Don Raphaël, ziende dat ik besloten had eenigen tijd bij hem door te
+brengen, stelde me voor mij mee te nemen naar zijn kasteel. Hij gaf
+er mij eene prachtige beschrijving van en spiegelde mij de genoegens
+voor, die hij beweerde mij te zullen laten genieten. "Nu eens zullen
+we op jacht gaan, dan weer ons met visschen bezig houden, en indien ge
+van wandelen houdt, hebben we daartoe heerlijke bosschen en tuinen,"
+begon hij en ging voort: "Trouwens we zullen prettig gezelschap hebben
+en ik hoop, dat ge u niet zult vervelen." Ik nam zijn voorstel aan
+en er werd besloten dat we reeds den volgenden dag naar het mooie
+kasteel zouden gaan. Nadat we dit prettige plan gevormd hadden,
+stonden we van tafel op. Hij omhelsde mij en zei toen: "Heer Gil
+Blas, ik laat u nu aan mijn zuster over, want ik ga dadelijk de
+noodige bevelen geven en de lieden waarschuwen, die van de partij
+zullen zijn." Bij deze woorden verliet hij de kamer en ik zette het
+gesprek voort met de dame, die door haar praten de teedere oogwenken,
+die ze mij had toegeworpen, niet logenstrafte. Zij maakte zich van
+mijn hand meester en mijn ring bekijkende, zei ze: "Gij hebt daar een
+vrij aardigen diamant, maar hij is wel klein. Hebt gij verstand van
+edelgesteenten?" Ik antwoordde van neen. "Dat spijt me," hernam ze,
+"want ik had u willen vragen wat deze waard was." Inmiddels toonde ze
+mij een grooten robijn aan haar vinger en toen ik dezen bekeek, zei
+ze: "Een oom van mij, die gouverneur is geweest op de bezittingen,
+die de Spanjaarden op de Philippijnen hebben, heeft me dezen steen
+geschonken. De juweliers van Valladolid schatten hem op driehonderd
+pistolen."--"Dat geloof ik best, want ik vind hem prachtig," antwoordde
+ik.--"Omdat hij u bevalt, wil ik een ruil met u doen." Daarop nam ze
+mijn ring en deed den hare aan mijn pink. Na dien ruil, die mij een
+kiesche wijze van een geschenk geven toescheen, drukte Camilla mij de
+hand en keek me teeder aan, daarop plotseling de stilte verbrekende,
+wenschte ze mij eensklaps goeden nacht en trok zich heel verlegen
+terug, als was zij beschaamd om mij haar gevoelens te doen blijken.
+
+Hoewel ik nog heel onnoozel op het punt van liefde was, begreep ik
+toch, dat die plotselinge verwarring zeer vleiend voor mij was en ik
+dacht er over, dat ik den tijd buiten niet slecht behoefde door te
+brengen. Vol van die vleiende gedachte en van den schitterenden stand
+van mijn zaken, sloot ik me op in mijn slaapkamer, na aan mijn bediende
+bevolen te hebben mij den volgenden morgen vroeg te wekken. Inplaats
+van aan slapen te denken, gaf ik me aan allerlei aangename gedachten
+over, die me geïnspireerd werden door mijn valies, dat op tafel lag
+en mijn robijn. "De hemel zij dank," dacht ik, "indien ik ongelukkig
+ben geweest, dan ben ik het nu toch niet meer. Aan den eenen kant
+duizend dukaten en aan den anderen een ring van driehonderd pistolen,
+daarmee ben ik voor langen tijd onder dak. Majuelo heeft me niet
+overschat, dat zie ik wel; ik zal duizenden vrouwen in Madrid het
+hart doen verliezen, nu ik zoo gemakkelijk Camilla vervoerd heb." De
+goedheden van die edelmoedige dame kwamen mij toen voor den geest,
+met al hun aantrekkelijkheid en bij voorbaat genoot ik reeds van de
+genoegens, die don Raphaël me op zijn landgoed zou bereiden. Doch
+niettegenstaande al die beelden van genot, kwam de slaap zijn vleugels
+over mij uitspreiden. Zoo gauw ik me onder zeil voelde gaan, kleedde
+ik me vlug uit en ging slapen.
+
+Toen ik den volgenden morgen wakker werd, bemerkte ik, dat het al
+te laat was. Ik was heel verwonderd mijn knecht nog niet te zien
+verschijnen, zooals hij van mij bevel had gekregen. Maar ik dacht bij
+mezelf: mijn trouwe Ambrosius is naar de kerk gegaan of wel hij is
+vandaag erg lui. Maar weldra maakte die gedachte over hem plaats voor
+een meer ongunstige, want toen ik was opgestaan, zag ik mijn valies
+niet meer, zoodat ik hem ervan verdacht, het gedurende den nacht te
+hebben gestolen. Om mijn vermoedens tot klaarheid te brengen, deed ik
+mijn kamerdeur open en riep den schijnheilige verscheidene keeren. De
+stem van een ouden man antwoordde: "Wat wenscht gij, heer? Al uw lieden
+hebben vóór het aanbreken van den dag mijn huis verlaten." "Wat zegt
+gij, uw huis, ben ik dan niet bij don Raphaël?" riep ik uit. "Ik weet
+niet wie die mijnheer is," antwoordde de oude, "maar gij zijt in een
+gemeubileerd huis en ik ben de eigenaar ervan. Gisterenavond, een
+uur voor uw aankomst kwam de dame, die met u gesoupeerd heeft, hier
+om appartementen te bestellen voor een voornaam heer, die incognito
+reisde. Zij heeft me zelfs vooruit betaald."
+
+Toen begreep ik waar ik aan toe was. Ik wist nu wat ik moest denken
+van Camilla en don Raphaël en ik begreep, dat mijn knecht, die
+volkomen op de hoogte van mijn zaken was, mij aan die schurken had
+overgeleverd. Inplaats van dat treurig ongeval slechts aan mijzelf
+te wijten en er aan te denken, dat het mij niet zou zijn overkomen
+indien ik niet de domheid had begaan zonder reden alles aan Majuelo
+te vertellen, gaf ik de schuld aan het onschuldige lot en vervloekte
+honderd maal mijn planeet. De eigenaar van het hotel, wien ik het
+avontuur, dat hij misschien even goed kende als ik, vertelde, toonde
+zich met mijn lot begaan. Hij beklaagde me, en betuigde mij, dat het
+hem zoo'n leed deed, dat dit alles in zijn huis had plaats gevonden,
+maar ik geloof dat hem niet minder het deel in dien schurkenstreek
+toekwam, dan aan mijn gastheer in Burgos, aan wien ik later altijd
+de eer van die uitvinding heb toegeschreven.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XVII
+
+Welke partij Gil Blas koos na het avontuur in het gemeubileerde huis.
+
+
+Toen ik, heel nutteloos, lang genoeg mijn ongeluk beweend had, maakte
+ik bij me zelf de opmerking, dat, inplaats van aan mijn verdriet
+toe te geven, ik mij liever tegen mijn noodlot moest harden. Ik riep
+al mijn moed te hulp en om mij te troosten, zei ik tot mijzelf bij
+het aankleeden:
+
+"Ik mag nog blij zijn, dat die schelmen niet mijn kleeren hebben
+meegenomen en enkele dukaten, die ik in mijn zakken heb." Ik was hun
+dankbaar voor die gevoeligheid. Zij waren zelfs zoo edelmoedig geweest,
+mij mijn laarzen te laten, die ik aan den waard verkocht voor een
+derde van wat ze mij gekost hadden. Eindelijk verliet ik het hotel,
+zonder goddank iemand noodig te hebben om mijn lompen te dragen. Het
+eerste wat ik deed, was te gaan zien of de muilezels niet nog in
+het logement waren, waar ik den vorigen dag was afgestapt. Ik dacht
+wel, dat Ambrosius ze daar niet zou hebben laten staan, had ik maar
+altijd zoo'n gezond oordeel over hem gehad. Ik vernam, dat hij reeds
+denzelfden avond zorg had gedragen ze weg te halen. Er op rekenende
+ze nooit meer terug te zien, net zoo min als mijn dierbaar valiesje,
+liep ik treurig door de straten en dacht erover, wat ik beginnen moest.
+
+Ik voelde de verzoeking bij me opkomen naar Burgos terug te keeren en
+nog eens mijn toevlucht tot dona Mencia te nemen; maar begrijpende,
+dat dit van de goedheid der dame misbruik maken zou zijn en dat ik dan
+voor een dom schaap zou doorgaan, liet ik die gedachte weer los. Ik
+zwoer ook, dat ik in 't vervolg meer op mijn hoede tegen de vrouwen
+zou zijn en ik zou nu zelfs de kuische Suzanna gewantrouwd hebben. Van
+tijd tot tijd richtte ik de oogen op mijn ring, en toen ik eraan dacht
+dat het een geschenk van Camilla was, zuchtte ik van smart. "Helaas,"
+zuchtte ik bij mezelf, "ik heb geen verstand van robijnen, maar ik
+ken lieden die ze inruilen. 't Is geloof ik niet noodig dat ik naar
+een juwelier ga, om me te laten overtuigen dat ik een dwaas ben."
+
+Toch wilde ik graag opheldering krijgen over de waarde van den
+ring en ik liet hem zien aan een diamantkooper, die hem op drie
+dukaten schatte. Bij die schatting, die me echter niet verwonderde,
+wenschte ik de nicht van den gouverneur der Philippijnen naar den
+duivel, of liever, wenschte ik het slechts opnieuw. Toen ik van den
+diamantverkooper kwam, ging er dicht langs me een jonge man voorbij,
+die stil hield om me te bekijken. Ik kon mij hem zoo gauw niet te
+binnen brengen, hoewel ik hem goed kende. "Hoe nu, Gil Blas, veinst
+ge mij niet meer te kennen, of hebben twee jaar tijds den zoon van den
+barbier Nunez zoo doen veranderen, dat ge hem niet meer herkent?" riep
+hij uit. "Herinner u Fabricius, uw landgenoot en uw metgezel op
+school, Wij hebben zoo dikwijls bij dokter Godinez gedisputeerd over
+de algemeene eigenschappen en de bovennatuurlijke graden!"
+
+Voor hij eindigde, had ik hem reeds herkend en wij omhelsden elkaar
+vriendschappelijk. Daarop vervolgde hij: "Vriend, wat ben ik blij
+je te ontmoeten! Ik kan je niet zeggen hoe een genoegen me dat
+doet.... Maar," vervolgde hij met verwonderd gezicht, "in wat voor
+een toestand komt ge mij onder de oogen? Mijn God! ge zijt gekleed als
+een prins! Een prachtig zwaard, zijden kousen, een wambuis en mantel
+van fluweel met zilverdraad bestikt! Sapristi! dat riekt duivels
+naar voorspoed. Ik wil wedden, dat de een of andere vrijzinnige oude
+vrouw je in haar overvloed doet deelen."--"Gij vergist u," zei ik,
+"mijn zaken staan zoo schitterend niet als ze wel lijken." "Maak dat
+anderen wijs; je wilt de onnoozele spelen. En die mooie robijn, dien
+ik aan uw vinger zie, mijnheer Gil Blas, waar komt die dan vandaan
+alsjeblieft?"--"Die heb ik van eene brutale oplichtster, mijn beste
+Fabricius, verre van den veroveraar der vrouwen van Valladolid te zijn,
+moet gij weten, mijn vriend, dat ik haar dupe ben."
+
+Die laatste woorden sprak ik zóó droevig uit, dat Fabricius wel inzag,
+dat men mij een poets had gebakken. Hij drong er op aan hem te zeggen,
+waarom ik mij zoo over het schoone geslacht beklaagde. Zonder moeite
+besloot ik aan zijne nieuwsgierigheid te voldoen, maar daar mijn
+verhaal nog al lang zou zijn en we trouwens elkaar toch niet zoo gauw
+wilden verlaten, gingen we een herberg binnen om gemakkelijker met
+elkaar te kunnen praten.
+
+Daar vertelde ik hem onder 't ontbijt, alles wat mij overkomen was
+sedert ik Oviédo had verlaten. Hij vond mijn avonturen nog al erg
+vreemd; en na mij zijne deelneming betuigd te hebben in de moeilijke
+omstandigheid, waarin ik mij bevond, zei hij:
+
+"Beste jongen, gij moet u troosten over al de ongelukken in dit
+leven; daardoor onderscheidt een moedige, krachtige ziel zich van
+een zwakke. Is een verstandig man ongelukkig, dan wacht hij geduldig
+een beteren tijd af. Nooit, zooals Cicero zegt, moet hij zich laten
+terneerslaan tot hij zich haast niet meer kan herinneren, dat hij
+mensch is. Zoo'n karakter heb ik; de tegenspoeden matten me niet af; ik
+stel me altijd boven mijn noodlot. Zoo beminde ik eens een meisje uit
+Oviédo en ik werd door haar bemind. Ik vroeg haar ten huwelijk aan haar
+vader, maar werd afgewezen. Een ander zou van smart gestorven zijn,
+maar ik (bewonder mijn geestkracht!) ik ontvoerde het kleintje. Zij
+was levendig, pittig, vurig en koket, het genot overwon bijgevolg
+steeds den plicht. Ik ging zes maanden met haar aan den wandel door
+Galicië, en nu zij eenmaal smaak in het reizen had gekregen, had
+zij lust naar Portugal te gaan, maar ze nam een anderen reisgezel:
+dat was een nieuwe reden tot wanhoop. Doch ik bezweek niet onder
+dat nieuwe ongeluk en, wijzer dan Menelaus, dankte ik de Paris die
+mij van mijn Helena ontslagen had. Daar ik niet naar Austurië wilde
+terugkeeren om alle twist met de lieve justitie te vermijden, trok ik
+door het rijk van Léon, van stad tot stad het geld verterend dat ik
+nog overhad van de schaking van mijn vroeger liefje; want voor we uit
+Oviédo vertrokken, hadden wij beiden onzen slag geslagen en waren niet
+kwaad eraf gekomen, maar alles wat ik bezat was weldra verbrast. Ik
+kwam in Valencia aan met een dukaat, waarvoor ik een paar schoenen
+moest koopen. Met de rest kwam ik niet ver. Ik raakte in een lastigen
+toestand en begon reeds op dieet te leven, ik moest beslissen wat te
+doen. Ik besloot in dienst te gaan. 't Eerst kreeg ik een plaats bij
+een groot lakenkooper, die een losbandigen zoon had. Ik vond er een
+schuilplaats tegen de onthouding en tegelijkertijd kwam ik in een
+groote moeilijkheid. De vader gebood me den zoon te bespieden; de
+zoon verzocht me hem te helpen zijn vader te bedriegen: ik moest toen
+kiezen. Ik koos het verzoek boven het bevel en dat bezorgde mij mijn
+ontslag. Daarna kwam ik bij een ouden schilder, die mij uit vriendschap
+de beginselen van zijn kunst wilde leeren; maar terwijl hij mij die
+onderwees, liet hij mij haast verhongeren. Dat deed me een afkeer
+krijgen van de schilderkunst en van mijn verblijf in Valencia. Ik kwam
+naar Valladolid, waar ik, door het buitengewoonste geluk der wereld
+terecht kwam in het huis van een administrateur van een hospitaal;
+daar ben ik nog en ik ben verrukt over mijn betrekking. De heer Manuel
+Ordonnez, mijn meester, is een man van groot mededoogen en een man,
+die het goed heeft, want hij loopt altijd met neergeslagen oogen en
+een dikke rozenkrans in de hand. Men zegt, dat hij van zijn jeugd af
+slechts het welzijn der armen op het oog heeft gehad en daar heeft
+hij zich dan ook met ijver op toegelegd. Zijne zorgen zijn dan ook
+niet vergeefs geweest; alles is hem meegeloopen. Wat een zegen! zich
+het lot der armen aantrekkende, is hij rijk geworden!"
+
+Toen Fabricius me dit alles verteld had, zei ik tot hem: "Ik ben blij,
+dat ge u tevreden gevoelt in uw lot, maar, onder ons gezegd, zoudt ge
+dunkt mij een mooier rol in de wereld kunnen spelen dan die van knecht,
+iemand van uw verdienste kan een grooter vlucht nemen."--"Dat meent
+ge niet, Gil Blas. Weet, dat een man van mijn aard geen aangenamer
+betrekking kan vervullen dan de mijne. De post van lakei is pijnlijk,
+dat geef ik je toe: maar voor een verstandigen jongen is hij vol
+aantrekkelijkheid. Een hoogstaand mensch, die in betrekking gaat,
+doet zijn werk niet zoo machinaal als een onnoozele. Hij treedt in
+eene betrekking eerder om te bevelen dan om te gehoorzamen. Hij begint
+met zijn meester te bestudeeren; hij voegt zich naar diens zwakheden,
+wint zijn vertrouwen en leidt hem eindelijk bij den neus. Zoo heb ik
+mij bij mijn administrateur gedragen. Ik herkende dadelijk in hem den
+huichelaar, zag, dat hij graag voor een heilig personnage doorging:
+ik veinsde daar de dupe van te zijn, dat kost niets. Meer nog,
+ik werd net als hij; en door tegenover hem dezelfde rol te spelen,
+die hij tegenover een ander speelt, bedrieg ik den bedrieger en zoo
+ben ik nu bijna zijn factotum. Ik hoop, dat ik den een of anderen dag
+onder zijn toezicht me met de zaak der armen zal kunnen bemoeien. Ik
+zal dan wellicht ook fortuin maken, want ik voel evenveel liefde voor
+hun welzijn als hij."
+
+"Dat zijn mooie vooruitzichten," hernam ik, "en beste Fabricius,
+ik wensch er je geluk mee. Wat mij betreft, ik keer tot mijn eerste
+plan terug. Ik zal mijn geborduurde rok tegen een toga verwisselen,
+naar Salamanca gaan en daar me onder de banieren van de universiteit
+scharende, leeraar worden."--"Wat een prachtig plan," riep Fabricius
+uit: "wat een aangename verbeelding, wat een onzin op jou leeftijd een
+schoolvos te willen worden! Weet je wel, ongelukkige, wat je begint
+door dat plan uit te voeren? Zoodra ge geplaatst zult zijn, zal het
+geheele huis je op de vingers kijken; je minste handelingen zullen
+haarfijn onderzocht worden. Gij zult u voortdurend anders moeten
+voordoen dan ge zijt, u met een huichelachtig bekleedsel omgeven
+en u voordoen of ge alle mogelijke deugden bezit. Gij zult haast
+geen oogenblik hebben om aan uw genoegens te denken. Voortdurend
+zedemeester van uw leerling, zult ge uwe dagen doorbrengen met hem
+latijn te leeren en hem te bestraffen als hij iets zegt of doet tegen
+de wellevendheid, wat u niet weinig te doen zal geven. Na zooveel last
+en onaangenaamheid, wat denkt ge dat de vruchten van uw zorgen zullen
+zijn? Als de kleine edelman een slecht sujet wordt zal men zeggen
+dat gij hem verkeerd hebt opgevoed en zijn ouders zullen u zonder
+belooning wegsturen; misschien zelfs zonder het u verschuldigde salaris
+uit te betalen. Spreek me dus niet van de betrekking van gouverneur;
+dat is een hondebaantje. Maar heb je nu de betrekking van lakei, dat
+is een eenvoudig ambt dat geen verantwoordelijkheid draagt. Heeft
+een meester ondeugden, dan stijft de hooger ontwikkelde knecht hem
+daarin en ziet ze zelfs tot zijn voordeel te brengen. Een knecht kan
+zonder onrust in zijn hart in een goed huis leven. Na zijn genoegen
+gegeten en gedronken te hebben, gaat hij rustig slapen als een kind
+des huizes, zonder zich om bakker of slager te bekommeren."
+
+"Ik zou nog steeds kunnen voortgaan, beste jongen," vervolgde hij,
+"met je alle voordeelen van het knechtschap op te sommen. Geloof mij,
+Gil Blas, laat voor goed je lust in het onderwijzersvak varen en volg
+mijn voorbeeld." "Ja, maar Fabricius," antwoordde ik, "men vindt niet
+elken dag administrateurs; en als ik besluiten zou in dienst te gaan,
+dan zou ik toch geen slechte plaats willen hebben".
+
+"O! daar heb je gelijk in," antwoordde hij, "en daar zal ik wel voor
+zorgen. Ik sta je in voor een goede betrekking, al was het alleen
+maar om een eerlijk man aan het onderwijsgeven te onttrekken."
+
+De armoede, die mij bedreigde en het voldane gezicht van Fabricius,
+haalde me nog meer over dan zijn redeneeringen en ik besloot dan maar
+in dienst te gaan. Daarop verlieten wij het herbergje en mijn metgezel
+zei tot mij: "Ik zal je meteen naar den kanunnik Sédillo brengen,
+oud domheer van het kapittel dezer stad, die gisteravond zijn knecht
+juist heeft weggejaagd. De kanunnik Sédillo is een vriend van mijn
+meester en ik ken hem heel goed. Ik weet dat hij als huishoudster
+een oude schijnheilige heeft, die men juffrouw Jactina noemt en die
+over alles bij hem te zeggen heeft. Dat is een der beste huizen van
+Valladolid, men leeft er kalmpjes en neemt het er goed van, Verder
+is de kanunnik een hulpbehoevend man, die het pootje heeft en wel
+gauw zijn testament zal maken, zoodat er op een legaat te rekenen
+valt. Heerlijk vooruitzicht voor een bediende! Gil Blas, laten we
+geen tijd verliezen, beste vriend; laten we dadelijk naar den domheer
+gaan. Ik wil je zelf aan hem gaan voorstellen en borg voor je blijven."
+
+
+
+
+
+
+
+
+TWEEDE BOEK
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Fabricius brengt Gil Blas bij den kanunnik Sédillo. In welken staat
+zij dezen vonden en hoe zijn huishoudster er uitzag.
+
+
+Zoo bang waren we te laat te zullen komen, dat we vliegensvlug naar
+het huis holden. De deur vonden we gesloten en we klopten daarom
+aan. Een meisje van tien jaar, dat de huishoudster niettegenstaande
+de kwaadsprekerij voor haar nichtje liet doorgaan, deed ons open, en
+toen we haar vroegen of we den kanunnik konden spreken, kwam juffrouw
+Jacinta te voorschijn. Zij was een dame van reeds twijfelachtigen
+leeftijd, maar nog mooi en ik bewonderde vooral de frischheid van haar
+gelaatskleur. Zij droeg een lange japon van een zeer slechte kwaliteit
+stof, met een breeden leeren gordel, aan den eenen kant hing een bos
+sleutels en aan den anderen een rozenkrans van dikke kralen.
+
+"Ik heb vernomen," begon mijn metgezel, "dat de kanunnik een
+eerlijken netten jongen noodig heeft en ik kom er hem een aanbieden,
+waarover ik hoop dat hij tevreden zal zijn." Bij die woorden richtte
+de huishoudster haar oogen op mij en keek me strak aan; en daar ze
+mijn borduursel niet in overeenstemming kon brengen met de bewering
+van Fabricius, vroeg ze of ik het dan was, die naar de vacante
+plaats dong. "Ja," antwoordde haar de zoon van Nunez, "dat is die
+jonge man. Zooals ge hem daar ziet heeft hij zooveel tegenspoeden
+ondervonden, dat hij genoodzaakt is in betrekking te gaan", en een
+zachten zoetsappigen toon aanslaande, ging hij verder: "maar hij zal
+zich troosten over zijn ongeluk, als hij 't geluk heeft in dit huis te
+kunnen dienen en in de nabijheid van de deugdzame Jacinta te leven,
+die waardig is de huishoudster van den opperkerkvoogd van Indië te
+zijn." Bij die woorden hield de oude scheinheilige op met mij te
+bestudeeren om beter het galante jongmensch op te nemen, dat tot haar
+sprak, en gefrappeerd door zijn haar niet onbekende trekken, zei ze:
+
+"Ik heb een vaag idee u reeds meer gezien te hebben; help me dat eens
+ophelderen."--"Kuische Jacinta, ik ben er zeer door vereerd, dat ik uw
+aandacht getrokken heb. Ik ben reeds twee keer hier in huis geweest
+met mijn meester, den heer Manuel Ordonnez, administrateur van het
+hospitaal," "Ah, juist, nu herinner ik het mij en weet ik weer wie gij
+zijt. En daar ge bij den heer Ordonnez behoort, zult ge wel een goede,
+eerlijke jongen zijn. Uw betrekking strekt u tot eer en die jonge man
+zou geen betere aanbeveler kunnen hebben dan u. Kom", vervolgde zij,
+"ik zal u met den heer Sédillo laten praten."
+
+Wij volgden juffrouw Jacinta en zagen den ouden podagrist in een
+leuningstoel gedoken, met een kussen onder zijn hoofd, kussens onder
+zijn armen en met zijn voeten op een groot donzen rustbed. Wij
+naderden hem zonder buigingen te sparen, en Fabricius steeds nog
+het woord voerende, stelde zich niet tevreden met alles te herhalen,
+wat hij aan de huishoudster gezegd had, maar begon mijn verdiensten
+te prijzen en hield vooral stil bij de eer, die ik bij den dokter
+Godinez behaald had met mijn redetwisten over philosophie, als ware
+het noodig een groot philosoof te zijn om knecht van een kanunnik
+te worden. Maar door den grooten lof, dien hij mij toezwaaide,
+verblindde hij toch de oogen van den domheer, die ook ziende dat
+ik juffrouw Jacinta niet ongevallig was, tot mijn aanbeveler zei:
+"Mijn vriend, ik zal hem, dien ge mij aanbeveelt in dienst nemen;
+hij lijkt me nog al en ik heb een goed denkbeeld van zijn zeden,
+daar hij mij door een knecht van den heer Ordonnez is voorgesteld."
+
+Zoodra Fabricius zag, dat ik was aangenomen, maakte hij een diepe
+buiging voor den kanunnik, een nog diepere voor de huishoudster
+en trok zich toen zeer voldaan terug, na me nog zacht te hebben
+toegefluisterd dat we elkaar zouden terugzien en dat ik daar maar
+moest blijven. Nadat hij weg was, vroeg de domheer mij hoe ik heette,
+waarom ik mijn land verlaten had en noodzaakte mij zoodoende door
+zijn vragen in het bijzijn van juffrouw Jacinta mijn geschiedenis
+te vertellen. Ik vermaakte hen beiden vooral met het verhaal van
+mijn laatste avontuur. Camilla en don Raphaël brachten hem zoo aan
+het lachen dat het bijna het leven aan den ouden podagrist koste;
+terwijl hij uit alle macht lachte, overviel hem zoo'n zware hoestbui,
+dat ik dacht dat hij zou stikken. Hij had zijn testament nog niet
+gemaakt, dus denk eens of de huishoudster ontsteld was! Ik zag haar
+beven, geheel van streek te hulp snellen naar den ouden man en hem
+het voorhoofd wrijven en op den rug slaan, alles beginnende wat men
+doet om kinderen die hoesten bij te staan. Het was echter maar een
+valsch alarm; de grijsaard hield op met hoesten en zijn gouvernante
+met hem te plagen. Ik wilde toen mijn verhaal eindigen, maar juffrouw
+Jacinta, die een tweeden aanval vreesde, verzette zich daartegen. Zij
+bracht mij zelfs buiten de kamer van den kanunnik in een kleedkamer,
+waar tusschen verschillende andere kleedingstukken de rok van mijn
+voorganger hing. Zij deed mij hem er uit nemen en hing de mijne er
+voor in de plaats die ik graag wilde bewaren in de hoop, dat hij me
+later weer van dienst zou kunnen zijn. Daarna gingen wij beiden het
+eten klaarmaken.
+
+Ik bleek niet onbekend te zijn met de kunst van koken. 't Is waar,
+ik had het gelukkig wat geleerd bij Leonarda, die voor een goede
+kookster zou kunnen doorgaan maar ze was niet te vergelijken bij
+juffrouw Jacinta. Deze overtrof misschien zelfs den kok van den
+aartsbisschop van Toledo. Zij muntte in alles uit. Men vond haar
+kreeftensoep overheerlijk, zoo goed als zij het sap der verschillende
+vleezen wist te kiezen en te vermengen; en haar gehakt wist zij zoo
+te kruiden dat het een genot voor den smaak was. Toen het middagmaal
+gereed was, gingen we terug naar de kamer van den kanunnik en terwijl
+ik de tafel dekte, schoof de huishoudster den grijsaard een servet
+onder den kin en hechtte het op zijn schouders vast. Een oogenblik
+later diende ik een soep op, die men aan den lastigsten directeur van
+Madrid had kunnen voorzetten, en daarna twee voorgerechten, die den
+zinnelijken smaak van een onderkoning zouden geprikkeld hebben, indien
+juffrouw Jacinta er niet de kruiderijen zoo in gespaard had uit angst
+dat deze het podagra van den domheer zou verergeren. Op het gezicht
+van dezen goeden schotel toonde mijn oude meester, dien ik verlamd
+aan alle ledematen dacht, dat hij nog niet volkomen het gebruik van
+zijn armen had verloren. Hij bediende zich van die ledematen om zich
+van hoofd- en andere kussens te ontdoen en hield zich toen vroolijk
+gereed om met eten te beginnen. Hoewel zijn hand beefde, weigerde ze
+toch niet haar dienst; hij deed haar nog al los heen en weer gaan,
+maar toch zóó, dat de helft van hetgeen hij naar zijn mond bracht op
+het tafelkleed en het servet terecht kwam.
+
+Toen hij genoeg van de kreeftesoep had, nam ik deze weg en bracht een
+patrijs, geflankeerd door twee gebraden kwartels, die juffrouw Jacinta
+voor hem stuk sneed. Zij droeg ook zorg hem van tijd tot tijd groote
+slokken versneden wijn te laten drinken uit een grooten diepen kroes
+van zilver, dien ze hem voorhield als aan een kind van 15 maanden. Hij
+viel met grooten eetlust op de voorgerechten aan en bewees niet minder
+eer aan de fijne vogeltjes. Toen hij zich goed had volgestopt, deed
+de kwezel hem zijn servet af en gaf hem weer zijn noodige kussens;
+daarna lieten wij hem in zijn leuningstoel zoetjes de rust genieten,
+die men gewoonlijk na het middagmaal neemt, en ruimden de tafel af,
+waarna we op onzen beurt gingen eten.
+
+Op deze wijze at nu onze kanunnik, die misschien een der grootste
+eters van het kapittel was, elken dag. Maar zijn souper was lichter;
+hij stelde zich dan tevreden met een kippetje of een konijn, met
+de een of andere vruchtencompôte. Ik leefde daar heerlijk in dat
+huis en ik leidde er een rustig leventje. Slechts een ding vond ik
+onpleizierig, nl. dat ik 's nachts bij mijn meester moest waken en
+hem als een verpleger oppassen. Behalve een aandrang van urine, die
+hem noodzaakte zijn kamerpot tien keer per uur te vragen, was hij
+nog onderhevig aan zweten en wanneer dat hem overviel moest men hem
+een ander hemd aantrekken. Den tweeden nacht, dat ik bij hem was, zei
+hij opeens tot mij: "Gil Blas, ge zijt handig en ijverig; ik voorzie
+dat je me van veel dienst zult zijn. Ik wilde je dan ook alleen maar
+aanbevelen gewillig tegenover juffrouw Jacinta te zijn en gedwee
+alles te doen, wat ze je vraagt alsof ik het je zelf zou bevelen;
+'t is een meisje, dat me al vijftien jaar bedient met een bijzonderen
+ijver; ze heeft zooveel zorg voor mij, dat ik er haar niet genoeg
+dankbaar voor kan zijn. Daarom ook, moet ik je bekennen, is zij mij
+dierbaarder dan mijn geheele familie. Om harentwille heb ik mijn neef,
+den zoon van mijn eigen zuster hier weggejaagd, en ik heb daaraan
+goed gedaan. Hij had in het geheel geen achting voor dat arme meisje
+en verre van recht te doen wedervaren aan haar oprechte toewijding
+voor mij, noemde de onbeschaamde haar een valsche femelaarster,
+want tegenwoordig schijnt de deugd slechts schijnheiligheid aan
+de jongelieden. Den hemel zij dank, heb ik me van dien deugniet
+ontslagen. Ik verkies de genegenheid, die men mij betoont, boven de
+rechten van het bloed, en ik laat me slechts innemen door de goedheid,
+die men mij bewijst."--"Gij hebt gelijk mijnheer," antwoordde ik,
+"de dankbaarheid moet meer kracht over ons hebben dan de wetten der
+natuur."--"Ongetwijfeld en mijn testament zal wel toonen, dat ik me
+al heel weinig om mijn bloedverwanten bekommer. Mijn huishoudster zal
+er een goed deel van hebben en gij zult er niet in vergeten worden,
+indien ge voortgaat met mij te bedienen zooals ge begonnen zijt. De
+knecht, dien ik gisteren de deur heb gewezen, heeft door eigen schuld
+een goed legaat verloren. Indien die kerel mij niet door zijn gedrag
+genoodzaakt had hem zijn ontslag te geven, dan zou ik hem rijk hebben
+gemaakt; maar hij was een hoogmoedige, die geen respect toonde voor
+juffrouw Jacinta, een luiaard, die bang voor moeite was. Hij bleef
+niet graag waken en het was voor hem een vermoeienis de nachten door
+te brengen met me bij te staan." "De ongelukkige," riep ik uit als had
+de geest van Fabricius mij geïnspireerd, "hij verdiende niet bij zoo'n
+fatsoenlijk man als u te wezen. Een jongen, die het geluk heeft u toe
+te behooren, moet een onvermoeiden ijver bezitten; hij moet zich zijn
+plicht tot een genoegen maken en niet denken dat hij genoeg werkt,
+zelfs al zweet hij water en bloed voor u."
+
+Ik merkte, dat die woorden den kanunnik zeer bevielen. Niet minder
+tevreden was hij met de verzekering, die ik hem gaf, dat ik steeds
+onderworpen zou zijn aan den wil van juffrouw Jacinta. Daar ik
+dus wilde doorgaan voor een dienaar, wien de vermoeienis nooit kon
+afmatten, deed ik mijn dienst met de meeste nauwkeurigheid. Ik kon
+echter niet nalaten dat alles heel onaangenaam te vinden; en zonder het
+legaat, waarop mijn hoop gevestigd was, zou ik spoedig genoeg hebben
+gehad van mijne betrekking en zou ik het niet hebben kunnen volhouden;
+wel is waar rustte ik overdag eenige uren, want de huishoudster,
+wie ik recht moet laten wedervaren, had veel oplettendheden voor
+mij, hetgeen men moet toeschrijven aan de zorgvuldigheid, waarmee
+ik trachtte haar gunst te winnen door voorkomende en eerbiedige
+manieren tegenover haar. Wanneer ik met haar en haar nicht die Inesilla
+heette, aan tafel was, wisselde ik de borden en schonk hen in; ik had
+een buitengewone attentie voor haar. Daardoor drong ik mij in hun
+vriendschap in. Op zekeren dag dat juffrouw Jacinta was uitgegaan
+voor de noodige provisie, was ik alleen met Inesilla en begon een
+gesprek met haar. Ik vroeg haar of haar vader en moeder nog leefden,
+waarop zij mij antwoordde: "O, neen, ze zijn al heel, heel lang dood,
+want mijn tante zegt het en ik heb ze nooit gezien." Ik geloofde
+heilig wat het kleine meisje mij zei, hoewel haar antwoord niet zeer
+duidelijk was, en ik bracht haar zoo goed aan het praten, dat ze meer
+vertelde dan ik weten wilde. Zij vertelde me, of liever ik begreep
+door haar naïve gezegden, dat haar tante een goeden vriend had,
+die ook bij een ouden kanunnik was, waar hij de wereldlijke zaken
+van administreerde en dat die gelukkige bedienden erop rekenden
+de nalatenschap hunner meesters te vereenigen door een huwelijk,
+waarvan ze nu reeds de genietingen smaakten. Ik heb reeds gezegd
+dat juffrouw Jacinta, hoewel niet jong meer, nog zooveel frischheid
+bezat. 't Is waar dat zij niets spaarde om die te behouden; behalve,
+dat ze elken morgen een lavement nam, gebruikte ze elken avond bij
+het slapen gaan een aftreksel van zoethout. Daarbij sliep ze den
+geheelen nacht heel rustig, terwijl ik bij mijn meester waakte. Maar
+wat misschien nog meer bijdroeg tot haar frissche gelaatskleur, was,
+zooals Inesilla mij vertelde, een fontenel, die ze aan ieder been had.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Op welke wijze de kanunnik behandeld werd toen hij ziek was; wat er
+het gevolg van was en wat hij bij testament aan Gil Blas naliet.
+
+
+Gedurende drie maanden diende ik dan kanunnik Sédillo zonder te klagen
+over de slechte nachten, die ik in zijn dienst doorbracht. Na verloop
+van dien tijd werd hij ziek, de koorts kwam op, en met de pijn, die
+deze hem veroorzaakte, verergerde ook zijn podagra. Voor de eerste maal
+in zijn lang leven, nam hij zijn toevlucht tot de geneesheeren. Hij
+ontbood dokter Sangrado, die door geheel Valladolid als een Hippocrates
+werd aangezien. Juffrouw Jacinta had liever gezien, dat de kanunnik
+begonnen was met zijn testament, te maken en sprak er zelfs over,
+maar behalve dat hij zich nog niet zoo dicht bij zijn einde dacht,
+was hij in eenige dingen bijzonder stijfhoofdig. Ik ging dus dokter
+Sangrado halen en bracht hem thuis. 't Was een groote, magere, bleeke
+man, die meer dan veertig jaar praktiseerde. Deze wijze man zag er
+ernstig uit; hij overwoog zijn redeneeringen en gaf een edelen zin
+aan zijn uitdrukkingen. Zijn redeneeringen leken wiskundig en zijn
+denkbeelden heel zonderling.
+
+Na mijn meester nauwkeurig te hebben gadegeslagen, zei hij op
+dokterstoon: "Het komt er hier op aan een fout van begane transpiratie
+te hulp te komen, Anderen in mijn plaats zouden zonder twijfel
+geneesmiddelen voorschrijven als zouten, op de urine werkende, of
+vluchtige drankjes die voor het meerendeel zwavel en kwik bevatten,
+maar die afdrijvende- en transpireermiddelen zijn zeer schadelijk en
+uitgevonden door kwakzalvers; al die chemische preparaten lijken me toe
+zeer slecht te zijn. Ik gebruik eenvoudiger en zekerder middelen. Aan
+welk voedsel zijt gij gewend?" vervolgde hij. "Ik gebruik gewoonlijk
+kreeftensoep en sappige vleezen", antwoordde de kanunnik. "Kreeftensoep
+en sappige vleezen," riep de dokter verbaasd uit. "O, dan ben ik
+waarlijk niet meer verwonderd, dat ge ziek zijt geworden. Heerlijke
+gerechten zijn genotrijke vergiften, het zijn valstrikken die de
+zinnelijkheid den menschen spreidt om hun ondergang des te stelliger
+te bewerken. Gij zult van die smakelijke spijzen moeten afzien; de
+flauwste zijn de beste voor de gezondheid. Daar het bloed smakeloos is,
+wil ik dat het voedsel daarmee overeenstemt. En drinkt gij wijn?" "Ja,
+versneden wijn," antwoordde de kanunnik, "O! versneden, zooveel ge maar
+wilt," hernam de geneesheer, "wat een ongeregelde levenswijze! Dat
+is een verschrikkelijke leefregel. Gij zoudt reeds lang dood hebben
+moeten zijn. Hoe oud zijt ge?" "Ik ga mijn negen-en-zestigste in,"
+antwoordde de kanunnik. "Juist, een te vroege ouderdom is altijd de
+vrucht van de onmatigheid. Indien ge slechts altijd water gedronken
+had, en u tevreden gesteld met eenvoudig voedsel, zooals gekookte
+appelen of boonen en erwten, dan zoudt ge nu niet van het pootje te
+lijden hebben en zouden al uw ledematen nog gemakkelijk hun diensten
+verrichten. Toch wanhoop ik er niet aan, u weer op de been te helpen,
+indien ge tenminste mijn bevelen opvolgt." Hoe groot een fijnproever
+de domheer ook was, beloofde hij toch stipte gehoorzaamheid.
+
+Toen liet Sangrado mij een chirurgijn halen en liet om te beginnen
+mijn meester zesmaal flink aderlaten om aan het transpireeren tegemoet
+te komen. Daarna zei hij tot den chirurg: "Meester Maarten Onez,
+kom over drie uur terug om dezelfde hoeveelheid te laten en begin
+morgen opnieuw. 't Is een vergissing te denken, dat het bloed noodig
+is om te leven; men kan een zieke niet genoeg aderlaten. Daar hij
+tot geen enkele beweging in staat is en hij niets te doen heeft dan
+alleen niet te sterven, heeft hij niet meer bloed noodig dan een
+ingeslapen mensch. Bij beiden bestaat het leven nog slechts in den
+polsslag en de ademhaling." De goede kanunnik, die zich verbeeldde,
+dat zoo 'n groot geneesheer geen drogredenen kon vertellen, liet
+zich zonder tegenstand maar aderlaten. Nadat de dokter verschillende
+en flinke aderlatingen geboden had, schreef hij ook nog voor, dat
+men den kanunnik veel warm water moest laten drinken, verzekerende
+dat water, overvloedig gedronken, kon doorgaan voor het werkelijke
+middel tegen allerlei ziekten. Vervolgens ging hij weg, terwijl hij
+juffrouw Jacinta en mij vol vertrouwen meedeelde, dat hij voor het
+leven van den kanunnik instond indien men hem behandelde zooals hij
+had voorgeschreven. De huishoudster, die wellicht anders over zijn
+methode van behandeling oordeelde dan hijzelf, verzette zich niet
+tegen een nauwkeurige opvolging van zijn voorschriften.
+
+Inderdaad zetten we dadelijk water te warmen en daar de dokter ons
+bevolen had hem op geenerlei wijze te sparen, lieten we den eersten
+keer mijn meester twee of drie pinten achter elkaar uitdrinken. Een uur
+later begonnen we opnieuw en herhaalden dit van tijd tot tijd, zoodat
+we in zijn maag een zondvloed van water goten. Aan den anderen kant
+hielp de chirurg ons door de hoeveelheid bloed, die hij hem aftapte en
+zoo brachten wij in minder dan twee dagen den kanunnik op het uiterste.
+
+Toen ik dien goeden kanunnik, die het niet langer kon uithouden,
+nog een groot glas van het heilmiddel wilde toedienen, zei hij met
+zwakke stem: "Houd op Gil Blas, geef me niet meer, mijn jongen. Ik zie
+wel, dat ik sterven moet; niettegenstaande het heil van het water en
+hoewel er ternauwernood nog een druppel bloed in mij is overgebleven,
+gevoel ik mij niets beter; hetgeen bewijst dat de knapste geneesheer
+ter wereld mijn dagen niet zou kunnen verlengen, als het noodlottig
+einde daar is. Ik moet me dus gereed houden naar de andere wereld te
+verhuizen; ga een notaris halen, want ik wil mijn testament maken." Bij
+die laatste woorden die mij bijster bedroefden, zooals iedere erfgenaam
+in een dergelijk geval pleegt te doen en terwijl ik niets liet blijken
+van het genoegen, waarmee ik dadelijk, de boodschap, die hij mij opgaf,
+wilde ten uitvoer brengen, zei ik: "Maar mijnheer, ge zijt Goddank
+nog niet zoo ver, dat ge niet meer er bovenop zult komen."--"Neen,
+mijn jongen," antwoordde hij, "'t is gedaan met me; ik voel dat de
+podagra weer opkomt en de dood nadert; haast u te gaan, waarheen ik
+u gezegd heb." Ik zag inderdaad dat hij zienderoogen veranderde; de
+zaak leek me zoo dringend, dat ik vlug ging doen wat hij bevolen had,
+juffrouw Jacinta bij hem latende, die meer nog dan ik, bevreesd was,
+dat hij zou sterven zonder testament te hebben gemaakt. Ik trad het
+huis van den eersten notaris dien men mij aanwees binnen, vond hem
+thuis en zei: "Mijnheer, de kanunnik Sédillo, mijn meester, gaat zijn
+einde tegemoet; hij wenscht zijn laatsten wil te doen neerschrijven; er
+is geen oogenblik te verliezen." De notaris was een kleine vroolijke
+grijsaard, die graag gekheid maakte; hij vroeg mij welke dokter den
+kanunnik bezocht. Ik antwoordde dat het dokter Sangrado was. Bij dien
+naam nam hij haastig zijn mantel en hoed en riep uit: "Groote God,
+laten we dan vlug vertrekken; want die dokter is zoo gezwind dat hij
+zijn zieken niet eens den tijd geeft den notaris te laten roepen. Die
+man heeft me al wat testamenten mis laten loopen."
+
+Zoo pratende haastte hij zich met mij mee te gaan en terwijl wij beiden
+snel voortstapten om er aan te komen vóór den dood, zeide ik hem:
+"Mijnheer, gij weet dat een stervende dikwijls zijn geheugen kwijt
+is; als mijn meester mij soms mocht vergeten, wees dan zoo goed hem
+aan mijn ijver te herinneren".--"Dat wil ik wel doen, mijn jongen,"
+antwoordde de notaris, "gij kunt op mij rekenen. Ik zal hem zelfs
+aansporen je wat van beteekenis te geven." Toen wij zijn kamer binnen
+kwamen, was de kanunnik nog geheel bij kennis. Juffrouw Jacinta was bij
+hem, met het gelaat badende in krokodillentranen. Zij had haar rol al
+gespeeld om den goeden man te bewegen haar veel na te laten. Wij lieten
+den notaris alleen met mijn meester en zij en ik gingen samen in de
+voorkamer, waar wij den chirurgijn vonden, dien de dokter had gezonden
+voor eene nieuwe en laatste aderlating. Wij hielden hem tegen. "Meester
+Martin", zeide de huishoudster, "gij kunt thans niet binnengaan. Hij
+is bezig zijn laatsten wil aan een notaris op te geven; gij kunt hem
+op uw gemak aderlaten als hij zijn testament gemaakt heeft."
+
+Wij waren doodsbang, de kwezel en ik, dat de kanunnik stierf
+onder het testament maken, maar gelukkig werd de akte, waar wij
+ons bezorgd om maakten, voltooid. Wij zagen den notaris weggaan,
+die in 't voorbijgaan, me op den schouder klopte en glimlachend zei:
+"Gil Blas is niet vergeten." Bij die woorden kwam een heerlijk gevoel
+van blijdschap over me en ik was er mijn meester zoo dankbaar voor,
+dat hij aan mij gedacht had, dat ik bij mezelf de belofte aflegde
+voor hem na zijn dood tot God te bidden; welken dood zich niet lang
+wachten deed, want daar de chirurg hem nogmaals had adergelaten,
+stierf de arme grijsaard, die reeds al genoeg verzwakt was, bijna op
+hetzelfde oogenblik. Terwijl hij den laatsten adem uitblies, verscheen
+de dokter, die, niettegenstaande zijn gewoonte het einde van de zieken
+te verhaasten, nu toch gek stond te kijken. Maar verre van den dood
+des kanunniks toe te schrijven aan het drinken en aderlaten, ging
+hij weg, en zei op koelen toon, dat men hem niet genoeg bloed had
+afgetapt en niet genoeg warm water had laten drinken. De uitvoerder
+van de hoogere medicijnkunst, ik wil zeggen de chirurg, ziende dat
+men zijn diensten niet meer noodig had, volgde dokter Sangrado, de
+een zoowel als de ander zeggende, dat ze van den eersten dag af den
+kanunnik ten doode hadden opgeschreven. Werkelijk vergisten ze zich
+haast nooit, als ze een dergelijk oordeel uitspraken.
+
+Zoodra we zagen dat onze meester gestorven was, begonnen juffrouw
+Jacinta, Inesilla en ik een concert van treurgalmen, die door de
+geheele buurt weerklonken. Vooral de kwezel, die het meest reden had
+verheugd te zijn, slaakte zulke klagende kreten, alsof ze de zwaarst
+getroffen persoon ter wereld was. In een oogwenk was de kamer gevuld
+met lieden, die minder door medelijden dan door nieuwsgierigheid
+daarheen waren gekomen. Niet zoodra kreeg de familie van den overledene
+lucht van zijn dood of ze kwamen het huis overvallen en lieten
+overal alles verzegelen. Zij vonden de huishoudster zoo bedroefd,
+dat ze eerst dachten, dat de kanunnik geen testament had gemaakt,
+maar tot hun spijt vernamen ze weldra, dat er wel degelijk een was,
+voorzien van alle noodige formaliteiten. Toen men het kwam openen en
+zij zagen dat de erflater zijn beste bezittingen aan juffrouw Jacinta
+had vermaakt, deden zij de uitvaartgebeden ter zijner gedachtenis
+in minder lofwaardige termen. Zij gaven tegelijkertijd op de kwezel
+af en maakten ook nog even gewag van mij. Nu, ik moet bekennen,
+dat ik dit wel verdiende. De kanunnik, God hebbe zijn ziel, had,
+om mij mijn geheele leven aan hem te doen denken, op deze wijze zich
+omtrent mij in een artikel van zijn testament uitgelaten: "Idem, daar
+Gil Blas een jongen is, die al iets van litteratuur afweet, laat ik
+hem, om zijn wijsgeerige opvoeding te voltooien, mijn bibliotheek na,
+al mijn boeken en mijn manuscripten, zonder eenige uitzondering."
+
+Ik wist niet waar die zoogenaamde bibliotheek wel kon zijn; ik had niet
+gemerkt, dat er een in huis was. Ik wist alleen, dat er eenige papieren
+met vijf of zes deelen op twee dennenhouten plankjes in het kabinet
+van mijn meester stonden. Dat was mijn legaat! En de boeken konden me
+nog niet eens van groot nut zijn, want de een had den titel van: "De
+volmaakte kok"; de ander handelde over de slechte spijsvertering en de
+wijzen waarop die te genezen was, terwijl de andere de vier deelen van
+het brevier vormden, half door de wormen verteerd. Wat de manuscripten
+betreft, het meest interessante behelsde al de stukken van een proces,
+dat de kanunnik vroeger voor zijn domheerschap had gevoerd. Na mijn
+legaat nauwkeuriger te hebben bekeken, dan het verdiende, gaf ik het
+aan de familie, die er mij zoo om benijd had. Ik gaf hun zelfs het
+kleed terug, dat ik gedragen had en nam het mijne terug, terwijl ik
+de vrucht mijner verdiensten tot mijn loon bepekte.
+
+Juffrouw Jacinta had behalve de sommen die haar nagelaten waren, nog
+mooie buitenkansjes gehad, die zij met behulp van haar goeden vriend
+gedurende de ziekte van onzen meester in veiligheid had gebracht.
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Gil Blas komt in betrekking bij dokter Sangrado en wordt een beroemd
+geneesheer.
+
+
+Ik besloot een man te gaan opzoeken, tot wien zich het meerendeel
+der lakeien wendden, die op straat staan en dan uit zijn register een
+nieuwe betrekking te zoeken, maar toen ik juist de doodloopende straat
+waarin hij woonde, wilde binnen gaan, ontmoette ik dokter Sangrado, die
+ik niet meer gezien had sinds den dag van het sterven mijns meesters
+en ik nam de vrijheid hem te groeten. Hij herkende me oogenblikkelijk,
+hoewel ik van kleeding verwisseld had en terwijl hij eenige blijdschap
+toonde mij te zien, zei hij: "Zoo, mijn jongen, zijt gij daar, ik dacht
+straks juist aan je. Ik heb een goeden jongen noodig om me te dienen,
+en ik dacht dat gij wel de aangewezen persoon voor mij zoudt zijn, als
+gij zou kunnen lezen en schrijven,"--"Mijnheer, wat dat aangaat ben ik
+wat u verlangt, want ik kan het een zoowel als het ander," antwoordde
+ik. "Als dat zoo is, zijt gij de man, dien ik noodig heb," hernam
+hij. "Kom bij mij, gij zult er slechts aangenaam bezig zijn en ik zal
+u met voorkomendheid behandelen. Ik zal u geen loon geven; maar het
+zal u aan niets ontbreken. Ik zal zorg dragen je goed te onderhouden
+en ik zal je de groote kunst leeren alle ziekten te genezen. In één
+woord, ge zult meer mijn leerling dan mijn bediende zijn."
+
+Ik nam het voorstel van den dokter aan in de hoop, dat ik onder
+een zoo bekwaam meester, mij in de geneeskunde beroemd zou kunnen
+maken. Hij nam me dadelijk met zich mee om me in de betrekking,
+waarvoor hij mij bestemde, te installeeren; en die betrekking bestond
+in het opschrijven van den naam en de woonplaats van al de zieken,
+die hem lieten halen, terwijl hij de stad in was. Tot dat doel was
+er een register in huis, waarin een oude meid, die hij als eenige
+dienstbode hield, de adressen opteekende; maar behalve, dat zij
+de kunst der spelling niet verstond, schreef ze zoo slecht, dat
+men meestentijds haar schrift niet ontcijferen kon. Hij belastte
+mij met de zorg dat boek bij te houden, dat men zeer juist een
+sterfteboek zou kunnen noemen, daar de lieden, wier namen ik opnam,
+bijna allen stierven. Ik schreef er om zoo te zeggen alle menschen in
+op, die naar de andere wereld wilden vertrekken, zooals een kommies
+op een bureau van openbare vervoermiddelen de namen opschrijft van
+hen, die plaatsen reserveeren. Ik had dikwijls de pen in de hand,
+daar er in dien tijd geen een dokter in Valladolid was, die zoo goed
+stond aangeschreven als dokter Sangrado. Hij was in de gunst van het
+publiek gekomen door een schoonschijnende woordenkeus, vergezeld van
+een indrukwekkend voorkomen en ook door eenige gelukkige behandelingen,
+die hem meer hadden aangebracht dan zij verdienden.
+
+Het ontbrak hem niet aan praktijk, dus ook niet aan welvaart. Toch nam
+hij het er daarom niet beter van; men leefde bij hem zeer sober. Wij
+aten gewoonlijk niets anders dan erwten, boonen, gebraden appelen
+en kaas. Hij zei dat die spijzen het beste voor de maag waren,
+als zijnde de meest geschikte voor de opname, dat wil zeggen om
+gemakkelijker verteerd te worden. Niettegenstaande hij ze gemakkelijk
+te verteren vond, wilde hij niet, dat we er ons genoegen aan aten,
+waarin hij zich zeker heel redelijk betoonde. Maar indien hij aan de
+dienstbode en mij verbood veel te eten, stond hij ons als belooning
+toe zooveel water te drinken als wij maar wilden. Verre van ons
+daarin te beperken, zei hij ons dikwijls: Drink maar, kinderen; de
+gezondheid bestaat in het soepele en de vochtigheid der organen. Drink
+ruimschoots water; dat is een algemeen oplossingsmiddel, het water
+doet alle zouten smelten. Gaat de stroom van het bloed langzamer,
+dan wordt hij daardoor sneller; is hij te snel, dan vertraagt het
+die onstuimigheid." Onze dokter geloofde zoo vast aan dit alles,
+dat hij zelf, hoewel van gevorderden leeftijd, nooit iets anders dan
+water dronk. Hij betitelde den ouderdom als een natuurlijke tering,
+die ons uitdroogt en verteert en bij die definitie beklaagde hij de
+onwetendheid van hen, die de wijn de melk der grijsaards noemen. Hij
+hield vol dat de wijn het gestel verslijt en ondermijnt en zei zeer
+welsprekend, dat die doodelijke vloeistof voor hen, evenals voor allen,
+een verraderlijke vriend en een bedriegelijk genoegen is.
+
+Niettegenstaande die geleerde theorieën kreeg ik na acht dagen in
+dat huis te zijn geweest een hevigen buikloop en ik begon heftige
+maagpijnen te gevoelen, die ik de brutaliteit had aan het algemeene
+oplossingsmiddel toe te schrijven en aan het slechte voedsel,
+dat ik daar gebruikte. Ik beklaagde er mij bij mijn meester over,
+in de hoop dat hij een beetje van zijn regime zou afwijken en mij
+wat wijn bij mijn maaltijden zou geven, maar hij was een te groot
+vijand van deze vloeistof om me dat toe te staan, en zei: "Indien
+ge eenmaal de gewoonte van het waterdrinken hebt, zult ge er de
+uitnemende werking van op prijs stellen; trouwens als ge eenigszins
+een afkeer van zuiver water hebt, zijn er onschuldige hulpmiddelen om
+de maag tegen het flauwe van dien waterdrank bestand te doen zijn. De
+salie, bijvoorbeeld, en de prij geven het een verrukkelijken smaak
+en indien ge ze nog heerlijker wilt imaken, behoeft ge er slechts
+anjelierbloesems-, rozemarijn- of klaprozen-aftreksel door te doen."
+
+Al prees hij water ook nog zoo en al wilde hij mij in de geheimen
+inwijden er heerlijke brouwsels mee samen te stellen, ik dronk
+voortaan zoo matig, dat hij op een goeden dag dit bemerkende, zeide:
+"O, waarlijk, Gil Blas, ik verwonder er me niet over, dat gij geen
+volmaakte gezondheid bezit; ge drinkt niet genoeg, beste vrind. Wanneer
+het water in kleine hoeveelheden genomen wordt, dient het slechts om
+de galdeelen te ontwikkelen en hun werkzaamheid te verhoogen, inplaats
+dat ze verdronken worden in een overvloedige verdunning. Denk niet,
+beste jongen, dat deze overvloed van het water verzwakt of je maag
+zal verkoelen; laat verre van u dien panischen schrik, dien het vele
+drinken u misschien inboezemt. Ik sta je daarvoor borg, en indien ge
+mij niet goed genoeg acht om daarvoor in te staan, zal zelfs Celcius
+het doen. Dat latijnsche orakel heeft een bewonderenswaardigen lof
+van het water verkondigd; daarbij zegt hij in duidelijke bewoordingen,
+dat zij, die om wijn te drinken zich verontschuldigen met zwakte van
+hun maag, een blijkbare onrechtvaardigheid tegen dat lichaamsdeel
+verkondigen en slechts zoeken hun zinnelijkheid te verbergen."
+
+Daar het mij niet zou gepast hebben mij stijfhoofdig te toonen bij
+het betreden der medische loopbaan, deed ik maar of ik ervan overtuigd
+was, dat hij gelijk had; ik zal zelfs bekennen, dat ik hem werkelijk
+geloofde. Ik ging dus voort met water drinken, op verantwoordelijkheid
+van Celsius, of liever ik begon mijn gal te verdrinken door zooveel
+mogelijk van dien drank naar binnen te werken en hoewel ik mij van dag
+tot dag benauwder gevoelde, behaalde het vooroordeel de overwinning
+over de ondervinding.
+
+Men ziet dus wel dat ik een gelukkigen aanleg had om dokter te
+worden. Toch kon ik niet altijd aan de hevigheid mijner pijnen
+weerstand bieden, die zoo verergerden, dat ik eindelijk het besluit
+opvatte bij dokter Sangrado weg te gaan. Doch hij belastte mij met
+een nieuwen werkkring, die me van gevoelens deed veranderen. Op
+zekeren dag zei hij tot mij: "Luister, ik ben geenszins een van
+die harde ondankbare meesters, die hun dienaren oud laten worden in
+dienstbaarheid zonder hen te beloonen. Ik ben tevreden over je en
+houd van je; en zonder te wachten tot ge me langeren tijd gediend
+hebt, heb ik het besluit genomen van heden af je fortuin te maken;
+ik wil je aanstonds het fijne ontdekken van de gezondheidsleer, die ik
+reeds gedurende zooveel jaren uitoefen. Andere dokters laten de kennis
+baseeren op duizende lastige wetenschappen en ik stel me voor je dien
+langen weg te bekorten en je de moeite te besparen van het bestudeeren
+der natuur-, pharmacie- kruid- en ontleedkunde. Weet dan, mijn jongen,
+dat het eenige is: aderlaten en warm water laten drinken; dat is het
+geheim tot de genezing van alle ziekten ter wereld. Ja, dat eenvoudige
+geheim dat ik je ontdek, en dat de natuur, ondoordringbaar voor mijn
+collega's niet aan mijn opmerkingsgave heeft kunnen onttrekken, is
+besloten in deze twee punten: aderlating en veelvuldig drinken. Ik
+heb je nu niets meer te leeren, je kent de geneeskunde nu grondig,
+en als je profiteert van de vrucht mijner vele ondervindingen, dan
+ben je eensklaps even geleerd als ik. Gij kunt me nu terzijde staan;
+'s morgens zult ge ons register bijhouden en 's middags een gedeelte
+van mijn patiënten bezoeken. Terwijl ik de zorgen op mij neem voor de
+voornamen en de geestelijken, zult gij voor mij de huizen bezoeken van
+den derden stand; en wanneer ge eenigen tijd voor mij zult gewerkt
+hebben, zal ik u bij mij als geneeskundige aannemen. Gil Blas,
+gij zijt geleerd voor ge dokter zijt, in tegenstelling met anderen
+die reeds lang geneesheer zijn, zelfs velen hun leven lang, voor ze
+geleerden zijn."
+
+Ik bedankte den dokter er voor, dat hij me zoo vlug geschikt
+had gemaakt hem tot plaatsvervanger te kunnen dienen; en om mijn
+dankbaarheid voor zijn goedheden te betoonen, verzekerde ik hem, dat
+ik mijn geheele leven zijn ideeën zou deelen, zelfs als ze geheel
+het tegengestelde waren van die van Hippocrates; die verzekering
+was echter niet geheel oprecht. Ik kon niet instemmen met zijn
+gevoelens over het water en ik nam me voor elken dag wijn te drinken
+als ik mijn zieken ging bezoeken. Ik hing voor den tweeden keer mijn
+geborduurden rok aan den kapstok om er een van mijn meester te dragen,
+die me het voorkomen van een dokter gaf. Daarna hield ik mij gereed
+dokter te gaan spelen ten koste van wien er het slachtoffer van
+werd. Ik begon met een gerechtsdienaar, die pleuris had; ik beval
+dat men hem zonder genade moest aderlaten en dat men hem het water
+niet spaarde. Daarna trad ik bij een koekbakker binnen, die van de
+podraga luide gillen slaakte. Hem, zoo min als de gerechtsdienaar,
+spaarde ik het bloed aftappen en beval, dat men hem van tijd tot tijd
+moest laten drinken. Ik ontving twaalf realen voor mijn voorschriften,
+wat me zooveel schik in mijn ambt deed krijgen, dat ik niets liever
+wenschte dan wonden en bulten. Toen ik het huis van den koekbakker
+verliet, ontmoette ik Fabricius, dien ik sedert den dood van Sédillo
+niet meer gezien had. Hij bekeek me geruimen tijd met verbazing en
+begon toen uit alle macht te schateren, met zijn handen zijn buik
+vasthoudende. Nu, er was wel reden voor, want ik had een mantel, die
+over den grond sleepte, en een wambuis en broek, die vier keer grooter
+waren dan ze moesten zijn. Ik kon best voor een zonderling, belachelijk
+type doorgaan. Ik liet hem maar schudden van het lachen, niet zonder
+in verzoeking te komen zijn voorbeeld te volgen; maar ik hield me in
+om het decorum in de straat te bewaren en beter de waardigheid van den
+geneesheer op te houden, die geen belachelijk dier is. Had mijn dwaas
+voorkomen den lachlust van Fabricius gewekt, zoo werd deze door mijn
+ernstig gezicht nog verdubbeld; en toen hij flink had uitgebruld, riep
+hij uit: "Groote God, Gil Blas, wat zie jij er heerlijk uit. Duivels,
+wie heeft jou zoo toegetakeld?"--"Zachtjes aan, beste vriend, zachtjes
+aan; heb eerbied voor een nieuwen Hippocrates! Verneem, dat ik de
+plaatsvervanger ben van dokter Sangrado, die de beroemdste geneesheer
+van Valladolid is! Ik woon sedert drie weken bij hem; en daar hij
+niet bij machte is alle zieken, die hem roepen, zelf op te zoeken,
+ga ik er een gedeelte van zien om hem wat te verlichten. Hij bezoekt
+de groote huizen en ik de kleine."--"Zeer goed," hernam Fabricius,
+"dat wil zeggen dat hij je het bloed der armen overlaat en hij zich dat
+der voorname lui voorbehoudt. Ik wensch je geluk met jou deel, beter
+is het met het volk te doen te hebben dan met de groote wereld. Leve
+de geneesheer der voorsteden! Zijn fouten komen minder aan het licht
+en zijn moorden worden minder ruchtbaar. Ja, beste jongen, je lot
+lijkt me waard benijd te worden en om als Alexander te spreken:
+indien ik Fabricius niet was, zou ik Gil Blas willen zijn."
+
+Om den zoon van den barbier Nunez te toonen, dat hij geen ongelijk had
+het geluk van mijn tegenwoordigen werkkring te roemen, liet ik hem de
+realen van den gerechtsdienaar en den koekbakker zien; daarna gingen
+we een herberg binnen om een partijtje te drinken. Men bracht ons vrij
+goeden wijn, die me nog beter toescheen door den grooten lust dien ik
+gevoelde er van te proeven. Ik dronk met lange teugen, en in weerwil
+van het Latijnsche orakel, hoe meer ik er van in mijn maag goot, hoe
+meer ik voelde, dat dit orgaan de onrechtvaardige behandeling, die ik
+het deed ondergaan, niet kwalijk nam. We bleven lang in de herberg
+plakken, en we vermaakten ons zeer ten koste onzer meesters, zooals
+dat de gewoonte is onder dienaren. Vervolgens, ziende dat de avond
+begon te vallen, scheidden wij, na wederzijds beloofd te hebben, dat we
+elkaar den volgenden middag weer op dezelfde plaats zouden ontmoeten.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+Gil Blas gaat voort de geneeskunde uit te oefenen met evenveel succes
+als geschiktheid. De teruggevonden ring.
+
+
+Nauwelijks was ik op mijn kamer, of dokter Sangrado kwam binnen. Ik
+begon met hem te spreken over de zieken die ik gezien had en
+overhandigde hem acht realen van de twaalf, die ik verdiend had met
+recepten schrijven. "Slechts acht realen," zei hij na ze geteld te
+hebben, "dat is niet veel voor twee visites, maar enfin, men moet
+alles aannemen." Vervolgens nam hij zelf het leeuwendeel, namelijk
+zes realen en gaf er mij twee, zeggende: "Hier Gil Blas, nu kunt ge
+vast beginnen een spaarcentje te overleggen. Bovendien kom ik dit
+met je overeen, dat ge het vierde deel krijgt van alles wat ge mij
+aanbrengt. Gij zult zoodoende in minder dan geen tijd rijk wezen,
+want als het Gode behaagt zullen er dit jaar veel zieken zijn."
+
+Ik kon tevreden zijn met mijn deel, daar ik het plan had altijd vooraf
+het vierde gedeelte van mijn ontvangsten achter te houden en daarna nog
+het vierde deel van de rest kreeg, zoodat wiskundig berekend bijna de
+helft van de geheele ontvangst voor mij was. Dit maakte mij vol ijver
+voor de geneeskunde. Den volgenden dag zoodra ik gegeten had, trok ik
+mijn kleeren van plaatsvervangend geneesheer aan en ging op weg. Ik
+bezocht verschillende zieken, wier namen ik opgeschreven had, en ik
+behandelde ze allen volgens dezelfde wijze, hoewel zij verschillende
+ziekten hadden. Tot nog toe was alles goed gegaan en dank zij den
+hemel had niemand zich nog verzet tegen mijn voorschriften; maar hoe
+ervaren een geneesheer ook moge wezen, er zullen altijd lieden zijn,
+die hem benijden en zijn behandeling becritiseeren. Ik trad binnen
+bij een kruidenier, die een waterzuchtig zoon had. Ik trof hem in
+gezelschap van een kleinen, donkeren dokter, een zekeren Cuchillo,
+dien een bloedverwant had meegebracht om den zieke eens te zien. Ik
+groette iedereen zeer hoffelijk en in het bijzonder den man, dien
+men, naar ik oordeelde, had medegebracht om zijn raad te hooren. Hij
+groette zeer deftig en na mij eenige oogenblikken nauwkeurig te hebben
+gadegeslagen, zei hij zeer beleefd: "Mijn waarde collega, ik verzoek u
+mijne nieuwsgierigheid te verontschuldigen. Ik dacht alle geneesheeren
+van Valladolid te kennen, die natuurlijk mijn collega's zijn, maar ik
+moet bekennen, dat uw gelaatstrekken mij onbekend zijn. Gij hebt u dus
+zeker pas sedert zeer korten tijd hier gevestigd." Ik antwoordde dat
+ik nog maar pas in de praktijk was en dat ik nog slechts werkte onder
+toezicht van dokter Sangrado. "Ik mag u dan voorzeker gelukwenschen,
+dat gij de methode van zulk een groot man tot de uwe gemaakt hebt. Ik
+twijfel dan ook niet, of gij zult wel zeer ervaren zijn al schijnt
+gij nog zeer jong." Hij zei dat op zoo'n natuurlijken toon, dat ik
+niet wist of hij het in ernst had gezegd of dat hij mij bespotte. Ik
+dacht er nog over na, wat ik hierop zou antwoorden, toen de kruidenier,
+gebruik makende van dezen tusschentijd, het woord nam: "Mijne heeren,
+ik ben overtuigd dat gij beiden de geneeskunde op uw duimpje kent;
+onderzoekt dus beiden mijn zoon en brengt uw oordeel uit wat wij
+moeten doen om hem te genezen."
+
+Hierop begon de kleine dokter den zieke nauwkeurig te onderzoeken en
+na mij alle symptonen van de ziekte gewezen en uitgelegd te hebben,
+vroeg hij mij hoe ik dacht dat de zieke behandeld moest worden. "Ik ben
+van oordeel," antwoordde ik, "dat men hem elken dag een aderlating moet
+laten ondergaan en dat hij overvloedig warm water moet drinken." Bij
+deze woorden zei de kleine dokter glimlachend op een boosaardigen toon:
+"En zijt gij van meening dat deze middelen den zieke het leven zullen
+redden?" "Twijfel er niet aan," zei ik op beslisten toon, "gij zult den
+zieke zienderoogen zien genezen; die aderlatingen zullen dat effect
+teweeg brengen, omdat zij juist geschikt zijn voor al dergelijke
+ziekten. Vraag het maar eens aan dokter Sangrado!" "In dit opzicht,"
+hernam hij, "heeft Celcius groot ongelijk door te verzekeren, dat om
+waterzucht te genezen het zeer dienstig is den patiënt honger en dorst
+te doen lijden." "O!" antwoordde ik, "Celcius is geenszins een orakel
+voor mij; hij heeft zich evenzeer vergist als anderen en soms kan ik
+mijzelven prijzen tegen zijne voorschriften te hebben gehandeld." "Ik
+zie aan uw gesprek duidelijk," antwoordde Cuchillo, "hoe dokter
+Sangrado zijn methode bij de jonge medici in zwang brengt. Aderlaten
+en drinken vormen zijne geheele geneesmethode en ik ben er niet
+verwonderd over, dat zoovele zieken onder zijne handen bezwijken."
+
+"Geen beleedigingen als het u blieft," antwoordde ik hem kortaf;
+"iemand van uw beroep toont al heel weinig opvoeding door zulke
+verwijten te doen! Kom, kom, dokter, zonder aderlaten en drinkkuren
+van warm water worden er ook nog heel wat zieken naar de andere wereld
+gezonden. Gij zelf hebt er misschien meer naar den hemel gestuurd dan
+anderen. Als ge iets hebt tegen Sangrado, schrijf hem dan; hij zal niet
+op zijn antwoord laten wachten en wij zullen zien wie de lachers aan
+zijn zijde zal hebben." "Wel voor den duivel!" antwoordde hij in woede,
+"kent gij dokter Cuchillo dan niet? Weet dan, dat ik niet met mij
+laat spotten, en dat ik in 't minst niet bang ben voor Sangrado, die,
+niettegenstaande zijn ijdelheid en zijne verwaandheid, toch slechts
+een zonderling is." Het gelaat van den kleinen dokter teekende een
+en al woede. Ik antwoordde hem op scherpen toon, hij niet minder en
+weldra gingen wij tot handtastelijkheden over. Wij gaven elkaar een
+paar vuistslagen en trokken elkaar de haren uit, doch spoedig kwamen
+de kruidenier en zijn zoon om ons te scheiden. Toen wij zoover waren,
+betaalden zij mij mijne visite en lieten mijn tegenstander, dien zij
+waarschijnlijk voor knapper hielden, bij zich blijven.
+
+Na dit avontuur beleefde ik bijna een tweede. Ik ging een grooten
+zanger bezoeken, die de koorts had. Zoodra ik hem van warm water
+sprak, toonde hij zoo 'n afkeer van dit middel, dat hij begon te
+vloeken, mij duizend beleedigingen naar het hoofd slingerde en zelfs
+dreigde mij het venster te zullen uitwerpen als ik niet drommels gauw
+wegging. Dit liet ik mij geen tweemaal zeggen, trok mij snel terug
+en daar ik geen lust had dien dag nog meer zieken te gaan bezoeken,
+ging ik naar de herberg, waar ik met Fabricius had afgesproken te
+komen. Deze laatste wachtte mij al. Daar wij in een stemming waren
+om te drinken, dronken wij een stevig glaasje en keerden later in
+een vroolijke stemming halfdronken naar onze meesters terug. Sangrado
+bemerkte mijn dronken toestand niet eens, daar ik hem met zooveel vuur
+de worsteling met den kleinen dokter vertelde, dat hij mijn levendige
+gebaren aanzag voor nawerkingen van mijn heftigen gemoedstoestand bij
+het gevecht. Bovendien interesseerde mijn verslag hem zeer, daar het
+hem persoonlijk gold en verontwaardigd tegen Cuchillo riep hij uit:
+"Gij hebt zeer goed gedaan, Gil Blas, door onze geneesmiddelen te
+verdedigen tegen dat dwergachtig gedrochtje van de geneeskundige
+faculteit. Dat wil tegen mij volhouden dat men waterzuchtigen geen
+water te drinken mag geven? Zoo'n waanwijze gek! En ik houd vol dat
+men hun het gebruik van water wel mag toestaan. Het water alleen kan
+allerlei gevallen van waterzucht genezen, evenals het alleen goed
+is voor rheumatiek en bloedarmoede. Het is ook bijzonder genezend in
+gevallen van koorts, die iemand het eene oogenbiik verbrandt en hem het
+volgende oogenblik doet rillen van kou en 't heeft een wonderdadige
+kracht bij katarrhale aandoeningen. Deze meening lijkt jonge dokters
+zooals Cuchillo vreemd, maar zij is zeer goed te verdedigen en als
+die lieden logisch konden redeneeren, inplaats van mij uit te jouwen,
+zooals zij doen, zouden zij mijne methode bewonderen en mijn ijverigste
+collega's worden."
+
+Hij zag dus in het geheel niet, dat ik gedronken had, zoozeer was
+hij in woede ontstoken, want om hem nog meer te verbitteren tegen den
+kleinen dokter, had ik in mijn rapport eenige gebeurtenissen vermeld,
+die ik maar op eigen houtje er bij verzon. Hij geloofde dan ook, dat ik
+smaak begon te krijgen in die water drankjes en zei: "Tot mijn genoegen
+zie ik, Gil Blas, dat je al niet zoo'n afkeer meer van water hebt,
+en dat ge het al drinkt als wijn. Dit verwondert mij echter niet in
+'t minst, mijn waarde vriend, want ik wist van tevoren, dat je je
+wel aan dezen drank zoudt gewennen." "Alles op zijn tijd, mijnheer,"
+antwoordde ik hem, "op 't oogenblik bijvoorbeeld zou ik een vat wijn
+geven voor een glas water!" Dit antwoord beviel den dokter zeer, die
+dan ook deze gelegenheid niet liet voorbijgaan om alle voortreffelijke
+eigenschappen van het water nog eens op te sommen. Met ware geestdrift
+verkondigde hij den lof van het water. "Duizendmaal te verkiezen
+boven onze tegenwoordige kroegen waren de drinkhuizen der oudheid,
+waar men zijne gezondheid en zijn geld niet ging verkwisten door wijn
+te drinken, maar waar men gezellig bijeenkwam om zich te amuseeren met
+een glas warm water. Men kan niet voldoende de wijze voorzienigheid
+van die oude meesters van het publieke leven bewonderen, die overal
+publieke gelegenheden hadden laten oprichten, waar men aan allen warm
+water schonk en die den wijn lieten opbergen in de winkels van de
+apothekers om het gebruik ervan slechts toe te staan op voorschrift
+van een geneesheer. Welk een verheven wijsheid! Het is misschien nog
+een gevolg van die oude soberheid, de gouden eeuw waardig, dat er nog
+heden ten dage enkele lieden zijn, zooals gij en ik, die slechts water
+drinken en die gelooven zich te harden tegen alle kwalen en die te
+genezen, door slechts warm water te drinken, dat men gekookt heeft;
+want ik heb opgemerkt, dat gekookt water zwaarder op de maag ligt en
+moeilijker wordt verdragen."
+
+Terwijl hij zijne welsprekende redevoering hield, moest ik mij
+goedhouden om niet telkens in lachen uit te barsten. Ik wist mij
+echter te bedwingen en deelde natuurlijk ten volle het gevoel van den
+dokter. Ik keurde het gebruik van wijn ten zeerste af en beklaagde de
+menschen, die van zulk een noodlottigen drank hielden. Daarna nam ik,
+daar ik nog vreeselijken dorst had, een groot glas water en dronk
+het met groote teugen uit. "Kom mijnheer," sprak ik, "laten wij
+beiden ons laven aan dezen heilzamen drank! Laten wij in uw huis
+weer zoo'n drinkgelegenheid van warm water herstellen, zooals de
+ouden die hadden." Hij juichte deze woorden luid toe en vermaande
+mij wel meer dan een uur om toch nooit iets anders te drinken dan
+water. Ik beloofde hem, dat ik, om mij er aan te gewennen, elken
+avond een groote hoeveelheid water zou drinken en om mij beter mijn
+belofte te doen houden, beloofde ik mijzelf, dat ik voortaan elken
+avond naar het wijnhuis zou gaan.
+
+Het onaangename voorval, dat ik gehad had bij den kruidenier,
+verhinderde mij niet mijn beroep verder uit te oefenen en van 's
+morgens vroeg tot 's avonds laat aderlatingen en warm water voor te
+schrijven. Toen ik op een keer uit het huis kwam van een dichter,
+die aan waanzin leed, ontmoette ik een oude vrouw, die mij staande
+hield en mij vroeg of ik een dokter was. Ik antwoordde haar ja. "O,"
+zei zij toen, "als dat zoo is, smeek ik u om met mij naar huis te
+komen, mijn nichtje ligt sinds gisteren ziek en ik weet niet wat haar
+scheelt." Ik volgde de oude vrouw naar haar huis en trad een tamelijk
+zindelijke kamer binnen, waar ik iemand te bed zag liggen, Ik kwam
+dichter bij om te zien en terstond troffen mij haar gelaatstrekken
+en na haar eenige oogenblikken te hebben gadegeslagen, herkende ik
+in haar de avonturierster, die zoo goed de rol van Camilla gespeeld
+had. Zij herkende mij blijkbaar niet, misschien omdat zij te veel pijn
+leed, of omdat mijn dokterskleeding mij onkenbaar maakte. Ik nam haar
+arm om haar de pols te voelen en bemerkte toen mijn ring aan haren
+vinger. Ik was ten prooi aan een heftige gemoedsbeweging op het zien
+van dat voorwerp, waarop ik eigendomsrecht had, en ik had grooten lust
+een poging te doen om mij er meester van te maken. Ik hield mij echter
+in, bedenkende, dat onze vrouwen zeker zouden beginnen te schreeuwen
+en dat misschien don Raphaël of een ander verdediger van het schoone
+geslacht op dit geschreeuw zouden toeschieten. Ik bedacht dus bijtijds,
+dat het maar beter was te huichelen en er eens met Fabricius over te
+beraadslagen. Ondertusschen drong de oude vrouw mij haar te zeggen,
+waaraan hare nicht lijdende was. Ik was natuurlijk niet zoo dom
+te bekennen dat ik er niets van wist, maar speelde den geleerde in
+navolging van mijn meester, zei ik dat de ziekte daardoor ontstond,
+dat de zieke niet transpireerde; dat het daarom noodzakelijk was zoo
+spoedig mogelijk een aderlating te doen, omdat een aderlating een
+vervanging was van het natuurlijk transpireeren. Bovendien beval ik
+het drinken van warm water om geheel in de gewoonte te blijven.
+
+Ik bekortte mijn bezoek zooveel als ik maar kon en ging naar den zoon
+van Nunez, dien ik ontmoette juist toen hij een boodschap voor zijn
+meester ging doen. Ik vertelde hem mijn nieuw avontuur en vroeg hem
+of hij het in dit geval gewenscht achtte Camilla door de politie te
+doen arresteeren. "Niet doen," riep hij uit, "want dat zou al heel
+dom zijn, daar je dan je ring zeker niet terug zoudt krijgen. Die
+luidjes houden er niet van iets terug te geven. Denk maar eens aan de
+gevangenis te Astorga; hebt ge hun niet alles moeten laten, je paard,
+je geld, ja zelfs je kleeren? Neen, we moeten hier veel slimmer te
+werk gaan en ik zal wel een list vinden. Ik zal er eens over denken
+terwijl ik naar het hospitaal ga, waar ik voor mijn meester een paar
+woordjes te zeggen heb aan den provisiemeester. Ga jij intusschen
+naar onze kroeg en wacht mij daar. Zoo spoedig mogelijk kom ik bij je."
+
+Er verliepen echter meer dan drie volle uren voor hij kwam. Op het
+eerste gezicht herkende ik hem niet zoo gauw. Behalve, dat hij een
+ander pak aangetrokken en zijne haren gevlochten had, bedekte een
+kunstmatige knevel de helft van zijn gezicht. Hij droeg een grooten
+degen en werd gevolgd door vijf mannen, die er even barsch uitzagen
+met hun zware snorren en die elk een lang rapier op zij droegen. "Uw
+dienaren, Mijnheer Gil Blas, ziehier een nieuwbakken ridder met zijn
+dappere knechten, die van hetzelfde slag zijn. Wilt u ons bij de
+vrouw brengen, die uwen diamanten ring heeft gestolen en wij zullen
+zorgen dat u hem terug krijgt." Toen Fabricius uitgesproken had,
+vloog ik hem om den hals, waarna hij mij zijn geheele krijgsplan
+uitlegde en ik verzekerde hem dat ik dit prachtig vond. Ik groette
+daarna de nagemaakte krijgsknechten. Het waren drie lakeien en twee
+kappersbedienden, die hij kende en die hij gevraagd had ervoor te
+willen spelen. Ik liet wijn brengen om de bende te tracteeren en wij
+begaven ons daarna bij het vallen van den avond naar Camilla. Wij
+klopten op de gesloten deur en de oude vrouw kwam opendoen. Zij
+verschrikte hevig toen zij de mannen zag die zij voor politiebeambten
+hield, welke niet met lieflijke bedoelingen bij haar huiszoeking kwamen
+doen. "Stel je gerust oudje," zei Fabricius, "wij hebben hier slechts
+even wat te doen en dat zal gauw genoeg afgeloopen zijn want wij zijn
+altijd zeer gehaast". Dit zeggende ging hij ons voor naar binnen,
+en wij kwamen in de ziekenkamer waarheen de oude vrouw ons den weg
+wees en ons voorlichtte met een kaars in een zilveren kandelaar. Ik
+nam de kaars en begaf mij naar het ledikant en toonde mijn gezicht aan
+Camilla: "Trouwelooze," zei ik, "herken je den al te lichtgeloovigen
+Gil Blas niet, dien ge bedrogen hebt! Zoo, canaille, ontmoet ik je dan
+eindelijk na je lang tevergeefs gezocht te hebben. De rechter heeft
+mijn beschuldiging aangenomen en zendt deze gerechtsdienaren om je
+te arresteeren. Welnu mijnheer de officier," zei ik tot Fabricius,
+"doe wat u gelast is." "Het is niet noodig mij aan te sporen mijn
+plicht te doen," antwoordde deze met vervaarlijke stem. "Ik herken
+die jonge dame daar, sedert tien jaar staat zij bij mij in het roode
+boekje. Sta op, schoone dame, en kleed je maar gauw aan. Ik zal je
+tot schildknaap dienen en je naar de stadsgevangenis brengen, als je
+er niets op tegen hebt."
+
+Ziende dat twee van de krijgsknechten zich gereed maakten haar beet te
+grijpen en uit het bed te trekken, ging Camilla uit zichzelf rechtop
+zitten, vouwde de handen en in smeekende houding mij aankijkende bad
+zij mij: "Mijnheer Gil Blas, heb medelijden met mij; ik bezweer u bij
+een reine moeder aan wie gij het leven dankt, dat ik eer ongelukkig
+dan schuldig ben. Gij zult ervan overtuigd worden als gij slechts naar
+mijne geschiedenis wil luisteren--"Neen jonge dame," schreeuwde ik,
+"ik wil je volstrekt niet aanhooren. Ik weet maar al te goed dat
+ge prachtige romannetjes kunt maken."--"Welnu dan, daar ge mij niet
+toestaat mijzelf te rechtvaardigen, zal ik u uwen ring teruggeven,
+maar maak mij niet ongelukkig." Dit zeggende trok zij mijn ring van
+den vinger en gaf hem mij terug. Ik antwoordde echter, dat ik niet
+met den ring alleen tevreden was, maar dat ik ook de duizend dukaten
+terug moest hebben, die mij in het gemeentehuis waren ontstolen. "O
+mijnheer," riep zij uit, "wat uwe dukaten aangaat, vraag die niet
+aan mij. De schurk van een Raphaël heeft ze meegenomen en ik heb
+hem na dien tijd niet meer gezien."--"Wel mijn lieve jonge dame,"
+zei toen Fabricius, "zou je nu ook maar niet ineens erbij liegen, dat
+je er in het geheel niets van hebt gekregen? Zoo goedkoop kom je er
+echter bij ons niet van af. Alleen het feit, dat ge een medeplichtige
+van Don Raphaël zijt, is voldoende om u rekenschap te vragen van uw
+geheele vroegere leven. Je zult wel heel wat op je geweten hebben
+en in de gevangenis kun je dan op je gemak een volledige bekentenis
+afleggen. Ik zal ook dit oudje medenemen; ik geloof dat zij wel
+heel wat geschiedenisjes zal kunnen vertellen, die den rechter niet
+onverschillig zullen zijn."
+
+Op het hooren van deze woorden stelden de beide vrouwen alles in het
+werk om ons te verteederen en begonnen luidkeels te jammeren en te
+klagen. Terwijl de oude vrouw op haar knieën liggende nu eens het
+medelijden inriep van den alguazil, dan weer van de krijgsknechten,
+smeekte Camilla mij op hartroerende wijze haar uit de handen van de
+justitie te redden. Het was als het ware een tooneelspel. Ik deed
+alsof ik mij liet verteederen. "Mijnheer de officier," zei ik tot den
+zoon van Nunez, "daar ik ten minste mijn ring terug heb, zal ik mij
+over het overige maar troosten. Ik verlang niet, dat men deze vrouw
+straffen zal, want ik wil den dood van den armen zondaar niet!"
+
+"Wat nu?" antwoordde hij, "gij hebt nog medelijden, je zoudt zeker
+niet deugen voor rechter. Ik zal dan ook kalm mijn opdracht verder
+vervullen. De rechter heeft mij uitdrukkelijk gelast deze twee
+jonge dames in hechtenis te nemen daar hij een voorbeeld met hen
+wil stellen."
+
+"Komaan," antwoordde ik, "geef nu een weinig gehoor aan mijn bede
+en neem uw plicht nu eens niet zoo nauwgezet op met het oog op de
+belooning die deze dames u zullen geven."
+
+--O! in dat geval verandert de zaak een beetje. Zoo iets helpt altijd
+beter dan de grootste welsprekendheid. Komaan, wat willen de dames
+mij zooal aanbieden?"
+
+"Ik heb een parelsnoer en oorbellen van groote waarde," zei Camilla.
+
+"Ja, maar," viel hij plotseling in de rede, "als die van de
+Philippijnen komen wil ik ze volstrekt niet hebben."
+
+"Gij kunt ze gerust aannemen," hernam zij, "ik sta u ervoor in, dat
+ze prachtig zijn." Zij liet daarop de oude vrouw een kistje brengen
+waaruit zij het collier en de oorbellen haalde en gaf ze over aan
+den alguazil. Hoewel hij net zooveel verstand had van edelgesteenten
+als ik, twijfelde hij geen oogenblik aan de echtheid van de diamanten
+oorbellen en de parelen. "Die kleinoodiën schijnen heel mooi te zijn,"
+zei hij na ze nauwkeurig te hebben bekeken, "en als men er dan nog
+den zilveren kandelaar bijtelt, dien Gil Blas vasthoudt, dan geloof
+ik dat men mijn getrouwheid wel aan het wankelen zou kunnen brengen."
+
+"Ik geloof niet," zei ik tot Camilla, "dat ge om zoo 'n kleinigheid
+zulk een voordeelig accoordje zoudt willen misloopen," en dit zeggende
+nam ik de kaars uit den kandelaar en gaf de eerste aan de oude vrouw
+en den laatste aan Fabricius. Hij liet het hierbij, misschien ook
+omdat hij niets meer in de kamer zag wat hem geschikt leek mede te
+nemen en zich tot de twee vrouwen wendende, zei hij: "Vaarwel dames,
+weest gerust, ik zal met den corregidor spreken en u onschuldig als
+lammetjes pleiten. Wij kunnen hem de zaken altijd zoo voorpraten,
+als wij dat zelf willen en wij geven hem alleen dan een getrouw
+verslag wanneer wij geen belang erbij hebben hem een valsch te geven."
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+Afloop van het avontuur van den teruggevonden ring. Gil Blas laat de
+geneeskunde varen en gaat uit Valladolid.
+
+
+Na op deze wijze het plan van Fabricius ten uitvoer te hebben gebracht,
+verlieten wij Camilla en waren zeer tevreden over den goeden afloop
+van de onderneming, daar wij slechts gehoopt hadden op den ring. Wij
+namen zonder veel omslag de rest mede, zonder ons er om te bekommeren
+een paar lichtekooien bestolen te hebben, maar nog bovendien in de
+meening een verdienstelijk werk te hebben verricht. "Mijne heeren"
+sprak Fabricius toen wij buiten op straat stonden, "na zulk een
+welgeslaagde onderneming moesten wij eerst een glas gaan drinken voor
+wij van elkaar scheiden."
+
+Dit was ook mijn gevoelen en ik gaf den raad naar onze herberg
+terug te keeren, waar wij den nacht dan verder vroolijk zouden
+doorbrengen. "Morgen zullen wij den kandelaar en het halssnoer
+verkoopen en het geld broederlijk samen deelen, daarna gaan wij ieder
+naar huis en trachten wij ons zoo goed mogelijk te verontschuldigen
+bij onze meesters." De gedachte van den alguazil leek ons zeer
+rechtskundig. Wij gingen dan ook naar onze herberg. Sommigen meenden
+dat zij wel een of andere reden zouden vinden waarom zij buitenshuis
+geslapen hadden, anderen bekommerden er zich weinig om als zij den
+anderen dag zouden worden weggestuurd.
+
+Wij lieten ons een uitstekend souper klaarmaken en gingen met flinken
+eetlust en in de vroolijkste stemming aan tafel. Het maal werd gekruid
+door allerlei gezellig gepraat. Fabricius vooral wist den vroolijken
+geest erin te houden en vermaakte het gezelschap ten zeerste, daar
+hij onuitputtelijk was in anecdoten. Maar terwijl onze vroolijkheid
+ten top steeg en wij ons kostelijk amuseerden, werd onze vreugde
+plotseling door een zeer onaangename gebeurtenis verstoord. Een
+tamelijk goed gekleed man, gevolgd door twee ongunstig uitziende
+lieden, trad het vertrek binnen, waar wij soupeerden. Achter hen
+kwamen nog drie mannen en zoo telden wij er in 't geheel twaalf, die
+drie aan drie binnenkwamen. Zij waren allen gewapend met karabijnen,
+degens en bajonetten. Wij zagen terstond, dat het lieden van de wacht
+waren en wij konden hun bedoeling gemakkelijk raden. Eerst waren wij
+van plan weerstand te bieden, maar zij omsingelden ons in een ommezien
+en wij moesten wel zwichten voor hun aantal en hun vuurwapenen.
+
+"Mijne heeren," zei de commandant op schertsenden toon," ik weet
+op welk een spitsvondige wijze gij een ring aan een avonturierster
+ontstolen hebt. Dat kunststukje is prachtig door u uitgevoerd en
+verdient openlijk beloond te worden, wat ook zal gebeuren. Het
+gerecht, dat u een verblijf in zijn paleis heeft toegedacht, zal
+niet in gebreke blijven u voor zulk een geniaal kunststukje goed te
+bedenken." Wij waren door deze woorden allen zeer verbaasd, de rollen
+waren omgekeerd en wij verkeerden nu in denzelfden angst als waarin
+wij kort tevoren Camilla hadden gebracht. Fabricius echter, hoewel
+bleek en ontdaan, trachtte ons te rechtvaardigen. "Mijnheer," zei hij,
+"wij hadden geen kwade bedoelingen er mede en daarom moet u ons dit
+kleine guitenstukje maar vergeven."--"Wel alle duivels," antwoordde de
+commandant woedend, "dat belieft ge een guitenstreek te noemen? Weet
+ge wel, dat er de strop op staat? Behalve dat ge jezelf geen recht
+moogt verschaffen, hebt ge bovendien nog een kandelaar, een halssnoer
+en oorbellen medegenomen en wat zeker een groot misdrijf is waar de
+galg op staat, is, dat ge jezelf verkleed hebt als soldaten om dezen
+diefstal te plegen. Ge zijt ellendelingen, die zich als brave menschen
+verkleeden om kwaad te doen. Ik geloof dat jelui blij moogt zijn als
+je er met de galeien af komt." Toen hij ons duidelijk te verstaan had
+gegeven, dat de zaak nog veel ernstiger was dan wij eerst geloofden,
+wierpen wij ons allen voor zijne voeten en smeekten hem medelijden
+te hebben met onze jeugd, maar onze smeekbeden hielpen niets. Ja,
+wat nog meer zegt en wat waarlijk buitengewoon mag genoemd worden,
+hij verwierp ons aanbod om hem het halssnoer, de oorbellen en de
+kandelaar af te geven. Hij weigerde zelfs mijn ring aan te nemen,
+misschien omdat hij zich voor het gezelschap schaamde. Kort en goed,
+hij was niet te vermurwen. Hij gebood mijn makkers de wapenen af te
+geven en liet ons allen naar de stadsgevangenis brengen. Terwijl
+wij er heen gevoerd werden, vertelde een van de krijgslieden mij,
+dat de oude vrouw, die met Camilla samenwoonde, achterdocht tegen
+ons had gekregen. Dat zij ons toen gevolgd was naar de herberg en
+dat zij toen, zeker van haar vermoeden, de politie had gewaarschuwd
+om zich zoodoende op ons te wreken.
+
+Allereerst werden wij gefouilleerd. Men nam ons den halssnoer, de
+oorbellen en de kandelaar af en men ontnam mij zelfs mijn ring met de
+Philippijnsche robijnen, dien ik toevallig in mijn zak had. Men liet
+mij zelfs mijn honorarium voor mijn doktersvisites niet behouden. Dit
+deed mij duidelijk zien dat de justitie te Valladolid hare taak
+al even goed kende als die te Astorga en dat die heertjes er allen
+dezelfde manieren op na hielden. Terwijl zij mij van mijn kleinoodiën
+en geld beroofden, vertelde de officier van de patrouille, die erbij
+tegenwoordig was, ons avontuur aan de heeren rechters. Het feit leek
+hun zóó ernstig, dat de meeste onder hen ons waardig achtten voor de
+doodstraf. De anderen, die niet zoo streng waren, zeiden dat wij er
+af konden komen met ieder tweehonderd zweepslagen en eenige jaren
+galeidienst. In afwachting van de beslissing die de corrigedor zou
+nemen, sloot men ons op in een hok, waar wij ons ter ruste legden op
+stroo, dat in zoo groote hoeveelheid den bodem bedekte, alsof het
+een paardenstal was. Wij hadden er nog heel lang in kunnen zitten,
+als mijnheer Manuel Ordonnez den volgenden morgen niet besloten had
+Fabricius uit de gevangenis te halen, wat hij niet kon doen zonder
+ook ons mee te nemen. Deze Ordonnez was een zeer geacht persoon in
+de stad. Hij bepleitte onze zaak met alle kracht en overreding en
+door zijn invloed en die van zijne vrienden werden wij na drie dagen
+vrijgelaten. Maar wij gingen niet heen zooals wij gekomen waren,
+want wij moesten den kandelaar, het collier, de oorbellen, mijn ring
+en den robijn achterlaten.
+
+Zoodra wij op vrije voeten waren, gingen wij op weg naar onze meesters
+terug. Dokter Sangrado ontving mij zeer hartelijk. "Mijn arme Gil
+Blas," zeide hij, "ik heb van morgen eerst van uw ongeluk gehoord. Ik
+vatte terstond het plan op uit alle macht te uwen gunste te spreken,
+maar nu gij weer vrij zijt, moet ge maar niet langer aan het geval
+denken en je met dubbelen ijver op de geneeskunde toeleggen." Ik
+antwoordde hem, dat ik dat ook van plan was en wijdde mij dan
+ook geheel aan de wetenschap. Het ontbrak mij inderdaad niet aan
+werk, want er waren zeer vele zieken, zooals mijn meester mij had
+voorspeld. Mazelen en hardnekkige koortsen begonnen te heerschen in
+de geheele stad en in de voorsteden. Alle doktoren van Valladolid
+hadden de handen vol en wij niet minder. Er ging geen dag voorbij,
+dat we niet acht of tien patiënten bezochten. Stel je dus voor hoeveel
+warm water er gedronken en hoeveel bloed er vergoten werd. Hoe het
+kwam weet ik niet, maar onze patiënten stierven allen, òf omdat we ze
+verkeerd behandelden, òf omdat hunne ziekten ongeneeslijk waren. Het
+gebeurde zelden, dat wij de zieken drie maal bezochten, want bij de
+tweede visite waren ze of al dood of we vonden ze stervende. Daar ik
+nog pas kort in het vak was en nog niet gewend aan zoo'n moordpartij,
+was ik erg bedroefd over den ongunstigen afloop, dien men mij kon
+verwijten. "Mijnheer," zei ik op een avond tegen dokter Sangrado,
+"ik roep den hemel tot getuige, dat ik stipt uwe methode toepas, maar
+toch vertrekken al mijn patiënten naar betere gewesten. Men zou haast
+zeggen dat zij er pleizier in hebben onze geneeskunde in miscrediet te
+brengen. Vandaag nog werden er twee begraven." "Mijn kind," antwoordde
+hij, "ik moet je bijna hetzelfde zeggen, want ook ik heb niet vaak
+de voldoening een zieke te genezen. Zij sterven mij onder de handen
+en ware ik niet zoo vast overtuigd van mijn principes, dan zou ik
+bijna gaan gelooven dat onze geneeswijze juist nadeelig is voor de
+zieken die wij behandelen."--"Geloof mij, mijnheer," zei ik, "wij
+moesten eens van taktiek veranderen. Laten we eens voor de aardigheid
+scheikundige preparaten aan onze zieken geven, bv. roode poeders. Als
+het ergste gebeurt, hebben zij hetzelfde effect als ons warm water en
+onze aderlatingen."--"Ik zou die proef gaarne nemen," antwoordde hij,
+"als dit geen gevolgen had, maar ik heb een boek uitgegeven, waarin ik
+de herhaalde aderlating en het drinken van water zeer aanbeveel. Nu
+kan ik toch moeilijk mijn werk gaan herroepen." "Zeer zeker moogt ge
+dat niet doen," antwoordde ik, "die overwinning moogt ge uw vijanden
+niet gunnen, zij zouden zeggen dat ge u voor alles liet gebruiken en
+dat zou uw goeden naam zeer schaden. Mogen dan liever alle menschen
+het hoekje omgaan. Wij moeten dus onze gewone behandeling voortzetten
+en dat is ook niet erg, want onze collega's doen ondanks hun afkeer
+van aderlaten geen grooter wonderen dan wij en ik geloof zelfs dat
+hun medicijnen niet veel meer waard zijn dan onze natuurgeneeswijze."
+
+Wij begonnen dus met nieuwen moed onze praktijk en wij deden dit
+zoo handig, dat wij binnen zes weken evenveel vrouwen tot weduwen
+maakten als het beleg van Troje. Het leek wel of de pest te Valladolid
+heerschte, zooveel begravenissen zag men. Iederen dag kwam er een
+vader ons rekenschap vragen van zijn zoon, dien wij hem ontnomen
+hadden, of een oom kwam ons den dood van zijn neef verwijten. Wat
+betreft de zoons en de neven zelven van deze vaders en ooms, deze
+kwamen niet bij ons. De mannen waren zeer bescheiden; zij verweten
+ons het verlies van hunne vrouwen niet. De menschen echter, wier
+verwijten wij moesten aanhooren, werden soms zeer brutaal. Zij
+gooiden ons allerllei beleedigingen naar het hoofd en scholden ons
+uit voor domooren en moordenaars. Ik was zeer bedroefd en beleedigd
+door hun scheldwoorden, maar mijn meester was er tegen gehard. Ik zou
+misschien gewend zijn geraakt aan hun beleedigingen, doch de hemel had
+ten gunste van de zieken in Valladolid besloten, hen te bevrijden van
+hun plagen en boezemde mij een afkeer in van de geneeskunde, die ik
+met zoo gering succes beoefende. Ik zal hiervan een getrouw verslag
+doen, op gevaar af, dat de lezer zich te mijnen koste vroolijk maakt.
+
+Er was in onze buurt een kaatsbaan, waar de leegloopers van de stad
+eiken dag bijeenkwamen. Men zag er onder anderen een beroepsspeler, die
+meester in de kaatskunst was en die alle geschillen in de kaatsbaan
+beslechtte. Hij kwam van Biscaye en noemde zich don Rodriguez de
+Mondargon. Het was een man van gewone gestalte, uitgedroogd en
+gespierd en ongeveer dertig jaar oud. Behalve een paar kleine
+glinsteroogjes, die in zijn hoofd rolden en die allen dreigend
+aankeken, had hij een platten neus boven een rossigen knevel,
+welke laatste in twee punten tot aan zijn slapen reikte. Hij was
+zoo ruw en bruusk in zijn spreken, dat hij slechts den mond te
+openen had om iemand verschrikt te maken. Deze raketbreker was
+de tyran geworden van de kaatsbaan. Hij beslechtte onverbiddelijk
+alle mogelijke geschillen, die er tusschen de spelers rezen en men
+behoefde niet in hooger beroep te gaan zonder de kans te loopen den
+volgenden dag een uitdaging van hem te ontvangen. Zooals ik u don
+Rodriguez heb voorgesteld, die niettegenstaande zijn titel "don"
+toch slechts een gewoon burgerman was--had hij de eigenaresse van
+de kaatsbaan verteederd. Deze was een vrouw van zoowat veertig jaar,
+rijk, met een aardig uiterlijk en sedert vijftien maanden weduwe. Ik
+begrijp niet hoe zij hem aardig kon vinden, maar zeker was het niet
+om zijn schoonheid, doch ongetwijfeld om iets wat ik niet zou kunnen
+uitdrukken. Hoe het ook zij, hij beviel haar en zij vormde het plan
+met hem te trouwen. Juist echter terwijl zij haar plan toewerkte,
+werd zij ziek en ongelukkig voor haar werd ik haar dokter. Al was
+hare ziekte geen kwaadaardige koorts, mijne geneesmiddelen maakten
+de ziekte toch gevaarlijk. Na vier dagen was de kaatsbaan dan ook in
+rouw gedompeld. De eigenaresse van de kaatsbaan ging waar ik al mijn
+patiënten heenzond en haar bloedverwanten maakten zich meester van
+hare bezittingen. Don Rodriguez, wanhopig zijn maitresse verloren
+te hebben, of beter gezegd de hoop op zulk een voordeelig huwelijk,
+was niet tevreden vuur en vlammen tegen mij uit te braken; hij zwoer
+dat hij mij aan zijn degen zou rijgen en dat hij mij het levenslicht
+zou uitblazen zoo gauw hij mij ontmoette. Een buurman, die medelijden
+met mij had, kwam mij dit vertellen en voor zoover ik Mondragon kende,
+achtte ik het raadzaam om de gegeven waarschuwing niet in den wind te
+slaan. Ik was zeer bevreesd en durfde mijn woning niet uit, zoo bang
+was ik, dien duivel te zullen ontmoeten en ik stelde mij steeds voor,
+dat ik hem hoorde binnen komen. Deze vreeselijke angst gunde mij geen
+oogenblik rust, en die was oorzaak dat ik de geneeskunde er aan gaf
+en slechts bedacht was uit mijn hevige onrust te komen. Ik trok mijn
+geborduurd kleed weer aan en na mijn meester, die niet vermocht mij
+te weerhouden, vaarwel gezegd te hebben, vertrok ik in den vroegen
+morgen uit de stad, niet weinig bevreesd don Rodriguez op mijn weg
+te zullen ontmoeten.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Welken weg Gil Blas van Valladolid insloeg en wat hij zooal onderweg
+ontmoette.
+
+
+Ik liep zeer snel en keek zoo af en toe eens achter mij om te zien,
+of die gevreesde Biscayer mij niet op de hielen volgde. Ik was
+zoo bevreesd voor dien man, dat ik alle boomen en struiken voor hem
+aanzag en telkens mijn hart van angst voelde kloppen. Na ruim een mijl
+geloopen te hebben, werd ik echter wat geruster en ik vervolgde kalm
+mijn weg naar Madrid, waarheen ik van plan was te gaan. Ik verliet
+zonder smart Valladolid, alleen bedroefd dat ik Fabricius, mijn
+trouwen makker, verlaten had zonder hem te kunnen vaarwel zeggen. Ik
+betreurde het volstrekt niet de geneeskunde eraan gegeven te hebben,
+integendeel vroeg ik God vergiffenis ze uitgeoefend te hebben. Ik
+telde met genoegen het geld na, dat ik in mijn zakken had, al was
+het ook het geld verdiend met moorden. Ik leek op de vrouwen die hun
+losbandig leven verbeteren, maar die altijd het geld behouden dat zij
+daarmee hebben verdiend. Ik had ongeveer een som van vijf dukaten als
+mijn geheele bezit. Ik was van plan hiermede naar Madrid te gaan, waar
+ik niet twijfelde een goede betrekking te zullen vinden. Bovendien
+was ik zeer verlangend die schoone stad te zien, die ik altijd had
+hooren roemen als het inbegrip van alle wonderen der wereld.
+
+Terwijl ik mij alles in het geheugen terug riep wat ik ervan had hooren
+vertellen en zoodoende al bij voorbaat genoot van de genoegens die men
+er kan smaken, hoorde ik achter mij een jongen, die uit volle borst
+zong. Hij had een leeren zak op zijn rug, een guitaar om zijn hals
+en een degen aan zijn zijde. Hij stapte zoo flink aan, dat hij mij
+spoedig had ingehaald. Het was een van de barbiersjongens, met wien ik
+in de gevangenis gezeten had voor die geschiedenis met den ring. Wij
+herkenden elkaar terstond, hoewel wij andere kleeren aan hadden en
+wij waren ten zeerste verbaasd elkaar zoo onverwachts te ontmoeten. Ik
+zei hem, dat ik zeer in mijn schik was hem tot reismakker te hebben,
+en hij van zijn kant was verheugd mij weer te zien. Ik vertelde hem
+waarom ik Valladolid verlaten had en hij deelde mij mede, dat hij door
+oneenigheid met zijn patroon dezen voor altijd vaarwel had gezegd. "Als
+ik langer in Valladolid had willen blijven," zei hij, "zou ik tien
+zaken voor een gevonden hebben; want zonder trotsch te zijn kan ik
+gerust zeggen, dat er in geheel Spanje geen barbier te vinden is die
+beter scheert, zoowel op als af, dan ik, en dat er geen een mooier
+punten aan de snorren kan draaien. Maar ik kon niet langer weerstand
+bieden aan mijn vurig verlangen naar mijn vaderland terug te keeren,
+waaruit ik reeds tien volle jaren weg ben. Ik wil weer eens de lucht
+van mijn vaderland inademen en weten hoe mijn ouders het maken. Morgen
+zal ik bij hen zijn; zij wonen in Olmédo, een groot dorp bij Segovia."
+
+Ik besloot den barbier tot aan zijn huis te vergezellen en in
+Segovia een gelegenheid te zoeken om Madrid te bereiken. Na een uur
+met elkander te hebben gesproken, vroeg het jongemensch mij, of ik
+trek had. Ik zeide hem, dat hij dat bij de eerste herberg de beste
+wel zou zien. "Intusschen kunnen wij wel vast wat eten," zeide hij;
+"ik heb genoeg in mijn zak. Als ik op reis ben, zorg ik altijd het
+noodige bij me te hebben. Ik neem nooit linnengoed of zoo mee, alleen
+maar mondvoorraad, met mijn scheermessen en een zeepkwast, anders heb
+ik niet noodig." Ik prees zijn verstand en wachtte verlangend, wat er
+te voorschijn zou komen. Wij gingen een weinig op zij van den weg en
+zetten ons op het gras. Daar stalde de barbiersjongen zijn voorraad
+uit, die uit vijf of zes uien bestond met een paar stukken brood en
+een homp kaas, maar wat hij als het beste stuk uit den zak prees,
+was een klein fleschje, dat volgens hem met een vurigen wijn gevuld
+was. Hoewel de spijzen niet erg smakelijk waren, deed de honger ons
+beiden ze toch niet kwaad vinden en wij ledigden de flesch, waarin
+ongeveer twee pinten wijn waren, die hij wel had kunnen laten mij
+aan te prijzen. Vervolgens zetten wij vroolijk onzen tocht voort. De
+barbier, wien Fabricius gezegd had dat mij zeer zonderlinge avonturen
+waren overkomen, verzocht mij ze hem zelf te vertellen. Ik meende dit
+niet te mogen weigeren aan iemand die mij zoo schitterend onthaald
+had. Daarna zeide ik hem, dat hij mijn welwillendheid niet beter kon
+erkennen, dan door mij ook zijn levensgeschiedenis te vertellen. "Die
+is nauwelijks de moeite waard te worden aangehoord," zeide hij,
+"zij is doodeenvoudig. Daar wij nochtans niets beters te doen hebben,
+zal ik ze u vertellen zooals ze is."
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Geschiedenis van den barbiersjongen.
+
+
+Ferdinand Perès de la Fuente, mijn grootvader (gij ziet dat ik
+ver genoeg begin), stierf na vijftig jaar de barbier van Almédo te
+zijn geweest en liet vier zonen na. De oudste, Nicolaas, maakte zich
+meester van den winkel en volgde hem op; Bertrand, de tweede, had den
+handel in het hoofd en werd marskramer, en Thomas, die de derde was,
+werd schoolmeester. Wat Pédro, de vierde, betreft, deze voelde zich
+aangetrokken tot de schoone letteren; hij verkocht het stukje land,
+dat hij als erfdeel had ontvangen, en ging in Madrid wonen, waar hij
+zich eens hoopte te onderscheiden door zijn geest. De drie andere
+broers gingen niet van elkander, zij vestigden zich allen in Almédo,
+en trouwden met dochters van landbouwers, die weinig goed aanbrachten,
+maar ter vergoeding een groote vruchtbaarheid. Zij wedijverden in het
+kinderen maken. Mijn moeder, de vrouw van den barbier, bracht voor
+haar aandeel in de vijf eerste jaren van haar huwelijk zes stuks ter
+wereld. Daaronder was ik. Mijn vader leerde mij al heel vroeg scheren
+en toen ik vijftien jaar was, belastte hij mijn schouders met dezen
+zak, gordde mij een langen degen aan en zeide: "Ziezoo, je bent nu in
+staat je brood te verdienen, ga het land nu maar afloopen. Gij moet
+reizen om je in de kunst te volmaken, ga heen en kom niet eerder in
+Almédo terug, dan nadat je Spanje bent rond geweest; laat ik voor
+dien tijd niets van je hooren!" Bij deze woorden omhelsde hij mij
+vriendschappelijk en zette mij buitenshuis.
+
+Zoo was het afscheid met mijn vader. Mijn moeder, die minder ruw
+van aard was, scheen zich meer aan te trekken van mijn vertrek. Zij
+liet haar tranen den vrijen loop en stopte mij zelfs tersluiks een
+dukaat in de hand. Zoo ging ik dus uit Almédo en sloeg den weg naar
+Segovia in. Ik had geen twee honderd pas gedaan, of ik stond stil om
+te zien wat er in den zak was. Ik vond er twee scheermessen in, die
+al tien generaties schenen dienst te hebben gedaan, zoo versleten
+waren ze, met een aanzetriem en een stuk zeep. Verder was er een
+splinternieuw hemd in, een paar oude schoenen van mijn vader en wat
+mij meer verheugde dan de heele rest, twintig realen, ingepakt in
+een stukje linnen. Dat waren mijn bezittingen. Gij ziet hoe meester
+Nicolaas, de barbier, rekende op mijn gewikstheid, daar hij mij met
+zoo weinig liet vertrekken. Nochtans liet het bezit van een dukaat
+en twintig realen niet na een jongmensch, dat nooit geld had gehad,
+te verblinden. Ik meende dat mijn finantiën onuitputtelijk waren en
+vol vreugd vervolgde ik mijn weg, af en toe de greep van mijn rapier
+beschouwend, waarvan het lemmet mij bij elken pas tegen de kuit sloeg
+of tusschen mijn beenen verward raakte.
+
+Ik kwam dien avond erg hongerig aan in Adaguines. Ik ging logeeren in
+de herberg en alsof ik groote verteringen kon maken, vroeg ik op hoogen
+toon een souper. De waard keek mij eens aan en ziende met wien hij te
+maken had, zeide op zoeten toon: "Edele heer, gij zult voldaan zijn,
+men zal u als een prins behandelen." Zoo pratende bracht hij mij in een
+kleine kamer, waar hij mij een kwartier later een hazepastei van een
+kat bracht. Om als een prins te worden behandeld, moest ik vervolgens
+gaan slapen in een bed, dat allen slaap ontnam inplaats van die te
+bevorderen. Stel u voor een armzalig nauw ledikant, zoo kort dat ik
+mijn beenen niet kon uitstrekken, hoe klein ik ook was. Verder was er
+bij wijze van matras en veeren bed niet anders in dan een stroozak,
+bedekt met een dubbel gevouwen laken, dat sedert de laatste maal
+zeker wel honderd reizigers gediend had.
+
+Toen ik den volgenden dag goed ontbeten had en goed betaald had voor de
+goede ontvangst, ging ik in éen door naar Segovia. Zoodra ik er was,
+had ik het geluk een winkel te vinden waar men mij aannam voor kost
+en inwoning; maar daar bleef ik maar zes maanden; een barbiersjongen
+met wien ik kennis had gemaakt en die naar Madrid wilde, haalde mij
+over met hem mee te gaan. Zonder moeite kreeg ik daar een plaats
+op dezelfde voorwaarde als in Segovia. Ik kwam in een van de meest
+beklante zaken. Ik maakte daar kennis met menschen van allerlei stand;
+maar onder anderen ook met komediespelers en schrijvers. Eens waren
+twee van die laatste soort samen in den winkel. Zij begonnen over de
+dichters van dien tijd te spreken; dat trok mijn aandacht. "Don Juan
+de Lavaleta," zeide er een, "is een schrijver waarop het publiek niet
+mag rekenen. Dat is een koude natuur, een man zonder verbeelding;
+zijn laatste stuk is schrikkelijk uitgefloten." "En Louis Velez
+de Guevarra," zeide de ander, "heeft die niet pas een mooi stuk
+gegeven?"--"Heeft men ooit iets ellendigers gezien?" Zij noemden nog
+meer poëten, wier namen ik vergeten ben, ik weet alleen dat zij er
+veel kwaads van vertelden. Voor mijn oom waren zij beter gestemd,
+zij waren het beide eens dat hij verdienste had. "Ja," zei de een,
+"don Pedro de la Fuente is een uitstekend schrijver; het verwondert
+mij niet dat het hof en de stad hem eeren en dat tal van aanzienlijken
+hem een rente uitkeeren." "Al jaren lang heeft hij een goed inkomen,"
+zei de ander. "Hij woont en eet bij den hertog van Medina Celi;
+hij geeft niets uit; hij moet er dus goed inzitten."
+
+Ik verloor geen woord van alles wat de dichters van mijn oom
+zeiden. Wij hadden thuis gehoord, dat hij door zijn werken in Madrid
+opgang maakte, maar daar hij ons niets van zich liet hooren en hij
+weinig aan ons gehecht scheen, waren wij zeer onverschillig voor
+hem. "Het bloed kruipt altijd waar het niet gaan kan": zoodra ik
+had gehoord dat hij in goeden doen was en ik wist waar hij woonde,
+had ik lust hem op te zoeken. Eén ding bracht mij in de war: de
+auteurs hadden hem don Pédro genoemd. Dat "don" gaf mij moeite en ik
+was bang dat het een andere dichter was dan mijn oom. Dat hield mij
+echter niet terug; ik meende dat hij even goed een edelman als man
+van geest kon zijn geworden en besloot hem te bezoeken. Tot dat doel
+kleedde ik mij op een morgen met toestemming van mijn meester zoo
+goed mogelijk en verliet den winkel, niet weinig trotsch de neef te
+zijn van zulk een genie. Ik begon al een grooten dunk van mijzelven
+te hebben en met een verwaand air liet ik mij het huis van den hertog
+van Medina Celi wijzen. Toen ik den portier vroeg den heer Pédro de
+la Fuente te spreken, wees hij mij met den vinger aan het einde van
+een gang een kleine trap en zeide: "Ga die op en klop dan aan de
+eerste deur rechts." Ik deed alzoo. Een jonge man deed open en ik
+vroeg hem of don Pédro de la Fuente daar woonde. "Ja," hernam hij,
+"maar gij kunt hem nu niet spreken." "Ik zou hem graag zien," zeide ik,
+"ik breng hem tijding van zijn familie. "Al hadt gij tijding van den
+paus voor hem, dan nog zou ik u nu niet binnenlaten; hij is bezig
+te dichten en als hij werkt, wacht ik mij wel hem te storen. Hij is
+eerst tegen den middag te spreken, loop wat om en kom dan terug."
+
+Ik ging heen en wandelde den heelen middag door de stad, steeds
+denkend aan de ontvangst die mijn oom mij wel zou bereiden. Ik
+beoordeelde zijn gevoelens naar de mijne en ik bereidde mij voor
+op een zeer treffende erkentelijkheid. Precies op tijd keerde ik
+bij hem terug. "Gij komt juist op tijd," zeide zijn lakei, "mijn
+meester zal spoedig uitgaan. Wacht hier een oogenblik, dan zal ik u
+aanmelden." Daarop liet hij mij in de voorkamer. Een oogenblik later
+kwam hij terug en bracht mij bij zijn meester, op wiens gelaat mij
+direct de familiegelijkenis trof. Ik groette hem eerbiedig en zeide
+hem dat ik de zoon was van meester Nicolaas de la Fuente, barbier in
+Olmédo; ik zeide hem ook dat ik sinds drie weken het beroep van mijn
+vader in Madrid beoefende in de kwaliteit van barbiersjongen en dat
+ik van plan was een reis door Spanje te maken om mij te volmaken in
+mijn kunst. Terwijl ik sprak merkte ik, dat mijn oom nadacht. Hij
+twijfelde zeker of hij mij als zijn neef zou miskennen ofwel zich
+behendig van mij ontslaan; hij koos het laatste. Lachend zeide hij:
+"Wel mijn vriend, hoe maken uw vader en uw ooms het? hoe gaat het met
+hun zaken?" Ik begon hem te vertellen van de overvloedige voortteling
+onzer familie en noemde alle mannelijke en vrouwelijke kinderen op
+en zelfs hun peten en meten. Hij scheen zich daar niet erg voor te
+interesseeren en zeide: "Diego, ik vind het uitstekend dat je het land
+doorgaat om je in je kunst te volleeren, en ik raad je aan niet te lang
+in Madrid te blijven, dat is een gevaarlijke verblijfplaats voor de
+jeugd, mijn kind. Gij zult beter doen andere steden op te zoeken, daar
+zijn de zeden niet zoo verdorven. Ga nu heen," vervolgde hij, "en als
+gij klaar bent te vertrekken, kom mij dan nog eens bezoeken; ik zal je
+dan een pistool geven om je te helpen je reis te volbrengen." Daarbij
+zette hij mij zachtjes buiten de deur.
+
+Ik snapte niet, dat hij mij van zich trachtte te ontdoen. Ik ging naar
+onzen winkel terug en deed mijn meester verslag van mijn bezoek. Ook
+tot hem drong de bedoeling van don Pédro niet door en hij zeide
+dat hij niet van dezelfde meening was als mijn oom. "Inplaats van
+je aan te moedigen het land af te gaan, lijkt het mij, dat hij je
+eerder moest aanmoedigen hier te blijven. Hij ziet zooveel menschen
+van aanzien, dat hij je gemakkelijk een plaats in een groot huis kan
+bezorgen en je in staat kan stellen langzaam aan een groot vermogen
+te verzamelen." Getroffen door dit gesprek, dat mij vleiende beelden
+voorspiegelde, ging ik twee dagen later naar mijn oom en stelde ik
+hem voor mij een betrekking te bezorgen bij een of ander heer van het
+hof. Maar het voorstel viel niet in zijn smaak. Een ijdel mensch is
+niet op zijn gemak als hij aan de tafel zit met de meesters en zijn
+neef onder de lakeien ziet: de kleine Diego zou don Pédro hebben
+doen blozen.
+
+Hij liet dus niet na mij van dit plan af te brengen en deed dit
+zelfs zeer grof. "Wat, kleine losbol, je wilt je beroep vaarwel
+zeggen!" zeide hij woedend. "Ga heen, ik laat je over aan de lieden,
+die je zulk een verderfelijken raad geven. Pak je weg uit mijn kamer,
+en zet er nooit meer een voet in, anders zal ik je laten wegjagen
+zooals je verdient." Ik was tamelijk verbluft door deze woorden en
+nog meer over den toon waarop mijn oom mij bejegende. Ik ging heen
+met de tranen in de oogen en zeer geraakt over zijn ruwheid. Daar ik
+echter zeer levendig en trotsch van aard ben, veegde ik spoedig mijn
+tranen weg. Mijn droefheid veranderde zelfs in verontwaardiging en
+ik besloot dien slechten bloedverwant, zonder wien ik er tot heden
+ook wel gekomen was, aan zijn lot over te laten.
+
+Ik dacht aan niets anders meer dan aan de ontwikkeling van mijn
+talent en legde mij ijverig op het werk toe. Ik schoor den heelen
+dag en om mijn geest afleiding te geven, speelde ik 's avonds op
+den guitaar. Mijn meester op dit instrument was een oude senor
+escudero, dien ik schoor. Hij heette Marcos de Obregon en had
+vroeger in een kerk gezongen. Het was een wijs man, die evenveel
+geest als ondervinding had, en die van mij hield als van een eigen
+zoon. Hij was stalmeester bij de vrouw van een dokter, die dertig
+pas van ons huis woonde. 's Avonds bezocht ik hem zoodra het werk was
+afgeloopen en op den drempel van de deur maakten wij samen een klein
+concert. In het bijzonder vermaakten wij dona Mergelina, de vrouw van
+den dokter; zij kwam ons hooren en liet ons wel eens het een of ander
+herhalen. Haar echtgenoot zag daar geen kwaad in; hij was een man,
+die hoewel Spanjaard en reeds oud, toch geenszins jaloersch was. Er
+was ook geen enkele reden tot vrees, daar Mergelina een jonge vrouw
+was, maar van een zoo scheeve deugdzaamheid, dat zij zelfs de blikken
+der mannen niet kon uitstaan. Hij liet dit tijdverdrijf, dat volkomen
+onschuldig leek, toe en liet ons zingen en spelen zooveel wij wilden.
+
+Toen ik eens op een avond bij de deur van den dokter kwam, vond ik daar
+den stalmeester op mij wachten; hij nam mij bij de hand en zeide mij,
+dat hij eerst wat wilde omloopen alvorens ons concert te beginnen. Toen
+wij alleen waren, zeide hij treurig: Diégo, mijn zoon, ik moet je wat
+bijzonders vertellen. Het spijt mij, dat wij tot die concerten zijn
+overgegaan, als ik geweten had welk ongeluk ons bedreigt, dan zou ik
+een andere plaats voor mijn lessen hebben gekozen. Ik zal je alles
+vertellen noodig om je te doen begrijpen in welk gevaar wij verkeeren.
+
+Toen ik in dienst van den dokter trad, ongeveer een jaar geleden,
+zeide hij mij eens 's morgens na mij bij zijn vrouw te hebben gebracht:
+"Marcos, dit is je meesteres; deze dame moet je overal vergezellen." Ik
+bewonderde dona Mergelina; ik vond haar wondermooi, als om te
+schilderen en ik werd bijzonder bekoord door hare houding. "Mijnheer,"
+antwoordde ik den dokter, "ik ben al te gelukkig zulk een bekoorlijke
+dame te dienen." Mijn antwoord mishaagde aan Mergelina, die op bruusken
+toon zeide: "Kijk me eens aan, die emancipeert zich ook al! Ik houd
+er niet van, dat men mij liefheidjes zegt". Deze woorden verrasten
+mij zeer uit zulk een schoonen mond; ik kon zulk een grove manier
+van spreken niet overeen brengen met de bekoring, die over de geheele
+persoon mijner meesteres lag. Haar echtgenoot was daaraan gewend en
+daar hij zich gevleid voelde een echtgenoote te hebben met zulk een
+zeldzaam karakter, zeide hij mij: "Marcos mijn vrouw is een wonder
+van deugd." Toen hij zag dat zij haar mantel omdeed om de mis te gaan
+hooren, zeide hij mij haar naar de kerk te vergezellen. Nauwelijks
+waren wij op straat, of wij ontmoetten menschen, die, getroffen
+door haar schoon voorkomen, haar in het voorbijgaan vleiende woorden
+zeiden. Zij beantwoordde hen; maar ge kunt u niet voorstellen hoe dwaas
+en belachelijk haar antwoorden waren. Zij waren er verwonderd over en
+konden niet begrijpen dat er ter wereld een vrouw was, die het kwalijk
+nam als men haar prees. "Mevrouw," zei ik eerst, "let niet op wat
+men u zegt; het is beter te zwijgen dan zoo scherp te zijn." "Neen,"
+hernam zij, "ik zal de onbeschaamden wel leeren dat ik een vrouw ben,
+die men niet oneerbiedig heeft te behandelen." Ten slotte ontsnapten
+haar zooveel onbeschoftheden, dat ik niet nalaten kon te zeggen hoe
+ik daarover dacht, op gevaar af haar te mishagen. Ik zeide haar zoo
+omzichtig mogelijk dat zij onrecht deed aan haar natuur en duizend
+goede eigenschappen bedierf door haar prikkelbaar humeur; dat een
+zachte en beleefde vrouw zonder schoonheid bemind wordt, terwijl
+een schoone vrouw, zonder zachtheid en beleefdheid, een voorwerp
+van verachting werd. Hierbij voegde ik nog tal van opmerkingen, die
+ten doel hadden haar gewoonten te verbeteren. Na zoo gemoraliseerd
+te hebben, was ik bang, dat mijn vrijmoedigheid den toorn van mijn
+meesteres zou hebben opgewekt; zij stelde zich echter tevreden met
+mijne raadgevingen nutteloos te maken, evenals al wat mij inviel
+haar volgende dagen te zeggen. Ik werd er moede van haar vergeefs
+tegen hare gebreken te waarschuwen en liet haar over aan haar barschen
+aard. Zoudt ge echter gelooven dat die opvliegende geest, die trotsche
+vrouw sinds twee maanden geheel veranderd is; zij is tegen iedereen
+beleefd en heeft zeer aangename manieren aangenomen. Het is niet meer
+dezelfde Mergelina, die slechts dwaasheden zei tegen de mannen, die
+haar verliefd aanspraken; zij is gevoelig geworden voor den lof dien
+men haar geeft; zij heeft graag dat men zegt hoe mooi zij is, dat geen
+man haar ongestraft kan zien; de vleierijen doen haar genoegen, zij is
+thans gelijk andere vrouwen. Die verandering is nauwelijks te bemerken
+en wat u nog meer verwonderen zal, is, dat gij de verwekker van dat
+groote wonder zijt. Ja, mijn waarde Diego," vervolgde de stalmeester,
+"jij hebt dona Mergelina zoo gemetamorfoseerd; jij hebt een schaap
+van die tijgerin gemaakt en in één woord: jij hebt hare aandacht
+getrokken. Meer dan eens heb ik dat opgemerkt en ik moet de vrouwen
+al zeer slecht kennen als zij niet een zeer hevige liefde voor je
+heeft opgevat. Dit, mijn zoon, is de treurige tijding die ik je had
+aan te kondigen en de lastige positie waarin we ons bevinden."
+
+"Ik zie niet in, dat we ons daar zoo over hebben te bedroeven,"
+zeide ik tot den grijsaard, "noch dat het voor mij een ongeluk zou
+zijn door een lieve dame te worden bemind."--"Ach, Diego," hernam
+hij, "je spreekt als een jongeling; gij ziet slechts het aas, ge
+let niet op den angel; gij hebt slechts oog voor het genot en ik
+zie de onaangenaamheden, die het volgen. Alles barst ten laatste;
+als gij voortgaat aan onze deur te komen zingen, dan zult gij den
+hartstocht van Mergelina irriteeren, die misschien, alle terughouding
+verliezende, haar zwakheid aan dokter Oloroso zal bekennen, en deze
+echtgenoot, die altijd zoo welwillend is omdat hij meent geen reden
+tot jaloerschheid te hebben, zal woedend worden, zich op haar wreken
+en u en mij een kwaden poets bakken."--"Welnu, heer Marcos," hernam ik,
+"ik verlaat mij op uw raad. Zeg mij welke gedragslijn ik moet volgen om
+elk onheil te voorkomen."--"Wij behoeven slechts geen concerten meer
+te houden," antwoordde hij. "Verschijn niet meer voor mijn meesteres,
+als zij u niet meer ziet, zal haar rust terug komen. Blijf bij uw
+meester, ik zal u komen opzoeken en wij kunnen dan zonder gevaar
+guitaar spelen." Ik stemde toe en nam mij voor mij niet meer buiten
+den winkel te laten zien, omdat ik zulk een gevaarlijk mensch was.
+
+De goede Marcos merkte echter een paar dagen later, dat met al zijn
+voorzichtigheid, zijn middel inplaats van dona Mergelina's vuur uit
+te dooven, een geheel tegenovergestelde uitwerking had. Toen zij mij
+niet meer hoorde zingen, vroeg zij al den tweeden avond waarom wij onze
+concerten niet vervolgden en waarom ik niet meer kwam. Hij antwoordde,
+dat ik het zoo druk had dat ik geen oogenblik vrijen tijd had. Na drie
+dagen verloor zij echter haar geduld en zeide tot den stalmeester:
+"Je bedriegt mij, Marcos; Diego heeft niet zonder reden opgehouden
+hier te komen. Daar schuilt iets achter, dat ik weten wil. Spreek,
+ik beveel het u; verberg mij niets."--"Mevrouw," antwoordde hij,
+"het is hem dikwijls gebeurd, dat hij na onze concerten de tafel
+bij hem leeg vond; hij wil er zich niet meer aan blootstellen zonder
+avondeten naar bed te moeten gaan,"--"Hoe, zonder avondmaal!" riep
+zij verdrietig uit; "waarom hebt ge me dat niet eerder gezegd? Zonder
+eten naar bed, och, arm kind! Ga direct naar hem toe en zeg hem van
+hedenavond af terug te komen; hij zal niet meer zonder eten weggaan;
+er zal altijd wat voor hem zijn,"
+
+"Wat hoor ik?" zeide de stalmeester, veinzende verbaasd te zijn over
+haar order, "hemel, welk een verandering! Zijt gij het wel, mevrouw,
+die zulk een taal spreekt? Sedert wanneer zijt gij zoo barmhartig
+en gevoelig?" "Sedert gij hier in huis woont," hernam zij bruusk,
+"of liever sedert gij mijn minachtende manieren veroordeelt en
+gij getracht hebt mijn wijze van doen te verzachten. Maar helaas,"
+voegde zij er bewogen aan toe, "ik ben van het eene uiterste in het
+andere vervallen; van hard en ongevoelig ben ik al te zachtzinnig
+en teeder geworden. Ik houd van uw jongen vriend Diego zonder dat
+ik mij er tegen verzetten kan en zijn afwezigheid, verre van mijne
+liefde te verzachten, schijnt ze feller te doen branden." "Moet ik
+begrijpen," hernam de grijsaard, "dat die jongeling, die noch schoon,
+noch welgemaakt is, het voorwerp van zoo 'n sterken hartstocht is? Ik
+zou uwe gevoelens verontschuldigen, als zij u waren ingeboezemd door
+een ridder van schitterende verdienste...." "Ach, Marcos, ik gelijk
+dus niet op de andere leden van mijn sexe; of wel, ge kent ze weinig
+ondanks uw lange ondervinding, als gij gelooft dat de verdienste een
+keuze bepaalt. Naar mij zelf te oordeelen, geeft men zich zonder
+overweging over. De liefde is eene afwijking van het verstand,
+die ons naar een voorwerp toetrekt en tegen onzen wil ons daaraan
+vastbindt; het is een ziekte die ons overvalt als de hondsdolheid,
+houd mij dus niet langer voor, dat Diego mijn teederheid niet waard is;
+het is voldoende, dat ik hem liefheb om duizend schoone eigenschappen
+in hem te vinden, die gij niet opmerkt en die hij misschien ook niet
+bezit. Hij lijkt mij om te stelen, en is schooner dan de dag."--"Maar
+mevrouw," hernam Marcos, "denkt gij er wel aan wat Diego is? Zijn
+geringe afkomst...."--"Ik ben niet veel meer dan hij," zeide zij nog,
+"en zelfs als ik een voorname vrouw was, zou ik daar niet op letten."
+
+Toen de stalmeester oordeelde, dat hij niets kon winnen door op haar
+verstand te werken, gaf hij het op er zich tegen in te zetten en zocht
+mij op, nam mij terzijde en na mij alles verteld te hebben wat er was
+voorgevallen, zeide hij: "Gij ziet, Diego, dat wij onze concerten
+bij de deur van Mergelina niet meer kunnen nalaten. Die dame moet
+u noodzakelijk weerzien, mijn vriend, anders zou zij een dwaasheid
+begaan, die meer dan iets anders haar goeden naam zou schaden." Ik
+wilde niet wreed zijn en zeide Marcos dat ik tegen het einde van den
+dag met mijn guitaar zou komen; hij kon dan dit aangename nieuws
+zijn meesteres overbrengen. Dit liet hij niet na en het was voor
+deze hartstochtelijke minnares een groote bekoring te vernemen,
+dat zij dien avond het genot zou hebben mij te zien en te hooren.
+
+Weinig scheelde het echter, of een onaangenaam voorval had deze hoop
+vernietigd. Ik kon eerst laat heengaan en tot mijn straf was de avond
+erg donker. Toen ik halverwege der straat was, ledigde men boven
+mijn hoofd een wierookvat, dat geenszins de zinnen streelde. Ik kan
+zeggen dat ik er niets bij verloor, zoo goed was ik gekleed. In dien
+toestand wist ik niet wat te doen: terugkeeren was mij blootstellen
+aan de spotternij van mijn makkers en in dien staat naar Mergelina te
+gaan, leek mij ook niet bijster. Ik besloot toch maar naar het huis
+van den dokter te gaan. Aan de deur vond ik den ouden stalmeester. Ik
+zeide hem dat ik eerst mijn kleeren moest schoonmaken en vertelde hem
+wat mij overkomen was, waarop hij mij in een kamer liet, waar zijn
+meesteres was. Toen deze mijn avontuur vernomen had en mij zag zooals
+ik was, beklaagde zij mij alsof de grootste ongelukken mij overkomen
+waren; vervolgens bedacht zij den man, die mij dat bezorgd had, en
+overlaadde hem met duizend verwenschingen. "Mevrouw," zeide Marcos,
+"matig uwe vervoering; bedenk dat het zuiver toeval is."--"Waarom
+riep zij uit, "wilt gij niet dat ik hevig de beleediging voel, die
+men dat arme lam, die duif zonder wrok, heeft aangedaan, die zich
+niet eens beklaagt? Ach, was ik maar een man om hem te kunnen wreken!"
+
+Zij zei nog tal van andere dingen, die duidelijk haar overdreven liefde
+deden uitkomen, want terwijl Marcos bezig was mij met een zakdoek af te
+vegen, haalde zij een doos met allerlei parfums. Zij parfumeerde mijn
+kleeren en toen dit afgeloopen was, ging deze lieftallige vrouw zelf
+uit de keuken brood, wijn en vleesch halen, dat zij voor mij terzijde
+had gelegd. Zij noodzaakte mij te eten en toen ik gesoupeerd had,
+begonnen wij een concert, dat Mergelina zeer bekoorde. Het is waar dat
+wij steeds trachtten liederen te zingen, die haar liefde vleiden en
+onder het zingen keek ik haar telkens tersluiks aan, om het vuur aan
+te wakkeren, want ik begon pleizier te krijgen in het spel. Hoewel
+het concert reeds lang duurde, liet zij ons telkens herhalen en zij
+zou ons graag den geheelen nacht hebben aangehoord als de stalmeester
+haar niet tien malen gezegd had, dat het al laat was. Als wijs en
+verstandig man, ziende hoe hevig haar dwaze hartstocht was, vreesde
+hij, dat er wat gebeuren zou. Zijn vrees werd spoedig bewaarheid;
+hetzij dat de dokter eene geheime intrige vermoedde, hetzij, dat de
+demon der jalouzie hem begon te kwellen, hij maakte aanmerking op
+onze concerten; hij deed meer: hij verbood ze als heer en meester en
+zonder redenen op te geven, zeide hij, niet meer te dulden, dat men
+vreemden in zijn huis ontving. Hoewel dit besluit mij erg hinderde,
+daar het al de kasteelen, die ik mij al gebouwd had, wegvaagde, nam ik
+het toch geduldig op. Niet alzoo Mergelina, hare gevoelens werden er
+nog heviger door. "Waarde Marcos," zeide zij, "alleen van u verwacht
+ik hulp. Ik bid je, zorg, dat ik Diego in het geheim kan zien."--"Wat
+vraagt gij mij?" antwoordde de grijsaard vertoornd. "Ik ben reeds al
+te inschikkelijk voor u geweest. Ik ben niet van plan om mijn meester
+te helpen onteeren door te voldoen aan uw onverstandige neigingen,
+noch om u te helpen uw goeden naam te verliezen, noch mijzelven met
+schande te beladen, ik ben altijd een dienaar geweest, wien niets te
+verwijten viel. Liever ga ik heen dan hier op zulk een schandelijke
+manier te dienen."--"Ach Marcus," viel zij hem verschrikt in de rede,
+"gij doorboort mijn hart als gij spreekt van heengaan. Wreedaard,
+gij denkt er aan mij te verlaten, na mij te hebben gebracht in den
+toestand van thans? Geef mij dan eerst mijn hoogmoed terug en dien
+trotschen aard, dien ge mij ontnomen hebt. Waarom heb ik die gelukkige
+gebreken niet meer! dan zou ik nu kalm zijn, inplaats daarvan hebben
+uwe indiscrete verwijten mij mijn rust ontnomen. Gij hebt mijn zonden
+verergerd door ze te willen verbeteren. Maar, ongelukkige die ik ben,
+wat zeg ik? Neen, mijn ouden vriend, gij zijt niet de oorzaak van mijn
+ongeluk, het is mijn slecht gesternte! Helaas, de hartstocht benevelt
+mijn geest en als mijn leven u lief is, weiger mij dan uw hulp niet."
+
+Zij bracht haar zakdoek voor het gelaat en liet zich op een stoel
+vallen als iemand die bezwijkt van droefenis. Aan zulk een treffend
+schouwspel kon de goede Marcos geen weerstand bieden, hij mengde
+zelfs zijn tranen met die van zijn meesteres en zeide verteederd:
+"Ach mevrouw, wat zijt gij verleidelijk! Uwe droefheid kan ik geen
+weerstand bieden, zij heeft mijn deugd overwonnen. Ik beloof u te
+helpen." Ondanks zijn voorbeeldig gedrag wijdde de stalmeester zich
+dus toch zeer vlijtig aan den hartstocht van Mergelina. Hij deed
+al mijn hoop herleven en had reeds een geheim onderhoud bedacht,
+toen twee uur later een van onze klanten, een apothekersleerling,
+binnen kwam om zich te laten scheren. Terwijl ik mij daarvoor gereed
+maakte, zeide hij: "Diego, hoe staat het met uw vriend, den ouden
+Marcos de Obregon? Weet gij dat hij bij dokter Olonoso vandaan
+gaat?" Ik antwoordde van neen, "Het is een feit," hernam hij,
+"hij krijgt vandaag zijn congé. Zijn meester en de mijne hebben
+er zooeven over gesproken. "Mijnheer Apuntador," zeide de dokter,
+"ik heb u iets te verzoeken; ik ben niet erg tevreden over mijn ouden
+stalmeester en ik zou mijn vrouw wel onder de leiding willen stellen
+van een trouwen, strengen en waakzamen dienaar."--"Ik begrijp u,"
+zei mijn meester, "Gij hebt juffrouw Melancia noodig, die gouvernante
+bij mijn vrouw is geweest en die de zes weken dat ik weduwnaar ben,
+nog bij mij woont. Hoewel ze mij van veel nut is voor het huishouden,
+sta ik u haar af, omdat ik bijzonder belang stel in uw eer. Gij kunt
+gerust zijn: zij is de paarl der duenna's, een ware dragonder om de
+kuischheid harer sexe te bewaken. Gedurende de twaalf jaren dat zij
+bij mijn vrouw is geweest die, zooals gij weet, jong en mooi was, heb
+ik zelfs niet de schaduw van een minnaar in mijn huis gezien. Goddank,
+er was met haar niet te spelen. Laat ik u zeggen, dat mijn vrouw in
+den beginne erg veel lust in coquetteeren had; maar juffrouw Melancia
+heeft dat er spoedig uitgekregen en haar zoo deugdzaam gemaakt als
+iets. Het is in één woord een schat van een gouvernante." Toen zijn
+mijnheer Apuntador en de dokter overeengekomen, dat de duenna van
+vandaag af de plaats van den ouden stalmeester zou innemen."
+
+Deze tijding bedierf de genoeglijke gedachten, die weder bij mij
+waren opgekomen en Marcos kwam na den eten het bericht van den
+apothekersjongen bevestigen.
+
+"Mijn waarde Diégo," zeide de goede man, "ik ben blij, dat dokter
+Oloroso mij weggejaagd heeft; hij bespaar mij veel moeite. Wat een
+last zou het gegeven hebben u in het geheim met Mergelina te doen
+samenkomen; den hemel zij dank ben ik daarvan nu ontslagen en van de
+gevaren, die daaraan verbonden waren. En jij moet je ook maar troosten,
+mijn jongen, over het verlies van enkele zoete oogenblikken, die door
+duizenderlei verdriet konden worden gevolgd." Ik moet bekennen, dat
+ik niet behoor tot die vasthoudende minnaars, die zich tegen alles
+verzetten en het karakter van de duenna scheen wel in staat alle
+galanten te doen wanhopen. Twee of drie dagen later echter bleek
+mij, dat de vrouw van den dokter, die Argos in slaap had gewiegd
+of haar getrouwheid had omgekocht. Toen ik een van onze buren ging
+scheren, hield een oude vrouw mij op straat staande en vroeg of
+ik Diégo de la Fuente heette. Ik antwoordde "ja". Kom dan vannacht
+aan de deur van dona Mergelina en als gij tot teeken gemiauwd hebt,
+zal men u binnenlaten. Uw dienaar, mijnheer Diégo, dat de hemel u
+behoede! Wat zijt gij bekoorlijk! Heilige Agnes, ik wou dat ik nog
+vijftien jaar was, dan zou ik u niet opzoeken voor anderen!" Bij die
+woorden verwijderde de oude zich.
+
+Gij kunt u verbeelden hoe deze boodschap mij opwond. Weg was alle
+moraal van Marcos. Met ongeduld wachtte ik den nacht af en toen
+ik oordeelde dat dokter Oloroso sliep, ging ik naar haar deur. Daar
+begon ik zoo hard te miauwen, dat men mij al van verre kon hooren. Een
+oogenblik later deed Mergelina zelf zachtjes de deur open en sloot
+hem dadelijk achter mij. Wij traden binnen en gingen naast elkander
+zitten. Beiden waren wij zeer bewogen; met dit verschil dat hare
+ontroering veroorzaakt werd door genot alleen, en dat er bij mij
+wel wat angst bijkwam. Mijne dame verzekerde mij, dat wij niets
+van haar man te vreezen hadden; ik voelde een rilling mijn vreugd
+verstoren. "Mevrouw", vroeg ik, "hoe hebt ge de waakzaamheid van
+uwe gouvernante kunnen verschalken? Dona Mergelina glimlachte en
+antwoordde: "Als ik u alles verteld heb, wat er tusschen mij en haar
+is voorgevallen, zal u dit geheim onderhoud niet meer verbazen. Toen
+zij hier in huis kwam, gaf mijn man haar duizend vleierijen en zeide
+mij: "Mergelina, ik laat u over aan de zorg van deze dame, die een
+parel van alle deugden is; zij is een spiegel, dien gij onophoudelijk
+voor u hebt om verstandig te worden. Deze bewonderenswaardige vrouw
+is twaalf jaar lang de gouvernante geweest bij de vrouw van een van
+mijn vrienden en zij heeft van haar een soort heilige gemaakt."
+
+Deze lof, welke het strenge gelaat van juffrouw Melancia niet
+logenstrafte, kostte mij veel tranen en maakte mij wanhopig. Ik
+stelde mij voor al de lessen die ik van den morgen tot den avond
+zou moeten aanhooren en ik verwachtte dat ik de ongelukkigste vrouw
+van de wereld zou worden. Niets ontziende in de verwachting van
+mijn ongeluk, zeide ik woedend tegen de duenna, zoodra ik met haar
+alleen was: "gij wilt mij zeker doen lijden, maar ik waarschuw u
+dat ik niet veel geduld heb. Van mijn kant zal ik u alle mogelijke
+vernederingen bezorgen. In mijn hart leeft een hartstocht, dien al
+uwe vermaningen niet zullen kunnen uitroeien, gij kunt daarnaar uwe
+maatregelen nemen. Al verdubbelt gij ook uwe waakzaamheid, dan zal
+ik die toch weten te bedriegen." Bij deze woorden (ik verwachtte,
+dat zij mij dadelijk als proef den mantel duchtig zou gaan uitgeven)
+vertoonde de duenna een heel ander gelaat en zeide lachend: "U hebt een
+goed humeur en uwe openhartigheid lokt de mijne uit. Ik zie dat wij
+voor elkander gemaakt zijn; schoone Mergelina, gij kent mij slecht,
+als gij mij beoordeelt naar het goeds, dat de dokter van mij gezegd
+heeft! Ik ben niets minder dan een vijand van het genot en ik dien
+slechts de jaloezie van de echtgenooten om hunne lieftallige vrouwen
+te helpen. Reeds lang bezit ik de kunst mij anders voor te doen dan ik
+ben en ik kan zeggen, dat ik dubbel gelukkig ben omdat ik het genoegen
+der ondeugd verblind aan den goeden naam, dien de deugd geeft. Onder
+ons gezegd, is de heele wereld deugdzaam op die manier. Het kost veel
+te veel om tot in den grond de deugd te beoefenen, men stelt zich
+dus tevreden met den schijn ervan. Laat mij maar voor u zorgen, wij
+zullen dien ouden dokter wel tevreden stellen. Op mijn woord, hij zal
+hetzelfde lot hebben als mijnheer Apuntador. Arme Apuntador! wat een
+streken hebben we hem geleverd, zijn vrouw en ik! Dat arme levendige
+schepseltje, de hemel geve haar vrede! Ik beloof u, dat ze haar jeugd
+goed doorgebracht heeft. Ik weet niet hoeveel minnaars zij wel heeft
+gehad, die ik haar alle geleverd heb, zonder dat haar man er ooit
+iets van heeft gemerkt. Beschouw me dus wat gunstiger, mevrouw, en
+wees overtuigd, dat welk talent de oude stalmeester ook had, u toch
+niets bij den ruil zult verliezen. Ik zal u misschien nog meer van
+dienst zijn dan hij."
+
+"Ge kunt denken, Diego," vervolgde Mergelina, "hoe dankbaar ik de
+duenna was, dat zij zich zoo openhartig deed leeren kennen. Ik dacht,
+dat zij de gepersonifieerde deugd was. Hoe slecht beoordeelt men soms
+de vrouwen! Ik omhelsde haar hartelijk en bekende haar toen geheel
+mijne gevoelens en verzocht haar mij zoo spoedig mogelijk een onderhoud
+met je te verschaffen. Maar wat nog leuker is," voegde zij er lachend
+bij, "is dat Melancia, toen ik haar zeide, dat mijn echtgenoot gewoon
+was den geheelen nacht zeer rustig te slapen, bij hem in bed is gaan
+liggen en nu mijn plaats inneemt. "Des te erger, mevrouw," zeide ik
+toen tot Mergelina, "uw man kan best wakker worden en de verwisseling
+bemerken." "Dat zal hij niet," viel zij mij gehaast in de rede, "wees
+daarover gerust en laat geen enkele ongegronde vrees u het genoegen
+vergallen alleen te zijn met een jonge vrouw die u goed gezind is."
+
+Toen de vrouw van den dokter zag, dat ik toch nog niet op mijn gemak
+was, liet zij niet na wat naar zij meende mij gerust kon stellen en
+zij deed dit op zooveel manieren dat zij ook daar in slaagde. Ik
+dacht er slechts aan van de gelegenheid gebruik te maken, maar in
+den tijd die Cupido, God van lach en spel, ons geluk wilde laten,
+hoorden wij ruw op de straatdeur kloppen. Dadelijk vlogen de Liefde
+en haar gevolg weg. Mergelina verborg mij onder een tafel, blies
+de lamp uit en begaf zich naar de deur van de kamer van haar man,
+gelijk zij met hare gouvernante overeengekomen was als er iets zou
+gebeuren. Ondertusschen duurde het geklop voort en weerklonk door het
+geheele huis. De dokter werd wakker en wekte Melancia. De duenna sprong
+uit bed, hoewel de dokter die haar voor zijn vrouw hield, haar zeide
+niet op te staan; zij voegde zich bij haar meesteres, die toen ook
+Melancia riep te gaan zien wie aan de deur klopte. "Mevrouw," hernam
+de gouvernante, "hier ben ik al, ga als het u belieft weer naar bed,
+ik zal zien wat dat is. "Mergalina ging toen bij den dokter in bed,
+die niet in het minst vermoedde dat men hem bedroog. Het is waar dat
+deze scène in het donker werd afgespeeld door twee actrices, waarvan
+de eene volleerd was en de andere veel neiging had het te worden. De
+duenna kwam spoedig terug en zeide: "Mijnheer de dokter, wees zoo goed
+op te staan. Onze buurman, de boekhandelaar Fernandez, heeft een toeval
+gekregen, men roept u voor hem." De dokter kleedde zich zoo spoedig
+mogelijk aan en ging heen. Zijn vrouw, gekleed in een kamerjapon, en
+de duenna kwamen toen in de kamer waar ik was. Meer dood dan levend
+haalden zij mij onder de tafel vandaan. "Gij hebt niets te vreezen,
+Diego," zeide Mergelina, "wees kalm!" In enkele woorden vertelde ze
+wat er gebeurd was en wilde toen ons afgebroken gesprek hervatten;
+maar de gouvernante verzette zich daartegen. "Mevrouw", zeide zij
+"uw echtgenoot vindt den boekhandelaar misschien al dood en zal direct
+terugkomen. Bovendien," voegde zij er bij mij ziende beven van vrees,
+"wat wilt gij met dien armen jongen doen? hij is tot niets in staat,
+het is beter tot morgen te wachten." Dona Mergelina stemde er slechts
+noode in toe, zoo beminde zij het heden, en ik geloof dat het haar
+tamelijk speet haar dokter niet den nieuwen hoorn te hebben kunnen
+opzetten, dien zij voor hem bestemd had.
+
+Minder bedroefd de kostbare gunsten der liefde te hebben gemist, dan
+wel in mijn nopjes buiten gevaar te zijn, keerde ik naar mijn meester
+terug, waar ik de rest van den nacht doorbracht met mijn avontuur te
+overdenken. Ik was eenigen tijd in tweestrijd, of ik er den volgenden
+dag heen zou gaan, maar het scheen me erg dwaas toe te blijven
+steken, nu ik eenmaal zoo goed op weg was. Ik stelde mij Mergelina
+voor met nieuwe bekoorlijkheden in het toppunt van genot dat mij
+wachtte. Ik besloot door te zetten en mij voornemend fermer te zijn,
+ging ik er den volgenden avond weer heen. De lucht was erg donker,
+geen ster was te zien. Ik miauwde twee of driemaal om te waarschuwen,
+dat ik in de straat was en toen niemand kwam opendoen, ging ik alle
+verschillende kattenmiauwsels nadoen, die een herder uit Almédo mij
+geleerd had; en zoo goed deed ik dit, dat een buurman die thuiskwam,
+in de waan, dat ik een der dieren was, wier gemiauw ik nabootste,
+een steen opraapte en die met alle kracht naar mij wierp. Ik kreeg
+den steen op mijn hoofd en was er een oogenblik zoo verdoofd van, dat
+ik meende neer te vallen. Ik voelde dat ik gewond was. Meer was er
+niet noodig om mij den lust in galante avonturen te doen verliezen;
+en met mijn bloed mijn liefde verliezende, snelde ik naar huis, waar
+ik alles op stelten zette. Mijn meester verbond den wond, en vond
+haar nog al gevaarlijk. Hij had nochtans geen slechte gevolgen en
+na drie weken was er niets meer van te zien. Al dien tijd hoorde ik
+niet over Mergelina praten. Ik geloof dat juffrouw Melancia om haar
+van mij afkeerig te maken, haar een goeden kennis bezorgd had. Maar
+daar bekommerde ik mij nauwelijks om, daar ik uit Madrid vertrok om
+mijn reis door Spanje te vervolgen, nog voor ik geheel genezen was.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+De ontmoeting van Gil Blas en zijn metgezel met een man die stukjes
+brood in een beek doopte en wat zij met hem bespraken.
+
+
+Diego de la Fuente vertelde mij nog meer avonturen die hem sedert
+overkomen waren, maar daar zij mij niet waard schijnen te vertellen,
+ga ik ze stilzwijgend voorbij. Wij kwamen spoedig in het dorpje Porte
+de Duero en bleven daar het overige van den dag. Wij lieten ons daar
+in de herberg een lekkere koolsoep en gebraden haas klaar maken. Den
+volgenden morgen vertrokken wij met den dageraad na eerst onze lederen
+zak met tamelijk goeden wijn gevuld te hebben; bovendien namen wij wat
+brood mede en den halven haas die den vorigen avond was overgebleven.
+
+Toen wij ongeveer twee mijlen geloopen hadden, kregen wij honger, daar
+wij op twee honderd pas van den grooten weg af verscheidene groote
+boomen zagen die rijkelijk schaduw gaven, hielden wij daar stil. Wij
+ontmoeten er een jongen man van ongeveer zeven en twintig jaar, die
+bezig was korsten brood in een beek te weeken. Naast hem lag een lang
+rapier en een knapzak, die hij van zijn schouders had geworpen. Hij zag
+er armoedig gekleed uit doch overigens had hij een flinke gestalte, en
+hij was tamelijk knap van uiterlijk. Wij naderden hem zeer beleefd en
+hij groette ons evenzoo terug. Vervolgens bood hij ons van zijn korsten
+aan en vroeg ons lachende of wij van de partij wilden zijn. Wij zeiden
+ja, mits wij ter aanvulling, ons ontbijt mochten toevoegen. Hij stemde
+hierin gaarne toe en wij haalden terstond onzen voorraad voor den dag,
+wat den onbekende naar 't scheen nog al beviel. "Mijne heeren," riep
+hij uit, "gij zijt goed van mondvoorraad voorzien. Zooals ik zie zijt
+gij vooruitziende lieden; wat mij betreft, ik reis niet met zooveel
+voorzorgen, maar laat heel veel aan het toeval over. En toch kan ik
+zonder bluf zeggen, dat ik soms een zeer gewichtig persoontje ben,
+al treft ge me hier onder slechte omstandigheden. Weet gij wel dat
+ik meestal behandeld word als een prins en dat ik er een lijfwacht
+op nahoudt?--"O, ik begrijp u al," zei Diego (dit is de naam van den
+barbiersjongen) "gij wilt daarmee zeggen dat gij tooneelspeler zijt."
+
+--"Gij hebt het geraden," antwoordde de ander, "ik speel al minstens
+vijftien jaar komedie. Toen ik nog een kind was speelde ik al
+lichte rolletjes."--"Om je de waarheid te zeggen," antwoordde de
+barbiersjongen het hoofd schuddende, "ik heb moeite je te gelooven. Ik
+ken de komedianten; die heertjes reizen niet te voet en voeden
+zich niet zoo sober."--"Gij moogt van mij denken wat gij wilt,
+antwoordde de acteur; ik aarzel niet de eerste rollen te spelen,
+voornamelijk verliefde rollen." "Als dat zoo is," zei mijn kameraad,
+"dan wensch ik er u geluk mede en ben blij, dat mijnheer Gil Blas en
+ik het genoegen smaken met zulk een gewichtig persoon te ontbijten."
+
+We begonnen nu onze korsten op te knabbelen met de kostbare
+overblijfselen van den haas, terwijl wij onzen wijnzak zoodanig
+aanspraken, dat hij spoedig leeg was. Wij waren alle drie zoo verdiept,
+zoodanig, dat wij al dien tijd bijna geen woord spraken. Na den
+maaltijd echter hervatten wij ons gesprek. "Ik ben verbaasd," zei de
+barbier tot den tooneelspeler, "dat men u zoo weinig uw beroep aanziet,
+want voor een tooneelheld ziet ge er erg sjovel uit. Ik hoop niet dat
+gij mijn openhartigheid kwalijk zult nemen." "Openhartigheid," riep de
+acteur uit, "neen, dan kent gij Melchior Zapata al zeer slecht. Goddank
+ben ik niet gauw op mijn teentjes getrapt. Gij doet mij groot pleizier
+zoo openhartig te spreken, want ook ik houd er van alles te zeggen,
+wat mij op het hart ligt. Ik beken u dan ook ronduit, dat ik niet
+rijk ben. Kijk," zei hij terwijl hij ons liet zien dat zijn jas van
+binnen gevoerd was met aanplakbiljetten, "dat is mijn gewone voering
+die ik altijd gebruik en als je mijn garderobe soms zien wil, dan zal
+ik je nieuwsgierigheid tevreden stellen." Tegelijkertijd haalde hij
+uit zijn knapzak een jas bedekt met oud passement van namaakzilver,
+een oude helm met versleten veeren, zijden kousen vol gaten en
+erg versleten rood marokijnen schoenen. "Zooals ge ziet," zei hij,
+"heb ik veel overeenkomst met een bedelaar." "Dat verbaast mij,"
+antwoordde Diego, "hebt ge dan geen vrouw of dochter?" "Ik heb een
+mooie vrouw," antwoordde Zapata, "en ik ben er nog niet veel beter
+op geworden. Denk eens aan wat een pechvogel ik ben! Ik trouw een
+lieve actrice, hopende dat zij mij niet zal laten omkomen van honger,
+maar zij is zoo deugdzaam, dat zij zich niet laat omkoopen. Wie ter
+wereld zou niet evenzoo er in geloopen zijn als ik? Daar heb je nu
+een heel enkele brave actrice onder de reizende comedianten en die
+moet ik nu juist treffen." "Ja dat is zeker pech hebben," antwoordde
+de barbier. "Maar waarom neem je dan geen actrice van den grooten
+tooneelspelerstroep te Madrid, dan zou je zeker zijn geweest van je
+zaak." "Dat ben ik geheel met je eens," antwoordde de komediant, "maar
+'t is voor den duivel niet gemakkelijk voor een reizend tooneelspeler
+relaties aan te knoopen met zulke eerste sterren. Dat is iets voor
+een tooneelspeler van den koninklijken troep en er zijn er onder hen
+ook nog, die genoodzaakt zijn een keus te doen in de stad. Gelukkig
+is deze nog al ruim voorzien van jonge schoonen en men ontmoet er
+soms onder, die meer waard zijn dan die theaterprinsessen."
+
+"En hebt ge er nooit over gedacht u bij dien troep in te werken?" vroeg
+mijn metgezel. "Moet men zulke buitengewone verdiensten hebben?" "Neen
+maar, nu nog mooier, gij neemt geloof ik een loopje met mij,"
+antwoordde Melchior. "Meer dan de helft van die lieden verdienen
+nog met een knapzak op hun rug te loopen, maar niettegenstaande dat,
+is het uiterst moeilijk door hen opgenomen te worden. Men heeft òf
+geld noodig, òf vermogende vrienden, die het tekort van je talent
+aanvullen. En geloof mij gerust, want ik kan het zeker weten, daar ik
+pas in Madrid gedebuteerd heb en waar ik uitgefloten ben van heb ik
+jou daar. En aangezien ik door mijn spel niet kon voldoen en er geen
+kans toe zag mij er bij die kliek in te werken, ten spijt van hen die
+mij hebben uitgefloten, ga ik maar weer doodkalm terug naar Zanora,
+Ik ga nu terug naar mijn vrouw en mijn kameraden, die er ook al geen
+schitterende zaken doen. Wij zullen dus maar eens uitkijken en naar
+een andere stad trekken, zooals dat al zoo vaak gebeurd is."
+
+Bij deze woorden stond de dramaticus op, nam zijn knapzak en zijn
+rapier en zei op ernstigen toon: "Tot weerziens, mijne heeren, mogen
+de goden hun gunsten over u uitstorten." "En moogt gij," antwoordde
+Diego op denzelfden ernstigen toon, "uw vrouw geheel veranderd te
+Zanora terugvinden en moogt ge haar in weelderige omstandigheden
+terugzien!" Zoodra Zapata zijn hielen gelicht had, begon hij te
+gesticuleeren en te declameeren terwijl hij voortliep. Toen we dat
+zagen, begonnen de barbier en ik te fluiten om hem zijn debuut in
+herinnering te brengen. Ons gefluit trof zijn ooren en hij verbeeldde
+zich het gefluit te Madrid weer te hooren. Hij keek om en ziende dat
+wij ons te zijnen koste vermaakten, werd hij in het geheel niet boos,
+maar nam het vroolijk op en liep lachende verder. Van onzen kant namen
+we nog een stevig glas wijn en begaven ons vervolgens verder op weg.
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+In welken toestand Diego zijne familie vond en na welke genietingen
+Gil Blas en hij scheidden.
+
+
+Dien dag gingen wij slapen tusschen Moyados en Valpuesta in een klein
+dorpje, waar ik den naam van vergeten ben, en den volgenden morgen
+kwamen wij tegen elf uur in de vlakte van Almedo aan. "Waarde heer Gil
+Blas," zeide mijn metgezel, "dit is nu mijn geboorteplaats; ik kan het
+niet aanschouwen zonder in vervoering te geraken, zoo natuurlijk is
+het van zijn vaderland te houden." Toen wij wat dichter bij kwamen,
+was er genoeg om ons mee bezig te houden.
+
+Op eenigen afstand van elkander waren drie groote vlaggen opgehangen
+en dicht daarbij waren een aantal koks bezig een feest aan te
+richten. Eenigen dekten lange tafels, opgericht onder tenten;
+anderen vulden de kruiken. Er stonden braadpannen op het vuur
+en elders draaide men braadspitten, waaraan alle soorten vleesch
+hingen. Maar nog meer aandacht had ik voor een groot tooneel, dat
+men had opgeslagen. Het was bekroond door een decoratie van carton,
+beschilderd in verschillende kleuren en overdekt met latijnsche
+en grieksche spreuken. Zoodra zag de barbier die opschriften niet
+of hij zeide mij, dat al die grieksche woorden erg naar zijn oom
+Thomas roken. "Ik wed dat hij er de hand in heeft," zeide hij,
+"want onder ons gezegd is het een bekwaam man. Hij kent een aantal
+leerboeken uit zijn hoofd. Het is om je geduld te verliezen, zooals
+hij onophoudelijk heele bladzijden in het gesprek werpt. Bovendien
+is hij een geleerd oudheidkenner. Zonder hem zouden wij niet weten
+dat in Athene de kinderen huilden als men ze met de zweep sloeg;
+wij danken deze ontdekking aan zijn diepgaande geleerdheid."
+
+De lust kwam bij ons op te weten waarvoor al die toebereidselen
+werden gemaakt. Wij gingen informeeren, toen Diego in een sinjeur,
+die de leiding van het feest scheen te hebben, zijn oom Thomas de
+la Fuente herkende. De schoolmeester herkende den jongen barbier
+eerst niet, zoo was hij in tien jaren veranderd. Daar hij dit toch
+niet kon zeggen, omhelsde hij hem hartelijk en zei: "Wel Diego,
+mijn waarde neef, ben je dus terug in de stad die je heeft zien
+geboren worden? Je komt je huisgoden dus weer opzoeken en de hemel
+heeft je veilig en wel naar je familie geleid. O, drie en vier
+maal gelukkige! Er is veel nieuws, mijn vriend," vervolgde hij,
+"uw oom Pedro, de litterator, is het slachtoffer van Pluto geworden,
+drie weken geleden is hij gestorven; die gierigaard vreesde dat hem in
+zijn leven het noodigste zou ontbreken, hij was zoo dol op het geld en
+de liefde, dat hij er heelemaal van uitgedroogd is. Behalve de groote
+jaargelden, die eenige grooten hem hadden vermaakt, gaf hij per jaar
+geen tien pistolen uit; hij had zelfs een lakei, die niet in den kost
+was, die dwaas stapelde al het goud en geld op, dat hij maar bijeen
+kon rapen. En voor wie? Voor erfgenamen die hij niet zien wilde. Hij
+was dertigduizend dukaten rijk, die je vader, je oom Bertrand en ik
+hebben gedeeld. Mijn broer Nicolaas heeft al over uw zuster Theresa
+beschikt; hij heeft haar uitgehuwelijkt aan den zoon van een van onze
+alcades. En die bruiloft vieren wij al twee dagen lang. Wij hebben in
+de vlakte die tenten opgericht en daar vervullen de drie erfgenamen
+van Pedro elk op hun beurt een dag de rol van gastheer. Was je maar
+eerder gekomen, dan zou je eens wat gezien hebben.
+
+Eergisteren, op den trouwdag, droeg je vader de kosten. Gisteren je
+oom de kruidenier en vandaag is alles voor mijn rekening en ik zal
+den burgers van Almedo een schouwspel van mijn vinding geven. Het
+einde zal het werk bekronen. Ik heb een tooneel doen opslaan, waar
+ik met Gods hulp door mijn leerlingen een door mij geschreven stuk
+zal doen opvoeren, getiteld: "De geneugten van Mulay Bugentuf, koning
+van Marocco". Het zal prachtig gespeeld worden. Het zijn kinderen uit
+Penafiel en Segovia, die bij mij inwonen. Uitstekende acteurs! Over
+het stuk wil ik niet spreken, dat moet een verrassing blijven."
+
+Toen hij deze woorden gesproken had, zagen wij uit het dorp een
+grooten troep menschen komen. Het waren de jonggehuwden, vergezeld
+van hunne bloedverwanten en vrienden en voorafgegaan door een
+twaalftal muzikanten. Wij gingen hen tegemoet en Diego maakte zich
+bekend. Vreugdekreten stegen uit hun gezelschap op en iedereen haastte
+zich hem te begroeten. Zijn geheele familie en iedereen die aanwezig
+was, overlaadde hem met omhelzingen, waarna zijn vader hem zeide:
+"Wees welkom, Diego! Gij vindt uwe ouders wat dikker terug, mijn
+jongen; meer zeg ik nu nog niet; onderdehand zal ik je alles wel
+uitleggen." Ondertusschen begaf iedereen zich onder de tenten en nam
+plaats om de gedekte tafels. Ik verliet mijn metgezel niet en wij
+aten beiden aan tafel met de jonggehuwden.
+
+Na het feest toonden de gasten groot ongeduld om het stuk van den heer
+Thomas te zien, daar zij er niet aan twijfelden of het product van
+zulk een schoon genie verdiende te worden aangehoord. Wij gingen naar
+het tooneel, waar men in groote stilte het begin afwachtte. De acteurs
+verschenen en met het stuk in de hand zette de auteur zich tusschen
+de coulissen om te souffleeren. Hij had ons terecht reeds gezegd, dat
+het tragisch was, want in de eerste acte doodde de koning van Marokko,
+bij wijze van tijdverdrijf, honderd moorsche slaven met pijlschoten;
+in de tweede acte sloeg hij dertig portugeesche officieren, die een
+van zijne kapiteins krijgsgevangen had gemaakt, het hoofd af en in
+de derde eindelijk stak deze monarch, zat van zijn vrouwen, zelf
+een afgelegen paleis in brand, waar deze waren opgesloten en deed
+dit met haar in vlammen opgaan. De moorsche slaven en de portugeesche
+officieren waren zeer kunstig van riet gemaakt en het paleis, in elkaar
+gezet van carton, scheen omringd door een vuurwerk. Dit, begeleid
+door duizend klaagkreten, die uit de vlammen schenen op te stijgen,
+ontknoopte het stuk op een zeer vermakelijke manier. De geheele vlakte
+weerklonk van de toejuichingen, welke die schoone tragedie ontving.
+
+
+
+
+
+
+
+
+DERDE BOEK
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+De aankomst van Gil Blas te Madrid en het verhaal van zijn eersten
+werkkring.
+
+
+Ik bleef eenige dagen bij den jongen barbier. Vervolgens sloot ik mij
+aan bij een koopman uit Ségovia, die met vier muilezels koopwaren naar
+Valladolid had gebracht en nu na gedane zaken huiswaarts keerde. Wij
+maakten onderweg kennis met elkaar en hij had zoo'n schik in mij, dat
+hij mij met alle geweld bij zich te logeeren wilde houden toen wij te
+Ségovia aankwamen. Ik bleef twee dagen zijn gast en toen ik mij gereed
+maakte naar Madrid te vertrekken met een muilezeldrijver, belastte hij
+mij met een brief, dien ik persoonlijk aan zijn adres moest bezorgen,
+maar hij zeide niet dat het een aanbevelingsbrief was. Ik vergat niet
+hem te brengen bij Signor Mathes Melendez, een lakenkoopman, die bij
+de Zonnepoort woonde op den hoek van de Bahutierstraat. Nauwelijks
+had hij kennis genomen van den inhoud of hij zeide zeer hoffelijk:
+"Signor Gil Blas, mijn handelsvriend Pedro Palacio, schrijft mij
+zooveel goeds van u en beveelt je zoo warm bij mij aan, dat ik niet
+kan nalaten je een verblijf bij mij aan te bieden. Bovendien vraagt
+hij mij om te zien naar een goede betrekking en gaarne voldoe ik aan
+zijn verlangen. Ik geloof trouwens, dat het mij niet moeilijk zal
+vallen je goed geplaatst te krijgen." Ik nam het aanbod van Melendez
+met blijdschap aan, maar ik was hem niet lang tot overlast. Na een
+week zei hij tot mij, dat hij over mij had gesproken met een van
+zijn kennissen, die een kamerdienaar noodig had en dat die post
+mij naar alle waarschijnlijkheid niet zou ontgaan. Juist kwam deze
+binnen en Melendez zeide, mij aanwijzend: "Mijnheer, dit is de jonge
+man waarvan ik u gesproken heb. Het is een eerlijke jongen van goede
+zeden; ik sta voor hem in als voor mij zelven." De edelman keek mij
+doordringend aan, zeide dat mijn gezicht hem beviel en dat hij mij in
+zijn dienst nam. "Hij heeft mij slechts te volgen," voegde hij er bij,
+"ik zal hem zeggen wat hij te doen heeft." Bij deze woorden zeide
+hij den koopman goeden dag en nam mij mede naar de drukke straat,
+vlak bij de kerk van St. Filippus. Wij traden een vrij mooi huis
+binnen, waarvan hij een vleugel bewoonde; wij gingen een trap van
+vijf of zes treden op en traden in een kamer met twee breede deuren,
+die hij opendeed, en waarvan de eerste in het midden een getralied
+venster had. Door deze kamer gingen wij in een andere, waar een bed
+en andere meubelen stonden, alles eerder netjes dan rijk.
+
+Had mijn nieuwe meester mij bij Melendez goed bekeken, zoo beschouwde
+ik hem thans op mijn beurt met veel attentie. Hij was ruim vijftig
+jaar, koel en ernstig; hij scheen mij zachtaardig van karakter en
+mijn oordeel over hem was niet slecht. Hij deed mij verscheidene
+vragen en tevreden over mijne antwoorden, zeide hij: "Gil Blas,
+ik geloof dat ge een degelijke jongen zijt, het doet me genoegen
+dat je in mijn dienst bent getreden. Van jouw kant zal je over je
+betrekking tevreden zijn. Ik zal je zes realen daags geven, waarmee
+je zelf voor je voedsel en onderhoud moet borgen, behalve de kleine
+voordeelen, die gij bij mij zult hebben. Overigens ben ik niet lastig,
+ik eet in de stad. Gij behoeft alleen 's morgens mijn kleeren af
+te borstelen, de rest van den dag zijt ge vrij. Alleen sta ik er op
+dat je 's avonds vroeg naar bed gaat en mij aan de deur opwacht; dat
+is alles wat ik van je verlang." Daarop gaf hij mij zes realen. Wij
+gingen vervolgens beiden weer uit en zelf sloot hij de deur en nam
+de sleutels mee. "Volg mij niet, mijn vriend," zeide hij, "ga waar
+je wilt, maar als ik vanavond thuis kom, dan moet ik je op de stoep
+vinden." Bij deze woorden verliet hij mij en ik was mijn eigen meester.
+
+"Waarachtig, Gil Blas," zei ik tot mijzelf, "je zoudt geen beteren
+meester kunnen vinden! Je ontmoet een man, die je om 's morgens zijn
+kleeren af te borstelen en zijn kamer te doen zes realen per dag geeft,
+met vrijheid te gaan wandelen en je te vermaken als een schooljongen in
+de vacantie. Prettiger betrekking is niet te bedenken." Ik verwonderde
+mij niet meer, dat ik lust had gehad naar Madrid te gaan; ik had
+zeker een voorgevoel van het geluk dat mij daar wachtte.
+
+Ik vond dit nieuwe leven heel aangenaam. En nog vermakelijker was,
+dat ik den naam van mijn meester niet eens wist. Melendez wist hem
+niet eens. Hij kende hem als een heer, die af en toe in zijn winkel
+kwam en wien hij dan wel eens laken verkocht. Onze buren konden
+mijne nieuwsgierigheid ook al niet bevredigen. Zij zeiden mij, dat
+hij bij niemand in de buurt aan huis kwam en eenigen, gewoon allerlei
+gevolgtrekkingen te maken, besloten daaruit dat men niet gunstig over
+hem kon oordeelen. Men ging zelfs verder; men verdacht hem een spion
+te zijn van den koning van Portugal en men waarschuwde mij mijne
+maatregelen daarvoor te nemen. Deze raad hinderde mij; ik bedacht,
+dat ik dan wel kans had kennis te maken met de gevangenissen van
+Madrid, die me niet geriefelijker voorkwamen dan de andere. Mijn
+onschuld was geen reden tot gerustheid; wat mij al overkomen was,
+had mij een heilige vrees ingeboezemd voor alles wat justitie was. Ik
+had tweemaal ondervonden dat, al liet zij onschuldigen niet sterven,
+zij door de zonderlinge wijze waarop zij de wetten der gastvrijheid
+toepaste, het altijd treurig is met haar in aanraking te komen.
+
+Ik raadpleegde Melendez, doch hij wist mij geen raad te geven. Ik
+besloot dus mijn meester na te gaan en hem te verlaten als
+hij werkelijk bleek een vijand van den staat te zijn; maar de
+voorzichtigheid en het aangename van mijn betrekking eischten dat ik
+zeer zeker van mijn zaak moest zijn. Ik begon dus zijn handelingen
+na te gaan en om hem op de proef te stellen, zeide ik op een avond
+onder het uitkleeden: "Mijnheer, ik weet niet hoe men zich tegen
+kwaadsprekendheid kan hoeden. De wereld is zoo slecht! Zoo hebben wij
+o. a. buren, die niet waard zijn dat de duivel ze haalt. Gij zult
+nooit raden hoe zij over ons spreken." "En wat kunnen zij dan wel
+te zeggen hebben, mijn vriend?" vroeg mijn meester. "Ach mijnheer,
+de kwaadsprekendheid heeft waarlijk geen grens. Onze buren zeggen,
+dat wij gevaarlijke lieden zijn en de oplettendheid van het hof
+verdienen; in één woord: gij gaat door voor een spion van den koning
+van Portugal." Bij deze woorden zag ik mijn meester scherp aan en
+merkte op, dat hij rilde; dat paste bij de beweringen van de buurt,
+daarna verviel hij in een droomerij, die ik niet gunstig uitlegde. Hij
+herstelde zich echter spoedig en zeide mij tamelijk kalm: "Gil Blas,
+laat onze buren maar praten en onze rust door gebabbel niet verstoren."
+
+Daarop ging hij slapen en ik deed hetzelfde zonder te weten waaraan
+ik mij moest houden. Toen wij ons den volgenden dag gereed maakten
+uit te gaan, hoorden wij hard kloppen op de eerste deur van de
+trap. Mijn meester opende de andere en keek door het kleine getraliede
+venster. Hij zag een goed gekleeden man, die zeide: "Mijnheer, ik
+ben alguazil en ik kom u zeggen dat mijnheer de corregidor u wenscht
+te spreken." "Wat wil hij van mij?" vroeg mijn meester. "Dat weet
+ik niet, mijnheer," hernam de alguazil, "maar gij hoeft slechts naar
+hem toe te gaan om het direct te vernemen. "Mijn complimenten," zeide
+mijn meester, "ik heb niets met hem uit te staan"; hierop sloot hij
+het venster van de deur en na eenigen tijd in gedachten op en neer te
+hebben geloopen, alsof dat hem veel te denken had gegeven, stopte hij
+mij mijne zes realen in de hand en zeide: "Gil Blas, mijn jongen, je
+kunt heengaan; ik ga niet zoo vroeg uit en heb je vanmorgen niet meer
+noodig." Ik maakte hieruit op, dat hij bang was te worden gearresteerd
+en dat hij daarom in huis wilde blijven en om te weten te komen, of ik
+mij ook vergiste, verborg ik mij zoo, dat ik hem kon zien als hij zou
+uitgaan. Maar een uur later zag ik hem op straat, zoo zeker in zijn
+houding, dat ik er verbaasd van was. Ik liet mij echter niet van de
+wijs brengen en verbeeldde mij, dat hij slechts thuis was gebleven
+om alles wat hij aan goud en juweelen bezat, bij elkaar te nemen en
+dat hij nu waarschijnlijk maatregelen ging nemen om snel te kunnen
+vluchten. Ik had geen hoop hem weer te zien en ik twijfelde of ik
+'s avonds wel naar zijn huis zou gaan, zoo zeker was ik, dat hij de
+stad zou verlaten om het hem dreigend gevaar te ontloopen. Nochtans
+mankeerde ik 's avonds niet en tot mijn verrassing kwam mijn meester op
+den gewonen tijd thuis. Ik ging naar bed zonder de minste ongerustheid
+te doen blijken en stond den volgenden morgen kalm op.
+
+Toen hij bezig was zich te kleeden, werd er eensklaps op de deur
+geklopt. Mijn meester keek door het kleine venster, herkende den
+alguazil van den vorigen dag en vroeg hem wat hij wilde. "Doe open,"
+antwoordde de alguazil, "de corregidor wil u spreken." Bij dezen
+verschrikkelijken naam verstijfde het bloed in mijn aderen. Sedert
+ik in hun handen was geweest, had ik een duivelsche vrees voor die
+heeren en ik had wel honderd mijlen van Madrid willen zijn. Mijn
+meester was minder verschrikt dan ik; hij opende de deur en ontving
+den rechter eerbiedig. "Gij ziet, dat ik niet met veel gevolg
+kom," zeide de corregidor, "ik wil de zaak afdoen zonder opzien te
+baren. Ondanks de slechte geruchten, die over u loopen, geloof ik
+dat men u eenigszins behoort te ontzien. Zeg mij hoe gij heet en
+wat gij in Madrid komt doen." "Mijnheer," antwoordde mijn meester,
+"ik kom uit Nieuw-Castilië en heet don Bernard de Castil Blazo. Mijn
+bezigheden zijn wandelen, den schouwburg bezoeken en ik verheug mij
+dagelijks in een aangenamen handel met enkele lieden." "Gij hebt zeker
+een groot inkomen?" vroeg de rechter. "Neen, mijnheer, ik heb renten,
+noch landen, noch huizen." "En waarvan leeft gij dan wel?" hernam de
+corregidor. "Dat zal ik u laten zien," antwoordde don Bernard. Tegelijk
+trok hij een kleed weg, opende een deur, die ik nog niet bemerkt had,
+vervolgens daarachter weer een en liet den rechter binnen in een
+kabinet, waar een groote koffer stond geheel met goudstukken gevuld.
+
+"Mijnheer," zeide hij vervolgens, "gij weet dat de Spanjaarden
+vijanden zijn van werken; hoe groot de afschuw echter is, die zij van
+vermoeienis hebben, de mijne, ik verzeker het u, overtreft die nog
+ver; ik ben lui uit temperament en zoo lui, dat, als ik zou moeten
+werken om te leven, ik van honger zou sterven. Om dus te kunnen
+leven overeenkomstig mijn aard, om mijn goederen niet behoeven te
+besturen en nog meer om het zonder een intendant te kunnen doen,
+heb ik al mijn goed, dat uit verscheidene belangrijke erfenissen
+bestond, in contanten omgezet. In dien koffer zijn vijftig duizend
+dukaten. Dat is meer dan ik voor de rest van mijn dagen noodig heb,
+als ik langer dan een eeuw zou leven, daar ik er jaarlijks geen duizend
+uitgeef. Ik vrees dus de toekomst niet; ik houd weinig van pretmaken,
+ik speel alleen voor genoegen en ik heb genoeg van de vrouwen."
+
+"Wat zijt gij gelukkig!" zeide de corregidor toen. "Men verdenkt
+u wel zeer verkeerd een spion te zijn; zoo iets komt weinig met uw
+aard overeen. Ga voort te leven zooals gij doet, don Bernardo. Verre
+van u te willen verontrusten, zal ik uw verdediger zijn; ik vraag uw
+vriendschap en bied u mijn hand aan." Hierop verliet de rechter don
+Bernard, die niet genoeg zijn erkentelijkheid kon toonen. Mijnerzijds
+maakte ik duizend buigingen om mijn meester te helpen, hoewel ik
+natuurlijk in het diepst mijner ziel alle verachting en afschuw voelde,
+die elk eerlijk man voor een alguazil heeft.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Gil Blas verwondert zich in Madrid kapitein Rolando te ontmoeten en
+over de wonderlijke dingen, die deze dief hem vertelde.
+
+
+Nadat don Bernard de Castil Blazo den corregidor tot op straat
+uitgeleide had gedaan, kwam hij vlug terug om zijn brandkast te sluiten
+en alle deuren, die er toegang toe gaven; vervolgens gingen wij beiden
+zeer tevredengesteld uit, hij omdat hij zulk een machtigen vriend had
+verworven en ik in de zekerheid van mijn zes realen daags. De lust
+om dit avontuur aan Melendez te vertellen, deed mij den weg naar
+zijn huis inslaan, maar toen ik er bijna was, bemerkte ik kapitein
+Rolando. Ik was buitengewoon verbaasd hem daar te zien en ik kon niet
+nalaten te sidderen. Hij herkende mij ook, wendde zich ernstig tot
+mij en geheel zijn air van meerderheid bewarende, beval hij mij hem
+te volgen. Bevend gehoorzaamde ik en dacht bij mij zelven: "Helaas,
+hij zal mij doen betalen voor wat ik hem geleverd heb. Misschien heeft
+hij hier in de stad wel een hol. Maar als ik zooiets ontdek, zal ik
+toonen, dat mijn beenen niet lam zijn." Ik liep dus achter hem aan,
+nauwkeurig oplettend, waar hij heenging en besloten zoo hard als ik
+kon weg te loopen, als het mij verdacht ging lijken.
+
+Rolando deed spoedig mijn vrees verdwijnen. Hij trad een bekende
+herberg binnen en ik volgde hem. Hij vroeg den besten wijn en zeide
+voor ons beiden een diner klaar te maken. Wij gingen intusschen een
+kamer binnen, waar wij alleen waren en waar hij mij aldus aansprak:
+"Gil Blas, gij zult wel verwonderd zijn hier uw ouden commandant te
+zien en nog meer wanneer ik je alles verteld zal hebben. Op den dag
+dat ik met de anderen naar Mansilla ging om de paarden en ezels te
+verkoopen, ontmoetten wij den zoon van den corregidor van Leon met
+vier welgewapende en bereden mannen achter zijn karos. Wij deden twee
+van zijn lieden in het zand bijten, de twee anderen vluchtten. De
+koetsier, die voor zijn meester vreesde, riep ons toen smeekend toe:
+"Och lieve heeren, dood toch in hemelsnaam niet den eenigen zoon van
+den corregidor van Leon." Deze woorden verzachtten mijne kameraden
+niet, zij wakkerden integendeel hunne woede aan. "Mijne heeren,"
+zei een van hen, "laten wij den zoon van onzen grootsten vijand niet
+doen ontsnappen. Hoeveel mannen van ons beroep heeft zijn vader niet
+doen sterven. Laten wij hen wreken." Ik hield hen echter tegen. "Houd
+op!" zeide ik, "waarom zullen wij noodeloos bloed vergieten? Laten wij
+ons tevreden stellen met zijn beurs. Daar hij geen weerstand biedt,
+zou het barbaarsch zijn hem te vermoorden. Bovendien is hij niet
+verantwoordelijk voor zijn vader, en zijn vader doet alleen zijn
+plicht als hij ons ter dood veroordeelt, evenals wij den onze doen
+door den reizigers hun goed af te nemen."
+
+Mijn tusschenkomst was niet zonder nut. Wij namen alleen zijn beurs
+en verkochten de paarden van de twee gedoode heeren met de andere. Den
+volgenden morgen waren wij niet weinig verrast den val leeg te vinden
+en nog meer toen wij Leonarda gebonden in de keuken vonden. Wij
+bewonderden je, zoo goed als je ons met je koliek bedot had en we
+vergaven het je om den goeden streek, dien je ons geleverd had.
+
+Toen wij vijf dagen later het bosch ingingen, werden wij
+overvallen door drie afdeelingen boogschutters, die ons schenen
+op te wachten. Onze luitenant en twee anderen werden gedood en ik
+en twee van onze mannen zoo nauw omsingeld, dat we gevangen werden
+genomen. Terwijl wij naar Leon gebracht werden, ging men tevens onze
+schuilplaats vernielen, die op de volgende wijze ontdekt was. Op den
+morgen van je vlucht bemerkte een boer uit Luceno bij toeval het luik,
+dat je niet neergeslagen hadt. Hij vermoedde, dat dat onze schuilplaats
+was en ging naar Leon om zijne ontdekking aan den corregidor mee te
+deelen, wien dit des te meer genoegen deed nu zijn zoon door ons was
+bestolen. Deze rechter zond drie brigades uit om ons te vatten en de
+boer was hun gids.
+
+Mijn aankomst in Léon was een groot schouwspel voor de inwoners. Als
+ik een gevangen generaal was geweest, dan had men niet harder kunnen
+loopen om mij te zien. "Daar is die beruchte kapitein," riep men,
+"de schrik van onze buurt! Hij verdient gevierendeeld te worden
+evenals zijne kameraden." Men bracht ons voor den corregidor, die
+begon met ons te beleedigen. "Wel, schurk," zeide hij, "de hemel,
+die uwe misdaden moede is, levert u aan mijne rechtvaardigheid
+over." "Mijnheer," antwoordde ik, "al heb ik tal van misdaden begaan,
+dan heb ik toch niet den dood van uw eenigen zoon op mijn geweten;
+daarvoor behoort ge mij erkentelijk te zijn." "Ellendeling," riep hij
+uit, "met lieden van uw slag moet men oppassen edelmoedig te zijn! En
+al wilde ik u redden, dan zou mijn plicht het nog verbieden." Daarop
+liet hij ons opsluiten in een hok, waar hij mijne kameraden niet
+lang liet smachten. Drie dagen later werden zij er uitgehaald om
+een tragische rol te spelen op het marktplein. Ik bleef drie volle
+weken in de gevangenis. Ik dacht, dat men mijn terechtstelling
+slechts uitstelde om ze des te verschrikkelijker te doen zijn en ik
+bereidde mij voor op een geheel nieuwe wijze te worden gedood, toen
+de corregidor mij bij zich liet brengen. "Hoor uw vonnis," zeide hij,
+"gij zijt vrij. Zonder u zou mijn eenige zoon vermoord zijn. Als vader
+heb ik dien dienst willen erkennen en daar ik als rechter u niet kon
+vrijspreken, heb ik te uwen gunste naar het hof geschreven; ik heb
+genade voor u gevraagd en verkregen. Ga dus. Maar," voegde hij erbij,
+"maak gebruik van deze gelukkige gebeurtenis. Keer in tot u zelven
+en verlaat voor altijd het rooversberoep."
+
+Deze woorden troffen mij en ik ging naar Madrid in het besluit daar
+kalm te gaan leven. Ik vond mijn ouders gestorven en mijn erfenis
+in handen van een ouden bloedverwant, die mij er rekenschap van
+heeft gegeven, gelijk alle voogden doen. Ik heb niet meer dan drie
+duizend dukaten uit zijn handen kunnen krijgen, wat niet het vierde
+deel is van mijn goed. Maar wat kon ik er aan doen? Ik zou er niets
+mede winnen herrie te maken. Om de ledigheid te vermijden, heb ik
+een plaats van alguazil gekocht, welk beroep ik uitoefen alsof ik
+mijn geheele leven niets anders had gedaan. Maar het bevalt mij niet
+bijster; men moet al te voorzichtig en geheimzinnig te werk gaan;
+men kan er alleen stilletjes en schrander in bedriegen. Ik betreur
+mijn oude beroep. Ik beken dat hier meer zekerheid is, maar er is meer
+genoegen in het oude en ik houd van de vrijheid. Ik heb wel lust om
+me van mijn betrekking te ontdoen en op een mooien dag naar de bergen
+aan den oever van den Taag te gaan. Ik weet dat daar een schuilplaats
+is door een troep Cataloniërs bewoond. Als gij mee wilt gaan, zullen
+wij hun aantal vermeerderen. Wel, hebt gij lust mij te volgen?"
+
+"Iedereen heeft zijn neigingen," zeide ik tegen Rolando; "gij zijt
+geboren voor gewaagde ondernemingen en ik voor een kalm en rustig
+leven." "Ik begrijp je," viel hij mij in de rede, "de dame die gij
+hebt ontvoerd, heeft uw hart nog in bezit en ongetwijfeld leidt ge met
+haar dat kalme en rustige leven, waarvan gij zoo houdt. Beken maar,
+mijnheer Gil Blas, dat gij haar in haar meubelen hebt gezet en dat
+ge samen leeft van de pistolen, die gij van ons hebt meegenomen."
+
+Ik zeide hem dat hij het mis had en dat ik hem onder het eten de
+geschiedenis van de dame zou vertellen, wat ik dan ook deed. Na het
+maal kwam hij nog eens op de Cataloniërs terug. Maar toen hij zag, dat
+hij mij niet kon overhalen, veranderde hij eensklaps en op trotschen
+toon voegde hij mij toe: "Daar gij zoo laag zijt om de voorkeur te
+geven aan uw dienstbaren staat boven de eer deel uit te maken van
+een troep dappere mannen, zoo laat ik u over aan uwe neigingen. Maar
+onthoud wat ik u zeggen zal: Vergeet dat ge mij vandaag ontmoet hebt
+en spreek nooit over mij, want als ik hoor, dat gij mij in uw gesprek
+mengt.... gij kent mij en ik zeg niets meer." Hierop riep hij den
+waard, betaalde en wij gingen heen.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Gil Blas verlaat don Bernard de Castil Blazo en komt bij een
+saletjonker.
+
+
+Toen wij de kroeg uitgingen en afscheid van elkander namen, ging mijn
+meester voorbij. Hij zag mij en ik bemerkte, dat hij meer dan eens
+den kapitein aankeek. Ik meende dat het hem verbaasde mij met zoo
+iemand te ontmoeten. Zeker is het dat het voorkomen van Rolando niet
+in zijn gunst was. Hij was een zeer grooten man met een lang gezicht
+en een neus als een papegaai en hoewel hij er niet kwaad uitzag,
+maakte hij toch den indruk een schelm te zijn.
+
+Ik had mij in mijne vermoedens niet vergist. Des avonds sprak don
+Bernard telkens over den man dien hij bij mij gezien had en hij zou
+graag alles beloofd hebben wat ik van hem had kunnen zeggen als ik had
+durven praten, "Gil Blas," vroeg hij, "wie is die groote grijpvogel,
+met wien ik je gezien heb?" Ik antwoordde dat het een alguazil was
+en ik verbeeldde mij, dat hij daarmee tevreden was en het er bij zou
+laten, maar hij deed nog vele andere vragen en daar ik er door in
+de war geraakte daar ik mij de bedreigingen van Rolando herinnerde,
+brak hij eensklaps het gesprek af en ging naar bed. Toen ik den
+volgenden morgen mijn gewonen dienst had gedaan, gaf hij mij zes
+dukaten inplaats van zes realen en zeide: "Dit mijn vriend, geef ik
+je voor diensten, die je me tot heden bewezen hebt. Ga een andere
+betrekking zoeken, ik kan geen knecht gebruiken, die zulke mooie
+kennissen heeft." Het viel mij in hem te zeggen dat ik dien alguazil
+kende uit den tijd dat ik dokter in Valladolid was en dat ik hem wel
+eens geneesmiddelen had voorgeschreven. "Zeer goed," zei mijn meester,
+"dat is prachtig bedacht, maar dat had je mij gisteren moeten zeggen
+inplaats van in de war te raken." "Mijnheer," antwoordde ik, "ik
+dorst u dat niet te zeggen uit zuivere discretie!" "Mijn jongen, ik
+dacht niet dat je zoo geslepen was, ga nu heen, ik geef je je congé,
+een jongmensch dat met alguazils omgaat, is niet in mijn smaak."
+
+Ik ging dadelijk aan Melendez deze slechte tijding meedeelen, die om
+mij te troosten, beloofde mij in een beter huis te doen treden. Een
+paar dagen later zeide hij mij werkelijk:
+
+"Gil Blas, mijn waarde vriend, ge hebt zeker niet gedroomd van het
+geluk dat ik je ga aankondigen. Gij zult het aangenaamste baantje van
+de wereld krijgen. Ik zal je brengen bij don Mathias de Silva. Deze
+Mathias de Silva is wat men noemt een saletjonker. De intendant
+van don Mathias, ging hij voort, is een intieme vriend van mij. Wij
+zullen hem een bezoek gaan brengen. Hij zal je zelf aan zijn heer
+voorstellen en gij kunt er op rekenen, dat hij je om mij pleizier
+te doen met veel égards zal behandelen." Onderweg vertelde hij mij
+dat de intendant een man van niets was, die rijk was geworden van
+het geld van twee geruïneerde families, waarbij hij intendant was
+geweest. "Ik waarschuw je, dat hij verschrikkelijk ijdel is: hij ziet
+graag de andere bedienden voor hem buigen als knipmessen. Regel je
+dus daarnaar, Gil Blas, maak eerst het hof aan mijnheer Rodriguez,
+den intendant, en doe alles om hem te behagen. Zijn vriendschap zal
+je van veel nut zijn en als ge slim genoeg zijt om zijn vertrouwen
+te winnen, dan zou hij je nog wel eens een aardig beentje te kluiven
+kunnen geven. Hij heeft er zooveel! Don Mathias is een jongmensch,
+die alleen aan plezier denkt en die niet het minste weten wil van
+zijn eigen zaken. Welk een prachtig huis voor een intendant!"
+
+Toen wij ten huize van den intendant gekomen waren, vroegen wij
+signor Gregoris Rodriguez te spreken en men verwees ons naar zijn
+vertrekken, waar wij hem zouden kunnen vinden. Hij was er ook
+werkelijk in gezelschap van een soort boer, die een blauw linnen
+zak vol geld in de hand hield. De intendant, die er uitzag bleeker
+en geler dan een meisje dat het oude vrijstersleven moe is, kwam met
+uitgespreide armen op Melendez toe; de koopman spreidde ook zijn armen
+uit en zij omhelsden elkaar met meer aanstellerij dan natuurlijke
+vriendschap. Daarna kwam het gesprek op mij. Rodriguez nam mij van
+het hoofd tot de voeten nauwkeurig op en zei daarna, dat ik juist de
+persoon was dien don Mathias noodig had en dat hij zich gaarne ermede
+belastte mij aan dezen heer voor te stellen. Daarna deed Melendez
+uitkomen hoeveel belang hij in mij stelde en hij vroeg den intendant
+mij zijne protectie te geven. Vervolgens liet hij mij bij hem achter
+en nam na zeer veel complimenten afscheid. Toen hij vertrokken was zei
+Rodriguez tot mij: "Ik zal je naar mijn meester brengen als ik eerst
+dezen braven boer geholpen heb." Hij wendde zich vervolgens tot den
+boer, nam hem zijn zak af en zei "Welnu Talego, we zullen eens zien
+of de vijfhonderd pistolen er zijn". Hij telde zelve de geldstukken,
+vond ze accoord, gaf een kwitantie van het geld aan den boer en liet
+hem gaan. Daarna deed hij het geld weer in de zak en wendde zich
+tot mij met de woorden: "Nu kunnen wij naar mijn meester gaan; hij
+staat gewoonlijk tegen twaalf uur op en het is nu ongeveer één uur,
+zoodat hij wel bij de hand zal zijn."
+
+En werkelijk was don Mathias juist op. Hij was nog in zijn kamerjas
+en lag achterover in een langen stoel met een van zijn beenen over
+de leuning terwijl hij zich heen en weer wiegde bezig tabak fijn te
+maken. Hij sprak met een lakei die de rol van kamerbediende vervulde,
+gereed hem op zijn wenken te bedienen.
+
+"Mijnheer," zei de intendant, "hier stel ik u een jongmensch voor
+die de betrekking zou kunnen vervullen van hem, die u gisteren hebt
+weggejaagd. Melendez, een zaakwaarnemer, staat voor hem in; hij
+verzekert mij, dat het een verdienstelijke jongen is en ik geloof ook
+dat u wel tevreden over hem zult zijn."--"Het is goed," antwoordde de
+jonge edelman, "en daar gij hem bij mij brengt, neem ik hem zonder
+bedenken in mijn dienst. Ik benoem hem tot mijn kamerdienaar en
+daarmee heeft deze zaak afgedaan. En laat ons nu eens over andere
+dingen spreken, Rodriguez. Gij komt juist op tijd, want ik wilde je
+al laten roepen. Ik heb je een slechte tijding mede te deelen, mijn
+waarde Rodriguez. Ik heb vannacht zeer ongelukkig gespeeld; behalve
+de honderd pistolen, die ik bij mij had heb ik er nog tweehonderd
+bovendien verspeeld. Gij weet dat menschen zooals wij zulke schulden
+zonder uitstel moeten voldoen; wij zijn dat aan onze eer verplicht,
+terwijl wij het met de andere schulden niet zoo nauw nemen. Gij moet
+dus ergens tweehonderd pistolen zien te krijgen en ze aan de gravin
+de Pedrosa zenden".  "Mijnheer," antwoordde de intendant, "dat is
+gemakkelijker gezegd dan gedaan. Met uw welnemen, waar moet ik die som
+zoo ineens vandaan halen? Ik kan geen cent loskrijgen van uw pachters,
+hoe ik ze ook dreig. Toch moet ik uw knechts goed onderhouden en moet
+ik alles uitzuinigen om uwe uitgaven te bestrijden. Gelukkig ben ik er
+tot nog toe in geslaagd mij er door te slaan, maar ik weet niet meer
+tot welken heilige ik mij nog kan wenden, daar ik tot het uiterste
+gekomen ben".--"Al dat gepraat helpt niet," viel don Mathias hem in de
+rede, "en die verhalen vervelen mij maar. Zoudt gij misschien willen
+Rodriguez, dat ik mijn gedrag ging veranderen en dat ik zou gaan zorgen
+voor mijn bezittingen? Een mooie bezigheid voor een man als ik, die
+slechts voor zijn pleizier leeft!" "Geduld," antwoordde de intendant,
+"en gij zult zien, dat zooals de zaken nu gaan gij spoedig hiervoor
+niet meer zult behoeven te zorgen."--"Gij vermoeit mij," hernam de
+jonge edelman knorrig, "gij martelt mij. Laat mij mijzelf ruineeren
+zonder dat ik het bemerk. Ik moet twee honderd pistolen hebben, hoor
+je, ik moet ze hebben".--"Dan zal ik mijn toevlucht moeten nemen tot
+dien kleinen grijsaard die u al meer geld geleend heeft tegen hooge
+woekerrente".--"Neem voor mijn part je toevlucht tot den duivel,"
+antwoordde Don Mathias; "als ik maar tweehonderd pistolen krijg kan
+mij de rest niet schelen."
+
+Toen hij dit op norschen, ontevreden toon gezegd had, ging de intendant
+heen en een voornaam jongeling, Antonio de Centellès, trad binnen. "Wat
+scheelt eraan mijn waarde," zei hij tot mijn meester. "Gij ziet er zoo
+bedrukt uit, er ligt een waas van toorn over uw gelaat, Wie heeft je
+in zoo'n slechten luim gebracht? Ik zou haast durven wedden dat het die
+vlegel is, die daar juist weggaat." "Ja," antwoordde don Mathias, "het
+is mijn intendant. Elken keer als hij bij mij komt zegt hij mij dat ik
+van mijn kapitaal inteer ..." "Mijn waarde," antwoordde don Antonio,
+"ik verkeer in hetzelfde geval. Ik heb een zaakwaarnemer die al even
+slecht te spreken is als jou intendant. Als de schurk mij eindelijk
+na herhaaldelijk bevel geld brengt, zou men haast zeggen dat hij het
+van zichzelf geeft." Zij bleven zoo een tijdje in levendig gesprek
+toen zij gestoord werden door Gregorio Rodriguez, vergezeld van een
+kleinen grijsaard die bijna geen haar op zijn hoofd had. Don Antonio
+wilde vertrekken en zei: "Bonjour don Mathias, wij zien elkaar spoedig
+terug. Ik zal je maar alleen laten met deze heeren daar ge zeker
+een ernstige zaak met hen te behandelen hebt."--"Welneen," zei mijn
+meester, "blijf maar, jij bent niet te veel. Deze bescheiden grijsaard
+dien ge hier ziet, is een eerlijk man die mij geld leent tegen twintig
+procent."--"Wat?" riep Centellès uit, "tegen twintig procent. Nu maar
+dan wensch ik je geluk dat ge in zoo goede handen zijt geraakt. Ik word
+niet zoo liefelijk behandeld. Ik koop geld tegen goud, want ik moet
+in den regel vijf en dertig procent betalen."--"Wat een woekerrente,"
+riep toen de oude woekeraar vertoornd uit; "bedenken de schurken dan
+niet dat er nog een leven hiernamaals is? Nu verbaast het mij niet
+meer dat men zoo waarschuwt tegen geldschieters. Die woekerrente, die
+enkelen onder hen van hun geld nemen, kost ons onzen goeden naam. Als
+mijn collega's zoo deden als ik, dan zou men ons niet uitjouwen want ik
+leen slechts om mijn evenmensch te helpen. O, als de tijden maar zoo
+waren als ik ze vroeger heb gekend, dan zou ik je mijn beurs leenen
+zonder rente te vragen en nu nog, hoe ellendig het er ook uitziet,
+ik heb haast nog gewetensbezwaar twintig procent te vragen. Maar men
+zou haast zeggen, dat het geld in de aarde verzwolgen is; men vindt
+haast geen geld meer en deze schaarschte noodzaakt mij wel mijn moraal
+wat te wijzigen."
+
+"Hoeveel hebt ge noodig?" ging hij voort zich tot mijn meester
+wendende.--"Ik moet tweehonderd pistolen hebben," antwoordde don
+Mathias.--"Ik heb er hier vierhonderd in een zak," hernam de woekeraar;
+"ik zal er u dus de helft van geven." Dit zeggende haalde hij een blauw
+linnen zak van onder zijn mantel die mij dezelfde scheen als welke
+de boer Talego met vijfhonderd pistolen bij Rodriguez had gelaten. De
+grijsaard ledigde den zak, legde de geldstukken bij hoopjes op tafel
+en begon ze te tellen. Dit gezicht prikkelde het verlangen van mijn
+meester. "Mijn waarde Descomulgado," zei hij tot den woekeraar,
+"ik bedenk daar iets, namelijk dat ik een groote dwaas ben. Ik leen
+slechts zooveel als noodig is om mijn schuld af te doen, zonder
+eraan te denken dat ik dan geen cent overhoud en ik zal je dus morgen
+weer een bezoek moeten brengen. Ik ben nu van plan alle vierhonderd
+pistolen van je te nemen om je de moeite te besparen morgen terug te
+komen."--"Mijnheer", antwoordde de grijsaard, "ik had een gedeelte van
+dit geld bestemd voor een goedhartigen bon-vivant die groote erfenissen
+heeft te wachten, welke hij zeer menschlievend gebruikt om kleine
+meisjes uit de wereld af te zonderen en hun woningen te meubileeren,
+maar daar u de geheele som noodig hebt, is zij ter uwer beschikking,
+als u mij slechts waarborgen kunt geven."--"O, wat dat betreft," viel
+Rodriguez in de rede, terwijl hij een papier uit zijn zak haalde,
+"gij zult de beste hebben. Dit papier heeft don Mathias slechts
+te teekenen en gij hebt het recht vijfhonderd pistolen te nemen
+van een van zijn pachters, zekeren Talego, een rijken landbouwer te
+Mondejar." "Dat is voldoende," antwoordde de woekeraar, "ge ziet wel
+dat ik niet lastig ben; als men mij slechts billijke voorstellen doet,
+neem ik ze zonder verdere tegenwerpingen aan." Toen gaf de intendant
+een pen aan mijn meester, die zonder het biljet eerst te lezen onder
+het fluiten van een deuntje zijn naam er onder zette.
+
+Toen dit afgeloopen was, zeide de grijsaard mijn meester vaarwel die
+hem hartelijk de hand drukte zeggende: "Tot weerziens mijn waarde, ik
+ben geheel tot uw dienst. Ik begrijp toch maar niet waarom men u voor
+een schurk aanziet, integendeel, lieden van uw soort zijn noodzakelijk
+voor den staat, gij zijt de troosters van duizenden kinderen van nette
+familie en de toevlucht van alle groote heeren wier uitgaven grooter
+zijn dan hun inkomsten."--"Gij hebt gelijk," riep Centellès uit;
+"de woekeraars zijn brave lieden die men niet voldoende kan achten
+en ik wil daarom ook dezen hartelijk vaarwel zeggen, vooral omdat hij
+tegen slechts twintig procent leent." Dit zeggende ging hij naar den
+grijsaard toe om hem te omarmen en deze twee deftige heertjes duwden
+den woekeraar naar elkaar toe en vermaakte zich met hem, evenals twee
+kaatsers, die een bal slaan. En toen ze hem zoo een paar malen heen
+en weer hadden laten gaan, lieten zij hem uit met den intendant,
+die eerder die hartelijke omhelzingen had verdiend en nog wel wat
+bovendien.
+
+Toen Rodriguez en zijn booze geest vertrokken waren, zond don Mathias
+door den lakei, die met mij in de kamer was, de helft van de pistolen
+aan gravin de Pedrosa en deed de overige in een lange beurs geborduurd
+met zijde en gouddraad en stak deze toen in zijn zak. Ten zeerste
+voldaan, dat hij nu weer geld had, zei hij op vroolijken toon tot
+don Antonio: "Wat zullen wij vandaag doen, laten we daar nu eens
+over spreken."--"Ziezoo, nu spreek je nog eens als een verstandig
+mensch," antwoordde Centellès, "welja laten we het daar eens over
+hebben." Terwijl zij hierover aan het praten en overleggen waren kwamen
+twee andere heeren binnen. Het waren don Alexo Segior en don Ferdinand
+de Gamboa, beiden ongeveer van denzelfden leeftijd als mijn meester,
+namelijk zoowat acht en twintig jaar. Zij begonnen nu met hun vieren
+zeer levendig te spreken met veel gebaren alsof zij elkaar in geen tien
+jaar hadden gezien. Daarna zei Ferdinand die een echte lolmaker was tot
+don Mathias en don Antonio: "Mijne heeren, waar eet gij vandaag? Als
+ge nog geen plannen hebt zal ik jelui naar een herberg brengen waar
+men echten godenwijn drinkt. Ik heb er gedineerd en ik ben er dezen
+morgen tegen zes uur van thuis gekomen".--"Had ik den nacht maar
+zoo verstandig doorgebracht, dan had ik mijn geld niet verloren",
+zei don Mathias.
+
+"Wat mij betreft," zei Centellès, "ik heb mijzelf gisterenavond een
+nieuw genoegen verschaft, want ik houd veel van afwisseling. En
+men moet zijn genoegens wel eens varieeren wil men het leven
+aangenaam maken. Een van mijn vrienden nam mij mede naar een inner
+der belastingen, die voor den staat de zaken behartigt. Ik zag
+er veel weelde, goeden smaak en het maal leek mij bijzonder goed
+toebereid. Maar ik vond den heer des huizes van een belachelijkheid,
+die mij waarlijk vermaakte. De ontvanger, hoewel een echt
+burgermannetje, deed erg groot en zijn vrouw, hoewel vreeselijk
+leelijk, deed erg koket en vertelde allerlei gekruide moppen, terwijl
+er vier of vijf kinderen aan tafel zaten met hun gouverneur en ge
+kunt je een voorstelling maken hoe ik mij aan dat maal heb vermaakt!"
+
+--"En ik, mijne heeren," zei don Alexo Segiar, "ik heb gesoupeerd bij
+een komediespeelster en wel bij Arsenia. Wij waren met ons zessen:
+Arsenia, Florimonde, met een van haar kokette vriendinnen, de markies
+de Zenette, don Juan van Moncade en mijn persoontje. Wij hebben den
+nacht doorgebracht met drinken en lol maken. Wat een heerlijke nacht
+was dat! Weliswaar zijn Arsenia en Florimonde geen groote genieën,
+maar zij hebben slag van brassen en fuiven wat veel goed maakt. Het
+zijn vroolijke, levenslustige schepseltjes en dat is per saldo meer
+waard dan zulke deftige eerbare vrouwen!"
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+Hoe Gil Blas kennis maakte met de lakeien der saletjonkers; welk geheim
+zij hem leerden om ten koste van weinig moeite den naam te hebben
+van een geestig man en welken zonderlingen eed zij hem lieten doen.
+
+
+De heertjes gingen zoo voort met praten, terwijl ik don Mathias hielp
+bij het kleeden. Toen hij gekleed was, gebood hij mij hem te volgen
+en al de saletjonkers gingen gezamenlijk naar de herberg, waarheen
+Ferdinand de Gamboa hen zou brengen. Ik liep achter hen aan met nog
+drie bedienden, want ieder van die heertjes hield er een lijfbediende
+op na. Tot mijn verbazing bemerkte ik, dat deze drie bedienden hun
+meesters nadeden en zich hetzelfde air gaven. Ik groette hen als hun
+nieuwe makker en zij groetten mij terug. Een van hen keek mij een
+poosje aan en zei toen: "Mijn vriend, ik zie aan uwen gang, dat gij
+nog nooit bij een jongen saletjonker hebt gediend."--"Helaas neen,"
+antwoordde ik, "en ik ben pas heel kort hier in Madrid."--"Dat merk
+ik," antwoordde hij, "want gij ziet er nog echt als een boertje uit,
+schuchter en verlegen; er is iets houterigs in je bewegingen, maar dat
+is niet zoo heel erg, we zullen je gauw genoeg wat ontbolsterd hebben,
+daar ben ik niet bang voor."--"Gij vleit mij zeker," antwoordde
+ik.--"Neen," hernam hij, "er is geen stommeling zoo groot, of wij
+kunnen er nog wat van maken, reken daar maar gerust op."
+
+Hij behoefde mij verder niets te zeggen om mij te doen begrijpen,
+dat ik een stel aardige snuiters tot makkers had en dat ik aan geen
+betere handen kon zijn toevertrouwd om een nette jongen te worden. Toen
+wij in de herberg aankwamen, vonden wij een gereedstaanden maaltijd,
+dank zij de voorzorg van don Ferdinand, die hem reeds 's morgens
+besteld had. Onze meesters zetten zich aan tafel en wij maakten ons
+gereed hen te gaan bedienen. Wat onderhielden zij zich vroolijk met
+elkaar! Ik had er een waar genoegen in ze zoo te hooren. Hun karakter,
+hun gedachtenwisseling en hun uitdrukkingen vermaakten mij zeer. Wat
+een geestdrift! Wat een spitsvondigheden! Die heeren maakten op mij
+den indruk van een heel nieuw soort menschen. Toen zij aan het dessert
+gekomen waren, brachten wij hun een groote menigte flesschen van den
+besten Spaanschen wijn en lieten hen vervolgens alleen om ons naar
+een kleine eetzaal te begeven, waar men voor ons een maaltijd gereed
+had gezet.
+
+Al heel spoedig ontdekte ik, dat mijn metgezellen nog veel
+verdienstelijker waren dan ik eerst had gedacht. Zij waren niet alleen
+niet tevreden hun meesters in manieren na te doen, maar bootsten
+zelfs hun spraak na en die oolijke snaken deden het zoo meesterlijk,
+dat het bijna hetzelfde was. Ik bewonderde hun vrije en ongedwongen
+manieren en ik werd nog meer getroffen door hun geestigheid, zoodat
+ik begon te wanhopen of ik ooit zoo'n beminnelijk persoon zou kunnen
+worden. De bediende van Don Fernando nam de honneurs aan den maaltijd
+waar, aangezien het ook zijn heer was, die de onze trakteerde en
+daar hij wilde, dat er niets aan ontbrak, riep hij den waard en zei:
+"Mijnheer de waard breng ons tien flesschen van je besten wijn en tel
+ze maar op bij die van onze heeren, zooals ge dat altijd doet." "Met
+zeer veel genoegen," antwoordde de waard, "maar denk er aan, mijnheer
+Gaspard, dat don Fernando mij al heel wat maaltjes schuldig is. Als
+ge eens een goed woordje voor mij kon doen om wat geld van hem los te
+krijgen...." "O!" viel hem de bediende in de rede, "maak je maar niet
+ongerust over wat hij u nog schuldig is, ik sta er je borg voor; de
+schulden van mijn meester zijn even goed als staven gouds. Het is maar
+jammer, dat eenige onbeschofte schuldeischers beslag hebben gelegd op
+onze inkomsten, maar morgen wordt dat beslag opgeheven en wij zullen je
+dan betalen zonder zelfs de rekening te zien, die gij ons overlegt." De
+waard bracht ons, niettegenstaande het beslag, toch den wijn en wij
+dronken dien op in afwachting van de opheffing van het beslag. Gij
+hadt moeten zien hoe wij telkens weer op, elkaars gezondheid dronken,
+terwijl wij elkaar bij den naam van onze meesters noemden. De bediende
+van don Antonio noemde dien van Ferdinand Gamboa en de bediende van
+don Fernando noemde dien van don Antonio Centellès. Zij noemden mij
+Silva en wij werden zoo zoetjes aan bij het geven van die bijnamen
+dronken, juist als de heeren, die deze namen in werkelijkheid droegen.
+
+Hoewel ik mij natuurlijk niet zoo verdienstelijk maakte als mijn
+medegasten, zeiden zij mij herhaaldelijk, dat zij zeer tevreden over
+mij waren.
+
+"Silva," zei een van de geslepenste onder hen, "wij zullen wat van
+je maken, mijn waarde, want ik zie, dat ge een genie in je verbergt,
+maar ge weet er geen partij van te trekken. De vrees je slecht uit te
+drukken is oorzaak dat ge niets op goed geluk durft zeggen en toch is
+het durven spreken de reden, dat op 't oogenblik zeer velen zich tot
+groote geesten weten te verheffen. Wilt gij uitblinken, dan hebt ge
+je slechts te laten gaan en slechts alles te zeggen wat je maar in den
+mond komt; je onbesuisdheid zal doorgaan voor edele stoutmoedigheid. Al
+zou je ook honderd domheden debiteeren, als je maar een enkele
+geestigheid zegt, zal men je domheden vergeten. Men zal je gevatheid
+onthouden en men zal hoog opgeven van je verdienstelijkheid. Dat is
+het nu juist wat onze meesters ook doen en zoo moet ieder handelen, die
+de reputatie wil hebben van een buitengewoon schrandere kop te zijn."
+
+Natuurlijk verlangde ik ten zeerste voor een genie door te gaan en
+het geheim, dat men mij openbaarde, leek mij zoo gemakkelijk, dat
+ik meende het in toepassing te moeten brengen. Ik nam er terstond de
+proef van en de wijn, dien ik gedronken had, deed die proef gelukkig
+slagen, d. w. z. dat ik er maar op los begon te praten en dat ik
+onder zeer veel dwaze dingen een paar geestigheden debiteerde, die
+zij zeer toejuichten. Dit eerste welslagen van mijn pogingen gaf mij
+vertrouwen, ik werd nog luidruchtiger om nog maar meer geestigheden
+te zeggen en het toeval hielp mij ook ditmaal.
+
+"Welnu," zei mij daarop een van mijn makkers, die mij op straat had
+toegesproken, "begint ge nu al niet te ontbolsteren? Je bent nog geen
+twee uur in ons gezelschap en je bent al een heel ander mensch en ge
+zult zoo elken dag zienderoogen veranderen. Zoo ziet ge nu wat het
+zeggen wil bij deftige meesters in dienst te zijn, dat ontwikkelt
+den geest; als men bij burgerlui in dienst is, bereikt men dit
+niet."--"Neen, dat is vast en zeker," antwoordde ik, "en ik zal mij
+in het vervolg dan ook alleen in dienst stellen van den adel." "Dat
+is flink gesproken," riep de bediende van don Fernando tusschen twee
+slokken wijn uit: "het komt de bourgeois niet toe genieën in dienst
+te hebben zooals wij zijn. Welaan mijne heeren, laten wij hier zweren
+dat wij nooit die schooiers zullen dienen; laten wij dit zweren bij
+den Styx!" Wij juichten hem luidkeels toe en met het glas in de hand,
+zwoeren wij dezen koddigen eed. Wij bleven zoolang aan tafel totdat
+het onze meesters behaagde heen te gaan. Het was middernacht, wat
+mijn kameraden als een buitengewone matigheid voorkwam. De heeren
+verlieten echter slechts de herberg om zich te begeven naar eene
+bekende cocotte, die in de wijk van het hofpersoneel woonde en wier
+woning dag en nacht open was voor de lieden die van vroolijkheid
+hielden. Het was een vrouw van vijf en dertig tot veertig jaar,
+nog schoon en onderhoudend en zoo geheel thuis in de kunst om te
+behagen, dat men zeide dat zij de laatste overblijfselen van haar
+schoonheid duurder verkocht dan hare eerste schoonheid. Er waren bij
+haar in huis altijd twee of drie andere eerste klas cocottes, die
+niet weinig bijdroegen tot den grooten toeloop van heeren, die men
+er zag. Na het eten speelden zij, daarna soupeerden zij en brachten
+den nacht door met drinken en zich vermaken. Onze meesters bleven
+er tot den volgenden morgen en wij eveneens zonder ons te vervelen;
+want terwijl zij met de maitressen waren, vermaakten wij ons met
+de dienstmeisjes. Eindelijk namen wij afscheid van elkaar bij het
+aanbreken van den dag en wij gingen rust nemen.
+
+Toen mijn meester als gewoonlijk om twaalf uur opstond, kleedde hij
+zich aan en ging uit. Ik volgde hem natuurlijk en wij begaven ons naar
+don Antonio Centellès, bij wien wij een zekeren don Alvaro d'Ancuna
+aantroffen. Nadat de drie jonkers elkaar hadden begroet, zei Centellès
+tot mijn meester: "Verduiveld, don Mathias, je komt of je geroepen
+bent! Don Alvaro komt mij halen om naar een bourgeois te gaan, die
+een diner geeft aan markies de Zenette en aan don Juan de Moncado;
+gij moet van de partij zijn."--"En hoe heet die bourgeois?" vroeg don
+Mathias.--"Hij heet Gregorio de Noriega," antwoordde don Alvaro. "'t
+Is een eerste dwaas, die er pleizier in heeft al zijn bezittingen op
+te eten, die doet als een saletjonker en die voor een man van geest
+wil doorgaan tegen zijn stomme natuur in. Hij heeft mij gevraagd
+hem te leiden. Ik regeer hem, mijne heeren, en ik kan u verzekeren,
+dat ik hem een goed eindje op weg help. Zijn goederen zijn al danig
+aan het slinken."--"Dat geloof ik best," riep Centellès uit, "ik zie
+onzen bourgeois nog in het armenhuis belanden. Kom, don Mathias,"
+ging hij voort, "laten wij eens nader kennis met dien man maken en
+er het onze toe bijdragen om hem van zijn geld af te helpen."
+
+Centellès en mijn meester begaven zich met don Alvaro naar Gregorio
+de Noriega, Wij gingen er ook heen, zijn bediende Magicon en ik,
+blij, dat wij een vrijen maaltijd hadden en dat wij het onze konden
+bijdragen om den bourgeois te doen verarmen. De heer des huizes
+leek mij een groote ezel. Hij trachtte tevergeefs de manieren van de
+saletjonkers na te doen, maar 't was een zeer slechte copie van een
+bijzonder goed origineel of, om mij beter uit te drukken: een domkop,
+die zich als een verstandig mensch wilde voordoen. Stel je zoo iemand
+voor te midden van vijf spotvogels, die zich ten doel hadden gesteld
+een loopje met hem te nemen en hem aan te zetten tot groote uitgaven.
+
+"Mijne heeren," zei don Alvaro na de eerste begroetingen, "ik stel u
+hier don Gregorio de Noriega als een der volmaaktste ridders voor. Hij
+bezit duizenden voortreffelijke eigenschappen. Gij moet weten dat hij
+een zeer schrander hoofd heeft. Gij kunt over alles met hem praten
+van de fijnste scherpzinnigste logica af tot op de spelling toe;
+hij is letterlijk van alles op de hoogte."--"O, dat is al te vleiend
+gesproken," viel de bourgeois hem in de rede, terwijl hij zeer
+ongracieus lachte. "Ik zou u deze beweringen kunnen retourneeren,
+Signor Alvaro. Gij zijt in waarheid wat men noemt een bron van alle
+mogelijke ontwikkeling en kennis."--"Ik had niet de bedoeling mij
+zulk een geestigen lof te laten toezwaaien," antwoordde don Alvaro;
+"maar geloof mij, heeren, Signor Gregorio zal vast en zeker naam
+maken in deze wereld."
+
+Deze ironische gesprekken volgden elkaar voortdurend op en de arme
+Gregorio werd van alle kanten aangevallen, want de saletjonkers
+maakten telkens grappen op hem, waarin de domkop de aanval op zich
+niet eens merkte; integendeel nam hij in vollen ernst op alles wat
+men van hem zeide en hij scheen zeer tevreden over zijn gasten;
+het leek zelfs, dat zij hem nog genoegen deden hem voor den gek te
+houden. Ook gedurende den maaltijd vermaakten zij zich met hem en
+vervolgens bleven zij er den geheelen nacht. Wij matigden ons in het
+drinken juist zooals onze meesters en wij waren zoo frisch als een
+hoentje toen wij den bourgeois verlieten.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+Gil Blas gaat op avontuur uit. Hij maakt kennis met een lieve dame.
+
+
+Na eenige uren geslapen te hebben, stond ik in de beste stemming
+op, en in afwachting dat mijn meester zou ontwaken, ging ik mijn
+opwachting maken bij onzen intendant, wiens ijdelheid niet weinig
+gestreeld was door mijn betooningen van eerbied. Hij ontving mij zeer
+vriendelijk en voorkomend en vroeg mij of ik mij goed thuis gevoelde
+in dit soort leven van de jonge heeren. Ik antwoordde hem dat ik wel
+dacht er spoedig aan te zullen gewennen.
+
+Ik gewende er mij dan ook werkelijk aan en zelfs eerder dan ik
+dacht. Ik werd geheel anders van doen en laten. Zoo levendig en
+luchthartig werd ik nu, dat de bediende van don Antonio mij een
+compliment maakte voor mijn gedaanteverwisseling en zeide dat,
+om een beroemd persoon te worden, het mij slechts aan het noodige
+geld ontbrak. Hij hield mij voor oogen, dat dit een besliste
+noodzakelijkheid was om een net jongmensch te vormen; dat al onze
+makkers bemind werden door een of andere schoone en dat hij voor zijn
+persoon de gunst bezat van twee adellijke dames. Ik was van meening
+dat de vent loog. "Mijnheer Mogicon," zei ik, "gij zijt zonder twijfel
+een goed gebouwd en zeer geestig man, gij bezit werkelijk groote gaven;
+maar ik begrijp toch niet hoe twee aanzienlijke dames, bij wie ge niet
+eens inwoont, verliefd kunnen worden op iemand van onzen stand."--"O,
+maar zij weten niet wie ik ben. Ik heb die veroveringen gemaakt in de
+kleeren van mijn meester en onder zijn naam. Ziehier hoe dat gaat. Ik
+kleed mij als saletjonker en neem zijn manieren aan, ga vervolgens
+naar de pantoffelparade, knipoog tegen alle dames die ik zie, totdat
+ik er eene ontmoet die op mijn wenken antwoordt. Deze volg ik dan en
+ik zie haar te spreken te krijgen. Ik stel mij voor als don Antonio
+Centellès en vraag een rendez-vous met haar. Natuurlijk begint zij
+met bezwaren te opperen, maar ik weet haar dan toch te bepraten,
+enz. enz. Zoo leg ik het aan, mijn waarde, om aan geld te komen en
+ik raad je hetzelfde te doen."
+
+Ik wilde te gaarne beroemd worden om niet naar dezen raad te
+luisteren; bovendien was ik in 't geheel niet afkeerig van een
+liefdesavontuurtje. Ik vatte dus het plan op, mij als saletjonker
+te verkleeden om op galante avonturen uit te gaan. Ik durfde mij
+niet in ons huis te verkleeden uit vrees opgemerkt te worden. Ik
+nam daarom een mooi pak uit de garderobe van mijn meester, maakte
+er een pakje van en ging er mee naar een barbiertje, dien ik kende
+en waar ik mij op mijn gemak zou kunnen verkleeden. Daar tuigde ik
+mij zoo mooi mogelijk op, terwijl de barbier mij ook met zijn kunde
+behulpzaam was. Toen wij meenden, dat mijn toilet geheel voltooid was,
+ging ik naar het Saint-Jerôme plein, waar ik overtuigd was wel een
+buitenkansje te zullen vinden. Doch ik behoefde niet eens zoo ver te
+loopen om mijn geluk te ontmoeten.
+
+Toen ik een afgelegen straat overstak, zag ik uit een klein huis
+eene rijk gekleede dame komen, zeer schoon van gestalte, die in een
+huurkoets stapte. Ik bleef plotseling staan om haar te bekijken en ik
+groette haar zwierig, om haar te toonen, dat zij mij wel beviel. Zij
+van haren kant lichtte een oogenblik hare voile op om mij te laten
+zien, dat zij mijne aandacht nog meer waard was dan ik meende, want ik
+zag een zeer lief gelaat. Het rijtuig reed echter weg en ik bleef in
+de straat staan, een weinig verblind door de schoone gelaatstrekken,
+die ik gezien had. "Wat een prachtig gezicht," zei ik bij mijzelf,
+"dat is het eenige wat mij nog ontbreekt om mij te voltooien. Als de
+beide dames die Mogicon liefhebben, zoo mooi zijn als deze, dan is hij
+een heel gelukkige snuiter. Ik zou al tevreden zijn als ik één zoo'n
+maitresse had." Terwijl ik hier zoo over nadacht, keek ik toevallig
+naar het huis, waaruit ik de schoone jonge dame had zien verschijnen,
+en ik zag aan een der vensters een oude vrouw, die mij wenkte naar
+binnen te komen.
+
+Ik rende het huis in en vond deze eerbiedwaardige bescheiden oude vrouw
+in een tamelijk zindelijke kamer. Zij hield mij zeer zeker minstens
+voor een markies en groette mij dan ook zeer onderdanig, terwijl
+zij mij als volgt aansprak: "Ik ben er haast zeker van, edele heer,
+dat gij slecht zult denken van een vrouw, die, zonder u te kennen,
+u bij zich binnen roept, maar gij zult zeer zeker gunstiger over
+mij oordeelen, zoodra ge weet, dat ik zoo niet tegenover alle heeren
+doe. Ge schijnt mij toe tot het hof te behooren." "Gij vergist u niet,"
+viel ik haar in de rede, terwijl ik mijn rechterbeen vooruitstrekte en
+mijn lichaam op mijn linkerheup liet steunen; "zonder ijdelheid kan
+ik zeggen tot een van de eerste huizen van Spanje te behooren." "U
+ziet er ook geheel naar uit," antwoordde zij, "en ik wil u gaarne
+bekennen, dat ik een zwak heb om adellijke heeren een genoegen te
+doen. Ik zag u door het venster en gij besteedde alle aandacht aan
+eene dame die mij daar juist verliet. Gevoelt gij eenige neiging tot
+haar, zeg het mij dan maar in vertrouwen,"--"Wel ja, op mijn woord,
+zij heeft mij getroffen," antwoordde ik, "nooit zag ik zoo'n piquante
+verschijning. Als ge ons bij elkaar weet te brengen, kunt ge op mijn
+erkentelijkheid rekenen. Als men ons deze diensten goed bewijst,
+dan weten wij ze ook zeer goed en mild te beloonen."
+
+"Ik heb het u al gezegd," antwoordde de oude vrouw, "ik voel mij
+zeer genegen tot adellijke personen en vind er een genoegen in
+hun van dienst te zijn. Ik ontvang hier bijvoorbeeld dames, die om
+fatsoensbegrippen hun minnaars niet bij zich kunnen ontvangen en
+ik leen hun mijn huis om hun vurigen liefdesdrang te vereenigen met
+het fatsoen." "Heel goed," antwoordde ik, "en gij hebt dat genoegen
+zeker verschaft aan de bewuste dame?"--"Neen" zei zij, "dit is een
+adellijke weduwe, die een minnaar zoekt, maar zij is in dit opzicht
+zoo lastig uitgevallen, dat ik niet weet of gij haar zult voldoen, hoe
+verdienstelijk gij ook zijt. Ik heb reeds drie goed gebouwde adellijke
+heeren aan haar voorgesteld, maar ze heeft ze geweigerd."--"O, mijn
+waarde," riep ik geestdriftig uit, "gij behoeft mij slechts achter
+haar aan te sturen en voor 't overige kunt ge op mij vertrouwen. Ik
+verlang er zeer naar een tête a tête te hebben met zoo'n kieskeurige
+schoone, ik heb nog nooit met die karakters kennis gemaakt." "Welnu,"
+zei de oude vrouw, "ge behoeft slechts morgen op ditzelfde uur terug
+te komen en gij zult dan uwe nieuwsgierigheid kunnen bevredigen."--"Ik
+zal op mijn tijd hier zijn," antwoordde ik haar, "en dan zullen wij
+eens zien of een adellijk heer als ik een blauwtje kan loopen."
+
+Ik ging daarna terug naar den kleinen barbier zonder op verdere
+avonturen uit te gaan en niet weinig verlangend naar den afloop van
+dit laatste. Den volgenden dag ging ik een uur vóór den bepaalden tijd
+naar de oude vrouw, na mij eerst deftig gekleed te hebben. "Mijnheer,"
+zei ze mij, "gij zijt een man van de klok en ik ben er u dankbaar
+voor. Trouwens, de zaak is wel de moeite waard. Ik heb de jonge
+weduwe opgezocht en wij hebben veel over u gepraat. Men heeft mij
+gelast te zwijgen, maar ik voel mij zoozeer tot u aangetrokken,
+dat ik dat niet kan. Gij zijt in den smaak gevallen en gij zult een
+zeer gelukkig mensch worden. Onder ons gezegd en gezwegen, deze
+dame is zeer bekoorlijk en beminnenswaardig; haar man heeft niet
+lang met haar geleefd; hij is als een schim in haar leven geweest,
+zij heeft werkelijk al het bekoorlijke van een meisje." Het goede
+oudje wilde natuurlijk zeggen van die meisjes met geest, die zonder
+zich te vervelen in het celibaat leven.
+
+De heldin van het rendez-vous kwam spoedig met een huurkoets,
+evenals den vorigen dag, en was gekleed in kostbare gewaden. Zoodra
+zij de kamer binnen trad, begon ik met vijf of zes buigingen van
+een saletjonker, begeleid door de bevalligste bewegingen. Daarop
+ging ik vertrouwelijk naar haar toe en zei: "Mijn prinses, gij ziet
+hier een man voor u, die Amor's pijl getroffen heeft. Uwe beeltenis
+staat mij sinds gisteren voortdurend voor den geest en gij hebt een
+hertogin uit mijn hart weten te verdrijven, die er al vasten voet
+begon te krijgen."--"Die overwinning is werkelijk te groot voor mij,"
+antwoordde zij, haar voile afleggend, "maar zij maakt mij volkomen
+gelukkig. Een jonge man houdt van verandering en zijn hart, zegt men,
+is even moeilijk te bewaren als een stuk geld!"--"O, mijn koningin,"
+hernam ik, "laten wij de toekomst er buiten en denken wij slechts
+aan het heden. Gij zijt schoon en ik ben verliefd. Als mijn liefde
+u aangenaam is, laten wij dan van elkander genieten zonder verdere
+bedenkingen. Laat ons scheep gaan zooals de matrozen, niet lettende
+op de gevaren van den tocht, maar slechts met het genoegen voor oogen."
+
+Toen ik deze laatste woorden had gesproken, wierp ik mij op mijn knieën
+voor de schoone fee en om nog beter de saletjonker na te doen, drong
+ik er met kracht op aan, dat zij mij gelukkig zou maken. Zij scheen
+een weinig van haar stuk door mijn heftig aandringen, maar meende zich
+toch nog niet gewonnen te moeten geven. Zij stiet mij zacht van zich af
+en zei: "Kalm een beetje, gij zijt al te vurig en lijkt wel wat op een
+lichtmis. Ik ben een beetje bang, dat ge een boemelaar zijt.--"Welaan,
+mevrouw," zei ik, "kunt gij iets haten waar de vrouwen bovenmate veel
+van houden? Er zijn nog slechts enkele burgervrouwen, die het uitgaan
+van een jongen man afkeuren."--"Dat is mij te machtig," antwoordde zij,
+"en door zoo'n argument moet ik mij gewonnen geven. Ik zie wel, dat
+men tegenover een man als gij niet veinzen kan, en een vrouw moet wel
+toegeven. Welnu ik ben door u overwonnen," zei zij, met een schijn van
+verlegenheid alsof haar zedigheid door deze bekentenis was gekwetst,
+"Gij hebt mij gevoelens ingeboezemd, die ik nog nooit voor iemand heb
+gekoesterd en ik wilde alleen nog maar weten wie gij zijt om u tot mijn
+minnaar te kiezen. Ik geloof, dat gij een jong edelman zijt en zelfs
+een fatsoenlijk man, doch ik ben er nog niet van overtuigd. Hoeveel
+inlichtingen ik dus ook over u heb, wil ik toch mijn liefde niet aan
+een onbekende geven."
+
+Ik herinnerde mij toen hoe in een dergelijk geval de lakei van don
+Antonio er zich uit redde en wilde dus ook nu op zijn voorbeeld
+voor mijn meester spelen. "Mevrouw," zei ik tot de weduwe, "ik zal u
+geenszins mij naam verbergen, hij is trouwens mooi genoeg om gehoord
+te mogen worden. Heeft u nooit hooren spreken van don Mathias de
+Silva? "Zeer zeker," antwoordde zij, "en ik kan u er nog bijvoegen
+dat ik hem wel eens ontmoet heb bij een van mijn kennissen." Hoewel
+ik al tamelijk brutaal was geworden, was ik toch een beetje van mijn
+stuk gebracht door dit antwoord. Ik herstelde mij in een oogenblik en
+al mijn scherpzinnigheid bijeen verzamelend om mij uit mijn netelige
+positie te redden, zei ik: "Welnu, mijn schoone engel, dan kent gij
+een heer, dien ik ook ken. Ik behoor namelijk tot zijn familie, daar
+ge er zoo op staat alles te weten. Zijn overgrootvader huwde met de
+schoonzuster van een oom van mijn vader. Zooals gij dus ziet, zijn
+wij nauw verwant. Ik heet don Cesar. Ik ben de eenige zoon van den
+beroemden don Fernando de Ribera die voor vijftien jaar gedood werd
+in een slag op de grenzen van Portugal. Ik zou u wel een uitvoerig
+verslag van het gevecht kunnen geven, maar dit zou tijdverlies zijn,
+terwijl de liefde eischt, dat wij de uren aangenamer doorbrengen."
+
+Na dit gesprek drong ik nog heviger en hartstochtelijker aan,
+wat mij echter niet verder bracht. De gunstbetooningen die mijne
+godin mij gaf, maakten mij slechts verlangender naar die welke zij
+mij weigerde. Het hartelooze wezen ging naar haar rijtuig, dat haar
+bij de deur wachtte. Toch was ik tevreden over dit avontuur hoewel
+ik niet volkomen gelukkig was. "Dat ik tot nu toe slechts weinig
+tegemoetkomingen ondervonden heb," zei ik tot mijzelf, "komt omdat
+mijn aangebedene een adellijke dame is, die meent niet terstond te
+moeten zwichten voor mijn liefdesbetuigingen. De fierheid van hare
+geboorte heeft mijn geluk een weinig vertraagd, maar dit is slechts
+een uitstel van eenige dagen." Ik hield mijzelf ook wel voor, dat het
+een zeer sluwe geslepen vrouw kon zijn, maar toch wilde ik de zaak
+liever van een gunstige dan van een ongunstige zijde bezien en ik bleef
+dus een goede gedachte van mijn weduwe houden. Bij het afscheidnemen
+waren wij overeen gekomen elkaar na twee dagen weer te ontmoeten en
+de hoop dan tot het toppunt van mijn wenschen te zullen geraken, gaf
+mij reeds een voorsmaak van de genoegens waarmede ik mij zelf vleide.
+
+Den geest vol van de lachendste beelden, ging ik dan ook naar den
+barbier. Ik verwisselde mijn kleeren en zocht mijn meester op in een
+speelhuis waar ik zeker was hem te zullen vinden. Ik vond hem bezig
+met spelen en ik bemerkte dat hij won; want hij was niet een van die
+flegmatieke spelers die zich rijk spelen of zich ruineeren, zonder een
+spier op hun gezicht te vertrekken. Hij was opgewekt en pocherig bij
+zijn geluk en korzelig bij zijn ongeluk. Hij verliet het speelhuis
+zeer opgewekt en ging in de richting van het Prinsentheater. Ik
+volgde hem tot aan de deur van den schouwburg en hij gaf mij daar een
+dukaat zeggende: "Hier Gil Blas, daar ik vandaag gewonnen heb, moet
+jij daarvan ook genieten; ga je maar wat verstrooien met je makkers
+en kom mij tegen middernacht bij Arsenia halen, waar ik soupeer met
+Don Alexo Segiar". Dit zeggende ging hij naar binnen en ik bleef
+erover nadenken met wien ik wel dien dukaat zou kunnen verteren
+overeenkomstig den wensch van den gever. Ik behoefde echter niet lang
+na te denken want plotseling stond Clarino, de lakei van don Alexo,
+voor mij. Ik nam hem mede naar de eerste de beste herberg en wij
+vermaakten er ons tot middernacht. Tegen dien tijd gingen wij naar
+het huis van Arsenia waarheen ook Clarino zich volgens bevel van
+zijn meester moest begeven. Een kleine portier opende ons de deur
+en liet ons in een lage kamer waar de kamermeisjes van Arsenia en
+van Florimonde zich onder uitbundig gelach met elkaar onderhielden,
+terwijl hare meesteressen boven waren met onze heeren.
+
+De komst van twee heeren, die juist goed gesoupeerd hadden, kon niet
+anders dan aangenaam zijn voor de beide soubrettes, maar stel u mijn
+verbazing voor toen ik in een van die beide dienstmeisjes mijne weduwe
+ontdekte, mijne aanbiddelijke weduwe, die ik voor een gravin of een
+markiezin hield. Zij was niet minder verbaasd haar don Cesar de Ribera
+veranderd te zien in den lakei van een saletjonker. Wij keken elkaar
+echter aan zonder een van beiden verlegen te worden, integendeel
+barstten wij beiden in lachen uit. Toen wij eindelijk uitgelachen
+waren, nam Laura--zoo heette zij--mij ter zijde terwijl Clarino met
+zijn schoone sprak en zei op gedempten toon, terwijl zij mij de hand
+gaf: "Ziehier mijn hand, Signor don Cesar; laten wij inplaats van
+elkaar wederzijds verwijten te doen elkaar ons compliment maken,
+mijn vriend! Gij hebt je rol meesterlijk gespeeld en ik heb mij van
+de mijne ook niet slecht gekweten. Gij zult tenminste moeten bekennen
+dat gij mij gehouden hebt voor een van die lieve adellijke dames,
+die er een genoegen in hebben een gewaagd stukje uit te halen."--"Dat
+is zeer zeker waar," antwoordde ik, "maar wie ge ook zijn moogt,
+mijn koningin, ik ben niet van gevoelens veranderd al ziet gij
+mij onder andere gedaante voor je. Ik smeek je mijn diensten te
+aanvaarden en laat de kamerbediende van don Mathias voltooien wat
+don Cesar zoo gelukkig is begonnen."--"Wel," antwoordde zij, "ik mag
+je nog liever in je ware gedaante als anders. Gij zijt een man wat
+ik als vrouw ben, dat is de grootste lof dien ik je kan geven. Ik
+neem je dan ook op onder het getal mijner aanbidders en wij hebben
+dan de tusschenkomst van die oude vrouw niet meer noodig; gij kunt
+mij hier vrij komen bezoeken. Wij dames van het theater leven zonder
+dwang en midden tusschen de heeren." Daarbij bleef het, daar wij niet
+alleen waren. Het gesprek werd algemeen, levendig en opgewekt en vol
+duidelijke dubbelzinnigheden. Vooral het kamermeisje van Arsenia,
+mijn beminnelijke Laura, blonk uit en deed veel meer geest dan deugd
+blijken. Van hun kant hoorden wij onze heeren zeer dikwijls luid
+lachen met de tooneelspeelsters, wat deed veronderstellen dat ook
+zij zich nogal vermaakten. Als men al het moois had opgeschreven,
+dat dien nacht bij Arsenia werd gesproken, zou men, geloof ik, een
+zeer leerzaam boek voor de jeugd hebben.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Het onderhoud van eenige heeren over de komedianten van het
+tooneelgezelschap van den prins.
+
+
+Dien dag kreeg mijn meester bij zijn ontwaken een briefje van don Alexo
+Segiar waarin deze hem vroeg bij hem te komen. Wij begaven ons naar hem
+toe en troffen hem in gezelschap van den markies de Zenette en nog een
+anderen jongen edelman, die er netjes uitzag en dien ik nog nooit had
+gezien. Hij werd aan mijn meester voorgesteld door don Segiar als don
+Pompeio de Castro, een bloedverwant van don Segar. "Hij is bijna van
+zijn prilste jeugd af aan het hof van Polen. Gisterenavond kwam hij te
+Madrid en hij gaat morgen weer naar Warschau terug. Hij blijft slechts
+één dag bij mij en ik wil van dien kostbaren tijd van zijn verblijf
+profiteeren. Om hem dat verblijf ten mijnent zoo aangenaam mogelijk
+te maken, heb ik gemeend u en de markies de Zenette hier te moeten
+laten komen." Vervolgens omhelsden mijn meester en de bloedverwant
+van don Alexo elkaar en maakten elkaar een menigte complimenten. Ik
+was zeer tevreden over hetgeen don Pompeio zeide; hij scheen mij zeer
+verstandig en schrander.
+
+Wij bleven eten bij don Segiar en de heeren bleven na den maaltijd
+spelen totdat het theater zou beginnen. Daarna gingen zij gezamenlijk
+naar het Prinsentheater om de opvoering bij te wonen van een nieuw
+treurspel, getiteld: "De koningin van Carthiago". Toen het stuk
+afgeloopen was, kwamen zij soupeeren ter zelfder plaatse waar zij
+gedineerd hadden en natuurlijk liep het gesprek in het eerst over het
+stuk dat zij gezien hadden en daarna over de spelers. "Wat het stuk
+betreft," zei don Mathias, "vind ik dat het niet veel bijzonders is:
+ik vind er de figuur van Alexo nog treuriger dan in de Alcade. Maar
+wat de uitvoering betreft, deze was meesterlijk. Wat denkt gij er
+van don Pompeio? Gij schijnt het niet met mij eens te zijn." "Mijne
+heeren," antwoordde de edelman, "ik heb u daareven zoo geestdriftig
+gezien over de acteurs en vooral over de actrices, dat ik u bijna
+niet durf bekennen dat ik eene geheele andere meening ben toegedaan
+dan gij." "Dat is dan maar goed ook," zei don Alexo schertsenderwijs,
+"want uw beoordeeling zou hier al zeer slecht worden ontvangen. Gij
+moet onze actrices wel respecteeren in aanmerking genomen haar
+grooten roep van bekwaamheid. Dagelijks drinken wij met hen en wij
+staan er voor in, dat zij volmaakt zijn; als men het van ons zou
+verlangen zouden wij volgaarne certificaten van haar geven." "Ik
+twijfel hieraan geen oogenblik", antwoordde zijn bloedverwant, "gij
+zoudt zelfs certificaten geven van haren levenswandel en hare zeden,
+zoozeer schijnt gij goede vrienden van haar te zijn."
+
+--Uwe Poolsche actrices zijn zeker veel beter," zeide lachende de
+markies de Zenette.
+
+"Ja zeker," antwoordde don Pompeio, "zij zijn veel beter. Er zijn er
+ten minst bij die geen enkel gebrek hebben." "En kunnen die dan op uwe
+getuigschriften rekenen?" "Ik heb in 't geheel geen verbintenissen
+met haar," antwoordde don Pompeio. "Ik neem geen deel aan haar
+zwelgpartijen en ik kan dus een onpartijdig oordeel vellen. Maar
+gelooft gij werkelijk een uitmuntenden tooneelspelerstroep te
+bezitten?" ging hij voort.
+
+"Neen," zei de markies, "dat geloof ik niet en ik wil dan ook slechts
+een klein getal van hen in bescherming nemen, de overigen zijn mij
+onverschillig. Zijt ge het er bijvoorbeeld niet mede eens, dat de
+actrice die voor Dido speelde bewonderenswaardig is? Heeft zij deze
+koningin niet voorgesteld met allen adeldom en bevalligheid die wij
+in haar veronderstellen? En hebt gij het niet bewonderd hoe zij den
+toeschouwer door haar kunst weet te boeien en hem alle hartstochten
+doet medegevoelen die zij vertolkt? Men kan gerust zeggen dat zij
+volmaakt is in alle moeilijkheden van de voordracht."--"Ik ben
+het met u eens, dat zij iemand weet te treffen en te ontroeren:
+nooit had eenig tooneelspeelster meer gevoel en het is tevens een
+mooie verschijning maar toch heeft zij hare gebreken. Twee of drie
+dingen hebben mij in haar spel gehinderd. Als zij verbazing wil doen
+blijken dan rolt zij met hare oogen op een overdreven wijze wat zeker
+niet past voor een prinses. Voeg hierbij nog dat als zij hare van
+nature zachte stem uitzet, deze hare zachtheid verliest en snijdend
+wordt. Bovendien leek het mij dat zij in verschillende passages niet
+goed begreep wat zij zeide. Ik wil liever aannemen dat zij verstrooid
+was, dan te willen beweren dat zij niet genoeg talent heeft."
+
+"Zooals ik wel zie," zei toen don Mathias, "zoudt gij geen al te
+grooten lof van onze tooneelspeelsters verspreiden." "Ik bied u
+wel mijn verontschuldiging," antwoordde don Pompeio. "Ik ontdek
+zeer veel talent bij hun vele fouten. Ik voeg hierbij zelfs dat
+ik genoten heb van de actrice, die voor volgelinge speelde in de
+tusschenbedrijven. Welk een natuurlijk spel! Met welk een gratie
+beweegt zij zich. Als zij een aardig gezegde debiteert, doet zij het
+met een schalkschen glimlach en zoo aanvallig dat men haar daarom
+ook zou prijzen. Men zou in haar kunnen afkeuren, dat zij soms te
+veel in vuur geraakt en dat zij de perken der vrijmoedigheid soms te
+buiten gaat, maar men mag niet alles verlangen. Wat ik echter graag
+zou zien is dat zij een slechte gewoonte aflegde. Dikwijls midden in
+een tragische of ernstige scène breekt zij de handeling af door een
+uitbundig gelach. Gij zult mij zeggen, dat de parterre haar ook in
+zulke oogenblikken applaudiseert en dat is gelukkig voor haar."
+
+"En wat denkt gij wel van de acteurs," viel de markies hem in de rede,
+"die zullen het zeker wel heel hard te ontgelden hebben, daar gij de
+vrouwen niet eens spaart".
+
+"Neen," antwoordde Pompeio, "ik heb eenige jonge acteurs gezien,
+die wel wat belooven en ik ben vooral zeer tevreden over dien
+dikken tooneelspeler, die de rol van Dido's eersten minister heeft
+gespeeld. Hij draagt heel natuurlijk voor en zoo doet men het nu juist
+in Polen." "Als ge tevreden zijt over hem," zei Segiar, "dan moet ge
+toch zeker enthousiast geweest zijn over de personen van Aneas. Schijnt
+hij u geen groot tooneelspeler, is het geen origineel acteur?" "Zeer
+origineel," antwoordde de ander, "hij geeft geluiden die zeer origineel
+zijn en zeer scherp tevens. Bijna altijd tegen de regels der kunst in
+brabbelt hij de zinnen waar het op aankomt en legt den klemtoon op de
+andere. Hij heeft mij werkelijk vermaakt en vooral in de passage waar
+hij aan zijn vertrouweling de woede mededeelt waarmede hij de prinses
+verliet; men zou smart niet komischer kunnen voorstellen." "Neen maar
+nu nog mooier, mijn waarde heer," antwoordde don Alexo, "gij zoudt ons
+haast doen gelooven dat men in Polen niet veel smaak heeft. Weet gij
+wel dat die acteur waarvan gij spreekt een zeldzaam genie is? Hebt
+gij dan het applaus niet gehoord? Dat bewijst toch, dunkt mij zoo,
+dat hij nog zoo heel slecht niet is."
+
+"Dat bewijst niets," antwoordde don Pompeio. "Mijne heeren, laten
+wij nu eens geen rekening houden met het applaus van de parterre;
+daar worden dikwijls zeer ten onrechte acteurs geapplaudiseerd. De
+parterre applaudiseert veel zeldzamer een waar kunstenaar dan
+een schijnkunstenaar, zooals Phedra het ons in een geestige fabel
+leert. Veroorloof mij dat ik u dit even vertel.
+
+Alle inwoners van een stad waren vergaderd op een groot plein om
+pantomimes te zien spelen; onder de spelers was er een, dien men
+telkens applaudiseerde. Deze komiek wilde aan het eind van het stuk
+met een geheel nieuw tooneel sluiten. Hij verscheen geheel alleen
+op het tooneel boog, bedekte zijn hoofd met zijn mantel en begon
+zoo het geschreeuw van een speenvarken na te bootsen. Hij deed dit
+zoo meesterlijk dat men meende, dat hij er in werkelijkheid een onder
+zijn kleeren verborgen hield. Men zei hem zijn mantel uit te schudden,
+wat hij dan ook deed en toen er niets te voorschijn kwam, verdubbelden
+de toejuichingen van de menigte. Een boer, die onder de toeschouwers
+stond, ergerde zich aan deze uitingen van bewondering. "Mijne heeren,"
+riep hij uit, "gij hebt ongelijk met zoo in je schik te zijn over
+dezen grappenmaker; hij is in 't geheel niet zoo'n goed acteur als
+gij wel gelooft. Ik kan veel beter een speenvarken nabootsen dan hij
+en als ge het niet gelooven wilt, kom dan morgen op hetzelfde uur
+hier terug." Het volk kwam den volgenden dag in nog grooter getale
+en maakte zich natuurlijk gereed den boer uit te fluiten. De beide
+tegenstanders verschenen op het tooneel. De clown van den vorigen
+dag begon het eerst en werd nog uitbundiger toegejuicht dan de
+eerste maal. Toen was het de beurt van den boer, die zich daarop in
+zijn mantel wikkelde en een werkelijk speenvarken dat hij onder den
+arm hield aan de ooren begon te trekken, waarom het dier natuurlijk
+vreeselijk schreeuwde. Toch kenden de toeschouwers den prijs toe aan
+den acteur en overlaadden den boer met hun gefluit. Plotseling echter
+vertoonde deze aan de toeschouwers het levende speenvarken en zei:
+"Mijne heeren, gij fluit niet mij uit, maar het speenvarken zelf. Wat
+zijt gij kranige rechters!"
+
+--"Mijn waarde vriend," zei don Alexo, "je fabel is wel een beetje
+al te kras. Niettegenstaande uw speenvarken geven wij ons echter
+nog niet gewonnen. Laten wij maar over wat anders praten, want dit
+begint mij te vervelen. Gij vertrekt dus morgen, hoe graag ik u ook
+nog langer bij mij zou houden?"--"Ik zou graag nog langer blijven,
+maar dat kan niet; ik ben naar het Spaansche hof gekomen voor een
+staatszaak. Ik heb gisteren bij mijn aankomst den eersten minister
+gesproken; morgenochtend moet ik hem nogmaals bezoeken en even daarna
+moet ik naar Warschau terugkeeren."
+
+"Gij zijt dus Pool geworden," hernam Segiar, "en volgens alle
+waarschijnlijkheid zult gij niet meer in Madrid komen wonen?" "Dat
+geloof ik ook niet," hernam don Pompeio; "ik heb het geluk, dat de
+koning van Polen aan mij gehecht is en ik heb veel genoegen aan zijn
+hof; kunt gij echter gelooven dat hoe goed hij ook voor mij is, ik op
+het punt heb gestaan voor altijd zijn land te verlaten?" "Zoo en hoe
+kwam dat?" vroeg de markies. "Vertel ons dat eens." "Zeer gaarne,"
+antwoordde don Pompeio, "het is tevens mijn eigen geschiedenis,
+die ik u ga vertellen."
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Geschiedenis van don Pompeyo de Castro.
+
+
+"Don Alexio," vervolgde hij, "weet dat ik bij het eind mijner jeugd de
+wapens wilde opnemen, en daar ons land rustig was, ging ik naar Polen,
+waaraan de Turken toen juist den oorlog hadden verklaard. Ik deed mij
+voorstellen aan den koning, die mij een plaats in zijn leger gaf. Ik
+was een jongste zoon van een der minst rijke edellieden van Spanje,
+wat mij noodzaakte uit te blinken door daden, die de aandacht van
+den generaal op mij zouden vestigen. Ik deed zoo goed mijn plicht,
+dat toen na een vrij langen oorlog de vrede gesloten werd, de koning
+mij op aanbeveling van den commandeerenden generaal een aanzienlijke
+rente uitkeerde. Gevoelig voor de edelmoedigheid van den monarch,
+verloor ik geene gelegenheid hem mijn erkentelijkheid te betuigen
+door mijne toewijding. Ik was altijd in zijne nabijheid en daardoor
+ging hij ongemerkt van mij houden en ontving ik nieuwe weldaden.
+
+Toen ik mij eens onderscheidde in een stierengevecht, prees het
+geheele hof mij; en toen ik overladen met toejuichingen naar huis
+keerde, vond ik daar een briefje, waarin mij werd medegedeeld dat eene
+dame, wier verovering mij meer zou vleien, dan alle eer die mij dien
+dag bewezen was, mij wenschte te spreken, en dat ik slechts bij het
+aanbreken van den nacht naar een aangewezen plek hoefde te gaan. Deze
+brief deed mij veel genoegen en ik verbeeldde mij dat het een dame
+uit den eersten stand moest zijn, die mij dien brief schreef. Gij
+kunt dus begrijpen dat ik naar het rendez-vous ging. Een oude vrouw,
+die mij wachtte, bracht mij door een tuindeurtje in een groot huis,
+sloot mij op in een rijk gemeubeld kabinet en zeide: "Wacht hier dan
+ga ik mijn meesteres waarschuwen." Ik bemerkte tal van kostbare zaken
+en dit versterkte mij ook in de meening, die ik van de dame had. En
+toen zij verscheen bevestigde zij dit ook door haar edele majestueuze
+houding. Nochtans was het niet, wat ik dacht.
+
+"Mijnheer de ridder," zeide zij, "na hetgeen ik gedaan heb zou het
+nutteloos zijn u te willen verbergen, dat ik teedere gevoelens voor u
+koester. Meer dan eens heb ik u gezien, ik heb naar u geinformeerd en
+het goeds, dat men mij van u gezegd heeft, heeft mij doen besluiten
+mijn neiging te volgen. Geloof echter niet de verovering te hebben
+gemaakt van een hoogheid; ik ben slechts de weduwe van een eenvoudig
+officier der koninklijke lijfwacht, maar wat uwe overwinning te
+roemrijker maakt, is dat ik u de voorkeur geef boven een der grootste
+edelen van het rijk. Prins Radziwil bemint mij en spaart niets om
+mij te behagen."
+
+Hoewel ik uit dit gesprek duidelijk zag, dat ik met een coquette
+vrouw te doen had, was mij dit avontuur toch zeer welkom. Dona
+Hortensia was nog in haar eerste jeugd en haar schoonheid verblindde
+mij. Bovendien bood men mij een hart aan, dat een prins geweigerd was:
+welk een triomf voor een Spaanschen ridder! Ik zeide haar alles wat
+een galant man zeggen kan en zij had reden voldaan te zijn over mijne
+vervoering. Zoo scheidden wij dus als de beste vrienden en kwamen
+overeen elkander dikwijls te zien. Ik liet dit dan ook niet na en ik
+werd ten slotte de Adonis van deze nieuwe Venus.
+
+Maar de genoegens des levens zijn niet van eeuwigen duur. Welke
+maatregelen de dame ook nam om mijn mededinger onkundig te laten
+van onze samenkomsten, hij vernam het toch. Deze heer, die van
+nature zeer edelmoedig was doch trots, jaloersch en driftig, was erg
+verontwaardigd over mijne vermetelheid. De toorn en jaloezie verwarden
+zijn verstand en slechts zijn woede gehoorzamend, besloot hij zich op
+eene infame manier te wreken. Op een nacht, dat ik bij Hortensia was,
+wachtte hij mij op aan de tuindeur met al zijne lakeien, met stokken
+gewapend. Zoodra ik buiten kwam, liet hij mij grijpen en zeide: "Sla
+toe, laat die vermetele bezwijken onder uw slagen, zoo zal ik zijn
+onbeschoftheid straffen". Hij had deze woorden niet uitgesproken of
+zij vielen mij allen tegelijk aan en sloegen mij zoo dat ik bewusteloos
+bleef liggen.
+
+Bij het aanbreken van den dag gingen eenige menschen voorbij, die
+ziende dat ik nog ademhaalde, zoo menschlievend waren mij naar een
+chirurgijn te dragen. Bij geluk waren mijn wonden niet doodelijk
+en viel ik in handen van een bekwaam man, die mij in twee maanden
+volkomen genas. Daarna keerde ik aan het hof terug en nam mijn vorige
+bezigheden weder op, met dit verschil, dat ik niet meer naar Hortensia
+ging en zij van haar kant deed ook geen poging mij weer te zien,
+daar de prins haar tegen dezen prijs haar ontrouw had vergeven.
+
+Daar iedereen mijn avontuur kende en ik niet voor een lafaard doorging,
+verwonderde men zich mij zoo kalm te zien als ware ik niet beleedigd
+geworden, want ik zeide niet wat ik dacht en scheen geen wrok te
+gevoelen. Men wist niet wat te denken van deze ongevoeligheid. De
+koning wantrouwde mijn kalmte en dacht dat het slechts de stilte was
+die aan den storm voorafging en dat ik niet zou nalaten mij te wreken
+zoodra ik een gunstige gelegenheid zou vinden. Om te zien of dit
+zoo was, liet hij mij eens bij zich komen en zeide: "Don Pompeyo,
+ik weet welk ongeluk u is overkomen en ik moet bekennen dat uw
+kalmte mij verrast, gij verbergt zeker wat." "Sire," antwoordde ik,
+"ik weet niet wie me beleedigd heeft; ik ben des nachts aangevallen
+door onbekende personen; dat is een ongeluk waarover ik mij wel dien
+te troosten." "Neen, neen," hernam de koning, "ik wil geen dupe zijn
+van uwe voorwendsels, men heeft mij alles gezegd, Prins Radziwil
+heeft u doodelijk beleedigd. Gij zijt edelman en Spanjaard, ik weet
+waartoe die twee eigenschappen u verplichten; gij hebt besloten u
+te wreken. Deel mij in vertrouwen mede waartoe gij besloten hebt,
+ik wil het. Vrees niet uw vertrouwen te moeten berouwen."
+
+"Daar uwe majesteit het beveelt," antwoordde ik, "moet ik hem mijne
+gevoelens bloot leggen. Ja heer, ik denk er aan mij te wreken. Gij
+weet welk een onwaardige behandeling hij mij heeft doen ondergaan. Ik
+zal den prins een dolk in de borst steken of hem neerschieten en
+vervolgens de wijk naar Spanje nemen. Ziedaar mijn plan."
+
+"Het is kras," zei de koning, "doch ik kan het niet veroordeelen
+na de wreede behandeling die Radziwil u heeft aangedaan. Hij is
+de straf waard, die gij voor hem gereed houdt. Maar voer uw plan
+voorloopig nog niet uit; laat mij iets zoeken, dat u tevreden stelt
+en hem straft."--"Heer," riep ik treurig uit, "waarom hebt gij mij
+genoodzaakt mijn geheim te openbaren. Wat kan....--"Als ik niets vind
+dat u tevreden stelt," viel hij mij in de rede, "dan kunt gij doen wat
+gij besloten hebt. Ik ben niet voornemens misbruik van uw vertrouwen
+te maken en zal uw eer niet verraden; wees daaromtrent gerust."
+
+Ik was tamelijk nieuwsgierig te weten hoe de koning deze zaak in der
+minne dacht te schikken; ziehier hoe hij dat ten uitvoer bracht. Hij
+onderhield mijn mededinger in het geheim. "Prins," zeide hij, "gij
+hebt don Pompeyo de Castro beleedigd. Gij weet dat hij een man van
+aanzienlijke geboorte is, een ridder van wien ik houd en die mij
+goed gediend heeft. Gij zijt hem een voldoening schuldig."--"Ik ben
+niet voornemens hem die te weigeren," antwoordde de prins. "Als hij
+zich over mijn drift beklaagt, dan ben ik bereid hem met de wapens
+voldoening te geven."--"Er is een ander eerherstel noodig," hernam de
+koning, "een Spaansch edelman verstaat de eer te goed, om te willen
+vechten met een laffen sluipmoordenaar. Ik kan u niet anders noemen
+en gij zoudt de onwaardigheid van uw handelwijze niet anders kunnen
+uitwisschen dan door zelf uw vijand een stok aan te bieden en u bloot
+te stellen aan zijn slagen."--"Mijn hemel!" riep mijn mededinger uit,
+"gij wilt, sire, dat een man van mijn rang zich verlage en vernedere,
+voor een eenvoudig ridder en dat hij zelfs stokslagen van dien man
+moet ontvangen!"--"Neen," hernam de monarch, "ik zal don Pompeyo mij
+doen beloven dat hij u niet slaan zal. Vraag hem alleen vergiffenis
+voor uw heftigheid en bied hem den stok aan; dat is alles wat ik van
+u verlang."--"Dan verwacht gij te veel van mij, sire," viel Radziwil
+bruusk in de rede, "liever stel ik mij bloot aan de verborgen lagen die
+zijn wraakzucht voorbereidt."--"Uwe dagen zijn mij kostbaar," zeide
+de koning, "en ik wilde, dat deze zaak geen slechte gevolgen had. Om
+haar minder onaannemelijk voor u te maken, zal ik de eenige getuige
+zijn van die voldoening die ik u beveel den Spanjaard te geven."
+
+De koning moest al zijn overwicht aanwenden om van den prins te
+verkrijgen dat hij zulk een vernederenden stap deed. Hij slaagde er
+echter in en zond vervolgens om mij. Hij vertelde mij het onderhoud dat
+hij met mijn vijand had gehad en vroeg mij of ik tevreden zou zijn met
+de voldoening die zij beiden waren overeengekomen. Ik antwoordde van
+ja, en ik gaf mijn woord dat ik verre van mijn beleediger te zullen
+slaan, niet eens den stok zou aannemen. Toen dit aldus geregeld was,
+bevonden de prins en ik ons op zekeren dag bij den koning in zijn
+kabinet, dat hij achter ons sloot. "Radziwil," zeide hij, "erken uw
+misslag en maak dat men u vergeven kan!" Mijn vijand bood toen zijn
+verontschuldigingen aan en bood mij een stok aan. "Don Pompeyo," zeide
+nu de monarch tot mij, "neem den stok en laat mijn tegenwoordigheid
+u niet verhinderen uw vijand te slaan."--"Neen heer," antwoordde ik,
+"het is voldoende dat hij wil toelaten stokslagen te ontvangen:
+een beleedigde Spanjaard vraagt niet meer."--"Welnu!" hernam
+de koning, "daar deze satisfactie u voldoende is, kunt gij thans
+beiden tot den regel overgaan. Meet uwe degens om dezen twist edel te
+beëindigen." "Dat wensch ik uit alle macht," riep de prins bruusk uit,
+"en dat alleen is in staat mij te troosten over den schandelijken stap,
+dien ik zooeven gedaan heb!"
+
+Bij deze woorden vertrok hij vol woede en twee uren later liet hij
+mij weten dat hij mij op een afgelegen plek wachtte. Ik ging er heen
+en vond hem bereid goed van zich af te slaan. "Laten wij hier ons
+verschil uitmaken," zei don Pompeyo. Hij viel eerst zeer levendig
+naar mij uit, maar ik had het geluk al zijn slagen te weren. Ik viel
+op mijn beurt uit; ik voelde dat ik te doen had met iemand die zich
+even goed wist te verdedigen als uit te vallen en ik weet niet hoe
+het zou zijn afgeloopen als hij niet een verkeerden stap had gedaan
+bij het terugwijken en op zijn rug was gevallen. Ik hield dadelijk op
+en zeide hem op te staan. "Waarom spaart gij mij?" antwoordde hij,
+"uw medelijden beleedigt mij."--"Ik wil geen gebruik maken van uw
+ongeluk, dat zou mijn roem benadeelen. Nogmaals: sta op en laat ons
+onzen strijd voortzetten."
+
+"Don Pompeyo," zeide hij opstaand, "na deze edelmoedigheid staat de
+eer mij niet toe nog tegen u te vechten. Wat zou men van mij zeggen
+als ik u het hart doorboorde? Ik zou doorgaan voor een lafaard, als
+ik het leven ontnam van een man, die het mijne had kunnen nemen. Ik
+voel dat ik u erkentelijk moet wezen. Don Pompeyo," vervolgde hij,
+"laat ons ophouden elkander te haten. Laat ons verder gaan en
+vrienden wezen." "Goed," riep ik uit, "ik neem met vreugde zulk
+een aangenaam voorstel aan. Ik bied u mijn oprechte vriendschap en
+om te beginnen u daar bewijzen van te geven, beloof ik u geen voet
+meer bij dona Hortensia in huis te zetten, als zij mij mocht willen
+weerzien."--"Integendeel, ik sta u deze dame af; het is rechtvaardiger
+dat ik haar aan u overlaat, daar zij eene natuurlijke neiging voor
+u gevoelt."--"Neen, neen," wierp ik hem tegen, "gij bemint haar, de
+goedheid die zij mij zou bewijzen, zou u pijn doen; ik offer deze
+op aan uw rust." "Al te edelmoedige Castiliaan," hernam Radziwil,
+mij in zijne armen drukkend, "uwe gevoelens veroveren mij, welk een
+wroeging doen zij in mijn ziel ontstaan! Met welk een schande herinner
+ik mij de behandeling, die ik u heb aangedaan! In dit oogenblik schijnt
+de voldoening die ik u gegeven heb, mij al zeer gering toe. Ik wil
+die beleediging beter herstellen en om de laagheid ervan geheel uit
+te wisschen, bied ik u een van mijn nichten ten huwelijk over wier
+hand ik beschikken kan. Het is een rijke erfgename van 15 jaar en
+uitermate schoon."
+
+Ik maakte den prins toen alle complimenten passend bij de eer,
+in zijne familie te treden, en weinige dagen later trouwde ik zijn
+nicht. Sedert dien tijd, mijne heeren, leef ik aangenaam in Warschau;
+mijn echtgenoote bemint mij en ik ben nog op haar verliefd. Prins
+Radziwil geeft mij alle dagen nieuwe betuigingen van vriendschap en
+ik durf mij er op beroemen bij den koning van Polen een wit voetje te
+hebben. Het belang van de reis, die ik op zijn bevel naar Madrid doe,
+is een blijk van zijn achting."
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+Waarom Gil Blas een nieuwe betrekking moest zoeken.
+
+
+Het was de geschiedenis van don Pompeyo, die de lakei van don Alexio
+en ik mede aanhoorden, hoewel men de voorzorg had genomen ons weg te
+zenden voor hij begon. Inplaats van heen te gaan, waren wij aan de
+deur blijven staan, die wij op een kier hadden gelaten en wij hadden
+geen woord verloren. Markies de Zenette en mijn meester omhelsden
+don Pompeyo, die vroeg ter ruste wilde gaan en lieten hem alleen met
+zijn bloedverwant.
+
+Bij het ontwaken belastte don Mathias mij met een nieuwe opdracht. "Gil
+Blas," zei hij, "neem papier en inkt om drie brieven te schrijven, die
+ik je zal dicteeren; ik maak je hierbij tot mijn secretaris."--"Mooi
+zoo," zei ik tot mij zelf, "dat geeft al meer werk. Als lakei volg ik
+mijn meester overal; als kamerdienaar moet ik hem kleeden en nu word
+ik nog zijn secretaris. Ik zal voortaan als een drievoudige Hecata
+drie personen tegelijk vertegenwoordigen."--"Gij weet nog niets," ging
+hij voort, "van mijn plan. Ziehier wat het is, maar wees bescheiden,
+want je leven hangt er van af. Daar ik soms menschen ontmoet, die
+hoog opgeven van hun gelukkig gesternte, wil ik, om hen den loef af
+te steken, valsche brieven van trouw in mijn zak hebben, die ik hun
+dan voorlezen zal. Dit zal mij een weinig verstrooiing geven en ik
+zal gelukkiger zijn dan zij, want zij zullen hun veroveringen overal
+rondbazuinen, maar er ook veel moeite voor hebben moeten doen, terwijl
+ik er niets voor gedaan zal hebben. Maar gij moet je handschrift
+verdraaien, opdat al die brieven niet van één hand zullen lijken."
+
+Ik nam dus papier, pen en inkt en zette mij neer om don Mathias te
+gehoorzamen, die mij allereerst het volgende minnebriefje dicteerde:
+"Gij zijt dezen nacht niet op de aangegeven plaats geweest. O, don
+Mathias, wat zult gij ter uwer verontschuldiging kunnen zeggen? Wat
+heb ik mij vergist en wat straft gij mij hevig voor mijn ijdelheid
+een oogenblik geloofd te hebben dat alle bezigheden en vermaken van de
+wereld moesten plaats maken voor het genot van dona Clara de Mendoce te
+zien!" Na dit briefje liet hij mij een ander schrijven van een vrouw,
+die een prins voor hem opofferde en ten slotte nog een derde, waarin
+een dame hem hare liefdesblijken beloofde als zij er op vertrouwen
+kon, dat hij bescheiden zou zijn. Hij was niet alleen tevreden met
+mij de brieven te laten schrijven, maar hij liet ze zelfs met namen
+onderteekenen van adellijke dames. Ik kon niet nalaten op te merken,
+dat ik dit zeer gewaagd vond, maar hij verzocht mij mijne raadgevingen
+te bewaren totdat hij er om zou vragen. Ik moest dus wel zwijgen en
+zijn bevelen uitvoeren. Toen dit afgeloopen was, stond hij op en ik
+hielp hem met het kleeden. Hij stak de brieven in zijn zak en ging
+uit. Ik volgde hem en wij gingen dineeren bij don Juan de Moncado,
+die dien dag vijf of zes van zijn vrienden onthaalde.
+
+Men deed zich er flink te goed en de vreugde, die de beste gast is
+voor den maaltijd, regeerde er. Alle gasten droegen er toe bij de
+conversatie op te vroolijken, eenigen vertelde anecdoten, anderen
+geschiedenissen, waarvan zij zelven natuurlijk de helden waren. Mijn
+meester liet zoo'n mooie gelegenheid natuurlijk niet ongebruikt om met
+de brieven te geuren, die ik geschreven had. Hij las ze hardop voor en
+dat met zoo'n ernst, dat misschien alle gasten er de dupe van waren,
+behalve de secretaris en hij zelf. Onder de gasten, wie hij ze voorlas,
+was een zekere don Lopez de Valesco. Deze, een zeer ernstig man, lachte
+niet om de beweerde gelukkige liefdesavonturen, doch vroeg hem kalm,
+of de verovering van dona Clara hem veel moeite had gekost. "Bijna
+niets," antwoordde don Mathias, "integendeel zij heeft alle mogelijke
+toenadering zelf gedaan". Zij zag mij op de wandeling en ik behaagde
+haar terstond. Zij liet mij nagaan en onderzoeken wie ik was. Zij
+schreef mij toen en gaf mij rendez-vous bij zich aan huis op een uur
+in den nacht toen allen in huis sliepen.... Ik ben al te discreet om
+u de rest mede te deelen."
+
+Op het hooren van deze lakonieke toelichting verschoot signor de
+Valesco van kleur. Het was niet moeilijk te zien hoezeer hij belang
+stelde in de dame waarvan sprake was. "Al die brieven," zei hij tot
+mijn meester, hem woedend aanziende, "zijn valsch en zeker niet het
+minst, die van dona Clara de Mendoce. In geheel Spanje is er geen
+zediger meisje dan zij. Sinds twee jaar doet een edelman, zeker niet
+uw mindere in geboorte en persoonlijke verdienste, alle moeite om zich
+door haar te doen beminnen. Hij heeft nog nauwelijks de kleinste gunst
+ontvangen, maar hij mag zich vleien dat als zij die gaf, ze slechts
+voor hem zouden zijn."--"Welnu! wie zegt u het tegenovergestelde?" viel
+don Mathias hem schertsenderwijze in de rede. "Ik ben het geheel
+met u eens, dat zij een zeer deugdzaam meisje is. Ik van mijn kant
+ben een zeer oppassend mensch. Gij kunt er dus van overtuigd zijn,
+dat er niets oneerbaars tusschen ons beiden is gebeurd."--"Dat is
+te erg," riep don Lopez uit, "spot er niet langer mee. Je bent een
+gemeene lasteraar. Nooit heeft dona Clara je 's nachts een rendez-vous
+gegeven. Ik mag niet dulden, dat gij haar goeden naam bekladt. Ik
+ben van mijn kant te bescheiden u de rest te zeggen." Toen hij deze
+woorden zeide, brak hij de vriendschap af ten aanzien van het geheele
+gezelschap en trok zich terug op een wijze, die mij deed oordeelen,
+dat dit muisje nog wel eens een staartje kon hebben. Mijn meester,
+die dapper genoeg was voor een edelman van zijn karakter, minachtte
+de bedreigingen van don Lopez. "Wat een fat," barstte hij in lachen
+uit. "De dolende ridders verdedigen de schoonheid van hun maitresse,
+maar hij wil de braafheid van zijn maitresse staande houden, wat mij
+nog zonderlinger voorkomt."
+
+De aftocht van Valesco, waartegen Moncado zich tevergeefs had trachten
+te verzetten, verstoorde geenszins de feestvreugde. De edellieden
+sloegen er niet veel acht op en gingen voort zich te vermaken en
+scheidden eerst bij het aanbreken van den dag. Ik was doodop van
+den slaap en ik dacht eens lekker te gaan slapen, maar ik rekende
+buiten den waard, of beter gezegd buiten den portier, die mij een uur
+later kwam wekken om te zeggen, dat er een jongen aan de deur op mij
+wachtte om mij te spreken. "Vervloekte portier," riep ik geeuwende,
+"denk je er dan niet aan, dat ik pas te bed lig? Zeg aan dien jongen,
+dat ik slaap en dat hij maar later terug moet komen,"--"Hij wil u nu
+op dit oogenblik spreken en zegt, dat de zaak dringend is."--Bij deze
+woorden stond ik op, trok alleen mijn broek en wambuis aan en ging al
+vloekende naar den jongen, die mij wachtte.--"Mijn vriend," zei ik,
+"zeg mij nu maar drommels gauw welke dringende zaak mij het genoegen
+verschaft van je bezoek zoo vroeg in den morgen."--"Ik heb een brief,
+dien ik aan don Mathias persoonlijk moet overhandigen en dien hij
+terstond moet lezen, daar hij voor hem van het hoogste gewicht is. Ik
+verzoek u dus mij in zijn kamer toe te laten." Daar ik meende, dat
+het een belangrijke zaak was, ging ik mijn meester roepen.--"Pardon,"
+zei ik, "ik zou uw rust niet gestoord hebben, maar het betreft een
+zaak van gewicht."--"Wat moet je van mij?" viel hij mij norsch in
+de rede.--"Mijnheer," zei toen de jongen, die met mij was gekomen,
+"ik heb u een brief, te overhandigen van don Lopez de Valesco." Don
+Mathias nam het briefje, opende het en na het gelezen te hebben,
+zei hij tot den bediende van don Lopez: "Mijn beste jongen, ik heb de
+gewoonte nooit voor twaalf uur op te staan, al bood men mij ook het
+grootste genoegen aan. Gij kunt dus begrijpen, dat ik niet veel lust
+gevoel om om zes uur des morgens op te staan om te duelleeren! Neen
+mijn waarde, ik heb mijn gezondheid te lief en houd te veel van mijn
+slaap om zulk een dwaasheid te begaan. Zeg aan je meester, dat als
+hij om half een nog op de aangewezen plaats kan komen, wij elkaar daar
+zullen ontmoeten." Toen hij dit gezegd had, trok hij zijn dekens over
+zich heen en ging weer kalm slapen.
+
+Tegen half twaalf stond hij op en kleedde zich aan; vervolgens
+ging hij uit en zeide dat ik hem niet behoefde te volgen. Ik was
+echter te nieuwsgierig om te weten hoe het zou afloopen, zoodat ik
+het toch deed. Ik volgde hem tot op het St. Jeromeplein, waar ik
+don Lopez de Valesco reeds zag wachten. Ik verborg mij om beiden
+te kunnen bespieden. Zij ontmoetten elkaar en weldra waren zij aan
+het vechten. Het gevecht duurde zeer lang, zij vielen beurtelings
+met veel kracht en behendigheid op elkaar aan. De overwinning bleef
+echter aan de zijde van don Lopez, die op een gegeven oogenblik mijn
+meester doorstak en zeer tevreden wegging nu hij zich zoo schitterend
+had gewroken. Ik liep naar den ongelukkigen don Mathias en vond hem
+buiten kennis en bijna levenloos ter aarde liggen. Dit schouwspel
+ontroerde mij en ik kon niet nalaten te weenen over zoo'n tragischen
+dood, waartoe ik zelf had medegewerkt. Niettegenstaande mijn smart,
+dacht ik toch aan wat er gedaan moest worden en wel allereerst aan
+mijzelf. Ik keerde terstond naar huis terug, maakte er een pakje
+van mijn kleeren en nam bij vergissing wat kleeren mede van mijn
+meester. Toen ik dat alles bij den barbier had gebracht, bij wien
+ook mijn bedelaarsplunje nog was, verspreidde ik het bericht van
+het treurig schouwspel, waarvan ik zoo juist getuige was geweest,
+in de stad. Ik vertelde het aan allen die het maar wilden hooren en
+allereerst aan don Gregorius Rodriguez. Hij was minder bedroefd dan
+wel ontstemd, omdat hij in verband met dit treurig einde allerlei
+maatregelen moest nemen, wat mij deed veronderstellen dat mijn meester
+zeker reeds bijna geruineerd was. Hij verzamelde de bedienden en beval
+hen hem te volgen naar het St. Jeromeplein. Wij namen don Mathias op,
+die nog leefde, maar drie uur later den laatsten adem uitblies.
+
+Dit was het einde van don Mathias de Silva, die het gewaagd had
+valsche minnebriefjes te lezen op een ongeschikt oogenblik.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+Bij wie Gil Blas in dienst trad na den dood van don Mathias de Silva.
+
+
+Eenige dagen na de begrafenis van don Mathias werden al zijn bedienden
+uitbetaald en weggestuurd. Ik nam mijn intrek bij den kleinen barbier,
+met wien ik langzamerhand een duurzame vriendschap was gaan sluiten. Ik
+stelde mij bij hem meer genoegen voor dan bij Melendez. Daar ik geen
+gebrek had aan geld, maakte ik geen groote haast met het zoeken naar
+een andere betrekking. Ik wilde slechts dienen bij deftige menschen
+en ik was besloten eerst goed uit te kijken, welke betrekking men
+mij aanbood. Ik vond de beste betrekking niet goed genoeg voor mij,
+zoozeer scheen het baantje van lakei bij een adellijk heer verkieselijk
+boven dat van andere bedienden.
+
+In afwachting dat de fortuin mij zulk een postje zou bezorgen,
+dacht ik niet beter te kunnen doen dan mijn ledigen tijd te wijden
+aan mijn schoone Laura, die ik al dien tijd niet meer gezien had na
+onze wederzijdsche ontmaskering. Ik durfde mij niet te kleeden als don
+Cesar de Ribera, daar ik het slechts kon doen om mij te vermommen en
+dus voor een zonderling zou doorgaan. Mijne kleeren waren echter nog
+niet te vuil, ik had bovendien goede schoenen en was netjes gekapt. Ik
+tooide mij dus met behulp van den barbier als een tusschenpersoon
+tusschen don Cesar en Gil Blas. Zoo uitgedost ging ik naar de woning
+van Arsenia. Ik vond Laura alleen in dezelfde kamer, waar ik reeds
+met haar had gesproken. "O, zijt gij daar," riep zij uit zoodra zij
+mij zag, "ik begon te denken dat je dood was. Voor acht dagen heb ik
+je gezegd dat je mij mocht komen bezoeken, maar gij maakt werkelijk
+geen misbruik van de vrijheden, die de dames u toestaan."
+
+Ik verontschuldigde mij met den dood van mijn meester, de verschillende
+bezigheden, die ik gehad had en ik voegde er zeer hoffelijk bij, dat
+zelfs in mijn grootste beslommeringen het beeld van mijn lieve Laura
+mij steeds voor den geest had gestaan. "Als dat zoo is," zei zij,
+"dan zal ik je geen verdere verwijten doen en wil ik je ook ronduit
+bekennen, dat ook ik veel aan je heb gedacht. Zoodra ik den dood
+van je meester vernomen had, vormde ik een plan, dat je misschien
+wel zal aanstaan. Sinds eenigen tijd spreekt mijne meesteres er
+voortdurend van, dat zij een man bij zich in huis wil hebben, een
+soort zaakwaarnemer, iemand die zeer zuinig is en die nauwkeurige
+rekening houden moet van de gelden, die men hem zal geven voor de
+uitgaven van de huishouding. Ik heb toen aan jou gedacht en ik geloof
+ook dat jij dat baantje niet slecht zoudt waarnemen."--"Ik gevoel
+dat ik mij er uitstekend van zal kwijten," antwoordde ik haar. "Ik
+heb de "Spaarzaamheid" van Aristoteles gelezen en het is juist mijn
+grootste fort boek te houden.... Maar er is één bezwaar dat mij belet
+bij Arsenia in dienst te treden."--"En welk bezwaar is dat?" vroeg
+Laura.--"Ik heb gezworen nooit meer in dienst te gaan bij bourgeois
+en dien eed heb ik gezworen bij den Styx! Als nu zelfs Jupiter dezen
+eed niet mocht breken, dan zult ge het er wel over eens zijn, dat
+een lakei hem zeker moet houden!"--"Wie noemt gij alzoo bourgeois,"
+vroeg de soubrette op fieren toon; "voor wat voor menschen houdt gij
+de tooneelspeelsters? Scheert gij ze over één kam met advokaten en
+procureurs? Weet dan bij dezen dat de tooneelspeelsters zeer edele
+vrouwen zijn door de verbintenissen die zij aangaan met de adellijke
+heeren."
+
+"Als het er zoo mee staat, mijn lief kind," antwoordde ik haar,
+"dan kan ik de betrekking aanvaarden, die gij mij aanbiedt en zal
+ik haar niet afslaan."--"Neen," antwoordde zij, "dat zou ik ook
+denken en uit den dienst van een adellijk heer overgaan in dien van
+een tooneelspeelster, is zeker in hetzelfde milieu blijven. Wij zijn
+net zoo deftig als adellijke lieden. Wij houden equipage net als zij,
+wij leven er lekkertjes van en in het dagelijksche leven scheert men
+ons over één kam met den adel. En werkelijk," voegde zij er verder
+bij, "het is bijna hetzelfde of men een markies of een tooneelspeler
+gedurende een dag beschouwt. Al is een markies drie vierde van den
+dag door zijn rang verheven boven een tooneelspeler, dan is het
+vierde gedeelte van den dag de tooneelspeler oneindig ver verheven
+boven den markies door zijn rol van keizer of koning. En als dat
+zoo is, weegt dit wel op tegen adel en grootheid en maakt het ons
+gelijk aan de personen van het hof."--"O, zeker," antwoordde ik,
+"gij staat op een lijn met elkaar. Ik zie nu ook zeer goed in, dat
+tooneelspelers niet zulke schooiers zijn als ik dacht en ik gevoel
+veel lust om bij hen in dienst te treden."--"Welnu," zei zij, "kom
+dan binnen een paar dagen terug, want ik heb een paar dagen noodig om
+mijne meesteres te doen besluiten, u aan te nemen en ik zal bij haar
+te uwen gunste spreken. Ik heb wel eenigen invloed op haar geest en
+ik ben ervan overtuigd dat gij hier zult mogen komen."
+
+Ik bedankte Laura voor haar goede bedoeling. Ik betuigde haar mijn
+groote dankbaarheid jegens haar en ik deed dat zoo hartstochtelijk,
+dat zij er niet aan kon twijfelen. Wij zouden ongetwijfeld nog langen
+tijd met elkaar hebben gepraat, als er geen kleine lakei was gekomen
+om haar te zeggen, dat Arsenia haar noodig had. Wij gingen dus van
+elkaar en ik verliet het huis van de tooneelspeelster in de zoete
+hoop, dat ik weldra voor goed in haar gunst zou zijn en ik kwam dan
+ook na twee dagen terug. "Ik wachtte je al," zei de kamerjuffrouw van
+Arsenia, mijn schoone Laura, "om je te zeggen dat je als huisgenoot
+hier zijt opgenomen. Kom met mij mede, dan zal ik je aan mijne
+meesteres voorstellen." Dit zeggende, bracht zij mij naar een zaal,
+samengesteld uit vijf of zes kleine kamertjes, alle om het deftigst
+en rijkst gemeubileerd.
+
+Wat een weelde, wat een pracht! Ik dacht dat ik bij een koningin was
+of nog beter gezegd, ik dacht dat ik hier alle rijkdommen der wereld
+op één plaats verzameld zag. Men vond er schatten uit alle streken der
+wereld en men kon dit vertrek beschouwen als den tempel eener godin,
+waar iedere reiziger als gave een of andere curiositeit van zijn
+land bracht. Ik bemerkte de godin, gezeten op een geborduurd satijnen
+kussen. Ik vond haar zeer mooi en als het ware vervuld van den rook
+der offergaven. Zij was in een bevallig négligé gekleed en bezig met
+hare sierlijke handen een nieuw kapsel in orde te brengen om dien dag
+haar rol te spelen. "Mevrouw," zei de soubrette, "hier is de econoom
+in kwestie, ik kan u verzekeren, dat u nooit een geschikter man zoudt
+kunnen vinden." Arsenia nam mij zeer nauwkeurig op en sprak toen: "Wel,
+wel, Laura, dat is een heel aardige jonge man en ik geloof wel dat ik
+met hem tevreden zal zijn." Vervolgens richtte zij het woord tot mij:
+"Mijn goede vriend, gij bevalt mij en ik heb u slechts één ding te
+zeggen, gij zult over mij tevreden zijn als ik het over u ben." Ik
+antwoordde haar, dat ik al mijn best zou doen om haar naar haar wensch
+te bedienen. Toen ik zag dat wij het eens waren met elkaar, ging ik
+terstond heen om mijn kleeren te halen en vestigde mij vervolgens in
+haar huis.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+Een en ander over Arsenia en Florimonde.
+
+
+Het was ongeveer tijd voor het theater en mijne meesteres vroeg mij
+haar te volgen met Laura. Wij traden hare loge binnen waar zij haar
+kleed verwisselde voor een veel schitterender kostuum, waarmede zij
+op het tooneel zou verschijnen. Toen de voorstelling begon, nam Laura
+mij mede en wij gingen samen ergens zitten vanwaar wij alles goed
+konden hooren en zien.
+
+Laura noemde mij de namen der verschillende tooneelspelers en
+-speelsters telkens als zij op het tooneel kwamen. Zij stelde zich
+niet tevreden met alleen hun namen te noemen maar de kwaadspreekster
+beschreef hen ook nog bovendien! "Deze heeft leege hersens en die
+daar is een onbeschofte vlegel. Dat mooie meisje daar en die eerder
+vrij dan sierlijk is in haar bewegingen heet Rosarda Let. Zij is een
+slechte aanwinst voor den troep. Men moest haar een plaatsje geven
+bij den nieuwen troep, dien men formeert op bevel van den vice-koning
+van Nieuw Spanje en die binnenkort scheep gaat naar Amerika. Kijk eens
+goed naar die schitterende ster, die daar naar voren komt, die mooie
+ondergaande zon, dat is Casilda. Als zij van iederen minnaar dien
+zij reeds gehad heeft, een bouwsteen had gekregen, zou zij evenals
+een vroegere Egyptische prinses een pyramide kunnen bouwen die tot
+aan den derden hemel rijkt." De ondeugende Laura wist van allen wat
+te zeggen en spaarde zelfs haar meesteres niet, zoo'n boosaardige tong!
+
+Toch moet ik mijn zwakheid erkennen; ik was verliefd op mijne
+schoone soubrette hoewel haar aard niet erg deugdzaam was. Zij sprak
+echter zoo aardig en geestig kwaad van anderen, dat ik zelfs haar
+kwaadsprekendheid begon lief te krijgen. In de pauzen stond zij op om
+te gaan zien of Arsenia hare hulp ook soms noodig had; maar in plaats
+van terstond naar hare plaats terug te keeren vermaakte zij zich een
+tijd achter de coulissen met heeren die haar lieve woordjes toevoegden
+en haar vleiden. Ik volgde haar eens om eens te zien wat zij deed en
+bemerkte toen dat zij heel wat kennissen had. Tot driemaal toe werd zij
+teruggehouden door een tooneelspeler, die haar iets te zeggen had en
+alle drie schenen erg vertrouwelijk met haar om te gaan. Dat beviel
+mij niet, en voor het eerst van mijn leven voelde ik wat jaloezie
+was. Ik keerde zoo nadenkend en peinzend naar mijn plaats terug
+dat Laura het terstond opmerkte toen zij weer bij mij kwam. "Wat
+scheelt er aan Gil Blas," vroeg zij mij zeer verbaasd. "Wat zijt
+gij somber gestemd sedert ik even weggeweest ben." "Mijn prinses,"
+antwoordde ik, "het is werkelijk niet zonder reden; uw manier van
+doen is wel wat al te luchthartig. Ik heb je zoo juist met eenige
+tooneelspelers gezien." "Och, arme jongen, ben je daar zoo bedroefd
+om. O, maar dan zult ge nog wel meer ondervinden want er gebeuren
+nog heel andere dingen tusschen ons tooneelspelers. Gij moet je een
+beetje gewennen aan onze ongedwongen verhoudingen tegenover elkaar
+en niet zoo gauw jaloersch zijn, mijn jongen. Als men aan het tooneel
+jaloersch is, stelt men zich belachelijk aan. Maar er zijn niet veel
+van die menschen."
+
+Na mij aldus aangespoord te hebben niemand te verdenken en rustig toe
+te kijken, verklaarde zij mij, dat ik de gelukkige sterveling was,
+die tot haar hart had weten door te dringen en dat zij mij alleen zou
+liefhebben voor altijd. Op deze verzekering, waaraan ik zonder groote
+achterdocht wel een beetje kon twijfelen, verklaarde ik, dat ik mij
+niet meer ongerust zou maken en hield ook woord. Ik zag haar sedert
+dien bewusten avond zich in het bijzonder onderhouden met heeren en
+met hen schertsen. Toen de voorstelling was afgeloopen, gingen wij met
+onze meesteres naar huis, waar Florimonde weldra aankwam met drie oude
+heeren en een tooneelspeler, die bij haar kwamen soupeeren. Behalve
+Laura en ik, waren er nog als bedienden in huis een keukenmeid,
+een koetsier en een kleine lakei. Wij kwamen met ons vijven bijeen
+om het avondeten klaar te maken.
+
+De keukenmeid, die niet minder bekwaam was dan Juffrouw Jacinta,
+maakte het vleesch klaar met den kok. De kamerjuffrouw en de kleine
+lakei dekten de tafel en ik maakte het buffet klaar, waarop het
+prachtigste goud en zilver prijkte, alles geschenken, die de godin
+van den tempel had ontvangen. Ik zette er flesschen met verschillende
+wijnsoorten op en fungeerde voor schenker om mijn meesteres te toonen,
+dat ik van alles verstand had. Ik bewonderde de ingetogenheid van
+de tooneelspeelsters gedurende het maal. Zij deden zeer gewichtig en
+verbeeldden zich dames uit den hoogsten stand te zijn. Verre van de
+heeren met excellentie aan te spreken, spraken zij hen zelfs niet toe
+met seigneur, maar noemden hen gewoon bij hunne namen. Het is waar,
+dat juist de heeren haar verwenden en haar zoo trotsch maakten
+door zich een weinig te familiaar met haar bezig te houden. De
+tooneelspeler, als een echt acteur die de heldenrol speelt, ging
+heel gemoedelijk met haar om, dronk op hare gezondheid en voerde den
+boventoon. "Verduiveld," zei ik bij mij zelf, "toen Laura mij vertelde,
+dat een tooneelspeler en een markies overdag elkaars gelijken zijn,
+had zij er ook aan toe kunnen voegen, dat zij het 's nachts nog meer
+zijn, daar zij met elkaar den nacht doorbrengen en samen drinken."
+
+Arsenia en Florimonde waren natuurlijk zeer opgewekt. Zij voerden
+allerlei gewaagde gesprekken, afgewisseld door kleine liefkoozinigen
+en aanhaligheden, die natuurlijk in hun volle waarde genoten werden
+door die oude zondaars. Terwijl mijne meesteres er een vermaakte
+met een onschuldig praatje, speelde haar vriendin in dien tijd niet
+de kuische Suzanna met de twee anderen. Terwijl ik stond te kijken
+naar dit tooneel, wat slechts al te veel bekoring had voor een ouden
+jonggezel, bracht men het dessert. Toen zette ik flesschen likeur op
+tafel en glaasjes en verwijderde mij om te gaan soupeeren met Laura,
+die mij al wachtte. "Wel, Gil Blas," vroeg zij mij, "wat denkt gij van
+de heeren, die gij zooeven gezien hebt?" "Het zijn zeker aanbidders
+van Arsenia en Florimonde," antwoordde ik. "Neen," hernam zij, "het
+zijn oude lichtmissen, die deze meisjes opzoeken zonder zich bepaald
+aan haar te hechten. Zij verlangen slechts dat zij een beetje lief
+voor hen zijn en zij zijn dwaas genoeg om dat weinigje wat zij hun
+toestaan, goed te betalen. Gelukkig zijn Florimonde en mijne meesteres
+op het oogenblik zonder amant, ik bedoel van die amants, die zich
+doen gelden als echtgenooten en die alle genoegens willen genieten
+van een huis, omdat zij alle kosten betalen. Ik voor mij ben er blij
+om en ik houd vol, dat een verstandige cocotte zulke verbintenissen
+moet vermijden. Waarom zich een meester aan te schaffen? Het is veel
+beter stukje voor stukje een equipage te krijgen dan hem tot dien
+prijs in eens te hebben."
+
+Als Laura eenmaal aan het praten was, en zij praatte bijna altijd,
+dan behoefde zij niet naar hare woorden te zoeken. Wat had zij dan een
+vreeselijk radde tong! Zij vertelde mij duizend en meer avonturen,
+die de actrices van den tooneeltroep hadden gehad, en ik maakte uit
+al deze gesprekken op, dat ik geen betere betrekking kon getroffen
+hebben om alle mogelijke ondeugden te leeren kennen. Ongelukkigerwijze
+was ik op een leeftijd, waarop deze juist geen afschuw verwekken en
+ik moet er nog bijvoegen, dat de soubrette deze uitbundigheden zoo
+smakelijk voorstelde, dat ik er slechts het pleizier van zag. Zij kon
+mij nog niet het tiende gedeelte van alle avonturen der tooneelspelers
+vertellen, want zij praatte slechts drie uren met mij. De oude heeren
+en de tooneelspelers vertrokken toen met Florimonde, die zij naar
+huis brachten.
+
+Toen zij weg waren, gaf mijne meesteres mij geld en zei: "Ziehier
+tien pistolen, Gil Blas, om morgen inkoopen te doen. Vijf of zes
+van onze heeren en dames komen morgen hier; zorg dus dat ge ons goed
+onthaalt."--"Mevrouw" antwoordde ik, "met die som zou ik den geheelen
+troep kunnen onthalen."--"Mijn vriend," hernam Arsenia, "je moet je
+een beetje beschaafder uitdrukken en niet spreken van den "troep",
+maar van een gezelschap. Men spreekt wel van een troep bandieten, een
+troep bedelaars of een troep schrijvers, maar men spreekt steeds van
+een gezelschap tooneelspelers. De acteurs van Madrid vooral verdienen,
+dat men hun gezamenlijk aantal gezelschap noemt." Ik vroeg vergiffenis
+aan mijne meesteres voor mijne weinig eerbiedige uitdrukking, verzocht
+haar mijne onwetendheid te verontschuldigen en beloofde haar voortaan
+altijd van "het gezelschap" te zullen spreken.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI
+
+Hoe de tooneelspelers onder elkaar leefden en hoe zij de schrijvers
+behandelden.
+
+
+Het was den volgenden dag een vastendag; ik kocht goede vette kippen,
+konijnen, patrijzen en ander wild; daar de tooneelspelers niet bijster
+tevreden zijn over de houding van de kerk te hunnen opzichte, komen
+zij ook weinig hare geboden na. Ik bracht meer vleesch thuis dan
+een dozijn menschen de drie dagen van het carnaval noodig hebben. De
+keukenmeid had er een werkje aan! Terwijl deze het diner gereed maakte,
+stond Arsenia op en bleef tot den middag met haar toilet bezig. Daarop
+kwamen de heeren Rosimiro en Ricardo, beiden tooneelspelers. Vervolgens
+kwamen twee actrices, Constance en Célinaura, en een oogenblik later
+verscheen Florimonde vergezeld van een man, die er als een ridder
+uitzag. Hoewel hij goed gekleed was, vond ik toch dadelijk wat vreemds
+aan hem. "Dat moet een origineel zijn," dacht ik bij mijzelf. Ik
+vergiste mij niet, het was een zonderling. Zoodra hij binnenkwam,
+liep hij met open armen op de acteurs en actrices toe en omhelsde hen
+beurtelings, nog overdrevener dan een saletjonker. Ik vroeg Laura
+wie dat was. "Ik vergeef je nieuwsgierigheid," zeide zij. "Hij is
+eerstens tooneelspeler geweest. Hebt gij zijn zwarte haren gezien? Zij
+zijn geverfd evenals zijn wenkbrauwen en zijn snor. Hij is ouder dan
+Latwinus; daar zijn ouders bij zijn geboorte echter vergeten hebben hem
+te doen inschrijven, kan hij zich voor minstens twintig jaar jonger
+uitgeven. Bovendien is hij het verwaandste personage van Spanje. In
+den grond is hij een stommeling; maar om een geleerde te worden,
+heeft hij een meester genomen die hem grieksch en latijn heeft leeren
+spellen. Bovendien kent hij een onnoemelijk getal goede verhalen uit
+zijn hoofd, die hij zoo dikwijls heeft laten doorgaan voor zijn eigen
+schepping, dat hij zich is gaan verbeelden, dat zij werkelijk van
+hem zijn. Hij vlecht ze in het gesprek en men kan zeggen dat zijn
+geest schittert op kosten van zijn geheugen. Overigens zegt men,
+dat hij een groot acteur is. Ik wil het gaarne gelooven en moet je
+overigens bekennen dat hij mij niet bevalt."
+
+Hij was een goed prater en daar de acteurs en actrices niet gekomen
+waren om te zwijgen, bleven zij ook niet stom. "Hebt ge al gehoord,
+waarde dames, van den nieuwen streek van Cesario, onzen waarden
+ambtgenoot?" vroeg Rosimiro. "Hij heeft vanmorgen zijden kousen, linten
+en kant gekocht, die hij zich bij de repetitie heeft laten brengen
+door een kleine page, als komende van een gravin." "Welk een schelm,"
+zeide de heer de La Ventoleria, fattig lachende. "In mijn tijd was
+men beter te vertrouwen; wij dachten er niet aan zulke fabeltjes te
+verzinnen. Het is waar, dat de vrouwen uit den hoogen stand ons de
+moeite bespaarden ze uit te moeten denken. Zij van haar kant zorgden
+daar wel voor." "Parbleu!" zeide Ricardo op den zelfden toon, "zij
+zijn nog zoo, en als ik daar meer van mocht vertellen.... Maar men
+moet over zulke avonturen zwijgen, vooral als er personen van zekeren
+rang in gemengd zijn."
+
+"Mijne heeren," zei Florimonde, "laat in hemelsnaam uw fortuintjes
+rusten; de geheele wereld weet daarvan. Laat ons liever over Isménie
+spreken. Men zegt, dat dat heerschap, die zooveel kosten voor haar
+gemaakt heeft, haar ontsnapt is."--"Ja waarlijk," riep Constance uit,
+"en ik kan u ook nog zeggen, dat zij bovendien een koopman verloren
+heeft, dien zij ongetwijfeld had kunnen ruineeren. Ik weet hoe het
+in elkaar zit. Haar factotum heeft aan den heer een briefje gebracht,
+dat voor den koopman was bestemd en aan den koopman het briefje van een
+edelman."--"Dat zijn groote verliezen, lieve," zei Florimonde. "Och,
+wat die edelman betreft, beteekent het niet veel," hernam Constance,
+"hij had bijna al zijn goed al verbrast; maar de koopman begon
+pas. Hij is nog in handen van geen enkele cocotte geweest en dat is
+een betreurenswaard verlies."
+
+Zoo praatten zij voort tot het diner en aan tafel ging het gesprek
+over dezelfde onderwerpen. Maar laat ik u nog vertellen hoe een arme
+duivel van een schrijver, die tegen het einde van den maaltijd kwam,
+door Arsenia werd ontvangen.
+
+De kleine lakei kwam luide aan zijn meesteres zeggen: "Mevrouw, een
+man met een vuilen boord" tot zijn hals met modder bespat en die er
+als een dichter uitziet, wil u spreken." "Laat hem binnenkomen,"
+antwoordde Arsenia. "Mijne heeren, laat ons kalm zijn; het is een
+schrijver." Werkelijk was het er een, van wien een stuk was aangenomen
+en die Arsenia haar rol kwam brengen. Hij heette Pédro de Marga. Bij
+het binnenkomen maakte hij vijf of zes diepe buigingen voor het
+gezelschap, dat hem niet eens terug groette. Verlegen bevend kwam
+hij nader. Hij liet zijn handschoenen en zijn hoed vallen, raapte ze
+op en ging naar mijn meesteres, en terwijl hij haar met den meesten
+eerbied een papier aanbood, zeide hij: "Mevrouw, ik smeek u, u te
+verwaardigen de rol te aanvaarden, die ik de vrijheid neem u aan te
+bieden." Koud en verachtend nam zij hem aan en gaf hem zelfs niet
+eens een antwoord op zijn compliment.
+
+Dat ontmoedigde onzen schrijver echter niet, die gebruik maakte van
+de gelegenheid om ook Rosimiro en Florimonde te complimenteeren,
+die er wat meer acht op sloegen. Hij ging daarop heen zonder iets te
+zeggen, maar naar het mij scheen diep getroffen door deze ontvangst. Ik
+geloof, dat hij in zijn verbittering niet naliet de tooneelspelers te
+vervloeken, zooals zij verdienden en de tooneelspelers van hun kant,
+begonnen met weinig eerbied over de schrijvers te spreken.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XII
+
+Gil Blas krijgt zin in het tooneel, hij geeft zich over aan het
+tooneelleven en heeft er na korten tijd genoeg van.
+
+
+De gasten bleven aan tafel tot het tijd was naar het theater te
+gaan. Ik volgde hen en zag dien dag nogmaals hun spel. Ik had zoo'n
+schik gekregen in de tooneelvoorstellingen, dat ik besloot er elken
+dag heen te gaan. Ik was niet alleen tevreden de mooiste trekjes van
+dramatische kunst in mijn geheugen te prenten, maar ik trachtte ook
+mijn smaak te verfijnen. Om dat doel te zekerder te bereiken, gaf ik
+nauwkeurig acht op alles wat de tooneelspelers zeiden. Men vertelde
+mij echter, dat het regel onder hen was, de stukken zeer slecht te
+beoordeelen en bovendien haalde men het reusachtig succes aan van
+stukken, die hun uitspraken hadden gelogenstraft.
+
+Voortaan beschouwde ik dus de tooneelspelers niet meer als zulke
+voortreffelijke rechters en begon hun verdiensten op de juiste
+waarde te schatten. Zij waren geheel de belachelijke personen
+waarvoor de wereld ze hield. Ik zag acteurs en actrices, die door de
+toejuichingen verwend, zich beschouwden als voorwerpen van bewondering
+en meenden dat zij het publiek een zeer grooten dienst deden door te
+spelen. Ik stond verbaasd over hun gebreken, maar ongelukkigerwijze
+gevoelde ik mij erg tot hun levenswijze aangetrokken en nam deel aan
+hun zwelgpartijen. Trouwens hoe zou ik er aan ontsnapt zijn? Alle
+gesprekken, die ik in hun gezelschap hoorde, waren verderfelijk voor
+de jeugd en alles wat ik zag diende om mij slecht te maken. Al had
+ik niet geweten wat er gebeurde bij Casilda, Constance en de andere
+tooneelspeelsters, dan zou het huis van Arsenia mij al geheel bedorven
+hebben. Behalve de oude heeren, waarvan ik heb gesproken, kwamen
+er ook saletjonkers en zonen van goede families, die door het geld
+van woekeraars in de gelegenheid gesteld werden groote uitgaven te
+doen. Soms ook ontving men er pachters der belastingen, die inplaats
+er geld te ontvangen, zelf betaalden om er te mogen komen.
+
+Florimonde, die in een naburig huis woonde, at en soupeerde elken dag
+met Arsenia. Zij schenen door zulk een groote vriendschap verbonden
+te zijn, dat het ieder verbaasde. Men verwonderde zich, dat twee
+tooneelspeelsters zoo goed met elkaar waren en men dacht, dat zij
+vroeg of laat wel eens twist zouden krijgen over een bewonderaar, maar
+dan beoordeelde men deze vriendinnen al heel slecht, want inplaats
+van jaloersch te zijn, zooals fatsoenlijke vrouwen, leefden zij in
+liefdezaken in gemeenschap van goederen. Zij vonden het veel beter
+den buit samen te deelen dan er om te gaan vechten.
+
+Laura genoot ook haar jeugd en schoonheid, aangespoord door het
+voorbeeld van hare meesteres. Zij had mij gezegd, dat ik nog mooie
+dingen zou zien gebeuren. Ik was echter niet jaloersch en besloot
+in dit opzicht mij te houden zooals de overige leden van het
+gezelschap. Ik deed eenige dagen, of ik niets bemerkte en stelde
+mij tevreden de namen te vragen van de heeren, waarmee ik haar in
+vertrouwelijk gezelschap zag en dan antwoordde zij mij altijd, dat
+het een oom of een neef van haar was. Wat had zij een uitgebreide
+familie! Ik geloof waarlijk dat hare familie talrijker was, dan die
+van koning Priamus. De soubrette was echter niet tevreden met haar
+familie alleen, maar zij lokte ook dikwijls vreemdelingen of speelde
+de adellijke weduwe, zooals zij bij de oude vrouw had gedaan. Maar
+om den lezer een getrouw beeld van Laura te geven, moet ik zeggen,
+dat zij even lief koket was als hare meesteres, die niets anders op
+haar voor had dan dat zij het publiek ook in het openbaar vermaakte.
+
+Gedurende drie weken liet ik mij door den stroom medesleepen en gaf
+mij over aan allerlei buitensporigheden. Maar ik moet erbij zeggen,
+dat ik al dien tijd zoo nu en dan gewetenswroeging voelde als gevolg
+van mijn vroegere opvoeding en deze was het, die het pleizier wel
+een weinig verminderde. De gewetenswroeging bleef de baas over
+mijn uitspattingen en werd steeds grooter naarmate ik mij meer aan
+braspartijen overgaf en het eind ervan was, dat ik afschuw kreeg van
+het losbandige tooneelleven. "Bah, ellendeling," zei ik tot mij zelf,
+"beantwoordt gij zoo de verwachtingen van uwe familie? Is het niet
+genoeg hen reeds teleurgesteld te hebben door niet het ambt van
+onderwijzer te aanvaarden? Moet uwe ondergeschikte betrekking een
+beletsel voor u zijn als oppassend man te leven? Hebt gij er genoegen
+in met zulke slechte menschen te verkeeren? De afgunst, de haat en de
+hebzucht spelen bij sommigen van hen een hoofdrol, terwijl bij anderen
+alle schaamte en kuischheid verdwenen zijn. Eenige geven zich over
+aan bandeloosheid en luiheid, terwijl bij anderen de opgeblazenheid
+gestegen is tot onbeschaamdheid. Neen hoor, het moet nu maar uit zijn,
+ik wil niet langer leven met de zeven hoofdzonden van den mensch."
+
+
+
+
+
+
+
+VIERDE BOEK
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Daar Gil Blas zich niet kan gewennen aan de zeden der tooneelspelers,
+verlaat hij den dienst van Arsenia en vindt een fatsoenlijker huis.
+
+
+Een restje eer en godsdienst, dat ik nog overgehouden had te midden
+van de zoo verdorven zeden, deed mij besluiten niet alleen Arsenia te
+verlaten, maar zelfs alle gemeenschap met Laura af te breken, hoewel
+ik niet ophield haar te beminnen, ofschoon ik wel wist, dat zij mij
+duizend maal bedrogen had. Gelukkig hij, die aldus kan profiteeren
+van de verstandige oogenblikken, welke het genot, waaraan hij zich
+al te zeer overgeeft, komen verontrusten. Op zekeren morgen pakte
+ik mijn biezen zonder af te rekenen met Arsenia, die mij trouwens
+bijna niets schuldig was en zonder afscheid te nemen van Laura. De
+hemel beloonde mij al dadelijk voor deze goede daad. Ik ontmoette den
+intendant van wijlen mijn meester, don Mathias, en deze vroeg mij,
+toen hij mij herkende, waar ik thans was. Ik vertelde hem, dat ik
+Arsenia verlaten had om mijn onschuld te redden. De intendant prees
+mijn onbedorvenheid, alsof hij zelf ook zoo dacht, en zeide, dat hij
+mij een voordeelige betrekking wilde bezorgen, daar ik een jongmensch
+was met veel eergevoel. Hij kwam zijn belofte na en van dien dag af
+kwam ik bij don Vincent de Guzmann.
+
+Ik had geen beter huis kunnen vinden. Don Vincent was een zeer rijk
+man, die sedert verscheidene jaren gelukkig leefde zonder proces en
+zonder vrouw. Deze laatste hadden de geneesheeren weggenomen, door
+haar te willen bevrijden van een hoest, die zij nog lang had kunnen
+houden, als zij hunne geneesmiddelen niet had genomen. Inplaats van
+aan hertrouwen te denken, wijdde hij zich geheel aan de opvoeding van
+Aurora, zijn eenige dochter, die destijds twintig jaar oud was en kon
+doorgaan voor een volmaakt persoontje: aan een buitengewone schoonheid
+paarde zij uitstekende vermogens. Haar vader had weinig verstand,
+maar bezat het talent zijn zaken goed te beheeren. Hij had een gebrek,
+dat men aan oude heeren moet vergeven; hij hield van praten en wel
+voornamelijk over veldslagen en oorlogen. Wanneer men in zijn bijzijn
+dit thema aanroerde, kwam hij op zijn stokpaardje en de toehoorders
+konden zich gelukkig achten wanneer zij er met het relaas van twee
+belegeringen en drie veldslagen afkwamen. En daar hij twee derden
+van zijn leven in dienst had doorgebracht, was hij onuitputtelijk
+in herinneringen van verschillende feiten, welke ik met even groote
+gretigheid aanhoorde als waarmede zij verteld werden. Overigens heb
+ik nog nooit een heer gezien met zulk een goed karakter, altijd het
+zelfde humeur, nooit koppig of grillig, ik bewonderde zulks in een
+man van stand. Er waren verscheidene bedienden en drie vrouwen van
+Aurora. Ik zag weldra dat de intendant van don Mathias mij een goeden
+post had bezorgd, en ik wilde er blijven. Ik begon het terrein te
+verkennen, bestudeerde de gewoonten van den een zoowel als van den
+ander. Ik regelde mijn gedrag daarnaar en kwam zoodoende in de gunst
+van mijn meester zoowel als van de dienaren.
+
+Ik was reeds een maand bij don Vincent, toen ik meende te bespeuren,
+dat zijne dochter meer opmerkzaamheid schonk aan mij dan aan de overige
+bedienden. Telkens als zij mij aanzag, meende ik in haar oogen een
+soort welgevallen op te merken, dat er niet in was wanneer zij de
+overigen aankeek. Indien ik niet had omgegaan met tooneelspeelsters,
+zou ik nooit op het denkbeeld zijn gekomen mij te verbeelden dat Aurora
+aan mij dacht, maar ik was bij deze dames, waarvan zelfs de voornaamste
+niet kieskeurig zijn, een weinig verwend. Wie weet, redeneerde ik,
+of mijne meesteres niet is als een van die dames van stand, die er
+somtijds een bijzondere neiging op na houden. Maar, voegde ik er
+een oogenblik later aan toe, ik kan het niet aannemen. Zij is niet
+een van die Messalina's, die de trots van hun geboorte afschuddend,
+onwaardig haar blikken neerslaan tot in het stof, en zonder blozen
+zich onteeren: zij is eerder eene dier deugdzame maar teedere meisjes,
+die tevreden met de grenzen, welke haar deugd aan haar teederheid
+voorschrijft, er niets in zien een zedigen hartstocht zelve te voeden
+en bij anderen te veroorzaken, die even aangenaam als ongevaarlijk is.
+
+Aldus oordeelde ik over mijne meesteres, zonder precies te weten
+waaraan ik mij moest houden. Evenwel als zij mij zag, liet zij niet
+na mij toe te lachen en hare blijdschap te betuigen. Zoo kwam het,
+dat ik dacht dat Aurora zeer tevreden was over mijne deugden en ik
+beschouwde mij slechts als een dier gelukkigen voor wie de liefde
+de onderhoorigheid zoo veraangenaamt. Om eenigermate het goede, dat
+mijn gesternte mij wilde verschaffen, waardig te zijn, begon ik meer
+zorg aan mijn persoon te besteden dan tot dusverre het geval was. Het
+eerste wat ik 's morgens deed, was mij kappen en parfumeeren om niet
+en négligé te zijn als ik voor mijne meesteres moest verschijnen en
+zoo besteedde ik aan linnen, pommade en essences al het geld dat ik
+bezat. Door deze oplettendheden en door wat ik nog meer deed om mij te
+behagen, vleide ik mij, dat mijn geluk niet verre meer was. Onder de
+vrouwen van Aurora was er eene, die Ortis heette. Het was eene oude
+heks, die reeds langer dan 20 jaar bij don Vincent diende. Zij had
+zijne dochter opgevoed en vervulde nog de betrekking, maar zonder
+de lasten daarvan te dragen. Integendeel: waar zij vroeger het
+doen en laten van Aurora aan den dag had gebracht, deed zij thans
+alle mogelijke moeite om het te verbergen. Zij bezat het volkomen
+vertrouwen van Aurora. Op zekeren avond zei juffrouw Ortis tegen mij,
+toen wij alleen waren, dat indien ik verstandig en bescheiden was,
+ik mij om twaalf uur in den tuin moest bevinden, waar men mij dingen
+zou mededeelen, welke ik gaarne zou willen hooren. Ik antwoordde de
+duenna, terwijl ik haar de hand drukte, dat ik niet zou mankeeren. Ik
+twijfelde niet of ik had bij de dochter van don Vincent teedere
+gevoelens opgewekt en ik voelde een vreugde, welke ik ternauwernood
+kon verbergen. Wat viel mij de tijd lang tot aan het avondeten en
+daarna tot het naar bed gaan van mijn meester.
+
+Het scheen mij toe alsof alles dien avond buitengewoon lang duurde. Tot
+overmaat van ramp begon don Vincent, eenmaal in zijn vertrekken,
+over zijn veldslagen in Portugal, waarmede hij mij reeds dikwijls had
+gekweld. Maar wat hij nog nooit gedaan en voor dezen avond bewaard
+had, hij noemde mij alle officieren, die zich hadden onderscheiden;
+hij vertelde mij zelfs hun heldendaden.
+
+Het kostte mij heel wat om tot het einde te luisteren. Eindelijk hield
+hij echter op en ging slapen waarna ik naar mijn kamertje ging waar
+mijn bed stond en van waar men langs een wenteltrap in den tuin kon
+komen. Ik wreef mijn geheele lichaam met pommade in, nam een schoon
+hemd na het te hebben geparfumeerd en toen ik niets had vergeten,
+waardoor ik meende mijne meesteres aangenaam te kunnen zijn, ging ik
+naar het rendez-vous.
+
+Ik vond Ortis niet. Ik dacht dat zij het wachten moede, weer naar
+hare kamer was gegaan. Ik was woedend op don Vincent en terwijl ik
+zijn campagnes vervloekte hoorde ik het tien uur slaan. Ik dacht,
+dat de klok in de war was, en dat het zeker reeds tegen één uur
+liep. Ik vergiste mij evenwel want een goed kwartier later hoorde ik
+een andere klok ook tien uur slaan. Goed, zei ik in mijzelf, ik heb
+nog twee uur tijd. Men zal zich tenminste niet over mijn gebrek aan
+nauwgezetheid beklagen. Ik zal hier maar op en neer blijven loopen en
+de rol overdenken welke ik moet spelen; deze is nieuw voor mij. Ik weet
+hoe men het aanlegt met grisetten en tooneelspeelsters. Gij behandelt
+haar familiair en gij stort u ongegeneerd in het avontuur; bij iemand
+van stand is een ander optreden vereischt. Het is naar mijne meening
+noodig, dat de minnaar beleefd, welwillend, teeder en eerbiedig is,
+zonder evenwel bedeesd te zijn. In plaats van zijn geluk te willen
+verhaasten door bruusk optreden, moet hij het hebben in een oogenblik
+van zwakheid. Aldus redeneerde ik en ik besloot deze gedragslijn ten
+opzichte van Aurora te volgen. Ik stelde mij voor binnen weinig tijd
+het genoegen te smaken mij aan de voeten van deze dame te werpen en
+haar duizend hartstochtelijke woorden toe te voegen. Ik herinnerde
+mij alle plaatsen uit onze tooneelstukken, waarvan ik mij in ons
+onderhoud zou kunnen bedienen. Ik dacht ze goed te pas te kunnen
+brengen en hoopte dat ik evenals sommige tooneelspeelsters van
+mijne kennis zou doorgaan voor geestig, ofschoon ik slechts een goed
+geheugen had. Aldus kortte ik mij den tijd en eindelijk sloeg het
+middernacht. Eenige oogenblikken daarna verscheen even stipt, maar
+minder ongeduldig juffrouw Ortis. "Sinjeur Gil Blas," zei ze, "hoe
+lang is u hier reeds?" "Twee uur". "Zoo werkelijk," zei zij lachend,
+"u is wel op tijd, het is een genoegen u 's nachts een rendez-vous te
+geven. Inderdaad," voegde zij er ernstig bij, "kunt gij het geluk,
+dat ik u ga meedeelen niet te duur betalen. Mijne meesteres wil een
+particulier onderhoud met u hebben en gelastte mij u bij haar te
+brengen. Meer zeg ik niet, het overige is een geheim, dat gij uit
+haar eigen mond zult vernemen. Volg mij, ik zal u voorgaan." Bij deze
+woorden nam de duenna mij bij de hand en leidde mij door eene kleine
+deur in de kamer harer meesteres.
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Hoe Aurora Gil Blas ontving en welk onderhoud zij samen hadden.
+
+
+Ik vond Aurora in nachtgewaad; dat deed mij genoegen. Ik groette haar
+zeer eerbiedig met alle bevalligheid waarover ik kon beschikken. Zij
+ontving mij met een lachend gelaat, liet mij naast haar plaats nemen
+en tot mijn onuitsprekelijk genoegen zond zij haar afgezant naar eene
+andere kamer om ons alleen te laten. Hierna sprak zij aldus:
+
+"Gil Blas, gij hebt zeker wel bemerkt, dat ik u mag lijden en u
+bevoorrecht boven alle andere bedienden van mijn vader; en wanneer
+mijn blikken u nog niet genoeg hebben gezegd, zal de stap welken ik
+thans doe daaromtrent geen twijfel meer laten."
+
+Ik gaf haar geen tijd meer te zeggen. Als man meende ik aan haar
+kuischheid de moeite van eene nadere uitlegging te moeten besparen. Ik
+stond op en mij aan de voeten van Aurora werpende als een theaterheld
+voor zijne prinses, riep ik op declamatischen toon uit: O, mevrouw,
+heb ik goed gehoord, zou het mogelijk zijn dat Gil Blas, tot dusver
+de speelbal der fortuin, het geluk had u gevoelens van liefde in te
+boezemen?"--"Spreek niet zoo luid," viel mijne meesteres mij lachend
+in de rede: "gij zult mijne vrouwen wekken, welke hiernaast slapen. Sta
+op, ga weer zitten en hoor mij aan zonder mij in de rede te vallen. Ja,
+Gil Blas," zei ze weer ernstig wordend, "ik heb het goed met je voor
+en om te toewijzen dat ik je hoogacht zal ik je een geheim openbaren
+waarvan mijn levensrust afhangt.
+
+Ik bemin een jongen schoonen ridder van goede geboorte. Hij heet don
+Louis Pacheco. Soms zie ik hem op de wandeling, maar heb hem nog nooit
+gesproken. Ik weet zelfs niet of hij goede of slechte eigenschappen
+bezit. En daarom heb ik iemand noodig, die zorgvuldig een en ander
+onderzoekt en mij een trouw rapport uitbrengt. En voor dat doel heb
+ik u uitgekozen en hoop, dat gij behendig en kiesch u van deze taak
+zult kwijten."
+
+Mijne meesteres hield op om te hooren wat ik daarop antwoordde. Ik
+was eerst een weinig onthutst over de verandering, maar herstelde
+mij en de teleurstelling overwinnend, welke steeds het gevolg is van
+misplaatste stoutmoedigheid, betuigde ik haar zooveel ijver dat, al
+kon ik niet meer verbergen, dat ik mij met een dwaze hoop gevleid had,
+zij ten minste wist, dat ik eene onbezonnenheid wist te herstellen. Ik
+vroeg haar twee dagen om over don Louis rapport uit te brengen. Hierna
+verscheen juffrouw Ortis weer, geroepen door hare meesteres, die mij
+in den tuin bracht en mij spottend toevoegde: "Bonsoir, Gil Blas;
+ik behoef u niet aan te sporen op tijd op de afgesproken plaats te
+zijn, ik ken al te goed uwe nauwgezetheid op dat punt."
+
+Ik keerde terug naar mijn kamer, niet zonder eenige spijt in mijne
+verwachting bedrogen te zijn. Ik wist mij echter te troosten met de
+gedachte, dat het beter is de vertrouwde te zijn van mijne meesteres
+dan haar minnaar. Ik overdacht dat dit mij iets zou kunnen aanbrengen,
+dat de "courtiers d'amour" gewoonlijk goed voor hunne moeite worden
+betaald en ik ging slapen, besloten om te doen wat Aurora van mij
+verlangde. Ik vertrok den volgenden dag en de woning van een heer als
+don Louis bleek niet moeilijk te vinden. Den tweeden dag van mijn
+onderzoek was ik zoo gelukkig iemand te ontmoeten dien ik kende en
+wij maakten een praatje. Op dat oogenblik ging een zijner vrienden
+voorbij, die vertelde door don Joseph Pacheco, vader van don Louis, te
+zijn weggejaagd omdat hij een vaatje wijn zou hebben opgedronken. Ik
+liet deze goede gelegenheid niet voorbijgaan en vernam alles wat
+ik wenschte te weten en ging opgeruimd naar huis, tevreden omdat
+ik mijn belofte aan mijne meesteres kon houden. Ik moest haar dien
+nacht rapport uitbrengen op dezelfde manier als den eersten keer. Ik
+was echter lang niet zoo ongeduldig en verre van mij te vervelen
+met het gebabbel van mijn ouden meester, bracht ik zelf het gesprek
+op zijn veldtochten. Eerst toen ik verscheidene klokken twaalf uur
+had hooren slaan, ging ik naar den tuin zonder mij te parfumeeren,
+of met pommade in te wrijven.
+
+Ik vond de dienares aanwezig, die mij schertsend verweet, dat ik
+reeds van mijn ijver had ingeboet. Ik antwoordde niet en ik liet mij
+naar het vertrek van Aurora brengen, die mij terstond vroeg, of ik
+wat van don Louis wist te vertellen. "Ja, mevrouw," antwoordde ik
+"allereerst diene, dat hij op 't punt staat naar Salamanca terug te
+keeren om zijn studiën te voltooien. Naar men mij gezegd heeft, is het
+een jong edelman, een en al eergevoel en rechtschapenheid. Ook aan moed
+ontbreekt het hem, als Castiliaansch edelman, geenszins. Daarbij is hij
+geestig en heeft aangename manieren, maar wat u misschien minder zal
+bevallen, maar wat ik u toch moet zeggen is, dat hij te veel aardt naar
+de overige jonge edellieden; hij is tamelijk losbandig. Weet gij dat
+hij op zijn leeftijd reeds tot twee tooneelspeelsters in betrekking
+heeft gestaan?" "Wat vertelt gij mij daar?" vroeg Aurora. "Welke
+zeden! Maar ben je er wel zeker van?"--"O, ik twijfel er niet aan,
+mevrouw. Een bediende, die vanmorgen uit zijn dienst is ontslagen,
+heeft 't mij verteld en bedienden zijn zeer oprecht, wanneer zij
+het hebben over de gebreken van hun meesters. Bovendien gaat hij
+om met don Alexio Segiar, don Antonio Centellès en don Fernando de
+Gamboa." "Dat is genoeg, Gil Blas," zei mijne meesteres zuchtend,
+"na uw verslag zal ik mijn onwaardige liefde bekampen. Ga," vervolgde
+zij, mij een kleine beurs in de handen stoppend, "hier is iets voor
+uw moeite. Pas op, dat gij mijn geheim niet verraadt; denk er om,
+dat ik vertrouw op uwe stilzwijgendheid."
+
+Ik verzekerde mijne meesteres, dat ik de Harpocrates [1] was van de
+vertrouwde bedienden en dat zij daaromtrent gerust kon zijn. Vervolgens
+vertrok ik, zeer nieuwsgierig naar den inhoud van de beurs. Ik vond er
+twintig pistolen in. Dadelijk dacht ik, dat Aurora ongetwijfeld meer
+zou hebben gegeven, indien ik haar eene aangename tijding had gebracht,
+waar zij reeds zoo goed voor een slecht bericht betaalde. Het speet
+mij, dat ik de achtenswaardige ambtenaren niet had nagedaan, die soms
+de waarheid in hun processen-verbaal een weinig aandikken. Nu had ik
+een liefdesverhouding in de geboorte gesmoord, welke mij zeer nuttig
+had kunnen zijn, wanneer ik niet zoo dwaas oprecht ware geweest. Ik
+had echter de troost, dat ik schadeloos gesteld was voor de onnoodige
+uitgaven aan pommade en parfumerie.
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Een groote verandering bij don Vincent, en het vreemde besluit,
+dat de liefde de schoone Aurora deed nemen.
+
+
+Korten tijd na dit avontuur werd don Vincent ziek. Zelfs wanneer
+hij niet reeds op vergevorderden leeftijd was geweest, waren de
+ziekteverschijnselen toch al zoo hevig, dat een noodlottigen afloop was
+te vreezen. Men liet de beroemdste doktoren uit Madrid komen. De een
+heette dokter Andros, en de andere dokter Oguetos. Zij onderzochten
+den zieke en waren beide het er over eens, dat de gal ontstoken was;
+maar dat was ook het eenige waarover zij het eens waren. De een wilde,
+dat men den zieke van dit oogenblik af liet purgeeren en de ander was
+van meening, dat met purgeeren moest worden gewacht."Het is noodig,"
+zei Andros, "te purgeeren voordat de gal eenig deel aantast." Oguetos
+hield daarentegen staande, dat we moesten wachten tot de gal rijp
+was alvorens een purgeermiddel aan te wenden. "Maar uwe methode,"
+zei de ander, "is regelrecht in strijd met die van den prins
+der geneeskunde. Hippocrates beveelt aan bij de hevigste koortsen
+steeds te purgeeren en zegt dat purgeeren noodig is wanneer de gal
+"en orgasme" is, dat wil zeggen ontstoken."--"O daarin bedriegt gij
+u," antwoordde Oguetos. "Hippocrates verstaat niet onder het woord
+"orgasme" eene ontsteking, meer veeleer een vloeiing."
+
+Daarover begonnen onze dokters zich op te winden. De een haalde den
+griekschen tekst aan en noemde verscheidene schrijvers, die zijne
+meening waren toegedaan; de ander, op een latijnsche vertaling
+bouwend, sprak met nog grooter overtuiging. Wie te gelooven? Don
+Vincent wist het niet en daar hij een keus moest doen, gaf hij het
+vertrouwen aan hem, die de meeste zieken had behandeld, dat wil
+zeggen aan den oudste. Woedend trok Andros zich terug niet zonder
+tegenover zijn ouderen collega eenige spottende opmerkingen te maken
+over het _orgasme_. Oguetos had dus gezegevierd en de methode van
+dokter Sangrado toegedaan, begon hij met den zieke overvloedig ader
+te laten, liet daarna wachten met purgeeren tot de gal rijp was,
+doch de dood, welke ongetwijfeld vreesde, dat eene purgatie met
+zooveel zorg voorbereid, hem zijn prooi zou ontnemen, rukte mijn
+meester weg. Aldus was het einde van Seigneur don Vincent, die het
+leven verloor, omdat zijn geneesheer geen grieksch kende.
+
+Na haar vader waardig te hebben begraven, nam Aurora het bestuur
+van zijne goederen over, ontsloeg eenige bedienden en trok zich
+terug op een kasteel aan de oevers van de Taag, tusschen Sacedon
+en Bicendia. Mij hield ze en ik volgde haar naar buiten. Ondanks
+het juiste verslag, dat ik haar gegeven had over don Louis, beminde
+zij nog steeds dezen jongen edelman of liever kon haar liefde niet
+overwinnen, en gaf zich er geheel aan over. "Gil Blas," zei ze eens
+zuchtend, "ik kan don Louis niet vergeten; welke moeite ik ook doe om
+hem uit mijne gedachten te verbannen, komt hij er steeds in terug,
+niet zooals gij hem mij hebt geschilderd, maar zooals ik zou willen
+dat hij was, teeder, verliefd en soliede. Uwe hulp, waarde Gil Blas,
+heb ik dan ook meer noodig dan ooit. Ik moet je een plan ontvouwen,
+dat ge zeer zonderling zult vinden. Weet, dat ik zoo spoedig mogelijk
+naar Salamanca wil vertrekken. Daar ga ik mij als edelman verkleeden en
+onder den naam van don Felix kennis maken met Pacheco; ik zal trachten
+zijn vertrouwen en vriendschap te winnen en hem dikwijls spreken over
+mijn nicht Aurora de Guzmann. Misschien wenscht hij haar dan wel
+te zien. Wij zullen twee woningen hebben te Salamanca. In de eene
+ben ik don Felix, in de andere Aurora en nu eens als man verkleed,
+dan weer in mijne gewone kleeding, vlei ik mij hem te brengen, waar
+ik hem hebben wil. Ik erken gaarne, dat mijn plan zonderling is;
+maar mijn liefde brengt mij er toe."
+
+Het plan van Aurora scheen mij onzinnig toe. Maar hoe onredelijk ik het
+ook mocht vinden, wachtte ik mij wel haar daarop te wijzen. Integendeel
+begon ik de pil te vergulden en ik wist te bewijzen, dat dit dwaze plan
+slechts een aangenaam, ongevaarlijk spelletje was. Ik weet niet meer
+wat ik zooal zeide; maar zij was 't met mij eens; verliefde menschen
+zijn erg gemakkelijk wanneer men hunne dolzinnige verbeelding slechts
+vleit. Wij beschouwden dus deze gewaagde onderneming slechts als eene
+comedie, waarvan alleen de opvoering goed verzorgd moest worden. Wij
+kozen onze acteurs onder de bedienden en verdeelden vervolgens de
+rollen, wat zonder getwist of krakeel geschiedde, omdat wij geen
+beroepsacteurs waren. Besloten werd, dat juffrouw Ortiz de tante van
+Aurora zou zijn onder den naam van dona Kimena de Guzmann, dat men haar
+een bediende en een dienstmeisje zou geven; en dat Aurora, als edelman,
+mij tot kamerdienaar zou hebben en een der dienstmaagden, verkleed als
+page, om haar ter zijde te staan als kamenier. Na aldus alles geregeld
+te hebben, keerden wij naar Madrid terug, waar wij vernamen, dat
+don Louis er nog was, maar weldra naar Salamanca zou vertrekken. Wij
+laadden alle noodige kleeren in de diligence, mijne meesteres liet
+het toezicht op haar huis over aan haar zaakgelastigde en vervolgens
+vertrokken allen, die een rol in dit stuk hadden te spelen, met haar
+naar Salamanca. Wij waren reeds oud Castilië doorgereden, toen de
+as van onze karos brak. Het was tusschen Aula en Villaflor op 300
+of 400 pas van een kasteel, dat aan den voet van een berg lag. Het
+werd nacht en wij zaten leelijk verlegen; gelukkig kwam er een boer
+voorbij, die ons uit de moeilijkheid redde. Hij vertelde ons, dat
+het kasteel vóór ons behoorde aan dona Elvira, weduwe van don Pedro
+de Pinares, en hij vertelde zooveel goeds van deze dame, dat mijne
+meesteres mij vooruit zond om nachtverblijf. Elvira logenstrafte het
+verhaal van den boer niet; weliswaar kwijtte ik mij van mijn opdracht
+op eene wijze, die haar zou hebben bewogen ons te ontvangen, zelfs
+wanneer zij niet de beleefdheid in eigen persoon ware geweest. Wij
+waren weldra op het kasteel, waar de weduwe van don Pedro ons aan de
+deur opwachtte. Ik zal de beleefdheidsfrasen, die gewisseld werden,
+stilzwijgend voorbijgaan. Alleen dient gezegd, dat Elvira eene oude
+dame was, die uitstekend de plichten der gastvrijheid verstond. Zij
+geleidde Aurora naar een prachtig appartement en wijdde haar aandacht
+daarna aan alles wat ons betrof. Toen het souper gereed was, liet
+zij in de kamer van Aurora opdienen, waar beiden aan tafel gingen. De
+weduwe van don Pedro was niet een dier personen, welke een maaltijd
+oneer aandoen door er droomerig of verdrietig bij te zitten. Zij was
+opgeruimd en wist uitstekend het gesprek gaande te houden. Zij wist
+zich uitstekend uit te drukken, ik bewonderde haar geestigheid en
+schoonen vorm, welken zij aan haar gedachten gaf. Aurora scheen er
+evenzeer door bekoord als ik. Zij sloten vriendschap en beloofden
+elkaar te zullen schrijven. Daar onze karos eerst den volgenden dag
+gerepareerd kon worden, zouden wij zoolang op het kasteel blijven. Wij
+werden op onze beurt onthaald en wij sliepen niet minder goed dan
+wij gedineerd hadden. Den volgenden dag vond mijne meesteres nieuwe
+aantrekkelijkheid in den omgang met Elvira. Zij dineerden in een
+groote zaal, waar verscheidene schilderijen hingen. Er was er een,
+waarvan de figuren uitstekend waren geteekend, maar het geheel bood
+een treurigen aanblik. Een doode edelman, achterover liggende, badende
+in zijn bloed, was erop geschilderd, tot in den dood was zijn blik
+nog dreigend. Naast hem op den grond lag een jonge dame in een andere
+houding met een degen in de borst te sterven, terwijl zij haar blik
+gevestigd hield op een jongen man, die doodelijk bedroefd scheen haar
+te moeten verliezen. De schilder had de schilderij verder voltooid met
+een persoon, welke mijn aandacht niet ontging. Het was een grijsaard
+met schoon gelaat, die diep geroerd over hetgeen hij zag, niet minder
+getroffen scheen dan de jonge man. De zielsbedroefde grijsaard scheen
+overstelpt van smart, terwijl bij den jongen man woede en droefheid
+om den voorrang streden. Alles was met zooveel nauwkeurigheid en
+vol uitdrukking geschilderd, dat wij niet konden nalaten er steeds
+naar te kijken. Op de vraag van mijne meesteres zei Elvira, dat deze
+schilderij eene trouwe voorstelling was van de ongelukken in hare
+familie. Het antwoord maakte de nieuwsgierigheid van Aurora gaande en
+de weduwe van don Pedro beloofde deze te bevredigen. Ortiz, haar beide
+kameraden en ik bleven op onze beurt ook na afloop van den maaltijd
+talmen. Onze meesteres wilde ons wegzenden, maar Elvira, die wel zag
+hoe wij van nieuwsgierigheid brandden, liet ons blijven, zeggende, dat
+de geschiedenis geen geheim was. Een oogenblik daarna begon zij aldus:
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+Het huwelijk uit wraak.
+
+
+Roger, koning van Sicilië, had een broeder en eene zuster. Deze
+broeder, Monfroi, kwam tegen hem in opstand, waardoor het land in
+vuur en vlam werd gezet hij had echter het ongeluk twee veldslagen
+te verliezen en in handen des konings te vallen, die zich tevreden
+stelde als straf hem zijne vrijheid te ontnemen. Deze goedertierenheid
+deed Roger echter in de oogen van een gedeelte zijner onderdanen
+doorgaan voor een barbaar. Zij zeiden dat hij zijn broeder het
+leven slechts gelaten had om eene langzame en onmenschelijke wraak
+te genieten. Anderen, beter ingelicht, schreven de hardvochtige
+behandeling van Monfroi in de gevangenis toe aan zijn zuster
+Mathilda. Deze prinses had steeds den prins gehaat en hield niet op
+hem te kwellen, zoolang hij leefde. Zij leefde slechts kort, hetgeen
+als een gerechte straf werd beschouwd voor hare ontaarde gevoelens.
+
+Monfroi liet twee zonen na; zij waren nog jong. Roger had wel lust zich
+van hen te ontdoen uit vrees dat zij, ouder geworden, het verlangen
+om hun vader te wreken, hen er toe zou brengen een partij aan te
+voeren, die niet genoeg onderdrukt was om nooit meer moeilijkheden te
+veroorzaken. Hij deelde zijn plan mee aan senator Leontio Siffredi,
+zijn minister, die het niet goedkeurde en om hem er af te brengen, zich
+met de opvoeding van Enrique, den oudste, belastte en hem aanraadde
+aan den connetable van Sicilië den jongsten zoon toe te vertrouwen,
+die don Pedro heette. Roger vond het goed, overtuigd, dat zijn neven
+door deze beide mannen zouden worden opgevoed in de onderworpenheid,
+welke zij hem verschuldigd waren. Zelf zorgde hij voor de opvoeding
+van zijne nicht Constance, eenige dochter van Mathilda en even oud
+als Enrique. Hij gaf haar dienstmaagden en leermeesters en spaarde
+geen kosten.
+
+Leontio Siffredi had een kasteel binnen twee mijlen van Palermo in
+een bosch, Belmonte geheeten. Daar beijverde de minister zich om
+Enrique eenmaal de troon van Sicilië waardig te maken. Hij merkte
+allereerst in dezen prins zulke beminnelijke eigenschappen op, dat
+hij zich aan hem hechtte alsof hij geen kinderen had. Hij had evenwel
+twee dochters. De oudste, Blanche, een jaar ouder dan de prins, was
+een volmaakte schoonheid en de jongste, Portia, die bij hare geboorte
+den dood van hare moeder had veroorzaakt, lag nog in de wieg. Blanche
+en prins Enrique beminden elkaar, zoodra zij daartoe in staat waren,
+maar hadden geen gelegenheid zich samen te onderhouden. De prins
+wist er echter nu en dan iets op te vinden. En hij maakte zoo'n goed
+gebruik van die enkele kostbare oogenblikken, dat hij de dochter
+van Siffredi wist over te halen haar toestemming te geven voor de
+uitvoering van een door hem beraamd plan. Toevallig moest Leontio
+een reis ondernemen naar een der meest verwijderde provincies van het
+koninkrijk en tijdens zijne afwezigheid liet Enrique een gat maken in
+den muur van zijn vertrek, dat grensde aan de kamer van Blanche. Deze
+opening werd met een houten deur gesloten en deze was zoo kunstig
+gemaakt in de lambriseering, dat het niet te zien was. Een kundig
+architect maakte dit werk met even grooten ijver als discretie.
+
+Door deze opening kwam de verliefde Enrique eenige malen in de
+kamer van zijne maitresse, maar maakte geen misbruik van hare
+goedheid. Indien zij al de onvoorzichtigheid had gehad hem te
+ontvangen, was dit alleen geschied op zijne verzekering, dat hij
+nooit meer zou eischen dan de onschuldigste liefdesbewijzen. Op een
+nacht vond hij haar zeer ongerust; zij had vernomen dat Roger zeer
+ziek was en dat hij Siffredi als grootkanselier van het rijk bij zich
+ontboden had om hem zijn laatste wilsbeschikking mee te deelen. Zij
+dacht zich haar lieven Enrique reeds op den troon en de angst hem in
+dezen hoogen rang te verliezen, veroorzaakte eene vreemde ontroering,
+zij had zelfs tranen in de oogen. "Gij weent mevrouw," zei hij, "wat
+moet ik denken van de droefheid waaraan gij u overgeeft?"--"Seigneur,"
+antwoordde Blanche, "ik kan u mijn onrust niet verbergen, de koning
+uw oom zal weldra sterven en u zijn plaats nalaten. Wanneer ik
+bedenk, hoezeer uwe nieuwe grootheid u van mij gaat verwijderen,
+beken ik ongerust te zijn. Een monarch ziet de zaken uit een ander
+oogpunt dan een minnaar en dat, wat zijn verlangen uitmaakte, toen
+er nog een macht boven de zijne was, laat hem slechts koud op den
+troon. Misschien is het mijn verstand, of slechts een voorgevoel, maar
+het verontrust mij en mijn vertrouwen in uw goedheid kan deze onrust
+niet bedaren. Ik twijfel niet aan de standvastigheid uwer gevoelens;
+ik maak mij slechts ongerust over mijn geluk."
+
+"Beminnelijke Blanche," antwoordde de prins, "uwe vrees rechtvaardigt
+mijn gehechtheid aan uwe bekoorlijkheden, maar uw buitensporig
+wantrouwen beleedigt mijn liefde en als ik het zeggen mag, de achting
+welke gij mij verschuldigd zijt. Neen, neen, denk niet dat uw lot
+van het mijne kan worden gescheiden, geloof eerder, dat gij alleen
+altijd mijne vreugde en geluk zult uitmaken. Laat dus uwe ijdele
+vrees varen. Laat zij niet deze zoete uren vergallen." "Ach Seigneur,"
+antwoordde Blanche, "zoodra gij gekroond zijt, kunnen uw onderdanen u
+vragen eene prinses te huwen, welk schitterend huwelijk nieuwe rijken
+bij de uwe voegt; en misschien komt gij hunne verwachtingen na, zelfs
+ten koste van uw innigste wenschen." "En waarom," hernam Enrique,
+"vormt gij u zelf zulk een droevig beeld van de toekomst en kwelt u
+zelf daarmee? Indien de hemel over mijn oom beschikt en mij meester
+van Sicilië maakt, zweer ik bij alles wat ons heilig is, dat ik mij
+aan u zal geven te Palermo in tegenwoordigheid van mijn gansche hof."
+
+Deze uitingen stelden de dochter van Siffredi een weinig gerust. Verder
+spraken zij over de ziekte des konings. Enrique liet zijn goed hart
+spreken; hij beklaagde zijn oom, ofschoon hij niet veel reden had om
+er getroffen door te zijn; de macht van het bloed deed hem den vorst
+beklagen, wiens dood hem een kroon zou bezorgen. Blanche kende nog niet
+alle ongelukken, welke haar bedreigden. De connetable van Sicilië,
+die eens voor gewichtige aangelegenheden op het kasteel van Belmonte
+was gekomen en haar ontmoet had terwijl zij uit het vertrek van haar
+vader kwam, was door hare schoonheid getroffen. Hij vroeg reeds den
+volgenden dag om haar hand aan Siffredi, die zijn aanzoek aannam;
+in deze dagen was echter de ziekte van Roger tusschenbeide gekomen,
+waardoor het huwelijk werd uitgesteld en Blanche had er nog niet over
+hooren spreken.
+
+Op zekeren morgen, terwijl Enrique bezig was zich te kleeden, zag
+hij plotseling Leontio binnenkomen, gevolgd door Blanche. "Seigneur,"
+zei de kanselier, "de tijding welke ik u kom brengen, zal u bedroeven,
+maar de troost die haar vergezelt, zal uwe smart lenigen. De koning uw
+oom is gestorven en door zijn dood laat hij u zijn scepter na. Sicilië
+is onderworpen aan u. De grooten van het rijk wachten uwe orders te
+Palermo. Zij hebben mij ermee belast ze uit uwen mond te vernemen en ik
+kom, seigneur, met mijne dochter, u de eerste en oprechte eerbewijzen
+brengen, welke uwe nieuwe onderdanen u verschuldigd zijn." De prins
+die wist, dat Roger al twee maanden aan een loopende ziekte leed, was
+niet verwonderd bij het hooren van deze tijding. Evenwel getroffen
+door de plotselinge verandering van positie, voelde hij duizend
+verschillende gewaarwordingen bij zich opkomen. Hij peinsde een
+oogenblik en sprak vervolgens: "Wijze Siffredi, ik beschouw u steeds
+als mijn vader. Het zal mij een eer zijn mij door u te laten raden
+en gij zult veeleer over Sicilië regeeren dan ik." Na deze woorden
+ging hij naar een tafel, waarop schrijfgereedschap lag en een blank
+vel papier nemend schreef hij zijn naam onder aan de pagina. "Wat
+wilt gij doen Seigneur?" vroeg Siffredi. "U mijne erkentelijkheid en
+mijne achting betoonen," antwoordde Enrique. Hij gaf daarop het papier
+aan Blanche en zei: "Ontvang, mevrouw, dit bewijs van mijn trouw en
+de macht die ik u geef." Blanche nam het blozend aan en antwoordde:
+"Seigneur, ik ontving met eerbied de gunstbewijzen van mijn koning,
+maar ik ben afhankelijk van een vader, en gij zult goed vinden,
+dat ik hem het papier ter hand stel, om er het gebruik van te maken,
+dat zijn wijsheid hem zal ingeven."
+
+Zij gaf werkelijk de handteekening van Enrique aan haar vader. Deze
+bemerkte nu eerst wat tot dusver zijn aandacht was ontsnapt. Hij
+wachtte zich echter wel op de zaak in te gaan en zei: "Uwe majesteit
+zal mij niets te verwijten hebben. Ik zal er geen misbruik van
+maken."--"Waarde Leontio, welk gebruik gij er ook van zoudt willen
+maken, ik zal mijne belofte nakomen. Maar kom," vervolgde hij, "keer
+naar Palermo terug, laat de toebereidselen voor mijne kroning gereed
+maken en zeg aan mijne onderdanen, dat ik dra volg om van hen den
+eed van trouw te ontvangen en hun mijne genegenheid te betuigen". De
+minister gehoorzaamde aan de bevelen van zijn nieuwen meester en ging
+met zijne dochter op weg naar Palermo.
+
+Eenige uren na hen vertrok de prins ook uit Belmonte meer denkende
+aan zijn liefde dan aan zijn hoogen rang. Toen men hem de stad zag
+binnenkomen, juichte men hem toe; hij betrad onder gejuich van het
+volk het paleis, waar alles reeds gereed was voor de plechtigheid. Hij
+vond er prinses Constance in rouwkleederen. Zij scheen zeer onder
+den indruk van den dood van Roger. Op gepaste wijze condoleerden
+zij elkander wederkeerig met den dood van dezen vorst, maar Enrique
+deed dit met meer koelheid dan de prinses, daar zij ondanks de
+familie-onaangenaamheden dezen prins nooit had kunnen haten. Hij
+plaatste zich op de troon en de prinses ging naast hem zitten op een
+ietwat lageren stoel. De grooten des rijks namen hun plaats in, ieder
+volgens zijn rang. De plechtigheid begon en Leontio als grootkanselier
+en bewaarder van het testament las dit luide voor. In hoofdzaak bevatte
+dit geschrift, dat bij Roger's kinderloos overlijden de oudste zoon
+van Montfroi tot zijn opvolger benoemd werd, op voorwaarde, dat hij
+prinses Constance zou huwen en dat, wanneer hij hare hand weigerde,
+de kroon van Sicilië zou toebehooren aan don Pedro zijn broeder,
+op dezelfde voorwaarden.
+
+Deze woorden brachten voor Enrique eene verrassing en wel eene
+zeer onaangename, die er niet beter op werd toen Leontio na het
+geheele testament te hebben voorgelezen, tot de aanwezigen sprak:
+"Mijne heeren, toen ik de laatste wenschen van wijlen den koning aan
+onzen nieuwen vorst overbracht, stemde deze edelmoedige prins er in
+toe prinses Constance, zijn nicht, zijn hand aan te bieden." Enrique
+wilde den kanselier in de rede vallen: "Leontio," zei hij, "denk aan
+het papier van Blanche...." Maar Siffredi liet den vorst geen tijd
+eene verklaring te geven: "Seigneur", zei hij, "zoo is het. De edelen
+van het koninkrijk," vervolglde hij en toonde het papier, "zullen er
+uit lezen door uwe doorluchtige handteekening bekrachtigd, hoe groot
+de achting is, welke gij voor de prinses koestert, en den eerbied,
+welken gij de laatste wenschen van wijlen den koning, uw oom bewijst."
+
+Hierna las hij het papier voor, dat hij zelf had ingevuld. De
+nieuwe koning beloofde daarin onomwonden prinses Constance te
+zullen huwen volgens de bedoelingen van Roger. De zaal weerklonk van
+vreugdegejuich. "Leve onze grootmoedige koning Enrique," riepen zij die
+tegenwoordig waren. Want bekend als men was met den tegenzin, welken
+deze prins voor de prinses getoond had, vreesde men niet zonder reden
+dat hij tegen deze bepaling van het testament in verzet zou komen en
+twist over het koninkrijk zou brengen; door deze verklaring waren zij
+echter gerustgesteld. De algemeene toejuichingen verscheurden echter
+het hart van den vorst.
+
+Constance, die gedreven door eerzucht en door haar teedere gevoel wat
+meer dan eenig ander belang bij de zaak had, gebruikte dit oogenblik om
+den koning haar erkentelijkheid te betuigen. De vorst wist zich bijna
+niet goed te houden. Hij ontving de dankbetuiging van de prinses met
+zooveel onrust, hij was zoo verward, dat hij zelfs niet kon antwoorden,
+wat de welvoeglijkheid van hem eischte. Eindelijk, zich niet langer
+kunnende beheerschen, naderde hij Siffredi, wiens opdracht hem dicht
+bij den koning hield, en zei zacht: "Wat doet gij Leontio? Het papier
+dat ik uw dochter gaf, was hiervoor niet bestemd, gij verraadt...."
+
+"Seigneur," antwoordde Siffredi, "denk aan uwen roem. Indien gij de
+wenschen van wijlen uw oom niet nakomt, verliest gij de kroon van
+Sicilië." Na deze woorden verwijderde hij zich uit de nabijheid des
+konings om een antwoord te voorkomen. Enrique voelde zich in groote
+verlegenheid. Hij was verbitterd op Siffredi, hij kon niet besluiten
+Blanche te verlaten en verdeeld tusschen haar en zijn roem, wist hij
+niet welke keuze hij moest doen. Eindelijk meende hij toch het middel
+gevonden te hebben om de dochter van Siffredi te behouden zonder van
+den troon afstand te doen. Hij deed alsof hij zich aan de wenschen
+van Roger onderwierp en nam zich voor onderwijl te Rome dispensatie
+aan te vragen van zijn huwelijk met zijn nicht, door zijn weldaden de
+grooten van het rijk voor zich te winnen, en op deze wijze zijn macht
+zoo goed te vestigen, dat men hem niet zou dwingen de voorwaarden
+van het testament na te komen.
+
+Zoodra hij dit plan gevormd had, werd hij rustiger en zich naar
+Constance keerende, bevestigde hij wat de grootkanselier reeds had
+medegedeeld. Op het oogenblik echter, dat hij haar trouw zwoer,
+kwam Blanche binnen om op bevel haars vaders aan de prinses hare
+verknochtheid te betuigen en hoorde de woorden van Enrique. En daar
+Leontio bij haar geen twijfel wilde laten omtrent haar ongeluk, stelde
+hij haar aan Constance voor met de woorden: "Mijne dochter, betuig
+uwe koningin uwe hulde: wensch haar eene bloeiende regeering en een
+gelukkig huwelijk." Deze verschrikkelijke slag deed de ongelukkige
+Blanche bijna hare bezinning verliezen. Tevergeefs trachtte zij
+hare smart te verbergen, beurtelings werd zij rood en bleek en
+haar geheele lichaam beefde. De prinses vermoedde echter niets: zij
+schreef haar onsamenhangende woorden toe aan verlegenheid van een
+meisje, dat opgevoed in een woestijn weinig gewend was aan het hof te
+verkeeren. De vorst begreep het echter wel beter. De wanhoop, die hij
+in haar oogen las, bracht hem van streek. Hij twijfelde niet of zij
+moest, oordeelend naar den schijn, hem voor trouweloos houden. Hij
+zou minder ongerust geweest zijn, indien hij haar had kunnen spreken,
+doch hoe moest hij het middel daarvoor vinden, nu geheel Sicilië als
+'t ware het oog op hem gevestigd had. Overigens liet de wreede Siffredi
+hem geen kans. De minister, die in de harten van deze beide minnenden
+las en de ongelukken wilde voorkomen, die hun liefde over den staat
+kon veroorzaken, nam zijne dochter weldra mee naar Belmonte en besloot
+haar zoo spoedig mogelijk uit te huwelijken om meer dan één reden.
+
+Toen zij thuis waren aangekomen, bracht hij haar in kennis met het
+verschrikkelijk lot, dat voor haar was weggelegd. Hij zei haar, dat
+hij den connetabel het ja-woord had gegeven. "Rechtvaardige hemel,"
+riep zij uit, door den schrik bevangen, "welke vreeselijke folteringen
+hebt gij voor de ongelukkige Blanche weggelegd?" Hierna viel zij buiten
+kennis in de armen van haar vader. Hoewel deze medelijden met haar had,
+veranderde zijn eerste besluit toch niet. Eindelijk kwam Blanche weer
+bij, meer door het groot verdriet dat zij had dan door het water dat
+Siffredi haar in het gelaat wierp en hare droevige oogen openende
+zag zij hem zich beijverende om haar te helpen.
+
+"Seigneur," zei zij met doffe stem, "ik schaam mij, dat ik u mijn
+zwakheid heb laten zien, maar de dood, welke spoedig een einde
+zal maken aan mijne kwellingen, zal u spoedig verlossen van eene
+ongelukkige dochter, welke over haar hart heeft beschikt zonder
+uwe voorkennis." "Neen, lieve Blanche," antwoordde Leontio, "gij
+zult niet sterven, en uw deugd zal haar macht over u herwinnen. Het
+aanzoek van den connetabel doet u alle eer; het is de beste partij in
+den Staat...." "Ik acht zijn persoon en zijn verdienste," antwoordde
+Blanche, "maar seigneur, de koning had mij doen hopen...." Doch toen
+viel Siffredi haar op zijn beurt in de rede, "ik weet alles wat ge
+daarover zeggen wilt. Ik ben niet onbekend met uwe liefde voor dezen
+vorst, en ik zou haar in andere omstandigheden niet afkeuren, gij
+zoudt zelfs zien, dat ik mij zou beijveren u de hand te verzekeren
+van Enrique, wanneer het belang van zijn roem en dat van den staat
+hem niet noodzaakten met Constance te huwen. Op voorwaarde alleen,
+dat hij met deze prinses zou huwen, heeft de gestorven koning hem als
+opvolger aangewezen. Wilt gij, dat hij aan u de voorkeur geeft boven
+de kroon van Sicilië? Geloof, dat ik ook diep getroffen ben door den
+doodelijken slag, welke u is toegebracht. Maar waar wij niet tegen het
+noodlot kunnen strijden, moet gij moedig zijn; gij moet er een eer in
+stellen om niet aan het geheele koninkrijk te laten zien, dat gij een
+ijdele hoop gekoesterd hebt. Uwe toegenegenheid voor den koning zou
+zelfs aanleiding geven tot lasterpraatjes over u en het eenige middel
+om deze te voorkomen is te trouwen met den connetabel. Kortom, Blanche,
+er is niets meer aan te doen. De koning doet afstand van u voor een
+troon: hij trouwt met Constance. De connetable heeft mijn woord,
+kom dit na bid ik u; en als het noodig is om u ertoe te bewegen,
+dat ik van mijn gezag gebruik maak, dan beveel ik het u."
+
+Na deze woorden ging hij heen en liet haar aan haar gedachten
+over. Hij hoopte, dat na de redenen, welke hij had aangevoerd om
+haar deugd te sterken tegenover de neiging van haar hart, zij uit
+zich zelf zou besluiten de vrouw te worden van den connetable. Hij
+bedroog zich niet, maar wat kostte het de ongelukkige Blanche niet,
+dit besluit te nemen! De smart, dat haar voorgevoel over de ontrouw van
+Enrique verwezenlijkt was en dat zij gedwongen was, hem te verliezen
+en te worden overgeleverd aan een man, dien zij niet kon beminnen,
+veroorzaakte haar zulk nameloos wee, dat haar bestaan ondragelijk
+werd. "Indien mijn ongeluk vaststaat," riep zij uit, "hoe kan ik er
+mij dan tegen verzetten zonder te sterven? Meedoogenloos noodlot,
+waarom hebt gij mij met de zoetste hoop gevleid, wanneer gij mij toch
+in een afgrond van rampen werpen moest? En gij trouwelooze minnaar,
+geeft je aan een ander, terwijl je mij eeuwige trouw hebt beloofd! Heb
+je dan zoo spoedig kunnen vergeten, wat je me gezworen hebt? Om
+je te straffen voor het feit, dat ge mij zoo wreed bedrogen hebt,
+geve de hemel, dat de echtelijke legerstede het tooneel worde van
+verdriet en niet van genot en dat de liefkoozingen van Constance uw
+trouweloosheid vergiftigen. Moge je huwelijk even afschuwelijk wonden
+als het mijne! Ja, verrader, ik zal den connetable huwen, dien ik niet
+bemin, om mijzelf te straffen, dat ik mijne genegenheid zoo slecht had
+geplaatst. Waar mijn godsdienst verbiedt de hand aan mijn leven te
+slaan, zie ik, dat de dagen die mij overblijven, in rouw en ellende
+voorbij zullen gaan. Als gij nog eenige liefde voor mij gevoelt, zal
+ik mij op je wreken door mij in de armen van een ander te werpen, en
+indien gij mij geheel hebt vergeten, zal Sicilië ten minste er zich
+op kunnen beroemen een vrouw te hebben voortgebracht, die zich zelf
+gestraft heeft omdat zij te lichtvaardig over haar hart had beschikt."
+
+In een dergelijken toestand bracht dit treurig slachtoffer van de
+liefde en den plicht den nacht door, voorafgaande aan haar huwelijk met
+den connetable. Siffredi, die haar den volgenden dag bereid vond aan
+zijne wenschen te voldoen, haastte zich van de gunstige gelegenheid
+te profiteeren. Hij liet den connetable den zelfden dag nog te
+Belmonte komen, en voltrok in het geheim het huwelijk in de kapel
+van het kasteel. Welk een dag voor Blanche! Het was nog niet genoeg
+een kroon te verliezen, afstand van een minnaar te doen en zich aan
+iemand te moeten geven dien zij haatte; doch zij moest daarbij nog hare
+gevoelens verbergen voor een echtgenoot, die een grooten hartstocht
+voor haar koesterde en van nature jaloersch was. Deze echtgenoot,
+blijde haar te bezitten, was steeds aan haar voeten. Hij liet haar
+zelfs niet den schralen troost in het geheim haar ongeluk te kunnen
+beweenen. Toen de nacht aanbrak, voelde de dochter van Leontio haar
+smart verdubbelen. Maar wat moest zij doen, toen hare vrouwen, na
+haar ontkleed te hebben, haar alleen lieten met den connetable? Hij
+vroeg eerbiedig naar de oorzaak van de bedruktheid, waarin zij
+scheen te verkeeren. Deze vraag bracht Blanche in verlegenheid en
+zij veinsde zich onwel te voelen. Eerst nam haar echtgenoot dit aan,
+maar lang bleef hij niet in deze dwaling. Daar hij werkelijk ongerust
+was over haar toestand, drong hij bij haar aan om naar bed te gaan,
+zij legde dit aandringen verkeerd uit en vormde zich daarvan zulk
+een wreed beeld, dat zij tenslotte in tranen uitbarstte. Welk een
+schouwspel voor een man, die meende zijn vurigst verlangen bereikt
+te hebben. Hij twijfelde niet langer of de ziekte van zijn vrouw was
+noodlottig voor zijne liefde. Ofschoon deze gedachte zijn toestand
+bijna even ellendig maakte als die van Blanche, had hij wilskracht
+genoeg om zijn vermoeden te verbergen. Hij verdubbelde zijn attenties
+en drong er bij haar op aan naar bed te gaan, haar verzekerend dat
+hij de rust, die zij noodig had, niet zou verstoren. Hij bood zelfs
+aan haar vrouwelijke bedienden te roepen, indien zij oordeelde dat
+die hulp haar verlichting kon brengen. Blanche, door deze belofte
+gerustgesteld, zei dat zij alleen rust noodig had om de zwakte,
+waarin zij zich bevond, te overwinnen. Hij deed, alsof hij haar
+geloofde. Zij gingen samen naar bed en brachten een nacht door,
+hemelsbreed verschillend van dien, welke de liefde geeft aan minnenden.
+
+Terwijl de dochter van Siffredi zich overgaf aan haar smart, ging de
+connetable in zich zelf na, waardoor zijn huwelijk zoo noodlottig
+kon zijn. Hij begreep, dat hij een mededinger had, maar toen hij
+hem wilde ontdekken, kwam hij op geen enkel spoor. Hij wist alleen,
+dat hij de ongelukkigste van de mannen was. Hij had reeds twee derden
+van den nacht met overdenkingen doorgebracht, toen hij een gerucht
+hoorde. Hij was verrast te hooren hoe iemand zachtjes door de kamer
+liep. Hij meende zich te bedriegen, want hij herinnerde zich zelf
+de deur gesloten te hebben, nadat de vrouwelijke bedienden zich
+hadden verwijderd. Hij opende de gordijnen om zich met eigen oogen
+te overtuigen wat de oorzaak was van het geluid, dat hij hoorde:
+het licht op den schoorsteen was echter uitgegaan en weldra hoorde
+hij een zachte stem, die herhaaldelijk Blanche riep. Zijn jaloersche
+vermoedens kregen nu de overhand en daar zijn eer er mede gemoeid
+was en hem verplichtte op te staan om een beleediging te voorkomen of
+deze te wreken, nam hij zijn degen en liep naar de zijde vanwaar de
+stem kwam. Hij voelt een degen den zijne kruisen. Hij gaat vooruit,
+waarop de ander zich terugtrekt. Hij vervolgt, maar de ander wijkt
+achteruit. Hij zoekt hem, die tracht te vluchten in alle hoeken van
+de kamer voor zoover de duisternis het toelaat en vindt niets. Hij
+blijft staan, luistert en hoort niets meer. Het lijkt toovenarij. Hij
+denkt dat de belager van zijn eer door de deur gevlucht is, maar
+de grendel was er op als tevoren. Daar hij niets van dit avontuur
+begreep, riep hij zijn dichtstbijzijnde bedienden en terwijl hij hun
+de deur opende, bleef hij in de doorgang staan en was op zijn hoede om
+zijn tegenstander niet te laten ontsnappen. Op zijn herhaald geroep
+kwamen eenige dienaren met toortsen. Hij nam een kaars en stelde met
+ontblooten degen een onderzoek in. Hij vond echter niemand, noch eenig
+spoor, dat er iemand geweest was. Hij kon geen geheime deur ontdekken,
+noch eenige opening, waardoor men toegang had kunnen krijgen; hij kon
+echter nu niet blind blijven voor den omvang van zijn ongeluk. Van
+Blanche mocht hij geen opheldering verwachten, daar zij te groot belang
+er bij had de waarheid te verbergen. Hij besloot zijn hart bloot te
+leggen aan Leontio, nadat hij de dienaren had weggezonden, zeggende,
+dat hij eenig gerucht had gehoord, maar zich vergist had. Hij ontmoette
+zijn schoonvader, die op het lawaai uit zijn slaapvertrek was gekomen,
+en vertelde hem wat er was voorgevallen onder onmiskenbare teekenen
+van opgewondenheid en diepe smart.
+
+Siffredi was verrast over het avontuur. Ofschoon het hem niet
+natuurlijk scheen, achtte hij het toch waarschijnlijk, en daar hij
+alles mogelijk achtte van de liefde des konings, werd hij hevig
+door die gedachte ontroerd. Maar verre van voedsel te geven aan de
+jaloersche vermoedens van zijn schoonzoon, stelde hij hem gerust met
+de verklaring, dat de stem, welke hij had meenen te hooren en den
+degen, welke den zijne had gekruist, niets anders konden zijn dan de
+spooksels van een door jaloerschheid verhitte verbeelding; dat het
+onmogelijk was voor iemand de kamer van zijn dochter binnen te komen,
+dat de smart, welke hij bij zijne vrouw had opgemerkt, misschien was
+veroorzaakt door eenige ongesteldheid; dat de eer niet verantwoordelijk
+moest gesteld worden voor veranderingen van het temperament; dat de
+verandering van een meisje, gewend in afzondering te leven, en die
+zich plotseling ziet gegeven aan een man, dien zij nog niet kende en
+dus niet kon beminnen, de oorzaak wel eens kon zijn van deze tranen
+en zuchten en de ongesteldheid waarover zij klaagde; dat de liefde in
+het hart van meisjes van edelen bloede slechts ontstond door den tijd
+en toewijding; dat hij hem aanmaande zijn ongerustheid te kalmeeren,
+zijn teederheid te verdubbelen om Blanche beter te stemmen en dat
+hij hem bad naar haar terug te keeren, overtuigd dat dit wantrouwen
+en die ongerustheid hare deugd beleedigden.
+
+De connetable antwoordde niets op de argumenten van zijn schoonvader;
+hetzij dat hij begon te gelooven zich werkelijk vergist te hebben,
+hetzij dat hij het beter oordeelde te veinzen dan te trachten
+den grijsaard te overtuigen van een feit, dat zoo onwaarschijnlijk
+scheen. Hij keerde in het vertrek zijner vrouw terug, vleide zich naast
+haar neer en trachtte door den slaap zijn onrust te kalmeeren. Blanche
+van haar kant, de treurige Blanche, was evenmin bedaard. Zij had
+maar al te goed dezelfde geluiden als haar echtgenoot gehoord en
+zij kon een avontuur, waarvan zij het geheim en de redenen kende,
+niet voor een illusie houden. Zij verbaasde zich, dat Enrique in haar
+slaapvertrek trachtte door te dringen, nadat hij zoo plechtig zijn
+woord aan Constance had gegeven. Inplaats van zich over dezen stap
+te verheugen, beschouwde zij deze als een nieuwe beleediging en haar
+hart werd door oprechten toorn vervuld.
+
+Terwijl de dochter van Siffredi in haar vooringenomenheid den jongen
+koning schuldiger dan alle mannen vond, wenschte deze ongelukkige
+vorst, meer dan ooit op haar verliefd, haar te spreken om zich vrij
+te pleiten van den schijn, die tegen hem was. Hij zou voor dit doel
+wel eerder te Belmonte gekomen zijn, maar de bezigheden, welke hij te
+verrichten had, lieten dat niet toe, en zoo kon hij zich eerst dezen
+nacht uit het paleis verwijderen. Hij kende te goed de omstreken van
+de plaats waar hij was opgevoed, om moeite te hebben met het vinden
+van een toegangsweg tot het kasteel van Siffredi, vooral waar hij
+nog den sleutel bezat van een geheime deur, die toegang verleende
+tot de tuinen. Hierlangs bereikte hij zijn vroeger appartement en
+vandaar betrad hij vervolgens de kamer van Blanche. Verbeeld u de
+verwondering van dezen vorst, toen hij er een man aantrof en een
+degen zich tegenover den zijne stelde. Het scheelde weinig, of hij had
+zich vergeten en op de plaats den vermetele gestraft, die zijn hand
+had durven op te heffen tegen zijn eigen koning, maar de gedachte,
+dat hij de dochter van Leontio voor alle gepraat moest bewaren,
+kalmeerde zijn toorn. Hij trok zich op dezelfde manier terug als
+hij gekomen was en gejaagder dan ooit sloeg hij den weg naar Palermo
+in. Eenige oogenblikken vóór het aanbreken van den dag kwam hij daar
+aan en sloot zich in zijn vertrekken op, te overspannen om te kunnen
+denken. Hij dacht slechts aan zijn terugkeer naar Belmonte. Zijn
+veiligheid, zijn eer en vooral zijn liefde stonden hem niet toe de
+opheldering van dit avontuur uit te stellen. Zoodra het dag was, liet
+hij zijn jachtrijtuig voorkomen en onder voorwendsel van dit vermaak,
+betrad hij het woud van Belmonte met eenige hovelingen. Eenigen tijd
+bleef hij jagen om zijn plannen te verbergen en toen hij zag, dat
+ieder ijverig de honden volgde, verwijderde hij zich en sloeg den weg
+naar het kasteel van Leontio in. Hij kende dien zeer goed en in zijn
+ongeduld zijn paard niet ontziende, had hij in weinig tijd de ruimte
+afgelegd, welke hem scheidde van het voorwerp zijner liefde. Hij zocht
+naar een geschikt voorwendsel om zich in het geheim een onderhoud met
+de dochter van Siffredi te verschaffen, toen hij een hoek omslaande,
+twee vrouwen opmerkte, dichtbij aan den voet van een boom gezeten. Hij
+twijfelde niet of deze vrouwen behoorden tot het kasteel en dit gezicht
+ontroerde hem, maar deze ontroering werd nog grooter, toen hij Blanche
+herkende, die bij het hooren van den galop het hoofd had omgewend. Zij
+was met Nise, een harer vrouwelijke bedienden, die zij kon vertrouwen,
+het kasteel ontvlucht om tenminste onbespied te kunnen weenen.
+
+Hij vloog naar haar toe, wierp zich aan hare voeten en in haar oogen de
+sporen ziende van groote smart, riep hij verteederd: "Schoone Blanche,
+wees niet langer droevig. Volgens den schijn ben ik schuldig, ik beken
+het, maar wanneer gij zult vernemen het plan, dat ik voor u gevormd
+heb, zal hetgeen u nu een misdaad schijnt, een bewijs blijken van mijn
+onschuld en mijne groote liefde." Door deze woorden meende Enrique haar
+te kunnen kalmeeren, maar het werd slechts erger. Zij wilde antwoorden,
+maar snikken smoorden haar stem. De prins was hierover zeer verwonderd
+en zei: "Hoe, mevrouw, kan ik uw verdriet niet lenigen? Door welk
+ongeluk heb ik uw vertrouwen verloren, ik, die mijn kroon in de
+waagschaal stel en zelfs mijn leven om mij aan u te wijden."
+
+De dochter van Leontio, zich beheerschend, zei hem: "Seigneur,
+uwe beloften zijn waardeloos. Voortaan kan niets mij meer aan u
+binden."--"Ach, Blanche," viel Enrique haar in de rede, "welke wreede
+woorden voegt gij mij toe! Wie kan u aan mijn liefde onttrekken,
+wie zal zich bloot willen stellen aan de woede eens konings, die
+geheel Sicilië in vuur zal zetten, liever dan de hoop op te geven
+u te bezitten."--"Al uwe macht, Seigneur," antwoordde langzaam
+de dochter van Siffredi, "wijkt voor de hinderpalen, die ons
+scheiden. Ik ben de vrouw van den connetable." "De vrouw van den
+connetable!" riep de prins uit, eenige schreden teruggaande. Hij kon
+den volzin niet voleindigen. Door dezen onverwachten slag begaven
+zijn krachten hem. Hij liet zich vallen aan den voet van een boom,
+welke achter hem stond. Hij was bleek, ontdaan en slechts zijn oogen,
+welke hij op Blanche vestigde, zeiden haar hoe zeer het ongeluk hem
+trof. Zij keek hem aan en hij zag, dat hare gevoelens weinig van
+de zijne verschilden; en deze beide gelieven bewaarden onderling
+een verschrikkelijk stilzwijgen. Eindelijk was de prins een weinig
+bekomen, kon weder spreken en zei zuchtend tot Blanche: "Mevrouw wat
+hebt gij gedaan? Gij hebt mij ten verderve gebracht en gij zijt zelf
+ook verloren door uwe lichtgeloovigheid."
+
+Het griefde Blanche, dat de vorst haar verwijten scheen te doen,
+terwijl zij meende zeer gegronde redenen te hebben zich over hem te
+beklagen. "Hoe, Seigneur," antwoordde zij, "verzwaart ge uw ontrouw
+nog door huichelarij! Zoudt gij willen, ondanks alles wat ik gehoord
+en gezien heb, dat ik u voor onschuldig hield? Neen Seigneur, ik
+beken u, dat ik daartoe niet in staat ben."--"Evenwel, mevrouw,"
+antwoordde de koning, "hebben deze getuigen, die u zoo trouw schijnen,
+u misleid." Zij zelf hebben geholpen om u te bedriegen en zoowaar
+gij de vrouw van den connetable zijt, ben ik onschuldig en trouw
+gebleven aan u."--"En Seigneur," hernam zij, "heb ik u niet tegenover
+Constance hooren bevestigen, dat gij haar uw hand en uw hart schenkt;
+hebt gij niet aan de rijksgrooten verklaard, dat gij de wenschen van
+den overleden vorst zoudt nakomen, en heeft de prinses niet de hulde
+van uwe nieuwe onderdanen ontvangen in de hoedanigheid van koningin en
+echtgenoote van prins Enrique? Waren mijne oogen dan betooverd? Zeg
+liever, trouwelooze, dat gij niet verwachtte, dat Blanche in uw hart
+het belang van een troon kon vergoeden en beken zonder te veinzen wat
+gij niet meer gevoelt of nooit gevoeld hebt, dat de kroon van Sicilië
+u veiliger toescheen met Constance dan met Blanche. Gij hebt gelijk,
+mijnheer, een schitterende troon was ik evenmin waard dan een prins
+als gij. Ik was te ijdel om het te gelooven, maar gij moest mij
+niet in deze dwaling gelaten hebben. Gij weet mijn ongerustheid,
+dat ik u zou verliezen. En waarom hebt gij mij gerust gesteld? Was
+het noodig mijn vrees te verdrijven? Ik zou eerder het noodlot dan u
+hebben aangeklaagd en gij zoudt tenminste mijn liefde hebben behouden,
+mijn hand zou nooit een ander dan gij verworven hebben. Thans is het
+niet het juiste oogenblik, om u te rechtvaardigen. Ik ben de vrouw van
+den connetabel en om mij een onderhoud, dat mijne eer zou bezoedelen,
+te besparen, moet gij dulden, seigneur, dat ik, zonder in eerbied
+voor u te kort te schieten, een vorst verlaat, dien ik niet langer
+mag aanhooren."
+
+Bij deze woorden verwijderde zij zich met zooveel spoed, als de
+omstandigheden haar veroorloofden. "Blijf staan, mevrouw," riep de
+vorst uit; "breng een vorst niet tot wanhoop, die eerder geneigd
+is een troon omver te werpen, dien ik, zooals ge mij verwijt,
+boven u zou hebben verkozen, dan aan de verwachtingen van zijne
+onderdanen te voldoen."--"Deze nieuwe opoffering is thans onnoodig,"
+antwoordde Blanche. "Waar ik niet meer vrij ben, kan het mij weinig
+schelen of Sicilië in de asch wordt gelegd en aan wie gij uw hand
+schenkt. Hoewel ik zwak genoeg was, mijn hart te laten overrompelen,
+zal ik tenminste de kracht hebben die neiging te onderdrukken en aan
+den nieuwen koning van Sicilië toonen, dat de vrouw van den connetabel
+niet meer de minnares is van vorst Enrique." Zoo sprekend, ging zij
+plotseling met Nisa naar binnen en de deur achter zich sluitend,
+liet zij den vorst overstelpt door smart achter. Hij kon zich niet
+herstellen van den slag, dien Blanche hem had toegebracht door de
+tijding van haar huwelijk. "Onrechtvaardige Blanche," riep hij uit,
+"gij hebt de herinnering aan onze belofte vergeten. Ondanks mijn
+eeden en de uwe, zijn wij gescheiden. De gedachte, welke ik nog had
+gekoesterd uwe liefde te bezitten, was dus slechts ijdele waan. O
+wreede vrouw, wat kost het mij niet, dat ik u mijn liefde heb betoond!"
+
+Vervolgens drong het beeld van het geluk van zijn medeminnaar
+zich op aan zijn geest met alle verschrikkingen der jaloezie; en
+deze hartstocht beheerschte hem eenige oogenblikken zoodanig, dat
+hij op het punt stond zich te wreken op den connetabel zoowel als op
+Siffredi. De rede kalmeerde echter langzamerhand de heftigheid van zijn
+toorn. De onmogelijkheid om Blanche af te brengen van de meening over
+zijn ontrouw, maakte hem wanhopig. Hij hoopte deze te kunnen wijzigen,
+wanneer hij nog eens met haar zou kunnen spreken. Om daartoe te geraken
+oordeelde hij het noodig den connetabel te verwijderen en hij besloot
+hem te laten arresteeren als verdacht van een samenzwering. Hij gaf
+daartoe bevel aan den kapitein van zijn lijfgarde, die naar Belmonte
+ging, zich bij het aanbreken van den nacht van zijn persoon verzekerde
+en hem naar het kasteel te Palermo voerde. Dit incident veroorzaakte
+te Belmonte groote opschudding. Siffredi vertrok terstond om bij
+den koning voor de onschuld van zijn schoonzoon in te staan en hem de
+noodlottige gevolgen onder het oog te brengen van zulk een willekeurige
+arrestatie. De vorst, voorbereid op dezen stap van den minister, en die
+zich minstens een ongestoord onderhoud met Blanche wilde verzekeren,
+alvorens den connetabel los te laten, had uitdrukkelijk bevolen,
+dat hij door niemand vóór den volgenden morgen wilde worden lastig
+gevallen. Maar Leontio stoorde zich niet aan dit bevel en trad het
+vertrek des konings binnen.
+
+"Seigneur," zei hij, "wanneer het een eerbiedig en trouw onderdaan
+veroorloofd is zich over zijn meester te beklagen, kom ik tot u met een
+klacht over uzelf. Welke misdaad heeft mijn schoonzoon begaan? Heeft
+Uwe Majesteit wel gedacht aan de eeuwige schande voor mijn familie en
+aan de gevolgen van eene arrestatie, die uw voornaamste staatsdienaren
+van u kunnen vervreemden?" "Ik heb zekere inlichtingen," antwoordde de
+koning, "dat de connetabel een complot heeft gesmeed met den infant
+don Pedro."--"Een complot?" viel de verbaasde Leontio hem in de
+rede. "Ach Seigneur, geloof het niet, men heeft u voorgelogen. Het
+verraad is nog nooit in de familie Siffredi binnengeslopen; en
+het is voor den connetabel voldoende, dat hij mijn schoonzoon is,
+om boven iedere verdenking te staan. De connetabel is onschuldig,
+maar geheime beweegredenen leidden u bij zijne arrestatie."
+
+"Waar gij zoo openlijk tot mij spreekt," antwoordde de koning,
+"zal ik het ook doen. Gij beklaagt u over de gevangenhouding van den
+connetabel. En heb ik mij niet meer over uwe wreedheid te beklagen? Gij
+zijt het, barbaarsche Siffredi, die mij mijn gemoedsrust hebt ontnomen
+en er mij toe gebracht hebt door uwe heimelijke zorgen het lot van
+den meest gewonen sterveling te benijden. Want gij moet u niet vleien,
+dat ik mij aan uwe gedachtengang stoor. Tot mijn huwelijk met Constance
+werd tevergeefs besloten...."
+
+"Hoe Seigneur," riep Leontio ontroerd uit, "gij zoudt de prinses
+niet huwen na haar voor de oogen van uw volk met deze hoop te hebben
+gevleid?"--"Indien ik hunne verwachting teleurstel," antwoordde
+de koning, "is dit slechts aan u zelf te wijten. Waarom hebt gij
+mij genoodzaakt haar iets te beloven, dat ik niet kan nakomen? Wie
+verplichtte u een brief, dien ik uwe dochter had gegeven, met den naam
+van Constance in te vullen? Gij waart niet onbekend met mijn plannen;
+waarom moest gij het hart van Blanche geweld aandoen door haar een
+man te laten huwen, dien zij niet beminde? En welk recht hebt gij
+op het mijne, dat gij er over durft te beschikken ten gunste van
+een prinses, welke ik haat. Zijt gij vergeten, dat zij de dochter
+van die wreede Mathilda is, die de rechten van het bloed en de
+menschelijkheid met voeten tredend, mijn vader liet omkomen in een
+hardvochtige gevangenschap? En nu zou ik haar huwen? Neen Siffredi,
+laat die hoop varen, eerder dan dit weerzinwekkend huwelijk, zult
+gij Sicilië in vlammen zien en zijn landouwen overstroomd van bloed."
+
+"Heb ik goed gehoord?" riep Leontio uit. "Och Seigneur wat voorspelt
+gij mij! Welke verschrikkelijke bedreigingen. Maar ik maak mij
+ten onrechte ongerust," vervolgde hij, van toon veranderend. "Gij
+houdt te veel van uwe onderdanen, om hen zulk een treurig lot te
+berokkenen. Gij zult u niet door de liefde laten vervoeren, gij
+zult uwe deugden niet bezoedelen door te vervallen in de zwakheden
+van den gewonen mensch. Indien ik mijne dochter aan den connetabel
+heb gegeven, heb ik dat alleen gedaan, seigneur, om uwe majesteit
+een dapper onderdaan te bezorgen, die door zijn arm en het leger,
+waarover hij beschikt, uwe belangen kan voorstaan tegenover don
+Pedro. Ik heb gemeend door hem met zoo nauwe banden aan mijne familie
+te...." "En het zijn juist die banden," riep vorst Enrique uit,
+"het zijn die vervloekte banden, welke mij verderven, wreede vriend,
+waarom hebt gij mij zulk een gevoeligen slag toegebracht? Had ik u
+opgedragen mijn belangen te behartigen ten koste van mijn hart? Waarom
+liet gij mij zelf niet daarvoor zorgen? Ontbreekt het mij aan moed
+om de onderdanen te onderwerpen, die zich tegen mij zouden willen
+verzetten? Ik zou den connetabel wel hebben weten te straffen als hij
+mij niet had gehoorzaamd. Ik weet, dat vorsten geen tyrannen mogen
+zijn, dat het geluk van hun volk hun eerste plicht is; maar moeten
+zij daarom de slaven zijn van hunne onderdanen? En op het oogenblik,
+dat de hemel hen uitkiest om te regeeren, verliezen zij dan het recht,
+dat de natuur aan alle menschen geeft, om zelf over hunne genegenheid
+te beschikken? Ach, indien zij niet als de minste stervelingen mogen
+genieten, neem dan deze souvereine macht terug, waarvan gij mij hebt
+willen verzekeren ten koste van mijn rust."
+
+"Gij moet niet vergeten, Seigneur," antwoordde de minister, "dat
+wijlen de koning uw oom de troonsopvolging afhankelijk heeft gemaakt
+van het huwelijk met de prinses." "En welk recht," hernam Enrique,
+"had hij zelf anderen voorwaarden te stellen? Had hij deze onwaardige
+voorwaarden ontvangen van zijn broeder koning Karel, toen hij dezen
+opvolgde? Moest gij de zwakheid hebben u aan zulk eene onrechtvaardige
+voorwaarde te onderwerpen? Voor een grootkanselier zijt gij slecht
+op de hoogte van onze gebruiken. In één woord toen ik mijn hand aan
+Constance beloofde, was dit niet vrijwillig. Ik wil mijn belofte niet
+houden en indien don Pedro de hoop mocht koesteren om den troon te
+bestijgen, kan, opdat niet het volk wordt gewikkeld in een twist, die
+te veel bloed zou kosten, de degen beslissen wie van ons het waardigst
+is om te regeeren." Leontio durfde niet verder aandringen en stelde
+zich tevreden hem op de knieën de vrijheid van zijn schoonzoon te
+vragen; deze verkreeg hij. "Ga," zei de koning, "keer naar Belmonte
+terug, de connetabel zal u weldra volgen." De minister vertrok en
+kwam te Belmonte aan, overtuigd dat zijn schoonzoon hem op de hielen
+volgde. Hij vergiste zich, Enrique wilde Blanche dien nacht spreken
+en met dit doel stelde hij de bevrijding van haar echtgenoot tot den
+volgenden morgen uit.
+
+Intusschen gaf de connetabel zich aan bittere overpeinzingen over. Zijn
+arrestatie had hem de oogen geopend over de ware oorzaak van zijn
+ongeluk. Hij gaf zich geheel over aan zijn jaloezie; en zijn trouw
+verwenschend, die hem tot nu toe tot eer had gestrekt, dorstte hij
+slechts naar wraak. Daar hij zeer goed begreep, dat de koning dezen
+nacht niet zou laten voorbijgaan om Blanche op te zoeken, vroeg hij
+aan den gouverneur van Palermo hem vrij te laten, met het doel hen
+samen te verrassen, en gaf de verzekering, den volgenden morgen terug
+te komen. De gouverneur, die met hem bevriend was, ging er des te
+eerder toe over, daar hij wist dat Siffredi zijne invrijheidsstelling
+had bewerkt; zelfs liet hij hem een paard geven om naar Belmonte te
+rijden. Daar aangekomen, bond de connetabel zijn paard aan een boom,
+ging het park binnen door een deur, waarvan hij den sleutel bezat,
+en was zoo gelukkig het kasteel binnen te gaan zonder dat iemand
+hem zag. Hij bereikte de kamer van zijn vrouw en verborg zich in de
+antichambre, achter een tochtscherm. Hij was van plan vandaar alles
+te bespieden wat er gebeurde en dan plotseling de kamer van Blanche
+binnen te treden bij het minste gerucht, dat hij vernam. Hij zag
+Nisa weggaan, die hare meesteres verliet om naar het vertrekje te
+gaan waar zij sliep.
+
+De dochter van Siffredi, die zonder moeite de reden had geraden waarom
+haar echtgenoot was gevangen genomen, oordeelde terecht, dat hij dien
+nacht niet te Belmonte zou terugkeeren, ofschoon, zooals haar vader
+zei, de koning hem verzekerd had, dat hij weldra terug zou zijn;
+zij twijfelde niet of Enrique zou van de gelegenheid gebruik maken
+om haar te zien en vrij met haar te praten. Zij verwachtte dus den
+prins om hem een daad te verwijten, welke verschrikkelijke gevolgen
+voor haar kon hebben.
+
+Werkelijk opende zich, eenigen tijd nadat Nisa vertrokken was, de
+wand en wierp de koning zich aan de voeten van Blanche. "Mevrouw,"
+zei hij haar, "veroordeel niet zonder mij te hooren. Indien ik den
+connetabel heb laten gevangen nemen, bedenk dan, dat dit het eenige
+middel was, dat mij overbleef om mij te rechtvaardigen. Deze list
+hebt gij trouwens u zelf te wijten. Waarom weigerde gij mij aan te
+hooren? Helaas, morgen zal uw echtgenoot vrij zijn en ik zal niet
+langer met u kunnen spreken. Luister dus voor de laatste maal naar
+mij. Indien uw verlies mijn lot beklagenswaard maakt, sta mij dan
+ten minste den schralen troost toe, u te zeggen, dat ik dit ongeluk
+niet door mijn ontrouw over u heb gebracht. Het kon niet anders,
+in de omstandigheden, waarin uw vader mij had geplaatst. Ik moest de
+prinses bedriegen in uw en mijn belang om u de kroon en de hand van
+uw minnaar te verzekeren. Ik wilde slagen, ik had reeds maatregelen
+genomen om deze verloving af te breken; maar gij hebt mijn werk
+vernietigd en van uwe lichtvaardigheid hebt gij twee harten, die door
+een volmaakte liefde verbonden hadden kunnen zijn, voor eeuwig in het
+ongeluk gestort." Hij was zoo wanhopig aan het einde van dit gesprek,
+dat Blanche er door geroerd werd. Zij twijfelde niet langer aan zijn
+onschuld; eerst was zij er blij om en later werd haar smart des te
+heviger. "Ach seigneur," zei zij tegen den vorst, "na de beschikking
+van het lot veroorzaakt gij mij nieuwe smart door mij te zeggen, dat
+gij niet schuldig zijt. Wat heb ik gedaan ongelukkige, mijn boosheid
+heeft mij overweldigd, ik dacht wreed verlaten te zijn en in mijn
+spijt heb ik de hand van den connetable aanvaard. Helaas terwijl ik
+u beschuldigde van bedrog, was ik het zelf die, te lichtgeloovige
+minnares, de banden doorsneed, welke ik gezworen had nimmer te
+zullen verbreken. Wreek u seigneur, op uw beurt. Haat de ondankbare
+Blanche. Vergeet...." "Is dat noodig mevrouw?" viel Enrique haar in de
+rede. "Gij moet het toch trachten te doen," zei zuchtend de dochter
+van Siffredi. "Zoudt gij het zelf kunnen?" "Ik beloof het niet maar
+zal toch alles doen, om dat doel te bereiken," antwoordde zij. "Ach,
+wreede vrouw," zei de prins, "gij zult gemakkelijk Enrique vergeten,
+wanneer gij dit wilt." "Maar wat wilt gij dan?" vroeg Blanche op vasten
+toon. "Denkt gij, dat ik kan toestaan, dat gij nog langer uwe zorgen
+aan mij wijdt? Neen seigneur, wanneer ik niet geboren ben om koningin
+te zijn, heeft de hemel mij toch ook niet bestemd om eene ongeoorloofde
+liefde te volgen. Mijn echtgenoot is, als gij seigneur, gesproten
+uit het edele huis van Anjou; en wanneer mijn gegeven woord mij niet
+reeds aan hem bond en uwe toenadering onverbiddelijk afwees, dan zou
+toch mijn eer zich daartegen verzetten. Ik verzoek u heen te gaan;
+wij moeten elkander niet meer zien." "Welk een barbaarschheid," riep
+de koning. "Ach Blanche, is het mogelijk, dat gij mij zoo hardvochtig
+behandelt? Is het dus niet genoeg, dat ik u moet denken in de armen van
+den connetabel maar gij wilt mij nog verbieden u te zien, de eenige
+troost welke mij overblijft?" "Ga heen," antwoordde de dochter van
+Siffredi met tranen in de oogen, "hem te zien, die mij teeder heeft
+lief gehad, is mij een kwelling nu ik de hoop heb verloren hem ooit te
+bezitten. Adieu seigneur, vlucht, gij moet dat doen ter wille van uw
+roem en mijn goeden naam. Ik vraag het u ook ter wille van mijn rust;
+want ofschoon mijn deugd niet bezwijken zal voor de neigingen van mijn
+hart, veroorzaakt de herinnering aan uwe teederheid zulk een wreeden
+strijd, dat het mij te veel kost om er steeds weerstand aan te bieden."
+
+Zij uitte deze woorden met zooveel heftigheid, dat zij zonder
+er aan te denken een flambouw omstootte, die op een tafel achter
+haar stond. Deze ging uit onder het vallen. Blanche zocht ze op,
+ging naar het kamertje van Nisa door de antichambre en kwam weldra
+met licht terug. De koning zag haar niet of hij begon haar zijn
+liefde op te dringen. Bij het hooren van de stem van den vorst
+trad de connetabel met den degen in de hand het vertrek binnen,
+liep vol woede op Enrique toe, en riep uit: "Het is genoeg tyran,
+denk niet, dat ik laf genoeg ben om de beleediging te verduren,
+welke gij mijn eer hebt aangedaan." "Ha verrader," antwoordde de
+koning zich verdedigend opstellend, "verbeeld je niet ongestraft je
+plan te kunnen volvoeren." Na deze woorden begonnen zij een gevecht
+dat te hevig was om lang te kunnen duren. De connetabel bedenkende,
+dat Siffredi en zijn dienaren te spoedig zouden komen aanloopen
+op de kreten van Blanche en zich tegen zijn wraak zouden verzetten,
+ontzag zich niet. Zijn woede maakte hem blind, hij berekende zoo slecht
+zijn uitvallen, dat hij zich zelf in den degen van zijn vijand wierp;
+deze ging hem in het lichaam tot aan het gevest en de koning hield op.
+
+De dochter van Leontio, getroffen door den toestand waarin zij haar
+echtgenoot zag en den natuurlijken afkeer overwinnend dien zij voor
+hem koesterde, knielde en wilde hem helpen. Maar deze ongelukkige
+echtgenoot was te zeer op haar verbitterd, om zich te laten verteederen
+door de betuigingen van haar smart en medelijden. De dood, die hij
+voelde naderen, kon zijn jalouzie niet verminderen. Hij zag in de
+laatste oogenblikken slechts het geluk van zijn tegenstander en deze
+gedachte scheen hem zoo vreeselijk toe dat hij alles wat hem nog aan
+kracht overbleef verzamelend, zijn degen ophief en haar in den boezem
+van Blanche stootte, en uitriep: "Sterf trouwelooze echtgenoote,
+die zoo schromelijk de trouw hebt geschonden, die gij mij op het
+altaar hadt gezworen. En gij," vervolgde hij, "Enrique, verheug u
+niet in uw lot. Gij zult u niet verheugen over mijn ongeluk, ik sterf
+tevreden." Na deze woorden gaf hij den geest en zijn gelaat, bedekt
+door den schaduw des doods had nog iets fiers en verschrikkelijks. Dat
+van Blanche leverde een geheel anderen aanblik. Doodelijk getroffen
+was zij op het stervende lichaam van haar echtgenoot gevallen en het
+bloed van het ongelukkige slachtoffer vermengde zich met dat van den
+moordenaar, die zoo snel zijn wreed besluit had ten uitvoer gebracht,
+dat de koning hem niet had kunnen tegenhouden. De ongelukkige prins
+uitte een kreet toen hij Blanche zag vallen en wilde aan haar dezelfde
+zorgen wijden waarvoor zij zoo slecht beloond werd. Maar stervende zei
+zij: "Seigneur, uwe moeite is te vergeefs, ik ben het slachtoffer,
+dat het onverbiddelijk noodlot eischte. Moge nu zijn toorn gestild
+zijn en mijn lot bijdragen tot het geluk van uwe regeering." Terwijl
+zij deze woorden sprak, kwam Leontio op het rumoer de kamer binnen
+en getroffen door wat hij zag, bleef hij onbeweeglijk staan. Blanche
+zag hem niet en vervolgde: "Vaarwel, prins, blijf aan mij denken,
+mijn liefde en mijn ongeluk verplichten u daartoe. Wees niet boos op
+mijn vader. Ontzie zijne ouderdom, zijn smart en doe recht wedervaren
+aan zijn ijver. Zeg hem vooral, dat ik onschuldig ben; dat verzoek
+ik u in de allereerste plaats. Adieu, mijn waarde Enrique.... ik
+sterf.... ontvang mijn laatste zucht...."
+
+Bij deze woorden stierf zij. De koning bleef eenigen tijd
+zwijgen. Vervolgens zei hij tegen Siffredi die roerloos bleef staan:
+"Zie, Leontio, beschouw uw werk; zie het resultaat van uw heimelijke
+zorgen voor mijn welzijn." De grijsaard antwoordde niet, zoozeer
+werd hij beheerscht door smart. Maar waarom zal ik datgene trachten
+te beschrijven, waarvoor geen woorden te vinden zijn?
+
+De koning behield zijn geheele leven een teedere herinnering aan zijn
+geliefde. Hij kon niet besluiten met Constance te huwen. De infant
+don Pedro huwde met deze prinses en beiden lieten niets achterwege
+om de bepaling in het testament in vervulling te laten gaan, doch ten
+slotte moesten zij voor Enrique wijken, die zijn vijanden overwon. Wat
+Siffredi betreft, het verdriet zooveel ongeluk te hebben veroorzaakt
+deed hem het verblijf in zijn vaderland ondragelijk worden. Hij verliet
+Sicilië en ging met Porcia, zijn overgebleven dochter, naar Spanje,
+waar hij dit kasteel kocht. Hij leefde nog 15 jaar na den dood van
+Blanche en had voor zijn dood nog de troost dat Porcia huwde. Zij
+werd de echtgenoote van Jerome de Silin en ik ben de eenige vrucht uit
+dit huwelijk. Ziedaar, vervolgde de weduwe van don Pedro de Pinares,
+mijne familiegeschiedenis en een trouw verhaal van de ongelukken, die
+op deze schilderij worden voorgesteld, welke Leontio, mijn grootvader,
+liet vervaardigen om bij zijn nakomelingschap het aandenken aan dit
+noodlottig avontuur levendig te houden."
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+Wat Aurora de Guzmann deed toen zij te Salamanca was.
+
+
+Ortiz, hare metgezellen en ik verlieten de zaal na dit verhaal te
+hebben aangehoord en lieten Aurora met Elvira alleen. Zij bleven
+het overige gedeelte van den dag bij elkaar, verveelden zich niet
+en toen wij den volgenden dag vertrokken, kostte het scheiden haar
+evenveel, of zij oude vriendinnen waren. Eindelijk kwamen wij zonder
+ongeval te Salamanca aan. Wij huurden er een geheel gemeubeld huis en
+juffrouw Ortiz nam zooals was overeengekomen den naam aan van Kimena
+de Guzmann. Zij was te lang dienstbaar geweest om geen goede actrice
+te zijn. Op zekeren morgen ging zij met Aurora, eene kamenier en een
+knecht naar het pension, waar Pocheco gewoonlijk logeerde. Zij vroeg
+kamers te huur, betaalde vooruit en zei, dat deze bestemd waren voor
+een harer neven, die van Tolledo kwam om te studeeren.
+
+Toen zij terug waren, liet de schoone Aurora geen tijd verloren gaan
+om zich als heer te verkleeden. Zij bedekte haar zwarte haar met een
+blonde pruik, verfde zich de wenkbrauwen in dezelfde kleur en werkte
+zoo handig, dat zij zeer wel voor een jongen man kon doorgaan. Zij
+bewoog zich gemakkelijk en vrij en met uitzondering van haar gelaat,
+dat iets te mooi was voor een man, verraadde niets haar vermomming. De
+kamenier, die als page dienst moest doen, verkleedde zich ook en
+wij waren ook over haar tevreden; want behalve dat zij niet een van
+de mooisten was had zij iets brutaals in haar uiterlijk, wat zeer
+goed in haar rol paste. 's Middags waren de beide actrices gereed om
+ten tooneele te verschijnen en wij reden naar het pension met alle
+benoodigde kleedingstukken.
+
+De waardin Bernarda Ramirez geheeten, ontving ons voorkomend en wij
+werden het spoedig met haar eens over den prijs en vroegen haar of zij
+reeds meer pensiongasten had. "Op 't oogenblik niet," antwoordde zij,
+"ik zou er genoeg hebben, als ik iedereen in mijn huis wilde nemen,
+ik wil echter alleen jongelieden. Ik verwacht er van avond een, die uit
+Madrid komt om zijn studiën te voltooien. Het is don Louis de Pacheco,
+hoogstens twintig jaar oud. Indien gij hem niet persoonlijk kent, hebt
+gij misschien van hem hooren spreken." "Neen," zei Aurora, "ik weet,
+dat hij van goede familie is maar verder niets en waar ik hier met hem
+moet wonen, zou ik gaarne iets meer over hem vernemen." "Seigneur,"
+antwoordde de waardin, "het is een schitterend figuur. Hij is bijna
+zoo jong als u. Samen zult gij een goed paar vormen. Bij den heiligen
+Jacobus, ik zal mij kunnen beroemen ten mijnen huize de twee knapste
+jonge edellieden uit Spanje te hebben." "Heeft deze don Louis,"
+vroeg mijne meesteres, "hier dan geen veroveringen gemaakt?" "O,
+zeker, zooveel als hij maar wil. Hij heeft o.a. tusschen ons gezegd,
+een dame bekoord, die jong en schoon is; zij heet Isabella. Het is
+de dochter van een ouden doctor in de rechten. Zij is zoo verliefd,
+dat zij er het verstand nog eens door zal verliezen." "En zeg mij,"
+vroeg Aurora haastig, "is hij ook op haar verliefd?" "Hij hield van
+haar," antwoordde Bernarda Ramirez, "voor zijn vertrek naar Madrid,
+maar ik weet niet of hij haar nog bemint want hij loopt van vrouw
+tot vrouw, zooals alle jonge edellieden dat gewoon zijn." De goede
+weduwe had ternauwernood uitgesproken of wij hoorden geraas voor de
+deur. Wij keken door het raam en zagen twee mannen van hunne paarden
+afstijgen. Het was don Louis Pacheco, die met een kamerdienaar van
+Madrid kwam. De oude vrouw verliet ons om hem te ontvangen en mijne
+meesteres maakte zich gereed de rol van don Felix te gaan spelen. Don
+Louis kwam gelaarsd en gespoord in ons vertrek. "Ik verneem," zeide
+hij, terwijl hij Aurora groette, "dat een jonge edelman uit Toledo
+ook in dit hotel is afgestapt, mag ik hem daarover mijn vreugde
+betuigen?" Terwijl mijne meesteres hem op haar beurt een compliment
+maakte kon Pacheco niet nalaten te zeggen, dat hij nog nooit een
+edelman had gezien, die zoo mooi en goedgevormd was. Na allerlei
+beleefdheden, ging don Louis naar zijn eigen appartementen.
+
+Terwijl hij zijn sporen liet afdoen en van kleeding verwisselde,
+ontmoette een soort van page, welke hem zocht om hem een briefje te
+geven, bij toeval Aurora op de trap. Hij hield haar voor don Louis
+en gaf haar het briefje. "Hier, seigneur," zei hij, "ofschoon
+ik seigneur Pacheco niet ken, behoef ik niet te twijfelen,
+dat gij het zijt." "Neen, vriend," antwoordde mijne meesteres
+met bewonderenswaardige tegenwoordigheid van geest, "gij doet uw
+boodschappen goed. Gij hebt goed geraden dat ik don Louis Pacheco
+ben." De page verdween en Aurora zich met ons verwijderend, las:
+"Ik verneem dat gij te Salamanca zijt. Met welk een vreugde heb
+ik deze tijding ontvangen, ik dacht er gek van te worden. Maar
+bemint gij Isabella nog? Haast u haar te verzekeren dat gij niet
+veranderd zijt. Ik denk dat zij van pleizier zal sterven als zij u
+trouw terugvindt."
+
+"Dat briefje is hartstochtelijk; daar speekt een innige liefde
+uit. Deze dame is een mededingster, waarvoor ik op mijn hoede moet
+zijn. Ik moet don Louis van haar losmaken en zorgen, dat hij haar
+niet terug ziet. Het is niet gemakkelijk, maar ik wanhoop niet dit
+resultaat te bereiken." Mijn meesteres ging zitten peinzen en zei een
+oogenblik daarna: "Ik beloof je, dat ze in minder dan vier en twintig
+uur gebrouilleerd zijn." Nadat Pacheco een weinig uitgerust was, kwam
+hij ons opzoeken en begon met Aurora te praten. "Seigneur" zei hij
+schertsend, "ik geloof, dat de echtgenooten en minnaars zich over uw
+komst te Salamanca niet behoeven te verheugen: gij zult ze in onrust
+brengen. Ik voor mij beef nu reeds voor mijne veroveringen." "Luister,"
+zei mijne meesteres, "uwe vrees is niet misplaatst. Don Felix de
+Mendoza is niet weinig te duchten, dat verzeker ik u en ik weet nu al,
+dat de vrouwen hier niet ongevoelig zijn." "Hebt gij daarvoor reeds
+een bewijs?" "Een duidelijk bewijs," antwoordde de dochter van don
+Vincent, "ik ben hier voor een maand ook geweest n.l. acht dagen en,
+in vertrouwen gezegd, heb ik de dochter van een ouden dokter in de
+rechten het hoofd op hol gemaakt."
+
+Ik bemerkte dat don Louis bij deze woorden schrok. "Mag ik zonder
+onbescheiden te zijn, vragen hoe deze dame heet?" "Hoe, onbescheiden,
+waarom zou ik er een geheim van maken?" riep de valsche don Felix
+uit. "Denkt ge, dat ik kiescher ben dan andere edellieden van mijn
+leeftijd? Beoordeel mij niet zoo onrechtvaardig. Tusschen ons gezegd
+verdient zij zooveel kieschheid niet. Het is een burgerdame. Gij weet
+wel, dat een man van stand zich niet ernstig met zulk een vlinder
+ophoudt en dat hij gelooft, dat hij haar een eer bewijst door haar
+te onteeren. De naam van de dame in quaestie is Isabella." "En
+heet misschien de dokter," vroeg Pacheco ongeduldig, "Murcia de la
+Lhana?" "Juist," antwoordde mijne meesteres. "Ziehier een brief welke
+ik juist heb ontvangen en waaruit gij zult zien, dat zij het goed
+met mij meent." Don Louis keek naar het schrift en dat herkennend,
+keek hij strak voor zich. "Wat zie ik," vervolgde Aurora verwonderd,
+"gij verandert van kleur. Ik geloof heusch, dat gij belang in dit
+persoontje stelt. Ach waarom heb ik zoo openhartig tot u gesproken?"
+
+"Ik ben er u dankbaar voor," antwoordde don Louis met een gevoel van
+spijt vermengd met toorn. "De ontrouwe, wispelturige! Don Felix, wat
+ben ik u niet verschuldigd? Gij bevrijdt mij van een dwaling waarin ik
+anders misschien nog lang had verkeerd. Ik dacht bemind te worden, wat
+zeg ik, bemind? ik dacht aangebeden te worden door Isabella. Ik droeg
+het schepsel eenige achting toe en nu zie ik, dat het slechts eene
+coquette is, alleen mijn verachting waardig." "Ik begrijp uw woede,"
+zei Aurora, eveneens verontwaardigd. "De dochter van een dokter
+in de rechten moest tevreden zijn wanneer zij een zoo beminnelijk
+heer als gij tot minnaar had. Ik kan haar onstandvastigheid niet
+verontschuldigen en wel verre van prijs te stellen op de voorkeur
+die zij mij schenkt, wil ik voortaan niets meer van haar goedheid
+weten." "Ik voor mij," zei Pacheco, "wil haar nooit meer zien;
+dat is de eenige wraak die ik kan nemen." "Gij hebt gelijk," riep
+de valsche Mendoza uit; "om haar te doen weten, hoezeer wij haar
+verachten moeten wij haar beiden een beleedigenden brief schrijven,
+in antwoord op haar schrijven. Maar alvorens tot dit uiterste over
+te gaan, moet gij uw hart raadplegen, opdat gij nooit berouw krijgt
+met haar gebroken te hebben." "Neen maar," antwoordde don Louis,
+"deze zwakheid zal ik niet hebben en om de ondankbare te straffen,
+zullen wij doen wat gij voorstelt."
+
+Dadelijk ging ik papier en inkt halen, en zij begonnen beiden zeer
+vriendelijke briefjes voor de dochter Murcia de la Lhana samen te
+stellen. Pacheco vooral kon geen woorden naar zijn zin vinden om
+zijn gevoelens uit te drukken en hij verscheurde vijf of zes brieven
+omdat zij hem niet kras genoeg voorkwamen. Eindelijk had hij er een
+waarover hij met recht tevreden was. Deze luidde aldus: "Leer uzelf
+kennen, mijne koningin, en wees niet zoo ijdel te gelooven, dat ik
+u bemin. Er is een andere verdienste noodig dan de uwe om mij te
+binden. Gij zijt alleen geschikt om tot amusement te dienen voor de
+jongste studenten van de universiteit". Het briefje van Aurora was
+niet minder beleedigend en toen zij gereed was, deed zij beide in
+enveloppen en zei: "Hier Gil Blas, zorg dat Isabella dat nog heden
+ontvangt. Heb je me begrepen?" vroeg ze knipoogend. Ik begreep haar
+en zei: "Ja, seigneur, ik zal doen zooals u verlangt".
+
+Ik ging dadelijk weg en dacht bij mijzelf: "Komaan mijnheer Gil Blas,
+gij wordt op de proef gesteld. Laat nu eens zien, mijn vriend, dat
+gij genoeg geest hebt, om een rol te spelen, die dat eischt. Seigneur
+Felix heeft u een teeken gegeven. Hij wil dat ik alleen het briefje
+van don Louis weg breng, dat beteekent dit knipoogje, niets is
+duidelijker." Overtuigd, dat ik mij niet vergiste, maakte ik het pakket
+los en haalde den brief van Pacheco er uit, die ik vervolgens naar
+Murcia bracht. Aan de deur vond ik den kleinen knaap, die naar het
+hotel was gekomen met het schrijven van Isabella en ik vroeg hem:
+"Broeder, zijt gij niet de bediende van de dochter van mijnheer
+den dokter Murcia?" Hij antwoordde, dat het zoo was met een gezicht,
+waarop te lezen stond, dat hij gewend was galante briefjes te bezorgen
+en ze te ontvangen. "Gij ziet er zoo betrouwbaar uit, dat ik u durf
+vragen dit briefje aan uw meesteres te brengen."
+
+De knaap vroeg mij van wien ik kwam en ik had den naam van don
+Louis Pacheco niet genoemd, of hij zei: "Wil mij volgen, ik moet
+u bij Isabella brengen, die u wil spreken." Ik werd in een vertrek
+gelaten en kort daarop verscheen de senora. Ik werd getroffen door
+de schoonheid van haar gelaat; nooit zag ik fijnere trekken. Zij had
+een kinderlijk uiterlijk, maar dat belette niet, dat zij reeds bijna
+dertig jaar zonder leiband had geloopen. "Vriend," zei ze lachend,
+"zijt gij bij don Louis in dienst?" Ik antwoordde dat ik sedert drie
+weken zijn kamerdienaar was. Vervolgens gaf ik haar het briefje. Zij
+las het twee of drie maal alsof zij haar oogen niet vertrouwde. Zij
+had dan ook alles behalve zulk een antwoord verwacht. Zij richtte
+haar blik omhoog beet op haar lippen en eenige oogenblikken was haar
+hartepijn op haar gelaat te lezen. Plotseling vroeg zij mij: "Zeg
+eens vriend, is don Louis gek geworden na onze scheiding? Ik begrijp
+er anders niets van. Vertel mij waarom hij zoo beleefd schrijft. Is
+hij door den duivel bezeten? Als hij met mij wilde breken, behoefde
+hij't toch niet aldus te doen?"
+
+"Madame," antwoordde ik, een oprecht gezicht zettend, "mijn
+meester heeft bepaald ongelijk, maar in zeker opzicht werd hij
+hiertoe gedwongen. Indien u mij belooft de zaak geheim te houden,
+zal ik u de zaak uitleggen." "Ik beloof het u," viel zij mij in de
+rede. "Vrees niet, dat ik u in moeilijkheden zal brengen. Spreek
+maar vrij uit." "Even vóór de bezorging van uw briefje is er eene
+dame gekomen, welke naar Senor Pacheco vroeg en eenigen tijd later
+hoorde ik haar zeggen: "gij belooft mij haar niet weder te zien en
+om mij tevreden te stellen zult gij haar een brief schrijven, welke
+ik u zal dicteeren." Don Louis heeft gedaan, wat zij verlangde en zoo
+ziet gij, madame, dat de brief het werk is van een mededingster en dat
+denhalve mijn meester zoo schuldig niet is."--"O hemel," riep zij uit,
+"hij is 't nog meer dan ik eerst dacht. Zijn ontrouw doet mij meer
+pijn dan de beleedigende woorden, welke hij heeft geschreven. Maar
+laat hij zich gerust aan zijn nieuwe liefde wijden, zeg hem,
+dat hij mij niet behoefde te beleedigen om mij te verplichten het
+veld te ruimen voor eene mededingster en dat ik te zeer een ontrouw
+minnaar veracht om nog lust te hebben hem terug te roepen." Hierna
+verliet ik het huis van de Murcia de la Lhana, zeer tevreden over
+mij zelf. In mijn hotel aangekomen, vond ik de heeren Mendoza en
+Pacheco, samen aan het souper en pratend alsof zij elkander jaren
+gekend hadden. Aurora bemerkte aan mijn tevreden gezicht, dat ik mij
+niet slecht gekweten had van mijn opdracht. "Wel Gil Blas," zei ze,
+"vertel ons eens hoe gij gevaren zijt." Ik vertelde, dat Isabella na de
+beide brieven gelezen te hebben in lachen was uitgebarsten, zeggende:
+"Op mijn woord, de brieven hebben een fraaien stijl, ik moet bekennen,
+dat anderen minder geestig schrijven." "Zij redt zich er goed uit,"
+riep mijn meesteres uit, "het is bepaald een coquette van het ergste
+slag."--"Wat mij betreft," zei don Louis, "herken ik Isabella niet
+en moet zij tijdens mijne afwezigheid wel zeer veranderd zijn."--"Ik
+had haar ook anders beoordeeld," antwoordde Aurora. "Maar er zijn
+vrouwen, die kunnen doen zooals zij willen. Ik heb er een bemind
+en ik ben er lang de dupe van geweest. Gil Blas zal het u zeggen,
+dat zij ieder met een trouw gezicht wist te bedotten."--"Het is
+waar," zei ik, mij in het gesprek mengend, "zij was een gewikste;
+ik zou er zelf zijn ingeloopen." Mendoza en Pacheco lachten, dat zij
+schaterden toen zij mij aldus hoorden spreken en inplaats van geraakt
+te zijn, dat ik mij in het gesprek mengde, richtten zij dikwijls
+het woord tot mij om zich over mijn antwoorden te vermaken. Wij
+spraken over veinzende vrouwen en het resultaat was, dat Isabella
+eene echte coquette was en bleef. Don Louis zwoer, haar niet weer te
+willen zien; don Felix zwoer op zijn beurt, dat hij haar steeds zou
+verachten. Daarna sloten zij vriendschap en spraken af nooit iets voor
+elkaar verborgen te houden. Eindelijk scheidden zij en ieder begaf
+zich naar zijn appartementen, waar ik Aurora een juist verslag gaf
+van het onderhoud met de dochter des dokters, ik vergat geen enkele
+bijzonderheid, ja ik dikte ze nog ietwat aan, zoodat mijne meesteres
+in de wolken was. "Waarde Gil Blas," zei ze, "ik ben verrukt over uw
+slimheid. Wanneer men het ongeluk heeft een hartstocht te koesteren,
+welke ons verplicht listen te baat te nemen, is het een voordeel iemand
+in dienst te hebben, die zoo gevat is als gij. Moed, mijn vriend, wij
+hebben nu een mededingster uit den weg geruimd, die ons kon schaden;
+dat is geen slecht begin. Maar waar gelieven somtijds plotseling op
+een besluit terugkomen, ben ik van plan het avontuur te verhaasten
+en morgen reeds Aurora de Guzmann ten tooneele te voeren." Ik juichte
+dit denkbeeld toe en seigneur don Felix met zijn page alleen latend,
+ging ik naar het vertrek waar mijn bed stond.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Welke listen Aurora zooal aanwendde om zich door don Louis Pacheco
+te doen beminnen.
+
+
+De twee nieuwe vrienden kwamen den volgenden morgen bij elkaar en
+begonnen met omhelzingen, waaraan Aurora zich moest onderwerpen
+om haar rol van Don Felix goed te spelen. Daarna gingen zij samen
+in de stad wandelen en ik vergezelde hen niet Chilindron, den
+knecht van don Louis. Bij de universiteit bleven wij staan kijken
+naar eenige kennisgevingen omtrent boeken, die aan de deur waren
+aangeplakt. Verscheidene personen vermaakten zich met ze te lezen en
+ik bemerkte onder hen een klein mannetje, dat over deze werken zijn
+oordeel uitsprak. Ik bemerkte, dat men met alle aandacht naar hem
+luisterde, en te zelfder tijd zag ik, dat hij meende waard te zijn, dat
+men naar hem luisterde. Hij scheen ijdel en was beslist in zijn spreken
+als alle kleine mannetjes. "Deze _nieuwe vertaling van Horatius_,"
+zei hij, "welke gij met zoo groote letters vindt aangekondigd, is een
+werk in proza, saamgesteld door een oud schrijver van het college. Het
+is een boek, dat door de scholieren zeer wordt geroemd, zij alleen
+hebben vier edities verslonden. Maar geen eerlijk man heeft er een
+exemplaar van gekocht." Zijn oordeel over de andere boeken was niet
+veel gunstiger: zonder genade keurde hij ze allen af. Oogenschijnlijk
+was hij zelf schrijver. Ik had hem gaarne tot het einde aangehoord,
+maar ik moest don Louis en don Felix volgen, daar deze even weinig
+belang stelden in zijn rede als in de boeken zelf en hem en de
+universiteit den rug toedraaiden. Wij kwamen tegen het uur van het
+diner aan ons hotel. Aan tafel bracht mijne meesteres behendig het
+gesprek op hare familie. "Mijn vader," zei ze, "was de jongste zoon
+uit het huis van Mendoza en vestigde zich te Toledo; mijne moeder
+is eene eigen zuster van dona Kimena de Guzmann, die eenige dagen
+geleden te Salamanca is gekomen voor zaken met haar nicht, Aurora,
+eenige dochter van don Vincent de Guzmann, dien gij misschien hebt
+gekend."--"Neen," antwoordde don Louis, "maar ik heb dikwijls over
+hem en zijne dochter Aurora hooren spreken. Moet ik gelooven hetgeen
+men van deze jonge dame vertelt? Men verzekert dat niets haar verstand
+en schoonheid evenaart."--"Wat haar verstand betreft," antwoordde don
+Felix, "daar ontbreekt het haar niet aan, maar zoo bijzonder mooi is
+zij niet, men vindt dat wij veel op elkander gelijken."--"Als dat zoo
+is," riep Pacheco uit, "dan draagt zij haar reputatie met eere. Uw
+trekken zijn regelmatig, uw gelaat is mooi, werkelijk ik zou haar wel
+eens willen zien."--"Ik wil uwe nieuwsgierigheid wel bevredigen,"
+antwoordde de valsche Mendoza, "en nog wel dezen dag. Na het diner
+zullen wij naar mijne tante gaan." Daarna sprak mijne meesteres
+plotseling over iets anders. 'sMiddags nam ik mijne maatregelen
+en waarschuwde de duenna met het oog op de komende dingen. IJlings
+keerde ik terug om don Felix te vergezellen, die seigneur don Louis
+aan zijne tante zou voorstellen. Nauwelijks waren wij daar gekomen,
+of de tante kwam ons tegemoet met een: "Stil, stil, gij zult mijne
+nicht wakker maken, zij heeft sedert gisteren een verschrikkelijke
+migraine, die juist een beetje over is, en nu slaapt het arme kind
+gelukkig sedert een kwartier." "Dat spijt mij zeer," zei Mendoza,
+"ik had gehoopt mijne nicht te zien, ik had mijn vriend Pacheco
+gaarne met haar in kennis willen brengen."--"O, dat heeft zulk een
+haast niet," zei Ortiz glimlachend, "stel 't maar tot morgen uit." De
+heeren vertrokken daarop spoedig.
+
+Don Louis bracht ons bij een zijner vrienden, die don Gabriel de
+Pedros heette. Wij bleven er den geheelen avond, soupeerden er en
+gingen eerst om twee uur 's nachts naar huis. Toen wij halverwege waren
+gekomen, vonden wij twee mannen op straat liggen. Wij dachten, dat het
+ongelukkigen waren, die men vermoord had, en wij bleven staan om zoo
+mogelijk nog hulp te verleenen. Terwijl wij een onderzoek instelden,
+kwam de patrouille en de aanvoerder, denkend dat wij de moordenaars
+waren, liet ons door zijn lieden omsingelen. Gelukkig kreeg hij van
+ons een beteren indruk toen hij ons had hooren spreken en, voor zoover
+de nachtelijke duisternis het toeliet, ons gelaat had gezien. Zijn
+boogschutters bemoeiden zich nu met de door ons doodgewaande mannen
+en het bleek, dat het een groot losbol was met zijn knecht, beiden
+dronken als een kanon. "Mijne heeren," riep een der mannen, "ik herken
+hem. Het is seigneur Guyomar, rector van onze universiteit, ondanks
+den toestand, waarin gij hem nu ziet, is hij een groot personage,
+een buitengewoon genie. Er is geen wijsgeer, dien hij niet afmaakt bij
+een strijdvraag, hij is welsprekend zonder weerga. Maar het is jammer,
+dat hij te veel van wijn, processen en meisjes houdt. Hij heeft bij
+zijn Isabella gesoupeerd, waar ongelukkigerwijs zijn begeleider even
+dronken geworden is als hij. Vóór de goede professor rector werd,
+gebeurde dit nogal eens vaak. Zoo ziet gij, dat eerbewijzen niet
+altijd de zeden veranderen." Wij lieten de dronkaards in handen van
+de patrouille en gingen zoo spoedig mogelijk slapen.
+
+Don Felix en don Louis stonden tegen den middag op en het eerste
+waarover zij het hadden, was Aurora. "Gil Blas," zei mijn meester,
+"ga naar mijne tante dona Kimena en vraag haar of wij, seigneur
+Pacheco en ik, heden mijne nicht niet kunnen spreken." Ik ging naar de
+duenna om met haar te overleggen en ik keerde naar de valsche Mendoza
+terug. "Seigneur," zei ik, "uwe nicht is welvarend, zij verzocht mij
+te zeggen, dat uw bezoek haar zeer aangenaam zal zijn en dona Kimena
+vroeg mij seigneur Pacheco te verzekeren, dat hij steeds welkom zal
+zijn." Ik bemerkte, dat deze laatste woorden don Louis veel genoegen
+deden. Mijn meesteres zag het ook en zag er een gelukkig voorteeken
+in. Tegen het diner kwam de kamerdienaar van dona Kimena en zei tot
+don Felix: "Seigneur, bij mevrouw uwe tante is een man uit Toledo
+geweest en heeft voor u dit briefje achtergelaten: "Indien gij nieuws
+wenscht te vernemen omtrent uw vader en andere belangrijke zaken, zult
+ge goed doen onmiddellijk, na ontvangst van dit schrijven, naar het
+Zwarte Paard te gaan, bij de universiteit." "Ik ben te nieuwsgierig,"
+zei hij, "om niet aan de uitnoodiging gevolg te geven."
+
+"Pacheco," zei hij, "wanneer ik binnen twee uur niet terug ben, kunt
+gij alleen naar mijn tante gaan, dan kom ik u daar na den middag wel
+opzoeken. Gij weet, wat Gil Blas u uit naam van dona Kimena gezegd
+heeft en ge kunt gerust er alleen heengaan."
+
+Inplaats van naar het Zwarte Paard te gaan, haastten wij ons naar
+juffrouw Ortiz. Aurora begon dadelijk met haar blonde pruik af te
+nemen, waschte en poetste aan haar wenkbrauwen, trok een japon aan
+en werd nu een echte brunette, zooals zij werkelijk was.
+
+Haar vermomming was zoo goed gekozen, dat Aurora en don Felix werkelijk
+twee verschillende personen leken; het scheen zelfs, alsof zij veel
+grooter als vrouw dan als man was; het is waar, dat hare muiltjes
+met hunne hooge hakken daartoe niet weinig bijdroegen. Nadat zij aan
+haar bekoorlijkheid alle hulpmiddelen had toegevoegd, die de kunst
+daaraan kon verschaffen, wachtte zij don Louis met groote spanning,
+vermengd met vrees en hoop. Nu eens was zij vol vertrouwen in haar
+geestigheid en schoonheid, dan weer vreesde zij er een slecht gebruik
+van te zullen maken. Ortiz bereidde zich van haar kant ook zoo goed
+mogelijk voor om mijn meesteres te helpen. Daar Pacheco mij niet
+in dit huis moest zien, zou ik eerst tegen het einde van het bezoek
+verschijnen. Toen alles gereed was, verscheen don Louis. Hij werd zeer
+vriendelijk ontvangen en sprak twee of drie uur met Aurora, waarna
+ik binnenkwam en mij tot don Louis wendend, zei ik: "Seigneur, don
+Felix kan heden niet komen, hij verzoekt u hem te verontschuldigen,
+maar hij is in gezelschap van drie heeren uit Toledo en kon hen niet
+verlaten." "O, die kleine losbol," riep dona Kimena uit; "ongetwijfeld
+is hij aan de rol."--"Neen mevrouw," hernam ik, "hij onderhoudt zich
+met hen over ernstige zaken. Het speet hem zeer." "O," hernam mijn
+meesteres schertsend, "hij weet, dat ik ongesteld ben geweest en had
+een weinig meer haast kunnen betoonen om iemand te bezoeken, waarmede
+hij is geparenteerd; om hem te straffen wil ik hem in geen veertien
+dagen zien."--"Ach, mevrouw," zei don Louis, "wees niet zoo wreed,
+don Felix is genoeg te beklagen, dat hij u niet gezien heeft."
+
+Zij schertsten daarover eenigen tijd en vervolgens nam Pacheco
+afscheid. De schoone Aurora veranderde terstond van gedaante en werd
+weer edelman. Zij keerde zoo spoedig mogelijk naar het hotel terug. "Ik
+moet mij verontschuldigen, waarde vriend," zei zij tegen don Louis,
+"dat ik niet bij mijne tante ben geweest, maar ik kon niet wegkomen
+van de personen, welke bij mij waren. Een troost is het echter voor
+mij, dat gij uwe nieuwsgierigheid hebt kunnen bevredigen. Welnu,
+wat denkt gij van mijne nicht, zeg het mij ronduit."--"Ik ben verrukt
+over haar," antwoordde Pacheco. "Gij hebt gelijk met te zeggen, dat
+gij op haar gelijkt. Ik heb nog nooit zulk eene treffende gelijkenis
+gezien, dezelfde gelaatsvorm, dezelfde oogen, dezelfde mond, dezelfde
+stem. Er is niettemin eenig onderscheid: Aurora is grooter dan gij,
+zij is bruin en gij zijt blond, gij zijt luchthartig, zij is ernstig,
+maar dat is alles waarin gij van elkander verschilt. Wat verstand
+betreft, geloof ik niet, dat een hemelsch wezen beter daarmee kan
+zijn toegerust. In één woord: zij is iemand van oneindige verdienste."
+
+Seigneur Pacheco sprak deze laatste woorden met zooveel vuur, dat
+Felix lachend antwoordde: "Vriend, het spijt mij u met dona Kimena
+in kennis te hebben gebracht en ge zult goed doen er niet meer heen
+te gaan, dat raad ik u aan voor uwe rust, Aurora de Guzmann zou u
+wel eens liefde kunnen gaan inboezemen...."
+
+"Ik behoef haar niet meer te zien," viel don Louis in, "om verliefd te
+worden, dat ben ik reeds."--"Dat spijt mij voor u," antwoordde Mendoza,
+"want gij zijt geen man om u aan een enkele vrouw te hechten en mijne
+nicht is geen Isabella, dat verzeker ik u. Zij zal geen minnaar willen
+hebben, die geen eerlijke trouwplannen koestert."--"Trouwplannen! kan
+het anders met een meisje van haar stand? Gij beleedigt me door te
+denken dat ik een onedelen blik op haar zou kunnen werpen, gij moogt
+beter van mij denken, waarde Mendoza: helaas, ik zou de gelukkigste
+van alle mannen zijn wanneer zij mijn aanzoek aannam en haar lot aan
+het mijne wilde verbinden."
+
+"Als dat uwe bedoelingen zijn," hernam don Felix, "wil ik u gaarne
+van dienst zijn. Ik zal morgen reeds trachten mijne tante voor uwe
+zaak te winnen daar zij veel invloed bij mijne nicht heeft." Pacheco
+was hem buitengewoon dankbaar en wij bemerkten met vreugde, dat onze
+list zoo goed gelukte. Den volgenden dag wakkerden wij de liefde van
+don Louis nog door eene nieuwe vinding aan. Mijne meesteres kwam bij
+hem en vertelde, dat hij dona Kimena over hem had gesproken. "Ik had
+zeer veel moeite om haar gunstig voor u te stemmen. Zij was verbolgen
+op u. Ik weet niet wie u bij haar als een losbol heeft voorgesteld,
+maar vast staat, dat iemand u bij haar heeft zwart gemaakt; gelukkig
+heb ik u kunnen verdedigen en zoo den slechten indruk kunnen wegnemen,
+dien men haar van uw leven had gegeven."
+
+"Maar dat is nog niet alles," vervolgde Aurora, "gij moet met mijne
+tante in mijn tegenwoordigheid een onderhoud hebben, dan zullen we
+ons verder van haar steun verzekeren." Pacheco verlangde vol ongeduld
+naar dit gesprek met dona Kimena en den volgenden ochtend werd hij
+tevreden gesteld. De zoogenaamde Mendoza bracht hem bij juffrouw
+Ortiz en zij hadden een onderhoud, waarin don Louis blijk gaf in
+zeer korten tijd bijzonder verliefd te zijn geworden. De behendige
+Kimena veinsde zeer getroffen te zijn door zijn teederheid en beloofde
+alles in het werk te zullen stellen om haar nicht te bewegen hem te
+huwen. Pacheco wierp zich aan de voeten van zulk een goede tante om
+haar te bedanken voor haar vriendelijkheid. Don Felix vroeg daarop
+of zijn nicht reeds bij de hand was. "Neen," antwoordde de duenna,
+"zij rust nog en gij kunt haar thans niet spreken, maar komt vanmiddag
+terug." Dit antwoord was koren op den molen van don Louis, die den
+morgen verder zeer lang vond. Hij kwam thuis met Mendoza, die niet
+weinig genoot van de duidelijke verschijnselen eener echte liefde,
+die hij in den ander opmerkte.
+
+Hij sprak slechts over Aurora en toen zij gegeten hadden, zei
+don Felix: "Ik krijg een idee. Ik zal even voor u bij mijne tante
+aanloopen en met mijn nicht persoonlijk spreken om zoo mogelijk te
+ontdekken hoe zij over u denkt." Don Louis vond dit uitstekend; hij
+liet zijn vriend gaan en vertrok zelf een uur later. Mijne meesteres
+had zich dien tijd ten nutte gemaakt en was weder als vrouw gekleed,
+toen haar aanbidder verscheen. "Ik dacht," zei deze, "hier don
+Felix te vinden."--"Hij komt dadelijk," antwoordde dona Kimena,
+"hij zit in mijn vertrek te schrijven." Pacheco nam deze uitvlucht
+voor goede munt op, doch ondanks de aanwezigheid van zijne aangebedene
+bemerkte hij, dat de uren voorbijgingen zonder dat Mendoza verscheen
+en daar hij niet kon nalaten daarover eenige verwondering te laten
+blijken, begon Aurora plotseling te lachen en zei tegen don Louis:
+"Is het mogelijk dat gij niet het minste vermoeden hebt van het
+bedrog waarvan gij de dupe zijt? Een valsche blonde pruik en geverfde
+wenkbrauwen veranderen mij toch niet zoo, dat men zich daarin nog
+kan vergissen. Weet Pacheco, dat don Felix de Mendoza en Aurora de
+Guzmann slechts een en dezelfde zijn!"
+
+Ze bepaalde zich er niet toe hem uit die dwaling te helpen; zij bekende
+hem het zwak, dat ze op hem had en alle stappen, welke zij gedaan
+had, om hem op het punt te brengen, waar ze hem hebben wilde. Don
+Louis was niet minder bekoord dan verrast door hetgeen hij zooeven
+gehoord had; hij wierp zich aan de voeten van mijn meesteres en zei
+haar met geestdrift: "Ah! schoone Aurora, kan ik werkelijk gelooven,
+dat ik de gelukkige sterveling ben, voor wien ge zooveel goedheid hebt
+gehad? Wat kan ik doen om u mijn erkentelijkheid te betuigen? Een
+liefde tot in eeuwigheid zou niet groot genoeg zijn om u dat te
+vergelden." Die woorden werden gevolgd door duizenden andere teedere
+en hartstochtelijke uitdrukkingen, waarna de geliefden spraken over de
+maatregelen, welke ze hadden te nemen om tot de vervulling van hunne
+wenschen te geraken. Er werd besloten, dat wij allen dadelijk naar
+Madrid zouden vertrekken, waar wij onze comedie met een huwelijk zouden
+besluiten. Dat plan werd bijna met even groote snelheid uitgevoerd
+als het werd bedacht. Don Louis huwde veertien dagen later met mijne
+meesteres en hun bruiloft werd met vele luisterrijke feesten gevierd.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Gil Blas verandert van betrekking en gaat in dienst van don Gonzale
+Pacheco.
+
+
+Drie maanden na dit huwelijk wilde mijn meesteres mijn diensten
+beloonen. Ze schonk mij honderd pistolen en zei: "Gil Blas, mijn
+vriend, ik jaag je niet weg, je kunt hier blijven zoolang als je
+wilt, maar een oom van mijn man, don Gonzale Pacheco, wil je als
+kamerdienaar hebben. Ik heb zoo gunstig over je gesproken, dat hij
+mij gezegd heeft, dat ik hem genoegen zou doen je aan hem over te
+doen. Het is een edelman van den ouden stempel, een man met een zeer
+nobel karakter; ge zult het goed bij hem hebben."
+
+Ik bedankte Aurora voor haar goedheid en, daar ze mij niet meer noodig
+had, nam ik de betrekking, welke mij werd aangeboden, te liever aan,
+omdat ik in de familie bleef. Op een goeden ochtend ging ik dus van de
+jonggehuwden naar don Gonzale. Hij was nog te bed, hoewel het bij den
+middag was. Toen ik zijn kamer binnenkwam, dronk hij een kop bouillon,
+dien een page hem bracht. De grijsaard had papillotten in zijn snor,
+bijna levenlooze oogen en een bleek, mager gelaat. Hij was een van die
+oude-jongeheeren, die in hun jeugd zwaar geleefd hebben en op een meer
+gevorderden leeftijd nog weinig wijzer zijn geworden. De ontvangst
+was aangenaam en hij zei me, dat, wanneer ik hem met evenveel ijver
+wilde dienen, als ik het zijn nicht gedaan had, ik het goed bij hem
+zou hebben. Na deze verzekering beloofde ik, dat ik hem dezelfde
+trouw zou bewijzen als aan zijn nicht en van dat oogenblik af aan
+nam hij mij in dienst.
+
+Zoo had ik dus een nieuwen meester en God weet, wat voor man
+het was! Toen hij opstond, meende ik de opstanding van Lazarus te
+zien. Stel u een lichaam voor, zoo mager, dat men het naakt ziende,
+er best de theorie van het geraamte op had kunnen leeren. Hij had
+zulke dunne beenen, dat ze nog zeer mager schenen, nadat hij over
+elkaar drie of vier paar kousen had aangetrokken. Bovendien was die
+levende mummie asthmatisch en hoestte hij bij ieder woord, dat hem uit
+den mond kwam. Hij liet eerst chocolade komen, vroeg vervolgens papier
+en inkt, schreef een briefje, dat hij verzegelde en liet bezorgen door
+denzelfden page, die zijn bouillon had gebracht. Daarop zei hij tot me:
+"Mijn vriend, in 't vervolg zal ik jou met mijn boodschappen belasten
+en bepaaldelijk die, welke dona Eufrasia betreffen. Die dame is een
+jeugdige persoon, die ik liefheb en die mij teeder bemint."
+
+Almachtig! zei ik bij mezelf; hoe kan men jonge menschen beletten
+zich te verbeelden, dat men hen liefheeft als die oude losbol denkt,
+dat men hem aanbidt? "Gil Blas," vervolgde hij, "ik zal je heden al
+bij haar brengen; ik soupeer bijna iederen avond bij haar. Ge zult een
+zeer beminnelijke vrouw zien en bekoord worden door haar wijsheid en
+ingetogenheid. Zij lijkt volstrekt niet op die jonge onbezonnen wezens,
+die op het uiterlijk afgaan, maar heeft een rijpen geest; ze wil een
+man met gevoel en geeft boven de meest schitterende verschijningen,
+de voorkeur aan een man, die weet te beminnen." Don Gonzale raakte
+niet uitgepraat over de voortreffelijkheden van zijn maîtresse,
+maar hij had een toehoorder, die moeilijk te overtuigen was. Na
+alles wat ik er al van gezien had bij tooneelspeelsters, geloofde
+ik niet van het geluk in de liefde van oude heeren. Ik deed echter
+maar, of ik alles voor goede munt aannam en prees zelfs den smaak
+van Eufrasia en zei, dat ze geen beminnelijker galant kon hebben. De
+goede man begreep niet, dat ik hem voor den gek hield, integendeel,
+zijn ijdelheid werd gestreeld door mijn woorden; ook nu bleek het
+weer, dat een vleier alles bij groote heeren kan wagen; ze slikken
+zelfs de meest overdreven complimentjes.
+
+Nadat de oude heer geschreven had, trok hij met een tangetje een paar
+haren uit zijn baard, waschte zijn oogen, ooren en tanden en daarna
+verfde hij zijn snor, zijn wenkbrauwen en zijn haar. Hij had langer
+werk aan zijn toilet dan een oude dame, die het voortgaan van de
+jaren wil verbergen. Hij was juist klaar toen er een andere oude heer,
+een vriend van hem, binnenkwam, die graaf d'Asumar heette. Welk een
+verschil tusschen hen! Deze liet zijn grijze haren zien, leunde op een
+stok en scheen trotsch te zijn op zijn ouderdom, inplaats van jong te
+willen schijnen. "Mijnheer Pacheco," zei hij bij het binnenkomen, "ik
+kom vragen of ik bij u kan dineeren." "Wees welkom, graaf," antwoordde
+mijn meester. Ze drukten elkaar de hand en begonnen in afwachting
+van het diner een gesprek. Het liep eerst over een stierengevecht,
+dat voor weinige dagen had plaats gehad. Evenals aan Nestor bood het
+aan de oude graafheden gelegenheid om het verleden te prijzen, zuchtend
+zei hij: "Helaas! de menschen van tegenwoordig zijn niet meer met die
+van vroeger te vergelijken; de pracht van de tournooien in mijn jeugd
+ziet men niet meer." Ik lachte om de vooroordeelen van den ouden heer
+d'Asumar, die zich in dit opzicht niet tot de tournooien bepaalde;
+want toen hij aan tafel zat en men de mooiste perziken presenteerde,
+zei hij: "In mijn tijd waren de perziken grooter dan ze nu zijn; de
+natuur wordt van dag tot dag zwakker." Lachend zei ik in me zelf,
+dat, ten tijde van Adam, de perziken dan wel buitengewoon groote
+afmetingen moesten hebben gehad.
+
+De graaf d'Asumar bleef bijna tot den avond en zoodra hij weg was,
+zei mijn meester me hem te volgen. Wij gingen naar Eufrasia, die
+op honderd pas afstand van ons huis woonde. We vonden haar in een
+nette kamer, goed gekleed en hoewel ze minstens dertig jaar oud was,
+zag ze er als een minderjarige uit. Ze kon voor mooi doorgaan en ik
+bewonderde haar verstand. Ze was niet een van die kokette vrouwen,
+die door haar geest willen schitteren en vrij zijn in haar manieren,
+ze scheen zeer bescheiden. Ik was daar verbaasd over, omdat ik er
+niet bij bedacht, dat zulke schepsels zich weten te vormen naar het
+karakter van de rijke lieden en van de heeren, die in haar handen
+vallen. Willen die heeren opgewektheid, dan zijn ze levendig, houden
+ze van het ingetogene, dan zijn ze verstandig en deugdzaam. Ze zijn
+ware kameleons, die van kleur veranderen naar het humeur en den zin
+van de mannen, die haar naderen.
+
+Don Gonzale had niet den smaak van de heeren, die een brutale
+schoonheid vragen; hij kon die niet uitstaan. Om hem aan te trekken
+moest een vrouw het uiterlijk van een Vestaalsche maagd hebben
+en Eufrasia regelde zich daarnaar; ze liet zien, dat men de beste
+comedianten niet altijd in de comedie vindt. Ik liet mijn meester
+bij zijn nimf en ging naar beneden, waar ik een oude huishoudster
+vond, in wie ik een soubrette, die kamenier was geweest van een
+tooneelspeelster, herkende; ook zij herkende mij. "Wel, mijnheer
+Gil Blas! U is dus bij Arsenia weg, zooals ik bij Constance?" "O
+zeker," antwoordde ik, "al lang. Ik ben daarna in dienst geweest
+bij een jonkvrouw. Het leven van die menschen van den schouwburg is
+niet naar mijn smaak. Ik heb mijn ontslag genomen zonder de minste
+opheldering aan Arsenia te geven." "Daar hebt ge goed aan gedaan,"
+zei de soubrette, die Béatrix heette. "Ik heb bijna op dezelfde wijze
+met Constance gedaan. Op een goeden ochtend zei ik, dat ik weg wilde,
+ze zei niets en we zijn gescheiden."
+
+"Het doet mij veel genoegen," zei ik tegen haar, "dat wij elkaar in
+zulk een hoogst fatsoenlijk huis terugzien. Dona Eufrasia schijnt mij
+een uitstekende vrouw en ik geloof, dat zij een zeer goed karakter
+heeft." "Daar bedriegt ge u niet in," antwoordde zij mij, "ze is van
+goeden huize, wat men voldoende aan haar manieren kan zien en wat
+haar humeur betreft, kan ik u verzekeren, dat er niemand zachter en
+meer gelijkmoedig is. Ze is niet een van die lastige dames, die op
+alles aanmerkingen maken, die zonder ophouden schreeuwen, die haar
+personeel plagen en bij wie het dienen een hel is. Ik heb haar nog
+nooit hooren brommen; wanneer ik eens iets niet naar haar zin doe,
+zegt zij het me zonder kwaad te worden en nooit ontvalt haar een van
+die scherpe uitdrukkingen, waarmee sommige dames zoo vrijgevig zijn."
+
+"Mijn meester," zei ik, "is ook zeer vriendelijk, hij behandelt mij
+familiaar, meer als zijnsgelijke dan als een lakei; in één woord, hij
+is de beste van alle menschen en wij zijn, in dit opzicht, u, zoowel
+als ik, heel wat beter geplaatst dan bij die comedianten." "Duizend
+maal beter," hernam Béatrix; "ik had een leven vol tumult en nu heb
+ik het stil. Er komt hier niemand anders dan don Gonzale. In mijn
+eenzaamheid zal ik niemand zien dan u en dat doet me genoegen. Ik heb
+al sinds lang zekere neiging voor u en ik heb dikwijls Laura benijd;
+maar eindelijk hoop ik niet minder gelukkig te zijn dan zij. Al bezit
+ik haar jeugd en schoonheid niet, ik ben daarentegen ook niet koket
+en wat niet genoeg te waardeeren is, ik ben trouw als een tortelduif."
+
+Daar de goede Béatrix een van die personen was, die verplicht
+zijn hare gunsten aan te bieden, omdat men haar die niet vraagt,
+was ik volstrekt niet van plan daarvan te profiteeren. Ik wilde
+dat echter niet laten blijken en was zelfs zoo beleefd met haar te
+spreken op een wijze, dat zij niet alle hoop verloor, dat ik haar
+eens zou liefhebben. Ik verbeeldde mij dus, dat ik een verovering
+had gemaakt, maar werd daarin bedrogen. De soubrette wilde mij niet
+alleen hebben om mijn mooie oogen, ze wilde mij gebruiken in het
+belang van haar meesteres, voor wie ze zulk een groote toewijding
+had, dat ze voor haar wel ik weet niet wien zou hebben omhelsd. Ik
+zag dat den volgenden morgen in, toen ik een briefje van mijn meester
+aan Eufrasia bracht. Deze dame ontving mij zoo vriendelijk mogelijk;
+ze zei me allerlei lievigheden en de oude huishoudster deed daaraan
+mee. De eene bewonderde mijn gezicht; de andere vond mij wijs en
+voorzichtig. Volgens haar bezat don Gonzale in mij een schat. In één
+woord, ze prezen me zóó, dat ik wantrouwend werd. Ik aanvaardde al
+die loftuitingen met de onnoozelheid van een dwaas, maar trachtte de
+beweegredenen te leeren kennen en door list tegenover list te stellen,
+slaagde ik erin het masker te doen oplichten.
+
+"Hoor eens, Gil Blas," zei Eufrasia, "het zal alleen van je zelf
+afhangen om je fortuin te maken. Sluit u bij ons aan, mijn vriend,
+Don Gonzale is oud en zijn gezondheid is zoo delicaat, dat de minste
+koorts met de hulp van een goeden dokter hem kan wegnemen. Laten
+wij de oogenblikken, die hem nog overblijven, goed gebruiken en
+trachten te bewerken, dat hij mij het beste van wat hij bezit,
+nalaat. Ik zal je er een goed aandeel van geven, dat beloof ik je en
+ge kunt op deze belofte evengoed vertrouwen alsof ik haar had gedaan
+voor alle notarissen in Madrid." "Mevrouw," antwoordde ik haar,
+"beschik over uw dienaar. U hebt mij maar te zeggen wat ik te doen
+heb en u zult tevreden zijn." "Welnu!" antwoordde zij, "ge moet uw
+meester goed opnemen en mij op de hoogte houden van alles. Wanneer
+ge met u beiden zijt, verzuim dan niet om het gesprek op de vrouwen
+te brengen en maak dan van die gelegenheid een verstandig gebruik
+door hem veel goeds van mij te zeggen; houd hem zooveel met Eufrasia
+bezig als maar eenigszins mogelijk is. Dit is niet alles wat ik van
+u verlang. Ik draag u ook op, goed te letten op wat er in de familie
+Pacheco gebeurt. Als een van zijn verwanten veel werk maakt van don
+Gonzale en het op de erfenis gemunt heeft, waarschuw me dan; ik ken
+hen allen en heb al genoeg gedaan om hem een minder gunstig denkbeeld
+te geven van zijn neven en nichten."
+
+Ik vernam verder nog, dat zij hem kort geleden had bewogen om een
+landgoed te verkoopen, waarvan zij het geld had gekregen. Behalve
+dat zij iederen dag veel moois van hem kreeg, hoopte zij nu ook
+nog, dat hij haar in zijn testament niet zou vergeten. Ik deed
+alsof ik mij gaarne beschikbaar stelde voor hetgeen zij van mij
+verwachtte. Onderweg naar huis overwoog ik of ik er aan zou meedoen
+om mijn meester te bedriegen, of dat ik zou trachten hem los te
+maken van zijn maitresse. Dat laatste scheen mij beter dan het
+eerste en ik gevoelde meer lust om mijn plicht te doen, dan om hem
+te verraden. Bovendien had Eufrasia mij niets positiefs beloofd en
+dat was misschien de reden waarom ik trouw bleef. Ik besloot dus don
+Gonzale met ijver te dienen en was ervan overtuigd, dat het beter
+voor mij zou zijn, wanneer ik hem zijn ideaal kon ontnemen.
+
+Om tot mijn doel te geraken, hield ik mij of ik Eufrasia diende. Ik
+maakte haar wijs, dat ik onophoudelijk tegen mijn meester over haar
+sprak en verzon daarover allerlei fabeltjes, die zij voor goede munt
+opnam. Zij geloofde mij onvoorwaardelijk. Om nog zekerder te zijn
+van mijn zaak, deed ik of ik verliefd was op Béatrix, die op haar
+leeftijd verrukt scheen, dat een jonge man haar het hof maakte en er
+blijkbaar niet om gaf of ik haar bedroog, mits ik het goed deed.
+
+Wanneer wij bij onze prinsessen waren, mijn meester en ik, waren het
+twee schilderijen, verschillend, maar het onderwerp was gelijk.
+
+Don Gonzale, droog en bleek, zooals ik hem heb geschilderd, had het
+uiterlijk van een zieltogende als hij zacht en teeder wilde kijken;
+en mijn dame nam, al naarmate ik verliefder werd, meer kinderlijke
+manieren aan. In alles was ze een kokette, die al minstens veertig
+jaren dienst had. Ze had haar opleiding gehad, in den dienst van die
+heldinnen der liefde, die, wanneer ze sterven, getracht hebben twee
+of drie opeenvolgende geslachten te bekoren.
+
+Ik stelde mij er niet mee tevreden, om alle avonden met mijn
+meester naar Eufrasia te gaan, soms ging ik er op den dag alleen
+heen. Altijd verwachtte ik, dat ik, op een goeden dag, ergens in dat
+huis een jongen galant zou verborgen vinden; maar op welk uur ik ook
+kwam, ontmoeten deed ik niemand, noch man, noch vrouw van verdacht
+uiterlijk. Geen enkel spoor van ontrouw kon ik ontdekken, wat mij
+niet weinig verwonderde, want, hoewel Béatrix mij had verzekerd, dat
+hare meesteres geen enkel mannelijk bezoek ontving, kon ik mij toch
+niet voorstellen, dat een zoo knappe dame geheel trouw was aan don
+Gonzale. Het bleek me spoedig, dat ik niet verkeerd had geoordeeld;
+de schoone Eufrasia had zich, zoals gij weldra hooren zult, voorzien
+van een minnaar, die beter bij haar paste dan mijn meester, op wiens
+erfenis zij dusdoende geduldig kon wachten.
+
+Op een ochtend bracht ik, als naar gewoonte, een briefje aan de
+prinses. Terwijl ik in haar kamer was, zag ik de voeten van een man,
+die achter een gordijn was verborgen. Ik wachtte mij er wel voor om
+te laten merken wat ik had gezien. Ik was verontwaardigd op Eufrasia,
+hoewel deze ontdekking mij niet verraste en mij persoonlijk niet
+aanging. Dat was de kroon op het werk van haar verraad! Liever
+had ik moeten lachen om dit avontuur en dat moeten beschouwen als
+een schadeloosstelling voor al de verveling in gezelschap van mijn
+meester. Maar ik meende met warmte te moeten opkomen in het belang van
+don Gonzale en ik deed hem getrouw verslag van hetgeen ik had gezien;
+en voegde er zelfs bij, dat Eufrasia getracht had mij om te koopen. Van
+alles, wat ze mij gezegd had, hield ik niets verborgen. Hij deed
+mij nog eenige vragen en de antwoorden moesten zijn twijfel geheel
+wegnemen. Niettegenstaande de kalmte, welke hij altijd bewaarde,
+was hij getroffen en een toornige trek op zijn gelaat scheen aan te
+kondigen, dat die vrouw hem niet ongestraft ontrouw was geworden.
+
+"'t Is genoeg, Gil Blas," zei hij, "ik ben zeer gevoelig voor de
+genegenheid, die ik zie, dat ge voor mij hebt en uw trouw bevalt mij
+zeer. Dadelijk ga ik naar Eufrasia. Ik zal haar verwijten, wat gebeurd
+is en met de ondankbare breken." Bij die woorden ging hij werkelijk weg
+om haar op te zoeken en het bleef mij bespaard om met hem mee te gaan.
+
+Zeer ongeduldig wachtte ik op de terugkomst van mijn meester. Ik
+twijfelde er niet aan, of hij zou bij zijn terugkomst voorgoed van haar
+gescheiden zijn. Bij die gedachte juichte ik over hetgeen ik gedaan
+had. Ik stelde mij het genoegen voor, dat de erfgenamen van don Gonzale
+zouden hebben, wanneer ze vernamen dat hun bloedverwant niet langer
+de speelbal was van een hartstocht, zoo strijdig met hun belangen. Ik
+vleide mij er mee, dat men mij zou houden voor den beste van alle
+kamerdienaars, die er anders meer op uit zijn om hun meesters in slecht
+gezelschap te brengen, dan ze er uit te halen. Maar deze prettige
+gedachten maakten voor anderen plaats. Mijn patroon kwam terug,
+"Mijn vriend," zei hij mij, "ik heb zooeven een levendig onderhoud
+gehad met Eufrasia. Ik heb haar beschuldigd van ondankbaarheid en
+trouweloosheid, ik heb haar met verwijten overladen. Maar weet ge,
+wat ze mij geantwoord heeft? Dat ik verkeerd deed door naar knechts
+te luisteren. Zij houdt vol, dat ge een onwaarheid hebt meegedeeld;
+als men haar gelooven moet, zijt ge een bedrieger, een werktuig van
+mijn neven, terwille van wie gij niets onbeproefd laat om mij van haar
+te scheiden. Ik heb tranen in haar oogen gezien, echte tranen. Bij
+alles wat heilig is, heeft ze mij bezworen, dat ze je geen enkel
+voorstel heeft gedaan, dat ze niemand ontvangt. Béatrix, die mij een
+goede vrouw schijnt, niet in staat om te liegen, heeft mij dezelfde
+verzekering gegeven, zoodat, ondanks mijzelf, mijn toorn bedaard is."
+
+"Wat mijnheer!" viel ik hem in de rede, "twijfelt u aan mijn
+oprechtheid? Hebt u wantrouwen jegens mij?' "Neen, mijn jongen,"
+antwoordde hij, "ik geloof niet, dat ge een werktuig zijt van mijn
+neven. Ik ben ervan overtuigd, dat ge alleen in mijn belang hebt
+meenen te handelen, maar schijn bedriegt. Misschien heb je niet
+werkelijk gezien wat ge gemeend hebt op te merken en in dat geval is
+je beschuldiging zeer onaangenaam voor Eufrasia! Hoe het zij, het is
+een vrouw, die ik niet laten kan te beminnen; dat is mijn lot. Zelfs
+moet ik haar het offer brengen, dat ze van mijn liefde eischt en dat
+offer is je ontslag te geven. Het spijt mij wel, mijn arme Gil Blas,
+dat verzeker ik je, maar ik kan niet anders. Wat je troosten zal,
+is, dat ik je niet zonder belooning zal wegsturen. Overigens zal ik
+je een plaats bezorgen bij een dame, met wie ik bevriend ben en waar
+ge het zeer goed zult hebben."
+
+Zoo zag ik dus mijn ijver zich tegen mijzelf keeren. Ik verwenschte
+Eufrasia en betreurde de zwakheid van don Gonzale. Om de pil voor
+mij te vergulden, gaf de goede oude man mij vijftig dukaten en den
+volgenden dag bracht hij mij bij de markiezin de Chaves, tegen wie
+hij, in mijn tegenwoordigheid, zeide, dat ik een jonge man was met
+niet anders dan goede hoedanigheden, dat hij van me hield en dat
+familieomstandigheden hem noopten mij weg te zenden; daarna verzocht
+hij haar mij in dienst te nemen. Zij nam mij onder haar bedienden op
+en zoo bevond ik mij plotseling in een nieuw huis.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+Hoe het karakter van markiezin de Chaves was en welke menschen,
+gewoonlijk bij haar kwamen.
+
+
+De markiezin de Chaves was een weduwe van vijfendertig jaar, schoon,
+groot en welgemaakt. Ze had een inkomen van tienduizend dukaten en
+geen kinderen. Nooit heb ik een ernstiger vrouw gezien en nooit een,
+die minder sprak. Dat nam echter niet weg, dat ze voor de geestigste
+dame van Madrid doorging. Misschien had het groote aantal gewichtige
+personen en vooral letterkundigen, dat haar bezocht er toe bij
+gedragen, om haar die reputatie te verschaffen, meer dan haar eigen
+verdienste, maar dat kan ik niet uitmaken. Ik zal er mij toe bepalen te
+zeggen, dat zij den naam had van bijzonder begaafd te zijn en dat haar
+huis in de stad bij voorkeur genoemd werd: Bureau voor Geestelijk Werk.
+
+Dagelijks werden er dramatische gedichten gelezen; het komische genre
+was uitgesloten. Een comedie en een roman waren er niet in tel, maar
+een ode en een sonnet gingen er door voor de hoogste uiting van den
+menschelijken geest. Het kwam echter wel eens voor, dat het groote
+publiek de stukken uitfloot, die men hier had toegejuicht.
+
+Ik was zaalchef in dit huis, d. w. z. dat mijn betrekking hierin
+bestond, om alles voor de ontvangst van gezelschappen in gereedheid
+te brengen. Als ik de zetels had gerangschikt, ging ik in de deur
+van de zaal staan, om de bezoekers aan te kondigen. Den eersten dag
+beschreef de chef van de pages, die toevallig met mij in de zijkamer
+was, mij de gasten op aangename wijze. Het ontbrak dien man, die André
+Molina heette, niet aan geest. Het eerst kwam er een bisschop. Toen
+hij binnen was, zei Molina: "Die prelaat is een vermakelijk man, hij
+heeft wel eenigen invloed aan het hof, maar wil iedereen overtuigen dat
+die zeer groot is. Hij biedt iedereen zijn diensten aan, maar helpt
+niemand." Een oogenblik later verscheen de zoon van een grande. "Die
+mijnheer," zei Molina, "is ook een origineel; dikwijls komt hij in een
+huis, om over een zaak van gewicht te spreken en hij verlaat het weer,
+zonder eraan te hebben gedacht. Maar," ging hij voort, toen hij twee
+dames zag naderen, "hier zijn dona Angela Penafiel en dona Margarita
+de Montalvan. Die twee dames lijken niets op elkaar. Dona Margarita
+wil voor een wijsgeer doorgaan, dona Angela speelt de geleerde niet,
+hoewel zij zeer ontwikkeld is. Haar uitdrukkingen zijn altijd nobel en
+natuurlijk." "Dat is zeer beminnelijk," zei ik, "maar het andere past
+eigenlijk niet bij het schoone geslacht." "Niet geheel," antwoordde
+hij glimlachend, "maar mevrouw de markiezin, onze meesteres, heeft
+ook soms wijsgeerige grillen. Wat zal er vandaag weer een discussie
+zijn! 't Is maar te hopen, dat de godsdienst er niet wordt bijgehaald!"
+
+Toen hij dit gezegd had, zagen wij een man binnenkomen met een zeer
+ernstig uiterlijk. Molina spaarde hem niet, bij de beschrijving, die
+hij van hem gaf. "Dit," zei hij, "is een van die ernstige geesten,
+die voor een groot genie willen doorgaan, door steeds te zwijgen
+of door een paar zinnetjes van Seneca op te zeggen en die eigenlijk
+groote stommelingen zijn als men ze goed beschouwt." Vervolgens kwam
+er een heer, goed gebouwd en met een Grieksch profiel. Ik vroeg wie
+het was. "Dat is een dramatisch dichter," zei Molina, "hij heeft
+honderd duizend verzen in zijn leven gemaakt, die hem nog geen vijf
+stuivers hebben opgebracht; maar daarentegen heeft hij met zes regels
+proza gemaakt, dat hij behoorlijk kan wonen."
+
+Ik wilde mij juist eens laten meedeelen hoe het mogelijk is om met
+zoo weinig inspanning een fortuin te krijgen, toen ik een groot
+lawaai op de trap hoorde. "Daar heb je professor Campanoria"
+[2] riep Molina. "Hij kondigt altijd zichzelf aan, doordat hij
+aan de deur al hard begint te praten en dat doet hij nog, als hij
+het huis weer uitgaat." Inderdaad weerklonk alles van de harde
+stem van den professor, die eindelijk de antichambre binnenkwam
+met een zijner vrienden, die gedurende het heele bezoek geen mond
+opendeed. "Mijnheer Campanoria," zei ik tegen Molina, "is blijkbaar
+een groote geest." "Ja," antwoordde mijn chef, "het is een man, die
+gevat kan antwoorden en zijn zinnen mooi vormen. Hij is vermakelijk,
+maar behalve, dat hij een onbarmhartige kletskous is, zegt hij
+voortdurend hetzelfde en ik geloof, dat meer zijn komieke manieren
+dan de innerlijke waarde van zijn gezegden de verdienste ervan zijn."
+
+Er kwamen nog andere personen, die mij werden beschreven. Ook
+onze meesteres vergat hij niet. De beschrijving van haar beviel
+mij nogal. "Ze heeft geen lastig humeur, ondanks de philosophie,
+en men heeft, als men bij haar in betrekking is, niet veel grillen
+te verdragen. Zij is een verstandige, redelijke vrouw en heeft geen
+hartstochten. Ze heeft geen lust in spelen, ook niet in galante
+avonturen; ze houdt alleen van conversatie. Voor de meeste dames zou
+een leven als het hare te vervelend zijn." Eenige dagen later echter
+begon ik te vermoeden, dat de markiezin de liefde niet zoo vijandig
+gezind was als Molina had gezegd en ik zal meedeelen welken grond
+ik had voor mijn vermoeden. Op een ochtend, terwijl zij bezig was
+met haar toilet, meldde zich een klein gebocheld mannetje aan van
+ongeveer veertig jaar met een onaangenaam uiterlijk. Hij zei me,
+dat hij mevrouw de markiezin wilde spreken. Ik vroeg hem namens wien
+hij kwam. "Namens mij zelf," antwoordde hij trotsch. "Zeg, dat ik
+de heer ben, over wien ze gisteren met dona Anna de Velasco heeft
+gesproken." Ik liet hem binnen en ging mijn meesteres zeggen, dat hij
+er was. De markiezin deed een uitroep van vreugde en zei, dat ze hem
+zou ontvangen. Zij bepaalde zich er niet toe, om hem vriendelijk te
+ontvangen, de meisjes moesten de kamer verlaten en ze bleef alleen
+met den kleinen bochel. Wij lachten om dat mooie tête-à-tête, dat
+ongeveer een uur duurde, waarna mijn meesteres afscheid van hem nam
+en daarbij in alles toonde, dat zij zeer tevreden over hem was.
+
+Werkelijk scheen ze genoegen te hebben gevonden in het onderhoud met
+hem, want ze zei me 's avonds: "Gil Blas, als hij terugkomt, laat
+hem dan in mijn kamer, zoo mogelijk zonder dat iemand het merkt." Ik
+moet bekennen, dat dit bevel vreemde vermoedens bij mij opwekte,
+maar ik volgde het op en toen de kleine man terugkwam (het was twee
+dagen later), bracht ik hem langs een geheime trap in de kamer van
+de dame. Dat deed ik twee of drie malen en ik besloot daaruit, dat
+de markiezin grillige neigingen had, of dat de bochel misschien een
+tusschenpersoon was.
+
+"Neen," zei ik bij mijzelf, "als mijn meesteres een welgebouwd man
+liefheeft, dan had ik het haar vergeven, maar als ze het met dien
+aap eens is, dan heeft ze in het geheel geen smaak!" Wat oordeelde ik
+verkeerd over de patrones! De kleine bochel hield zich met magische
+kunsten bezig, men had hem bij de markiezin geprezen en daar ze
+belang stelde in dergelijke kwakzalverij, had ze eenige malen een
+particuliere séance met hem. 't Was een schelm, die leefde ten koste
+van de lichtgeloovige personen en men zei, dat hij verschillende
+adellijke dames onder zijn clientèle had.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+Door welke gebeurtenis Gil Blas bij de markiezin de Chaves wegging
+en wat er van hem werd.
+
+
+Ik was zes maanden bij de markiezin de Chaves en mijn betrekking beviel
+mij zeer goed. Maar het lot wilde niet, dat ik een langer verblijf
+zou hebben ten huize van die dame en zelfs niet te Madrid. Ziehier
+het avontuur, dat mij noodzaakte weg te gaan.
+
+Onder de vrouwelijke bedienden van de markiezin was er een, die Porcia
+heette. Behalve, dat ze schoon was, had ze zulk een goed karakter,
+dat ik mij aan haar hechtte zonder te weten, dat ik een medeminnaar
+had. De secretaris van de markiezin, een trotsche en jaloersche
+man, had eveneens een goed oog op haar geslagen. Hij besloot mij
+uit te dagen en gaf mij op een ochtend rendez-vous. Daar hij een
+kleine man was, die mij nauwelijks tot aan de schouders reikte,
+zag ik in hem geen zeer gevaarlijken tegenstander. Met vertrouwen
+begaf ik mij naar de plaats, waar hij mij geroepen had. Ik rekende
+op een gemakkelijke overwinning en meende, dat Porcia mij dat als
+een verdienste zou aanrekenen, maar de uitkomst beantwoordde niet
+aan mijne verwachtingen. De kleine secretaris, die twee of drie jaar
+schermles had gehad, ontwapende mij als een kind en terwijl hij mij
+de punt van zijn degen voorhield, zei hij: "Bereid u er op voor, om
+een doodelijken steek te ontvangen, of geef mij uw woord van eer,
+dat ge heden van de markiezin de Chaves zult vertrekken en dat ge
+niet meer aan Porcia zult denken."
+
+Gaarne gaf ik hem die belofte en ik hield haar zonder tegenzin,
+want ik zag er tegenop, om, na overwonnen te zijn, weer onder het
+personeel te verschijnen en voor al om de schoone Helena te ontmoeten,
+die het voorwerp was van dezen strijd. Ik keerde alleen naar huis
+terug, om mijn geld en goed mede te nemen en ging denzelfden dag
+met een welvoorziene beurs op weg naar Toledo. Hoewel ik mij niet
+had verbonden om Madrid te verlaten, oordeelde ik het beter om
+tenminste voor eenige jaren te verdwijnen. Ik vormde het besluit, om
+Spanje door te trekken van de eene stad naar de andere. "Het geld,
+dat ik heb," zei ik bij mijzelf, "zal mij ver brengen; ik zal het
+niet noodeloos uitgeven en wanneer het op zal zijn, ga ik weer een
+betrekking zoeken. Een jonge man als ik, zal wel een plaats vinden,
+wanneer hij er lust in heeft die te zoeken."
+
+Vooral verlangde ik om Toledo te zien. Na drie dagen kwam ik er
+aan. Ik ging in een goed hotel, waar ik doorging voor een voornaam
+heer door mijn nette kleeren en manieren. Het hing slechts van mij
+af, om kennis te maken met mooie vrouwen, die in de buurt woonden;
+maar dat gaat gewoonlijk met groote uitgaven gepaard en dit temperde
+mijn verlangen. Na al het bezienswaardige van Toledo bezocht te hebben,
+vertrok ik 's morgens vroeg. Ik nam den weg naar Cuença om vandaar naar
+Aragon te gaan. Den tweeden dag van mijn reis ging ik een hotel binnen,
+dat zich aan den weg bevond. Ik was er nauwelijks, of er kwam een troep
+dienaren van den heiligen Hermandad. Die heeren vroegen wijn, begonnen
+te drinken en beschreven het signalement van een jongen man, tegen
+wien ze een bevelschrift tot gevangenneming hadden. Een van hen zei,
+dat hij niet ouder was dan drie en twintig jaar met een adelaarsneus,
+lang, zwart haar, een flink figuur en op een bruin paard reed.
+
+Ik luisterde, zonder veel aandacht aan hunne woorden te schenken,
+want deze boezemden mij weinig belang in. Na een oogenblik verliet
+ik het hotel en vervolgde mijn weg. Nog geen kwart mijl had ik
+afgelegd, toen ik een jongen man ontmoette, zeer flink gebouwd
+en die op een kastanjebruin paard reed. "Dat is bepaald de man,
+dien de politieagenten zoeken," zei ik bij mezelf, "ik zal hem
+helpen." "Mijnheer," zei ik, "sta mij toe u te vragen, of ge niet
+betrokken zijt in een zaak van eer." Zonder mij te antwoorden keek de
+jonge man mij aan, hij scheen verbaasd over mijn vraag. Ik verzekerde
+hem, dat het niet uit nieuwsgierigheid was, dat ik die woorden tot
+hem had gericht. Hij werd daarvan overtuigd, toen ik hem meedeelde
+wat ik in het hotel had gehoord. "Edelmoedige onbekende," zei hij,
+"ik kan niet ontkennen, dat ik reden heb om te vermoeden, dat men mij
+zoekt, dus zal ik een anderen weg inslaan, om hun te ontkomen." "Mijn
+meening is," zei ik, "dat we een plaats moeten zoeken, waar ge veilig
+zijt en waar we ook het onweer kunnen afwachten, dat dreigende is." We
+zagen een laan, die ons naar den voet van een berg voerde, waar we het
+verblijf van een kluizenaar ontdekten. Het was een groote en diepe
+grot, die de tijd in den berg gemaakt had. Menschenhanden hadden er
+een af dak aan gebouwd van stukken rots en schelpen, het geheel met
+gras begroeid. De omgeving was bezaaid met welriekende bloemen en vlak
+bij de grot ontsprong een beekje. Voor de opening stond een oude man,
+met een witten baard, geleund op een stok; in zijn andere hand hield
+hij een rozenkrans van minstens 20 tientallen kralen. "Vader," zei
+ik tot hem, "wij vragen u een schuilplaats voor het onweer, dat ons
+dreigt." "Komt mijne kinderen," zei hij, na mij opmerkzaam te hebben
+aangezien; "deze kluizenaarswoning staat voor u open en ge kunt er
+blijven zoolang ge wilt. Ook voor uw paard is er plaats." Wij volgden
+den grijsaard.
+
+Nauwelijks waren wij binnen, of de regen viel bij stroomen en
+er klonken verschrikkelijke donderslagen. De kluizenaar viel op de
+knieën voor een heiligenbeeld en wij volgden zijn voorbeeld. Het onweer
+bedaarde intusschen en wij stonden op, maar daar het nog regende en het
+al laat was, zei de oude man: "Kinderen, ik raad u aan, om niet meer
+op weg te gaan, tenzij het dringend noodig mocht zijn." Wij zeiden hem,
+dat dit niet het geval was en dat we gaarne bij hem zouden overnachten,
+indien we hem daarmee geen last aandeden. "Mij doet ge geen last aan,"
+antwoordde hij; "ge moet alleen u zelf beklagen, omdat ik u geen
+betere slaapplaats en niet dan een zeer sober avondmaal kan aanbieden."
+
+De heilige man liet ons daarna aan een tafel plaats nemen en bood ons
+eenige knollen aan, met een stuk brood en een kruik water. "Dit is
+mijn gewone maaltijd," zei hij, "terwille van u zal ik er heden iets
+ongewoons aan toevoegen;" hij haalde een stuk kaas en legde een paar
+handen noten op de tafel. De jonge man, die geen eetlust scheen te
+hebben, deed het eten weinig eer aan. "Ik merk," zei de kluizenaar,
+"dat gij gewoon zijt aan betere tafels aan te zitten dan de mijne,
+of liever, dat uw natuurlijke smaak bedorven is. Ik heb, als gij, in
+de wereld geleefd. De fijnste gerechten waren mij niet goed genoeg;
+maar sinds ik in de eenzaamheid leef, heeft mijn smaak alle zuiverheid
+teruggekregen. Ik lust nu alleen wortelen, vruchten, melk; in één
+woord wat het voedsel uitmaakte van onze eerste vaderen."
+
+Terwijl hij zoo sprak, verviel de jonge man in een diep gepeins. De
+kluizenaar merkte het. "Mijn zoon," zei hij, "uw geest is gedrukt,
+open uw hart voor mij. Het is niet uit nieuwsgierigheid, dat ik
+dit vraag, het is alleen medelijden, dat mij beweegt. Ik ben op
+een leeftijd om raad te geven en gij verkeert in een toestand,
+dat ge daaraan behoefte hebt." "Ja vader," antwoordde hij zuchtend,
+"gij hebt gelijk en ik geloof, dat ik geen gevaar loop, wanneer ik
+u mijn vertrouwen schenk." De jonge man begon te vertellen.
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+Geschiedenis van don Alphonse en van de schoone Seraphine.
+
+
+Ik zal u niets verbergen, vader, noch mijn metgezel, die mij zoo
+edelmoedig heeft geholpen. Ziehier mijn afkomst. Ik kom van Madrid. Een
+officier van de Duitsche garde, genaamd baron von Steinbach, merkte,
+toen hij op een avond thuiskwam, aan den voet van de trap een pak
+wit linnen. Hij nam het op en bracht het in de kamer van zijn vrouw,
+waar hij zag, dat het een pasgeboren kind was, zeer zindelijk gekleed,
+met een briefje, waarin men verzekerde, dat het aan voorname lieden
+behoorde, die zich eens kenbaar zouden maken en men voegde er aan toe,
+dat het kind gedoopt was en Alphonse heette. Ik ben dat ongelukkige
+kind en dat is alles wat ik weet. Mijn moeder ken ik niet, ik weet
+niet of zij mij te vondeling heeft gelegd om een ongeoorloofde
+liefdesbetrekking te verbergen, of, dat ze verleid is en genoodzaakt
+werd mij te verloochenen.
+
+Hoe het zij, de baron en zijn vrouw waren getroffen door mijn lot en
+daar ze geen kinderen hadden, besloten ze mij op te voeden onder den
+naam van Alphonse. Naarmate ik ouder werd, voelden zij zich meer tot
+mij aangetrokken. Ze besteedden al hun zorg aan mijn opvoeding en,
+inplaats van ongeduldig te verlangen naar den tijd, dat mijn ouders
+zich bekend zouden maken, scheen het wel of ze wenschten, dat het
+geheim van mijn geboorte nooit zou worden opgehelderd. Zoodra ik in
+staat was de wapenen te dragen, liet de baron mij in dienst gaan en
+om mij aan te sporen gelegenheden te zoeken om roem te behalen, zeide
+hij, dat deze loopbaan openstond voor iedereen en dat mijn naam des
+te roemrijker zou worden, daar ik het alleen aan mijzelf te danken
+zou hebben. Ik ging te Madrid voor zijn zoon door en had zelf ook
+geloofd dat te zijn, tot hij mij van mijn geboorte had gesproken. Deze
+ontdekking deed mij veel pijn en ik beken, dat ik er nog niet zonder
+schaamte aan kan denken.
+
+Ik ging dienen in Nederland, maar de vrede werd korten tijd later
+gesloten en daar Spanje op dat oogenblik geen vijanden maar wel
+benijders had, ging ik terug naar Madrid, waar ik opnieuw door den
+baron en zijn vrouw met bewijzen van teederheid werd overladen. Ik
+was twee maanden terug, toen er op een morgen een kleine page in
+mijn kamer kwam, die mij een briefje gaf, dat ongeveer zóó luidde:
+"Ik ben niet leelijk en ook niet mismaakt en toch ziet ge mij vaak
+aan het venster, zonder dat ge tracht mij te naderen. Dat is weinig in
+overeenstemming met uw galant uiterlijk en ik ben er zoo door gebelgd,
+dat ik wel, om mij te wreken, u mijn liefde zou willen schenken".
+
+Na dit briefje te hebben gelezen, twijfelde ik er niet aan of het was
+van een weduwe, die Léonore heette, over ons huis woonde en als zeer
+koket bekend was. Ik ondervroeg den kleinen page, die eerst zijn geheim
+bewaren wilde, maar voor een dukaat spoedig mijn nieuwsgierigheid
+bevredigde. Hij belastte zich zelfs met een antwoord, waarin ik haar
+bekende, dat het misdadig van mij was en dat zij al half gewroken was.
+
+Ik was niet ongevoelig voor de verovering, die ik op zulke wijze
+had gemaakt. Het overige gedeelte van dien dag ging ik niet uit en
+ik zorgde er voor aan mijn raam te staan om naar de dame te kijken,
+die niet verzuimde om aan het hare te komen, Den volgenden morgen
+liet ze mij door haar kleinen page vragen, of ik 's nachts tusschen
+elf en twaalf uur in de straat wilde zijn; ik kon dan een onderhoud
+met haar hebben voor het venster van een benedenzaal. Hoewel ik niet
+zeer verliefd was op die al te toeschietelijke weduwe, liet ik haar
+weten, dat ik komen zou. Ik ging in het Prado wandelen tot het uur
+van onze samenkomst. Ik was nog niet op de plaats, toen een ruiter,
+die op een mooi paard reed, plotseling op den grond sprong, op mij
+toeliep en op korten toon zeide: "Mijnheer, zijt gij niet de zoon
+van baron von Steinbach?" "Ja," antwoordde ik. "Dus zijt gij het, die
+vannacht een onderhoud met Léonore moet hebben aan haar venster? Ik
+heb haar brieven gezien en uw antwoorden; haar page heeft ze mij
+getoond en ik heb u van uw huis af tot hier gevolgd, om u te zeggen,
+dat ge een medeminnaar hebt. Ik geloof niet, dat het noodig is,
+om u meer te zeggen. Wij zijn hier op een geschikt terrein, laat
+ons vechten of beloof me, dat ge van Léonore zult afzien. Zeg mij,
+dat ge uw wenschen zult opofferen, of ik zal u dooden!" "U hadt,"
+zei ik, "moeten verzoeken inplaats van dreigen. Misschien had ik aan
+uw verzoek gevolg gegeven, maar uw dreigement vrees ik niet."
+
+"Welnu," zei hij, na zijn paard te hebben vastgemaakt aan een boom,
+"laat ons dan vechten. Het voegt een persoon als ik ben niet om een
+man als u iets te vragen. De meesten van mijns gelijken zouden zich
+op een minder eervolle wijze hebben gewroken." Ik voelde mij door die
+laatste woorden beleedigd en ziende, dat hij het reeds had gedaan,
+trok ook ik mijn degen. Wij vochten zoo geducht, dat de strijd
+spoedig geëindigd was. Hetzij, dat hij al te verwoed was, hetzij,
+dat ik behendiger was dan hij, ik bracht hem weldra een stoot toe, die
+doodelijk was. Ik zag hem wankelen en vallen. Aan niets anders denkende
+dan aan vluchten, besteeg ik zijn eigen paard en sloeg den weg in naar
+Toledo. Ik durfde niet bij baron von Steinbach terugkeeren, daar mijn
+avontuur ongetwijfeld hem verdriet zou doen en denkende aan het gevaar,
+waarin ik verkeerde, kon ik niet gauw genoeg Madrid verlaten.
+
+Tot den volgenden morgen reed ik door, maar tegen den middag moest
+ik ophouden om mijn paard te laten rusten en de ondragelijke warmte
+te ontgaan. In een dorpsherberg rustte ik om daarna mijn weg weder
+voort te zetten. Reeds was ik in Illescas, op twee mijlen afstand van
+Toledo, toen ik, tegen middernacht, werd overvallen door een onweer,
+ongeveer gelijk aan dat van heden. Ik naderde de muren van een tuin,
+die niet ver van mij af lag. Een deur ging open, toen ik er tegen
+duwde en ik zag een huis met een balcon, waar ik onder ging staan
+om mij te beschutten. Terwijl ik daar zoo stond, nam ik de omgeving
+op en werd mijn oog getroffen door een groot licht in het huis. Ik
+besloot binnen te gaan en om nachtverblijf te vragen. De deur was
+open en daar ik niemand zag, liep ik de gangen door, die een marmeren
+vloer hadden en een fraaie lambriseering. waaruit ik opmaakte, dat
+ik bij een grooten mijnheer was. Doorloopende kwam ik in een salon,
+waarvan de deur eveneens openstond. Hier bleef ik staan en nog altijd
+zag noch hoorde ik iemand. Door een zijdeur had ik het gezicht in
+eenige ineenloopende kamers, waarvan alleen de laatste verlicht was,
+"Wat moet ik doen?" zei ik toen bij me zelf. "Teruggaan, of zal ik
+brutaal genoeg zijn, om door te gaan tot in die kamer?" Na eenige
+aarzeling besloot ik tot het laatste. De kamer, waarin het licht
+brandde, was keurig gemeubileerd. Er stond een ledikant, waarvan de
+gordijnen half geopend waren. Er lag iemand in en naderkomende zag ik,
+dat het een jonge dame was, die, niettegenstaande het onweer, rustig
+sliep. Haar trekken en teint waren buitengewoon schoon. Terwijl ik
+mij het genoegen gunde haar in stilte te aanschouwen, werd zij wakker.
+
+Stel u haar schrik voor, toen zij in haar kamer, midden in den nacht
+een man zag dien ze niet kende. Ze rilde en uitte een kreet van
+angst. Ik deed al mijn best om haar gerust te stellen, viel op mijn
+knie en zei: "Mevrouw, vrees niets; ik kom hier niet om eenig kwaad te
+doen." Ze was zoo verschrikt, dat ze niet wilde luisteren naar mijne
+verdere woorden. Ze riep haar dienstboden en haar jongere zuster,
+die zij onder haar hoede had, maar daar niemand haar antwoord gaf,
+nam ze een japon, die aan het eind van het bed lag, schoot die haastig
+aan en liep al roepende de kamers door. Niet anders verwachtte ik,
+dan dat het geheele personeel zou komen aansnellen en dat het voor mij
+wel eens kwaad zou kunnen afloopen, maar gelukkig voor mij, liet men
+haar roepen, Ten laatste kwam er een oude bediende aansnellen, maar
+wanneer die haar eenige hulp was, dan had ik weinig te vreezen. Door
+zijn tegenwoordigheid echter eenigszins gerustgesteld, vroeg ze
+mij op trotschen toon wie ik was en waarom ik de vrijmoedigheid had
+gehad in haar huis door te dringen. Ik begon mij te rechtvaardigen
+en ik vertelde haar, dat de deur had opengestaan. Daarop riep ze:
+"Hemel! Welk een verdenking komt er bij me op!"
+
+Terwijl ze dit zei, nam ze een kandelaar van de tafel en begon weer
+al de kamers door te loopen, roepende, dat haar zuster en al hare
+dienstboden met al hun goed vertrokken waren. Daarop kwam zij bij mij
+terug en zei: "Waarom huichelt ge nu ook nog na het verraad? 't Is niet
+bij toeval, dat ge hier zijt binnengekomen, ge behoort tot het gevolg
+van Ferdinand de Leijva en hebt deel aan zijn misdaad. Maar hoop niet
+om te ontsnappen; er blijft mij nog hulp genoeg over om u gevangen te
+houden," "Mevrouw," zei ik, "verwar mij niet met uw vijanden. Ik ken
+don Fernand de Leijva niet; ik weet zelfs niet wie gij zijt. Ik ben een
+ongelukkige, die door een eerezaak verplicht is Madrid te verlaten en
+ik zweer u bij alles wat heilig is, dat ik hier niet zou zijn gekomen,
+wanneer het onweer mij niet had overvallen. Oordeel dus gunstiger
+over mij; inplaats van medeplichtig te zijn aan een misdaad jegens
+u, ben ik eerder bereid u te wreken." Die laatste woorden schenen
+haar gerust te stellen, zij keek mij niet meer zoo vijandig aan en
+begon te schreien. Die tranen wekten mijn medelijden voor haar op en
+mijn woede tegen hen, die haar kwaad hadden aangedaan. Ik riep uit:
+"Zeg mij wat ik doen moet! Moet ik don Fernand zoeken en hem het hart
+doorboren? Beveel mij slechts."
+
+Mijn geestdrift scheen haar aangenaam te verrassen en droogde haar
+tranen. "Mijnheer," zei ze, "vergeef mij de verdenking, waartoe ik werd
+gebracht door den toestand, waarin ik mij bevind. Edele onbekende,
+vergeef Séraphine hare dwaling! Ik weiger uw hulp niet, al vraag ik
+u niet om den dood van don Fernand. De zaak is deze: don Fernand is
+verliefd op mijn zuster Julia, die hij bij toeval in Toledo heeft
+gezien, waar wij gewoonlijk wonen. Het is drie maanden geleden, dat
+hij haar hand heeft gevraagd aan mijn vader, graaf de Polan. Maar
+deze weigerde, omdat er een oude veete tusschen onze geslachten
+bestaat. Mijn zuster is nog geen vijftien jaar, zij zal zwak genoeg
+zijn geweest om den raad te volgen van mijn dienstboden, die zeker
+door don Fernand zijn omgekocht en deze, wetende dat wij alleen waren
+in dit landhuis, heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt om Julia op
+te lichten. Ik zou zoo graag willen weten, waarheen ze gegaan zijn,
+dan kunnen mijn vader en mijn broeder, die de twee laatste maanden
+in Madrid zijn, hunne maatregelen nemen. Indien u de moeite zoudt
+willen doen in de omgeving van Toledo een onderzoek in te stellen,
+dan zoudt u mijn familie zeer verplichten." Ze scheen er niet aan te
+denken, dat de taak, welke zij mij opdroeg, slechts paste voor iemand,
+die trachten moest om Castilië zoo spoedig mogelijk te verlaten. Hoe
+zou zij er ook aan gedacht hebben? Ik vergat het zelf ook, gelukkig
+als ik was, dat ik de beminnelijkste vrouw, die ik ooit had gezien,
+van dienst kon zijn. Met vreugde nam ik dus haar opdracht aan en
+beloofde alles in het werk te stellen om mij daarvan behoorlijk te
+kwijten. Ik wachtte den dag niet af om met mijn onderzoekingen te
+beginnen, verzocht Séraphine nogmaals vergiffenis voor den schrik,
+welken ik haar had berokkend en verzekerde haar, dat ze zoo spoedig
+mogelijk bericht van mij zou ontvangen. Onderweg dacht ik na over
+de gevoelens, welke Séraphine bij mij had opgewekt, ik meende, dat
+zij mijn ontluikende liefde moest hebben bespeurd en dat ze die
+misschien niet zonder genoegen had gadegeslagen. Wanneer ik haar
+berichten omtrent haar zuster kon brengen en de zaak liep voor haar
+naar wensch af, dan stelde ik mij voor, dat ik daar alle eer van zou
+hebben." Hier brak Don Alphonse zijn verhaal af en zei tegen den ouden
+kluizenaar: "Ik vraag u vergiffenis, mijn vader, dat ik zoo uitwijd
+over omstandigheden, die u ongetwijfeld vervelen zullen." "Neen,
+mijn zoon," antwoordde de hermiet, "het verveelt mij niet. Ik ben
+verheugd te weten hoeveel gij van de jonge dame houdt, waarvan gij
+spreekt. Daarnaar zal ik mijn raadgevingen regelen."
+
+"Gedurende twee dagen zocht ik, zonder mij eenige rust te gunnen,
+maar welke moeite ik mij ook gaf, mijn pogingen hadden geen resultaat;
+het was mij niet mogelijk een spoor te ontdekken. Zeer teleurgesteld
+keerde ik naar Séraphine terug, die, naar ik meende, in groote onrust
+zou verkeeren. Maar ik vond haar veel kalmer dan ik mij voorgesteld
+had. Zij deelde mij mee, dat ze gelukkiger geweest was dan ik, dat
+ze wist wat er met haar zuster was gebeurd. Ze had een brief van don
+Fernand ontvangen, waarin hij haar meedeelde, dat hij Julia in het
+geheim gehuwd en naar een klooster in Toledo gebracht had. Séraphine
+zei me, dat ze hoopte, dat de zaak in der minne zou worden geschikt
+en dat een huwelijk, in het openbaar gevierd, spoedig een eind zou
+maken aan de veete tusschen de twee huizen. Den brief van don Fernand
+had ze opgezonden naar haar vader.
+
+Nadat ze mij op de hoogte had gebracht van het lot van haar zuster,
+sprak ze over de vermoeienissen, die ze mij bezorgd had en van het
+gevaar, waaraan ze mij onnadenkend had blootgesteld, door mij te
+verzoeken iemand te gaan vervolgen, terwijl ik zelf de vlucht moest
+nemen. Met de meest vriendelijke woorden verontschuldigde zij zich
+daarover. Daar ik behoefte aan rust had, bracht zij mij naar den salon,
+waar wij beiden gingen zitten. Zij had een japon van wit linnen met
+zwarte strepen en een hoedje van dezelfde stof met zwarte veeren,
+wat mij deed denken, dat zij misschien weduwe was. Maar zij zag er
+zoo jong uit, dat ik niet wist wat ik er van moest denken.
+
+Was ik nieuwsgierig om iets naders omtrent haar te weten, ze scheen
+ook in mij belang te stellen. Ze verzocht mij mijn naam te noemen
+en zei, dat naar mijn uiterlijk en naar de ridderlijke wijze,
+waarop ik haar geholpen had, te oordeelen, ik iemand zijn moest
+van aanzienlijken huize. Haar vraag maakte mij verlegen, ik moet
+bekennen, dat ik mij minder schaamde om te liegen dan om de waarheid
+te zeggen, dus antwoordde ik haar dat ik een zoon was van baron
+von Steinbach. Daarop moest ik haar nog eens uitvoerig vertellen,
+waarom ik Madrid had verlaten. Ze beloofde mij, dat haar vader en
+haar broeder, don Gaspard, mij ongetwijfeld zouden helpen. "Dat is
+al het minste bewijs van dankbaarheid, dat ik een edelman kan geven,
+die voor mij zijn leven in de waagschaal heeft gesteld." Ik maakte
+geen bezwaar om haar alle omstandigheden van mijn duel te vertellen,
+zij gaf den edelman, dien ik gedood had, ongelijk en beloofde, dat
+haar heele familie mij bij zou staan.
+
+Daarna bevredigde zij ook mijn nieuwsgierigheid. "Het is drie jaar
+geleden," zei ze, "dat mijn vader mij deed huwen met don Diego de
+Lara en ik ben sinds vijftien maanden weduwe." "Mevrouw," vroeg ik,
+"welk ongeluk heeft uw echtgenoot zoo spoedig van u weggenomen?" "Ik
+zal het u zeggen," zei ze, "dank zij het vertrouwen, dat ge ook mij
+hebt geschonken.
+
+Don Diego de Lara was een knappe man, maar hoewel hij mij zeer
+liefhad, alles deed om mij het leven aangenaam te maken en vele
+goede hoedanigheden bezat, kon hij er niet in slagen mijn hart te
+winnen. Liefde is niet altijd een gevolg van groote dankbaarheid. Soms
+bekoort ons iemand op het eerste gezicht. Al zijn betuigingen van
+teederheid waren mij onverschillig, ik beschuldigde mijzelf van
+ondankbaarheid en vond dat ik zeer te beklagen was.
+
+Ongelukkig voor hem en voor mij, scheen het wel, dat hij mij in de
+ziel kon lezen. Hij gevoelde zich ongelukkig door mijn koelheid. Hij
+wist wel, dat hij geen medeminnaar had, want toen hij mij huwde, was
+ik eerst zestien jaar en door mijn dienstboden vernam hij, dat nog
+nooit een man mijn bijzondere aandacht had getrokken. Het vermoeide
+mij om hem steeds over zijn liefde te hooren spreken en ik zei hem,
+dat het voor zijn rust en de mijne beter zou zijn om alles maar aan
+den tijd over te laten. Een jaar verliep er, zonder dat hij zag,
+dat ik vorderde. Toen verloor hij zijn geduld. Voorgevende dat hij
+een gewichtige zending voor het hof moest vervullen, ging hij naar
+Nederland, nam daar vrijwillig dienst en vond weldra in de gevaren
+van den oorlog wat hij zocht, d. w. z. het einde van zijn leven."
+
+Nadat de dame mij dit verhaal had gedaan, spraken wij nog eenigen tijd
+over het vreemde karakter van haar man. Wij werden gestoord door de
+komst van een bediende, die een brief bracht van den graaf de Polan. Ze
+vroeg mij verlof dien te openen en ik merkte, dat zij onder het lezen
+bleek werd en begon te beven. Na hem geheel te hebben gelezen, zuchtte
+ze diep en begon te weenen. Het was, of ik een voorgevoel had van den
+slag, die mij dreigde; ik was zeer ontsteld. "Mevrouw," zei ik, "mag
+ik vragen, welke ongelukkige tijding die brief bevat?" Ze reikte mij
+hem over en zei op treurigen toon: "Lees zelf, mijnheer, wat mijn vader
+mij schrijft; gij zijt er helaas maar al te zeer zelf bij betrokken."
+
+Bij die woorden, welke mij deden huiveren, nam ik den brief en las:
+"Don Gaspard, uw broer, heeft gisteren in het Padro gevochten. Hij
+ontving een degenstoot, waaraan hij heden gestorven is en stervende
+heeft hij meegedeeld, dat hij gedood is door den zoon van baron
+von Steinbach. Ongelukkigerwijze is de dader ontsnapt. Hij heeft de
+vlucht genomen, maar op welke plaats hij zich ook moge verbergen,
+ik zal niets onbeproefd laten om hem te ontdekken. Ik zal schrijven
+aan eenige gouverneurs, die hem zullen aanhouden, wanneer hij zich
+in steden van hun district vertoont en ik zal door andere brieven den
+weg voor hem trachten af te sluiten, indien hij soms verder wil gaan."
+
+Stel u voor welk een ontsteltenis dat schrijven bij mij
+teweegbracht. Ik bleef eenige oogenblikken onbewegelijk en zonder
+kracht te hebben tot spreken. Wanhopig wierp ik mij aan de voeten van
+Séraphine, ik bood haar mijn degen aan en zei: "Mevrouw, bespaar het
+den graaf de Polan om mij te zoeken. Wreek zelf uw broeder en doodt
+mij met uw eigen hand. Steek toe."
+
+Zij werd bewogen en zei: "Heer, ik beminde Don Gaspard. Hoewel gij hem
+in een eerlijk gevecht gedood hebt en hij zijn ongeluk aan zichzelf
+te wijten had, zult gij wel begrijpen, dat ik de gevoelens van mijn
+vader deel. Ja, don Alphonse, van nu af ben ik uw vijandin, maar ik
+wil geen misbruik maken van een ongelukkig toeval, dat u bij mij heeft
+gebracht. Vordert de eer van mij, dat ik mij tegen u zal wapenen,
+ze verbiedt mij ook, mij op laffe wijze te wreken, De rechten van
+de gastvrijheid moeten ongeschonden blijven en ik wil den dienst,
+welken ge mij bewezen hebt, niet betalen met een moord. Vlucht,
+ontkom, als ge kunt, aan onze vervolging en aan de gestrengheid van
+de wetten. Redt u uit het gevaar, dat u dreigt,"
+
+"Hoe mevrouw," zei ik, "ge kunt u wreken en ge laat het over aan de
+wet, die misschien te kort zal schieten? Steek mij liever dood, ik
+verdien het niet, dat ge mij spaart. Wees niet zoo edelmoedig tegenover
+mij. Weet ge wie ik ben? Geheel Madrid houdt mij voor den zoon van
+baron von Steinbach en ik ben slechts een ongelukkige, dien hij, uit
+medelijden, heeft opgenomen. Ik weet zelfs niet, wie mijn ouders zijn."
+
+"Dat doet niets ter zake," zei Séraphine, die bij mijn laatste woorden
+opnieuw smartelijk werd aangedaan; "al waart ge ook de minste van
+alle menschen, dan nog zou ik doen, wat de eer mij gebiedt." "Welnu,
+mevrouw," zei ik, "indien de dood van uw broeder niet genoeg is, om
+u mijn bloed te doen verlangen, dan zal ik uw haat opwekken door een
+nieuwe misdaad, waarvoor ge geen verontschuldiging zult hebben. Ik
+aanbid u, ik ben verblind door mijn liefde en niettegenstaande mijn
+ongelukkig lot, had ik de hoop gehad u eens toe te behooren. Ik was
+verliefd, of liever gezegd ijdel genoeg, om te durven hopen, dat de
+hemel mij nog eenmaal het geheim van mijn geboorte zou ontsluieren
+en dat ik u zonder te blozen mijn waren naam zou kunnen noemen. Na
+wat ik u nu gezegd heb, zult ge toch zeker wel niet meer aarzelen om
+mij te straffen."
+
+"Uw vermetele wensch," antwoordde zij, "zou mij op een anderen
+tijd zeker beleedigd hebben, maar nu vergeef ik u, terwille van uw
+verdriet. Bovendien kan ik in den toestand, waarin ik verkeer, weinig
+aandacht aan uw woorden schenken. Nog eens, don Alphonse, verwijder
+u uit dit huis, dat gij met smart hebt overladen, ieder oogenblik,
+dat gij blijft, doet mijn verdriet toenemen." Ik stond op en zei: "Ik
+zal gaan, maar denk niet, dat ik trachten zal een veilige schuilplaats
+te zoeken en een leven te redden, dat gij haat. Ik ga naar Toledo en
+zal mij aan mijn vervolgers overleveren."
+
+Met die woorden ging ik heen, steeg te paard en reed naar Toledo,
+waar ik acht dagen bleef en waar ik zoo weinig zorg nam om mij te
+verbergen, dat ik nog niet begrijpen kan, dat men mij niet gevangen
+genomen heeft. Want ik kan niet gelooven, dat de graaf de Polan,
+indien hij zijn maatregelen goed heeft genomen, zou kunnen vergeten,
+dat ik Toledo passeeren kon. Gisteren ging ik de stad uit, alsof
+de vrijheid mij verveelde en zonder een weg te kiezen, die meer
+veiligheid aanbood, ben ik hier gekomen in dit kluizenaarsverblijf,
+als een man, die niets heeft te vreezen. Nu weet ge mijn geschiedenis,
+vader, help mij met uw raad."
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI
+
+Wie de oude kluizenaar was en hoe Gil Blas bemerkte, dat hij onder
+kennissen was.
+
+
+Toen don Alphonse het treurig verhaal van zijn ongelukken verhaald had,
+zei de oude kluizenaar tot hem: "Mijn zoon, ge zijt wel onvoorzichtig
+geweest door zoo lang in Toledo te blijven. Ik beschouw met een ander
+oog dan gij al wat ge mij verteld hebt en uw liefde voor Séraphine
+schijnt mij een groote dwaasheid. Geloof mij, ge moet de jonge dame
+vergeten, die u nooit zal toebehooren. Wijk voor de hinderpalen, die
+u in den weg staan en laat u leiden door uw gesternte, dat u nog wel
+andere avonturen belooft. Zonder twijfel zult ge nog wel eens weer
+een jonge vrouw vinden, die een zelfden indruk op u maakt en wier
+broeder ge niet gedood hebt."
+
+Hij wilde verder spreken, toen wij een anderen kluizenaar zagen
+binnen komen, belast met een vollen zak. Hij had inkoopen gedaan in
+de stad Cuença, scheen jonger dan de eerste en had een dikken, rooden
+baard. "Wees welkom, broeder Antoni," zei de oude, "welk nieuws brengt
+ge uit de stad?" "Nogal slecht nieuws," zei de roode, en hij gaf hem
+een stuk papier; "deze brief zal u voldoende inlichten." De grijsaard
+las met aandacht. "Goddank!" riep hij, "nu het geheim ontdekt is,
+moeten wij aan het werk. Laten wij nu maar van stijl veranderen,
+don Alphonse, ge ziet een man voor u, die eveneens heeft te strijden
+met de grillen van de fortuin. Men bericht mij uit Cuença, dat in een
+stad op een mijl afstand van hier, men mij zwart heeft gemaakt bij de
+justitie en dat men morgen alles in het werk zal stellen, om zich van
+mijn persoon te verzekeren. Maar ze zullen niets vinden! 't Is niet
+de eerste maal, dat ik mij in dergelijke moeilijkheden bevind. Bijna
+altijd ben ik er goed afgekomen. Maar ik zal me nu in een andere
+gedaante vertoonen, waarin ik even weinig van een kluizenaar, als
+van een grijsaard zal hebben."
+
+Zoo sprekende trok hij zijn pij uit, zette een pruik af maakte
+zijn langen baard los en zoo kreeg hij het uiterlijk van een
+man van 28 of 30 jaar. Broeder Antonio volgde zijn voorbeeld en
+wierp eveneens zijn vermomming weg. Stel u echter mijn verbazing
+voor, toen ik beter toeziende, in den ouden kluizenaar don Raphaël
+herkende en in broeder Antonio niemand anders dan zijn trouwe knecht,
+Ambrosius de Lamela. "Mijn hemel!" riep ik uit, "ben ik hier onder
+kennissen!" "Zooals ge ziet, mijnheer Gil Blas, ge vindt hier twee
+vrienden, die ge wel allerminst verwacht hadt te ontmoeten. Ik
+geef toe, dat ge wel eenige reden hebt om u over ons te beklagen,
+maar laten wij het verleden vergeten en dankbaar zijn, dat we weer
+bijeengekomen zijn, Ambrosio en ik bieden u onze diensten aan, die
+ge niet moet versmaden. Wij zijn niet kwaad, wij vallen niemand aan,
+wij vermoorden niemand; we beproeven alleen maar te leven ten koste
+van anderen en wanneer stelen een onrechtvaardige daad is, dan neemt
+de noodzakelijkheid ervan de onrechtvaardigheid weg. Voeg u bij ons en
+we zullen een zwervend leven leiden. Dat is een zeer aangenaam leven,
+wanneer men het voorzichtig doet. Men beleeft wel eens kwade avonturen,
+maar vindt dan later weer betere."
+
+Zich tot Alphonse wendende, zei hij: "We doen u hetzelfde voorstel en
+ik geloof niet, dat ge het verwerpen zult in den toestand, waarin ge u
+nu bevindt; want zonder nog te spreken van de zaak, welke u verplicht
+u te verbergen, hebt ge zonder twijfel niet veel geld?" "Neen,
+waarlijk niet," bekende don Alphonse, "en dat maakt mijn zorg nog
+grooter." "Welnu," hernam don Raphaël, "verlaat ons niet. Ge kunt
+niets beters doen dan u bij ons aan te sluiten, het zal u aan niets
+ontbreken en wij zullen alle navorschingen van uw vijanden nutteloos
+maken. Wij kennen geheel Spanje, alle bosschen, alle bergen en weten,
+waar wij ons voor de brutaliteit van de justitie kunnen verbergen." Don
+Alphonse dankte hen en daar hij werkelijk zonder geld en zonder eenige
+hulpbronnen was, besloot hij hen te vergezellen; ik deed dat ook,
+omdat ik dien jongen man, tot wien ik mij zeer voelde aangetrokken,
+niet wilde verlaten.
+
+Toen wij overeengekomen waren niet van elkaar te scheiden, maakte het
+een punt van overweging uit, of wij dadelijk zouden vertrekken, of dat
+wij eerst eenige aandacht zouden schenken aan een uitmuntend wijntje,
+dat broeder Antonio den vorigen dag uit Cuença had meegebracht. Raphaël
+echter, die de meeste ervaring had, oordeelde het gewenscht om in
+de eerste plaats aan onze veiligheid te denken. Hij raadde aan, den
+geheelen nacht door te marcheeren, om een dicht bosch te bereiken,
+dat tusschen Villardesa en Almodavar lag, daar zouden wij halt
+houden en konden we gedurende den dag rusten. De twee ex-kluizenaars
+pakten hun kleeren en proviand samen en belastten daarmee het paard
+van Alphonse. Dat gebeurde met groote snelheid en wij verlieten het
+verblijf, de twee oude pijen, de witte en de roode baard, 2 krukjes,
+1 tafel, een kapotte koffer, 2 oude rieten stoelen en het plaatje
+van den H. Pacome als een prooi voor de justitie achterlatende.
+
+Wij liepen den geheelen nacht door en begonnen zeer moe te worden toen
+wij nog vóór zonsopgang ons doel bereikten. Op een grasveld, onder
+hooge en dichte boomen gingen wij zitten, het paard werd afgeladen om
+te kunnen grazen en uit broeder Antonio's zak kwamen brood en eenige
+stukken gebraden vleesch en de wijnkruik ging rond.
+
+Aan het einde van den maaltijd, zei don Raphaël tot don Alphonse:
+"Mijnheer, na het vertrouwen, dat ge mij hebt geschonken, is het niet
+meer dan billijk, dat ik u ook de geschiedenis van mijn leven vertel
+en met dezelfde oprechtheid als gij het gedaan hebt." "Ge zult mij
+daarmee een genoegen doen." "En mij niet minder!" riep ik uit. "Ik ben
+zeer nieuwsgierig om uw avonturen te vernemen en twijfel er niet aan,
+of ze zijn waard, dat men er naar luistert." "Daar sta ik u voor in,"
+antwoordde Raphaël; "ik denk er aan ze op een goeden dag nog eens
+neer te schrijven. Dat zal een amusement voor me zijn als ik oud ben,
+want ik wil er een groot boekdeel van maken. Maar we zijn vermoeid,
+laten we dus eerst eenige uren rust nemen; terwijl wij slapen,
+kan Ambrosius waken, die kan dan na ons gaan slapen. Wel geloof ik,
+dat we hier veilig zijn, maar 't is toch beter, dat er iemand wacht
+houdt." Hij strekte zich op het gras uit. Don Alphonse deed hetzelfde
+en ik volgde hun voorbeeld, terwijl Lamela op schildwacht ging staan.
+
+Don Alphonse hield zich, inplaats van te slapen, met zijn ongeluk
+bezig en ik kon geen oog sluiten. Don Raphaël sliep spoedig in,
+maar na een uur was hij weer wakker. Daar hij ons gereed vond om
+te luisteren, zei hij: "Vriend Ambrosius, ga nu van de zoete rust
+genieten." "Neen, neen," antwoordde Lamela, "ik heb geen lust om te
+gaan slapen. Hoewel ik al de voorvallen uit uw leven ken, zijn ze
+leerzaam genoeg voor personen van ons vak, om ze nog eens te hooren
+vertellen." Don Raphaël begon daarop de geschiedenis van zijn leven.
+
+
+
+
+
+
+
+VIJFDE BOEK
+
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Geschiedenis van don Raphaël.
+
+
+Ik ben de zoon van een actrice uit Madrid, bekend door haar
+voordrachten, maar meer nog door haar galante avonturen; ze heette
+Lucinde. Wat een vader betreft, zonder vermetelheid kan ik mij er
+geen geven. Een voornaam heer was wel verliefd op mijn moeder toen
+ik op de wereld kwam, maar dat is nog geen overtuigend bewijs, dat
+ik aan hem mijn geboorte heb te danken.
+
+Lucinde stoorde zich niet aan praatjes, ze liet mij in het geheim
+opvoeden, maar vertoonde zich met mij aan de hand in den schouwburg
+en overal elders zonder acht te slaan op de praatjes en hatelijke
+glimlachjes, die mijn verschijning opwekte. In één woord, ik was haar
+dierbaar en alle mannen, die bij haar kwamen, haalden mij aan. Men zou
+zeggen, dat bij hen de stem des bloeds sprak. In de eerste twaalf jaar
+van mijn leven had ik zeer veel amusementen. Lezen en schrijven leerde
+men mij ternauwernood, godsdienst in het geheel niet. Wel leerde ik
+goed dansen, zingen en guitaar spelen; dat was alles, wat ik kende,
+toen de markies de Léganez mij vroeg om bij zijn eenigen zoon te komen,
+die ongeveer van mijn leeftijd was. Lucinde stemde er gaarne in toe
+en toen begon ik mij ernstiger bezig te houden. De jonge Léganez was
+niet verder dan ik; dat heertje scheen niet voor de wetenschap geboren
+te zijn; hij kende nog bijna geen letter van het alphabet, hoewel hij
+sinds vijftien maanden een gouverneur had, zijn andere onderwijzers
+hadden het niet verder gebracht, hij stelde hun geduld op een zware
+proef. Weliswaar hadden zij de opdracht om geen strengheid tegenover
+hem te gebruiken. Met, dat bevel en den slechten aanleg van den jongen,
+waren alle lessen tamelijk nutteloos. Maar de gouverneur vond, zooals
+ge zien zult, een goed middel om den jongenheer te treffen, zonder het
+bevel van zijn vader te overschrijden; hij besloot mij af te ranselen,
+als de kleine Léganez gestraft moest worden. Dat was niet erg naar mijn
+zin. Ik liep weg en ging mij bij mijn moeder beklagen over zulk een
+onrechtvaardige behandeling. Hoe goed ze overigens ook voor mij was,
+had ze kracht om weerstand te bieden aan mijn tranen en daar ze het
+als een zeer groot voorrecht beschouwde, dat haar zoon bij den markies
+de Léganez kon zijn, liet ze mij er dadelijk weer heen brengen. Zoo
+was ik dus overgeleverd aan de willekeur van den gouverneur en daar
+hij merkte, dat hij eenig effect had met zijn methode, ging hij voort
+met mij te slaan. Om nog meer indruk te maken, deed hij het zoo hard
+mogelijk. Voor iedere letter van het alphabet, die de kleine Léganez
+leerde, kan ik wel zeggen, dat ik honderd slagen heb gekregen.
+
+Dat was echter nog niet het eenige onaangename wat ik in dat huis had
+te verdragen. De dienstboden verweten mij steeds mijn geboorte. Dat
+begon mij zoo tegen te staan, dat ik op een goeden dag de vlucht nam,
+nadat ik het middel had gevonden om mij van alles meester te maken
+wat de gouverneur aan contant geld had, ongeveer honderdvijftig
+ducaten. Die wraak was, meen ik, gerechtvaardigd en ik geloof, dat
+ik den man moeilijk zwaarder had kunnen treffen. Ik verliet Madrid
+en kwam te Toledo, zonder dat men mij had kunnen aanhouden.
+
+Ik ging toen mijn vijftiende jaar in. Wat een genot om op dien leeftijd
+onafhankelijk te zijn. Weldra maakte ik kennis met jongelieden, die
+mij ontgroenden en mij hielpen, om mijn ducaten op te maken. Vervolgens
+associeerde ik mij met eenige chevalliers d'industrie, die mij zooveel
+leerden, dat ik, dank zij mijn goeden aanleg, na eenigen tijd, tot
+de sterksten van het gilde behoorde. Na verloop van vijf jaren kwam
+de lust tot reizen in mij op. Ik ging naar Alcantera, maar voor ik
+er aankwam, vond ik nog een gelegenheid om mijn talenten op de proef
+te stellen, die ik niet ongebruikt liet voorbijgaan. Daar ik te voet
+was en bovendien mijn bagage bij mij droeg, ging ik nu en dan onder
+de schaduw van een boom aan den weg zitten rusten. Bij een van die
+gelegenheden trof ik twee kinderen aan, die er uitzagen of ze tot een
+goede familie behoorden. De oudste was nog geen vijftien jaar. Wij
+raakten in gesprek en ze schenen daar genoegen in te vinden. Ze waren
+beiden zeer onnoozel. "Mijnheer," zei de jongste, "wij zijn de zoons
+van rijke burgers uit Plasencia. Wij vinden veel lust om Portugal eens
+te zien en om onze nieuwsgierigheid te bevredigen, hebben wij ieder
+honderd pistolen van onze ouders genomen. Hoewel wij te voet gaan,
+geloof ik niet, dat wij met die som ver zullen komen. Wat denkt u er
+van?" "Goede hemel!" riep ik, "als ik tweehonderd pistolen had, zou
+ik de heele wereld kunnen doortrekken. Het is een verbazend groote
+som. Als ge het goedvindt, zal ik u vergezellen tot Almerin, waar
+ik de erfenis van een oom in ontvangst ga nemen, die daar ongeveer
+twintig jaar heeft gewoond."
+
+De jongelieden zeiden mij, dat mijn gezelschap hun zeer aangenaam zou
+zijn. Zoo wandelden wij met ons drieën op naar Alcantara, waar wij 's
+avonds aankwamen. Wij gingen in een goed hotel en vroegen een kamer,
+men gaf ons er een met een kast, welke op slot kon. Wij bestelden
+eerst avondeten en ik stelde mijn reisgezellen voor, om de stad nog
+eens te gaan bezichtigen. Zij stemden toe en wij deden ons goed in de
+kast, waarvan een der jongens den sleutel bij zich stak. Wij gingen de
+kerken bezien en toen wij in een van de gebouwen waren, vertelde ik,
+dat ik een boodschap te doen had. "Heeren," zei ik, "ik herinner mij
+daar, dat ik even een koopman moet spreken, die hier dicht bij de kerk
+woont. Wacht hier op mij; ik ben in een oogenblik terug." Ik liep naar
+het hotel, brak de kast open en vond de pistolen. Ik liet den armen
+kinderen er slechts één om hun logies te betalen. Daarop ging ik op
+weg naar Mérida, zonder mij er om te bekommeren wat er van hen werd.
+
+Dit avontuur stelde mij in staat om vroolijk te reizen. Hoewel ik jong
+was, wist ik mij voorzichtig te gedragen; ik mag wel zeggen, dat ik
+mijn leeftijd veel vooruit was. Ik besloot een muilezel te koopen en
+deed dat in het eerste dorp; ook schafte ik mij een valies aan en ik
+begon mijzelf een man van gewicht te vinden. Den derden dag ontmoette
+ik een man, die langs den weg liep te zingen. Naar zijn uiterlijk
+te oordeelen, was het een koorzanger. "Wel mijnheer!" riep ik, "dat
+gaat best. U schijnt hart van uw vak te hebben." Hij antwoordde,
+dat hij koorzanger was. Zoo kwamen wij in gesprek en ik merkte dat
+ik met een geestige en aangename persoonlijkheid te doen had. Hij
+was vier- of vijfentwintig jaar oud. Daar hij te voet was, liet ik
+mijn muilezel stappen, om met hem te kunnen praten. Het gesprek kwam
+op Toledo. "Ik ken die stad heel goed," zei de koorzanger mij; "ik
+ben er lang geweest en had er zelfs vrienden." "En in welke straat
+hebt gij in Toledo gewoond?" vroeg ik hem. "In de Nieuwstraat. Ik
+woonde er met don Vincent de Buena Garra, don Mathias de Cordel [3]
+en twee of drie andere nette heeren. Wij sliepen daar, aten er en
+brachten den tijd aangenaam door." Die woorden verbaasden mij, want
+hij noemde mij de namen van de slimmerts, met wie ik in Toledo had
+samengewerkt. "Mijnheer de koorzanger," riep ik uit, "de heeren van
+wie ge mij de namen noemt, zijn kennissen van mij en ik heb ook met
+hen in de Nieuwstraat gewoond," "Dan zijt gij daar geweest, nadat ik
+ben weggegaan, dat is drie jaar geleden," merkte hij op. "Eerst kort
+geleden heb ik hen verlaten," antwoordde ik, "omdat ik lust kreeg in
+reizen. Ik wil Spanje doortrekken. Wanneer ik meer ondervinding heb
+opgedaan, zal ik meer waard zijn," "Zeker," stemde hij toe, "om zijn
+geest te beschaven, moet men reizen. Daarom heb ik ook Toledo verlaten,
+hoewel het mij er zeer goed beviel. Ik dank den hemel," vervolgde hij,
+"dat ik een broeder ontmoet, nu ik er 't minst op rekende. Laten
+wij met elkaar reizen en profiteeren van de gelegenheden, welke zich
+zullen aanbieden, om onze bekwaamheid te toonen,"
+
+Hij deed mij dat voorstel met zooveel vrijmoedigheid en zoo
+vriendelijk, dat ik het dadelijk aannam. Hij won dadelijk mijn
+vertrouwen en schonk mij het zijne. Hij vertelde mij, dat hij van
+Portalegre kwam, waar een mislukte schelmenstreek hem gedwongen had
+overhaast te vluchten in de kleeding, die hij nu droeg. Nadat wij
+elkaar onzen levensloop hadden verteld, besloten wij naar Mérido te
+gaan, om daar ons geluk te beproeven en indien wij er in slaagden een
+goeden slag te slaan, daarna weer naar elders te vertrekken. Van dat
+oogenblik af hadden wij al wat wij bezaten gemeen. 't Is waar, dat
+Moralès, zoo heette mijn compagnon, er niet al te best bijzat. Hij
+had niet meer dan vijf of zes ducaten en eenige kleeren in een zak;
+maar had ik meer contant geld, hij was daarentegen meer bedreven in
+de kunst, om de menschen te bedriegen. Wij bestegen om beurten mijn
+muilezel en kwamen zoo te Mérida.
+
+Wij namen onzen intrek in een hotel en mijn vriend trok andere kleeren
+aan. Daarop gingen we de stad door, om het terrein te verkennen en te
+zien of zich ook ergens een gelegenheid aanbood om te werken. Terwijl
+we zoo aandachtig rondkeken en wachtten tot het toeval ons gunstig
+was, zagen we in een straat een heer met grijs haar, die, met den
+degen in de hand, zich verweerde tegen drie mannen. Getroffen door de
+ongelijkheid van den strijd, snelde ik den grijsaard te hulp. Moralès,
+om mij te toonen, dat ik mij niet met een lafaard had geassocieerd,
+volgde mijn voorbeeld en wij joegen de drie mannen op de vlucht.
+
+Nadat ze verdwenen waren, putte de grijsaard zich uit in
+dankbetuigingen. Ik zei, dat het ons zeer veel genoegen deed, dat we
+hem hadden kunnen helpen en dat wij zeer gaarne zouden weten wien wij
+liet geluk hadden gehad ter zijde te kunnen staan en waarom de drie
+mannen hem hadden willen vermoorden. "Mijne heeren," antwoordde hij,
+"ik heb te veel verplichting aan u, om uw nieuwsgierigheid niet
+te bevredigen. Ik heet Jérôme de Moyadas, [4] en leef van mijn
+renten in deze stad. Een van de moordenaars, van wie ge mij hebt
+bevrijd, heeft mijn dochter lief. Hij liet mij haar dezer dagen
+ten huwelijk vragen en daar zijn wensch niet bevredigd werd, heeft
+hij zich op deze wijze willen wreken. "En mag ik vragen," zei ik,
+"welke redenen u hadt om uw dochter niet aan dien heer ten huwelijk
+te willen geven?" "Ik zal het u zeggen," antwoordde hij. "Ik had een
+broer hier in de stad, die koopman was, hij heette Augustijn. Voor
+twee maanden was hij te Calatrava, gelogeerd bij Jean Velez de la
+Membrilla [5], een handelsvriend. Zij waren intieme vrienden en mijn
+broeder wilde dien band nog versterken, hij beloofde daarom de hand
+van mijn eenige dochter aan den zoon van dien vriend, er niet aan
+twijfelend, of ik zou daaraan mijn goedkeuring hechten. Toen mijn
+broeder in Mérida terug was en van het huwelijk sprak, gaf ik dadelijk
+mijn toestemming. Hij zond het portret van Florentine naar Calatrava,
+maar heeft helaas niet de voldoening mogen smaken zijn werk voltooid
+te zien; voor drie weken is hij gestorven. Stervende heeft hij mij
+bezworen om de hand van mijn dochter aan niemand anders te geven dan
+aan den zoon van zijn handelsvriend. Ik beloofde het hem en daarom
+moest ik Florentine weigeren aan den man, die mij zoo juist aanviel,
+hoewel hij een voordeelige partij was. Ik ben door mijn woord gebonden
+en wacht ieder oogenblik den zoon van Juan Velez de la Membrilla,
+om hem tot mijn schoonzoon te maken, hoewel ik hem nooit heb gezien,
+evenmin als zijn vader."
+
+Met de grootste belangstelling had ik dat verhaal aangehoord; er was
+een gedachte bij mij opgekomen, ik veinsde een groote verwondering,
+sloeg de oogen ten hemel en riep met veel pathos: "O! mijnheer de
+Moyadas, hoe is het mogelijk, dat ik, te Mérida komende, zoo gelukkig
+ben het leven van mijn schoonvader te redden!" Die woorden wekten een
+groote verbazing bij den ouden heer en niet minder bij Moralès. "Wat
+zegt gij mij daar?" riep de grijsaard, "Zijt gij de zoon van den
+handelsvriend van mijn broer??" "Ja, mijnheer Jérôme de Moyadas,"
+zei ik, terwijl ik hem omhelsde, "ik ben de gelukkige sterveling voor
+wien de aanbiddelijke Florentine bestemd is. Maar sta mij toe, voor ik
+de vreugde heb uw huis te betreden, dat ik hier eenige tranen stort,
+ter gedachtenis aan uw broer Augustijn. Ik zou de ondankbaarste van
+alle menschen zijn, indien ik niet levendig getroffen was door den dood
+van iemand aan wien ik het geluk van mijn leven te danken heb." Nadat
+ik dit gezegd had, omhelsde ik den goeden Jérôme nogmaals en maakte
+een beweging, alsof ik mijn tranen wegveegde. Moralès, die dadelijk
+begreep welk voordeel wij bij dit spel konden behalen, hielp mij. Hij
+stelde zich voor als mijn bediende en putte zich uit in betuigingen
+van leedwezen over den dood van mijnheer Augustijn. "Mijnheer
+Jérôme!" riep hij, "welk een verlies moet de dood van uw broer voor
+u zijn geweest! Wat een eerlijk man was hij! Een juweel, een volkomen
+betrouwbaar koopman, zooals men er geen tweede vindt!"
+
+Wij hadden met een onnoozel en lichtgeloovig man te doen. Verre van ons
+te verdenken, liep hij er gemakkelijk in. "Maar waarom," vroeg hij,
+"zijt ge niet dadelijk bij mij gekomen, ge hadt uw intrek niet in
+een hotel moeten nemen!" "Mijnheer," zei Moralès, het woord voor mij
+nemende, "mijn meester is vormelijk, hij heeft die fout en zal mij
+vergeven, dat ik hem die verwijt. Het is overigens wel te excuseeren,
+dat hij niet bij u is verschenen, zoodra hij in de stad kwam; wij
+zijn namelijk bestolen geworden, men heeft ons op reis onze koffers
+ontroofd." "Die jongeman zegt de waarheid, mijnheer de Moyadas,"
+viel ik hem in de rede, "en dat is de reden waarom ik nog niet bij u
+was. Ik durfde in dit toilet niet te verschijnen voor een dame, die
+mij nog nooit gezien heeft en wachtte daarmee op de terugkomst van
+een knecht, dien ik naar Calatrava heb gezonden." "Dit ongeval mag u
+niet beletten om dadelijk mijn huis te betreden," zei de grijsaard,
+"en ik ben er op gesteld, dat ge met mij meegaat."
+
+Zoo sprekende, nam hij ons mee; voor wij aankwamen, spraken wij nog
+over den beweerden diefstal en ik betuigde er mijn groot leedwezen
+over, dat met mijn koffers ook het portret van Florentine was verloren
+gegaan. De goede man zei me, dat ik mij over dit verlies maar moest
+troosten en dat het origineel meer waard was dan een copie. Zoodra wij
+in huis waren, riep hij zijn dochter, die niet ouder dan zestien jaar
+en een mooi meisje was. "Hier," zei hij, "is de dame, die mijn broeder
+u beloofd heeft." "O, mijnheer!" riep ik met geestdrift, "het is niet
+noodig mij te zeggen, dat het de beminnelijke Florentine is, die zich
+aan mijn oogen vertoont, haar bekoorlijke trekken zijn in mijn geheugen
+gegrifd en meer nog in mijn hart. Het portret, dat ik verloren heb,
+was maar een zwakke weergave van zooveel bekoorlijks." "Uw woorden
+zijn al te vleiend voor mij," zei Florentine, "en ik ben niet ijdel
+genoeg om mij in te beelden, dat die gerechtvaardigd zijn." "Ga maar
+door met haar het hof te maken," viel de vader in de rede. En hij
+liet mij alleen met zijn dochter, terwijl hij Moralès meenam. "Mijn
+vriend," zei hij, "de dieven hebben al uw goed meegenomen en zonder
+twijfel ook uw geld, want daar beginnen ze gewoonlijk mee." "Ja,
+mijnheer," antwoordde mijn kameraad; "een groote troep roovers heeft
+ons overvallen bij Castil-Blazo; men heeft ons niet anders gelaten
+dan de kleeren, die wij aan ons lichaam hadden; maar wij zijn spoedig
+een brief met geld te wachten en dan zijn we weer klaar."
+
+"In afwachting van dien brief," hernam de grijsaard, en hij haalde
+een beurs uit zijn zak, "zijn hier honderd pistolen, waarover ge kunt
+beschikken." "O, mijnheer," riep Moralès, "mijn meester zou ze niet
+willen aannemen. U kent hem niet. Mijn patroon is zeer fijngevoelig
+in dit opzicht. Hij is niet een van die jongelieden, die alles maar
+aannemen. Hij houdt er niet van, om schuld te maken, hoe jong hij ook
+is. Hij zou liever bedelen dan een cent leenen." "Ik acht hem daar des
+te meer om," zei de oude heer; "daar ik hem niet onaangenaam wil zijn,
+moet ge maar niet van dit aanbod spreken," en hij wilde de beurs weer
+in zijn zak steken. Moralès wilde dat voorkomen en zei: "Mijnheer, welk
+een tegenzin mijn meester ook heeft om te leenen, geloof ik niet, dat
+hij er bezwaar tegen zou hebben, om uw honderd pistolen aan te nemen;
+het is maar de manier, waarop men het hem voorstelt. Van vreemden zal
+hij niets aannemen, maar met zijn familie is het een ander geval. Van
+zijn vader heeft hij ook wel geld gevraagd, als hij het noodig had
+en u, mijnheer, moet hij als een tweeden vader beschouwen."
+
+Door dergelijke praatjes maakte Moralès zich meester van de beurs
+van den grijsaard, die ons daarna weer kwam opzoeken en zijn dochter
+en mij in een levendig gesprek vond. Hij deelde aan Florentine mee,
+hoe ik hem had geholpen en ik merkte, dat hij mij zeer erkentelijk
+was. Ik wilde van die gunstige stemming profiteeren en ik zei, dat
+hij mij het beste bewijs van zijn dankbaarheid kon geven, door mijn
+huwelijk met zijn dochter te bespoedigen. Hij verzekerde mij, dat ik
+binnen drie dagen de echtgenoot van Florentine zou zijn en voegde
+er bij, dat hij inplaats van de beloofde bruidschat van zesduizend
+ducaten er tienduizend geven zou, om mij te toonen hoezeer hij den
+bewezen dienst waardeerde.
+
+Moralès en ik werden zeer goed behandeld bij den ouden Jérôme de
+Moyadas en genoten bij het vooruitzicht de tienduizend ducaten op
+te steken, waarmee wij ons direct na de ontvangst uit Mérida wilden
+verwijderen. In onze vreugde mengde zich echter de vrees, dat, voor
+de drie dagen zouden zijn verstreken, de echte zoon van Juan Julez
+de la Membrilla ons geluk zou komen verstoren. Onze vrees bleek
+niet ongegrond. Na twee dagen kwam er bij den vader van Florentine
+een soort van boer, met een valies. Ik was er niet bij, maar mijn
+kameraad wel. "Mijnheer," zei de boer, "ik behoor bij den heer uit
+Calatrava, die uw schoonzoon moet worden, bij mijnheer Petro de la
+Membrilla. Wij komen zoo juist in de stad en hij zal in een oogenblik
+hier zijn." Nauwelijks had hij uitgesproken, of zijn meester verscheen,
+wat den grijsaard zeer verwonderde en Moralès een beetje van zijn
+stuk bracht.
+
+De jonge Pedro was een knappe jonge man, Hij sprak den vader van
+Florentine aan, maar deze gaf hem geen tijd om uit te spreken en
+zich tot mijn compagnon wendende, vroeg hij wat dat te beteekenen
+had. Moralès, die in slimheid zijns gelijke niet had, zei op rustigen
+toon: "Mijnheer, de twee mannen, die ge daar ziet, behoorden tot de
+roovers, die ons onderweg hebben aangevallen, ik herken hen en vooral
+dengeen, die de brutaliteit heeft, om te zeggen, dat hij de zoon is
+van mijnheer Juan Velez de la Membrilla." De oude heer geloofde Moralès
+dadelijk en overtuigd dat de nieuw aangekomenen schelmen waren, zei hij
+tot hen: "Heeren, ge komt te laat, men is u voor geweest. Pedro de la
+Membrilla is reeds bij mij." "Let op uw woorden," zei de jonge man uit
+Calatrava, "men bedriegt u, ge hebt een indringer in uw huis. Weet
+wel, dat Juan Velez de la Membrilla geen anderen zoon heeft dan
+mij." "Vertel dat maar aan anderen," riep onze gastheer. "Herkent
+ge dien jongeman niet en herinnert ge u niet, dat ge zijn meester
+hebt bestolen op den weg van Calatrava?" "Wat, bestolen!" riep Pedro,
+"als ik niet in uw huis was, zou ik dien vlegel, die de onbeschaamdheid
+heeft mij voor dief uit te schelden, de ooren afsnijden. Dank zij uw
+tegenwoordigheid, houd ik mijn toorn in, maar ik herhaal u, dat men
+u bedriegt. Ik ben de man, aan wien uw broeder Augustijn de hand van
+uw dochter heeft beloofd." "Wilt gij, dat ik alle brieven toon, die
+hij aan mijn vader over dit huwelijk heeft geschreven of het portret
+van Florentine, dat hij eenigen tijd voor zijn dood zond?" "Neen,"
+antwoordde de oude heer, "het portret zal mij evenmin overtuigen als
+de brieven. Ik weet op welke wijze ze in uw handen zijn gevallen en
+ik zou u aanraden om Mérida zoo spoedig mogelijk te verlaten om te
+ontkomen aan de straf, die gij en uw gelijken verdient."
+
+"Dat is te veel!" riep de jonge man. "Ik zal niet dulden, dat men mij
+straffeloos mijn naam ontrooft en nog bovendien voor een struikroover
+wil doen doorgaan. In de stad ken ik eenige menschen; ik zal hen
+gaan opzoeken en met hen terugkeeren, opdat ze geconfronteerd kunnen
+worden met den bedrieger, die voor mijn persoon wil doorgaan." Hij
+ging met zijn bediende weg en Moralès bleef triomfantelijk achter. Dat
+avontuur nu gaf Jérôme de Moyadas aanleiding om te besluiten, dat ik
+nog denzelfden dag met zijn dochter zou trouwen en hij ging daarvoor
+dadelijk de noodige maatregelen nemen.
+
+Hoewel mijn kameraad zeer verheugd was, dat de vader van Florentine ons
+zoo gunstig gezind was, was hij niet geheel vrij van ongerustheid. Hij
+vreesde voor de stappen, welke Pedro zeker doen zou en wachtte met
+ongeduld op mij. Ik vond hem in gedachten verdiept. "Waarom zijt ge
+zoo in gepeins verzonken, mijn vriend?" vroeg ik hem. Hij deelde mij
+alles mee en zei: "Ge hebt ons door uw vermetel stuk in moeilijkheden
+gebracht. De onderneming was schitterend, dat moet ik toegeven en
+als ze geslaagd was, zoudt ge er alle eer van hebben gehad, maar het
+heeft allen schijn, dat ze slecht voor ons zal afloopen en om alles
+te voorkomen, geloof ik, dat wij maar het beste doen door de vlucht te
+nemen, met de veer, die wij reeds van den ouden heer geplukt hebben."
+
+"Mijnheer Moralès," zei ik, "ge deinst te spoedig voor moeilijkheden
+terug. Ge doet weinig eer aan don Mathias de Cordel en aan de andere
+heeren met wie ge in Toledo hebt gewoond. Wanneer men bij zulke
+meesters in de leer is geweest, moet men zich niet zoo spoedig
+ongerust maken. Wat mij betreft, ik wil in de voetsporen van die
+heeren wandelen en toonen, dat ik een leerling ben hunner waardig,
+ik zal mij verzetten tegen den tegenstand, die u verschrikt." "Indien
+u dat gelukt," zei mijn compagnon, "zal ik u stellen boven alle groote
+mannen van Plutarchus."
+
+Toen Moralès dat gezegd had, kwam Jérôme de Moyadas binnen. "Ik kom,"
+zei hij, "om alles gereed te maken voor uw huwelijk, vanavond reeds
+zult ge mijn schoonzoon zijn. Uw bediende," voegde hij eraan toe,
+"heeft u zeker reeds gezegd, wat er gebeurd is. Wat zegt ge wel van
+den schelm, die mij heeft willen opdringen, dat hij de zoon was van
+den handelsvriend van mijn broer?" Moralès was benieuwd hoe ik mij
+uit die moeilijkheid zou redden en hij was niet weinig verbaasd,
+toen hij mij op treurigen toon tot den ouden heer hoorde zeggen:
+"Mijnheer, het hangt slechts van mij af, om u bij uw dwaling te
+doen volharden en daarvan te profiteeren, maar ik ben niet geboren
+om een leugen vol te houden. Ik ben de zoon niet van Juan Velez de
+la Membrilla." "Wat hoor ik," riep de oude verbaasd, "zijt gij de
+man niet aan wien mijn broeder...." "Pardon, mijnheer," viel ik hem
+in de rede, "daar ik een eerlijk en getrouw verhaal begonnen ben,
+moet ge mij tot het einde toe aanhooren. Sinds acht dagen bemin ik uw
+dochter en mijn liefde heeft mij hier in Mérida doen blijven. Toen wij
+u te hulp snelden, was het mijn plan u haar ten huwelijk te vragen,
+maar gij sloot mij den mond, door te zeggen, dat ze voor een ander
+bestemd was. U zei me, dat uw broeder u stervende bezworen had, haar
+aan Pedro de la Membrilla te geven, dat ge gebonden waart door uw
+woord. Die mededeeling, ik moet het zeggen, maakte mij diep ongelukkig
+en door mijn liefde tot wanhoop gebracht, verzon ik een krijgslist,
+waarvan ik mij bediende. Ik heb mijzelf daarvan een ernstig verwijt
+gemaakt; maar ik heb geloofd, dat gij mij zoudt vergeven, wanneer u
+dit ontdekte en wanneer ge zoudt weten, dat ik een Italiaansche prins
+ben, die incognito reist. Mijn vader is souverein in eenige valleien,
+die liggen tusschen Zwitserland, Milaan en Savoye. Zelfs stelde ik
+mij voor, dat het u aangenaam zou zijn, wanneer ik, na mijn huwelijk
+met Florentine, u deze mededeeling omtrent mijn geboorte had kunnen
+doen en ik verheugde mij erop het Florentine als mijn vrouw mede te
+deelen. De hemel heeft mij die vreugde niet toegestaan. Pedro de la
+Membrilla is verschenen; ik moet hem zijn naam teruggeven, hoeveel mij
+dat ook kost. Uw gelofte beweegt u om hem tot schoonzoon te nemen. Ik
+kan daarin slechts berusten; ik kan mij slechts beklagen; gij moet hem
+boven mij de voorkeur geven, zonder te letten op mijn rang en stand,
+zonder medelijden te hebben met den toestand, waarin ge mij hebt
+gebracht. Ik zal u niet voorhouden, dat uw broeder slechts de oom was
+van uw dochter, terwijl gij de vader zijt en het dus rechtvaardiger
+zou zijn u, ten opzichte van mij, van uw verplichting te kwijten."
+
+"Ja zeker, dat is rechtvaardiger!" riep Jérôme de Moyadas, "en ik
+weifel dan ook niet tusschen u en Pedro de la Membrilla. Wanneer mijn
+broeder Augustijn nog leefde, zou hij het niet afkeuren, dat ik de
+voorkeur gaf aan iemand, die mij het leven gered heeft en bovendien
+een prins is, welke zich verwaardigd tot ons af te dalen. Ik zou wel
+een vijand moeten zijn van mijn eigen geluk en mijn verstand moeten
+verloren hebben, indien ik u mijn dochter niet gaf en indien ik niet
+aandrong op een, voor haar zoo voornaam huwelijk,"--"Mijnheer!" zei
+ik, "handel niet onberaden, overleg eerst rijpelijk."--"Neen, prins,
+ik aarzel geen oogenblik en zal mijn dochter dadelijk meedeelen welk
+schitterend lot haar wacht."
+
+Terwijl de goede man zich haastte om zijn dochter dit te gaan
+vertellen, viel Moralès voor mij op de knieën en zei: "Mijnheer de
+Italiaansche prins, zoon van den souverein van de valleien, die liggen
+tusschen Zwitserland, Milaan en Savoye, sta mij toe, dat ik mij aan de
+voeten van uw hoogheid werp, om u mijn vereering te betuigen. Ik dacht,
+dat ik de slimste gauwdief was, maar ik moet nederig betuigen, dat
+gij het van mij wint, hoewel ge minder ervaring hebt." "Dus zijt gij
+niet ongerust meer?" vroeg ik. "O, neen," antwoordde hij, "laat dien
+mijnheer Pedro nu maar komen en doen wat hij wil," Wij spraken reeds
+af welken weg wij zouden nemen, als wij het geld zouden hebben, maar
+de afloop van het avontuur beantwoordde niet aan onze verwachtingen.
+
+Spoedig zagen wij den jongen man van Calatrava terugkomen. Hij
+was vergezeld door twee burgers van de stad en den Commissaris van
+politie. De vader van Florentine was bij ons. "Mijnheer de Moyadas,"
+zei Pedro, "ik breng u hier drie geloofwaardige personen; zij kennen
+mij en zullen u zeggen wie ik ben." "Zeker," zei de commissaris,
+"ik ken en verklaar aan ieder, die het weten wil, dat gij Pedro heet
+en dat gij de eenige zoon zijt van Juan Velez de la Membrilla; wie
+het tegendeel beweert, is een bedrieger." "Ik geloof u, mijnheer,"
+zei de goede Jérôme de Moyadas. "Uw getuigenis is heilig voor mij,
+evenals dat van de beide heeren kooplieden, die gij meebrengt. Ik
+ben er ten volle van overtuigd, dat de jonge man, die u hier heeft
+gebracht, de eenige zoon is van den handelsvriend van mijn broer. Maar
+wat beteekent dat? Ik ben niet meer van plan hem de hand van mijn
+dochter te geven. Ik ben van meening veranderd."
+
+"O, dat is een andere kwestie," zei de commissaris. "Ik ben alleen
+in uw huis gekomen, om u te verzekeren, dat deze jongeman mij
+bekend is. Gij zijt zeker meester over uwe dochter en men zal u
+niet noodzaken haar, tegen uw zin, uit te huwelijken." "Ik wil mij
+ook niet aan den heer de Moyadas opdringen," zei Pedro, "maar hij
+zal mij toch zeker wel toestaan, om hem te vragen, waarom hij van
+meening is veranderd. Heeft hij zich in eenig opzicht over mij te
+beklagen? Nu ik de hoop verlies zijn schoonzoon te worden, moge
+het tenminste buiten mijn schuld zijn." "Ik beklaag mij niet over
+u," zei de grijsaard; "Ik wil u zelfs niet ontkennen, dat het mij
+spijt, dat ik in de noodzakelijkheid ben mijn woord te breken en ik
+verzoek u mij dat te vergeven. Maar ik ben ervan overtuigd, dat gij
+het billijken moet, wanneer ik de voorkeur geef aan iemand, die mij
+het leven heeft gered. Gij ziet hem hier," zei hij, op mij wijzende,
+"dat is de heer, die mij aan een groot gevaar onttrokken heeft en om
+mij nog meer bij u te verontschuldigen, kan ik u zeggen, dat hij een
+Italiaansche prins is, die, niettegenstaande de ongelijkheid van stand,
+wil trouwen met Florentine, op wie hij verliefd geworden is."
+
+Bij die laatste woorden bleef Pedro verlegen staan. De twee kooplieden
+zetten groote oogen op en schenen zeer verlegen. Maar de commissaris,
+gewoon om de zaken van de donkere zijde te bekijken, vermoedde, dat er
+wat achter dit avontuur stak. Hij keek mij oplettend aan en toen het
+hem bleek, dat mijn trekken hem onbekend waren, beschouwde hij mijn
+kameraad met evenveel attentie. Ongelukkigerwijze herkende hij Moralès,
+dien hij in de gevangenis te Ciudad-Réal had gezien. "Ah!" riep
+hij, "ik herken een van mijn klanten en geef u de verzekering,
+dat die jongeman een van de grootste schelmen is in het koninkrijk
+Spanje." "Maar mijnheer de commissaris," zei Jéróme de Moyadas,
+"het is een bediende van den prins." "Dat kan wel," zei de man van
+de wet, "maar ik beoordeel den meester naar den knecht, en zeg u,
+dat het twee avonturiers zijn, die u bedrogen hebbn." "Maar," zei de
+grijsaard, "al is de knecht een deugniet, daarom behoeft de meester
+het toch niet te zijn. Het is niets nieuws een schelm in dienst van
+een prins te zien." "Praat toch niet van den prins!" zei de andere,
+"Die jongeman is een intrigant en ik neem hem evengoed gevangen als
+den ander. Ik zal hun een tête-à-tête verschaffen met den rechter
+en ze zullen ondervinden, dat nog niet alle zweepslagen verbruikt
+zijn." "Hou op, Mijnheer de Officier," zei de grijsaard, "laten wij
+de zaak niet zoo ver drijven. Gijlieden zijt nooit bang fatsoenlijke
+menschen te beleedigen. Zou de knecht niet een bedrieger kunnen zijn
+en de meester niet? Is het iets nieuws, dat vorsten schelmen in dienst
+hebben?" "Wat praat gij toch van vorsten," viel de commissaris hem
+in de rede. "Ik arresteer beiden. Gaan ze niet goedschiks meê, dan
+heb ik maar te roepen; beneden heb ik twintig gewapende mannen."
+
+Ik was zeer ontdaan over die woorden en Moralès niet minder. Aan
+Jérôme de Moyadas zag ik, dat hij nu aan onze houding begon te
+merken, dat wij bedriegers waren. Maar hij was een goed en eerlijk
+man, daarom zei hij: "Mijnheer de commissaris, u kunt gelijk heben,
+maar uw vermoedens kunnen ook valsch zijn. Laten wij ons daarin
+niet verdiepen, maar ik verzoek u, geef dien twee mannen vrijheid
+om heen te gaan, waar zij willen; ik vraag u dat, omdat ik groote
+verplichtingen aan hen heb." "Indien ik mijn plicht deed, zou ik
+hen moeten gevangen nemen, maar ter wille van u, wil ik hen laten
+vertrekken," zei de commissaris. "Zie ik hen echter morgen nog hier
+in de stad, dan zullen wij zien, wat er met hen gebeurt."
+
+Toen wij hoorden, dat wij vrij waren, kwamen Moralès en ik weer
+eenigszins op ons verhaal. Wij wilden flink van ons afspreken en
+verklaren, dat wij zeer betrouwbare personen waren, maar de blikken van
+den commissaris doorboorden ons en deden ons zwijgen. Ik weet niet,
+waarom sommigen van die lieden macht over ons hebben. Wij moesten
+dus Florentine en de bruidschat overlaten aan Pedro de la Membrilla,
+die ongetwijfeld de schoonzoon werd van Jérôme de Moyadas. Mijn
+kameraad en ik sloegen den weg in naar Truxillo en troosten ons
+er mee, dat wij tenminste honderd pistolen bij het avontuur hadden
+gewonnen. Tegen den avond kwamen wij in een dorp, maar wij hadden
+besloten nog verderop een nachtverblijf te zoeken. Intusschen zagen
+wij een hotel, dat er, voor die plaats, goed uitzag. De hotelhouder
+en zijn vrouw zaten voor hun deur. Hij was een magere en bejaarde man
+en tokkelde op een slechte guitaar, waarnaar zijn vrouw met genoegen
+luisterde. "Heeren!" riep hij, "ik raad u aan hier op te houden en
+niet verder te gaan, het naaste dorp is nog drie mijl weg en 't is er
+niet zoo goed als hier. Gelooft mij, komt mijn huis binnen, ge zult
+het goed en goedkoop hebben." Wij lieten ons overhalen en, toen wij
+zaten, begonnen wij over verschillende onderwerpen te spreken. De
+waard zei ons, dat hij tevens dienaar van den heiligen Hermandad was.
+
+Ons gesprek werd afgebroken door de aankomst van twaalf of vijftien
+ruiters, sommige op muilezels, andere op paarden en gevolgd door wel
+dertig muilezels, die met allerlei pakken waren beladen. "Hemel!" riep
+de waard, op het gezicht van zooveel menschen, "hoe moet ik die
+alle herbergen!" In een oogenblik was het heele dorp vol mannen en
+beesten. Er was gelukkig naast het hotel een groote schuur, waar
+men de muilezels en de bagage kon opbergen. Maar 't scheen dien
+mannen aanvankelijk meer om een goed maal te doen te zijn, dan om
+een slaapplaats. De waard, zijn vrouw en de dienstmaagd gingen dus
+zoo hard aan het werk als ze konden.
+
+Moralès en ik keken die heeren eens aan, die, op hun beurt, ons ook
+opnamen. Eindelijk raakten wij in gesprek en wij spraken af met elkaar
+te soupeeren. Zoo kwamen wij dus met elkaar aan tafel. Er was er een
+onder hen, die orders gaf en door de anderen met een zekeren eerbied
+werd behandeld. Het gesprek aan tafel liep o.a. over Andalousie en
+toen Moralès Sevilla prees, zei de man van wien ik zooeven sprak:
+"Mijnheer, ik hoor u vol lof spreken van de plaats, waar ik geboren
+ben, dat is te zeggen, in de onmiddellijke nabijheid daarvan, in
+Mayrena." "Ik kan u hetzelfde zeggen," zei mijn metgezel, "ik ben
+ook van Mayrena en daar ik er iedereen ken, zal ik uw ouders ook
+wel kennen. Van wien zijt gij een zoon?" "Van een eerzamen notaris,"
+zei de vreemdeling, "van Martin Moralès." "Van Martin Moralès!" riep
+mijn kameraad met evenveel blijdschap als verrassing, "alle duivels,
+dat is een zonderling toeval! Dus zijt ge mijn oudere broer Manuel
+Moralès?" "Juist," zei de andere, "en gij zijt Louis, die nog in de
+wieg lag, toen ik het ouderlijk huis verliet." De twee broers omhelsden
+elkaar en bleven, ook na tafel, nog lang met elkaar zitten praten,
+terwijl de anderen dronken en pleizier maakten.
+
+Na hun lang onderhoud, riep mijn kameraad mij apart en zei: "Al die
+mannen zijn bedienden van den graaf de Montanos, die door den koning
+benoemd is tot onderkoning van Majorca. Zij gaan met al dat goed naar
+Alicante, waar ze zich zullen inschepen. Mijn broer is als intendant
+aangesteld en heeft mij voorgesteld hem te vergezellen. Toen ik zei dat
+ik bezwaar maakte om u te verlaten, heeft hij mij beloofd u eveneens
+een goede betrekking te bezorgen, als ge wilt meegaan. Waarde vriend,
+ik raad u aan, dit aanbod niet af te slaan. Laat ons samen naar
+Majorca gaan. Indien het er ons bevalt, kunnen wij er blijven en,
+zoo niet, dan gaan we naar Spanje terug."
+
+Ik nam het voorstel gaarne aan. Wij sloten ons bij de andere mannen
+aan en verlieten voor zonsopgang het hotel. Spoedig bereikten wij
+Alicante, waar ik een guitaar kocht en wij ons van betere kleeren
+voorzagen. Ik dacht aan niets anders dan aan het eiland Majorca en
+mijn vriend deed hetzelfde. Om de waarheid te zeggen, wilden wij bij
+die lieden voor eerlijke menschen doorgaan en geen schelmenstreken
+uithalen. Eindelijk scheepten wij ons in en hoopten spoedig op de
+plaats van onze bestemming te zijn, maar nauwelijks waren wij uit de
+golf van Alicante, of we werden door een hevigen storm overvallen. Ik
+zou u hier een mooie beschrijving van den storm kunnen geven, de lucht
+in vlammen, het knetteren van den bliksem, het huilen van den wind, de
+hooge golven, etc. Maar ik zal dat achterwege laten en alleen zeggen,
+dat het een verschrikkelijk onweder was en wij verplicht waren op
+het eiland Capri te landen, een eiland, dat vrijwel verlaten is en
+waar men een klein fort vindt, bewaakt door vijf of zes man en een
+officier, die ons zeer beleefd ontving.
+
+Daar wij er verscheidene dagen moesten blijven, omdat er veel reparatie
+aan de zeilen en het touwwerk was, zochten wij verstrooiing, om de
+verveling te verdrijven. Ieder volgde daarbij zijn eigen neiging,
+sommigen speelden en ik behoorde tot hen, die veel wandelden. Wij
+sprongen op dit ongelijke terrein vaak van rots op rots. Op zekeren
+dag werden wij getroffen door een aangename geur en daarop afgaande,
+vonden wij, tusschen de rotsen, een plateau, waarop de prachtigste
+kamperfoelie groeide. Naar beneden gaande, vonden wij eenige beekjes,
+die hun kristalhelder water van de rotsen kregen. Het kostte ons
+moeite, om deze plaats te verlaten en wij besloten er den volgenden dag
+terug te komen. Wij deelden onze ontdekking aan onze kameraden mee,
+maar de commandant van het fort raadde ons aan er niet meer heen te
+gaan. "Waarom niet?" vroeg ik. "Is daar dan iets te vreezen?" "Zeker,"
+antwoordde hij. "De zeeroovers van Algiers en Tripolis komen daar
+soms, om water in te nemen en bij een van die gelegenheden hebben
+ze twee van mijn soldaten overvallen en als slaven meegevoerd." Hoe
+ernstig de officier ook sprak, wij dachten, dat het maar gekheid was
+en den volgenden dag ging ik er, met drie anderen, weer heen. Wij
+waren zonder vuurwapenen en mijn vriend Moralès was niet meegegaan;
+hij hield, evenals zijn broer, er meer van om kaart te spelen.
+
+Wij hadden een paar flesschen wijn meegenomen en koelden die eerst
+in het heerlijke water af. Daarna dronken wij en ik speelde wat op
+mijn guitaar. Terwijl wij ons zoo aangenaam bezig hielden, zagen
+wij plotseling, op de rotsen, verscheidene mannen komen, die lange
+baarden en snorren hadden, een tulband droegen en op Turksche wijze
+gekleed waren. Wij dachten eerst, dat het onze mannen waren, die een
+aardigheid wilden hebben en ons bang maken, maar spoedig werden wij
+ontgoocheld. "Geeft u over, honden," riep een van hen, "of ge zult
+allen sterven!" Men dreigde ons met karabijnen en zou ons bij den
+geringsten weerstand hebben neergeschoten, Wij verkozen de slavernij
+boven den dood, gaven gewillig onze degens over en werden geketend
+naar een schip gevoerd, dat daar dichtbij lag en met volle zeilen
+koers zette naar Algiers,
+
+Zóó werden wij er dus voor gestraft, dat we geen gehoor hadden gegeven
+aan de waarschuwing van den officier. Het eerste wat de aanvoerder
+van de zeeroovers deed, was ons te fouilleeren en ons alles te
+ontnemen, wat wij aan geldswaarde bij ons hadden. Een goede vangst
+voor hem! De twee honderd pistolen van de jongelieden uit Plasencia,
+de honderd, die Moralès had ontvangen van Jérôme de Moadas en welke
+ik ongelukkigerwijze ook bij mij droeg, alles werd zonder genade buit
+gemaakt. Om ons te plagen, dronken de zeeroovers de flesschen wijn,
+welke wij hadden meegenomen, op onze gezondheid uit.
+
+Mijn metgezellen, die zich hadden voorgesteld op Majorca een aangenaam
+leven te gaan leiden, waren zeer gedrukt. Ik voor mij besloot mijn lot
+gelaten te dragen, kreeg spoedig mijn opgewektheid terug en dat beviel
+den aanvoerder. Hij zei: "Jongeman, je manier van doen bevalt mij,
+'t is beter zich te schikken, dan om te zuchten. Ge draagt een guitaar,
+speel daar eens een stukje op." Mijn armen werden losgemaakt en daar ik
+goed thuis was op mijn instrument en ook een goede stem had, voldeed
+het zeer, wat ik ten gehoore bracht. Het bleek mij, dat de Turken, op
+het gebied van muziek althans, smaak hadden. De hoofdman fluisterde
+mij in het oor, dat ik het als slaaf niet slecht zou hebben en dat,
+met mijn talenten, mijn gevangenschap zeer goed te dragen zou zijn.
+
+Die woorden deden mij wel eenig genoegen, maar zeer rooskleurig zag
+ik mijn toekomst toch niet in. Toen wij de haven van Algiers naderden,
+zagen wij een groot aantal menschen en wij waren nog niet ontscheept,
+of ze begonnen luide vreugdekreten te uiten. Daarbij voegden zich
+trompetten, Moorsche fluiten en andere in dat land gebruikelijke
+instrumenten. Het geheel was een symphonie, die meer luidruchtig dan
+welluidend was. De oorzaak van die vreugde was een valsch gerucht, dat
+men in de stad verspreid had. Men had namelijk verteld, dat Méhémet
+(zoo heette onze zeeroover) omgekomen was bij den aanval van een
+schip uit Genua en nu bereidden hem zijn bloedverwanten en vrienden
+zulk een feestelijke ontvangst.
+
+Nauwelijks hadden wij voet aan wal gezet, of men geleidde mijn
+kameraden en mij naar het paleis van den pacha Soliman, waar een
+Christen-schrijver ons elk afzonderlijk ondervroeg naar onzen naam,
+ons vaderland, onzen godsdienst en onze bekwaamheden. Toen Méhémet mij
+aan den pacha toonde, prees hij mijn stem en zei hij, dat ik daarbij
+verrukkelijk op de guitaar speelde. Soliman besloot mij voor zijn
+dienst in den harem te bestemmen; de anderen werden naar de markt
+gebracht, om daar volgens gewoonte, aan den meestbiedende te worden
+verkocht. Wat Méhémet mij op het schip voorspeld had, werd bewaarheid,
+ik had een gelukkig lot. Soliman bracht mij samen met vijf of zes
+slaven van goede afkomst, die weder ingekocht zouden worden en aan
+wien men geen zwaar werk gaf, het verzorgen van de oranjeboomen en
+het begieten van de bloemen.
+
+De Pacha was een flink gebouwd man van veertig jaar en voor een
+Turk zeer beleefd. Voor favorite had hij een vrouw uit Cachemir,
+die, door haar geest en schoonheid een bijna onbeperkte macht over
+hem had. Hij beminde haar tot verafgoding toe. Iederen dag bijna gaf
+hij voor haar een feest, nu eens een concert, dan weer een comedie,
+op Turksche wijs, d.w.z, drama's in verzen, waarin de kuischheid en de
+zedigheid niet meer geëerbiedigd worden dan de regels van Aristoteles.
+
+De favorite heette Farrukhnar [6]. Ze was een hartstochtelijk
+liefhebster van het tooneel en voerde dikwijls met hare vrouwen
+Arabische stukken voor den pacha op. Zij bekoorde dan steeds
+de toeschouwers door haar gratie en de levendigheid van haar
+voordracht. Op een dag, dat ik, tijdens een voorstelling, onder de
+muzikanten zat, beval Soliman mij op mijn guitaar te spelen en in
+een entr'acte alleen te zingen. Ik had het geluk Soliman te behagen;
+hij applaudiseerde, niet alleen door in de handen te klappen, maar
+ook met luide stem en het scheen mij, dat de favorite mij met een
+welwillend oog aanzag.
+
+Den volgenden morgen, toen ik in de tuinen de bloemen begoot, ging er
+een eunuch voorbij, die, zonder iets te zeggen, een brief voor mijn
+voeten liet vallen. Ik raapte hem op, met een mengeling van genoegen
+en vrees. Om niet gezien te kunnen worden door de vensters van het
+serail, verschuilde ik mij achter een broeikast en opende daar den
+brief. Ik vond er een diamant in van groote waarde en de volgende
+woorden in goed Spaansch:
+
+
+    "Jonge Christen! Dank den hemel voor uw gevangenschap. De
+    liefde en de fortuin zullen die gelukkig voor u maken: de
+    liefde, wanneer gij gevoelig zijt voor de bekoorlijkheden
+    van een schoone vrouw en de fortuin, indien gij den moed hebt
+    alle gevaren te trotseeren."
+
+
+Ik twijfelde er geen oogenblik aan, of de brief kwam van de favorite;
+de stijl en de diamant zeiden mij dat. Behalve, dat ik van natuur
+niet beschroomd ben, deden de ijdelheid, om op een goeden voet te
+zijn met de maitresse van een grooten heer en meer nog de hoop,
+om van haar meer dan vier keer het bedrag van mijn losprijs te
+krijgen, mij besluiten dit avontuur te wagen, welke gevaren er ook
+aan verbonden zouden zijn. Ik ging voort met mijn werk, de middelen
+bepeinzend, waardoor ik in de vertrekken van Farrukhnar zou kunnen
+doordringen, of liever gezegd in afwachting, dat ze mij daartoe den
+weg zou openen, want ik begreep wel, dat ze het niet bij dien brief
+zou laten en dat zij meer dan de helft van de moeite zou doen. Ik
+werd niet bedrogen. Dezelfde eunuch kwam, na een uur, terug en zei:
+"Christen, ge hebt tijd gehad om na te denken; hebt gij den moed
+mij te volgen?" Ik antwoordde van ja. "Welnu!" hernam hij, "de Hemel
+behoede u! Morgenochtend zult ge mij zien. Houd u dan gereed om u te
+laten leiden." Met die woorden vertrok hij. Den volgenden dag zag ik
+hem 's morgens om acht uur. Hij gaf mij een wenk om bij hem te komen
+en leidde mij in een zaal, waar hij met een anderen eunuch een rol
+linnen van groote afmeting bracht, bestemd als decoratie voor een
+Arabisch stuk, dat de sultane voor den pacha instudeerde.
+
+De twee eunuchen, die zagen, dat ik bereid was om alles te doen,
+wat men wilde, verloren geen tijd; ze rolden mij in het linnen, op
+gevaar af van mij te laten stikken, vatten het ieder aan een eind en
+namen mij op. Toen zij het weer afrolden, was ik in de slaapkamer van
+de favorite, die in lachen uitbarstte, toen ze mij te voorschijn zag
+komen. Hoe stoutmoedig ik ook van natuur was, toch was ik niet geheel
+zonder vrees, toen ik mij daar zoo opeens gebracht zag in het geheime
+vertrek van de vrouwen. De schoone dame scheen dat te merken en zei:
+"Jongeman, ge hebt niets te vreezen. Soliman is naar zijn landgoed,
+hij zal daar den geheelen dag blijven en dus kunnen wij ons vrij met
+elkaar onderhouden."
+
+Die woorden stelden mij gerust en ik was dadelijk weer geheel op mijn
+gemak. "Ik voelde mij dadelijk tot u aangetrokken," vervolgde zij,
+"en ik zal de hardheid van uw slavernij verzachten. Ik geloof, dat gij
+de gevoelens, welke ik voor u opgevat heb, waardig zijt. Hoewel ge de
+kleederen van een slaaf draagt, hebt ge een edel en galant uiterlijk,
+dat mij zegt, dat ge geen persoon uit het gewone volk zijt. Spreek
+openhartig met mij en zeg me wie ge zijt. Er zijn wel gevangenen,
+die hun hooge afkomst verbergen, omdat ze denken dan goedkooper weder
+vrijgekocht te kunnen worden, maar bij mij behoeft ge niets voor te
+wenden; die voorzorg zou ik zelfs als een beleediging beschouwen, want
+ik beloof u de vrijheid." Ik zei, dat ze goed gezien had en dat ik de
+zoon was van een grande van Spanje. Misschien sprak ik de waarheid
+wel; zij althans geloofde het, drukte er hare vreugde over uit,
+dat haar oogen haar niet hadden bedrogen en gaf mij de verzekering,
+dat wij dikwijls zouden samen zijn. Zelden heb ik een aardiger vrouw
+ontmoet. Ze sprak verschillende talen en het Spaansch zeer goed. Toen
+ze meende, dat het tijd was om te scheiden, kroop ik op haar bevel
+in een groote teenen mand, ze bedekte mij met stukken zijde, die ze
+zelf bewerkt had en riep de twee slaven weer, die mij wegbrachten,
+als een cadeau, dat de favorite aan den pacha zendt en dat heilig is
+voor ieder.
+
+Wij vonden nog andere gelegenheden om elkaar te spreken en spoedig
+boezemde deze bekoorlijke vrouw mij een even groote liefde in, als zij
+voor mij had. Onze verstandhouding bleef zes maanden geheim, hoewel
+het zeer moeilijk is, om, in een harem, zooiets lang verborgen te
+houden. Op een goeden dag keerde de fortuin ons den rug toe. Ik was
+binnengesmokkeld in een draak, die in een comediestuk moest worden
+gebruikt, toen Soliman, die, naar ik meende uit de stad was, zoo
+plotseling naar haar kamer kwam, dat de oude vertrouwde slavin, die
+altijd op wacht stond, nauwelijks tijd vond om ons te waarschuwen. Ik
+had nog minder den tijd om mij te verbergen.
+
+Het eerste wat de pacha zag, was ik; hij scheen zeer verwonderd en
+zijn oogen flikkerden van toorn. Ik beschouwde mijzelf als iemand
+wiens laatste oogenblik is aangebroken. Wat Farrukhnar betreft, ook
+zij was zeer verschrikt, maar inplaats van haar schuld te bekennen en
+vergiffenis te vragen, zei ze: "Heer, verwaardig u mij aan te hooren,
+voor ge uw vonnis uitspreekt. De schijn is tegen mij: ik beken, dat ik
+dien jongen gevangene bij mij heb laten brengen, op de wijze alsof ik
+een geliefde ontving en toch ben ik u in geen enkel opzicht ontrouw
+geworden, de groote profeet is mijn getuige. Ik heb getracht dezen
+christen-slaaf afvallig te maken en hem over te halen de geloovigen te
+volgen. Zooals ik wel verwachtte, heb ik tegenstand bij hem gevonden,
+maar ik heb dien overwonnen en hij heeft zich bereid verklaard onzen
+godsdienst te omhelzen en Mahomedaan te willen worden."
+
+Ik voelde wel, dat ik eigenlijk verplicht was om dit tegen te spreken,
+maar, bevende voor het lot van de vrouw, die mij beminde en voor
+dat van mijzelf, zweeg ik en de pacha leidde daaruit af, dat zij de
+waarheid had gesproken. "Ik wil gelooven," zei hij, "dat ge mij niet
+bedrogen hebt en dat de lust om een werk te doen, dat welgevallig
+is in de oogen van den profeet, u tot deze onvoorzichtigheid heeft
+geleid. Ik vergeef u die, mits deze jonge gevangene dadelijk den
+tulband aanneemt." Er werd een Mohammedaansch priester geroepen en men
+kleedde mij als een Turk. Ik liet alles toe, zonder mij te verzetten.
+
+Na deze ceremonie verliet ik het serail, om onder den naam Sidy Hally
+een betrekking te gaan vervullen, die Soliman mij had gegeven. Ik
+zag de favorite niet weer, maar een van haar eunuchen kwam mij op
+zekeren dag bezoeken. Hij gaf mij edelsteenen ter waarde van een paar
+duizend gouden dukaten en een brief, waarin de sultane mij bedankte
+voor mijn edelmoedigheid. Door Mohammedaan te worden, had ik haar
+het leven gered. Door haar invloed kreeg ik ook spoedig een betere
+betrekking en in minder dan zes jaar was ik een der rijkste mannen
+van de stad Algiers.
+
+Ge kunt u wel voorstellen welke grimassen ik trok, als ik deelnam aan
+de gebeden van de Muzelmannen in hunne moskeeën en aan de andere
+ceremoniën, welke hun godsdienst voorschrijft. Gaarne wilde ik
+weer tot onze oude kerk terugkeeren en daarom stelde ik mij voor,
+met de rijkdommen, welke ik verzameld had, naar Spanje of Italië te
+gaan. In afwachting daarvan, maakte ik mij het leven zoo aangenaam
+mogelijk. Ik woonde in een mooi huis, had prachtige tuinen, een
+groot aantal slaven en in mijn harem had ik zeer mooie vrouwen. Wat
+het gebruik van wijn betreft, dit is aan Mohammedanen verboden,
+maar de meesten drinken dien in het geheim. Ik dronk zooveel als
+ik lustte, zooals alle afvalligen doen. Met twee bekenden zat ik
+dikwijls 's avonds en 's nachts aan tafel. De een was een jood en de
+andere een Arabier. Ik was zeer familiaar met hen, daar ik meende,
+dat het eerlijke menschen waren. Op een avond noodigde ik hen uit,
+om bij mij te soupeeren. Er was dien dag een hond van mij gestorven,
+waaraan ik zeer gehecht was. Wij wieschten het lichaam en bestelden het
+ter aarde met alle ceremoniën, die bij de begrafenis van een geloovig
+Mohammedaan worden in acht genomen. Het gebeurde niet zoozeer om met
+den godsdienst te spotten, dan wel om ons, in een roes, te vermaken.
+
+Maar die grap kwam mij duur te staan, zooals gij zult hooren. Den
+volgenden dag kwam er een man bij mij, die me zei: "Mijnheer Sidy
+Hally, een gewichtige zaak voert mij tot u. Mijnheer de kadi wenscht
+u te spreken, wees zoo goed dadelijk bij hem te komen." "Zeg mij als
+'t u belieft wat hij van mij wil?" vroeg ik. "Dat zal hij u zelf wel
+zeggen," kreeg ik ten antwoord. "Het eenige dat ik u zeggen kan is,
+dat een Arabische koopman, die gisterenavond bij u gesoupeerd heeft,
+hem eenige mededeelingen heeft gedaan omtrent de begrafenis van een
+hond. Gij moet daarom vandaag bij hem verschijnen anders zult ge
+gerechtelijk vervolgd worden," Toen hij weg was, dacht ik over die
+sommatie na. Waarom zou die Arabier mij dat geleverd hebben? Hij had in
+het geheel geen redenen, om zich over mij te beklagen. Den kadi kende
+ik als een man, streng voor het oog, maar in werkelijkheid niet zeer
+nauwgezet en voor alles een vrek. Ik deed tweehonderd goudstukken in
+een beurs en ging den rechter opzoeken. Hij liet mij in zijn kabinet
+komen en zei met een barsch gezicht: "Gij zijt een goddelooze, een
+heiligschenner, een verschrikkelijke man! Gij hebt een hond begraven
+als een Muzelman! Welk een profane handelwijze! Respecteert gij dan
+onze heiligste ceremoniën niet? En zijt ge alleen Mahomedaan geworden
+om onze godsdienstige gebruiken te bespotten?" "Mijnheer de kadi",
+antwoordde ik, "de Arabier, die u mededeeling gedaan heeft van het
+gebeurde, die valsche vriend, is medeplichtig aan mijn misdaad,
+indien het er althans een is, om eer te bewijzen aan de stoffelijke
+overblijfselen van een trouw dier, dat duizende goede hoedanigheden
+bezat, dat veel hield van verdienstelijke mannen en zelfs stervende
+hun nog bewijzen van zijn vriendschap heeft willen geven. Het heeft
+een testament gemaakt, waarvan ik exécuteur ben. Aan den een zijn
+twintig kronen vermaakt, den ander dertig en ook u, mijnheer de kadi
+heeft hij niet vergeten, hier zijn tweehonderd goudstukken, die hij
+mij opgedragen heeft u ter hand te stellen. Dit zeggende, haalde ik
+mijn beurs te voorschijn. De kadi had onder het gesprek zijn streng
+uiterlijk verloren; hij kon niet nalaten om te lachen en, daar wij
+alleen waren, stak hij de beurs in zijn zak. "U kunt gaan, mijnheer
+Sidy Hally," zei hij "en gij hebt goed gedaan door de laatste eer te
+bewijzen aan een dier, dat eerlijke menschen zoo wist te respecteeren."
+
+Zoo liep de zaak af en als ze mij niet wijzer maakte, ik werd er
+althans minder goed van vertrouwen door. Ik noodigde den Arabier niet
+meer bij mij uit en den jood ook niet. 's Avonds dronk ik nu dikwijls
+met een jongeman uit Livorno, die Azarini heette en mijn slaaf was. Ik
+was over het algemeen zeer goed voor mijn slaven en deed niet als
+andere afvalligen, die hun christenslaven slechter behandelden dan
+de Turken zelf, zoodat velen niet eens naar de vrijheid verlangden,
+hoe aantrekkelijk die ook is voor menschen in slavernij.
+
+Op zekeren dag keerden de schepen van den pacha terug met een goede
+vangst. Meer dan honderd slaven brachten ze mee van beide geslachten,
+opgelicht aan de kusten van Spanje, Soliman hield er maar een klein
+gedeelte van, de overigen werden verkocht. Ik ging naar de markt
+en kocht een Spaansch meisje van tien of twaalf jaar. Ze weende
+onophoudelijk en was wanhopig. Ik zei haar in het Spaansch, dat
+ze gerust moest zijn want dat ze een humanen meester zou krijgen,
+hoewel hij een tulband droeg. Het kleine meisje was zoo vervuld
+met haar verdriet, dat ze mij niet hoorde. Ze deed niets als
+zuchten, klagen over haar lot en nu en dan riep zij aandoenlijk:
+"O, moeder! waarom wil men ons scheiden!" en keek daarbij naar een
+vrouw van vijf en veertig of vijftig jaar, die in stilte wachtte tot
+zij verkocht zou worden. "Is dat uw moeder?" vroeg ik. Ze knikte en
+ik zei: "Welnu, ge kunt bij elkaar blijven," Ik naderde de vrouw,
+om over haar te onderhandelen. Ik had haar gezicht nog niet gezien,
+of ik herkende, tot mijn groote aandoening, de trekken van Lucinde,
+"Gerechte hemel," zei ik bij mijzelf, "dat is mijn moeder, ik kan er
+niet aan twijfelen!" Zij herkende mij niet. Na haar gekocht te hebben,
+bracht ik haar met haar dochter naar mijn huis, waar ik het genoegen
+hebben wilde haar te zeggen, wie ik was.
+
+"Mevrouw," zei ik tegen Lucinde, "hoe is het mogelijk, dat mijn
+gezicht u niet treft. Ben ik door mijn tulband en mijn knevel zoo
+veranderd, dat ge uw zoon Raphaël niet herkent?" Mijn moeder beefde
+bij die woorden, keek mij goed aan en wij omhelsden elkaar teeder. Ik
+omhelsde ook het meisje, dat wel even weinig geweten zal hebben,
+dat ze een broer had, als ik wist, dat ik een zuster bezat. "Beken
+maar," zei ik tegen mijn moeder, "dat ge in al uw comedie-stukken
+nooit een herkennings-scène hebt meegemaakt, die zoo treffend was als
+deze." "Mijn zoon," antwoordde zij zuchtend, "ik ben zeer blij u weer
+te vinden, maar er mengt zich smart in mijn vreugde. Helaas, hoe moet
+ik u weerzien! Mijn slavernij doet mij duizendmaal minder verdriet
+dan deze verfoeilijke kleeding...." "Wel mevrouw," viel ik haar in
+de rede, "ik bewonder uw fijngevoeligheid; ik mag die wel zien in een
+actrice. Maar ge zijt wel veranderd, dat mijn gedaanteverwisseling u
+zoo treft; inplaats van zoo vertoornd te zijn op mijn tulband, moet ge
+mij maar beschouwen als een acteur, die een rol vervult in een Turksch
+stuk. Ik ben even weinig Muzelman als ik het in Spanje zou zijn en
+hecht nog altijd aan mijn godsdienst; als ge alle avonturen weet,
+die mij in dit land overkomen zijn, zult ge mij verontschuldigen. De
+liefde is oorzaak van mijn misdaad; ik heb aan dien god geofferd en
+lijk in dat opzicht een weinig op u. Maar het zal u misschien genoegen
+doen te vernemen, dat wij hier rijk en in overvloed kunnen leven,
+tot zich de gelegenheid zal aanbieden, om veilig naar Spanje terug
+te keeren. Herinner u het spreekwoord: "er is altijd een geluk bij
+een ongeluk". "Mijn zoon," zei Lucinde, "daar ge van plan zijt naar
+uw vaderland terug te keeren en het mohamedanisme af te zweren, ben
+ik heelemaal getroost. Dank zij den Hemel, zal ik uw zuster Beatrix
+veilig en wel naar Spanje kunnen terug brengen." "Ja mevrouw," riep ik
+uit, "dat kunt ge. Wij zullen alle drie terugkeeren naar onze overige
+familie, want ge zult in Spanje zeker nog wel andere bewijzen van uw
+vruchtbaarheid hebben?" "Neen," zei mijn moeder, "ik heb maar twee
+kinderen en Beatrix is uit een wettig huwelijk geboren." "En waarom,"
+vroeg ik, "hebt ge mijn kleine zuster dat voordeel geschonken boven
+mij? Hoe hebt ge er toe kunnen besluiten om te trouwen? Ik heb u in
+mijn jeugd wel honderd maal hooren zeggen, dat ge het van een mooie
+vrouw onvergeeflijk vond om te huwen." "Andere tijden, andere zorgen,
+mijn zoon, de sterkste man verandert wel eens en zou dan een vrouw het
+niet doen? Ik zal u," vervolgde zij, "mijn geschiedenis vertellen van
+uw vertrek uit Madrid af." Daarna deed ze mij het volgende verhaal,
+dat ik nooit zal vergeten en dat ik u niet wil onthouden.
+
+"Het is nu," zoo begon zij, "ongeveer dertien jaar geleden, dat
+ge den jongen Léganez verliet. Omstreeks dien tijd zei de hertog de
+Medina Céli mij, dat hij een avond alleen met mij wilde soupeeren. Hij
+bepaalde den dag, hij kwam en ik beviel hem. Hij verzocht mij, om mij
+niet meer in te laten met andere heeren, indien ik dat soms deed. Ik
+beloofde het hem, in de hoop, dat hij het goed met mij zou maken. Daar
+ontbrak het niet aan, den volgenden dag reeds ontving ik prachtige
+cadeaux, die door vele andere werden gevolgd. Hoewel ik vreesde,
+dat ik hem niet lang zou kunnen boeien, daar hij met andere schoone
+vrouwen altijd spoedig had gebroken, scheen hij steeds nieuw genoegen
+in mijn gezelschap te vinden.
+
+Het was reeds drie maanden, dat hij mij beminde en ik had alle hoop,
+dat zijn liefde nog wel van langeren duur zou zijn, toen ik op zekeren
+dag een uitnoodiging ontving van een vriendin, om mee te gaan naar
+een concert, waar de hertog en zijn vrouw ook waren. Toevallig kwamen
+wij dicht bij hen te zitten. De hertogin liet mij door een dame uit
+haar gevolg verzoeken, mij onmiddellijk te verwijderen. Ik gaf een
+brutaal antwoord terug en de hertogin beklaagde zich bij haar man, die
+zelf bij me kwam en zei: "Ga weg Lucinde; wanneer groote heeren zich
+hechten aan wezentjes zooals gij, dan moeten zij toch niet vergeten,
+dat, al beminnen wij haar meer dan onze vrouwen, wij de laatsten
+toch meer eeren en ge stelt u aan een onaangename behandeling bloot,
+indien ge het waagt u met haar op één lijn te stellen."
+
+Gelukkig sprak de hertog zoo zacht, dat hij door anderen niet gehoord
+werd. Beschaamd verliet ik de zaal en ik weende van spijt over deze
+beleediging. Tot overmaat van smart wisten denzelfden avond al de
+acteurs en actrices bij ons reeds, wat er was gebeurd. Men zou zeggen,
+dat er onder die lieden altijd een demon is, die er behagen in schept
+het ongeluk van anderen ruchtbaar te maken. Den hertog de Médina-Céli
+zag ik niet weer en ik hoorde eenige dagen later, dat een zangeres
+hem veroverd had.
+
+Wanneer een dame van het tooneel het geluk heeft in den smaak te
+vallen, ontbreekt het haar nooit aan minnaars en de liefde van een
+groot heer, al duurt die ook maar drie dagen, geeft haar nieuwe
+waarde. Dus zag ik mij omringd door aanbidders, zoodra het in Madrid
+bekend werd, dat de hertog mij niet meer bezocht. Onder hen was er een,
+die mij met volharding het hof maakte. Hij zag er niet zeer beminnelijk
+uit, het was een dikke Duitscher, die tot het gevolg van den hertog
+d'Ossune behoorde; maar hij had in den dienst van zijn meester duizend
+pistolen weten bijeen te brengen en besteedde die om mij attenties te
+bewijzen. Hij heette Brutendorf. Zoolang hij veel geld voor mij uitgaf,
+ontving ik hem vriendelijk, toen het op was, bleef mijn deur voor
+hem gesloten. Dat verbitterde hem zeer, hij kwam in den schouwburg,
+terwijl de voorstelling aan den gang was en kwam bij mij, achter
+de coulissen, waar hij mij heftige verwijten deed; ik lachte hem in
+zijn gezicht uit en hij gaf mij een slag in het gezicht. Ik uitte een
+kreet, welke stoornis veroorzaakte op het tooneel en wilde mij bij
+den hertog, die met zijn vrouw in den schouwburg was, beklagen over
+deze Germaansche manieren van dien heer uit zijn gevolg. De hertog
+gelastte, dat de voorstelling zou worden vervolgd en dat hij daarna
+de partijen zou hooren. Later kwam ik dus bij hem, om op levendige
+wijze mededeeling te doen van den ondervonden smaad. Wat den Duitscher
+betreft, hij had slechts enkele woorden te zeggen, niet van berouw,
+maar om te verklaren, dat hij lust had om weer te beginnen. De
+hertog zei daarop tegen den Duitscher: "Brutendorf, ik ontsla u,
+niet omdat ge een actrice een slag in het gezicht hebt gegeven, maar
+omdat ge weinig eerbied betoond hebt voor uw meester, door in zijn
+tegenwoordigheid en die van de hertogin de voorstelling te verstoren."
+
+Die uitspraak verbitterde mij zeer. De Duitscher werd dus niet
+weggejaagd, omdat hij mij beleedigd had. Ik had mij verbeeld, dat
+een dergelijke beleediging van een actrice even streng gestraft zou
+worden als majesteitsschennis. Daardoor ervaarde ik, dat de groote
+wereld de acteurs niet verward met de rollen, welke zij op het tooneel
+vervullen. Ik kreeg een afkeer van het theater en besloot Madrid te
+verlaten. Als woonplaats koos ik Valencia en ik ging er incognito
+heen, met een waarde van twintig duizend ducaten, welke ik bezat
+aan geld en edelgesteente. Ik meende, dat die som voldoende was om
+de rest van mijn dagen een ingetogen leven te leiden. Te Valencia
+huurde ik een klein huis en nam voor mijn bediening een vrouw en
+een page, die mij niet kenden. Ik gaf mij uit voor de weduwe van een
+officier, had weinig conversatie en leidde een zoo geregeld leven,
+dat niemand in mij een gewezen actrice vermoedde. Maar hoe stil ik
+ook leefde, ik trok de aandacht van een edelman, die een kasteel had,
+dicht bij Paterna. Hij was een knappe man van omstreeks veertig jaar,
+maar had veel schulden, wat even dikwijls in Valencia als in andere
+plaatsen voorkomt. Daar ik hem beviel en hij vernomen had, dat ik
+vermogend was, verklaarde hij zich, bekoord door mijn schoonheid en
+deugd, bereid mij voor het altaar te geleiden. Ik vroeg drie dagen
+bedenktijd. Daar ik veel goeds van hem hoorde, besloot ik, hoewel de
+staat van zijn vermogen mij niet onbekend was, hem mijn hand te reiken.
+
+Don Manuel de Xerica, zoo heette mijn echtgenoot, bracht mij op
+zijn kasteel, dat zeer antiek was en waarop hij niet weinig trotsch
+was. Hij beweerde, dat een van zijn voorvaderen het had laten bouwen
+en leidde daaruit af, dat er geen ouder huis in Spanje was. Hoeveel
+reden hij ook had om trotsch te zijn op zijn bezitting, deze geleek
+op sommige plaatsen wel op een ruïne. De helft van mijn geld werd
+gebruikt om het gebouw te herstellen en de andere helft diende ons
+om een schitterenden staat te voeren. Zoo werd ik dus een dame van
+een kasteel. Welk een verandering! Maar ik was een te goede actrice
+om niet schitterend mijn rang en stand op te houden. Ik deed zeer
+voornaam en in het dorp geloofde men, dat ik het was. Wat zouden ze een
+pleizier gehad hebben als ze geweten hadden, wie ik werkelijk was! De
+edellieden uit de omgeving zouden mij beleedigd en vernederd hebben
+en de boerenbevolking zou veel aan eerbied voor mij hebben verloren.
+
+Er verliepen zes jaar, waarin ik zeer gelukkig met don Manuel
+leefde. Toen stierf hij, mij mijn zaken in een zeer ontredderden
+toestand en uw zuster Beatrix nalatende, die toen vier jaar
+was. Onze eenige bezitting was het kasteel en wij hadden verscheidene
+schuldeischers, waarvan de groote Bernard Astuto [7] heette. Hij
+deed zijn naam alle eer aan en daar hij procureur was, begon hij
+ons dadelijk te vervolgen met al de kennis van iemand, die gewoon is
+om processen te voeren. In een onderhoud, dat ik met hem over deze
+zaken had, scheen ik hem te bekoren. Ik deed mijn uiterste best om
+zijn neiging aan te wakkeren en al spoedig zei me deze papierkrabber:
+"Mevrouw, ik ben altijd zoo door mijn vak in beslag genomen geweest,
+dat ik van liefde en galanterie niets afweet, maar indien u met mij
+wilt huwen, zal ik alle stukken voor het proces verbranden, en uw
+andere schuldeischers tevreden stellen. Gij zult dan de inkomsten van
+uw goed hebben en uw dochter den eigendom." Het belang van Beatrix
+en van mij veroorloofde mij niet te twijfelen, ik nam zijn voorstel
+aan. De procureur hield zijn belofte, het kasteel was ons verzekerd
+en dit was misschien de eerste maal in zijn leven, dat deze man de
+belangen van een weduwe en een wees had gediend.
+
+Ik werd dus procureursvrouw, zonder echter op te houden de Vrouwe van
+het dorp te zijn, maar mijn huwelijk vernederde mij in de oogen van den
+adel van Valencia. De aanzienlijke dames meenden, dat ik beneden mijn
+stand was getrouwd en wilden geen conversatie meer met mij hebben. In
+den aanvang hinderde mij dat zeer, maar spoedig troostte ik mij en werd
+opgenomen in de kringen, waarin de vrouwen van de collega's van mijn
+man gewoon waren zich te bewegen. Ik maakte kennis met een griffiers-
+en twee procureursvrouwen, die een goed karakter hadden. Er was in
+haar manieren iets belachelijks, waarmee ik mij zeer vermaakte. Deze
+vrouwtjes vonden zichzelf heel bijzonder. Helaas, dacht ik dikwijls,
+als ik hen zag, zoo is de wereld. Iedereen denkt, dat hij meer
+is dan zijn buurman. Ik dacht vroeger, dat alleen de actrices zoo
+waren. Ik wilde, dat men deze burgerdames dwong de portretten van
+hun voorouders te bewaren. Op mijn woord, ze zouden ze niet in het
+volle licht ophangen.
+
+Na vier jaren werd Bernard Astuto ziek en stierf hij, zonder kinderen
+na te laten. Met het landgoed en het vermogen, dat hij mij naliet,
+was ik nu een rijke weduwe. Op dat gerucht kwam een Siciliaansche
+edelman, genaamd Colifichini, af. Hij was nog geen vijfentwintig jaar,
+welgemaakt, hoewel klein en ik moet bekennen, dat ik na het eerste
+onderhoud, dat ik met hem had, al smoorlijk verliefd op hem werd. Het
+liefst zouden wij maar dadelijk getrouwd zijn; dat kon echter niet,
+omdat de procureur pas dood was. Hoewel ik bijna tweemaal zoo oud was
+en de arme jongen zeer slecht bij kas, trouwden we toch spoedig en wij
+leefden bijna twee jaar op mijn kasteel, meer als een paar beminden,
+dan als getrouwde menschen. Ons geluk duurde helaas niet lang, een
+longontsteking nam mijn besten Colifichini weg."
+
+Hier viel ik mijn moeder in de rede. "Maar stierf uw derde man
+dan ook al? Het moet een gevaarlijk werk geweest zijn om met u te
+trouwen!" "Wat zal ik u zeggen, mijn zoon," antwoordde ze mij. "Kan
+ik de dagen verlengen, die de Hemel heeft geteld? Twee van mijn
+echtgenooten heb ik oprecht betreurd, den procureur niet, daar ik hem
+slechts uit eigenbelang had gehuwd. Maar, om op Colifichini terug te
+komen, hij had nog een kleine bezitting bij Palermo, die ik erfde. Ik
+wilde die zelf gaan bezichtigen en scheepte mij met mijn dochter in
+naar Sicilië. Wij werden overvallen door de schepen van den pacha
+van Algiers en zeer gelukkig voor ons, heeft men ons naar de plaats
+gebracht, waar we door u werden gevonden."
+
+Zoo luidde de geschiedenis van mijn moeder. Ik gaf haar de mooiste
+kamers van mijn huis en de vrijheid om te leven, zooals ze wilde,
+wat haar zeer naar den zin was. Ze had het zich echter zoo tot een
+gewoonte gemaakt om te beminnen, dat ze niet buiten een minnaar of een
+man kon leven. Weldra trok een Griek, die Mohamedaan was geworden,
+Hally Pégelin, een bezoeker van ons huis, haar aandacht. Zij vatte
+voor hem nog meer liefde op, dan ze ooit voor Colifichini had gehad
+en daar ze er geroutineerd in was, om de mannen te behagen, vond ze
+ook het geheim om dezen Griek te bekoren. Ik deed alsof ik van die
+verstandhouding niets merkte en dacht aan niets anders, dan om naar
+Spanje terug te gaan. De pacha had mij al toegestaan om een schip te
+bemannen, om daarmee op zeeroof te gaan. Die zaak hield mij druk bezig
+en acht dagen voor ik klaar was, zei ik tegen mijn moeder, dat wij
+spoedig op reis zouden gaan en de plaats verlaten, welke zij verfoeide.
+
+Mijn moeder verbleekte bij die woorden en zweeg. Ik was daardoor zeer
+onaangenaam getroffen. "Wat zie ik?" riep ik uit. "Hoe komt het, dat
+ge zulk een verschrikt gezicht zet? Het schijnt wel, dat ge bedroefd
+zijt inplaats van verheugd. Verlangt ge er dan niet naar, om weer
+naar Spanje terug te keeren?" "Neen, mijn zoon," antwoorde ze mij,
+"ik heb daar te veel verdriet gehad." "Wat een verandering!" riep
+ik uit. "Toen u hier in de stad kwam, was alles verfoeielijk, maar
+Hally Pégelin heeft uw stemming veranderd." "Ik ontken niet," zei
+ze, "dat ik hem bemin en tot mijn vierden man wil maken." "Wat een
+plan!" riep ik met schrik, "u, een Muzelman trouwen! Vergeet ge dan,
+dat ge een christin zijt, of liever, zijt ge dat tot nu toe alleen
+maar in naam geweest?"
+
+Wat ik ook deed, om haar van haar voornemen af te brengen, het was
+nutteloos; haar besluit stond vast. Ze bepaalde zich daartoe niet,
+ze wilde ook Béatrix meenemen. Ik verzette mij daartegen. "Maar
+ongelukkige, als niets u zelf van een onzinnige daad kan terughouden,
+sleep dan toch in geen geval een jong onschuldig wezen mee!" Lucinde
+ging weg en ik meende, dat een laatste straal van gezond verstand haar
+brein had verlicht. Wat kende ik mijn moeder slecht! Een paar dagen
+later zei een van mijn slaven mij, dat ik voorzichtig zijn moest en
+dat een gevangene van Pégelin hem in vertrouwen mededeelingen had
+gedaan, waarvan ik profijt kon trekken.
+
+"Uw moeder is veranderd van godsdienst en, om zich op u te wreken,
+dat ge Béatrix niet hebt willen afstaan, heeft zij het plan gevormd,
+om den pacha van uw voorgenomen vlucht in kennis te stellen." Ik
+twijfelde er geen oogenblik aan, of Lucinde was er de vrouw naar,
+om te doen, wat de slaaf zei. Ik had tijd genoeg gehad om haar te
+leeren kennen en ik had gezien, dat zij, door het spelen in bloedige
+drama's, vertrouwd geraakt was met de misdaad. Zij had mij heel goed
+levend kunnen laten verbranden en ik geloof niet, dat mijn dood haar
+meer getroffen zou hebben dan een van de gebeurtenissen op het tooneel.
+
+Ik wilde den raad, dien men mij gegeven had, niet in den wind slaan,
+dus verhaastte ik mijn inscheping, mijn zuster Béatrix nam ik mee
+en behalve van mijn eigen slaven, slechts zooveel Turken als noodig
+was, om geen argwaan te wekken. Aan geld en edelsteenen had ik een
+waarde bij mij van zesduizend ducaten. Toen wij in volle zee waren,
+begonnen wij met ons van de Turken te verzekeren. Wij ketenden hen
+gemakkelijk, omdat mijn slaven sterker in aantal waren. Wij hadden
+een zeer gunstigen wind, bereikten spoedig de Italiaansche kust en
+ontscheepten ons in de haven van Livorno, waar een groot deel van de
+inwoners van de stad uitliep, om ons te zien landen. De vader van mijn
+slaaf Azarini bevond zich daaronder. Hij keek aandachtig naar al mijn
+gevangenen, die één voor één den voet aan wal zetten, maar hoewel
+hij de trekken van zijn zoon zocht, was hij er niet op voorbereid,
+dat hij hem terug zou zien. Welk een vreugde en omhelzingen volgden op
+de herkenning! Zoodra Azarini hem had verteld wie ik was en waarom ik
+in Livorno kwam, drong hij er zeer op aan, dat ik met mijn zuster bij
+hem zou komen logeeren. Ik verkocht mijn schip, gaf al mijn slaven
+de vrijheid en de Turken werden in de gevangenis bewaard, om tegen
+Christenslaven te worden uitgewisseld.
+
+Bij de familie van Azarini ondervonden wij veel vriendschap en de
+zoon huwde later zelf met mijn zuster Béatrix, die geen slechte partij
+voor hem was, daar zij de dochter van een edelman was en het kasteel
+van Xerica bezat.
+
+Nadat ik eenigen tijd in Livorno had vertoefd, wilde ik Florence
+zien. De oude Azarini had mij vele aanbevelingsbrieven verschaft, ook
+voor vrienden, die hij aan het hof van den groothertog had. Ik voegde
+ook don voor mijn naam, zooals vele Spanjaarden zonder complimenten
+in het buitenland doen. Ik liet mij dus don Raphaël noemen en zocht
+slechts omgang met voorname heeren. Al spoedig werd ik aan den
+groothertog voorgesteld; uit gesprekken met andere hovelingen had
+ik afgeleid welk een man hij was en ik regelde mij daarnaar, zoodat
+ik hem beviel. Ik had o. a. opgemerkt, dat hij er veel van hield,
+om naar interessante verhalen en aardige invallen te luisteren. Door
+mijn ondervinding, kon ik nog al veel vertellen en 's morgens zon
+ik altijd op verhalen, een mengeling van waarheid en verdichting,
+waarmee ik hem dan des middags vermaakte. Ter afwisseling maakte ik
+soms ook verzen, waarin ik hem bezong en ze hadden niet beter door
+hem kunnen worden ontvangen, al waren ze ook nog zoo goed geweest. Hoe
+het zij, de groothertog schepte zooveel behagen in mij, dat de andere
+hovelingen jaloersch werden en wenschten te weten, wie ik was. Ze
+slaagden daarin niet.
+
+Op zekeren dag, toen ik weer een reisverhaal had gedaan, dat hem
+zeer had geboeid, zei hij mij: "Don Raphaël, ik gevoel voor u veel
+vriendschap en ik zal u daarvan een bewijs geven door u deelgenoot te
+maken van mijn geheimen. Ik moet u dan bekennen, dat ik verliefd ben op
+de vrouw van een mijner ministers. Dat is de beminnelijkste dame van
+mijn hof, maar tegelijkertijd de deugdzaamste. Ze gaat weinig uit en
+is zeer gehecht aan haar echtgenoot, die haar aanbidt. Die verovering
+is dus zeer moeilijk. Ik heb gelegenheid gevonden, om met haar zonder
+getuigen te spreken en zij kent mijne gevoelens. Ik vlei mij niet,
+dat ik haar liefde heb ingeboezemd, ze heeft mij geen enkele reden
+gegeven om die gelukkige gedachte te koesteren. Maar toch heb ik hoop,
+dat ik haar op den duur voor mij zal winnen door mijn standvastigheid
+en stilzwijgen.
+
+De liefde, welke ik voor haar koester, is alleen aan haar bekend. Ik
+wil in deze zaak niet als souverein handelen, dat laat ik na ter wille
+van Mascarini, haar man, die mij met ijver en toewijding dient. Alles
+moet dus geheim blijven en ik heb u bestemd om de tolk van mijn
+gevoelens bij Lucretia te zijn. Ik twijfel er niet aan of ge zult u op
+uitstekende wijze van die taak kwijten. Knoop omgang aan met Mascarini,
+tracht zijn vriendschap te winnen en beproef het zoover te brengen,
+dat ge in zijn huis, vrij met zijn vrouw kunt spreken. Ziedaar wat
+ik van u verlang en ik ben er zeker van, dat ge het met kieschheid
+en discretie zult volbrengen."
+
+Ik beloofde den groothertog, dat ik al het mogelijke zou doen, om te
+beantwoorden aan het vertrouwen, dat hij in mij gesteld had en om zijn
+geluk te bevorderen. Het kostte mij niet veel moeite, om mij aangenaam
+te maken bij Mascarini. Het deed hem genoegen, dat zijn vriendschap
+gezocht werd door iemand, die door den vorst steeds met zekere
+onderscheiding werd behandeld en dus kwam hij mij tegemoet. Zijn huis
+stond voor mij open en ik kon met zijn vrouw zooveel spreken als ik
+wilde. Ik moet zeggen, dat hij weinig jaloersch was voor een Italiaan;
+hij vertrouwde op de deugd van Lucretia. Al spoedig begon ik met die
+dame over de liefde van den groothertog te spreken. Ze scheen niet
+verliefd op hem, maar haar ijdelheid werd gestreeld. Ze luisterde met
+genoegen toe, zonder te antwoorden. Ze was wel verstandig, maar bleef
+vrouw en kon niet ongevoelig blijven bij het denkbeeld, een souverein
+aan haar voeten te zien. De vorst kon dus hopen, dat Lucretia hem
+eenmaal zou toebehooren, maar een gebeurtenis, die hij het minst had
+verwacht, kwam zijn hoop vernietigen, zooals ge zult vernemen.
+
+Ik was natuurlijk stoutmoedig in den omgang met vrouwen. Die
+gewoonte, het moge een goede of een slechte zijn, had ik mij eigen
+gemaakt bij de Turken. Lucretia was schoon. Ik vergat, dat ik een
+afgezant was en begon voor mijzelf te spreken. Inplaats van mij een
+vertoornd antwoord te geven, zei ze glimlachend: "Beken, don Raphaël,
+dat de groothertog een pleitbezorger van zijn zaak heeft, die zeer
+trouw en ijverig is. Ge dient hem met een kracht, welke niet genoeg
+geprezen kan worden." "Mevrouw," zei ik, "laten wij daar niet dieper
+op ingaan, ik laat mij leiden door mijn gevoel en ik zou niet de eerste
+vertrouweling van een vorst zijn, die in een liefdesaangelegenheid zijn
+meester bedroog." "Dat kan wel," zei Lucretia, "maar ik ben trotsch
+en geen ander dan een vorst zal mij naderen. Gedraag u dus daarnaar,"
+zei ze op ernstigen toon, "laten wij van dit onderwerp afstappen. Ik
+wil vergeten, wat ge hebt gezegd, op voorwaarde, dat zulke woorden
+u niet weer ontvallen, want dan zou het u berouwen."
+
+Maar die waarschuwing doofde mijn hartstocht niet voor de vrouw van
+Mascarini en ik was zelfs vermetel genoeg, om mij zekere vrijheden te
+willen veroorloven. Zij dreigde mij daarop, dat ze den groothertog
+mededeeling zou doen van mijn onbeschaamdheid en hem zou verzoeken,
+mij daarvoor te straffen, zooals ik verdiende.
+
+Ik werd op mijn beurt kwaad. Mijn liefde veranderde in haat en ik
+besloot mij te wreken. Ik zocht haar man op en na hem een eed te
+hebben doen afleggen, dat hij mij niet zou verraden, deelde ik hem
+mee, welke verstandhouding er tusschen den groothertog en zijn vrouw
+bestond. Daarbij verzuimde ik niet, om de scène interessanter te maken,
+te doen voorkomen, of zij zeer verliefd was op haar aanbidder. De
+minister nam afdoende maatregelen, hij sloot zijn vrouw dadelijk op in
+een geheim vertrek en liet haar door een paar zeer vertrouwde personen
+bewaken. Terwijl het haar dus onmogelijk was, om berichten aan mijn
+meester te doen toekomen, zei ik met een bedroefd gezicht tot den
+vorst, dat hij maar niet meer aan Lucretia moest denken. Ik opperde
+de veronderstelling, dat de minister alles ontdekt had, hoewel ik
+mij steeds zeer behendig had gedragen, dat zijn vrouw misschien zelve
+alles aan hem had medegedeeld en dat ze zich nu, in overeenstemming
+met hem, had laten opsluiten, om haar deugd beter te beveiligen. De
+prins was zeer terneergeslagen door mijn mededeelingen en ik gevoelde
+berouw over wat er gebeurd was, maar een volgend oogenblik had ik weer
+een zekere kwaadaardige vreugde, bij de gedachte aan den toestand,
+waarin zich de trotsche vrouw bevond.
+
+Een tijd ging alles goed, toen de groothertog op zekeren dag,
+dat ik met vijf of zes andere hovelingen bij hem was, tot ons zei:
+"Op welke wijze, mijne heeren, oordeelt ge, dat men een man straft,
+die misbruik gemaakt heeft van het vertrouwen van zijn vorst en
+getracht heeft hem zijn maitresse te ontrooven?" De eene hoveling
+zei, dat men hem door vier paarden van elkaar moest laten scheuren,
+een ander wilde hem door stokslagen dood slaan en de derde, Italiaan,
+die het minst wreed was, dacht, dat men hem van een toren moest laten
+springen. De groothertog zei: "En don Raphaël, wat denkt hij ervan? Ik
+ben overtuigd, dat de Spanjaarden in zulke zaken niet minder streng
+oordeelen dan de Italianen." Ik begreep wel, zooals ge kunt denken,
+dat Mascarini zijn eed niet had gehouden, of dat zijn vrouw een middel
+gevonden had, om den vorst mee te deelen, wat er was gebeurd. Hoe
+angstig ik ook was, ik antwoordde op vasten toon: "Heer, de Spanjaarden
+zijn edelmoediger in zulke zaken. Zij vergeven hunnen vertrouweling
+en doen door die goedheid in zijn ziel een eeuwige spijt ontstaan
+over het gebeurde." "Welnu," zei de vorst, "ik gevoel mij tot die
+edelmoedigheid in staat; ik vergeef den verrader; mijzelf maak ik er
+een verwijt van, dat ik mijn vertrouwen heb geschonken aan een man,
+dien ik niet kende en dien ik had moeten wantrouwen na alles, wat ik
+over hem had gehoord. Don Raphaël," voegde hij eraan toe, "dit is de
+wijze, waarop ik mij op u wil wreken. Verlaat oogenblikkelijk mijn
+staten en kom mij niet weer onder de oogen." Ik ging dadelijk heen,
+minder bedroefd door de ongenade, waarin ik gevallen was, dan verheugd,
+dat ik er zoo goedkoop afkwam.
+
+Den volgenden dag ging ik scheep naar Barcelona, maar ik bleef daar
+niet lang, daar de lust mij bekroop, om Madrid, mijn geboorteplaats,
+weer te zien. Het grootste gedeelte van mijn geld had ik toen al
+uitgegeven. In Madrid ging ik toevallig logeeren in een hotel, waar ook
+een dame, die Camilla heette, haar intrek had. Hoewel zij meerderjarig
+was, was zij een zeer pikante verschijning, zooals ook de heer Gil
+Blas, die haar te Valladolid heeft gezien, zal kunnen getuigen. Zij
+had nog meer geest dan schoonheid en nooit had een avonturierster
+meer talent, om slachtoffers aan te trekken. Maar zij was niet een
+van die coquette vrouwen, die alleen maar aan haar voordeel denken;
+als zij een rijke mijnheer had afgezet, deelde zij den buit met den
+eersten armen drommel, dien zij aardig vond.
+
+Wij beminden elkaar zoodra we kennis maakten en de overeenkomst van
+onze neigingen verbond ons zoo nauw, dat wij weldra in gemeenschap van
+goederen leefden. Om de waarheid te zeggen, bezaten wij niet veel en
+in korten tijd was dat weinige verbruikt. Wij hadden ongelukkigerwijs
+alleen aan ons genoegen gedacht, zonder het minste gebruik te maken
+van de gaven, welke wij hadden gekregen, om ten koste van anderen te
+leven. De armoede wekte ten slotte ons genie op, dat door het vermaak
+was verdoofd. "Mijn waarde Raphaël," zei Camilla, "laat ons scheiden,
+onze trouw ruïneert ons. Gij kunt een rijke weduwe het hoofd op hol
+brengen en ik zal trachten een rijken ouden heer te bekoren. Indien
+wij voortgaan met elkaar trouw te blijven, loopen wij twee fortuinen
+mis." "Schoone Camilla," antwoordde ik, "gij voorkomt mij, ik wilde
+u hetzelfde voorstel doen. Laat ons trachten nuttige veroveringen te
+maken. Telkens, wanneer wij elkaar ontrouw zullen zijn, zal het een
+triomf voor ons wezen."
+
+Wij gingen aan het werk. Maar het schoot niet hard op. Camilla vond
+in het begin slechts fatterige heertjes, die geen cent bezaten en ik
+vrouwen, die liever ontvingen dan betaalden. Daar de liefde aan onze
+behoefte niet voldeed, namen wij onze toevlucht tot oplichterijen. Toen
+wij gevaar liepen met het gerecht in aanraking te komen, verwijderden
+wij ons in stilte en trokken naar Valladolid. Ik huurde een huis, dat
+ik met Camilla bewoonde, die ik voor mijn zuster liet doorgaan. Wij
+bestudeerden eerst het terrein, voor wij ons aan een onderneming
+waagden.
+
+Op zekeren dag ontmoette ik op straat iemand, die mij beleefd
+groette. "Don Raphaël," zeide hij, "herkent ge mij niet?" Ik antwoordde
+van neen; daarop zei hij: "ik heb u aan het hof van Toscane gezien,
+waar ik toen lijfwacht was van den groothertog. Sinds eenige maanden
+heb ik den dienst verlaten. Ik ben in Spanje gekomen met een Italiaan;
+wij wonen nu sinds drie weken te Valladolid, samen met een Spanjaard
+en een Franschman, die, ik moet het zeggen, zeer knappe jongelieden
+zijn. Wij leven van het werk van onze handen en verdienen veel. Indien
+ge u bij ons wilt aansluiten, zal het ons aangenaam zijn, u als
+confrater te begroeten, want gij hebt op mij altijd den indruk gemaakt
+van een galant man, die niet bang is en op de hoogte van ons vak."
+
+De openhartigheid van dien schelm wekte de mijne op. "Omdat ge zoo
+vrij met mij gesproken hebt," zei ik, "zal ik dat met u ook doen. In
+uw vak ben ik werkelijk geen nieuweling en indien mijn bescheidenheid
+mij niet verbood u eenige van mijn verrichtingen te vertellen, zoudt
+ge zien, dat ge mij goed beoordeeld hebt; maar ik bepaal mij er toe,
+u mee te deelen, dat ik de plaats, welke ge mij wilt geven, zeer
+gaarne aanneem en dat ik u toonen zal, die niet onwaardig te zijn."
+
+Ik ging met hem mee, om kennis te maken met zijn kameraden en daar
+was het, dat ik voor de eerste maal den beroemden Ambrosius de
+Lamela ontmoette. De heeren ondervroegen mij over de wijze om zich
+vlug het goed van zijn naasten toe te eigenen. Ik toonde hun eenige
+handigheden, welke ze nog niet kenden en bewonderden. Daarop zei
+ik, dat het werk van de handen eigenlijk maar van minderen aard was
+en dat ik aan dat met den geest de voorkeur gaf. Als een staaltje,
+verhaalde ik het avontuur met Jéróme de Moyadas. Zij vonden mij een
+genie en benoemden mij tot hun aanvoerder. Indien wij vrouwelijke hulp
+noodig hadden, zouden wij ons bedienen van Camilla, die verrukkelijk
+alle rollen speelde.
+
+In dien tijd ging onze confrater Ambrosius een reisje maken naar
+Frankrijk en daarvan terugkomende bezocht hij Burgos, waar een
+hotelhouder, die hem kende, hem een betrekking bezorgde bij den heer
+Gil Blas de Santillano. "Mijnheer," vervolgde don Raphaël, zich tot mij
+wendende, "gij weet op welke wijze wij u te Valladolid van uw valies
+ontlastten. Ik twijfel er niet aan, of ge hebt vermoed, dat Ambrosius
+de hoofdaanlegger van dien diefstal was en daarin hebt ge u niet
+vergist. Maar ge weet het vervolg niet van dit avontuur. Ambrosius
+en ik stalen uw valies en, op onze muilezels gezeten, sloegen wij
+den weg in naar Madrid, zonder ons te bekommeren om Camilla en onze
+kameraden, die wel even verwonderd geweest zullen zijn als gij,
+ons den volgenden dag niet weer te zien.
+
+Wij veranderden den tweeden dag van plan. Inplaats van naar Madrid
+te gaan, dat ik niet zonder reden had verlaten, gingen wij naar
+Toledo. Onze eerste zorg in die stad was, ons netjes te kleeden. Wij
+gaven ons uit voor Franschen, twee broeders, die voor hun genoegen op
+reis waren. Spoedig maakten wij met vele nette menschen kennis. Ik
+was zoo gewend voor een grooten mijnheer door te gaan, dat men het
+dadelijk geloofde en daar men gewoonlijk de menschen zand in de oogen
+strooit door veel geld uit te geven, begonnen wij feesten te geven,
+ter eere van de dames, die wij ontmoetten. Daaronder was er een,
+die ik nader wilde leeren kennen. Ik vond haar schooner dan Camilla
+en ook was zij jonger. Ik vernam, dat zij Violante heette en dat zij
+door haar man verwaarloosd werd. Ze nam weldra een groot gedeelte
+van mijn gedachten in beslag.
+
+Zij bemerkte de verovering, die zij gemaakt had. Ik wilde haar
+troosten over de trouweloosheid van haar echtgenoot en zond haar ook
+verschillende brieven, die ze beantwoordde met de mededeeling, dat
+haar man gewoon was elken avond bij zijn maitresse te soupeeren. Het
+was duidelijk, wat dat bericht te beteekenen had en ik was 's
+avonds aan haar venster, waar wij een lang en teeder onderhoud
+hadden. Bij het scheiden spraken wij af, dat ik de volgende avonden
+zou terugkomen. Deze ontmoetingen waren mij echter niet voldoende
+en ik wilde trachten op een andere plaats samen te komen. Van plan
+haar dit mee te deelen, zag ik 's avonds in de straat een man, die
+mij nauwkeurig opnam. Het was, zooals later bleek, de echtgenoot van
+Violante, die vroeger dan gewoonlijk van zijn maitresse teruggekomen
+en iemand voor zijn huis ziende, argwaan kreeg. Ik kende dien heer
+niet en hij kende mij niet. Na eenig nadenken ging ik naar hem toe en
+zei: "Mijnheer, zoudt u zoo goed willen zijn, de straat eenigen tijd
+voor mij vrij te laten, ik ben gaarne tot wederdienst bereid." Hij
+antwoordde mij, dat hij mij een zelfde verzoek wilde doen, hij moest
+twintig huizen verder zijn, waar een meisje woonde, dat hij liefhad,
+maar dat streng door haar broeder bewaakt werd. "Dan behoeven wij
+elkaar niet te storen," merkte hij op, groette en ging weg.
+
+Na eenigen tijd verscheen Violante op het balcon; ik drong er op aan,
+dat zij mij ergens een rendez-vous zou toestaan. Zij scheen daarop
+voorbereid geweest te zijn, want zij haalde een briefje uit haar zak
+en wierp mij dit toe. Nadat wij nog eenigen tijd gesproken hadden,
+ging zij weer naar binnen, want de tijd naderde, waarop haar man
+gewoon was thuis te komen.
+
+Op korten afstand van het huis ontmoette ik den vreemdeling weer,
+die mij vroeg of ik tevreden was, waarop ik antwoordde, dat ik alle
+reden daartoe had. Hij vertelde mij daarop, dat ik dan gelukkiger
+was geweest dan hij; al dien tijd had hij tevergeefs voor het huis
+van zijn schoone heen en weer geloopen.
+
+We bleven nog eenige oogenblikken in gesprek en spraken af, dat wij
+elkaar den volgenden morgen op de groote markt zouden ontmoeten.
+
+Hij was daar op tijd en begon mij een lang verhaal te doen van zijn
+liefde, waardoor hij mijn vertrouwen uitlokte en ik hem alles omtrent
+Violante meedeelde; ook las ik hem het briefje voor, dat ik van haar
+had gekregen. Dit luidde:
+
+"Morgen ga ik dineeren bij dona Inès. Ge weet, waar ze woont en
+in het huis van deze trouwe vriendin wil ik een samenkomst met u
+hebben. Ik kan u deze gunst, die gij waardig schijnt te zijn, niet
+langer weigeren."
+
+Hij wenschte mij geluk met mijn succes. Wat er verder gebeurde weet ik
+niet; maar nauwelijks was ik met Violante samen in het huis van dona
+Inès, of er werd hard aan de deur geklopt. Men vermoedde, dat het don
+Balthazar was en noodzaakte mij door een achterdeur te vluchten. Zeer
+ontevreden over den afloop van dit avontuur, liep ik 's middags in de
+stad rond, toen ik den vreemdeling weer ontmoette, die mij vroeg of
+ik bij dona Inès gelukkige oogenblikken had doorgebracht; waarop ik
+hem mededeelde, wat er gebeurd was. Ik verzekerde hem echter, dat ik
+mij niet uit het veld zou laten slaan en dat ik 's avonds weer voor
+het huis van mijn geliefde zou zijn, waarin ze mij zou binnen laten,
+indien het terrein vrij was. Echter gaf ik mijn voornemen te kennen,
+om twee of drie vertrouwde vrienden mee te nemen, die ons zouden
+behoeden voor een overrompeling. Mijn nieuwe vriend gaf mij daarin
+gelijk en bood zich zelf aan, ook zou hij nog een vertrouwden kennis
+meenemen, een ware Caesar, die veel van zulke avonturen hield. Zeer
+dankbaar voor die bereidwilligheid, nam ik het aanbod aan.
+
+Daarop ging ik Lamela opzoeken, wien ik mijn wedervaren
+meedeelde. Hoewel ook hij wel een weinig verwonderd was over de
+groote bereidwilligheid van mijn nieuwen vriend, had hij evenmin
+achterdocht dan ik. Wij liepen met open oogen in den val. Voor een
+paar slimme vogels zooals wij, moet ik wel zeggen, dat dit eigenlijk
+onvergeeflijk was.
+
+Ambrosius en ik verschenen 's avonds, gewapend met goede rapieren
+en troffen de twee andere heeren op eenigen afstand van Violante's
+huis aan. Don Balthazar stelde mij zijn zwager voor en zei: "Dit
+is de edelman, wiens dapperheid ik tegenover u geroemd heb. Ga nu
+naar uwe minnares en geniet zonder zorg van uw geluk." Ik klopte en
+werd binnen gelaten. Op hetgeen achter mij gebeurde lette ik niet,
+ik liep door naar een zaal, waar de schoone dame mij wachtte. De twee
+verraders echter waren mij gevolgd en hadden de buitendeur zoo snel
+weer gesloten, dat Lamela alleen op straat bleef staan. Eenmaal in
+huis zijnde, riepen ze mij toe, dat ik verloren was, want dat zij don
+Balthazar en zijn zwager waren. Maar ge begrijpt wel, dat men met mij
+niet zoo gemakkelijk gewonnen spel had. Ik verweerde mij zoo heftig,
+dat zij misschien berouw kregen over deze wijze van wraak nemen. Ik had
+het geluk den echtgenoot te doorsteken, waarop de zwager de vlucht nam,
+door de buitendeur, welke was opengemaakt door Violante en de oude
+dienstbode, die mij had binnengelaten en met haar was weggesneld,
+zoodra zij zag, dat wij begonnen te vechten.
+
+Met Lamela ging ik naar ons logement; wij namen mee, wat wij aan waarde
+bij ons hadden, bestegen onze muilezels en gingen 's nachts nog de stad
+uit. We begrepen wel, dat deze zaak gevolgen kon hebben en dat men in
+Toledo nasporingen zou doen, die wij maar liever moesten ontvluchten.
+
+Den volgenden dag waren wij in Villarubia. We bleven er om uit te
+rusten en tegen den avond kwam er een koopman uit Toledo aan, die met
+ons mee soupeerde en ons den tragischen dood van den echtgenoot van
+Violante vertelde. Hij deelde ons mee, dat men de schoone vrouw overal
+zocht en dat de rechter, die een bloedverwant van don Balthazar was,
+niets onbeproefd zou laten, om de moordenaars op te sporen.
+
+Daar wij in dit gedeelte van het land dus niet veilig waren, besloten
+wij ons, langs een omweg, naar Aragon te begeven. In de bergen bij
+Cuença kende Ambrosius goed den weg. Hij was er zes jaren geleden ook
+geweest en had er toen een ouden kluizenaar ontmoet, die hem met veel
+liefde in zijn grot had opgenomen. Nu wij toch in de nabijheid waren,
+wilde hij dien ouden man gaan opzoeken. Ik bleef in de nabijheid
+op het mos uitrusten. Na een korten tijd kwam Lamela mij halen;
+ik volgde hem naar een grot, waar een grijsaard lag uitgestrekt,
+bleek en stervende. Met zachte stem zei hij:
+
+"Wie ge ook moogt zijn, mijn broeders, leert van hetgeen zich nu aan
+uw blikken toont. Veertig jaar heb ik in de wereld geleefd en zestig
+jaar in de eenzaamheid. En op dit oogenbik schijnt mij den tijd,
+welken ik aan mijn genoegens heb gegeven lang en dien, welken ik aan
+boetedoening besteedde, kort. Helaas! ik vrees, dat het leven van
+den kluizenaar broeder Juan de zonden niet heeft schoon gewasschen
+van don Juan de Solis."
+
+Nauwelijks had hij die woorden uitgesproken, of hij gaf den geest. Wij
+waren zeer getroffen door zijn dood. Zelfs op de grootste vrijgeesten
+maken zulke oogenblikken indruk. Spoedig echter waren wij dit weer
+vergeten en wij begonnen den inventaris op te maken, waaraan wij,
+zooals ge wel zult hebben gezien, niet veel werk hadden, aan eetwaren
+vonden wij alleen een paar stukken hard brood en eenige noten.
+
+Op tafel lag een stuk papier, gevouwen als een brief, waarin de oude
+man hem, die deze regels zou lezen, verzocht, na zijn overlijden, zijn
+rozenkrans en sandalen naar den bisschop van Cuença te brengen. Wat
+dezen ouden vader kon hebben bewogen die voorwerpen aan den geestelijke
+te willen schenken, konden wij niet raden.
+
+Nadat wij een groot gat hadden gemaakt, om den kluizenaar te begraven,
+kwam Lamela op een aardigen inval. Hij stelde mij voor, dat ik mij zou
+verkleeden en voor broeder Juan spelen en dat hij broeder Ambrosius
+zou wezen. We waren dan zeker, dat men ons spoor niet zou vinden en
+hij had kennissen in Cuença, die ons wel verder zouden helpen. Ik
+juichte dat denkbeeld toe en den volgenden morgen vroeg ging Lamela
+op weg, hij verkocht onze muilezels te Toralva, kwam 's avonds terug
+met levensmiddelen en valsche baarden en pijen om ons te vermommen.
+
+Na drie dagen, waarin wij niemand zagen, kwamen er twee boeren, die
+brood, kaas en uien brachten. Het was halfdonker in ons verblijf en ik
+bootste de stem van vader Juan na, zoodat zij mij niet herkenden. Wel
+waren zij eenigszins verwonderd, nu twee personen te vinden, maar
+Lamela, die dat merkte, voorkwam hen. Hij zei, dat hij een kluizenaar
+was uit Aragon, maar zijn woning had verlaten, om den eerbiedwaardigen
+broeder Juan, die oud werd, gezelschap te blijven houden. De boeren
+prezen broeder Ambrosius om zijn hulpvaardigheid en waren er trotsch
+op, dat ze nu twee heilige mannen in hun streek hadden.
+
+Lamela, die van de natuur een vroom gezicht had gekregen en de
+begaafdheid bezit om op het gemoed van christelijke zielen te werken,
+ging met een grooten bedelzak naar de stad Cuença, die iets minder
+dan een mijl ver lag, en deze kwam gevuld terug. "Maar ik heb nog
+andere dingen gedaan," zei hij. "Ik heb een nimf ontmoet, Barbe,
+die ik vroeger bemind heb. Zij is zeer veranderd, evenals wij is
+zij devoot geworden en woont samen met drie andere schijnheilige
+zusters, die onder elkaar een prettig leven leiden. Zij herkende
+mij eerst niet en toen ik haar mijn naam noemde, drukte zij groote
+verwondering er over uit, mij in zulk een kleed te zien. "Door welk
+avontuur zijt gij kluizenaar geworden?" vroeg zij. Ik antwoordde,
+dat het verhaal een beetje te lang was om het dadelijk te doen, maar
+dat ik den volgenden dag haar nieuwsgierigheid zou bevredigen en dan
+broeder Juan zou meebrengen. Ze viel mij in de rede: "Wat? Broeder
+Juan, die goede kluizenaar, die dichtbij de stad woont? Hoe komt ge
+daarbij? Men zegt, dat hij wel honderd jaar oud is." "'t is waar,"
+antwoordde ik, "maar sedert eenige dagen is hij veel jonger geworden,
+zooals ge zult zien." Barbe, die wel begreep, dat er een geheim onder
+schuilde, zei, dat hij maar moest meekomen.
+
+Den volgenden dag bezochten wij de vrome zusters, die ons met een goede
+tafel ontvingen. Wij ontdeden ons van onze vermomming, bleven bijna
+den geheelen nacht aan tafel, amuseerden ons uitstekend en keerden
+eerst tegen den morgen naar onze grot terug. Wij herhaalden dat bezoek
+dikwijls, maar er schijnt iets uitgelekt te zijn, althans de politie
+komt heden ons kluizenaarsverblijf met een bezoek vereeren, om zich
+van onze personen te verzekeren. Toen Lamela gisteren in Cuença was,
+ontmoette hij een van de zusters en deze zei hem: "Een vriendin van
+mij heeft me dezen brief geschreven, dien ik u door een bode wilde
+laten brengen. Toon hem aan broeder Juan en neem uwe maatregelen
+daarnaar." Het is deze brief, heeren, door Lamela mij in uw bijzijn
+overhandigd, welke ons heeft doen besluiten, onze eenzame woning
+te verlaten."
+
+
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+De beraadslaging, die don Raphaël en zijn hoorders samen hielden en
+het avontuur, dat hen overkwam, toen zij het bosch wilden verlaten.
+
+
+Toen don Raphaël had opgehouden met het vertellen van zijn
+geschiedenis, welk verhaal mij een weinig lang had geschenen,
+bedankte uit beleefdheid don Alphonse hem ervoor met de betuiging,
+dat hij ons zeer veel genoegen had gedaan.
+
+Daarna nam Ambrosius het woord en zei tot zijn kameraad: "Don Raphaël,
+denk eraan, dat de zon ondergaat. Het is tijd om te beraadslagen,
+wat wij te doen hebben. Wat mij betreft, meen ik, dat wij dadelijk
+moeten opbreken, vannacht Reguena moeten probeeren te bereiken en dan
+morgen naar Valencia gaan, waar wij ons handwerk kunnen aanvangen. Ik
+heb een voorgevoel, dat wij daar een goeden slag zullen slaan." Zijn
+vriend, die dit voorgevoelen onfeilbaar achtte, stemde toe. Wat don
+Alphonse en mij betreft, wij lieten ons door de anderen leiden.
+
+Er werd dus besloten, dat wij den weg naar Requena zouden inslaan en
+wij maakten ons daartoe gereed.
+
+Daar het donker was, moesten wij voorzichtig loopen, om het bosch uit
+te komen. Wij hadden nauwelijks een paar honderd pas gedaan, of wij
+ontdekten tusschen de boomen een licht. "Wat zou dat beteekenen?" vroeg
+don Raphaël. "De justitie van Cuença zal ons toch niet op het spoor
+zijn?" "Ik geloof het niet," zei Ambrosius; "het zijn, denk ik,
+reizigers. De nacht zal hen hebben overvallen en nu wachten ze zeker
+in het bosch den morgen af. Maar ik kan mij vergissen, dus zal ik gaan
+verkennen, wat het is. Blijft alle drie hier, ik ben in een oogenblik
+terug." Bij die woorden ging hij onhoorbaar in de richting van het
+licht, dat niet ver meer verwijderd was. Rondom een vuur zag hij vier
+mannen zitten, die juist klaar schenen met eten en een wijnflesch
+lieten rondgaan. Op eenigen afstand waren een heer en een dame aan
+boomen vastgebonden en stond een draagkoets met twee muilezels. Die
+vier roovers schenen allen evenveel lust te hebben, om de dame te
+bezitten, die in hunne handen was gevallen, en spraken er over om
+het lot te laten beslissen. Lamela kwam ons dat alles vertellen.
+
+"Heeren," zei don Alphonse, "die heer en dame, welke de roovers
+aan boomen hebben vastgemaakt, zijn misschien personen van hoogen
+stand. Zullen wij toestaan, dat zij de slachtoffers worden van de
+brutaliteit en de barbaarschheid van deze struikroovers? Wij moeten die
+bandieten verslaan."--"Ik ben het met u eens," zei don Raphaël. "Tot
+een goede daad ben ik even bereid als tot een slechte." Ambrosius
+betuigde daarmee in te stemmen, en ik durf zeggen, dat het gevaar
+mij bij deze gelegenheid niet afschrikte.
+
+Om de waarheid te zeggen, was het gevaar niet groot, daar Lamela
+ons gerapporteerd had, dat de wapens van de dieven allen op een hoop
+lagen, op tien of twaalf passen afstands van hen. Dus was het ons niet
+moeilijk ons plan te volvoeren. Ons paard bonden wij aan een boom
+en zonder geraas naderden wij de plaats, waar de roovers zaten. Zij
+spraken luid en dus was het ons gemakkelijk ons ongestoord van hun
+wapenen meester te maken, hen daarna te overvallen en neer te schieten.
+
+Gedurende dat werk was echter het vuur uitgegaan en wij bevonden
+ons in de duisternis, wat ons echter niet belette, om den heer en
+de dame los te maken, die zoo verschrikt waren, dat ze niet eens de
+kracht hadden, om ons te bedanken voor hetgeen wij voor hen hadden
+gedaan. 't Is waar, dat zij nog niet wisten, of zij ons als hunne
+bevrijders moesten beschouwen, of dat ze in handen van andere roovers
+waren gevallen. Wij stelden hen echter gerust en beloofden hen naar
+een hotel te brengen, dat, naar Ambrosius verzekerde, niet ver weg
+lag. Daar konden zij dan alle noodige voorzorgen nemen om veilig verder
+te gaan. Na die verzekering schenen zij gerust, ze stapten weer in,
+wij maakten ook de paarden van de roovers los, die wij meenamen en
+nadat de twee ex-kluizenaars nog de zakken van de gevallen bandieten
+hadden doorzocht, begaf de stoet zich op weg.
+
+Het duurde nog wel twee uur, voor wij bij het hotel aankwamen, waar
+alles in diepe rust was. Wij klopten hard aan de deur en nadat de
+waard gezien had, dat wij met een rijtuig aankwamen, was dadelijk
+het geheele huis verlicht. Don Alphonse hielp de dame uitstijgen. Wij
+waren niet weinig verwonderd, toen wij een oogenblik later vernamen,
+dat het de graaf de Polan en zijne dochter Séraphine waren, die
+wij bevrijd hadden. Men kan zich denken hoe die dame en niet minder
+hoe don Alphonse verrast was, toen zij elkaar herkenden. De graaf
+lette er niet op, zoo was hij bezig met andere zaken. Hij vertelde
+ons hoe de roovers zijn dochter en hem hadden aangegrepen, nadat ze
+zijn postiljon, een page en een knecht hadden gedood. Hij betuigde
+ons zijn groote dankbaarheid en hij noodigde ons uit hem in Toledo,
+waar hij over een maand zou zijn, te komen bezoeken, opdat hij die
+zou kunnen toonen.
+
+De dochter bedankte ons eveneens voor haar gelukkige bevrijding en
+daar Raphaël en ik meenden, dat wij don Alphonse een genoegen zouden
+doen door hem in de gelegenheid te stellen een oogenblik met de jonge
+weduwe te spreken, wisten wij den graaf zoolang bezig te houden.
+
+"Schoone Séraphine," zei de jongeman zacht, "ik beklaag mij niet
+meer over het lot, dat mij veroordeeld heeft als een banneling uit
+de beschaafde wereld te leven, omdat het mij in de gelegenheid
+heeft gesteld mee te werken tot den gewichtigen dienst, welke u
+bewezen is." Zuchtend antwoordde zij: "Gij zijt het dus, die mij
+het leven en de eer heeft gered; aan u zijn mijn vader en ik zooveel
+verschuldigd. O, don Alphonse, waarom hebt gij mijn broeder gedood?" Ze
+zeide niet meer, maar hij begreep voldoende door die woorden en door
+den toon, waarop ze werden uitgesproken, dat hij bemind werd.
+
+
+
+EINDE VAN HET EERSTE DEEL
+
+
+
+
+
+
+
+VERKLARINGEN
+
+
+blz. 1. _stulte_.... dwazelijk zal hij zijn eigen geweten ontblooten.
+
+blz. 14. _Antaeus_, een reus, zoon van Gaia, de aarde, die hem
+telkens wanneer hij met haar in aanraking kwam, nieuwe krachten
+schonk. Herakles overwon hem door hem op te heffen en hem, terwijl
+hij in de lucht zweefde, dood te drukken.
+
+blz. 19. _Aeneas_. De held van Virgilius' dichtwerk van dien naam. Bij
+zijn vlucht uit Karthago liet hij zijn geliefde, de koningin Dido,
+achter.
+
+blz. 27. _Ganymedes_, de schenker der goden, een schoone knaap, die
+door Zeus in de gedaante van een adelaar geroofd en naar den Olympus
+gebracht werd.
+
+blz. 39. _Orpheus_, vermaard Grieksch zanger, die zelfs Cerberus,
+den hond die den ingang der onderwereld bewaakte, door zijn gezang
+verteederde.
+
+blz. 62. _Seneca_, Romeinsch wijsgeer.
+
+blz. 92. _Menelaus_, echtgenoot van de schoone _Helena_, die door
+den Trojaanschen koningszoon _Paris_ werd geschaakt.
+
+blz. 106. _Hippocrates_, beroemd Grieksch arts.
+
+blz. 156. _Argos_, een honderd-oogig wezen dat Io, een geliefde van
+Zeus moest bewaken.
+
+blz. 168. _Pluto_, god van den rijkdom.
+
+blz. 214. _Phedrus_, Romeinsch fabeldichter.
+
+blz. 216. _Adonis_, geliefde van de godin der schoonheid Venus.
+
+blz. 222. _Hecate_, godin van den nacht, het duistere en geheimzinnige,
+zij werd afgebeeld in drievoudige gedaante.
+
+blz. 242. _Priamos_, de koning van Troje. Hij bezat 50 zonen en
+50 dochters.
+
+blz. 345. _Chevalliers d'Industrie_, fortuinzoekers, oplichters.
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+AANTEEKENINGEN
+
+
+[1] Dit was bij de Ouden de God van het stilzwijgen.
+
+[2] Campanoria = klokkenspel.
+
+[3] De Buena Garra = van den goeden greep. De Cordel = van het koord.
+
+[4] De Moyadas = van de bevochtiging.
+
+[5] De la Membrilla = van de zachte kweepeer.
+
+[6] Dit woord is samengesteld uit twee Perzische woorden, welke door
+de Turken zijn overgenomen en die men vertalen kan door beminnelijke
+coquetterie.
+
+[7] Astuto = geslepen.
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Zonderlinge Lotgevallen van Gil
+Blas van Santillano, by Alain René Le Sage
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZONDERLINGE LOTGEVALLEN ***
+
+***** This file should be named 21409-8.txt or 21409-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/2/1/4/0/21409/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/21409-8.zip b/21409-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..62fccee
--- /dev/null
+++ b/21409-8.zip
diff --git a/21409-h.zip b/21409-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..94da291
--- /dev/null
+++ b/21409-h.zip
diff --git a/21409-h/21409-h.htm b/21409-h/21409-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..8dbbf2a
--- /dev/null
+++ b/21409-h/21409-h.htm
@@ -0,0 +1,8817 @@
+
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">
+
+<title>The Project Gutenberg eBook of De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van Santillano, by Alain René Le Sage</title>
+<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="author" content="Alain Ren&eacute; Le Sage">
+<meta name="DC.Creator" content="Alain Ren&eacute; Le Sage">
+<meta name="DC.Title" content="De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van Santillano, De Spaansche Avonturier (Eerste Deel)">
+<meta name="DC.Date" content="#####">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css">
+/* Including standard CSS stylesheet */
+
+
+
+body
+{
+font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;
+margin: 1.58em 16%;
+text-align: left;
+}
+
+.titlePage
+{
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0% 7em 0%;
+padding: 5em 10% 6em 10%;
+}
+
+h1.docTitle
+{
+font-size:1.6em;
+line-height:2em;
+}
+
+h2.byline
+{
+font-size:1.1em;
+font-weight:normal;
+line-height:1.44em;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:normal;
+}
+
+.transcribernote
+{
+background-color:#DDE;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+font-family:sans-serif;
+font-size:80%;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+
+.div0
+{
+padding-top: 5.6em;
+}
+
+.div1
+{
+padding-top: 4.8em;
+}
+
+.index
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+.div2
+{
+padding-top: 3.6em;
+}
+
+.div3, .div4, .div5
+{
+padding-top: 2.4em;
+}
+
+.footnotes .body,
+.footnotes .div1
+{
+padding: 0;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+
+h3
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h3.label
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h4
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h4.lghead
+{
+margin-left:10%;
+margin-right:10%;
+}
+
+.alignleft
+{
+text-align:left;
+}
+
+.alignright
+{
+text-align:right;
+}
+
+.alignblock
+{
+text-align:justify;
+}
+
+p.tb, hr.tb
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+text-align: center;
+}
+
+p.poetry
+{
+margin:0 10% 1.58em;
+}
+
+p.line
+{
+margin:0 10%;
+}
+
+p.argument, p.note, p.tocArgument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+text-indent:0;
+}
+
+p.argument, p.tocArgument
+{
+margin:1.58em 10%;
+}
+
+p.tocChapter
+{
+margin:1.58em 0%;
+}
+
+p.tocSection
+{
+margin:0.7em 5%;
+}
+
+
+div.epigraph
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+
+.epigraph .bibl
+{
+text-align: right;
+}
+
+.epigraph .poem
+{
+margin-left: 0;
+}
+
+.epigraph .line
+{
+margin-left: 0;
+text-indent: 0;
+}
+
+.trailer
+{
+clear: both;
+padding-top: 2.4em;
+padding-bottom: 1.6em;
+}
+
+.floatLeft
+{
+float:left;
+margin:10px 10px 10px 0;
+}
+
+.floatRight
+{
+float:right;
+margin:10px 0 10px 10px;
+}
+
+p.figureHead
+{
+font-size:100%;
+text-align:center;
+}
+
+.figure p
+{
+font-size:80%;
+margin-top:0;
+text-align:center;
+}
+
+p.smallprint,li.smallprint
+{
+color:#666666;
+font-size:80%;
+}
+
+span.parnum
+{
+font-weight: bold;
+}
+
+.leftnote
+{
+font-size:0.8em;
+height:0;
+left:1%;
+line-height:1.2em;
+position:absolute;
+text-indent:0;
+width:14%;
+}
+
+.pagenum
+{
+display:inline;
+font-size:70%;
+font-style:normal;
+margin:0;
+padding:0;
+position:absolute;
+right:1%;
+text-align:right;
+}
+
+a.noteref
+{
+font-size: 80%;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+
+div.footnotes
+{
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+
+hr.fnsep
+{
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+
+p.footnote
+{
+font-size: 80%;
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+
+p.footnote .label
+{
+float: left;
+text-align:left;
+width:2em;
+}
+
+.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+
+.poem
+{
+margin-left:5%;
+position:relative;
+text-align:left;
+width:90%;
+}
+
+.poem h4
+{
+font-weight:normal;
+margin-left:5em;
+text-decoration:underline;
+}
+
+.poem .linenum
+{
+color:#777;
+font-size:90%;
+left:-2.5em;
+margin:0;
+position:absolute;
+text-align:center;
+text-indent:0;
+top:auto;
+width:1.75em;
+}
+
+.versenum
+{
+font-weight:bold;
+}
+
+.footnotes .line
+{
+font-size:80%;
+margin:0 5%;
+}
+
+.poem .i0
+{
+display:block;
+margin-left:2em;
+}
+
+.poem .i1
+{
+display:block;
+margin-left:3em;
+}
+
+.poem .i2
+{
+display:block;
+margin-left:4em;
+}
+
+.poem .i3
+{
+display:block;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .i4
+{
+display:block;
+margin-left:6em;
+}
+
+.poem .i5
+{
+display:block;
+margin-left:7em;
+}
+
+.poem .i6
+{
+display:block;
+margin-left:8em;
+}
+
+.poem .i7
+{
+display:block;
+margin-left:9em;
+}
+
+.poem .i8
+{
+display:block;
+margin-left:10em;
+}
+
+.poem .i9
+{
+display:block;
+margin-left:11em;
+}
+
+span.corr
+{
+border-bottom:1px dotted red;
+}
+
+span.abbr
+{
+border-bottom:1px dotted gray;
+}
+
+span.measure
+{
+border-bottom:1px dotted green;
+}
+
+.letterspaced
+{
+letter-spacing:0.2em;
+}
+
+.smallcaps
+{
+font-variant:small-caps;
+}
+
+hr
+{
+clear:both;
+height:1px;
+margin-left:auto;
+margin-right:auto;
+margin-top:1em;
+text-align:center;
+width:45%;
+}
+
+h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure
+{
+text-align:center;
+}
+
+h1,h2
+{
+font-size:1.44em;
+line-height:1.5em;
+}
+
+h1.label,h2.label
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h5,h6
+{
+font-size:1em;
+font-style:italic;
+line-height:1em;
+}
+
+p,p.initial
+{
+text-indent:0;
+}
+
+.poem .stanza
+{
+padding: .5em 0% .5em 0%;
+}
+
+p.quote,div.blockquote,div.argument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+margin:1.58em 5%;
+}
+
+.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
+{
+text-decoration:none;
+}
+
+
+
+
+/* Including supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml
+" */
+
+
+
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+
+p.byline
+{
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .versenum
+{
+color: #001FA4;
+}
+
+.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+
+
+</style></head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van
+Santillano, by Alain René Le Sage
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van Santillano
+       De Spaansche Avonturier, Deel 1 van 2
+
+Author: Alain René Le Sage
+
+Illustrator: Jean Gigoux
+
+Release Date: May 9, 2007 [EBook #21409]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZONDERLINGE LOTGEVALLEN ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<div class="front">
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/front1.jpg" alt="Oorspronkelijke voorkant." width="496" height="720"></div><p>
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><p class="aligncenter">Gil Blas van Santillano
+
+</p>
+</div>
+<div class="titlePage">
+<h1 class="docTitle">WERELD BIBLIOTHEEK</h1>
+<h2 class="byline">Onder leiding van L. Simons.</h2>
+<h2 class="docImprint">UITGEGEVEN DOOR: DE MAATSCHAPPIJ VOOR GOEDE EN GOEDKOOPE LECTUUR AMSTERDAM</h2>
+</div><div class="titlePage">
+<h2 class="byline"><span class="docAuthor">Alain Ren&eacute; Le Sage</span></h2>
+<h1 class="docTitle">De Zonderlinge Lotgevallen van</h1>
+<h1 class="docTitle">Gil Blas van Santillano,</h1>
+<h1 class="docTitle">De Spaansche Avonturier</h1>
+<h2 class="byline">Met Illustraties van <span class="docAuthor">Jean Gigoux</span></h2>
+<h2 class="docImprint">Eerste Deel</h2>
+</div><div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><p class="aligncenter">GEDRUKT TER DRUKKERIJ &#8220;DE DEGEL,&#8221; AMSTERDAM
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p000.jpg" alt="GIL BLAS" width="519" height="659"><p class="figureHead">GIL BLAS</p>
+</div><p>
+
+
+<a id="d0e130"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e130">VII</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e131" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2>LE SAGE EN ZIJN &#8220;GIL BLAS&#8221;</h2>
+<h2>(1668&#8211;1745)</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/a.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/a.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">A</span>LS &#8220;klassiek&#8221; beteekenen mag: het eeuwig menschelijke in den hoogsten vorm van den eigen tijd, dan plaatsen de Franschen terecht
+den avonturen-roman van hun 17e&#8211;18e eeuwschen schrijver Le Sage: <i>Gil Blas</i> in die rij hunner klassieke werken. Zoo goed als de Spanjaarden hun <i>Don Quichotte</i> en de Engelschen Fieldings <i>Tom Jones</i>; wij onze <i>Sara Burgerhart</i> en <i>Willem Leevend</i>.
+
+</p>
+<p><i>Le Sage</i> heeft zich, evenals Moli&egrave;re v&oacute;or hem, aangesloten aan de Spaansche romanlitteratuur van de 16e en 17e eeuw. Zijn Gil Blas
+heeft het uiterlijke van den Spaanschen dolenden ridder en beleeft evenals deze een eindelooze reeks van avonturen. Maar het
+doel van den schrijver, als hij zijn held aldus door den mallemolen van het leven heenzendt, is niet maar den lezer een boeiende
+afwisseling te brengen. Op dit zich ontrollende doek wil hij heel het leven schilderen, en in zijn hoofdfiguren den mensch,
+gelijk die er door wordt aangedaan. &#8220;Zijn drama heeft honderd verschillende bedrijven en duizend personen,&#8221;&#8212;zegt de Fransche
+criticus Charles Nodier in zijn voorrede tot het werk bij de ge&iuml;llustreerde uitgaaf van 1836, waaraan wij ook de geestige
+en fraaie houtsneden voor &ograve;nze illustraties ontleend hebben. &#8220;Gil Blas&#8221;&#8212;aldus karakteriseert hij dan verder&#8212;&#8220;is de mensch
+in al zijn lotswissel, zijn zwakheden en de hulpbronnen van zijn natuur; in al <a id="d0e157"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e157">VIII</a>]</span>de illusies van zijn geest; al de verknoopingen van zijn denkvermogen; de universeele mensch van Terentius, geplaatst te midden
+van een samenloop van gebeurtenissen, die er vermaak in schijnen te vinden den draad van zijn droomgespin te volgen. In de
+<i>Misanthrope</i> had Moli&egrave;re de hoogere kringen ten tooneele gevoerd; <i>Gil Blas</i> brengt er heel de maatschappij op; van dien bandiet die zijn brood bedelt met den mond van zijn buks, tot de hoveling die
+de vruchten van &#8217;s volks arbeid onder de willekeurige goedkeuring van den vorst uitzuigt. En niet alleen zijn al de sprekende
+typen van de menschheid in dit werk te vinden, zij staan er ook in, van alle kanten belicht, onder al de afglansingen van
+het wisselend leven, in zijn omstandigheden, tijd en plaats. Aldus wordt deze roman meer dan een verhaal: een wereldbeschrijving,
+een ontkleeding van den mensch in zijn zedelijke ontwikkeling.&#8221;
+</p>
+<hr class="tb"><p>
+
+</p>
+<p>De lezer, die deze beide deelen, waarin wij het werk splitsen moesten, gaat aanbijten, weet dus wat hem wacht: meer dan een
+aangename tijdpasseering; ook een levenskijk op den mensch, zijn handelingen, drijfveeren, in de 18e eeuwsche Fransche samenleving,
+gelijk een geestig menschenkenner uit die eeuw ze gezien heeft. Wie Rousseau wil leeren begrijpen, en de na hem gekomen Revolutie,
+vindt in dezen roman van Le Sage een goede inwijding. Mogen velen ervan genieten!
+
+</p>
+<p>De vertaling van dit werk, vroeger bij een ander uitgever verschenen, hebben wij vanwege onze Redactie aan een grondige herziening
+doen onderwerpen. Hoe wij aan de illustraties gekomen zijn, die den tekst fleurig onderbreken, <a id="d0e171"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e171">IX</a>]</span>hebben wij al verklapt. De lezer zal het met ons eens zijn, dat zij heel wat beter tusschen een tekst passen, dan moderne
+&#8220;gewasschen&#8221; en in halftoon gereproduceerde teekeningen. Zij zijn uit den goeden tijd van Gavarnie.
+
+</p>
+<p>REDACTIE W. B.
+
+
+
+<a id="d0e175"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e175">1</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e176" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2>VERKLARING VAN DEN SCHRIJVER</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>aar er menschen zijn, die bij het lezen van dit boek, niet zouden kunnen nalaten de ondeugende of belachelijke karaktertrekken,
+die erin voorkomen, op den een of ander toepasselijk te achten, verklaar ik aan deze slechtgezinde lezers, dat ze daarin verkeerd
+zouden doen.
+
+</p>
+<p>Ik stel er prijs op, mijn bedoeling openlijk te belijden; ik heb mij slechts tot taak gesteld het leven der menschen weer
+te geven zooals het is. Ik roep God tot getuige, dat het niet mijn bedoeling is geweest iemand in het <span id="d0e183" class="corr" title="Bron: bizonder">bijzonder</span> af te beelden. Laat geen lezer zich dus iets aantrekken van wat evengoed op een ander kan slaan als op hemzelf; anders zal
+hij zich leelijk hebben blootgegeven (<span lang="la">stult&egrave; nudabit animi conscientiam</span>)<span id="d0e189" class="corr" title="Bron: ">.</span>
+
+</p>
+<p>Men vindt in <span id="d0e194" class="corr" title="Bron: Castilie">Castili&euml;</span>, evenals in Frankrijk, geneesheeren, wier methode het is hun pati&euml;nten wat te veel bloed af te tappen. Dezelfde ondeugden
+en dezelfde deugnieten komen in alle landen voor. Ik kom er rond voor uit, dat ik niet steeds met dezelfde nauwkeurigheid
+de Spaansche zeden heb beschreven en zij, die op de hoogte zijn van het ordelooze leven der tooneelspeelsters in Madrid, zouden
+mij voor de voeten kunnen werpen, dat ik harer lieden ongeregelde bestaan in te weinig felle kleuren heb afgeschilderd, maar
+ik vond het beter ze wat meer getemperd voor te stellen en ze aldus in overeenstemming te brengen met onze zeden.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+</div><a id="d0e197"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e197">4</a>]</span><div class="body">
+<div class="div0" id="d0e199">
+<h2>EERSTE BOEK</h2><a id="d0e202"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e202">5</a>]</span><div id="d0e203" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK I</h2>
+<h2>Over de geboorte van Gil Blas en zijne opvoeding.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>a lange jaren de wapenen te hebben gedragen in dienst van de Spaansche monarchie, trok mijn vader, Blas de Santillano, zich
+terug in de stad waar hij geboren was; daar huwde hij een meisje uit den kleinen burgerstand, die haar eerste jeugd reeds
+achter den rug had, en tien maanden na hun huwelijk kwam ik ter wereld. Vervolgens gingen zij in Ovi&eacute;do wonen, waar zij genoodzaakt
+waren eene betrekking te zoeken: mijn moeder werd kamenier en mijn vader koetsier. Daar zij niets anders bezaten dan hun loon,
+zou er waarschijnlijk van mijn opvoeding niet veel zijn terecht gekomen, indien ik in die stad niet een oom had gehad, die
+kanunnik was. Hij heette Gil Perez. Hij was de oudste broer van mijn moeder en mijn peet. Stel u voor een kleinen man van
+drie en &#8217;n halven voet hoog, buitengewoon dik, met een hoofd dat wegzonk tusschen zijn schouders, dan weet ge hoe mijn oom
+er uit zag. Verder was het een patertje goedleven en hield hij van goeden sier maken, en zijne gemeente, die lang niet tot
+de kwaadste behoorde, verschafte hem daartoe de middelen.
+
+</p>
+<p>In mijn kindsheid nam hij mij reeds tot zich en belastte hij zich met mijne opvoeding. Ik kwam hem zoo bevattelijk voor, dat
+hij besloot mijn verstand te ontwikkelen. Hij kocht een alfabet voor mij en begon zelf mij het lezen te leeren, iets wat niet
+minder nuttig was voor hemzelf dan voor mij; want door mij de letters te leeren, begon hij zelf weer eens te lezen, iets dat
+hij altijd sterk verwaarloosd had; en daar hij zich ernstig op de <a id="d0e212"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e212">6</a>]</span>zaak toelegde, slaagde hij erin vlot zijn gebedenboek te lezen, wat hij tevoren nooit gedaan had. Hij had mij ook nog wel
+latijn willen leeren, dat was weer zooveel uitgespaard; maar helaas! de arme Gil Perez had er van zijn leven nooit meer dan
+de allereerste beginselen van geweten; misschien (want stellig wil ik dat niet beweren) was hij wel de domste kanunnik van
+het heele bisdom. Ook heb ik hooren zeggen dat hij zijn post niet gekregen had om zijn vroomheid; hij dankte deze uitsluitend
+aan de erkentelijkheid van eenige goede zusters, wier discrete helper hij was geweest en die er in geslaagd waren hem zonder
+examen in den priesterstand te doen opnemen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p006.jpg" alt="" width="418" height="419"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Hij was dus genoodzaakt mij een meester te geven en zond mij naar dokter Godinez, die voor de bekwaamste man van Ovi&eacute;do doorging.
+Ik trok zoo goed partij van <a id="d0e220"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e220">7</a>]</span>zijne lessen, dat ik na een jaar of vijf, zes iets begon te begrijpen van de grieksche schrijvers en tamelijk veel van de
+latijnsche dichters. Ook legde ik mij toe op de logica, die mij leerde veel te argumenteeren. Ik was zoo verzot op een dispuut,
+dat ik de voorbijgangers aanhield, onverschillig of ik ze kende of niet, om hun mijn argumenten voor te leggen. Soms trof
+ik personen aan, die daar wel van gediend waren en dan had men ons eens moeten zien disputeeren! welke gebaren, wat een grimassen,
+wat een verdraaiingen! Onze oogen schitterden van woede en het schuim stond op onze monden; wij leken meer op bezetenen dan
+op philosofen.
+
+</p>
+<p>In elk geval kreeg ik daardoor in de stad den naam van een geleerde. Mijn oom was daarover in de wolken, omdat hij dacht dat
+ik hem dan spoedig niet meer tot last zou zijn. &#8220;Gil Blas,&#8221; zeide hij mij eens, &#8220;de tijd van je jeugd is voorbij. Je bent
+zeventien jaar en een knappe jongen geworden; wij moeten er op bedacht zijn, dat je vooruit moet komen in de wereld. Ik vind
+dat je de universiteit van Salamanca moet bezoeken; met het verstand, dat ik in je zie, kan het niet missen of je zult er
+een goede betrekking vinden. Ik zal je een paar dukaten geven voor de reis, en mijn muilezel, die wel een stuk of tien, twaalf
+pistolen waard is; je kunt die in Salamanca verkoopen en het geld gebruiken voor je onderhoud totdat je eene betrekking hebt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij had mij niets aangenamers kunnen voorstellen, want ik brandde van verlangen om wat meer van de wereld te zien. Nochtans
+had ik genoeg kracht in mij om mijne vreugde te verbergen; en toen ik vertrekken moest, scheen ik zoo bedroefd een oom te
+moeten verlaten aan wien ik zoovele verplichtingen had, dat ik den goeden man zoo verteederde, dat hij mij meer geld gaf,
+dan hij gedaan zou hebben, had hij op den bodem van mijn ziel kunnen lezen. Voor mijn vertrek ging ik mijn vader en moeder
+omhelzen, die mij geene vermaningen spaarden. Zij smeekten mij vooral God te bidden voor mijn oom, <a id="d0e226"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e226">8</a>]</span>als eerlijk mensch te leven, mij niet in kwade zaken te begeven, en vooral niet het goed van anderen te nemen. Na mij verschrikkelijk
+lang en vervelend te hebben toegesproken, gaven zij mij hun zegen, wat ook het eenige cadeau was dat ik van hen verwachtte.
+Dadelijk daarop besteeg ik mijn muilezel en trok uit de stad.
+
+
+
+<a id="d0e228"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e228">9</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e229" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK II</h2>
+<h2>Wat er gebeurde op weg naar Pegnaflor, wat hij deed toen hij daar aankwam en met wien hij soupeerde.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>aar was ik dus buiten Ovi&eacute;do, op weg naar Pegnaflor, in het vrije veld meester van mijzelven, van een slechten ezel en van
+veertig goede dukaten, ongerekend eenige realen die ik van mijn zeer geachten oom gestolen had. Het eerste wat ik deed, was
+mijn ezel zijn gang te laten gaan, <span class="abbr" title="dat wil zeggen"><abbr title="dat wil zeggen">d. w. z.</abbr></span> voetje voor voetje. Ik legde den teugel over zijn hals en de dukaten uit mijn zak halend, begon ik ze in mijn hoed te tellen
+en over te tellen. Ik was buiten mezelf van vreugde; nooit had ik zooveel geld gezien; ik werd niet moe het te bekijken en
+te bevoelen. Ik telde het misschien voor de twintigste maal, toen eensklaps mijn ezel midden op den weg bleef stilstaan met
+de ooren in den wind. Ik dacht dat iets hem aan het schrikken had gebracht, ik keek wat dat zijn kon en zag op den weg een
+omgekeerden hoed liggen, waarop een rozenkrans met dikke kralen lag, en hoorde tegelijkertijd een huilerige stem roepen: &#8220;Edele
+heer, heb medelijden met een armen kreupelen soldaat; werp als het u belieft een paar zilverstukken in dien hoed, in de andere
+wereld zult ge er voor beloond worden.&#8221; Ik keek naar den kant waar de stem vandaan kwam en zag aan den voet van een struik
+op een pas of twintig van mij af een soort soldaat, die op twee gekruisde stokken het uiteinde van een musket liet rusten,
+dat mij nog langer scheen dan een piek, en dat op mijn gelaat gericht was.
+
+</p>
+<p>Op dit gezicht, dat mij deed beven voor het welzijn der kerk, bleef ik staan, drukte mijn dukaten stevig tegen <a id="d0e241"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e241">10</a>]</span>mijn borst, nam er een paar realen van en terwijl ik den hoed, die bestemd was om de aalmoezen van de bevreesde geloovigen
+in ontvangst te nemen, naderde, wierp ik ze er &eacute;&eacute;n voor &eacute;&eacute;n in, om den soldaat duidelijk te toonen, dat ik er erg royaal mee
+was. Hij was dan ook zeer voldaan over mijn edelmoedigheid en gaf mij zooveel zegeningen als ik schoppen gaf aan mijn muilezel
+om snel van hem af te komen. Het vervloekte beest stoorde zich er echter niet aan en ging geen stap vlugger; de langdurige
+gewoonte voetje voor voetje te gaan met mijn oom had hem het galoppeeren geheel doen verleeren.
+
+</p>
+<p>Ik beschouwde dit als een niet al te best voorteeken voor mijn reis, want ik bedacht dat ik nog lang niet in Salamanca was
+en dat ik dus nog wel slechtere ontmoetingen zou kunnen hebben. Het leek mij dan ook zeer onvoorzichtig van mijn oom, dat
+hij mij niet onder de hoede van een muilezeldrijver had gesteld. Hij had dit zeker moeten doen, maar hij had bij zichzelf
+gedacht dat de reis hem minder zou kosten als hij mij den muilezel gaf en hieraan had hij meer gedacht dan aan het gevaar
+dat ik misschien op reis zou kunnen loopen. Ik besloot dan ook als ik het geluk mocht hebben Pegnaflor te bereiken, mijn muilezel
+daar te verkoopen en met een muilezeldrijver naar Astorga te gaan en vandaar naar Salamanca. Hoewel ik nooit van Ovi&eacute;do was
+weggeweest, kende ik toch zeer goed de namen der steden die ik passeeren moest, daar ik mij daarvan v&oacute;&oacute;r mijn vertrek op de
+hoogte had gesteld.
+
+</p>
+<p>Ik kwam goed en wel te Pegnaflor en hield stil voor een herberg, die er nogal goed uitzag. Nauwelijks was ik afgestapt of
+de herbergier kwam mij zeer netjes ontvangen, nam zelf mijn valies op zijn schouder en bracht mij naar een kamer, terwijl
+een van de knechts intusschen mijn muilezel op stal bracht. De herbergier, een zekere Andreas Corcuelo, was de grootste kletskous
+van heel Asturie en vertelde even graag zijn eigen zaken als hij begeerig was die van anderen te hooren. Hij vertelde mij
+<a id="d0e247"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e247">11</a>]</span>zonder de minste noodzakelijkheid dan ook al heel spoedig dat hij lang als sergeant gediend had in dienst van den koning en
+dat hij nu vijftien maanden den dienst had verlaten en getrouwd was met een meisje uit Castropol, die er wel een beetje bazig
+uitzag, doch uitstekend voor zijn zaak was. Verder vertelde hij mij nog een menigte andere dingen, die mij in &#8217;t minst niet
+interesseerden en vroeg mij daarna, meenende daartoe nu het volste recht te hebben, vanwaar ik kwam, waar ik heenging en wie
+ik was.
+
+</p>
+<p>Hierop moest ik nu punt voor punt antwoorden, omdat hij iedere vraag zeer gewichtig deed. Hij vroeg mij zoo onderdanig zijne
+nieuwsgierigheid te willen verontschuldigen, dat ik zijne weetgierigheid wel moest tevreden stellen. Hierdoor geraakte ik
+in een lang gesprek met hem, vertelde hem mijn plan om den muilezel te verkoopen en waarom ik dat doen wilde. Ik vertelde
+hem, dat ik met een muilezeldrijver verder wilde gaan, iets wat hij dadelijk zeer goed keurde, mij er op wijzende aan hoeveel
+gevaren ik nog bloot stond en mij allerlei vreeselijk treurige geschiedenissen van reizigers verhalende. Ik dacht, dat er
+geen eind aan zijn vertellingen zou komen, maar toch hield hij eindelijk op, mij zeggende, dat, als ik den muilezel wilde
+verkoopen, hij een eerlijken paardenkooper kende, die hem wel van mij zou willen koopen. Ik zeide hem, dat ik gaarne met dien
+man kennis zou willen maken en hij ging hem terstond voor mij halen.
+
+</p>
+<p>Hij kwam spoedig met den man terug, stelde hem aan mij voor en prees vooral zeer zijn eerlijkheid. Wij gingen daarna met ons
+drie&euml;n naar de binnenplaats en mijn muilezel werd voorgebracht. Men liet het dier voor den paardenkooper op en neer draven
+en deze monsterde het beest van top tot teen. Hij begon met er zeer veel slechts van te zeggen. Ik moest toegeven, dat men
+er niet veel goeds van kon vertellen, maar al ware hij van den paus geweest, dan zou hij er nog iets op hebben aangemerkt.
+Hij verklaarde, dat hij alle mogelijke gebreken had, en om <a id="d0e253"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e253">12</a>]</span>mij beter te overtuigen bevestigde hij dit ook tegen den waard, die ongetwijfeld er zijn goede redenen voor had het te beamen.
+&#8220;Wel&#8221;, zei daarop de paardenkooper, &#8220;hoeveel moet je voor dat beest hebben?&#8221; Na den lof dien hij ervan had gezongen en na
+de bevestiging van Corcuela, dien ik voor een eerlijk man en deskundige hield, zou ik geneigd zijn geweest het dier voor niets
+te geven. Ik antwoordde daarom, dat ik het geheel aan hem overliet, dat hij het beest dus maar moest schatten en dat ik mij
+bij die schatting zou neerleggen. Hij antwoordde daarop dat, als ik zijn geweten er bij haalde, ik hem in zijn zwak tastte.
+Inplaats van echter den prijs te verhoogen tot tien of twaalf pistolen, schaamde hij zich niet mij drie dukaten te bieden,
+die ik zoo verheugd aannam alsof ik nog bij dien handel had gewonnen.
+
+</p>
+<p>Na mij zoo voordeelig van den muilezel ontdaan te hebben, bracht mijn waard mij bij een muilezeldrijver, die den volgenden
+dag naar Astorga vertrok. Deze man vertelde mij, dat hij voor dag en dauw ging vertrekken en dat hij zorg zou dragen mij te
+wekken. Wij werden het over den prijs van den muilezel en mijn voedsel eens en toen alles tusschen ons geregeld was, keerde
+ik terug naar de herberg met Corcuelo, die mij onderweg de geschiedenis van dien ezeldrijver begon te vertellen. Hij vertelde
+mij alles wat men in het stadje van dien man wist. Hij begon mij al tamelijk te vervelen met zijn onbelangrijk gepraat, toen
+gelukkig iemand hem in de rede kwam vallen. Deze man was vrij goed gekleed en sprak zeer beschaafd. Ik liet die twee dus samen
+achter en vervolgde mijn weg, zonder eraan te denken dat ik het onderwerp van hun gesprek werd.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p013.jpg" alt="" width="492" height="688"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Zoodra ik in de herberg kwam, bestelde ik mijn avondeten en daar het vastendag was, bracht men mij eieren. Terwijl men deze
+klaarmaakte, begon ik een gesprek met de waardin, die ik tot nu toe niet gezien had. Zij zag er nogal aardig uit en haar bewegingen
+waren zoo levendig, dat ik uit mijzelf wel de gevolgtrekking kon maken, dat <a id="d0e263"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e263">13</a>]</span>de herberg goed beklant was, ook al had de waard mij dit niet gezegd. Toen de omelette klaar was, ging ik alleen aan een tafel
+zitten. Nauwelijks had ik het eerste hapje in den mond, of de waard kwam binnen, gevolgd door <a id="d0e265"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e265">14</a>]</span>den man die hem op straat had staande gehouden. Hij was als ruiter gekleed, droeg een lang rapier en kon ongeveer dertig jaar
+zijn. Hij kwam haastig op mij toeloopen en sprak mij aldus aan: &#8220;Mijn waarde heer student, ik heb daareven gehoord, dat gij
+Gil Blas de Santillano zijt, het sieraad van Ovi&eacute;do en de ster der philosophie! Zijt gij waarlijk die geleerde heldere geest,
+waarvan de roep zoo groot is hier in het land? Gij moet weten,&#8221; zoo richtte hij zich tot den waard en de waardin, &#8220;welk een
+schat gij herbergt, gij ziet in dezen jongeling het achtste wereldwonder.&#8221; Vervolgens kwam hij naar mij toe, omhelsde mij
+en riep uit: &#8220;Vergeef mij mijn vervoering, ik ben mij niet meer meester door de vreugde, die gij mij door uw tegenwoordigheid
+veroorzaakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik kon hem niet terstond antwoorden, daar hij mij zoo vastgeklemd hield, dat ik bijna niet kon ademen. Toen ik eindelijk mijn
+hoofd vrij had, zei ik: &#8220;Ik dacht niet, mijnheer, dat mijn naam in Pegnaflor bekend was.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoe,&#8221; antwoordde hij, &#8220;niet bekend? wij houden boek van alle gewichtige personen twintig mijlen in het rond. Gij gaat hier
+door voor een wonderkind en ik twijfel er geenszins aan, of Spanje zal eens even trotsch op u zijn, als Griekenland op zijn
+wijzen.&#8221; Deze woorden werden gevolgd door een nieuwe omarming, die ik mij nog moest getroosten op gevaar af het lot van Ant&euml;us
+te ondergaan. Als ik maar wat meer ondervinding had gehad, zou ik niet het slachtoffer geworden zijn van deze vertooning en
+van dezen overdreven lof. Ik zou dan wel begrepen hebben, dat ik te doen had met een van die parasieten, die men in alle steden
+aantreft en die zich bij iederen vreemdeling weten in te dringen om op diens kosten hun buik te vullen; mijn jeugd en mijn
+gestreelde ijdelheid deden mij echter anders oordeelen. Ik beschouwde mijn vereerder als een hoogst eerlijk man en noodigde
+hem uit het souper met mij te gebruiken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Met zeer veel genoegen,&#8221; riep hij uit, &#8220;ik ben mijn goed gesternte zoo dankbaar, dat het mij den beroemden Gil <a id="d0e273"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e273">15</a>]</span>Blas de Santillano heeft doen ontmoeten, dat ik natuurlijk zoolang mogelijk van mijn geluk hoop te genieten. Ik heb weliswaar
+niet veel trek, maar zal mij toch bij u neerzetten om u gezelschap te houden en ik zal dan een paar stukjes eten om u een
+genoegen te doen.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p015.jpg" alt="" width="451" height="522"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Zoo sprekende ging mijn bewonderaar tegenover mij zitten, terwijl men een bord voor hem op tafel plaatste. Allereerst wierp
+hij zich op de omelet en dat met zulk een gulzigheid, alsof hij in geen drie dagen een stukje had gegeten. Te oordeelen naar
+de wijze waarop hij er mee omsprong, zag ik wel dat zij spoedig naar binnen gewerkt <a id="d0e281"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e281">16</a>]</span>zou zijn. Ik bestelde een tweede die zoo snel werd gemaakt, dat men hem ons voorzette juist toen wij de eerste op hadden of
+beter gezegd toen mijn overbuur met eten ophield. Hij werkte al even handig met de tweede, doch vond toch nog tusschen het
+eten door den tijd mij allerlei lof toe te zwaaien, wat mij erg trotsch op mijn persoontje deed zijn. Intusschen dronk hij
+terdege, nu eens op mijne gezondheid dan weer op de gezondheid van mijne ouders, die hij gelukkig prees zulk een zoon te hebben.
+Tegelijkertijd schonk hij mijn glas dan vol en noodigde mij uit met hem te klinken. Ik voldeed hieraan en goed gebuid door
+zijn lof en den wijn, vroeg ik aan den waard of hij ons geen visch kon bezorgen, daar de omelette bijna half op was. Corcuelo,
+die zooals blijkt onder een hoedje speelde met den kwartjesvinder, antwoordde mij: &#8220;Ik heb nog een heerlijke forel maar zij
+is zeer duur en veel te lekker voor u.&#8221;&#8212;&#8220;Wat noemt gij te lekker?&#8221; zeide toen mijn vleier op verbaasden toon; &#8220;hoe komt ge
+daarbij. Niets is te goed voor mijnheer Gil Blas de Santillano die ten volle verdient als een vorst behandeld te worden&#8221;.
+
+</p>
+<p>Ik was zeer voldaan, dat hij de laatste woorden van den waard boos opnam en hij voorkwam slechts mijn eigen aanmerking. Ik
+voelde mij beleedigd en zei trotsch tot Corcuelo: &#8220;Breng ons uw forel en bekommer je maar niet om de rest&#8221;. De waard, die
+niets liever wilde, ging haar klaarmaken en diende &#8217;r spoedig op. Op het zien van dezen schotel zag ik een innige vreugde
+blinken in de oogen van den parasiet, die mij natuurlijk weer een groot genoegen wilde doen door op den visch aan te vallen
+zooals hij het op de eieren had gedaan. Ten slotte moest hij echter ophouden, daar hij tot aan zijn keel vol was. Na zijn
+genoegen te hebben gegeten en gedronken, wilde hij eindelijk een einde maken aan de comedie: &#8220;Mijnheer Gil Blas&#8221;, zei hij
+opstaande van tafel, &#8220;ik ben te zeer tevreden over uw goed onthaal om u niet voor mijn vertrek een goeden raad te geven, dien
+gij naar &#8217;t mij schijnt wel noodig hebt. Pas in het vervolg op voor loftuitingen <a id="d0e285"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e285">17</a>]</span>en wantrouw personen die gij niet kent. Gij zoudt nog anderen kunnen ontmoeten, die zich evenals ik zouden willen vermaken
+ten koste van uwe lichtgeloovigheid, en die de grap nog verder zouden kunnen drijven. Pas op, dat gij niet hun slachtoffer
+wordt en denk niet dat gij het achtste wereldwonder bent, al zeggen ze het nog zoo vaak.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hierop lachte hij mij in mijn gezicht uit en ging heen.
+
+</p>
+<p>Zooals licht te begrijpen valt, was ik zeer uit mijn humeur over deze beetnemerij, meer dan ik ooit later door eenigen tegenspoed
+ben geweest. Ik kon het mezelf maar niet vergeven, dat ik mij zoo leelijk had laten beetnemen of beter gezegd dat mijn trots
+zoo vernederd was. &#8220;Wat&#8221; riep ik uit, &#8220;de schurk heeft dus met mij gespeeld en den waard eerst uitgehoord. Misschien ook verstaan
+zij elkaar in dit opzicht. Arme Gil Blas, je moet sterven van schaamte dat ge jezelf zoo leelijk hebt laten foppen en belachelijk
+maken. Zij gaan natuurlijk hiervan een heel verhaal maken dat zeker tot Ovi&eacute;do zal doordringen en dat je daar ook in een mal
+daglicht zal plaatsen. Je ouders zullen er spijt van hebben een dwaas zulke goede lessen te hebben gegeven: inplaats van mij
+te vermanen niemand te bedriegen, hadden zij mij liever moeten waarschuwen mijzelf niet te laten bedriegen.&#8221; Heftig bewogen
+door deze kwellende gedachten, verteerd van spijt, ging ik naar mijn kamer en naar bed, maar ik kon niet slapen en nauwelijks
+had ik den slaap gevat of de muilezeldrijver liet mij zeggen, dat hij gereed was en slechts op mij wachtte om te vertrekken.
+Ik stond direct op en terwijl ik mij kleedde, kwam Corcuelo met de rekening waarop de forel vooral niet was vergeten; en niet
+alleen moest ik alles tot den laatsten cent toe betalen wat hij mij vroeg, maar bovendien rakelde hij het geval van den vorigen
+avond nog eens op toen ik hem voldaan had. Na het souper betaald te hebben dat mij zoo slecht was bekomen, ging ik met mijn
+valies naar den muilezeldrijver en wenschte den oplichter, den waard en de herberg naar den duivel.
+
+
+<a id="d0e291"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e291">18</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e292" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK III</h2>
+<h2>Van de verleiding waaraan de ezeldrijver onderweg was blootgesteld, de gevolgen hiervan en hoe Gil Blas van Scylla in Charybdis
+viel.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k was niet alleen met den ezeldrijver; er waren twee kinderen van een familie te Pennaflor, een kleine straatzanger en een
+jonge burgerman van Astorga die met zijn vrouw, met wie hij juist te Verco getrouwd was, huiswaarts keerde. Wij maakten al
+spoedig kennis met elkaar en in minder dan geen tijd had ieder gezegd waar hij vandaan kwam en waar hij heenging. De jonggehuwde
+vrouw was zoo zwart en zoo weinig mooi dat ik er niet veel pleizier in had haar aan te kijken, maar haar jeugd en haar molligheid
+maakten blijkbaar wel indruk op den ezeldrijver, die besloot zijn best te doen om een wit voetje bij haar te krijgen. Den
+geheelen dag peinsde hij over een gunstig plan daarvoor en tegen den avond begon hij met de uitvoering ervan. Wij kwamen toen
+te Cacabelas, waar hij ons terstond bij de eerste herberg deed afstappen. Deze herberg lag buiten de stad en hij kende den
+waard als een bescheiden en inschikkelijk man. Hij bezorgde ons een afzonderlijke kamer, waar hij ons rustig het avondeten
+liet gebruiken. Aan het einde daarvan kwam hij echter woedend binnenstormen, roepende: &#8220;Voor den duivel, ik ben bestolen!
+Ik had honderd pistolen in een lederen zak en ik zal ze terugvinden. Ik ga op staanden voet naar den rechtercommissaris van
+deze wijk, die op dit punt geen scherts verstaat en die u allen zoolang zal ondervragen totdat de schuldige bekend heeft en
+het geld terug geeft!&#8221; Dit zeide hij op een zeer natuurlijk verontwaardigden toon, <a id="d0e299"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e299">19</a>]</span>ging het vertrek uit en liet ons stom van verbazing achter.
+
+</p>
+<p>Wij dachten hier niet aan een list omdat wij elkander nog niet voldoende kenden om voor elkaars eerlijkheid te kunnen instaan.
+Ik verdacht den kleinen straatzanger van de misdaad en deze dacht het waarschijnlijk van mij. Bovendien waren wij allemaal
+jeugdige dwazen. Wij kenden geen van allen de formaliteiten, die in zulk een geval in acht moeten worden genomen en wij geloofden
+dat wij allen gearresteerd zouden worden. Bevreesd vluchtten wij dan ook de kamer uit, sommigen de straat op, anderen den
+tuin in. Ieder zocht zijn heil in de vlucht en de jonge man uit Astorga, al even bevreesd door de gedachte aan het onderzoek,
+ging aan den haal zonder zich om zijne vrouw te bekommeren, evenals eertijds Eneas. De drijver die, zooals ik later vernam,
+hartstochtelijker van natuur was dan zijn beestjes, ging hierop zijn goed bedachte list aan de jonggetrouwde vrouw vertellen,
+zoodoende profiteerende van de hem gunstige gelegenheid. Deze Asturische Lucretia, niet erg ingenomen met de boeventronie
+van haar verleider, verzamelde al haar krachten, bood hardnekkig tegenstand en begon luidkeels te schreeuwen. De patrouille,
+die toevallig dicht bij de herberg was, waar overigens haar hulp wel meer ingeroepen werd, ging naar binnen en vroeg naar
+de oorzaak van dat hulpgeschreeuw. De waard, die in zijn keuken aan het zingen was en net deed of hij niets hoorde, was gedwongen
+den commandant en zijn mannen naar de kamer te brengen, waaruit de kreten kwamen. Juist op tijd, want de Asturische kon niet
+langer tegenstand bieden. De commandant, een ruw man, zag nauwelijks wat er gaande was, of hij gaf de verliefden drijver eenige
+slagen met zijn hellebaard, hem daarbij uitscheldend in woorden, die het schaamtegevoel zeker niet minder kwetsten dan de
+handeling zelve, welke hem deze woorden in den mond legde. Maar dat was nog niet alles, hij greep den schuldige en bracht
+hem voor den rechter tegelijk met de aanklaagster, die, niettegenstaande haar gehavende kleeding, zelve straf voor deze <a id="d0e303"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e303">20</a>]</span>aanranding wilde gaan vragen. De rechter hoorde haar aan en na haar nauwlettend te hebben gadegeslagen, oordeelde hij, dat
+de beschuldigde geen genade kon erlangen. Hij deed hem op staanden voet ontkleeden en in <a id="d0e305"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e305">21</a>]</span>hare tegenwoordigheid geeselen; verder beval hij, dat indien de man van de Asturische vrouw den volgenden morgen niet terug
+zou zijn, twee boogschutters haar naar Astorga zouden brengen op kosten van den beschuldigde.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p020.jpg" alt="" width="494" height="684"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Wat mij betreft, die misschien het bangst van allen was, ik liep het veld in, over bouwlanden en door heidestruiken, sprong
+over greppels en slooten, die op mijn weg lagen, en kwam eindelijk in een bosch aan. Ik wilde me juist tusschen dicht struikgewas
+verbergen, toen twee mannen te paard mij den weg versperden. &#8220;Werda&#8221;, riepen zij en daar ik door mijn schrik niet terstond
+kon antwoorden, kwamen zij op mij toe, hielden me ieder een pistool voor en eischten, dat ik zou zeggen wie ik was, waar ik
+vandaan kwam en wat ik in dit bosch wilde doen, waarschuwende niets voor hen te verbergen. Op deze wijze van ondervragen,
+die mij dezelfde scheen als het ondervragen van den rechter, waarop de muilezeldrijver ons getracteerd had, antwoordde ik,
+dat ik een jonge man was uit Ovi&eacute;do en naar Salamanca reisde. Ik vertelde hem verder aan welk een schrik men ons had blootgesteld
+en dat ik uit vrees daarvoor op de vlucht was gegaan. Zij barstten in lachen uit op het hooren van mijn verhaal, dat mijn
+onnoozelheid duidelijk aan den dag legde en een van hen zei mij: &#8220;Wees gerust, vriendje, kom met ons mee en vrees niets, we
+zullen je in veiligheid brengen.&#8221; Bij deze woorden deed hij mij achter op het paard stijgen en wij drongen dieper het bosch
+in.
+
+</p>
+<p>Ik wist niet, wat van deze ontmoeting te denken, doch stelde er mij geen kwaad van voor. &#8220;Als deze lieden dieven waren,&#8221; dacht
+ik bij mijzelf, &#8220;zouden ze mij bestolen en misschien vermoord hebben, &#8217;t zullen dus een paar goede jongelieden zijn uit deze
+streek, die medelijden met mij hebben en mij naar hun huis brengen.&#8221; Ik verkeerde niet lang in het onzekere, want na een tijdje
+gereden te hebben, zonder dat er een woord gesproken werd, hielden we stil aan den voet van een heuvel en stegen af. &#8220;Hier
+wonen wij nu,&#8221; zei een van de ruiters, maar hoe ik ook <a id="d0e315"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e315">22</a>]</span>keek, ik zag nergens een huis of hut of iets, dat op eene woning geleek. Intusschen opende een van de mannen een houten valluik,
+dat bedekt was met kreupelhout en dat den ingang van een lange onderaardsche, afdalende gang verborg. De paarden gingen hier
+uit eigen beweging in, alsof zij eraan gewend waren. De ruiters namen mij mee naar binnen en lieten het valluik door middel
+van daartoe aangebrachte touwen neer en zoo zat de waardige neef van oom Perez gevangen als een rat in een rattenval.
+
+
+<a id="d0e317"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e317">23</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e318" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK IV</h2>
+<h2>Beschrijving van het onderaardsche hol en welke zaken Gil Blas er zag.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k zag nu met wat voor lieden ik te doen had en men kan begrijpen dat mijn vroegere vrees door deze kennismaking verdween om
+plaats te maken voor een veel grooteren angst. Ik vreesde mijn leven en mijn dukaten te zullen verliezen en beschouwde mijzelf
+al als een offerdier, dat men naar het altaar voert. Meer dood dan levend liep ik tusschen mijn geleiders, die, ziende dat
+ik beefde, mij tevergeefs trachtten gerust te stellen. Toen wij ongeveer tweehonderd pas gedaan hadden, steeds hoeken omslaande
+en naar beneden loopende, traden wij een soort van stal binnen, verlicht door twee aan het gewelf hangende lampen. Er lag
+een goede voorraad stroo en verscheidene tonnen gierst. Twintig paarden zouden hier best gestald kunnen worden, maar er waren
+slechts de twee paarden die wij medebrachten. Een oude neger, die er intusschen nog tamelijk krachtig uitzag, bond ze vast
+aan de ruif.
+
+</p>
+<p>Wij verlieten daarop den stal en gingen naar een keuken, bijgelicht op onzen weg door eenige lampen, die juist genoeg licht
+gaven om het lugubere van deze plaatsen te laten zien. Een oude vrouw was bezig stukken vleesch waarschijnlijk bestemd voor
+het avondeten, in pannen te bakken. De keuken was behangen met het gewone keukengerei en dichtbij zag men een bergplaats ruim
+voorzien van allerlei voorraad. De keukenmeid was even over de zestig en in haar jeugd zeker erg blond geweest, want hoewel
+zij nu wit was, hadden hare haren toch nog eenige <a id="d0e327"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e327">24</a>]</span>nuancen van de vorige kleur behouden. Haar gelaat was olijfkleurig, zij had een puntige opgewipte kin en erg invallende lippen;
+een groote arendsneus boog zich tot op haar mond en hare oogen waren rood met purperen glans.
+
+</p>
+<p>&#8220;Hier brengen wij je een jongeling,&#8221; zei een van de ruiters tot deze schoone engel der duisternis en zich vervolgens tot mij
+wendende en ziende dat ik geheel bleek en ontdaan was van schrik, zeide hij: &#8220;Vriendje, je behoeft voor niets bang te zijn,
+er zal je geen leed hoegenaamd geschieden. Wij hadden een knechtje noodig om onze keukenmeid een beetje te helpen; wij hebben
+jou ontmoet en dat is een buitenkansje voor je. Gij komt hier in de plaats van een jongen, die voor veertien dagen gestorven
+is. Hij had een zeer zwak gestel, maar gij lijkt flinker en zult niet zoo gauw sterven. Weliswaar zult gij het daglicht niet
+meer zien, maar ter vergoeding daarvoor zal het je hier aan niets ontbreken. Gij zult je leven slijten met Leonarda, die een
+goede vrouw is en gij zult alles hebben wat je hartje begeert. Ik zal je eens laten zien, dat je hier niet bij arme lui bent.&#8221;
+Daarop nam hij een fakkel en gebood mij hem te volgen.
+
+</p>
+<p>Hij bracht mij naar een kelder, waarin ik een groote menigte flesschen zag en aarden potten, alle goed gesloten en vol uitmuntenden
+wijn. Vervolgens leidde hij mij door verschillende vertrekken. In enkele ervan waren stukken linnen opgestapeld, in andere
+stukken zijde.
+
+</p>
+<p>Verder zag ik heel veel goud en zilver en allerlei vaatwerk met wapens erop. Daarna bracht hij mij in een groot vertrek, dat
+verlicht werd door drie vensters van gedreven koper en dat toegang gaf tot verschillende andere kamers. Hier deed mijn geleider
+mij opnieuw allerlei vragen, hoe ik heette, waarom ik Ovi&eacute;do verlaten had en meer van dien aard en toen ik ze alle beantwoord
+had, zeide hij tot mij: &#8220;Je bent een zondagskind, Gil Blas, dat je juist ons getroffen hebt, nu je toch uit je vaderstad waart
+vertrokken om eene goede betrekking te vinden. Ik heb het je al gezegd, gij zult hier een heerenleventje <a id="d0e335"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e335">25</a>]</span>leiden in weelde en overvloed. Gij zult rollen door het goud en zilver. Bovendien zijt gij hier absoluut veilig, want dit
+hol is z&oacute;&oacute; verborgen, dat de speurhonden van de politie het wel nooit zullen ontdekken. Ik en mijn kameraden alleen kennen
+den toegang. Ik ben kapitein Rolando en aanvoerder van de geheele bende; de man dien gij bij mij hebt gezien, was een van
+de manschappen.&#8221;
+
+
+<a id="d0e337"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e337">26</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e338" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK V</h2>
+<h2>Waarom verscheidene andere dieven op het tooneel verschijnen en welk aangenaam gesprek zij voerden.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen Rolando dit alles verteld had, verschenen er zes andere mannen in de zaal. Het was de luitenant met vijf manschappen,
+allen beladen met buit. Zij droegen twee groote draagkorven vol suiker, kaneel, peper, vijgen, amandelen en rozijnen.
+
+</p>
+<p>De luitenant begon te spreken tot den kapitein en zeide hem, dat hij die manden met buit weggenomen had van een kruidenier
+van Benavente en dat hij diens muilezel ook gestolen had. Na aldus rekening en verantwoording van zijn tocht te hebben gegeven,
+werd de buit naar de provisiekamers gebracht. Daarna dacht men slechts aan vreugde en vermaak, men plaatste een groote tafel
+in het salon en zond mij naar de keuken, waar Leonarda mij op de hoogte bracht van wat ik te doen had. Ik boog voor de noodzakelijkheid,
+daar mijn noodlot het van mij eischte, begroef mijn smart diep in mijn binnenste en begon deze eerlijke, brave menschen te
+bedienen.
+
+</p>
+<p>Ik bracht eerst het buffet in orde, plaatste er zilveren kopjes op en verscheidene flesschen van dien heerlijken wijn, dien
+Rolando zoo geprezen had. Vervolgens zette ik twee schotels rago&ucirc;t klaar en terstond gingen de roovers aan tafel. Zij begonnen
+met een flinken eetlust te eten, terwijl ik achter hen bleef staan om hen te bedienen en wijn in te schenken. Ik deed dit
+zoo naar hun genoegen, dat zij mij allerlei complimentjes maakten, terwijl de kapitein hun mijne geschiedenis vertelde, wat
+hen blijkbaar zeer vermaakte. Vervolgens vertelde hij allerlei <a id="d0e349"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e349">27</a>]</span>lof van mij, doch ik was voorgoed van ijdelheid genezen en ik hoorde het dan ook onverschillig aan. Toen begonnen zij mij
+allen te prijzen en zeiden dat ik geknipt was voor schenker en honderdmaal beter was dan mijn voorganger. En daar Senora Leonarda
+dat ambt na zijn dood had waargenomen, ontnamen zij haar van nu af die waardigheid om mij er mede te bekleeden. Zoo volgde
+ik deze oude Hebe op als een tweede Ganymedes.
+
+</p>
+<p>Een groote schotel met wild, die na de rago&ucirc;t werd opgediend, verzadigde verder de roovers, die onderwijl een stevig glaasje
+dronken en spoedig in een vroolijke stemming kwamen en veel lawaai maakten. Zij begonnen allen tegelijk te praten, deze vertelde
+een geschiedenis, gene tapte een ui, weer een ander schreeuwde of zong, zoodat men elkaar niet kon verstaan. Eindelijk had
+Rolando dit tooneel lang genoeg geduurd en met een stentorstem gebood hij het gezelschap stilte.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijne heeren,&#8221; zeide hij op bevelenden toon, &#8220;luister naar hetgeen ik u te zeggen heb. Inplaats van elkander doof te schreeuwen,
+zouden wij beter doen als verstandige menschen te praten. Er valt mij iets in. Zoolang wij elkander kennen, zijn wij nog nooit
+zoo nieuwsgierig geweest te vragen van welke famili&euml;n wij zijn en door welke lotgevallen wij ons beroep hebben gekozen. Het
+komt mij voor, dat dit wel de moeite waard is bekend te maken. Laten wij elkaar dus vermaken met dit te verhalen.&#8221; Met vele
+buigingen van vreugde begroetten de luitenant en de anderen dit voorstel, alsof zij iets moois te vertellen hadden, en de
+kapitein begon aldus:
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijne heeren, gij moet weten dat ik de eenige zoon ben van een rijk burger uit Madrid. De dag van mijn geboorte werd door
+de familie gevierd met onbeperkte vreugd. Mijn vader, die reeds bejaard was, was buitengewoon verheugd bij het zien van zijn
+erfgenaam en mijne moeder voedde mij zelf. Mijn grootvader van moederszijde leefde toen nog; het was een goedaardige grijsaard,
+die zich nergens meer mee bezighield als met zijn <a id="d0e357"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e357">28</a>]</span>rozenkrans en het vertellen van zijn krijgsdaden, want hij had lang de wapenen gedragen en beroemde er zich dikwijls op, in
+het vuur te zijn geweest. Ongemerkt werd ik de afgod van deze drie menschen; onophoudelijk hadden ze mij in hun armen. Uit
+vrees dat de studie mij in de eerste jaren te veel zou vermoeien, liet men mij dien tijd doorbrengen met allerlei genoegens.
+Mijn vader zeide, dat kinderen zich eerst in den tijd dat hun verstand wat gerijpt is, ernstig aan iets moeten gaan wijden.
+In afwachting van die rijpheid, leerde ik lezen noch schrijven, maar daarom verkwistte ik mijn tijd toch niet. Mijn vader
+leerde mij honderd soorten van spelen. Ik was volleerd in kaartspel, kon de steenen werpen en mijn grootvader leerde mij liederen
+over de militaire expedities, die hij had medegemaakt. Elken dag zong hij mij dezelfde coupletten voor en wanneer hij drie
+maanden lang tien of twaalf verzen had herhaald, kon ik ze zonder fouten opzeggen en bewonderden mijne ouders mijn geheugen.
+Niet minder tevreden schenen zij over mijn verstand, als ik, profiteerend van de vrijheid die ik had om te zeggen wat ik wilde,
+een van hen in de rede viel, om tegen alles en allen in te praten. &#8216;Och, wat is het een lieve jongen!&#8217; riep mijn vader dan
+uit, mij ontroerd aanziende. Mijne moeder overlaadde mij dan ook met liefkoozingen en mijn grootvader schreide van genoegen.
+Ook deed ik waar zij bij waren de onbeschaamdste dingen; zij vergaven mij alles, zij aanbaden mij. Intusschen was ik twaalf
+jaar geworden en had ik nog geen onderwijzer gehad. Men gaf mij er een; maar tegelijk ontving hij nauwkeurige bevelen mij
+te onderwijzen zonder hardhandigheid; men vergunde hem alleen mij af en toe te bedreigen om mij een beetje vrees in te boezemen.
+Deze vergunning was niet erg heilzaam, want &ograve;f ik lachte om de bedreigingen van mijn onderwijzer, &ograve;f ik ging met tranen in
+de oogen mijn leed klagen bij mijn moeder of mijn grootvader en maakte hen wijs dat hij mij erg mishandeld had. En al ontmaskerde
+de arme drommel mij ook, dan was hij er nog niet beter <a id="d0e359"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e359">29</a>]</span>aan toe, maar ging door voor een woesteling, men geloofde mij toch altijd eerder dan hem. Zelfs schramde ik mijzelf eens;
+ik ging toen schreeuwen alsof ik vermoord werd; mijn moeder liep toe en joeg den meester onmiddellijk weg, hoewel hij den
+hemel tot getuige riep, dat hij mij niet had aangeraakt.
+
+</p>
+<p>Zoo ontdeed ik mij van al mijne leeraren, totdat er een kwam, van de soort, die ik noodig had. Dat was een student van Alkala.
+Een uitmuntend mensch voor huisleeraar. Hij hield van vrouwen, het spel en de kroeg, in betere handen kon ik niet vallen.
+Hij begon eerst mijn verstand met zachtheid te bewerken, daarin slaagde hij en won daardoor het vertrouwen van mijn ouders,
+die mij aan hem overlieten. Zij hadden geen reden daarover berouw te hebben; vroegtijdig maakte hij mij volleerd in wereldkennis.
+Door mij mede te nemen naar alle plaatsen waar hij gaarne kwam, wekte hij zulk een leerlust bij mij op, dat ik op het latijn
+na, bijna een alwetend jongmensch werd. Zoodra hij zag dat ik zijn voorbeeld niet meer noodig had, ging hij zich ergens anders
+aanbieden.
+
+</p>
+<p>Had ik in mijn kindsheid thuis erg vrij geleefd, zoo werd dit heel anders toen ik begon meester te worden over mijne daden.
+In den kring van het gezin nam ik de proef met mijne onbeschaamdheid. Ik bespotte elk oogenblik mijn vader en mijn moeder.
+Zij lachten slechts om mij; en hoe grievender ik hen beleedigde, hoe aangenamer zij het vonden, Intusschen gaf ik mij over
+aan allerlei uitspattingen met jongelieden van mijn slag en daar onze ouders niet genoeg geld gaven om zulk een heerlijk leven
+voort te zetten, stal elkeen thuis, wat hij krijgen kon en daar dit nog niet voldoende was, begonnen wij des nachts te stelen,
+wat niet weinig m&eacute;er inbracht. Ongelukkig kreeg de politie er de lucht van. Zij wilde ons laten arresteeren, maar men waarschuwde
+ons voor dit booze plan, wij vluchtten en begonnen de groote wegen te exploiteeren. Van dien tijd af, mijne heeren, is God
+zoo genadig geweest, mij in mijn beroep oud te laten <a id="d0e365"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e365">30</a>]</span>worden, ondanks de gevaren die er aan verbonden zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>De kapitein zweeg en de luitenant nam het woord. &#8220;Mijne Heeren,&#8221; zeide hij, &#8220;eene opvoeding, die precies het tegenovergestelde
+was van die van signor Rolando, heeft het zelfde resultaat gehad. Mijn vader was slager in Toledo; met recht ging hij door
+voor den grootsten woesteling in de buurt en mijn moeder was niet zachter van aard. In mijn jeugd wedijverden zij als het
+ware in het afrossen van mij. De minste fout, die ik beging, werd door de ruwste straffen gevolgd. Al vroeg ik hen vergiffenis
+met tranen in de oogen en had ik berouw over hetgeen ik gedaan had, men vergaf mij niets en sloeg mij meestal zonder reden.
+Wanneer mijn vader mij sloeg, dan ging mijn moeder meedoen, inplaats van tusschenbeide te komen. Deze behandeling vervulde
+mij met zulk een afkeer van het ouderlijke huis, dat ik het verliet v&oacute;&oacute;r ik veertien jaar was. Ik ging den weg naar Aragon
+op en trok al bedelende naar Saragossa; daar voegde ik mij bij een troep landloopers, die een tamelijk gelukkig leven leidden.
+Zij leerden mij voor blind doorgaan, mank te schijnen, op de beenen zweeren en gezwellen aan te brengen, enzoovoorts. Als
+tooneelspelers, die zich voorbereiden, maakten wij ons des morgens klaar verschillende karakters voor te stellen. Ieder betrok
+zijn post en na ons des avonds vereenigd te hebben, maakten wij &#8217;s nachts pleizier ten koste van hen, die medelijden met ons
+hadden gehad. Nochtans verveelde ik mij bij deze lieden en wilde met eerlijker menschen leven; ik voegde mij bij eenige fortuinzoekers.
+Zij leerden mij goede slagen te doen, maar wij moesten spoedig Saragossa verlaten, omdat wij ongenoegen kregen met een rechter,
+die ons altijd beschermd had. Elk ging zijn eigen weg. Wat mij betreft, ik voelde in mij den lust tot gewaagd spel en voegde
+mij bij een troep moedige mannen, die de reizigers schatting lieten betalen en ik bevond mij zoo wel bij hunne manier van
+leven, dat ik sedert geen andere bezigheid heb willen zoeken. Ik ben mijne ouders dus zeer dankbaar, mijne <a id="d0e369"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e369">31</a>]</span>heeren, dat zij mij zoo mishandeld hebben, want wanneer zij mij wat zachter hadden opgevoed, dan zou ik thans ongetwijfeld
+niet meer zijn dan een ongelukkige slager, inplaats waarvan ik de eer heb uw luitenant te zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijne heeren,&#8221; zei nu een jonge dief, die tusschen den kapitein en den luitenant zat, &#8220;zonder verwaandheid mag ik zeggen
+dat de verhalen, die wij zooeven gehoord hebben, niet zoo ingewikkeld noch zoo zonderling zijn als het mijne; ik ben zeker,
+dat dit u zal bevallen. Ik dank het levenslicht aan eene boerin uit de buurt van Sevilla. Drie weken nadat zij mij ter wereld
+had gebracht (zij was jong, flink en een goede voedster), stelde men haar voor min te worden bij een voornaam kind, een eenigen
+zoon die pas in Sevilla geboren was. Mijne moeder nam het voorstel gaarne aan; zij ging het kind halen. Men vertrouwde het
+haar toe en eenige gelijkenis tusschen hem en mij vindende, vatte zij het plan op mij voor het voorname kind in de plaats
+te schuiven, in de hoop dat ik dezen goeden dienst te eeniger tijd wel zou erkennen. Mijn vader, die niet nauwgezetter was
+dan een ander boer, vond het goed, zoodat na van luiers te hebben verwisseld, de zoon van don Rodriges de Herrera onder mijn
+naam naar een andere min werd gezonden en mijne moeder mij voedde als de zijne.
+
+</p>
+<p>Wat men ook zeggen moge over het instinkt en de kracht van het bloed, zoo slikten de ouders van den kleinen edelman toch gemakkelijk
+de verwisseling. Hun voornemen was een volmaakt edelman van mij te maken, maar ik deed mijne onderwijzeres weinig eer aan:
+ik had weinig lust in de oefeningen en nog minder smaak in de kennis die men mij wilde bijbrengen. Ik speelde veel liever
+met de lakeien, die ik steeds in den stal of in de keuken opzocht. Het spel was niet lang mijn overheerschende passie; reeds
+toen ik zeventien jaar was, verveelde ik mij elken dag. Ik viel ook alle vrouwen in huis lastig. Ik hechtte mij vooral aan
+een keukenmeid, die ik mijne eerste zorgen wel waard achtte. Dat was een groote boerenmeid, wier <a id="d0e375"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e375">32</a>]</span>dikke wangen en omvangrijk middel mij zeer bevielen. Ik maakte haar met zoo weinig omslag het hof, dat don Rodriges het zelfs
+bemerkte. Hij berispte mij daar bitter over en verweet mij de laagheid mijner neigingen, en uit vrees dat het gezicht van
+het beminde wezen zijne berispingen te niet zouden doen, zette hij mijne prinses buiten de deur.
+
+</p>
+<p>Dat mishaagde mij en ik besloot mij te wreken. Ik stal de juweelen van de vrouw van don Rodriges en na mijne schoone Helena
+te hebben opgezocht, die naar een waschvrouw in de buurt was gegaan, schaakte ik haar op klaarlichten dag, opdat iedereen
+ervan hooren zou. Ik ging verder, ik bracht haar naar haar land, waar ik haar plechtig trouwde, zoowel om Herrera nog meer
+te grieven als om aan deftige kinderen een mooi voorbeeld te geven. Drie maanden later hoorde ik, dat don Rodriges gestorven
+was. Dit liet mij niet onverschillig, want direct begaf ik mij naar Sevilla om mijn erfgoed op te eischen, maar daar vond
+ik alles veranderd. Mijne moeder was overleden en stervende had zij de indiscretie begaan alles te bekennen in tegenwoordigheid
+van den pastoor en andere getuigen. De zoon van don Rodriges had reeds mijn plaats, of liever de zijne, ingenomen en hij was
+met des te meer genoegen erkend, waar men ontevredener was over mij; toen ik dus niets meer van dien kant te hopen en geen
+pleizier meer in mijn dikke vrouw had, voegde ik mij bij eenige fortuinzoekers, met wie ik mijne strooptochten begon.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen de jonge dief zijn geschiedenis verteld had, zeide een ander, dat hij de zoon van een koopman uit Burgos was; dat hij
+in zijn jeugd gedreven door eene vrome devotie, de soutane had aangenomen en in een zeer heilige orde was getreden. Nu begon
+men over andere dingen te spreken. Zij bespraken allerlei plannen voor een volgenden strooptocht en na het eindelijk over
+een bepaald plan te zijn eens geworden, stonden allen van tafel op en gingen ter ruste. Ieder van hen stak een kaars op <a id="d0e381"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e381">33</a>]</span>en ging naar zijn eigen kamer, terwijl ik kapitein Rolando volgde om hem bij het ontkleeden behulpzaam te zijn. &#8220;Wel, Gil
+Blas,&#8221; zeide hij, &#8220;gij ziet nu hoe wij leven. Wij zijn altijd vroolijk en blij en haat en afgunst kennen wij niet; wij hebben
+nooit ruzie met elkaar en zijn onderling inniger verbonden dan kloosterlingen. Zooals ge dus ziet, zult ge hier een heerlijk
+leventje krijgen, want gij zult wel geen gewetensbezwaren hebben bij dieven te zijn. Ziet men eigenlijk wel iets anders dan
+dieven in de maatschappij? Neen, mijn beste jongen, alle menschen houden ervan zich het goed van anderen toe te eigenen; dit
+is allen ingeboren, alleen de wijzen waarop men het doet, verschillen. De veroveraars bijvoorbeeld nemen den grond van hun
+buren, voorname personen leenen geld en geven het niet terug. Bankiers, rentmeesters, wisselhandelaars, beambten, zoowel groote
+als kleine, zijn niet erg nauw van geweten. Wat de heeren van het gerecht aangaat, daarover spreek ik maar liever niet; het
+is maar al te goed bekend waartoe zij in staat zijn. Toch moet ik bekennen, dat zij menschelijker zijn dan wij, want wij ontnemen
+vaak het leven aan onschuldigen, terwijl zij vaak dat van een schuldige redden.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e383"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e383">34</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e384" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VI</h2>
+<h2>Gil Blas beproeft te ontvluchten en wat daar het gevolg van is.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>a op deze wijze zijn beroep verdedigd te hebben, ging de kapitein naar bed, terwijl ik naar het salon terugkeerde om de tafel
+af te nemen en alles op te bergen.
+
+</p>
+<p>Vervolgens ging ik naar de keuken, waar Domingo (dit was de naam van den ouden neger) en Signora Leonarda mij met het souper
+wachtten, Hoewel ik niet den minsten eetlust had, ging ik toch bij hen zitten. Ik kon echter geen hapje door mijn keel krijgen
+en daar ik er erg bedroefd en terneergeslagen uitzag, begonnen deze twee oudjes mij te troosten, echter op een wijze, die
+beter geschikt was om mij wanhopig te maken, dan om mijn smart te verlichten. &#8220;Waarom ben je zoo bedroefd, mijn jongen?&#8221; zei
+de oude vrouw. &#8220;Je moest je eerder verheugen hier te zijn. Je bent nog jong en onervaren en zoudt spoedig in de wereld verloren
+zijn geweest; gij zoudt er vast en zeker losbandige jongelieden hebben aangetroffen, die je tot allerlei uitspattingen zouden
+verleiden, terwijl je onschuld hier in veilige haven is.&#8221; &#8220;Leonarda heeft gelijk,&#8221; zeide de oude neger met een zware stem,
+&#8220;en men zou er nog bij kunnen voegen, dat er slechts moeiten en smarten in de wereld zijn. Je moogt den hemel wel danken dat
+je zoo ineens verlost bent van al die gevaren en ellenden der wereld.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik duldde dit gesprek zonder eenige tegenspraak, daar het toch niets zou gebaat hebben mij er boos om te maken. Zelfs geloof
+ik, dat zij om mij gelachen zouden <a id="d0e395"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e395">35</a>]</span>hebben als ik kwaad was geworden. Eindelijk ging Domingo, na goed gegeten te hebben, naar zijn stal en Leonarda nam een lamp
+en leidde mij naar een soort gewelfde kelder, die dienst deed als kerkhof voor de overleden roovers, die hun natuurlijken
+dood stierven en waar ik een soort krib zag, die meer op een doodkist geleek dan op een bed, &#8220;Dit is nu jou kamer, mijn beste
+jongen,&#8221; zei zij mij met de hand onder de kin streelend; &#8220;de jongen die hier v&oacute;&oacute;r jou diende, heeft er zijn heele leven in
+gehuisd en ligt er nu ook nog begraven. Hij is in den bloei van zijn jeugd gestorven, maar jij moet verstandiger zijn en zijn
+voorbeeld niet volgen.&#8221; Toen gaf zij mij de lamp en keerde weer naar haar keuken terug. Ik zette de lamp op den grond en wierp
+mij op het bed, niet zoozeer om te rusten als wel om mijzelf geheel aan mijn overpeinzingen over te geven. &#8220;O, mijn God,&#8221;
+zei ik, &#8220;is er een lot zoo droevig als het mijne? Men verlangt van mij dat ik afstand zal doen van het zonnelicht en alsof
+het nog niet genoeg was op achttienjarigen leeftijd levend begraven te worden, vernedert men mij nog tot het dienen van roovers
+en moet ik &#8217;s nachts bij de dooden verblijven!&#8221; Bij deze gedachten, die mij vreeselijk mistroostig schenen en het inderdaad
+ook waren, begon ik hevig te snikken. Ik vloekte den inval van mijn oom om mij naar Salamanca te sturen en verweet mijzelf
+bevreesd te zijn geweest voor het gerecht van Cacabelos; ik wilde dat ik op &#8217;t oogenblik erdoor ondervraagd werd. Maar bedenkende
+dat al dat gejammer niets baatte, begon ik over middelen te peinzen om te ontvluchten en ik begon mijzelf moed in te spreken,
+zeggende: &#8220;Is het dan volstrekt onmogelijk van hier te ontvluchten? De roovers slapen en de oude keukenmeid en de neger zullen
+ook spoedig in diepe rust zijn. Zou ik nu met behulp van deze lamp den uitgang niet kunnen vinden, waarlangs ze mij binnenbrachten?
+Intusschen ben ik misschien niet sterk genoeg om alleen het valluik op te lichten, maar komaan ik kan het probeeren, dan heb
+ik mij ten minste niets te verwijten. <a id="d0e397"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e397">36</a>]</span>Mijn wanhoop zal mij kracht geven en misschien slaag ik er in.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik vormde dus een groot plan. Toen ik meende dat Leonarda en Domingo sliepen, stond ik stilletjes op, nam de lamp en verliet
+het onderaardsche hol, terwijl ik mij aan alle heiligen van het Paradijs aanbeval. Eerst na veel moeite gelukte het mij, den
+weg te vinden in dit doolhof van gangen, maar ik kwam eindelijk toch aan den stal en aan den weg, dien ik zocht. Langzaam
+ging ik vooruit naar het valluik, terwijl mijn hart van vreugde en vrees tegelijk heftig kloppen. Halverwege de gang echter,
+stuitte ik op een ijzeren hek, dat stevig gesloten was en waarvan de staven z&oacute;&oacute; dicht bij elkaar waren, dat men nauwelijks
+de hand er doorheen kon steken. Ik had dit beletsel niet gezien bij het binnenkomen omdat het hek toen open was. Intusschen
+beproefde ik de stangen, bekeek het slot nauwkeurig, trachtte het zelfs te forceeren, toen ik plotseling eenige krachtige
+slagen tusschen mijn schouders ontving. Ik gaf een luiden gil zoodat het onderaardsch gewelf ervan weergalmde, en mij omdraaiende
+zag ik den ouden neger, die in de eene hand een dievenlantaarn had en in de andere een bullepees, waarmee hij mij had geslagen.
+&#8220;Arme kleine schelm,&#8221; zei hij, &#8220;wou je ontvluchten? Je behoeft er niet aan te denken mij te verschalken, want ik had je heel
+goed gehoord. Je dacht zeker het ijzeren hek open te vinden, is &#8217;t niet? Maar ge kunt er van opaan, dat het voortaan altijd
+gesloten is. Wanneer wij hier iemand tegen zijn zin houden, moet hij geslepener zijn dan gij om ons te ontsnappen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Op mijn geschreeuw waren twee of drie van de roovers wakker geworden en opgesprongen. En denkende, dat het de dienaren van
+den heiligen Hermandad waren, die hen overvielen, riepen ze in allerijl hun kameraden. In minder dan geen tijd waren allen
+op de been, grepen hun degens en karabijnen en snelden naar de plaats waar Domingo en ik stonden. Toen zij echter de reden
+van het gerucht vernamen, maakte hun onrust plaats voor uitbundig gelach. <a id="d0e403"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e403">37</a>]</span>&#8220;Hoe nu, Gil Blas,&#8221; zei een van hen, &#8220;je bent nauwelijks een paar uur bij ons en wil je ons nu reeds verlaten? Gij schijnt
+wel een vreeselijken afkeer te hebben van afzondering en ge moet er maar nooit aan denken Karthuizer monnik te worden. Ga
+nu maar gauw slapen, voor dezen keer komt ge er af met de slagen, die Domingo je gegeven heeft, maar als je &#8217;t ooit in den
+zin krijgt weer zoo iets te probeeren, kun je er staat op maken dat we je levend villen.&#8221; Hierop ging hij heen en ook de andere
+roovers trokken zich in hun kamers terug, nog hartelijk lachende over mijn poging tot ontsnappen. Ook de oude neger keerde
+zeer voldaan naar den stal terug en ik ging weer naar mijn kerkhof, waar ik den nacht verder met zuchten en huilen doorbracht.
+
+
+<a id="d0e405"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e405">38</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e406" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VII</h2>
+<h2>Wat Gil Blas deed bij gebrek aan beter.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k dacht de eerste dagen van verdriet te zullen sterven. Ik leidde een treurig bestaan, maar gelukkig vermaande mijn goede
+genius mij voortaan te veinzen. Ik deed dus juist of ik minder bedroefd was en begon te lachen en te zingen, hoewel ik er
+in &#8217;t minst niet den lust toe had. Ik huichelde echter zoo goed, dat Leonarda en Domingo erdoor verschalkt werden en dachten
+dat de gevangen vogel aan zijn kooi wende. Ook de roovers dachten hetzelfde daar ik mij zeer opgewekt toonde als ik hen bediende
+en mij in hun gesprekken mengde door een of andere aardigheid te tappen als er gelegenheid toe was. Mijn vrijmoedigheid, verre
+van hun te vervelen, vermaakte hen zeer, &#8220;Gil Blas,&#8221; zei de kapitein mij op een avond toen ik weer vroolijk was, &#8220;gij doet
+zeer verstandig door die zwaarmoedigheid te bannen; ik houd veel van je opgewektheid en je grappen. Men kent iemand niet terstond
+op het eerste gezicht en ik had je waarlijk niet zoo geestig en vroolijk gedacht als ge nu blijkt te zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ook de anderen prezen mij om het hardst en spoorden mij aan zoo voort te gaan met hen vroolijk tegemoet te komen; ten slotte
+schenen zij mij toe zoo tevreden over mij te zijn dat ik, gebruik makende van hun goede stemming, hen aldus toesprak: &#8220;Veroorlooft
+mij, mijne heeren, dat ik u den bodem van mijn ziel blootleg. Sedert ik hier ben gevoel ik mij een geheel ander mensch dan
+vroeger. Gij hebt mij verlost van de vooroordeelen van mijn opvoeding en ik heb onmerkbaar mij uwe zienswijze eigen gemaakt.
+Ik gevoel veel lust in uw beroep en ik sterf bijna <a id="d0e415"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e415">39</a>]</span>van verlangen om een van de uwen te zijn en alle gevaren van uwe tochten te deelen.&#8221; Het geheele gezelschap juichte deze toespraak
+toe. Men prees mijn goeden wil; daarna werd er met algemeene stemmen besloten, dat men mij nog eenigen tijd hen zou laten
+bedienen om mijne roeping op de proef te stellen en dat men mij vervolgens de plaats zou geven die ik vroeg en die men niet
+kon weigeren aan een jongmensch, dat toonde zulk een goeden wil te hebben.
+
+</p>
+<p>Ik moest dus voortgaan met mijn rol van huichelaar en mijn ambt van schenker nog eenigen tijd uit te oefenen. Ik leed natuurlijk
+vreeselijk onder dien toestand want ik verlangde slechts roover te worden om uit te kunnen gaan zooals zij en vleide mij ook
+met de hoop, dat ik hen vroeg of laat zou kunnen ontsnappen. Deze hoop hield den moed er bij mij in, doch het wachten viel
+mij ontzettend lang en meermalen trachtte ik Domingo te verschalken. Hiertoe was echter geen kans want hij was veel te waakzaam;
+geen honderd Orpheussen zouden dezen Cerberus hebben bekoord. Bovendien was ik steeds bang ontdekt te worden zoodat ik niet
+al het mogelijke deed om hem te bedriegen. Hij hield mij voortdurend in het oog en ik moest veel te voorzichtig zijn om mijzelf
+niet te verraden. Ik wachtte dus den tijd af waarop de roovers mij bij hun troep zouden inlijven en ik wachtte er met zooveel
+ongeduld op alsof het mijne benoeming tot een hoog ambt gold.
+
+</p>
+<p>Gelukkig brak dat gelukkige oogenblik na zes maanden aan. Kapitein Rolando sprak op zekeren avond tot de roovers: &#8220;Kameraden,
+wij moeten het aan Gil Blas gegeven woord gestand doen. Die knaap bevalt mij, hij schijnt mij geschikt onze voetstappen te
+drukken en ik geloof dat wij er een flink medelid van zullen maken. Wij moesten hem morgen met ons medenemen om lauweren te
+verwerven op onze tochten. Wij moeten zorgen hem tot onzen eigen roem op te voeden.&#8221; De roovers waren het allen eens met hun
+kapitein; en om te toonen, dat ze mij reeds als een der hunnen beschouwden, behoefde ik van dit oogenblik af hen <a id="d0e421"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e421">40</a>]</span>niet meer te bedienen. Zij herstelden juffrouw Leonarda in de betrekking, die men haar ontnomen had om er mij mee te belasten.
+Ze lieten mij van mijn kleeding ontdoen, die uit een eenvoudige, versleten priesterrok bestond, en ze tooiden me met de achtergelaten
+kleederen van een edelman, kort tevoren bestolen. Na dit alles hield ik mij gereed voor mijn eersten veldtocht.
+
+
+
+<a id="d0e423"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e423">41</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e424" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VIII</h2>
+<h2>Gil Blas vergezelt de dieven. Welke heldendaad hij verricht op den openbaren weg.</h2>
+<p>&#8217;t Was op het einde van een Septembernacht, dat ik met de roovers het onderaardsche gewelf verliet. Ik was evenals zij gewapend
+met een karabijn, twee pistolen, een zwaard en een bajonet en ik bereed een vrij goed paard, dat men aan denzelfden edelman
+ontnomen had, wiens kleeren ik aan had. Ik had z&oacute;&oacute; lang in de duisternis geleefd, dat de aanbrekende dag me in den beginne
+verblindde; maar langzamerhand begonnen mijn oogen zich aan het daglicht te gewennen. We gingen langs Pont-Ferrada, en legden
+ons in hinderlaag in een klein bosch, dat aan den grooten weg naar L&eacute;on grensde en in een gedeelte waar wij zonder zelf gezien
+te worden, alle voorbijgangers konden bespieden. Daar wachtten we tot het fortuin ons een goeden slag te slaan gaf, toen wij
+eensklaps een geestelijke van de orde der Dominikanen bemerkten, die, tegen de gewoonte dier goede paters in, een slechten
+muilezel bereed. &#8220;God zij geprezen,&#8221; riep de kapitein lachende, &#8220;daar is het meesterstuk voor Gil Blas. Hij moet dien monnik
+berooven; nu zullen we eens zien hoe hij er dat afbrengt.&#8221; Alle roovers oordeelden, dat ongetwijfeld deze zending mij toekwam
+en maanden mij aan er mij goed van te kwijten. &#8220;Heeren,&#8221; zei ik tot hen, &#8220;gij zult tevreden zijn; ik zal dien priester z&oacute;&oacute;
+berooven tot hij zoo naakt is als mijn hand en ik zal u zijn muilezel hier brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, neen,&#8221; zei Rolando, &#8220;dat is de moeite niet waard; breng ons slechts de beurs van Zijne Eerwaarde; dat is alles wat
+we van je eischen.&#8221;
+<a id="d0e433"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e433">42</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Ik zal dus,&#8221; hernam ik, &#8220;onder de oogen mijner meesters mijn proefstuk leveren; ik hoop, dat ze mij met hun goedkeuring zullen
+vereeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop verliet ik het bosch en stuurde op den geestelijke af, den hemel smeekende mij de daad te vergeven, die ik ging verrichten,
+want ik was nog niet lang genoeg bij de roovers om dit zonder tegenzin te bedrijven. Ik had op dat oogenblik wel graag willen
+ontsnappen, maar het meerendeel der roovers was nog beter bereden dan ik; als ze mij hadden zien vluchten zouden ze mij dadelijk
+achtervolgd hebben en spoedig ingehaald of misschien zouden ze hun karabijnen op mij gelost hebben, waarbij ik me zeer slecht
+zou hebben bevonden. Zoo&#8217;n roekeloosheid mocht ik dus niet wagen; ik ging naar den pater toe en vroeg hem zijn beurs, terwijl
+ik den loop van mijn pistool voor zijn neus hield. Dadelijk bleef hij staan en nam me van het hoofd tot de voeten op, hij
+was niet erg geschrokken, maar voegde mij toe: &#8220;Mijn kind, gij zijt nog erg jong; je begint reeds vroeg een slecht bedrijf
+uit te oefenen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Pater&#8221;, antwoordde ik, &#8220;hoe slecht het ook moge zijn, zou ik willen het reeds vroeger te zijn begonnen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O mijn zoon,&#8221; hernam de goede geestelijke, die zich wel wachtte de eigenlijke beteekenis mijner woorden te begrijpen, &#8220;wat
+zegt gij? welk een verblindheid! laat ik u eens duidelijk den ongelukkigen toestand uitleggen.... <span id="d0e442" class="corr" title="Bron: ">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>&#8220;O, pater,&#8221; hernam ik haastig, &#8220;geen zedepreeken als het u belieft, ik kom hier niet om sermoenen aan te hooren; daar is het
+trouwens niet om begonnen: ik wil geld.&#8221;&#8212;&#8220;Geld?&#8221; vroeg hij verwonderd; &#8220;gij schijnt een slecht oordeel te hebben van de Spaansche
+weldadigheid als gij meent, dat menschen van mijn stand geld noodig hebben om door Spanje te reizen. Bedrieg u niet. Men ontvangt
+ons overal vriendelijk; men herbergt en voedt ons, en men vraagt slechts gebeden in ruil. Daarom hebben wij nooit geld bij
+ons; wij geven ons over aan de Voorzienigheid.&#8221; &#8220;O, neen,&#8221; viel ik hem in de rede, daar geeft ge u niet aan over; ge hebt
+altijd van die lieve goudstukjes bij u om <a id="d0e447"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e447">43</a>]</span>nog zekerder van de Voorzienigheid te zijn. Maar, mijn vader,&#8221; ging ik verder, &#8220;laat ons eindigen, mijn kameraden, die daar
+in het bosch zijn, worden ongeduldig; gooi dadelijk uw beurs op den grond, of ik dood u.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij deze dreigende woorden, scheen de geestelijke toch voor zijn leven bevreesd te zijn. &#8220;Wacht&#8221;, zij hij, &#8220;ik zal je tevreden
+stellen als het dan toch eenmaal moet. Ik zie wel, dat bij jullie de welsprekendheid nutteloos is.&#8221; Dit zeggende trok hij
+van onder zijn kleed een groote kemelsleeren beurs te voorschijn, die hij op den grond liet vallen. Daarop zei ik hem, dat
+hij zijn weg kon vervolgen, wat hij mij niet tweemaal zeggen liet. Hij drukte de flanken van zijn muilezel die mijn oordeel
+over hem, (want ik vond hem niet beter dan die van mijn oom) logenstrafte door eensklaps een goeden draf er in te zetten.
+Terwijl hij zich verwijderde, steeg ik af; ik raapte de beurs op, die mij heel zwaar leek, daarna steeg ik weer op en bereikte
+snel het bosch, waar de roovers me met ongeduld wachtten om me te feliciteeren, alsof de overwinning die ik behaald had, mij
+veel had gekost. Ternauwernood lieten ze mij den tijd van het paard af te komen, z&oacute;&oacute; haastten zij zich mij te omhelzen, &#8220;Goed,
+Gil Blas,&#8221; zei Rolando, &#8220;gij hebt daar iets buitengewoons verricht. Ik heb je gedurende je tocht voortdurend gade geslagen,
+ik heb op je houding gelet; ik voorspel je, dat je een uitstekende straatroover zult worden, of ik weet er niets meer van.&#8221;
+De luitenant en de anderen juichten deze voorspelling toe en verzekerden mij, dat ik haar zeker een of anderen dag tot waarheid
+zou maken. Ik bedankte hen voor de goede opinie, die ze van mij hadden en beloofde hun alles te doen om deze te handhaven.
+
+</p>
+<p>Nadat zij mij te meer hadden geprezen waar ik het minder verdiende kwam het hun opeens in den zin den buit te bezichtigen,
+waarmede ik was terug gekeerd. &#8220;Laten we eens zien, wat er in de beurs van den geestelijke is,&#8221; zeiden zij. &#8220;Zij zal wel goed
+gevuld zijn,&#8221; vervolgde een hunner, &#8220;want die goede paters reizen niet als pelgrims,&#8221; <a id="d0e453"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e453">44</a>]</span>De kapitein wikkelde de beurs los, opende haar en haalde er twee of drie handenvol kleine koperen medailles uit, waartusschem
+eenige scapuliers. Op het gezicht van zulk een vreemdsoortigen buit, barstten de roovers in een onbedaarlijk gelach uit.
+
+</p>
+<p>&#8220;Lieve God&#8221;, riep de luitenant uit, &#8220;wij zijn wel veel verplicht aan Gil Blas, die als proefstuk een zoo heilzamen roof voor
+ons heeft gedaan.&#8221; Deze aardigheid wekte andere op van hetzelfde allooi. De booswichten begonnen zich over dit onderwerp vroolijk
+te maken. Meer dan &eacute;&eacute;n pijl schoten ze af, die ik hier niet kan herhalen, maar die ten volle de laagheid hunner zeden kenmerkte.
+Ik alleen lachte niet. &#8217;t Is waar, dat die spotters mij er den lust toe benamen, door zich ten mijnen koste te vermaken. Ieder
+gaf me een steek en de kapitein voegde me toe: &#8220;Mijn hemel, Gil Blas, ik raad je in gemoede je niet meer met monniken in te
+laten; zij zijn te slim, te sluw voor jou&#8221;.
+
+
+
+<a id="d0e457"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e457">45</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e458" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK IX</h2>
+<h2>Welke ernstige gebeurtenis op dit avontuur volgde.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">W</span>ij bleven het grootste gedeelte van den dag in dat bosch zonder een enkelen reiziger te zien, die voor den geestelijke zou
+kunnen betalen. Eindelijk gingen wij er uit om naar het onderaardsche gewelf terug te keeren, onze heldendaden besprekende
+en het belachelijk geval, dat nog steeds het onderwerp van ons onderhoud uitmaakte, toen we in de verte een koets ontdekten
+met vier muilezels bespannen.
+
+</p>
+<p>Het rijtuig kwam in flinken draf op ons af en werd begeleid door drie mannen te paard, die mij goed gewapend schenen en goed
+voorbereid ons te ontvangen indien we moedig genoeg waren hen aan te vallen. Rolando liet de troep stilhouden om daarover
+te beraadslagen en de uitslag was, dat tot den aanval werd besloten. Dadelijk stelde hij ons op, zooals hij dat goedvond en
+we gingen slagvaardig op de koets af. Niettegenstaande de toejuichingen die ik in het bosch had ontvangen, voelde ik mij geweldig
+beven en weldra werd mijn geheele lichaam z&oacute;&oacute; door koud zweet bedekt, dat ik me niets goeds voorspelde. Tot overmaat van geluk
+liep ik aan het hoofd der troep, tusschen den kapitein en den luitenant, die mij daar hadden geplaatst om mij maar dadelijk
+aan het vuur te gewennen. Rolando, die mijn angst bemerkte, keek me van terzijde aan, en zei op kwaden toon: &#8220;Luister, Gil
+Blas, denk er aan je plicht te doen, ik waarschuw je, als je terugwijkt jaag ik je een kogel door je hoofd.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik was te zeer ervan overtuigd, dat hij zou doen wat hij zei, om die waarschuwing in den wind te slaan; daarom <a id="d0e469"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e469">46</a>]</span>beval ik slechts mijn ziel aan God, daar ik nu den eenen kant niet minder had te vreezen dan den andere. Intusschen kwamen
+de koets en de ruiters al dichterbij; zij zagen welk soort lui wij waren, en daar zij ons plan aan onze houding raadden, hielden
+zij op geweerschotsafstand stil. Zij hadden evengoed als wij, karabijnen en pistolen bij zich. Terwijl zij zich gereed maakten
+ons het hoofd te bieden, stapte er uit de koets een welgemaakt, rijk gekleed man. Hij steeg op een los paard door een der
+ruiters bij den teugel gehouden en stelde zich aan het hoofd der anderen; tot wapen had hij slechts zijn zwaard en twee pistolen.
+Hoewel ze slechts vier tegen negen waren, want de koetsier bleef op den bok, gingen zij met een zekerheid vooruit, die mijn
+angst nog verergerde. Ik liet echter niet na, hoewel over alle leden bevend, mij gereed te houden tot vuren; maar om de dingen
+te vertellen, zooals ze zijn, moet ik bekennen, dat ik mijn oogen sloot en mijn hoofd afwendde, toen ik mijn karabijn afvuurde,
+zoodat de manier waarop ik aftrok, mij die daad niet op het geweten laadde.
+
+</p>
+<p>Ik zal niet uitweiden over die handeling: hoewel ik er bij tegenwoordig was, zag ik niets en mijn angst, die mijn verbeelding
+benevelde, verborg mij het vreeselijke van het schouwspel zelve, dat mij schrik aanjoeg. Alles wat ik ervan weet, is, dat
+na een groot gerucht van geweervuur, ik mijn metgezellen luidkeels hoorde roepen: &#8220;Victorie! Victorie!&#8221; Bij dien uitroep verdween
+de verstijving, die zich van mijn zinnen had meester gemaakt, en zag ik de vier ruiters levenloos op het slagveld liggen.
+Van onze zijde hadden we slechts &eacute;&eacute;n doode; een onzer ruiters had een kogel in de rechterknieschijf gekregen. Ook de luitenant
+was gewond, doch slechts heel licht, daar de kogel slechts de huid had geschaafd.
+
+</p>
+<p>Rolando rende eerst naar het portier van de koets, waarin eene dame was van vier- &agrave; vijfentwintig jaar, die hem heel mooi
+toescheen, niettegenstaande den treurigen toestand, waarin hij haar zag. Ze was tijdens het gevecht <a id="d0e475"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e475">47</a>]</span>flauw gevallen en verkeerde nog in dien toestand. Terwijl hij er slechts aan dacht haar aan te kijken, dachten wij aan den
+buit. Wij begonnen met ons van de paarden der gestorven ruiters te verzekeren, want die dieren, door het geluid der schoten
+geschrokken, waren van den weg afgegaan na hun geleiders te hebben verloren. Wat de muilezels betreft, deze waren pal blijven
+staan, al had de koetsier gedurende het gevecht zijn zetel verlaten om zich te redden. Wij stegen af om ze uit te spannen
+en wij belastten ze met verschillende koffers, die we voor en achter de koets vonden vastgesjord. Daarna nam men op order
+van den kapitein, de dame, die nog niet tot zich zelve was gekomen en zette haar te paard, ondersteund door een roover, die
+een der sterksten was en het best bereden; toen namen wij de dame, de muilezels en de paarden mee en lieten de koets en de
+beroofde dooden op den weg liggen.
+
+
+
+<a id="d0e477"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e477">48</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e478" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK X</h2>
+<h2>Wat de roovers met de dame deden. Van het groote plan dat Gil Blas vormde en wat er de uitslag van was.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">H</span>et was reeds langer dan een uur donker toen we aan het gewelf kwamen. Allereerst brachten wij de dieren op stal, waar we genoodzaakt
+waren ze zelf aan de ruif vast te binden en ze te verzorgen, daar de oude neger reeds drie dagen het bed moest houden. Niet
+alleen dat het pootje hem hevig had aangegrepen, maar ook de rheumatiek had zich aan al zijn ledematen meegedeeld. Niets bleef
+hem over dan zijn tong, die hij dan ook gebruikte om zijn ongeduld door allerlei vloeken te kennen te geven. Wij lieten den
+ellendeling vloeken en schelden en gingen naar de keuken, waar we al onze aandacht wijdden aan de dame, die reeds omgeven
+scheen door de schaduwen des doods. Wij deden alles om haar uit haar bewusteloosheid te doen ontwaken en we hadden het geluk
+hierin te slagen. Maar toen ze weer bij kennis was en zich in de armen van verscheidene onbekende mannen bevond, voelde zij
+haar ongeluk en huiverde. Haar oogen drukten de hevigste smart en wanhoop uit en zij sloeg ze ten hemel als om zich daar te
+beklagen over de schandelijke daden, waarmee zij werd bedreigd; toen, plotseling overweldigd voor de verschrikkelijke beelden,
+viel zij opnieuw flauw en haar oogleden sloten zich, waarop de roovers dachten, dat de dood hun prooi ging ontrukken. De kapitein
+achtte het beter haar aan haar zelf over te laten inplaats van haar met nieuwe hulpbetuigingen te plagen en liet haar toen
+naar het bed van Leonarda dragen, waar hij haar op goed geluk alleen liet.
+<a id="d0e485"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e485">49</a>]</span></p>
+<p>Wij gingen toen naar het salon, waar een der roovers, die chirurg was geweest, de wonden van den luitenant en den ruiter onderzocht
+en ze met zalf insmeerde. Hierna wilde men zien wat er alzoo in de koffers was. Eenige waren met kant en linnengoed gevuld,
+andere met kleeren; maar de laatste die men opende, bevatte eenige zakken geld, wat den heeren belanghebbenden bijster beviel.
+Na dit onderzoek dekte de meid de tafel, schepte op en bediende. Wij praatten eerst over de groote overwinning, die we hadden
+behaald, waarop Rolando tot mij het woord richtte: &#8220;Beken, Gil Blas, dat je erg bang bent geweest.&#8221; Ik antwoordde dat ik dat
+graag wilde toestemmen, maar dat ik als een dolend ridder zou strijden als ik slechts twee of drie tochten had meegemaakt.
+Daarop nam het geheele gezelschap het voor mij op, zeggende, dat men het mij moest vergeven, dat de handeling zoo plotseling
+was geweest, en ik me nog niet zoo slecht van mijn taak had gekweten.
+
+</p>
+<p>Vervolgens ging het gesprek over op de muilezels en paarden, welke we juist in het gewelf hadden meegevoerd. Er werd besloten,
+dat we den volgenden morgen nog v&oacute;&oacute;r het aanbreken van den dag, allen naar Mansilla zouden gaan, waar men waarschijnlijk nog
+niet van onzen aanslag had hooren spreken, om daar de dieren te verkoopen. Na dit besluit genomen te hebben, zetten we ons
+avondeten voort; daarna gingen we weer naar de keuken om de dame te zien, die we nog in denzelfden toestand vonden, zoodat
+we dachten, dat zij den nacht niet zou halen. Niettegenstaande zij ternauwernood scheen te leven, waren er toch nog enkele
+roovers, die niet nalieten een wellustigen blik op haar te werpen en blijk gaven van een brutale begeerte, die zij stellig
+zouden voldaan hebben, indien niet Rolando er hen van had terug gehouden, door hen er op te wijzen, dat ze tenminste moesten
+wachten tot de dame bijkwam uit haar neerslachtige bewusteloosheid, die haar elk gevoel benam. Het respect, dat ze voor hun
+kapitein hadden, hield hun wulpschheid <a id="d0e490"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e490">50</a>]</span>in bedwang; zonder dat zou niets de dame kunnen redden; zelfs haar dood zou misschien nog niet haar eer verzekerd hebben.
+
+</p>
+<p>Wij lieten die ongelukkige vrouw in den toestand waarin ze was, terwijl Rolando zich tevreden stelde met Leonarda haar verzorging
+op te dragen, waarna ieder zich in zijne kamer terugtrok. Wat mij betreft, inplaats van in te slapen zoodra ik in bed lag,
+hield ik me voortdurend met het ongeluk der dame bezig. Ik twijfelde niet of zij was eene voorname persoonlijkheid, en dat
+deed mij haar lot nog treuriger schijnen. Ik stelde mij sidderend de verschrikkelijke dingen voor, die haar wachtten, en ik
+voelde er mij even hevig door getroffen alsof bloedverwantschap of vriendschap mij aan haar hadden verbonden.
+
+</p>
+<p>Eindelijk, na haar lot beklaagd te hebben, droomde ik over de middelen om haar eer te beschermen tegen het gevaar waarmee
+deze werd bedreigd, en mij uit het hol te redden. Ik bedacht, dat de neger zich niet kon verroeren en dat sinds zijn ziekte,
+de keukenmeid den sleutel van het hek had. Deze gedachte prikkelde mijn verbeelding, en deed bij mij een plan rijzen, dat
+ik goed overdacht; daarna ondernam ik dadelijk de uitvoering ervan op de volgende wijze:
+
+</p>
+<p>Ik veinsde kolieken te hebben, door eerst te klagen en te kermen; daarna begon ik te schreeuwen. De roovers ontwaakten en
+waren weldra bij me; ze vroegen wat me scheelde om zoo te schreeuwen, waarop ik hun antwoordde, dat ik een verschrikkelijke
+koliek had, en om hen beter te overtuigen, begon ik te tandenknarsen, grimassen te maken, ineen te krimpen en op een vreemde
+wijze me om en om te wentelen. Daarna hield ik me plotseling bedaard alsof mijn pijnen mij een oogenblik met rust lieten;
+een oogenblik later begon ik opnieuw in mijn armoedig bed te springen en mijn armen heen en weer te zwaaien. In &eacute;&eacute;n woord,
+ik speelde z&oacute;&oacute; goed komedie, dat de roovers, hoe slim ook, zich lieten foppen en werkelijk dachten, dat ik hevige krampen
+gevoelde. Maar <a id="d0e498"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e498">51</a>]</span>daar ik mijn rol zoo goed speelde, werd ik op vreemde wijze gekweld; want van het oogenblik dat mijn liefdadige makkers zich
+verbeeldden dat ik leed, kwamen ze allen erbij en haastten zich mij eenige verlichting te brengen: de een brengt me een flesch
+brandewijn en laat er mij de helft van uitdrinken, een ander geeft me tegen mijn zin een lavement van zoete amandelolie en
+weer een ander gaat een doek warmen en komt hem dan heet op mijn buik leggen. Al riep ik ook om genade, zij schreven mijn
+kreten aan mijn koliek toe en gingen door me te doen lijden door werkelijke pijnen, om mij te ontdoen van een, die ik niet
+had. Eindelijk kon ik het niet meer uithouden, was genoodzaakt hun te zeggen, dat ik geen krampen meer voelde en dat ik hun
+smeekte mij alleen te laten. Zij hielden op mij met hun middeltjes te vermoeien en ik wachtte me wel mij nog meer te beklagen,
+uit angst nogmaals hun hulp te moeten ondergaan.
+
+</p>
+<p>Dit tooneel duurde bijna drie uur.
+
+</p>
+<p>Daarna maakten de roovers, ziende, dat de morgenstond niet meer ver was, zich gereed om naar Mansilla te gaan. Ik nam een
+nieuwe list te baat: ik wilde opstaan om hun te doen gelooven, dat ik grooten lust gevoelde mee te gaan: maar zij beletten
+mij dat, terwijl Rolando mij toevoegde: &#8220;Neen, neen, Gil Blas, blijf hier, mijn jongen, de koliek zou kunnen terugkomen. Je
+zult een volgenden keer met ons meegaan; voor vandaag moet je den heelen dag rust houden; je hebt het noodig.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik durfde niet langer aandringen uit vrees, dat men dan aan mijn verzoek zou voldoen; ik scheen dus alleen teleurgesteld niet
+van de partij te kunnen zijn, wat ik zoo natuurlijk deed, dat ze allen het hol verlieten zonder het minste vermoeden van mijn
+plan. Na hun vertrek, hield ik het volgende gesprek met mijzelf: &#8220;Zoo, Gil Blas, nu komt het er op aan door te zetten. Schep
+moed om te voltooien, wat ge zoo gelukkig zijt begonnen. Deze zaak schijnt me niet lastig toe: Domingo is niet in staat zich
+tegen je onderneming te verzetten en Leonarda kan je <a id="d0e506"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e506">52</a>]</span>niet beletten haar uit te voeren. Vat deze gelegenheid aan om te ontsnappen, gij zult misschien nooit meer een gunstiger vinden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze overwegingen gaven me vertrouwen: ik stond op, nam mijn degen en mijne pistolen en ging eerst naar de keuken; maar alvorens
+er binnen te gaan, bleef ik staan om te luisteren, want ik hoorde Leonarda praten. Zij sprak tot de onbekende dame, die weer
+was bijgekomen, en die haar ongeluk ziende, wanhopig was geworden en schreide. &#8220;Ween maar, mijn kind, stort maar tranen en
+spaar je zuchten niet,&#8221; zei de oude tot haar. &#8220;Je ontsteltenis was gevaarlijk; maar nu is er niets meer te vreezen, nu je
+gehuild hebt. Je smart zal wel langzamerhand verdwijnen en ge zult u gewennen hier met die heeren te leven, die nette lieden
+zijn. Gij zult beter behandeld worden dan een prinses; zij zullen vol attenties voor je zijn en je elken dag hun genegenheid
+doen blijken. Veel vrouwen zouden in je plaats willen zijn.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p053.jpg" alt="" width="524" height="669"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ik gaf Leonarda geen tijd meer iets te zeggen, maar ik trad binnen, hield haar het pistool voor en dwong haar door bedreigingen
+den sleutel van het hek te geven. Zij was door mijn handelwijze ontsteld en daar zij, hoewel reeds op leeftijd, nog voldoende
+aan het leven was gehecht, durfde zij mij het gevraagde niet weigeren. Toen ik den sleutel in handen had, richtte ik het woord
+tot de bedroefde dame, en zei: &#8220;Mevrouw, de hemel heeft u een bevrijder gezonden, sta op en volg mij, ik zal u geleiden tot
+waar gij naar toe wilt gaan.&#8221; De dame had daar wel ooren naar en mijn woorden maakten zoo &#8217;n indruk op haar, dat zij al haar
+moed bij elkaar raapte, opstond, zich aan mijn voeten wierp en me smeekte haar eer te beschermen. Ik hief haar op en verzekerde
+haar, dat ze op mij rekenen kon. Daarna nam ik een touw, dat ik in de keuken vond en met behulp van de dame bond ik Leonarda
+aan den voet van een zware tafel en dreigde met den dood, indien zij den minsten gil slaakten. De goede Leonarda, overtuigd
+dat ik woord zou houden als ze me <a id="d0e516"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e516">53</a>]</span>durfde weerstreven, koos de partij van me te laten doen wat ik wilde. Ik stak een kaars aan en ging met de onbekende naar
+de kamer waar het goud en zilver lag. Ik stak zooveel geldstukken in mijn zakken, als deze slechts konden <a id="d0e518"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e518">54</a>]</span>bevatten; en om de dame te noodzaken er ook van te nemen, overtuigde ik haar, dat ze slechts haar eigendom terugnam, wat ze
+dan ook zonder gewetenswroeging deed. Toen we een goeden voorraad hadden, gingen we naar den stal, waar ik alleen met geladen
+pistool binnentrad. Ik rekende er op, dat de oude neger, niettegenstaande pootje en rheumatiek, mij niet rustig mijn paard
+zou laten zadelen en optuigen en ik had het besluit genomen hem voor goed van zijn kwalen te genezen indien hij kwaad wilde,
+maar gelukkig was hij zoo afgemat van de pijnen, die hij had doorstaan en nog doorstond, dat ik mijn paard uit den stal haalde,
+zonder dat hij &#8217;t zelfs scheen te bemerken. De dame wachtte mij aan de deur. Wij gingen snel de gang door, die uit het hol
+leidde, kwamen aan het hek, openden het en kwamen eindelijk aan het valluik. Wij hadden veel moeite het op te lichten, of
+liever, het verlangen ons te redden gaf ons kracht, en wij slaagden.
+
+</p>
+<p>De dag brak reeds aan toen we uit dien afgrond waren. Wij wilden er zoo spoedig mogelijk vandaan en daartoe steeg ik te paard,
+de dame ging achter mij zitten en we sloegen in galop het eerste weggetje, dat we zagen, in; zoo waren wij weldra buiten het
+bosch. Wij kwamen op een open vlakte, die verschillende wegen doorsneed; wij namen er een op goed geluk. Ik stierf van angst,
+dat hij naar Mansilla zou leiden en we dan Rolando en zijn makkers zouden ontmoeten, wat best kon gebeuren. Gelukkig werd
+mijn vrees niet bewaarheid, want we kwamen aan de stad Astorga te twee uur &#8217;s middags. Ik zag menschen, die ons met <span id="d0e522" class="corr" title="Bron: bizondere">bijzondere</span> aandacht gadesloegen, als ware &#8217;t voor hen nieuw een vrouw te paard achter een man te zien zitten. Wij stapten af aan het
+eerste het beste hotel, waar ik allereerst een patrijs en een konijn aan het spit liet braden. Terwijl men mijn bestelling
+uitvoerde en ons middagmaal gereed maakte, geleidde ik de dame naar een kamer om wat met elkaar te praten, wat we onderweg
+niet hadden kunnen doen, daar we ons <a id="d0e525"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e525">55</a>]</span>te veel hadden moeten haasten. Zij heette <span id="d0e527" class="corr" title="Bron: donna">dona</span> Mencia de Mosquera, betuigde mij haar dankbaarheid voor den dienst, dien ik haar had bewezen en zei mij, dat ze mij niet
+voor een metgezel der roovers kon houden, na de edelmoedige daad, waardoor ik haar van hen verlost had. Om haar die goede
+opinie over mij te doen behouden, vertelde ik haar mijne geschiedenis. Daardoor won ik haar vertrouwen en zij vertelde mij
+welke ongelukken haar getroffen hadden, zooals ik dit in het volgend hoofdstuk zal mededeelen.
+
+
+<a id="d0e530"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e530">56</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e531" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XI</h2>
+<h2>Geschiedenis van dona Mencia de Mosquera.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k ben geboren in Valladolid en heet dona Mencia de Mosquera. Don Martin, mijn vader, werd in Portugal aan het hoofd van een
+regiment gedood. Hij liet mij zoo weinig na, dat ik, hoewel eenige dochter, een tamelijk arme partij was. Nochtans ontbrak
+het mij niet aan minnaars. Verscheidene van de aanzienlijkste edelen van Spanje vroegen mij ten huwelijk. Hij, die mijn aandacht
+trok, was don Alvares de Mello. Hij was werkelijk beter dan zijne mededingers. Bovendien had hij geest, was bescheiden, moedig
+en eerlijk. Ook kon hij doorgaan voor den meest galanten man ter wereld.
+
+</p>
+<p>Eenige dagen na ons huwelijk ontmoette hij op een afgelegen plaats don Andr&eacute; de Ba&euml;za, die een van zijn mededingers was geweest.
+Zij kregen twist met elkander en vochten het uit met den degen. Dit kostte don Andr&eacute; het leven; en daar deze de neef was van
+den vrederechter van Valladolid, een bruusk man en doodsvijand van het huis Mello, meende don Alvares niet spoedig genoeg
+de stad te kunnen verlaten. Hij kwam direct naar huis, waar hij mij vertelde wat er gebeurd was, terwijl er een paard werd
+gereed gemaakt. &#8220;Waarde Mencia,&#8221; zeide hij vervolgens, &#8220;wij moeten scheiden, dit is helaas noodzakelijk. Gij kent den vrederechter;
+laten wij ons nergens mede vleien, hij zal mij krachtig vervolgen.&#8221; Hij was zoo bedroefd, dat hij niets meer kon zeggen. Ik
+deed hem geld en edelsteenen medenemen, vervolgens omhelsde hij mij en een kwartier lang schreiden wij samen. Eindelijk kwam
+men zeggen dat het paard gereed was. Hij rukte zich van <a id="d0e540"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e540">57</a>]</span>mij los, vertrok en liet mij achter in een onbeschrijfelijken toestand; ik zou gelukkig zijn geweest als ik van droefenis
+was gestorven, wat een leed en moeiten zou de dood mij bespaard hebben. Eenige uren later vernam de rechter zijn vlucht. Hij
+liet hem door de gerechtsdienaren van Valladolid vervolgen en spaarde niets om hem in handen te krijgen. Mijn echtgenoot wist
+echter veilig te ontkomen, zoodat de rechter zich genoodzaakt zag zijn wraak te beperken en zich tevreden te stellen met de
+goederen van den man, wiens bloed hij had gewild. Hij deed dit zoo goed, dat alles wat don Alvares bezat, verbeurd verklaard
+werd.
+
+</p>
+<p>Ik bleef in een zeer treurigen toestand achter; en had nauwelijks genoeg om van te leven. Ik verminderde mijn leefwijze en
+hield slechts &eacute;&eacute;n dienstbode. Den geheelen dag weende ik om de afwezigheid van mijn dierbaren echtgenoot van wien ik geen
+enkele tijding ontving. Hij had mij toch beloofd bij ons droevig afscheid omtrent zijn lot te onderrichten, waar ter wereld
+zijn slecht gesternte hem ook leiden mocht. Zoo gingen zeven jaren voorbij zonder dat ik over hem hoorde spreken. De onzekerheid
+omtrent zijn lot maakte mij zeer droevig. Eindelijk hoorde ik, dat hij gevallen was bij een veldslag in het rijk van Fez.
+Een man die kort geleden uit Afrika teruggekeerd was, deelde mij dit mede, en verzekerde mij, dat hij don Alvares de Mello
+uitstekend gekend had. Hij had met hem in het Portugeesche leger gediend en hem zien vallen in den strijd. Dit verergerde
+slechts mijne droefheid en deed mij besluiten nimmer weder te huwen. In dien tijd kwam don Ambrosio Mesio Carillo, markies
+Guardia, in Valladolid. Hij was een van die oude heeren, die door hunne galante en beleefde manieren hun leeftijd doen vergeten
+en de vrouwen weten te behagen. Eens vertelde men hem bij toeval de geschiedenis van don Alvares en de beschrijving, die men
+hem van mij gaf maakte hem verlangend mij te zien. Om zijne nieuwsgierigheid te bevredigen, haalde hij een van mijne bloedverwanten
+over mij bij haar te noodigen. <a id="d0e544"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e544">58</a>]</span>Hij was daar, zag mij en ik behaagde hem ondanks de droeve uitdrukking van mijn gelaat; doch wat zeg ik, ondanks? misschien
+was hij wel getroffen door mijn treurig en verlangend uitzien, die hem een bewijs van mijn trouw waren; mijne melancholie
+wekte misschien zijne liefde op. Ook zeide hij mij dikwijls dat hij mij als een wonder van standvastigheid beschouwde en zelfs
+dat hij het lot van mijn echtgenoot benijdde, hoe betreurenswaardig dit ook was. In een woord, hij was getroffen toen hij
+mij zag en behoefde mij geen twee maal te zien om te besluiten mij te trouwen.
+
+</p>
+<p>Hij riep de bemiddeling in van mijn bloedverwante om mij zijn plan te doen aannemen. Zij trachtte mij te overreden, dat ik
+nu niet langer mijne bekoorlijkheden moest begraven, dat ik lang genoeg getreurd had over een man met wien ik slechts enkele
+oogenblikken vereenigd was geweest en dat ik partij moest trekken van de gelegenheid die zich aanbood, dan zou ik de gelukkigste
+vrouw ter wereld zijn<span id="d0e548" class="corr" title="Bron: ,">.</span> Hoe zij ook sprak over zijn edel karakter en zijn groote goederen, zij kon mij niet overtuigen, de weinige neiging of liever
+de tegenzin dien ik in een tweede huwelijk voelde, na al de ongelukken van het eerste, was het eenige dat mij terughield.
+Mijn bloedverwante betrok mijne geheele familie er in en mijne armoede, die dag aan dag nijpender werd, droeg er niet weinig
+toe bij om mijn tegenstand te doen overwinnen.
+
+</p>
+<p>Eindelijk bezweek ik voor den aanhoudenden drang en huwde den markies van Guardia, die mij medenam naar een zeer mooi kasteel
+bij Burgos<span id="d0e553" class="corr" title="Bron: ,">.</span> Hij vatte voor mij een zeer hevige liefde op; in alles bespeurde ik den lust om mij te behagen, hij voorkwam mijne geringste
+wenschen. Nooit heeft een echtgenoot zooveel oplettendheid voor zijn vrouw gehad, nooit was een minnaar zooveel inschikkelijk
+voor zijn maitresse. Ware ik in staat geweest iemand lief te hebben na don Alvares dan zou ik hem hartstochtelijk hebben bemind.
+Ik kon zijn teederheid slechts vergelden met de reine gevoelens van erkentelijkheid.
+<a id="d0e556"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e556">59</a>]</span></p>
+<p>Ik verkeerde in dien gemoedstoestand, toen ik eens vanuit het raam mijner kamer in den tuin een soort van boer bemerkte, die
+mij oplettend aankeek. Ik dacht dat het een tuinjongen was en lette weinig op hem. Maar toen ik den volgenden morgen weer
+aan het venster ging zitten, zag ik hem op dezelfde plaats en hij scheen mij weder scherp aan te kijken. Dit trof mij. Op
+mijn beurt keek ik hem nauwlettend aan en na eenigen tijd meende ik de trekken van den ongelukkigen don Alvares te herkennen.
+Deze gelijkenis bracht in mijn zinnen een onbegrijpelijke verwarring en ik slaakte een luiden kreet. Gelukkig was ik toen
+alleen met In&egrave;s, de vrouw die het meeste mijn vertrouwde was. Ik zeide haar welk vermoeden mijn verstand verbijsterde. Zij
+lachte er slechts om en meende dat een lichte gelijkenis mij bedrogen had. &#8220;Stel u gerust, mevrouw, wat kan doen vermoeden
+dat hij hier is als boer, is het zelfs wel waarschijnlijk dat hij nog leeft? Om u gerust te stellen, zal ik in den tuin gaan
+en met dien man spreken en u dadelijk komen vertellen wie hij is.&#8221; Kort daarna kwam zij zeer ontroerd binnen en zeide: &#8220;Mevrouw,
+uw vermoeden is maar al te gegrond. Gij hebt don Alvares in eigen persoon gezien; hij heeft zich bekend gemaakt en vraagt
+u om een geheim onderhoud.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar ik don Alvares dadelijk kon ontvangen aangezien de markies naar Burgos was, gelastte ik de dienstbode hem in mijn kamer
+te brengen langs een geheime trap. Bedenk hoe groot mijn ontroering was. Ik kon het gezicht van een mensch, die recht had
+mij te overstelpen met verwijten niet verdragen en viel flauw zoodra hij binnenkwam. Hij en In&egrave;s hielpen mij dadelijk en toen
+zij mij weder bijgebracht hadden, zei Alvares mij: &#8220;Mevrouw, stel u toch gerust, laat mijne tegenwoordigheid geene marteling
+zijn, ik ben niet voornemens u het minste leed te doen. Ik kom niet als vertoornd echtgenoot u rekenschap vragen van de eens
+gezworen trouw en uw tweede huwelijk als een misdaad aan te schrijven. Ik weet dat dit het werk is van uwe familie. Ook heeft
+men in Valladolid het gerucht van mijn <a id="d0e561"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e561">60</a>]</span>dood verspreid en dit hebt ge met te meer grond kunnen gelooven daar geen enkele brief van mij u van het tegendeel overtuigd
+heeft. Ten slotte weet ik hoe gij sedert onze wreede scheiding geleefd hebt en dat de noodzakelijkheid, eerder dan de liefde
+u in de armen van den markies heeft geworpen.&#8221; &#8220;Mijnheer&#8221;, viel ik hem weenend in de rede, &#8220;waarom wilt gij uwe echtgenoote
+verontschuldigen, daar gij leeft is zij schuldig. Waarom ben ik niet meer in den ellendigen toestand van vroeger, ik zou dan
+tenminste in mijne ellende de troost hebben u weder te zien zonder te blozen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn waarde Mencia&#8221;, hernam don Alvares, &#8220;ik beklaag mij niet over u; en verre van u den schitterenden staat te verwijten,
+waarin ik u wedervind, zweer ik, dat ik er den hemel voor dank. Sedert den dag van mijn vertrek uit Valladolid, heb ik steeds
+de fortuin tegen mij gehad, mijn leven is een aaneenschakeling geweest van ongelukken en tot overmaat van ramp heb ik u nooit
+tijding kunnen zenden. Al te zeker van uwe liefde, stelde ik mij onophoudelijk den toestand voor, waarin mijne noodlottige
+teederheid u gebracht had; ik stelde mij donna Mencia voor in tranen; gij waart mijne grootste bekommering. Nochtans heb ik
+u na zeven jaren van lijden, u meer dan ooit beminnend, willen terugzien. Ik heb dezen lust niet kunnen bedwingen en ben vermomd
+naar Valladolid gegaan, op gevaar af herkend te worden. Daar heb ik alles vernomen. Maar geloof niet dat ik van plan ben uw
+geluk door mijne tegenwoordigheid hier te verstoren; ik eerbiedig uwe rust en nu ga ik verre van u de treurige dagen van mijn
+leven doorbrengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, don Alvares, neen,&#8221; riep ik bij deze woorden uit, &#8220;de hemel heeft u niet voor niets hierheen gevoerd en ik zou eene
+tweede scheiding niet te boven komen; ik vertrek met u, alleen de dood kan ons scheiden.&#8221; &#8220;Geloof mij,&#8221; hernam hij, &#8220;blijf
+met don Ambrosis leven; maak u geen deelgenoot van mijne ongelukken; laat mij ze alleen dragen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij zeide mij nog vele dergelijke dingen, maar hoe meer <a id="d0e569"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e569">61</a>]</span>hij zich van mijn geluk scheen te willen scheiden, hoe minder ik genegen was er in toe te stemmen. Toen hij mij vastbesloten
+zag hem te volgen, veranderde hij eensklaps. &#8220;Mevrouw&#8221;, zeide hij, &#8220;is het mogelijk dat gij mij nog genoeg bemint om de ellende
+te verkiezen boven den welstand van thans? Laat ons dan in B&eacute;tancos gaan wonen, in het rijk van Galici&euml;, daar ben ik veilig.
+Al zijn mij al mijne goederen ontnomen, toch heb ik mijne vrienden nog niet verloren; er zijn nog getrouwen overgebleven die
+mij in staat hebben gesteld u te ontvoeren. Ik heb een karos laten komen naar Zamara, heb ezels en paarden gekocht en ben
+vergezeld van drie vastberaden Galici&euml;rs. Laat ons van de afwezigheid van don Ambrosis profiteeren; ik zal de karos laten
+voorrijden en wij vertrekken onmiddellijk.&#8221; Ik stemde toe. Don Alvares snelde naar Zamara, kwam binnenkort terug met zijne
+drie ruiters en ontvoerde mij te midden mijner vrouwen, die niet wetend wat te denken van deze ontvoering, verschrikt vluchtten.
+Alleen In&egrave;s wist er alles van, doch zij weigerde haar lot aan het mijne te verbinden, daar zij een kamerdienaar van Don Ambrosius
+liefhad, wat wel bewijst dat de gehechtheid van onze getrouwste bedienden niet bestand is tegen de liefde.
+
+</p>
+<p>Ik steeg dus met don Alvarez in den karos, nam alleen mijne kleederen mee en eenige juweelen, die ik voor mijn tweede huwelijk
+reeds bezat. Wij reisden twee dagen en nachten door om niet door Ambrosius en zijne lieden te worden achterhaald en ontmoetten
+niemand. Reeds waren wij geruster en hoopten dat de derde dag eveneens zoo zou voorbijgaan. Don Alvarez vertelde mij het treurig
+ongeval dat aanleiding had gegeven tot het gerucht van zijn dood en hoe hij na vijf jaren slavernij de vrijheid had herkregen,
+toen wij gisteren de dieven ontmoetten, waar gij bij waart. Hem met zijne lieden hebben zij gedood en om hem zijn de tranen,
+die ge mij ziet weenen.
+
+
+
+<a id="d0e573"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e573">62</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e574" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XII</h2>
+<h2>Op welke onaangename wijze Gil Blas en de dame werden gestoord.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>a dit verhaal barstte donna Mencia in tranen uit. Verre van haar te willen troosten door gesprekken in den geest van Seneca,
+liet ik haar den vrijen loop geven aan haar verdriet; ik schreide zelf ook, zoo natuurlijk is het dat men meegevoelt met de
+ongelukkigen en vooral met eene bedroefde schoone. Ik wilde haar juist vragen welke houding zij dacht aan te nemen in den
+toestand, waarin zij zich bevond en wellicht zou ze mij daarover hebben geraadpleegd, indien ons onderhoud niet ware onderbroken;
+we hoorden in het logement zooveel leven, dat dit onwillekeurig onze aandacht trok.
+
+</p>
+<p>Dit gerucht werd veroorzaakt door de komst van den baljuw, gevolgd door twee gerechtsdienaars en verscheidene boogschutters.
+Ze traden de kamer binnen, waar wij ons bevonden. Een jongeman, die hen vergezelde, kwam het eerst op mij toe en begon van
+nabij mijn kleeding te monsteren. Hij had niet veel tijd noodig haar te bekijken. &#8220;Bij Sint Jacob!&#8221; riep hij uit, &#8220;ziedaar
+mijn wambuis; het is even gemakkelijk te herkennen als mijn paard. Gij kunt dien vent op mijn woord gevangen nemen; ik ben
+er niet bang voor mij aan een herstelling van zijn eer bloot te stellen; ik ben er van overtuigd, dat het een der roovers
+is, die hier een onbekende schuilplaats hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij dit gesprek, waardoor ik vernam dat die jonge man de bestolen edelman was, van wien ik ongelukkigerwijze de geheele plunje
+aan had, bleef ik verstomd, verlegen en uit het veld geslagen staan. De baljuw, die door zijn ambt <a id="d0e585"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e585">63</a>]</span>uit mijn verlegenheid eerder eene slechte gevolgtrekking moest afleiden dan een goede, vond dat de beschuldiging niet zonder
+grond was; en veronderstellende, dat de dame eene medeplichtige kon zijn, liet hij ons beiden afzonderlijk gevangen zetten.
+Die rechter was niet een dergenen, die schrik aanjagen door hun uiterlijk: hij zag er zacht en lachend uit. God weet, of hij
+daarom beter was! Zoodra ik in de gevangenis zat, kwam hij er ook met zijn twee fretten, <span class="abbr" title="dat wil zeggen"><abbr title="dat wil zeggen">d. w. z.</abbr></span> zijn gerechtdienaars; zij kwamen met een vroolijk gezicht binnen als hadden zij er een voorgevoel van, dat zij goede zaken
+gingen doen. Zij vergaten hun goede gewoonte niet en begonnen met me te fouilleeren. Wat een buitenkansje voor die heeren;
+zij hadden misschien nog nooit zoo &#8217;n goeden slag geslagen. Bij elke handvol geldstukken, die ze te voorschijn haalden, zag
+ik hun oogen van vreugde schitteren. Vooral de baljuw scheen buiten zichzelf. &#8220;Mijn jongen,&#8221; zij hij tot me op een toon vol
+zachtzinnigheid, &#8220;wij doen onzen plicht; maar vrees niet, indien ge niet schuldig zijt, zal men u geen kwaad doen,&#8221; Ondertusschen
+ledigden ze zachtjesaan al mijn zakken en namen me zelfs af, wat de roovers me gelaten hadden, nl. de veertig dukaten van
+mijn oom. Maar daar bleef het niet bij: hun gretige, onvermoeide handen betastten me van het hoofd tot de voeten; ze draaiden
+mij naar alle kanten en ontkleedden me geheel om te zien of ik geen geld onder mijn hemd had zitten. Ik geloof, dat ze me
+graag mijn buik hadden geopend om te zien of daar niets meer in was. Nadat ze zich zoo goed van hun taak gekweten hadden,
+ondervroeg de baljuw mij. Ik vertelde onomwonden alles wat mij was overkomen. Hij liet mijn verklaring opschrijven; daarna
+vertrok hij met zijn lieden en mijn geld en liet me spiernaakt op het stroo achter.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p064.jpg" alt="" width="472" height="639"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;O menschenleven!&#8221; riep ik uit, toen ik me alleen en in dien toestand zag, &#8220;wat zijt ge vervuld van vreemde avonturen en teleurstellingen!
+Van dat ik uit Ovi&eacute;do ben gegaan, ondervind ik slechts tegenspoeden: nauwelijks ben <a id="d0e596"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e596">64</a>]</span>ik aan het eene gevaar ontsnapt of ik val in een ander. Toen ik in deze stad kwam, dacht ik niet, dat ik zoo spoedig kennis
+met den baljuw zou maken.&#8221; Terwijl ik deze nuttelooze beschouwingen hield, deed ik dat vervloekt wambuis en de rest der kleeding,
+die me zooveel ongeluk had gebracht, weer aan; daarna zei ik tot mezelf om me <a id="d0e598"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e598">65</a>]</span>moed in te spreken: &#8220;Kom, Gil Blas, wees ferm, denk er aan, dat na dezen tijd er wellicht een gelukkiger aanbreekt. Past het
+je wel in een gewone gevangenis te gaan wanhopen, na zoo &#8217;n pijnlijke proef van geduld te hebben doorstaan in dat hol? Maar,
+helaas!&#8221; hernam ik droevig, &#8220;ik vergis me. Hoe zou ik hier kunnen uitkomen? Men heeft er me juist alle middelen toe ontnomen,
+daar een gevangene zonder geld, gelijk is aan een vogel, wiens vleugels men heeft afgeknipt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Inplaats van den patrijs en het konijntje, die ik aan het spit had laten braden, bracht men mij een klein bruin brood met
+een kruik water, en men liet mij in mijn cel mijn leed verkroppen. Ik bleef er volle veertien dagen zonder iemand te zien,
+dan mijn cipier, die mij elken morgen mijn provisie kwam vernieuwen. Zoodra ik hem zag, begon ik tegen hem te spreken, ik
+trachtte een gesprek met hem te beginnen om me een beetje uit mijne verveling op te wekken; maar dat personnage gaf geen antwoord
+op al wat ik tot hem zei; &#8217;t was me niet mogelijk een enkel woord uit hem te krijgen; zelfs kwam en ging hij meestal weer
+zonder mij aan te zien. Den <span id="d0e602" class="corr" title="Bron: 16en">16den</span> dag kwam de baljuw en zei tot me: &#8220;Eindelijk, mijn vriend, zijn je rampen ten einde, ge kunt u verheugen; ik kom je een aangename
+tijding mededeelen! Ik heb de dame, die bij je was, naar Bargos laten brengen; voor haar vertrek heb ik haar ondervraagd en
+haar antwoorden zijn in je voordeel. Gij zult vandaag vrijgelaten worden, tenminste als de muilezeldrijver met wien ge van
+Pennaflor naar Cacabelos zijt gekomen, zooals ge me hebt gezegd, uwe verklaring bevestigt. Hij is in Astorga, ik hem om hem
+gestuurd en verwacht hem elk oogenblik; indien hij uw verhaal als waar verklaart, herkrijgt gij dadelijk uw vrijheid.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze woorden verheugden mij, want ik dacht van nu af buiten gevaar te zijn. Ik bedankte den rechter voor de korte en goede
+rechtvaardiging die hij mij wilde laten wedervaren; ternauwernood had ik uitgesproken of de muilezeldrijver trad binnen vergezeld
+van twee boogschutters. <a id="d0e607"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e607">66</a>]</span>Ik herkende hem dadelijk; maar die beul van een muilezeldrijver, die ongetwijfeld mijn valies met den geheelen inhoud had
+verkocht, en die vreesde genoodzaakt te zijn het geld, dat hij ervoor ontvangen had, terug te moeten geven indien hij toegaf
+mij te herkennen, zei brutaalweg dat hij niet wist wie ik was en dat hij me nooit gezien had.
+
+</p>
+<p>&#8220;O! schelm,&#8221; riep ik uit, &#8220;beken liever dat je mijn armzalige kleeding hebt verkocht en vertel de waarheid. Kijk me goed aan,
+ik een der jongelieden, die ge bedreigdet met een gerechtelijk onderzoek in de buurt van Cacabelos en die ge zoo angstig maakte.&#8221;
+De drijver antwoordde op kouden toon, dat ik van een voorval sprak, dat hij in &#8217;t geheel niet kende en daar hij tot het einde
+toe volhield dat ik hem onbekend was, werd mijn bevrijding tot een volgenden keer uitgesteld. &#8220;Mijn beste jongen,&#8221; zei de
+baljuw, &#8220;ge ziet wel dat de ezeldrijver uwe verklaring niet bevestigt; ik kan je dus, hoe graag ook, nog niet in vrijheid
+stellen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Er bleef dus niets anders over dan mij met nieuwen moed te wapenen, nogmaals te vasten met water en brood en den stilzwijgenden
+cipier weer te zien. Wanneer ik eraan dacht, dat ik me niet uit de klauwen der justitie kon redden, hoewel ik niet de minste
+misdaad had begaan, dan bracht die gedachte me tot wanhoop en betreurde ik het roovershol. Ik zei tot mezelf: &#8220;Goed beschouwd,
+had ik het daar minder onaangenaam dan hier; ik at en dronk er goed van met de roovers, onderhield me prettig met hen en leefde
+in de zoete hoop op ontvluchting; terwijl ik hier niettegenstaande mijn onschuld, misschien al gelukkig zal zijn als ik hieruit
+kom om naar de galeien te gaan.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e613"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e613">67</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e614" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XIII</h2>
+<h2>Door welk toeval Gil Blas eindelijk de gevangenis verlaat en waar hij heengaat.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>erwijl ik mijn dagen met dergelijke vroolijke gedachten doorbracht, werden mijn avonturen zooals ik die in het verslag had
+verteld, door de geheele stad bekend. Verscheidene personen wilde me uit louter nieuwsgierigheid zien; de een na den ander
+kwam voor een klein venstertje staan, dat het licht in mijn cel doorliet, en als ze me zoo eenigen tijd hadden begluurd, gingen
+zij weer weg. Ik was over die nieuwsgierigheid verstomd; van dat ik gevangen was gezet, had ik nooit iemand aan dat venster
+zien verschijnen, dat op een plaats uitzag, waar stilte en verschrikking heerschten. Daarom begreep ik, dat ik opzien baarde
+in de stad; maar ik wist niet of ik er een goed of een kwaad teeken in moest zien.
+
+</p>
+<p>Een van hen, dien ik het eerst te zien kreeg, was de kleine zanger van Montevi&eacute;do, die net als ik de ondervraging gevreesd
+had en de vlucht had genomen. Ik herkende hem en hij ontveinsde niet mij te kennen. Wij groetten elkaar en begonnen een lang
+gesprek. Ik was genoodzaakt een nieuw verslag van mijne avonturen te geven, wat twee uitwerkingen op den geest van mijn toehoorders
+had: ik deed hen lachen en ik wekte hun medelijden op. Van zijn kant vertelde de zanger mij alles wat er in het logement van
+Cacabelos was voorgevallen tusschen den ezeldrijver en de jonge vrouw, nadat een panische schrik er ons van had verwijderd;
+in &eacute;&eacute;n woord, hij vertelde me alles, wat ik hierboven beschreven heb. Nadat hij afscheid van mij had genomen, beloofde hij
+<a id="d0e623"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e623">68</a>]</span>mij zonder verwijl voor mijne bevrijding te zullen werken. Al de menschen, die daar op dat oogenblik aanwezig waren, betuigden
+mij toen hun medelijden en verzekerden me zelfs, dat ze zich met den kleinen zanger zouden vereenigen en al hun best zouden
+doen om mij mijn vrijheid terug te bezorgen.
+
+</p>
+<p>Inderdaad hielden zij woord. Zij spraken te mijnen gunste bij den baljuw, die niet meer twijfelend aan mijn onschuld, vooral
+nadat de zanger alles verteld had wat hij wist, drie weken later mijn cel binnentrad. &#8220;Gil Blas,&#8221; zeide hij, &#8220;ik zou je nog
+hier kunnen houden als ik een slecht rechter was; maar ik wil de zaak niet rekken: ga, ge zijt vrij; ge kunt weggaan wanneer
+ge wilt. Maar,&#8221; ging hij voort, &#8220;indien men je naar het bosch bracht waar het roovershol ligt, zou je het dan niet kunnen
+vinden?&#8221; &#8220;Neen, mijnheer,&#8221; antwoordde ik, &#8220;want ik ben er slechts &#8217;s avonds ingekomen en ik heb het v&oacute;&oacute;r het aanbreken van
+den dag verlaten.&#8221; Daarop vertrok de rechter, zeggende dat hij den portier zou gelasten mij de deuren te ontsluiten. Werkelijk
+trad een oogenblik later de cipier binnen met een van de cipiersknechten, die een pak linnen droeg.
+
+</p>
+<p>Met ernstig gelaat en zonder me een woord te zeggen ontdeden ze mij van mijn wambuis en broek, die bijna nog nieuw en van
+fijn laken waren en nadat ze mij een oude plunje in de plaats ervan hadden aangetrokken, zetten ze mij bij de schouders buiten
+de deur.
+
+</p>
+<p>De verlegenheid, die ik gevoelde mij zoo slecht gekleed te zien, verminderde de vreugde, die gevangenen gewoonlijk ondervinden
+als ze zich pas weer vrij gevoelen. Ik had lust dadelijk de stad te verlaten om me te onttrekken aan het kijken der menschen,
+wier blikken ik met moeite doorstond. Maar mijn dankbaarheid had de overhand op mijn verlegenheid, ik ging den kleinen zanger,
+wien ik zooveel verschuldigd was, mijn dank betuigen. Toen hij mij zag, kon hij zich niet weerhouden te lachen. &#8220;Wat ziet
+ge er uit!&#8221; riep hij, &#8220;ik herkende je in deze kleeding niet dadelijk; zooals ik zie, heeft de justitie je op alle manieren
+<a id="d0e631"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e631">69</a>]</span>er van langs gegeven.&#8221; &#8220;Ik beklaag me niet over de justitie, die is heel billijk, ik wilde alleen maar dat haar dienaren eerlijke
+lieden waren; ze hadden me minstens mijn kleeding moeten laten, die ik, dunkt me, niet slecht betaald heb,&#8221; &#8220;Dat stem ik toe,&#8221;
+hernam hij, &#8220;maar men zal u tegenwerpen, dat dit formaliteiten zijn, die men moet in acht nemen. Of denkt ge soms, dat het
+paard aan zijn eersten meester is teruggegeven? Geen denken aan, hoor, op het oogenblik staat het in de stallen van den griffier,
+daar geplaatst als bewijsstuk van den diefstal; ik denk niet dat die arme edelman er zelfs den staartriem van krijgt. Maar
+laten we over wat anders praten. Wat is uw plan, wat denk je nu te doen?&#8221; &#8220;Ik heb zin,&#8221; antwoordde ik, &#8220;den weg naar Burgos
+in te slaan en de dame op te zoeken die ik bevrijd heb; zij zal me wat geld geven, waarvoor ik een nieuwen rok kan koopen,
+vervolgens naar Salamanka gaan, om te zien voordeel uit mijn Latijn te trekken. Wat me hindert is, dat ik nog niet in Burgos
+ben, ik moet onderweg ook eten en ge zult wel begrijpen dat men het schraal heeft als men zonder geld reist.&#8221; &#8220;Dat geloof
+ik best,&#8221; antwoordde hij &#8220;en ik bied u mijn beurs aan, ze is wel wat plat, maar ge weet dat een zanger geen bisschop is.&#8221;
+Tegelijkertijd bracht hij haar te voorschijn, en gaf ze mij zoo gul, dat ik niet schroomde haar aan te nemen zooals ze was.
+Ik bedankte hem alsof hij me al het goud ter wereld had gegeven, en bood hem duizendmaal mijn diensten aan, waar het nooit
+toe is gekomen.
+
+</p>
+<p>Daarna verliet ik hem en de stad zonder de andere menschen, die mijne invrijheidstelling hadden bewerkt, te gaan opzoeken;
+ik vergenoegde mij er mee hen en mezelf duizend zegeningen toe te wenschen,
+
+</p>
+<p>De kleine zanger had gelijk gehad zijn beurs niet erg gevuld te noemen; ik vond er weinig geldstukken in, en dan nog wat voor
+geldstukken, slechts kleingeld! Gelukkig was ik reeds twee maanden gewend aan een sober leven, zoodat me nog twee realen restten
+toen ik aan de <a id="d0e637"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e637">70</a>]</span>burcht Ponte-de-Abula kwam, niet ver van Burgos verwijderd. Ik hield hier even stil om naar tijding van dona Mencia te vragen.
+Ik ging een logementje binnen, waarvan de eigenares een klein, droog, vlug vrouwtje was. Ik zag dadelijk aan het grimmige
+gezicht dat ze trok, dat mijn plunje in &#8217;t geheel niet in haar smaak viel, iets, wat ik haar graag vergaf. Ik ging aan een
+tafel zitten, at brood en kaas en dronk enkele teugen van een afschuwelijken wijn, dien men mij had voorgezet. Gedurende dezen
+maaltijd, die nogal overeenstemde met mijne kleeding, wilde ik een gesprek beginnen met de waardin, die me door een minachtend
+gezicht deed verstaan, dat ze niets op mijn onderhoud gesteld was. Ik verzocht haar mij te zeggen of zij den markies de la
+Guardia (die de man was van dona Mencia, zooals deze mij verteld had) kende; of het kasteel van den markies ver van de burcht
+af was, en vooral of ze wist, wat er van de markiezin, zijne vrouw, terecht kon zijn gekomen. &#8220;U vraagt heel wat!&#8221; antwoordde
+zij mij trotsch. Maar hoewel met tegenzin, vertelde ze me toch, dat het kasteel, waarvan ik sprak, slechts een kleine mijl
+van Ponte-de-Abula verwijderd was.
+
+</p>
+<p>Nadat ik gegeten en gedronken had en de nacht inviel, beduidde ik haar, dat ik moe begon te worden en vroeg haar een kamer,
+&#8220;Voor jou een kamer!&#8221; antwoordde de eigenares met een blik vol minachting; &#8220;ik heb geen kamers voor lieden, die hun avondmaal
+met brood en kaas doen. Al mijn bedden zijn besproken, want ik verwacht aanzienlijke heeren, die hier vanavond moeten komen
+logeeren. Het eenige, wat ik voor je kan doen, is je een plaats in mijn schuur geven; dat zal, denk ik, wel niet de eerste
+keer zijn, dat ge op stroo slaapt....&#8221; Zij wist niet, hoe juist ze de waarheid daar zei. Ik antwoordde niet op haar toespraak
+en bepaalde er mij bij, stilletjes den stroozolder op te zoeken, waar ik spoedig in slaap viel als een oververmoeid man.
+
+
+
+<a id="d0e641"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e641">71</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e642" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XIV</h2>
+<h2>Hoe dona Mencia hem in Burgos ontving.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>en volgenden morgen was ik vroeg uit de veeren. Ik ging met de eigenares afrekenen, die reeds op was en die me wat minder
+trotsch en beter gehumeurd scheen dan den vorigen avond, wat ik toeschreef aan de aanwezigheid van drie dappere dienaren van
+den heiligen Hermandad, die zich met haar op zeer vrije wijze onderhielden. Zij hadden in het logement geslapen; en dit waren
+ongetwijfeld de aanzienlijke heeren, voor wie al de bedden vrij waren gehouden.
+
+</p>
+<p>Ik vroeg in het gehucht den weg naar het kasteel, dat ik wilde gaan opzoeken. Bij toeval richtte ik mij tot een man van het
+karakter van mijn gastheer te Pegnaflor. Hij stelde er zich niet mee tevreden op de vraag die ik hem deed, te antwoorden,
+maar hij vertelde me nog, dat don Ambrosio, echtgenoot van dona Mencia, drie maanden geleden gestorven was en dat de markiezin
+zich in een klooster te Burgos, dat hij mij noemde, had teruggetrokken. Dadelijk begaf ik mij naar die stad, in plaats van
+den weg naar het kasteel te vervolgen, zooals ik eerst van plan was en ik snelde allereerst naar het klooster, waarin dona
+Mencia woonde. Ik verzocht de sleutelbewaarster aan die dame te zeggen, dat een jonge man, die pas uit de gevangenis van Astorga
+ontslagen was, haar wenschte te spreken. Oogenblikkelijk ging de oppaster mijn verzoek overbrengen. Een oogenblik later kwam
+ze weer terug en liet me een spreekkamer binnengaan, waar ik nog niet lang was of ik zag achter de trali&euml;n de weduwe van don
+Ambrosio in zwaren rouw verschijnen.
+<a id="d0e651"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e651">72</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Wees welkom,&#8221; zeide zij vriendelijk tot mij. &#8220;Vier dagen geleden heb ik aan iemand in Astorga geschreven, waarin ik hem verzocht
+u in mijn naam te gaan opzoeken en u te zeggen, dat ik u dringend verzocht mij bij het verlaten van de gevangenis te komen
+opzoeken. Ik twijfelde er niet aan, dat ge spoedig in vrijheid zoudt worden gesteld; alles wat ik den baljuw te uwen gunste
+had verteld, was genoeg daarvoor. Men had mij dan ook verteld, dat ge reeds in vrijheid gesteld waart, maar dat men niet wist
+wat er verder van u was geworden. Ik vreesde u niet meer terug te zullen zien en van het genoegen beroofd te worden u mijn
+dank te kunnen betuigen, wat me zeer zou hebben gespeten. Troost u,&#8221; voegde zij er aan toe, ziende hoe beschaamd ik was zoo
+slecht gekleed onder haar oogen te komen, &#8220;bedroef u niet over den toestand, waarin ik u zie. Na den gewichtigen dienst, dien
+ge me hebt bewezen, zou ik wel de ondankbaarste van alle vrouwen moeten zijn, als ik niets voor u deed. Ik wil u uit den slechten
+toestand helpen, waarin ge u bevindt; ik moet het en kan het. Ik bezit meer dan genoeg om mijn schuld aan u af te doen zonder
+mij te behoeven bekrimpen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Gij kent,&#8221; vervolgde zij, &#8220;mijne lotgevallen tot op den dag dat wij samen gevangen genomen zijn; ik zal u vertellen wat mij
+sedert overkomen is. Toen de baljuw van Astorga mij naar Burgos had doen geleiden, na een getrouw verslag van mijne geschiedenis
+te hebben vernomen, begaf ik mij naar het kasteel van don Ambrosio. Mijn terugkeer veroorzaakte buitengewone verrassing, doch
+men zeide mij dat ik te laat kwam. De markies, als door den bliksem getroffen door mijn vlucht, was ziek geworden en de doktoren
+wanhoopten aan zijn behoud. Ik trad zijn kamer binnen en wierp mij bij zijn bed neder, badende in tranen en het hart vol smart.
+&#8220;Wat brengt u hier,&#8221; zeide hij, &#8220;komt gij uw werk aanschouwen? Is het u niet voldoende mij het leven ontnomen te hebben? Zijt
+gij niet tevreden voor gij mij hebt zien sterven?&#8221; &#8220;Heer,&#8221; <a id="d0e656"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e656">73</a>]</span>antwoordde ik, &#8220;In&egrave;s heeft u zeker gezegd dat ik met mijn eersten man ben gevlucht en zonder het treurige ongeval, dat mij
+hem heeft doen verliezen, zoudt gij mij nimmer hebben weergezien.&#8221; Ik vertelde hem toen, dat don Alvares door de dieven gedood
+was en dat men mij had opgesloten. Ik vertelde hem al het overige en toen ik had uitgesproken, nam don Ambrosio mijn hand
+en zeide teeder: &#8220;Nu is het genoeg, ik beklaag mij niet langer over u. Mag ik u eigenlijk wel iets verwijten? Gij vindt een
+geliefden echtgenoot terug, gij verlaat mij om hem te volgen, mag ik dat gedrag laken? Neen mevrouw, ik had ongelijk daarover
+te tobben. Ook heb ik niet gewild dat men u vervolgde, hoewel mijn dood het gevolg zal zijn van uw verlies voor mij. Ik eerbiedigde
+in uw ontvoerder zijn heilige rechten en zelfs de neiging die gij voor hem hadt, en door uw terugkeer herwint gij al mijn
+genegenheid. Ja, mijn waarde Mencia, uwe tegenwoordigheid overstelpt mij van vreugd, maar helaas zal ik er niet lang van genieten.
+Ik voel mijn einde naderen. Nauwelijks heb ik u weer, of ik moet u vaarwel zeggen.&#8221; Bij deze woorden voelde ik eene matelooze
+droefenis in mij opwellen. Don Alvares, dien ik aanbad, heeft mij nimmer tranen doen storten. Don Ambrosio stierf den volgenden
+morgen en ik bleef eigenares van de aanzienlijke goederen, die hij mij geschonken had bij ons huwelijk. Ik zal daar geen onwaardig
+gebruik van maken, hoe jong ik ook ben, zal men mij niet zien in de armen van een derden echtgenoot. Ik wil mijn dagen in
+een klooster eindigen en een weldoenster worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na dit gesprek haalde dona Mencia van onder haar japon een beurs te voorschijn, die ze mij ter hand stelde, zeggend: &#8220;Ziehier
+honderd dukaten, die ik u alvast geef om u te kunnen kleeden. Als die op zijn, kom me dan weer opzoeken, want ik ben niet
+van plan mijn dankbaarheid bij zoo weinig te laten.&#8221; Ik bedankte de dame duizendmaal en zwoer haar dat ik niet uit Burgos
+zou vertrekken zonder afscheid van haar te hebben genomen. Na <a id="d0e660"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e660">74</a>]</span>dien eed, dien ik niet van plan was te breken, ging ik een logement zoeken. Het eerste het beste dat ik tegenkwam, ging ik
+binnen. Ik vroeg een kamer en om de slechte opinie, die mijn havelooze plunje kon opwekken, te voorkomen, vertelde ik den
+waard, dat ik, zooals hij me zag, toch best in staat was mijn onderkomen te betalen. Op die woorden antwoordde de waard, Majuelo
+geheeten en van nature een groot spotter, op kouden toon en terwijl hij me met een sluwe uitdrukking op zijn gezicht van boven
+tot beneden opnam, dat hij die verzekering mijnerzijds niet noodig had om overtuigd te zijn, dat ik een goede klant voor hem
+zou wezen; dat men door mijn kleeding heen iets edels in mij ontdekte en ten slotte dat hij er niet aan twijfelde of ik was
+een zeer welgesteld edelman. Ik zag heel goed, dat de plaaggeest me in het ootje nam; en om opeens een eind aan zijn aardigheden
+te maken, toonde ik hem mijn beurs. Ik telde mijn dukaten zelfs voor zijn oogen op een tafel en ik merkte, dat mijn specie
+hem er toe bracht wat gunstiger over mij te denken. Ik verzocht hem een kleermaker te laten komen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Beter is het een uitdrager te halen; hij kan u ineens een keuze van kleeren meebrengen, zoodat ge oogenblikkelijk gekleed
+zijt,&#8221; antwoordde hij. Ik vond dien raad zeer juist en besloot hem op te volgen, maar, daar de dag bijna ten einde was, stelde
+ik mijn inkoop uit tot den volgenden morgen en mijn gedachten waren slechts gericht op een goed avondmaal, om me schadeloos
+te stellen voor al de slechte maaltijden, die ik sinds het verlaten van het hol gekregen had.
+
+
+
+<a id="d0e664"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e664">75</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e665" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XV</h2>
+<h2>Op welke wijze Gil Blas zich kleedde van het nieuwe geschenk, dat hij van de dame ontving en in welke equipage hij Burgos
+verliet.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">M</span>en zette mij een flinke fricass&eacute;e van schapenpootjes voor, die ik bijna geheel verorberde. Ik dronk naar evenredigheid en
+ging daarna slapen. Ik had een vrij goed bed en hoopte, dat spoedig een diepe slaap zich van mijn zinnen zou meester maken.
+Ik kon echter geen oog dicht doen; ik deed niets dan aan de kleeding denken, die ik nemen moest. &#8220;Wat moet ik doen,&#8221; zei ik
+tot mezelf, &#8220;zal ik mijn eerste plan volgen? Zal ik een priesterkleed koopen om in Salamanka een betrekking als onderwijzer
+te zoeken? Waarom me in een ambtsgewaad gestoken? Voel ik soms roeping me in den geestelijken staat te begeven? Word ik daar
+door mijn neiging toe gedreven? Neen, ik gevoel zelfs neigingen, die geheel het tegenovergestelde zijn van dat lot. Ik wil
+een zwaard dragen en zien mijn fortuin in de wereld te maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik besloot tot de kleeding van een ridder, overtuigd dat ik onder dien vorm er wel in zou slagen een nette en winstgevende
+betrekking te krijgen. Met deze vleiende gedachte wachtte ik het aanbreken van den dag met groot ongeduld af, en nauwelijks
+zagen mijn oogen de eerste lichtstralen, of ik stond op. Ik maakte zooveel leven, dat ik allen die nog sliepen, wakker maakte.
+Ik riep de knechts, die nog te bed waren en die op mijn geroep met verwenschingen antwoordden. Toch waren ze genoodzaakt op
+te staan en ik gunde hun geen rust voor ze een uitdrager hadden laten komen. Ik zag er <a id="d0e674"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e674">76</a>]</span>weldra een verschijnen. Hij werd door twee jongens gevolgd, die ieder een groot pak van groen linnen droegen. Hij groette
+me zeer beleefd en zei: &#8220;Heer ridder, ge kunt u gelukkig noemen dat men zich tot mij gewend heeft inplaats van tot een ander.
+Ik wil hier niet mijn collega&#8217;s in miscrediet brengen, God behoede dat ik in het minst hun reputatie schade wil doen! maar
+onder ons gezegd, er is onder hen niet een, die er een geweten op na houdt; ze zijn allen nog erger dan joden. Ik ben de eenige
+kleerkooper, die er een moraal op nahoudt. Ik bepaal me tot een bescheiden winst, ik ben tevreden met een pond inplaats van
+een stuiver.... ik wil zeggen een stuiver inplaats van een pond. Goddank oefen ik mijn beroep op eerlijke wijze uit.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p076.jpg" alt="" width="516" height="382"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Na deze inleiding, die ik dom genoeg, woordelijk geloofde, zei de uitdrager tot zijn jongens de pakken open <a id="d0e682"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e682">77</a>]</span>te maken. Men toonde me kleedingstukken van allerlei kleur. Hij liet er mij verschillende van effen kleur zien, die ik echter
+met minachting afwees, omdat ik ze te eenvoudig vond, maar ze lieten me er een passen, dat als voor mijn figuur gemaakt scheen,
+en dat me verblindde, hoewel het al een weinig versleten was. &#8217;t Was een wambuis met opengesneden mouwen, een broek en een
+mantel, alles van blauw fluweel met goud bestikt. Ik bepaalde mijn keuze daarop en begon te onderhandelen. De uitdrager, ziende
+dat het mij beviel, zei dat ik een zeer gedistingeerden smaak had. &#8220;Bij God,&#8221; riep hij uit, &#8220;men ziet wel, dat u er verstand
+van hebt. Weet, dat dit kleed vervaardigd is voor een der grootste heeren van het koninkrijk en dat het nog geen drie keer
+is gedragen. Bekijk het eens, er bestaat geen mooier, en wat het borduursel betreft, zult ge moeten toestemmen, dat niets
+beter bewerkt kon zijn.&#8221; &#8220;Voor hoeveel wilt gij het verkoopen?&#8221; vroeg ik hem. &#8220;Voor zestig dukaten, waarvoor ik het reeds
+geweigerd heb te verkoopen, op mijn woord van eerlijk man.&#8221; Die zinsnede was overtuigend. Ik bood er hem vijf-en-veertig voor,
+hoewel het misschien nog niet de helft waard was. &#8220;Heer edelman, ik overvraag niet; ik vraag slechts ervoor, wat het waard
+is,&#8221; hernam hij op koelen toon. Daarna mij de kleedingstukken voorhoudende, die ik terzijde had gelegd, ging hij voort: &#8220;Ziehier,
+neem deze, die zal ik u goedkooper geven.&#8221; Dat wakkerde slechts de voorliefde aan voor dat, waarop ik afdong, en daar ik mij
+verbeeldde, dat hij niets zou willen afslaan, telde ik hem de zestig dukaten voor. Toen hij zag, dat ik ze zoo gemakkelijk
+afstond, had hij, geloof ik, niettegenstaande zijn moraliteitsgevoel, groote spijt niet meer te hebben gevraagd. Zeer tevreden
+echter, dat hij het pond voor den stuiver genomen had, ging hij weg met zijn twee jongens, die ik niet had vergeten.
+
+</p>
+<p>Ik had dus een zeer netten mantel, wambuis en broek. Nu was het zaak aan de rest der kleeding te gaan denken, wat mij den
+geheelen morgen bezig hield; ik kocht linnengoed, <a id="d0e686"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e686">78</a>]</span>een hoed, zijden kousen, schoenen en een zwaard, daarna kleedde ik me aan. Wat een genoegen voor mij, me zoo uitgedoscht te
+zien! Mijn oogen konden zich, om zoo te zeggen, niet genoeg verlustigen aan mijn opschik. Nooit heeft een pauw met meer welgevallen
+naar zijn vedertooi gekeken. Na dien dag maakte ik nog een tweede visite bij dona Mencia, die me zeer lief ontving. Zij bedankte
+mij nogmaals voor den dienst, dien ik haar had bewezen. Daarop volgden veel complimenten van weerszijden en me toen veel voorspoed
+wenschende, zei ze mij vaarwel en trok zich terug, zonder me iets anders te geven dan een ring van dertig pistolen, die ze
+mij verzocht als aandenken aan haar te bewaren.
+
+</p>
+<p>Ik bleef vrij beteuterd met mijn ring staan, want ik had op een veel aanzienlijker geschenk gerekend, zoodat ik, weinig tevreden
+over de edelmoedigheid der dame, mijn logement bereikte, steeds in gedachten verdiept, maar terwijl ik naar binnen ging, werd
+ik op den voet gevolgd door een man, die, zich plotseling van zijn mantel ontdoende, die hij tot over zijn neus getrokken
+had, me een grooten zak liet zien, dien hij onder zijn arm droeg. Bij de verschijning van dien zak, die er alleszins naar
+uitzag goed gevuld met specie te zijn, zette ik groote oogen op, evenals nog enkele menschen, die daar tegenwoordig waren;
+en ik dacht de stem van een engel te hooren, toen die man, den zak op tafel leggende, tot mij zei: &#8220;Heer Gil Blas, ziedaar
+wat mevrouw de markiezin u zendt.&#8221; Ik maakte diepe buigingen voor den brenger en overlaadde hem met beleefdheden; en zoodra
+hij het logement verlaten had, wierp ik mij op den zak, als een valk op zijn prooi en bracht hem naar mijn kamer. Ik opende
+hem zonder verwijl en vond er duizend dukaten in. Ik was bijna klaar met tellen, toen de waard, die de woorden van den brenger
+gehoord had, binnentrad om te weten wat er in dien zak was. Het gezicht van al dat geld op de tafel, trof hem hevig,
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat duivel! als daar maar geld ligt!&#8221; riep hij uit. Daarop <a id="d0e692"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e692">79</a>]</span>vervolgde hij met een sluwen glimlach: &#8220;Gij moet toch maar goed partij van de vrouwen weten te trekken. Nauwelijks vierentwintig
+uur in Burgos, hebt gij reeds markiezinnen, die u schatplichtig zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Die redeneering viel wel in mijn smaak; ik voelde de verleiding Majuelo bij zijn vergissing te laten; ik voelde, dat het mij
+genoegen deed. &#8217;t Verwondert me niet als jongelieden willen doorgaan voor mannen van een gelukkig gesternte. De onschuld mijner
+zeden behaalde echter de overwinning op mijn ijdelheid, zoodat ik mijn waard uit zijn waan bracht. Ik vertelde hem de <span id="d0e696" class="corr" title="Bron: gescheidenis">geschiedenis</span> van dona Mencia, waarnaar hij aandachtig luisterde. Daarna vertelde ik hem den stand van zaken en daar hij belang in mij
+scheen te stellen, verzocht ik hem mij met zijn raad ter zijde te willen staan. Hij dacht eenige oogenblikken na en zei toen
+op ernstigen toon: &#8220;Heer Gil Blas, ik gevoel me tot u aangetrokken en daar ge voldoende vertrouwen in mij stelt om openhartig
+met mij te spreken, zal ik u zonder vleierij vertellen, waar ik u geschikt voor acht. Gij schijnt mij geboren om aan het hof
+te verkeeren, ik raad u aan daarheen te gaan en u bij den een of anderen voornamen heer aan te sluiten; maar tracht u in zijn
+zaken te mengen of in zijn genoegens te deelen; anders zoudt ge uw tijd bij hem verbeuzelen. Ik ken de grooten: zij tellen
+niet den ijver en aanhankelijkheid van een eerlijk man; zij bemoeien zich slechts met de menschen, die ze noodig hebben. Gij
+hebt nu een hulpbron, gij zijt jong, welgemaakt en zelfs al hadt gij geen geestesgaven, dan zou dat meer dan voldoende zijn
+om het hoofd op hol te brengen van eene rijke weduwe of van eene mooie vrouw, die ongelukkig getrouwd is. Indien het waar
+is, dat de liefde mannen, die geld bezitten, ru&iuml;neert, dan helpt zij aan den anderen kant er boven op, die niets meer hebben.
+Ik zou u dus den raad geven naar Madrid te gaan; maar ge moet u daar niet zonder gevolg vertoonen. Daar, evenals overal, oordeelt
+men slechts naar den uitwendigen schijn en zult ge meer in tel zijn naarmate den zwier, <a id="d0e699"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e699">80</a>]</span>dien men u ziet slaan. Ik zal u een bediende geven, een trouwen knecht, een braven jongen, in &eacute;&eacute;n woord een man van mijn hand.
+Koop twee muilezels, den een voor u, den andere voor hem, en vertrek dan zoo gauw mogelijk.&#8221;
+
+</p>
+<p>Die raad was te zeer naar mijn zin, om hem niet op te volgen. Reeds den volgenden morgen kocht ik twee jonge muilezels en
+nam den bediende in dienst, dien men mij had aanbevolen. Hij was een jongen van dertig jaar, die er eenvoudig en vroom uitzag.
+Hij vertelde me, dat hij uit het koninkrijk Galici&euml; was en dat hij Ambrosius de Lamela heette. Wat me vreemd leek, was, dat,
+inplaats van op andere bedienden te gelijken, die gewoonlijk zooveel loon willen hebben, deze zich er niet om bekommerde een
+hoog loon te verdienen; hij betuigde mij zelfs dat hij iemand was, die zich tevreden stelde met wat ik de goedheid wilde hebben
+hem te geven. Ik kocht ook laarzen en een valies om mijn linnengoed en mijn dukaten in weg te bergen. Daarna voldeed ik den
+logementhouder en vertrok den volgenden morgen eer de dag aanbrak uit Burgos om naar Madrid te gaan.
+
+
+
+<a id="d0e703"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e703">81</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e704" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XVI</h2>
+<h2>Waarin wordt aangetoond, dat men niet te veel op de fortuin moet vertrouwen.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>en eersten dag overnachtten we in Duenas en wij kwamen den volgenden dag tegen vier uur &#8217;s namiddags te Valladolid aan. Wij
+stapten aan een logement af, dat een der besten der stad scheen. Ik liet de zorg voor de muilezels aan mijn bediende over
+en ging naar boven naar een kamer, waar ik mijn valies door een jongen van het logement liet brengen. Daar ik me een weinig
+vermoeid gevoelde, wierp ik me op mijn bed zonder mij van mijn laarzen te ontdoen en ik viel ongemerkt in slaap. &#8217;t Was bijna
+nacht toen ik ontwaakte: ik riep Ambrosius, die echter niet in het logement was, maar er toch weldra verscheen. Ik vroeg hem
+waar hij vandaan kwam, waarop hij me met een vroom gezicht antwoordde, dat hij uit de kerk kwam, waar hij den hemel was gaan
+dank zeggen, ons bewaard te hebben voor eenig ongeval van Burgos af tot Valladolid. Ik keurde die handelwijze goed; daarna
+gebood ik hem een kippetje voor mijn souper aan het spit te laten steken.
+
+</p>
+<p>Terwijl ik hem dit bevel gaf, trad de waard mijn kamer binnen met een toorts in de hand. Hij verlichtte eene dame, die me
+eer schoon dan jong toescheen en die zeer rijk gekleed was.
+
+</p>
+<p>Zij leunde op den arm van een ouden stalmeester, terwijl een kleine Moor haar sleep droeg. Ik was niet weinig verwonderd,
+toen die dame na eene diepe buiging mij vroeg of ik ook soms de heer Gil Blas de Santillano was. Nauwelijks had ik ja gezegd,
+of zij liet den arm van <a id="d0e715"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e715">82</a>]</span>den stalmeester los om me te komen omhelzen met een vreugdebetoon, dat mijne verbazing verdubbelde. &#8220;De hemel zij dank voor
+dit avontuur,&#8221; riep zij uit. &#8220;U bent het, heer ridder, u bent het, dien ik zoek.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij deze inleiding kwam mij de parasiet van Pegnaflor in de gedachte en ik wilde juist de dame verdenken van eene ondernemende
+avonturierster te zijn, toen hetgeen zij mij verder vertelde, me gunstiger voor haar stemde. &#8220;Ik ben een nicht van dona Mencia
+de Mosquera,&#8221; vervolgde zij, &#8220;van haar die u zooveel verschuldigd is. Vanmorgen heb ik een brief van haar ontvangen, waarin
+ze mij vroeg, vernomen hebbende dat gij naar Madrid waart vertrokken, of ik u goed wilde onthalen, indien gij hier stilhield.
+Reeds twee uur zoek ik de geheele stad door, van logement tot logement, om naar de vreemdelingen te informeeren, die daar
+afgestapt zijn en naar de beschrijving, die uw hotelhouder gaf, heb ik gedacht, dat gij wel de bevrijder van mijn nicht zoudt
+kunnen wezen. En nu ik u gevonden heb, zal ik u toonen hoe gevoelig ik ben voor de diensten, die gij aan mijn familie en in
+het bijzonder mijn lieve nicht bewezen hebt. Van dit oogenblik af moet ge, indien gij het toestaat, bij mij komen logeeren,
+gij zult dan beter op uw gemak zijn dan hier.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik wilde mij daartegen verzetten door de dame voor te werpen dat ik haar tot last zou kunnen zijn, maar het was niet mogelijk
+aan haar aandringen te ontkomen. Voor de deur van het logement stond een rijtuig voor ons klaar. Zijzelf zorgde ervoor, dat
+mijn valies erin werd gebracht, omdat er, zooals zij zeide, zooveel oplichters in Valladolid waren, hetgeen maar al te waar
+was. Eindelijk steeg ik in de koets met haar en met haar ouden stalmeester en ik liet me op die manier uit het logement halen
+tot groot misnoegen van den waard, die zich daardoor beroofd zag van de uitgaven, die ik, naar hij gerekend had, bij hem zou
+doen met de dame, den stalmeester en den kleinen Moor.
+
+</p>
+<p>Nadat onze koets eenigen tijd had voortgereden, hield <a id="d0e723"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e723">83</a>]</span>hij stil. Wij stegen er uit om een vrij groot huis binnen te gaan en gingen naar boven naar een appartement dat er netjes
+uitzag en verlicht werd door twintig of dertig kaarsen. Er waren daar verschillende bedienden, aan wie de dame vroeg of don
+Rapha&euml;l reeds was aangekomen, waarop het antwoord ontkennend luidde. Daarna zich tot mij richtende, sprak zij: &#8220;Heer Gil Blas,
+ik wacht mijn broeder, die vanavond terug moet komen van een kasteel, dat we twee mijlen hier vandaan bezitten. Wat een aangename
+verrassing zal het voor hem zijn als hij in zijn huis een man zal aantreffen, aan wien onze geheele familie zooveel verschuldigd
+is!&#8221; Op hetzelfde oogenblik dat zij die woorden sprak, hoorden we gerucht in huis en vernamen tegelijkertijd, dat dit veroorzaakt
+werd door de komst van don Rapha&euml;l. Die ridder verscheen spoedig voor ons. Ik zag een jongen man van schoone gestalte en gunstig
+uiterlijk. &#8220;Ik ben zeer blij met je terugkomst, lieve broer,&#8221; zei de dame tot hem, &#8220;ge zult mij kunnen helpen om den heer
+Gil Blas de Santillano op waardige wijze te ontvangen. Wij kunnen niet genoeg dankbaar zijn voor alles, wat hij voor dona
+Mencia, onze bloedverwante, gedaan heeft. Ziehier,&#8221; voegde zij er aan toe, hem een brief voorhoudende, &#8220;lees wat zij ons schrijft.&#8221;
+Don Rapha&euml;l opende het biljet en las hardop de volgende woorden: &#8220;Lieve Camilla, de heer Gil Blas de Santillano, die mijn
+eer en mijn leven gered heeft, is zoo juist op weg naar het hof vertrokken. Ongetwijfeld zal hij Valladolid passeeren. Ik
+bezweer u bij het bloed, en meer nog bij de vriendschap, die ons verbindt, hem hartelijk te ontvangen en eenigen tijd bij
+u te houden. Ik vlei me, dat ge aan mijn verzoek zult voldoen en dat mijn bevrijder bij u en bij don Rapha&euml;l, mijn neef, een
+goede gastvrijheid zal ondervinden. Uwe liefhebbende nicht Dona Mencia te Burgos.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat!&#8221; riep don Rapha&euml;l na de lezing van dezen brief uit, &#8220;dankt mijn nicht aan dezen ridder haar eer en leven? Den hemel
+zij geprezen voor deze gelukkige ontmoeting.&#8221; <a id="d0e727"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e727">84</a>]</span>Dit zeggende naderde hij mij en mij in zijn armen sluitend, vervolgde hij: &#8220;Wat een geluk voor mij hier den edelman Gil Blas
+de Santillano te zien! &#8217;t Was overbodig, dat onze nicht de markiezin ons aanbeval u goed te onthalen; zij had ons slechts
+behoeven te melden, dat gij Valladolid zoudt passeeren; dat was voldoende geweest. Wij weten zeer goed, mijn zuster Camilla
+en ik, hoe men met een man moet omgaan, die den grootsten dienst ter wereld bewezen heeft aan een lid uit onze familie, dat
+we het teederst beminnen.&#8221; Zoo goed mogelijk antwoordde ik op deze ontboezemingen, die nog door vele dergelijke gevolgd werden
+en door duizend omhelzingen werden afgebroken. Daarna bemerkende, dat ik mijn laarzen nog aan had, liet hij ze mij door zijn
+bedienden uittrekken.
+
+</p>
+<p>Vervolgens begaven we ons naar een kamer, waar men gedekt had. Wij zetten ons aan tafel, de ridder, de dame en ik. Gedurende
+het souper zeiden zij mij nog herhaaldelijk vriendelijke dingen. Niet een woord kon ik zeggen, dat ze niet aanhaalden als
+een bewonderenswaardige geestigheid en men had de attentie moeten zien, die ze voor mij hadden om me van alle gerechten te
+bedienen. Don Rapha&euml;l dronk dikwijls op de gezondheid van dona Mencia. Ik volgde zijn voorbeeld; tusschenbeide leek het mij
+of Camilla, die met ons klonk, me veelbeteekenende blikken toewierp. Ik meende zelfs op te merken, of ze slechts geschikte
+oogenblikken daarvoor koos, alsof ze vreesde dat haar broeder het zou bemerken. Er was niet meer noodig om mij te overtuigen,
+dat de dame verliefd op mij was en ik vleide me van deze ontdekking te profiteeren voor zoolang ik tenminste in Valladolid
+bleef. Die hoop was oorzaak, dat ik zonder moeite aan hun verzoek gevolg gaf, eenige dagen bij hen te blijven. Zij bedankten
+mij voor mijne welwillendheid, en de vreugde, die Camilla betuigde, versterkte mij in mijn overtuiging, dat ze mij zeer naar
+haar zin vond.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p085.jpg" alt="" width="507" height="632"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Don Rapha&euml;l, ziende dat ik besloten had eenigen tijd <a id="d0e737"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e737">85</a>]</span>bij hem door te brengen, stelde me voor mij mee te nemen naar zijn kasteel. Hij gaf er mij eene prachtige beschrijving van
+en spiegelde mij de genoegens voor, die hij beweerde mij te zullen laten genieten. &#8220;Nu eens zullen we op jacht gaan, dan weer
+ons met visschen bezig houden, en indien ge van wandelen houdt, hebben we daartoe heerlijke <a id="d0e739"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e739">86</a>]</span>bosschen en tuinen,&#8221; begon hij en ging voort: &#8220;Trouwens we zullen prettig gezelschap hebben en ik hoop, dat ge u niet zult
+vervelen.&#8221; Ik nam zijn voorstel aan en er werd besloten dat we reeds den volgenden dag naar het mooie kasteel zouden gaan.
+Nadat we dit prettige plan gevormd hadden, stonden we van tafel op. Hij omhelsde mij en zei toen: &#8220;Heer Gil Blas, ik laat
+u nu aan mijn zuster over, want ik ga dadelijk de noodige bevelen geven en de lieden waarschuwen, die van de partij zullen
+zijn.&#8221; Bij deze woorden verliet hij de kamer en ik zette het gesprek voort met de dame, die door haar praten de teedere oogwenken,
+die ze mij had toegeworpen, niet logenstrafte. Zij maakte zich van mijn hand meester en mijn ring bekijkende, zei ze: &#8220;Gij
+hebt daar een vrij aardigen diamant, maar hij is wel klein. Hebt gij verstand van edelgesteenten?&#8221; Ik antwoordde van neen.
+&#8220;Dat spijt me,&#8221; hernam ze, &#8220;want ik had u willen vragen wat deze waard was.&#8221; Inmiddels toonde ze mij een grooten robijn aan
+haar vinger en toen ik dezen bekeek, zei ze: &#8220;Een oom van mij, die gouverneur is geweest op de bezittingen, die de Spanjaarden
+op de Philippijnen hebben, heeft me dezen steen geschonken. De juweliers van Valladolid schatten hem op driehonderd pistolen.&#8221;&#8212;&#8220;Dat
+geloof ik best, want ik vind hem prachtig,&#8221; antwoordde ik.&#8212;&#8220;Omdat hij u bevalt, wil ik een ruil met u doen.&#8221; Daarop nam ze
+mijn ring en deed den hare aan mijn pink. Na dien ruil, die mij een kiesche wijze van een geschenk geven toescheen, drukte
+Camilla mij de hand en keek me teeder aan, daarop plotseling de stilte verbrekende, wenschte ze mij eensklaps goeden nacht
+en trok zich heel verlegen terug, als was zij beschaamd om mij haar gevoelens te doen blijken.
+
+</p>
+<p>Hoewel ik nog heel onnoozel op het punt van liefde was, begreep ik toch, dat die plotselinge verwarring zeer vleiend voor
+mij was en ik dacht er over, dat ik den tijd buiten niet slecht behoefde door te brengen. Vol van die vleiende gedachte en
+van den schitterenden stand van mijn zaken, sloot ik me op in mijn slaapkamer, na aan <a id="d0e743"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e743">87</a>]</span>mijn bediende bevolen te hebben mij den volgenden morgen vroeg te wekken. Inplaats van aan slapen te denken, gaf ik me aan
+allerlei aangename gedachten over, die me ge&iuml;nspireerd werden door mijn valies, dat op tafel lag en mijn robijn. &#8220;De hemel
+zij dank,&#8221; dacht ik, &#8220;indien ik ongelukkig ben geweest, dan ben ik het nu toch niet meer. Aan den eenen kant duizend dukaten
+en aan den anderen een ring van driehonderd pistolen, daarmee ben ik voor langen tijd onder dak. Majuelo heeft me niet overschat,
+dat zie ik wel; ik zal duizenden vrouwen in Madrid het hart doen verliezen, nu ik zoo gemakkelijk Camilla vervoerd heb.&#8221; De
+goedheden van die edelmoedige dame kwamen mij toen voor den geest, met al hun aantrekkelijkheid en bij voorbaat genoot ik
+reeds van de genoegens, die don Rapha&euml;l me op zijn landgoed zou bereiden. Doch niettegenstaande al die beelden van genot,
+kwam de slaap zijn vleugels over mij uitspreiden. Zoo gauw ik me onder zeil voelde gaan, kleedde ik me vlug uit en ging slapen.
+
+</p>
+<p>Toen ik den volgenden morgen wakker werd, bemerkte ik, dat het al te laat was. Ik was heel verwonderd mijn knecht nog niet
+te zien verschijnen, zooals hij van mij bevel had gekregen. Maar ik dacht bij mezelf: mijn trouwe Ambrosius is naar de kerk
+gegaan of wel hij is vandaag erg lui. Maar weldra maakte die gedachte over hem plaats voor een meer ongunstige, want toen
+ik was opgestaan, zag ik mijn valies niet meer, zoodat ik hem ervan verdacht, het gedurende den nacht te hebben gestolen.
+Om mijn vermoedens tot klaarheid te brengen, deed ik mijn kamerdeur open en riep den schijnheilige verscheidene keeren. De
+stem van een ouden man antwoordde: &#8220;Wat wenscht gij, heer? Al uw lieden hebben v&oacute;&oacute;r het aanbreken van den dag mijn huis verlaten.&#8221;
+&#8220;Wat zegt gij, uw huis, ben ik dan niet bij don Rapha&euml;l?&#8221; riep ik uit. &#8220;Ik weet niet wie die mijnheer is,&#8221; antwoordde de oude,
+&#8220;maar gij zijt in een gemeubileerd huis en ik ben de eigenaar ervan. Gisterenavond, een uur voor uw aankomst <a id="d0e747"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e747">88</a>]</span>kwam de dame, die met u gesoupeerd heeft, hier om appartementen te bestellen voor een voornaam heer, die incognito reisde.
+Zij heeft me zelfs vooruit betaald.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen begreep ik waar ik aan toe was. Ik wist nu wat ik moest denken van Camilla en don Rapha&euml;l en ik begreep, dat mijn knecht,
+die volkomen op de hoogte van mijn zaken was, mij aan die schurken had overgeleverd. Inplaats van dat treurig ongeval slechts
+aan mijzelf te wijten en er aan te denken, dat het mij niet zou zijn overkomen indien ik niet de domheid had begaan zonder
+reden alles aan Majuelo te vertellen, gaf ik de schuld aan het onschuldige lot en vervloekte honderd maal mijn planeet. De
+eigenaar van het hotel, wien ik het avontuur, dat hij misschien even goed kende als ik, vertelde, toonde zich met mijn lot
+begaan. Hij beklaagde me, en betuigde mij, dat het hem zoo&#8217;n leed deed, dat dit alles in zijn huis had plaats gevonden, maar
+ik geloof dat hem niet minder het deel in dien schurkenstreek toekwam, dan aan mijn gastheer in Burgos, aan wien ik later
+altijd de eer van die uitvinding heb toegeschreven.
+
+
+
+<a id="d0e751"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e751">89</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e752" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XVII</h2>
+<h2>Welke partij Gil Blas koos na het avontuur in het gemeubileerde huis.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen ik, heel nutteloos, lang genoeg mijn ongeluk beweend had, maakte ik bij me zelf de opmerking, dat, inplaats van aan mijn
+verdriet toe te geven, ik mij liever tegen mijn noodlot moest harden. Ik riep al mijn moed te hulp en om mij te troosten,
+zei ik tot mijzelf bij het aankleeden:
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik mag nog blij zijn, dat die schelmen niet mijn kleeren hebben meegenomen en enkele dukaten, die ik in mijn zakken heb.&#8221;
+Ik was hun dankbaar voor die gevoeligheid. Zij waren zelfs zoo edelmoedig geweest, mij mijn laarzen te laten, die ik aan den
+waard verkocht voor een derde van wat ze mij gekost hadden. Eindelijk verliet ik het hotel, zonder goddank iemand noodig te
+hebben om mijn lompen te dragen. Het eerste wat ik deed, was te gaan zien of de muilezels niet nog in het logement waren,
+waar ik den vorigen dag was afgestapt. Ik dacht wel, dat Ambrosius ze daar niet zou hebben laten staan, had ik maar altijd
+zoo&#8217;n gezond oordeel over hem gehad. Ik vernam, dat hij reeds denzelfden avond zorg had gedragen ze weg te halen. Er op rekenende
+ze nooit meer terug te zien, net zoo min als mijn dierbaar valiesje, liep ik treurig door de straten en dacht erover, wat
+ik beginnen moest.
+
+</p>
+<p>Ik voelde de verzoeking bij me opkomen naar Burgos terug te keeren en nog eens mijn toevlucht tot dona Mencia te nemen; maar
+begrijpende, dat dit van de goedheid der dame misbruik maken zou zijn en dat ik dan voor <a id="d0e763"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e763">90</a>]</span>een dom schaap zou doorgaan, liet ik die gedachte weer los. Ik zwoer ook, dat ik in &#8217;t vervolg meer op mijn hoede tegen de
+vrouwen zou zijn en ik zou nu zelfs de kuische Suzanna gewantrouwd hebben. Van tijd tot tijd richtte ik de oogen op mijn ring,
+en toen ik eraan dacht dat het een geschenk van Camilla was, zuchtte ik van smart. &#8220;Helaas,&#8221; zuchtte ik bij mezelf, &#8220;ik heb
+geen verstand van robijnen, maar ik ken lieden die ze inruilen. &#8217;t Is geloof ik niet noodig dat ik naar een juwelier ga, om
+me te laten overtuigen dat ik een dwaas ben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toch wilde ik graag opheldering krijgen over de waarde van den ring en ik liet hem zien aan een diamantkooper, die hem op
+drie dukaten schatte. Bij die schatting, die me echter niet verwonderde, wenschte ik de nicht van den gouverneur der Philippijnen
+naar den duivel, of liever, wenschte ik het slechts opnieuw. Toen ik van den diamantverkooper kwam, ging er dicht langs me
+een jonge man voorbij, die stil hield om me te bekijken. Ik kon mij hem zoo gauw niet te binnen brengen, hoewel ik hem goed
+kende. &#8220;Hoe nu, Gil Blas, veinst ge mij niet meer te kennen, of hebben twee jaar tijds den zoon van den barbier Nunez zoo
+doen veranderen, dat ge hem niet meer herkent?&#8221; riep hij uit. &#8220;Herinner u Fabricius, uw landgenoot en uw metgezel op school,
+Wij hebben zoo dikwijls bij dokter Godinez gedisputeerd over de algemeene eigenschappen en de bovennatuurlijke graden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Voor hij eindigde, had ik hem reeds herkend en wij omhelsden elkaar vriendschappelijk. Daarop vervolgde hij: &#8220;Vriend, wat
+ben ik blij je te ontmoeten! Ik kan je niet zeggen hoe een genoegen me dat doet.... Maar,&#8221; vervolgde hij met verwonderd gezicht,
+&#8220;in wat voor een toestand komt ge mij onder de oogen? Mijn God! ge zijt gekleed als een prins! Een prachtig zwaard, zijden
+kousen, een wambuis en mantel van fluweel met zilverdraad bestikt! Sapristi! dat riekt duivels naar voorspoed. Ik wil wedden,
+dat de een of andere vrijzinnige oude vrouw je in haar overvloed doet deelen.&#8221;&#8212;&#8220;Gij vergist u,&#8221; zei <a id="d0e769"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e769">91</a>]</span>ik, &#8220;mijn zaken staan zoo schitterend niet als ze wel lijken.&#8221; &#8220;Maak dat anderen wijs; je wilt de onnoozele spelen. En die
+mooie robijn, dien ik aan uw vinger zie, mijnheer Gil Blas, waar komt die dan vandaan alsjeblieft?&#8221;&#8212;&#8220;Die heb ik van eene brutale
+oplichtster, mijn beste Fabricius, verre van den veroveraar der vrouwen van Valladolid te zijn, moet gij weten, mijn vriend,
+dat ik haar dupe ben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Die laatste woorden sprak ik z&oacute;&oacute; droevig uit, dat Fabricius wel inzag, dat men mij een poets had gebakken. Hij drong er op
+aan hem te zeggen, waarom ik mij zoo over het schoone geslacht beklaagde. Zonder moeite besloot ik aan zijne nieuwsgierigheid
+te voldoen, maar daar mijn verhaal nog al lang zou zijn en we trouwens elkaar toch niet zoo gauw wilden verlaten, gingen we
+een herberg binnen om gemakkelijker met elkaar te kunnen praten.
+
+</p>
+<p>Daar vertelde ik hem onder &#8217;t ontbijt, alles wat mij overkomen was sedert ik Ovi&eacute;do had verlaten. Hij vond mijn avonturen
+nog al erg vreemd; en na mij zijne deelneming betuigd te hebben in de moeilijke omstandigheid, waarin ik mij bevond, zei hij:
+
+</p>
+<p>&#8220;Beste jongen, gij moet u troosten over al de ongelukken in dit leven; daardoor onderscheidt een moedige, krachtige ziel zich
+van een zwakke. Is een verstandig man ongelukkig, dan wacht hij geduldig een beteren tijd af. Nooit, zooals Cicero zegt, moet
+hij zich laten terneerslaan tot hij zich haast niet meer kan herinneren, dat hij mensch is. Zoo&#8217;n karakter heb ik; de tegenspoeden
+matten me niet af; ik stel me altijd boven mijn noodlot. Zoo beminde ik eens een meisje uit Ovi&eacute;do en ik werd door haar bemind.
+Ik vroeg haar ten huwelijk aan haar vader, maar werd afgewezen. Een ander zou van smart gestorven zijn, maar ik (bewonder
+mijn geestkracht!) ik ontvoerde het kleintje. Zij was levendig, pittig, vurig en koket, het genot overwon bijgevolg steeds
+den plicht. Ik ging zes maanden met haar aan den wandel door Galici&euml;, en nu zij eenmaal smaak in het reizen had gekregen,
+had zij lust naar Portugal <a id="d0e777"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e777">92</a>]</span>te gaan, maar ze nam een anderen reisgezel: dat was een nieuwe reden tot wanhoop. Doch ik bezweek niet onder dat nieuwe ongeluk
+en, wijzer dan Menelaus, dankte ik de Paris die mij van mijn Helena ontslagen had. Daar ik niet naar Austuri&euml; wilde terugkeeren
+om alle twist met de lieve justitie te vermijden, trok ik door het rijk van L&eacute;on, van stad tot stad het geld verterend dat
+ik nog overhad van de schaking van mijn vroeger liefje; want voor we uit Ovi&eacute;do vertrokken, hadden wij beiden onzen slag geslagen
+en waren niet kwaad eraf gekomen, maar alles wat ik bezat was weldra verbrast. Ik kwam in Valencia aan met een dukaat, waarvoor
+ik een paar schoenen moest koopen. Met de rest kwam ik niet ver. Ik raakte in een lastigen toestand en begon reeds op dieet
+te leven, ik moest beslissen wat te doen. Ik besloot in dienst te gaan. &#8217;t Eerst kreeg ik een plaats bij een groot lakenkooper,
+die een losbandigen zoon had. Ik vond er een schuilplaats tegen de onthouding en tegelijkertijd kwam ik in een groote moeilijkheid.
+De vader gebood me den zoon te bespieden; de zoon verzocht me hem te helpen zijn vader te bedriegen: ik moest toen kiezen.
+Ik koos het verzoek boven het bevel en dat bezorgde mij mijn ontslag. Daarna kwam ik bij een ouden schilder, die mij uit vriendschap
+de beginselen van zijn kunst wilde leeren; maar terwijl hij mij die onderwees, liet hij mij haast verhongeren. Dat deed me
+een afkeer krijgen van de schilderkunst en van mijn verblijf in Valencia. Ik kwam naar Valladolid, waar ik, door het buitengewoonste
+geluk der wereld terecht kwam in het huis van een administrateur van een hospitaal; daar ben ik nog en ik ben verrukt over
+mijn betrekking. De heer Manuel Ordonnez, mijn meester, is een man van groot mededoogen en een man, die het goed heeft, want
+hij loopt altijd met neergeslagen oogen en een dikke rozenkrans in de hand. Men zegt, dat hij van zijn jeugd af slechts het
+welzijn der armen op het oog heeft gehad en daar heeft hij zich dan ook met ijver op toegelegd. Zijne zorgen zijn dan ook
+niet <a id="d0e779"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e779">93</a>]</span>vergeefs geweest; alles is hem meegeloopen. Wat een zegen! zich het lot der armen aantrekkende, is hij rijk geworden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen Fabricius me dit alles verteld had, zei ik tot hem: &#8220;Ik ben blij, dat ge u tevreden gevoelt in uw lot, maar, onder ons
+gezegd, zoudt ge dunkt mij een mooier rol in de wereld kunnen spelen dan die van knecht, iemand van uw verdienste kan een
+grooter vlucht nemen.&#8221;&#8212;&#8220;Dat meent ge niet, Gil Blas. Weet, dat een man van mijn aard geen aangenamer betrekking kan vervullen
+dan de mijne. De post van lakei is pijnlijk, dat geef ik je toe: maar voor een verstandigen jongen is hij vol aantrekkelijkheid.
+Een hoogstaand mensch, die in betrekking gaat, doet zijn werk niet zoo machinaal als een onnoozele. Hij treedt in eene betrekking
+eerder om te bevelen dan om te gehoorzamen. Hij begint met zijn meester te bestudeeren; hij voegt zich naar diens zwakheden,
+wint zijn vertrouwen en leidt hem eindelijk bij den neus. Zoo heb ik mij bij mijn administrateur gedragen. Ik herkende dadelijk
+in hem den huichelaar, zag, dat hij graag voor een heilig personnage doorging: ik veinsde daar de dupe van te zijn, dat kost
+niets. Meer nog, ik werd net als hij; en door tegenover hem dezelfde rol te spelen, die hij tegenover een ander speelt, bedrieg
+ik den bedrieger en zoo ben ik nu bijna zijn factotum. Ik hoop, dat ik den een of anderen dag onder zijn toezicht me met de
+zaak der armen zal kunnen bemoeien. Ik zal dan wellicht ook fortuin maken, want ik voel evenveel liefde voor hun welzijn als
+hij.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat zijn mooie vooruitzichten,&#8221; hernam ik, &#8220;en beste Fabricius, ik wensch er je geluk mee. Wat mij betreft, ik keer tot mijn
+eerste plan terug. Ik zal mijn geborduurde rok tegen een toga verwisselen, naar Salamanca gaan en daar me onder de banieren
+van de universiteit scharende, leeraar worden.&#8221;&#8212;&#8220;Wat een prachtig plan,&#8221; riep Fabricius uit: &#8220;wat een aangename verbeelding,
+wat een onzin op jou leeftijd een schoolvos te willen worden! Weet je wel, ongelukkige, wat je begint door dat plan uit te
+voeren? <a id="d0e785"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e785">94</a>]</span>Zoodra ge geplaatst zult zijn, zal het geheele huis je op de vingers kijken; je minste handelingen zullen haarfijn onderzocht
+worden. Gij zult u voortdurend anders moeten voordoen dan ge zijt, u met een huichelachtig bekleedsel omgeven en u voordoen
+of ge alle mogelijke deugden bezit. Gij zult haast geen oogenblik hebben om aan uw genoegens te denken. Voortdurend zedemeester
+van uw leerling, zult ge uwe dagen doorbrengen met hem latijn te leeren en hem te bestraffen als hij iets zegt of doet tegen
+de wellevendheid, wat u niet weinig te doen zal geven. Na zooveel last en onaangenaamheid, wat denkt ge dat de vruchten van
+uw zorgen zullen zijn? Als de kleine edelman een slecht sujet wordt zal men zeggen dat gij hem verkeerd hebt opgevoed en zijn
+ouders zullen u zonder belooning wegsturen; misschien zelfs zonder het u verschuldigde salaris uit te betalen. Spreek me dus
+niet van de betrekking van gouverneur; dat is een hondebaantje. Maar heb je nu de betrekking van lakei, dat is een eenvoudig
+ambt dat geen verantwoordelijkheid draagt. Heeft een meester ondeugden, dan stijft de hooger ontwikkelde knecht hem daarin
+en ziet ze zelfs tot zijn voordeel te brengen. Een knecht kan zonder onrust in zijn hart in een goed huis leven. Na zijn genoegen
+gegeten en gedronken te hebben, gaat hij rustig slapen als een kind des huizes, zonder zich om bakker of slager te bekommeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik zou nog steeds kunnen voortgaan, beste jongen,&#8221; vervolgde hij, &#8220;met je alle voordeelen van het knechtschap op te sommen.
+Geloof mij, Gil Blas, laat voor goed je lust in het onderwijzersvak varen en volg mijn voorbeeld.&#8221; &#8220;Ja, maar Fabricius,&#8221; antwoordde
+ik, &#8220;men vindt niet elken dag administrateurs; en als ik besluiten zou in dienst te gaan, dan zou ik toch geen slechte plaats
+willen hebben&#8221;.
+
+</p>
+<p>&#8220;O! daar heb je gelijk in,&#8221; antwoordde hij, &#8220;en daar zal ik wel voor zorgen. Ik sta je in voor een goede betrekking, al was
+het alleen maar om een eerlijk man aan het onderwijsgeven te onttrekken.&#8221;
+
+</p>
+<p>De armoede, die mij bedreigde en het voldane gezicht <a id="d0e793"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e793">95</a>]</span>van Fabricius, haalde me nog meer over dan zijn redeneeringen en ik besloot dan maar in dienst te gaan. Daarop verlieten wij
+het herbergje en mijn metgezel zei tot mij: &#8220;Ik zal je meteen naar den kanunnik S&eacute;dillo brengen, oud domheer van het kapittel
+dezer stad, die gisteravond zijn knecht juist heeft weggejaagd. De kanunnik S&eacute;dillo is een vriend van mijn meester en ik ken
+hem heel goed. Ik weet dat hij als huishoudster een oude schijnheilige heeft, die men juffrouw Jactina noemt en die over alles
+bij hem te zeggen heeft. Dat is een der beste huizen van Valladolid, men leeft er kalmpjes en neemt het er goed van, Verder
+is de kanunnik een hulpbehoevend man, die het pootje heeft en wel gauw zijn testament zal maken, zoodat er op een legaat te
+rekenen valt. Heerlijk vooruitzicht voor een bediende! Gil Blas, laten we geen tijd verliezen, beste vriend; laten we dadelijk
+naar den domheer gaan. Ik wil je zelf aan hem gaan voorstellen en borg voor je blijven.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e795"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e795">97</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e796">
+<h2>TWEEDE BOEK</h2><a id="d0e799"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e799">99</a>]</span><div id="d0e800" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK I</h2>
+<h2>Fabricius brengt Gil Blas bij den kanunnik S&eacute;dillo. In welken staat zij dezen vonden en hoe zijn huishoudster er uitzag.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/z.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/z.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">Z</span>oo bang waren we te laat te zullen komen, dat we vliegensvlug naar het huis holden. De deur vonden we gesloten en we klopten
+daarom aan. Een meisje van tien jaar, dat de huishoudster niettegenstaande de kwaadsprekerij voor haar nichtje liet doorgaan,
+deed ons open, en toen we haar vroegen of we den kanunnik konden spreken, kwam juffrouw Jacinta te voorschijn. Zij was een
+dame van reeds twijfelachtigen leeftijd, maar nog mooi en ik bewonderde vooral de frischheid van haar gelaatskleur. Zij droeg
+een lange japon van een zeer slechte kwaliteit stof, met een breeden leeren gordel, aan den eenen kant hing een bos sleutels
+en aan den anderen een rozenkrans van dikke kralen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb vernomen,&#8221; begon mijn metgezel, &#8220;dat de kanunnik een eerlijken netten jongen noodig heeft en ik kom er hem een aanbieden,
+waarover ik hoop dat hij tevreden zal zijn.&#8221; Bij die woorden richtte de huishoudster haar oogen op mij en keek me strak aan;
+en daar ze mijn borduursel niet in overeenstemming kon brengen met de bewering van Fabricius, vroeg ze of ik het dan was,
+die naar de vacante plaats dong. &#8220;Ja,&#8221; antwoordde haar de zoon van Nunez, &#8220;dat is die jonge man. Zooals ge hem daar ziet heeft
+hij zooveel tegenspoeden ondervonden, dat hij genoodzaakt is in betrekking te gaan&#8221;, en een zachten zoetsappigen toon aanslaande,
+ging hij verder: &#8220;maar hij zal zich troosten over zijn ongeluk, als hij &#8217;t geluk heeft in dit huis te kunnen <a id="d0e809"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e809">100</a>]</span>dienen en in de nabijheid van de deugdzame Jacinta te leven, die waardig is de huishoudster van den opperkerkvoogd van Indi&euml;
+te zijn.&#8221; Bij die woorden hield de oude scheinheilige op met mij te bestudeeren om beter het galante jongmensch op te nemen,
+dat tot haar sprak, en gefrappeerd door zijn haar niet onbekende trekken, zei ze:
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb een vaag idee u reeds meer gezien te hebben; help me dat eens ophelderen.&#8221;&#8212;&#8220;Kuische Jacinta, ik ben er zeer door vereerd,
+dat ik uw aandacht getrokken heb. Ik ben reeds twee keer hier in huis geweest met mijn meester, den heer Manuel Ordonnez,
+administrateur van het hospitaal,&#8221; &#8220;Ah, juist, nu herinner ik het mij en weet ik weer wie gij zijt. En daar ge bij den heer
+Ordonnez behoort, zult ge wel een goede, eerlijke jongen zijn. Uw betrekking strekt u tot eer en die jonge man zou geen betere
+aanbeveler kunnen hebben dan u. Kom&#8221;, vervolgde zij, &#8220;ik zal u met den heer S&eacute;dillo laten praten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Wij volgden juffrouw Jacinta en zagen den ouden podagrist in een leuningstoel gedoken, met een kussen onder zijn hoofd, kussens
+onder zijn armen en met zijn voeten op een groot donzen rustbed. Wij naderden hem zonder buigingen te sparen, en Fabricius
+steeds nog het woord voerende, stelde zich niet tevreden met alles te herhalen, wat hij aan de huishoudster gezegd had, maar
+begon mijn verdiensten te prijzen en hield vooral stil bij de eer, die ik bij den dokter Godinez behaald had met mijn redetwisten
+over philosophie, als ware het noodig een groot philosoof te zijn om knecht van een kanunnik te worden. Maar door den grooten
+lof, dien hij mij toezwaaide, verblindde hij toch de oogen van den domheer, die ook ziende dat ik juffrouw Jacinta niet ongevallig
+was, tot mijn aanbeveler zei: &#8220;Mijn vriend, ik zal hem, dien ge mij aanbeveelt in dienst nemen; hij lijkt me nog al en ik
+heb een goed denkbeeld van zijn zeden, daar hij mij door een knecht van den heer Ordonnez is voorgesteld.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p101.jpg" alt="" width="458" height="431"><p class="figureHead"></p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Zoodra Fabricius zag, dat ik was aangenomen, maakte hij een diepe buiging voor den kanunnik, een nog diepere <a id="d0e821"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e821">101</a>]</span>voor de huishoudster en trok zich toen zeer voldaan terug, na me nog zacht te hebben toegefluisterd dat we elkaar zouden terugzien
+en dat ik daar maar moest blijven. Nadat hij weg was, vroeg de domheer mij hoe ik heette, waarom ik mijn land verlaten had
+en noodzaakte mij zoodoende door zijn vragen in het bijzijn van juffrouw Jacinta mijn geschiedenis te vertellen. Ik vermaakte
+hen beiden vooral met het verhaal van mijn laatste avontuur. Camilla en don Rapha&euml;l brachten hem zoo aan het lachen dat het
+bijna het leven aan den ouden podagrist koste; terwijl hij uit alle macht lachte, overviel hem zoo&#8217;n zware hoestbui, dat ik
+dacht dat hij zou stikken. Hij had zijn testament nog niet gemaakt, dus denk eens of de huishoudster ontsteld was! Ik zag
+haar beven, geheel van streek te hulp snellen naar den ouden man en hem het voorhoofd wrijven en op den rug slaan, alles beginnende
+wat men doet om kinderen die <a id="d0e823"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e823">102</a>]</span>hoesten bij te staan. Het was echter maar een valsch alarm; de grijsaard hield op met hoesten en zijn gouvernante met hem
+te plagen. Ik wilde toen mijn verhaal eindigen, maar juffrouw Jacinta, die een tweeden aanval vreesde, verzette zich daartegen.
+Zij bracht mij zelfs buiten de kamer van den kanunnik in een kleedkamer, waar tusschen verschillende andere kleedingstukken
+de rok van mijn voorganger hing. Zij deed mij hem er uit nemen en hing de mijne er voor in de plaats die ik graag wilde bewaren
+in de hoop, dat hij me later weer van dienst zou kunnen zijn. Daarna gingen wij beiden het eten klaarmaken.
+
+</p>
+<p>Ik bleek niet onbekend te zijn met de kunst van koken. &#8217;t Is waar, ik had het gelukkig wat geleerd bij Leonarda, die voor
+een goede kookster zou kunnen doorgaan maar ze was niet te vergelijken bij juffrouw Jacinta. Deze overtrof misschien zelfs
+den kok van den aartsbisschop van Toledo. Zij muntte in alles uit. Men vond haar kreeftensoep overheerlijk, zoo goed als zij
+het sap der verschillende vleezen wist te kiezen en te vermengen; en haar gehakt wist zij zoo te kruiden dat het een genot
+voor den smaak was. Toen het middagmaal gereed was, gingen we terug naar de kamer van den kanunnik en terwijl ik de tafel
+dekte, schoof de huishoudster den grijsaard een servet onder den kin en hechtte het op zijn schouders vast. Een oogenblik
+later diende ik een soep op, die men aan den lastigsten directeur van Madrid had kunnen voorzetten, en daarna twee voorgerechten,
+die den zinnelijken smaak van een onderkoning zouden geprikkeld hebben, indien juffrouw Jacinta er niet de kruiderijen zoo
+in gespaard had uit angst dat deze het podagra van den domheer zou verergeren. Op het gezicht van dezen goeden schotel toonde
+mijn oude meester, dien ik verlamd aan alle ledematen dacht, dat hij nog niet volkomen het gebruik van zijn armen had verloren.
+Hij bediende zich van die ledematen om zich van hoofd- en andere kussens te ontdoen en hield zich toen vroolijk gereed om
+met eten te beginnen. Hoewel zijn hand beefde, weigerde ze toch niet haar dienst; hij deed <a id="d0e827"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e827">103</a>]</span>haar nog al los heen en weer gaan, maar toch z&oacute;&oacute;, dat de helft van hetgeen hij naar zijn mond bracht op het tafelkleed en
+het servet terecht kwam.
+
+</p>
+<p>Toen hij genoeg van de kreeftesoep had, nam ik deze weg en bracht een patrijs, geflankeerd door twee gebraden kwartels, die
+juffrouw Jacinta voor hem stuk sneed. Zij droeg ook zorg hem van tijd tot tijd groote slokken versneden wijn te laten drinken
+uit een grooten diepen kroes van zilver, dien ze hem voorhield als aan een kind van 15 maanden. Hij viel met grooten eetlust
+op de voorgerechten aan en bewees niet minder eer aan de fijne vogeltjes. Toen hij zich goed had volgestopt, deed de kwezel
+hem zijn servet af en gaf hem weer zijn noodige kussens; daarna lieten wij hem in zijn leuningstoel zoetjes de rust genieten,
+die men gewoonlijk na het middagmaal neemt, en ruimden de tafel af, waarna we op onzen beurt gingen eten.
+
+</p>
+<p>Op deze wijze at nu onze kanunnik, die misschien een der grootste eters van het kapittel was, elken dag. Maar zijn souper
+was lichter; hij stelde zich dan tevreden met een kippetje of een konijn, met de een of andere vruchtencomp&ocirc;te. Ik leefde
+daar heerlijk in dat huis en ik leidde er een rustig leventje. Slechts een ding vond ik onpleizierig, nl. dat ik &#8217;s nachts
+bij mijn meester moest waken en hem als een verpleger oppassen. Behalve een aandrang van urine, die hem noodzaakte zijn kamerpot
+tien keer per uur te vragen, was hij nog onderhevig aan zweten en wanneer dat hem overviel moest men hem een ander hemd aantrekken.
+Den tweeden nacht, dat ik bij hem was, zei hij opeens tot mij: &#8220;Gil Blas, ge zijt handig en ijverig; ik voorzie dat je me
+van veel dienst zult zijn. Ik wilde je dan ook alleen maar aanbevelen gewillig tegenover juffrouw Jacinta te zijn en gedwee
+alles te doen, wat ze je vraagt alsof ik het je zelf zou bevelen; &#8217;t is een meisje, dat me al vijftien jaar bedient met een
+bijzonderen ijver; ze heeft zooveel zorg voor mij, dat ik er haar niet genoeg dankbaar voor kan zijn. Daarom ook, moet ik
+je bekennen, is zij mij dierbaarder dan mijn geheele familie. Om harentwille <a id="d0e833"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e833">104</a>]</span>heb ik mijn neef, den zoon van mijn eigen zuster hier weggejaagd, en ik heb daaraan goed gedaan. Hij had in het geheel geen
+achting voor dat arme meisje en verre van recht te doen wedervaren aan haar oprechte toewijding voor mij, noemde de onbeschaamde
+haar een valsche femelaarster, want tegenwoordig schijnt de deugd slechts schijnheiligheid aan de jongelieden. Den hemel zij
+dank, heb ik me van dien deugniet ontslagen. Ik verkies de genegenheid, die men mij betoont, boven de rechten van het bloed,
+en ik laat me slechts innemen door de goedheid, die men mij bewijst.&#8221;&#8212;&#8220;Gij hebt gelijk mijnheer,&#8221; antwoordde ik, &#8220;de dankbaarheid
+moet meer kracht over ons hebben dan de wetten der natuur.&#8221;&#8212;&#8220;Ongetwijfeld en mijn testament zal wel toonen, dat ik me al heel
+weinig om mijn bloedverwanten bekommer. Mijn huishoudster zal er een goed deel van hebben en gij zult er niet in vergeten
+worden, indien ge voortgaat met mij te bedienen zooals ge begonnen zijt. De knecht, dien ik gisteren de deur heb gewezen,
+heeft door eigen schuld een goed legaat verloren. Indien die kerel mij niet door zijn gedrag genoodzaakt had hem zijn ontslag
+te geven, dan zou ik hem rijk hebben gemaakt; maar hij was een hoogmoedige, die geen respect toonde voor juffrouw Jacinta,
+een luiaard, die bang voor moeite was. Hij bleef niet graag waken en het was voor hem een vermoeienis de nachten door te brengen
+met me bij te staan.&#8221; &#8220;De ongelukkige,&#8221; riep ik uit als had de geest van Fabricius mij ge&iuml;nspireerd, &#8220;hij verdiende niet bij
+zoo&#8217;n fatsoenlijk man als u te wezen. Een jongen, die het geluk heeft u toe te behooren, moet een onvermoeiden ijver bezitten;
+hij moet zich zijn plicht tot een genoegen maken en niet denken dat hij genoeg werkt, zelfs al zweet hij water en bloed voor
+u.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik merkte, dat die woorden den kanunnik zeer bevielen. Niet minder tevreden was hij met de verzekering, die ik hem gaf, dat
+ik steeds onderworpen zou zijn aan den wil van juffrouw Jacinta. Daar ik dus wilde doorgaan voor een dienaar, wien de vermoeienis
+nooit kon afmatten, deed <a id="d0e837"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e837">105</a>]</span>ik mijn dienst met de meeste nauwkeurigheid. Ik kon echter niet nalaten dat alles heel onaangenaam te vinden; en zonder het
+legaat, waarop mijn hoop gevestigd was, zou ik spoedig genoeg hebben gehad van mijne betrekking en zou ik het niet hebben
+kunnen volhouden; wel is waar rustte ik overdag eenige uren, want de huishoudster, wie ik recht moet laten wedervaren, had
+veel oplettendheden voor mij, hetgeen men moet toeschrijven aan de zorgvuldigheid, waarmee ik trachtte haar gunst te winnen
+door voorkomende en eerbiedige manieren tegenover haar. Wanneer ik met haar en haar nicht die Inesilla heette, aan tafel was,
+wisselde ik de borden en schonk hen in; ik had een buitengewone attentie voor haar. Daardoor drong ik mij in hun vriendschap
+in. Op zekeren dag dat juffrouw Jacinta was uitgegaan voor de noodige provisie, was ik alleen met Inesilla en begon een gesprek
+met haar. Ik vroeg haar of haar vader en moeder nog leefden, waarop zij mij antwoordde: &#8220;O, neen, ze zijn al heel, heel lang
+dood, want mijn tante zegt het en ik heb ze nooit gezien.&#8221; Ik geloofde heilig wat het kleine meisje mij zei, hoewel haar antwoord
+niet zeer duidelijk was, en ik bracht haar zoo goed aan het praten, dat ze meer vertelde dan ik weten wilde. Zij vertelde
+me, of liever ik begreep door haar na&iuml;ve gezegden, dat haar tante een goeden vriend had, die ook bij een ouden kanunnik was,
+waar hij de wereldlijke zaken van administreerde en dat die gelukkige bedienden erop rekenden de nalatenschap hunner meesters
+te vereenigen door een huwelijk, waarvan ze nu reeds de genietingen smaakten. Ik heb reeds gezegd dat juffrouw Jacinta, hoewel
+niet jong meer, nog zooveel frischheid bezat. &#8217;t Is waar dat zij niets spaarde om die te behouden; behalve, dat ze elken morgen
+een lavement nam, gebruikte ze elken avond bij het slapen gaan een aftreksel van zoethout. Daarbij sliep ze den geheelen nacht
+heel rustig, terwijl ik bij mijn meester waakte. Maar wat misschien nog meer bijdroeg tot haar frissche gelaatskleur, was,
+zooals Inesilla mij vertelde, een fontenel, die ze aan ieder been had.
+
+
+
+<a id="d0e839"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e839">106</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e840" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK II</h2>
+<h2>Op welke wijze de kanunnik behandeld werd toen hij ziek was; wat er het gevolg van was en wat hij bij testament aan Gil Blas
+naliet.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/g.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/g.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">G</span>edurende drie maanden diende ik dan kanunnik S&eacute;dillo zonder te klagen over de slechte nachten, die ik in zijn dienst doorbracht.
+Na verloop van dien tijd werd hij ziek, de koorts kwam op, en met de pijn, die deze hem veroorzaakte, verergerde ook zijn
+podagra. Voor de eerste maal in zijn lang leven, nam hij zijn toevlucht tot de geneesheeren. Hij ontbood dokter Sangrado,
+die door geheel Valladolid als een Hippocrates werd aangezien. Juffrouw Jacinta had liever gezien, dat de kanunnik begonnen
+was met zijn testament, te maken en sprak er zelfs over, maar behalve dat hij zich nog niet zoo dicht bij zijn einde dacht,
+was hij in eenige dingen bijzonder stijfhoofdig. Ik ging dus dokter Sangrado halen en bracht hem thuis. &#8217;t Was een groote,
+magere, bleeke man, die meer dan veertig jaar praktiseerde. Deze wijze man zag er ernstig uit; hij overwoog zijn redeneeringen
+en gaf een edelen zin aan zijn uitdrukkingen. Zijn redeneeringen leken wiskundig en zijn denkbeelden heel zonderling.
+
+</p>
+<p>Na mijn meester nauwkeurig te hebben gadegeslagen, zei hij op dokterstoon: &#8220;Het komt er hier op aan een fout van begane transpiratie
+te hulp te komen, Anderen in mijn plaats zouden zonder twijfel geneesmiddelen voorschrijven als zouten, op de urine werkende,
+of vluchtige drankjes die voor het meerendeel zwavel en kwik bevatten, maar die afdrijvende- en transpireermiddelen zijn zeer
+schadelijk en uitgevonden door kwakzalvers; al die chemische preparaten <a id="d0e849"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e849">107</a>]</span>lijken me toe zeer slecht te zijn. Ik gebruik eenvoudiger en zekerder middelen. Aan welk voedsel zijt gij gewend?&#8221; vervolgde
+hij. &#8220;Ik gebruik gewoonlijk kreeftensoep en sappige vleezen&#8221;, antwoordde de kanunnik. &#8220;Kreeftensoep en sappige vleezen,&#8221; riep
+de dokter verbaasd uit. &#8220;O, dan ben ik waarlijk niet meer verwonderd, dat ge ziek zijt geworden. Heerlijke gerechten zijn
+genotrijke vergiften, het zijn valstrikken die de zinnelijkheid den menschen spreidt om hun ondergang des te stelliger te
+bewerken. Gij zult van die smakelijke spijzen moeten afzien; de flauwste zijn de beste voor de gezondheid. Daar het bloed
+smakeloos is, wil ik dat het voedsel daarmee overeenstemt. En drinkt gij wijn?&#8221; &#8220;Ja, versneden wijn,&#8221; antwoordde de kanunnik,
+&#8220;O! versneden, zooveel ge maar wilt,&#8221; hernam de geneesheer, &#8220;wat een ongeregelde levenswijze! Dat is een verschrikkelijke
+leefregel. Gij zoudt reeds lang dood hebben moeten zijn. Hoe oud zijt ge?&#8221; &#8220;Ik ga mijn negen-en-zestigste in,&#8221; antwoordde
+de kanunnik. &#8220;Juist, een te vroege ouderdom is altijd de vrucht van de onmatigheid. Indien ge slechts altijd water gedronken
+had, en u tevreden gesteld met eenvoudig voedsel, zooals gekookte appelen of boonen en erwten, dan zoudt ge nu niet van het
+pootje te lijden hebben en zouden al uw ledematen nog gemakkelijk hun diensten verrichten. Toch wanhoop ik er niet aan, u
+weer op de been te helpen, indien ge tenminste mijn bevelen opvolgt.&#8221; Hoe groot een fijnproever de domheer ook was, beloofde
+hij toch stipte gehoorzaamheid.
+
+</p>
+<p>Toen liet Sangrado mij een chirurgijn halen en liet om te beginnen mijn meester zesmaal flink aderlaten om aan het transpireeren
+tegemoet te komen. Daarna zei hij tot den chirurg: &#8220;Meester Maarten Onez, kom over drie uur terug om dezelfde hoeveelheid
+te laten en begin morgen opnieuw. &#8217;t Is een vergissing te denken, dat het bloed noodig is om te leven; men kan een zieke niet
+genoeg aderlaten. Daar hij tot geen enkele beweging in staat is en hij niets te doen heeft dan alleen niet te sterven, heeft
+hij niet meer bloed noodig dan een ingeslapen mensch. Bij beiden bestaat het <a id="d0e853"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e853">108</a>]</span>leven nog slechts in den polsslag en de ademhaling.&#8221; De goede kanunnik, die zich verbeeldde, dat zoo &#8217;n groot geneesheer geen
+drogredenen kon vertellen, liet zich zonder tegenstand maar aderlaten. Nadat de dokter verschillende en flinke aderlatingen
+geboden had, schreef hij ook nog voor, dat men den kanunnik veel warm water moest laten drinken, verzekerende dat water, overvloedig
+gedronken, kon doorgaan voor het werkelijke middel tegen allerlei ziekten. Vervolgens ging hij weg, terwijl hij juffrouw Jacinta
+en mij vol vertrouwen meedeelde, dat hij voor het leven van den kanunnik instond indien men hem behandelde zooals hij had
+voorgeschreven. De huishoudster, die wellicht anders over zijn methode van behandeling oordeelde dan hijzelf, verzette zich
+niet tegen een nauwkeurige opvolging van zijn voorschriften.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p108.jpg" alt="" width="519" height="378"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Inderdaad zetten we dadelijk water te warmen en daar de dokter ons bevolen had hem op geenerlei wijze te sparen, lieten we
+den eersten keer mijn meester twee of drie <a id="d0e861"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e861">109</a>]</span>pinten achter elkaar uitdrinken. Een uur later begonnen we opnieuw en herhaalden dit van tijd tot tijd, zoodat we in zijn
+maag een zondvloed van water goten. Aan den anderen kant hielp de chirurg ons door de hoeveelheid bloed, die hij hem aftapte
+en zoo brachten wij in minder dan twee dagen den kanunnik op het uiterste.
+
+</p>
+<p>Toen ik dien goeden kanunnik, die het niet langer kon uithouden, nog een groot glas van het heilmiddel wilde toedienen, zei
+hij met zwakke stem: &#8220;Houd op Gil Blas, geef me niet meer, mijn jongen. Ik zie wel, dat ik sterven moet; niettegenstaande
+het heil van het water en hoewel er ternauwernood nog een druppel bloed in mij is overgebleven, gevoel ik mij niets beter;
+hetgeen bewijst dat de knapste geneesheer ter wereld mijn dagen niet zou kunnen verlengen, als het noodlottig einde daar is.
+Ik moet me dus gereed houden naar de andere wereld te verhuizen; ga een notaris halen, want ik wil mijn testament maken.&#8221;
+Bij die laatste woorden die mij bijster bedroefden, zooals iedere erfgenaam in een dergelijk geval pleegt te doen en terwijl
+ik niets liet blijken van het genoegen, waarmee ik dadelijk, de boodschap, die hij mij opgaf, wilde ten uitvoer brengen, zei
+ik: &#8220;Maar mijnheer, ge zijt Goddank nog niet zoo ver, dat ge niet meer er bovenop zult komen.&#8221;&#8212;&#8220;Neen, mijn jongen,&#8221; antwoordde
+hij, &#8220;&#8217;t is gedaan met me; ik voel dat de podagra weer opkomt en de dood nadert; haast u te gaan, waarheen ik u gezegd heb.&#8221;
+Ik zag inderdaad dat hij zienderoogen veranderde; de zaak leek me zoo dringend, dat ik vlug ging doen wat hij bevolen had,
+juffrouw Jacinta bij hem latende, die meer nog dan ik, bevreesd was, dat hij zou sterven zonder testament te hebben gemaakt.
+Ik trad het huis van den eersten notaris dien men mij aanwees binnen, vond hem thuis en zei: &#8220;Mijnheer, de kanunnik S&eacute;dillo,
+mijn meester, gaat zijn einde tegemoet; hij wenscht zijn laatsten wil te doen neerschrijven; er is geen oogenblik te verliezen.&#8221;
+De notaris was een kleine vroolijke grijsaard, die graag gekheid maakte; hij vroeg mij welke dokter den kanunnik bezocht.
+Ik antwoordde dat <a id="d0e865"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e865">110</a>]</span>het dokter Sangrado was. Bij dien naam nam hij haastig zijn mantel en hoed en riep uit: &#8220;Groote God, laten we dan vlug vertrekken;
+want die dokter is zoo gezwind dat hij zijn zieken niet eens den tijd geeft den notaris te laten roepen. Die man heeft me
+al wat testamenten mis laten loopen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo pratende haastte hij zich met mij mee te gaan en terwijl wij beiden snel voortstapten om er aan te komen v&oacute;&oacute;r den dood,
+zeide ik hem: &#8220;Mijnheer, gij weet dat een stervende dikwijls zijn geheugen kwijt is; als mijn meester mij soms mocht vergeten,
+wees dan zoo goed hem aan mijn ijver te herinneren&#8221;.&#8212;&#8220;Dat wil ik wel doen, mijn jongen,&#8221; antwoordde de notaris, &#8220;gij kunt
+op mij rekenen. Ik zal hem zelfs aansporen je wat van beteekenis te geven.&#8221; Toen wij zijn kamer binnen kwamen, was de kanunnik
+nog geheel bij kennis. Juffrouw Jacinta was bij hem, met het gelaat badende in krokodillentranen. Zij had haar rol al gespeeld
+om den goeden man te bewegen haar veel na te laten. Wij lieten den notaris alleen met mijn meester en zij en ik gingen samen
+in de voorkamer, waar wij den chirurgijn vonden, dien de dokter had gezonden voor eene nieuwe en laatste aderlating. Wij hielden
+hem tegen. &#8220;Meester Martin&#8221;, zeide de huishoudster, &#8220;gij kunt thans niet binnengaan. Hij is bezig zijn laatsten wil aan een
+notaris op te geven; gij kunt hem op uw gemak aderlaten als hij zijn testament gemaakt heeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>Wij waren doodsbang, de kwezel en ik, dat de kanunnik stierf onder het testament maken, maar gelukkig werd de akte, waar wij
+ons bezorgd om maakten, voltooid. Wij zagen den notaris weggaan, die in &#8217;t voorbijgaan, me op den schouder klopte en glimlachend
+zei: &#8220;Gil Blas is niet vergeten.&#8221; Bij die woorden kwam een heerlijk gevoel van blijdschap over me en ik was er mijn meester
+zoo dankbaar voor, dat hij aan mij gedacht had, dat ik bij mezelf de belofte aflegde voor hem na zijn dood tot God te bidden;
+welken dood zich niet lang wachten deed, want daar de chirurg hem nogmaals had adergelaten, stierf de <a id="d0e871"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e871">111</a>]</span>arme grijsaard, die reeds al genoeg verzwakt was, bijna op hetzelfde oogenblik. Terwijl hij den laatsten adem uitblies, verscheen
+de dokter, die, niettegenstaande zijn gewoonte het einde van de zieken te verhaasten, nu toch gek stond te kijken. Maar verre
+van den dood des kanunniks toe te schrijven aan het drinken en aderlaten, ging hij weg, en zei op koelen toon, dat men hem
+niet genoeg bloed had afgetapt en niet genoeg warm water had laten drinken. De uitvoerder van de hoogere medicijnkunst, ik
+wil zeggen de chirurg, ziende dat men zijn diensten niet meer noodig had, volgde dokter Sangrado, de een zoowel als de ander
+zeggende, dat ze van den eersten dag af den kanunnik ten doode hadden opgeschreven. Werkelijk vergisten ze zich haast nooit,
+als ze een dergelijk oordeel uitspraken.
+
+</p>
+<p>Zoodra we zagen dat onze meester gestorven was, begonnen juffrouw Jacinta, Inesilla en ik een concert van treurgalmen, die
+door de geheele buurt weerklonken. Vooral de kwezel, die het meest reden had verheugd te zijn, slaakte zulke klagende kreten,
+alsof ze de zwaarst getroffen persoon ter wereld was. In een oogwenk was de kamer gevuld met lieden, die minder door medelijden
+dan door nieuwsgierigheid daarheen waren gekomen. Niet zoodra kreeg de familie van den overledene lucht van zijn dood of ze
+kwamen het huis overvallen en lieten overal alles verzegelen. Zij vonden de huishoudster zoo bedroefd, dat ze eerst dachten,
+dat de kanunnik geen testament had gemaakt, maar tot hun spijt vernamen ze weldra, dat er wel degelijk een was, voorzien van
+alle noodige formaliteiten. Toen men het kwam openen en zij zagen dat de erflater zijn beste bezittingen aan juffrouw Jacinta
+had vermaakt, deden zij de uitvaartgebeden ter zijner gedachtenis in minder lofwaardige termen. Zij gaven tegelijkertijd op
+de kwezel af en maakten ook nog even gewag van mij. Nu, ik moet bekennen, dat ik dit wel verdiende. De kanunnik, God hebbe
+zijn ziel, had, om mij mijn geheele leven aan hem te doen denken, op deze wijze zich omtrent mij in <a id="d0e875"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e875">112</a>]</span>een artikel van zijn testament uitgelaten: &#8220;Idem, daar Gil Blas een jongen is, die al iets van litteratuur afweet, laat ik
+hem, om zijn wijsgeerige opvoeding te voltooien, mijn bibliotheek na, al mijn boeken en mijn manuscripten, zonder eenige uitzondering.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik wist niet waar die zoogenaamde bibliotheek wel kon zijn; ik had niet gemerkt, dat er een in huis was. Ik wist alleen, dat
+er eenige papieren met vijf of zes deelen op twee dennenhouten plankjes in het kabinet van mijn meester stonden. Dat was mijn
+legaat! En de boeken konden me nog niet eens van groot nut zijn, want de een had den titel van: &#8220;De volmaakte kok&#8221;; de ander
+handelde over de slechte spijsvertering en de wijzen waarop die te genezen was, terwijl de andere de vier deelen van het brevier
+vormden, half door de wormen verteerd. Wat de manuscripten betreft, het meest interessante behelsde al de stukken van een
+proces, dat de kanunnik vroeger voor zijn domheerschap had gevoerd. Na mijn legaat nauwkeuriger te hebben bekeken, dan het
+verdiende, gaf ik het aan de familie, die er mij zoo om benijd had. Ik gaf hun zelfs het kleed terug, dat ik gedragen had
+en nam het mijne terug, terwijl ik de vrucht mijner verdiensten tot mijn loon bepekte.
+
+</p>
+<p>Juffrouw Jacinta had behalve de sommen die haar nagelaten waren, nog mooie buitenkansjes gehad, die zij met behulp van haar
+goeden vriend gedurende de ziekte van onzen meester in veiligheid had gebracht.
+
+
+<a id="d0e881"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e881">113</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e882" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK III</h2>
+<h2>Gil Blas komt in betrekking bij dokter Sangrado en wordt een beroemd geneesheer.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k besloot een man te gaan opzoeken, tot wien zich het meerendeel der lakeien wendden, die op straat staan en dan uit zijn
+register een nieuwe betrekking te zoeken, maar toen ik juist de doodloopende straat waarin hij woonde, wilde binnen gaan,
+ontmoette ik dokter Sangrado, die ik niet meer gezien had sinds den dag van het sterven mijns meesters en ik nam de vrijheid
+hem te groeten. Hij herkende me oogenblikkelijk, hoewel ik van kleeding verwisseld had en terwijl hij eenige blijdschap toonde
+mij te zien, zei hij: &#8220;Zoo, mijn jongen, zijt gij daar, ik dacht straks juist aan je. Ik heb een goeden jongen noodig om me
+te dienen, en ik dacht dat gij wel de aangewezen persoon voor mij zoudt zijn, als gij zou kunnen lezen en schrijven,&#8221;&#8212;&#8220;Mijnheer,
+wat dat aangaat ben ik wat u verlangt, want ik kan het een zoowel als het ander,&#8221; antwoordde ik. &#8220;Als dat zoo is, zijt gij
+de man, dien ik noodig heb,&#8221; hernam hij. &#8220;Kom bij mij, gij zult er slechts aangenaam bezig zijn en ik zal u met voorkomendheid
+behandelen. Ik zal u geen loon geven; maar het zal u aan niets ontbreken. Ik zal zorg dragen je goed te onderhouden en ik
+zal je de groote kunst leeren alle ziekten te genezen. In &eacute;&eacute;n woord, ge zult meer mijn leerling dan mijn bediende zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik nam het voorstel van den dokter aan in de hoop, dat ik onder een zoo bekwaam meester, mij in de geneeskunde beroemd zou
+kunnen maken. Hij nam me dadelijk met zich mee om me in de betrekking, waarvoor hij mij bestemde, te installeeren; en die
+betrekking bestond in het opschrijven <a id="d0e891"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e891">114</a>]</span>van den naam en de woonplaats van al de zieken, die hem lieten halen, terwijl hij de stad in was. Tot dat doel was er een
+register in huis, waarin een oude meid, die hij als eenige dienstbode hield, de adressen opteekende; maar behalve, dat zij
+de kunst der spelling niet verstond, schreef ze zoo slecht, dat men meestentijds haar schrift niet ontcijferen kon. Hij belastte
+mij met de zorg dat boek bij te houden, dat men zeer juist een sterfteboek zou kunnen noemen, daar de lieden, wier namen ik
+opnam, bijna allen stierven. Ik schreef er om zoo te zeggen alle menschen in op, die naar de andere wereld wilden vertrekken,
+zooals een kommies op een bureau van openbare vervoermiddelen de namen opschrijft van hen, die plaatsen reserveeren. Ik had
+dikwijls de pen in de hand, daar er in dien tijd geen een dokter in Valladolid was, die zoo goed stond aangeschreven als dokter
+Sangrado. Hij was in de gunst van het publiek gekomen door een schoonschijnende woordenkeus, vergezeld van een indrukwekkend
+voorkomen en ook door eenige gelukkige behandelingen, die hem meer hadden aangebracht dan zij verdienden.
+
+</p>
+<p>Het ontbrak hem niet aan praktijk, dus ook niet aan welvaart. Toch nam hij het er daarom niet beter van; men leefde bij hem
+zeer sober. Wij aten gewoonlijk niets anders dan erwten, boonen, gebraden appelen en kaas. Hij zei dat die spijzen het beste
+voor de maag waren, als zijnde de meest geschikte voor de opname, dat wil zeggen om gemakkelijker verteerd te worden. Niettegenstaande
+hij ze gemakkelijk te verteren vond, wilde hij niet, dat we er ons genoegen aan aten, waarin hij zich zeker heel redelijk
+betoonde. Maar indien hij aan de dienstbode en mij verbood veel te eten, stond hij ons als belooning toe zooveel water te
+drinken als wij maar wilden. Verre van ons daarin te beperken, zei hij ons dikwijls: Drink maar, kinderen; de gezondheid bestaat
+in het soepele en de vochtigheid der organen. Drink ruimschoots water; dat is een algemeen oplossingsmiddel, het water doet
+alle zouten smelten. Gaat de stroom van het bloed langzamer, dan <a id="d0e895"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e895">115</a>]</span>wordt hij daardoor sneller; is hij te snel, dan vertraagt het die onstuimigheid.&#8221; Onze dokter geloofde zoo vast aan dit alles,
+dat hij zelf, hoewel van gevorderden leeftijd, nooit iets anders dan water dronk. Hij betitelde den ouderdom als een natuurlijke
+tering, die ons uitdroogt en verteert en bij die definitie beklaagde hij de onwetendheid van hen, die de wijn de melk der
+grijsaards noemen. Hij hield vol dat de wijn het gestel verslijt en ondermijnt en zei zeer welsprekend, dat die doodelijke
+vloeistof voor hen, evenals voor allen, een verraderlijke vriend en een bedriegelijk genoegen is.
+
+</p>
+<p>Niettegenstaande die geleerde theorie&euml;n kreeg ik na acht dagen in dat huis te zijn geweest een hevigen buikloop en ik begon
+heftige maagpijnen te gevoelen, die ik de brutaliteit had aan het algemeene oplossingsmiddel toe te schrijven en aan het slechte
+voedsel, dat ik daar gebruikte. Ik beklaagde er mij bij mijn meester over, in de hoop dat hij een beetje van zijn regime zou
+afwijken en mij wat wijn bij mijn maaltijden zou geven, maar hij was een te groot vijand van deze vloeistof om me dat toe
+te staan, en zei: &#8220;Indien ge eenmaal de gewoonte van het waterdrinken hebt, zult ge er de uitnemende werking van op prijs
+stellen; trouwens als ge eenigszins een afkeer van zuiver water hebt, zijn er onschuldige hulpmiddelen om de maag tegen het
+flauwe van dien waterdrank bestand te doen zijn. De salie, bijvoorbeeld, en de prij geven het een verrukkelijken smaak en
+indien ge ze nog heerlijker wilt imaken, behoeft ge er slechts anjelierbloesems-, rozemarijn- of klaprozen-aftreksel door
+te doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Al prees hij water ook nog zoo en al wilde hij mij in de geheimen inwijden er heerlijke brouwsels mee samen te stellen, ik
+dronk voortaan zoo matig, dat hij op een goeden dag dit bemerkende, zeide: &#8220;O, waarlijk, Gil Blas, ik verwonder er me niet
+over, dat gij geen volmaakte gezondheid bezit; ge drinkt niet genoeg, beste vrind. Wanneer het water in kleine hoeveelheden
+genomen wordt, dient het slechts om de galdeelen te ontwikkelen en hun werkzaamheid <a id="d0e901"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e901">116</a>]</span>te verhoogen, inplaats dat ze verdronken worden in een overvloedige verdunning. Denk niet, beste jongen, dat deze overvloed
+van het water verzwakt of je maag zal verkoelen; laat verre van u dien panischen schrik, dien het vele drinken u misschien
+inboezemt. Ik sta je daarvoor borg, en indien ge mij niet goed genoeg acht om daarvoor in te staan, zal zelfs Celcius het
+doen. Dat latijnsche orakel heeft een bewonderenswaardigen lof van het water verkondigd; daarbij zegt hij in duidelijke bewoordingen,
+dat zij, die om wijn te drinken zich verontschuldigen met zwakte van hun maag, een blijkbare onrechtvaardigheid tegen dat
+lichaamsdeel verkondigen en slechts zoeken hun zinnelijkheid te verbergen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar het mij niet zou gepast hebben mij stijfhoofdig te toonen bij het betreden der medische loopbaan, deed ik maar of ik
+ervan overtuigd was, dat hij gelijk had; ik zal zelfs bekennen, dat ik hem werkelijk geloofde. Ik ging dus voort met water
+drinken, op verantwoordelijkheid van Celsius, of liever ik begon mijn gal te verdrinken door zooveel mogelijk van dien drank
+naar binnen te werken en hoewel ik mij van dag tot dag benauwder gevoelde, behaalde het vooroordeel de overwinning over de
+ondervinding.
+
+</p>
+<p>Men ziet dus wel dat ik een gelukkigen aanleg had om dokter te worden. Toch kon ik niet altijd aan de hevigheid mijner pijnen
+weerstand bieden, die zoo verergerden, dat ik eindelijk het besluit opvatte bij dokter Sangrado weg te gaan. Doch hij belastte
+mij met een nieuwen werkkring, die me van gevoelens deed veranderen. Op zekeren dag zei hij tot mij: &#8220;Luister, ik ben geenszins
+een van die harde ondankbare meesters, die hun dienaren oud laten worden in dienstbaarheid zonder hen te beloonen. Ik ben
+tevreden over je en houd van je; en zonder te wachten tot ge me langeren tijd gediend hebt, heb ik het besluit genomen van
+heden af je fortuin te maken; ik wil je aanstonds het fijne ontdekken van de gezondheidsleer, die ik reeds gedurende zooveel
+jaren uitoefen. Andere dokters laten de kennis baseeren op duizende lastige wetenschappen en ik <a id="d0e907"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e907">117</a>]</span>stel me voor je dien langen weg te bekorten en je de moeite te besparen van het bestudeeren der natuur-, pharmacie- kruid-
+en ontleedkunde. Weet dan, mijn jongen, dat het eenige is: aderlaten en warm water laten drinken; dat is het geheim tot de
+genezing van alle ziekten ter wereld. Ja, dat eenvoudige geheim dat ik je ontdek, en dat de natuur, ondoordringbaar voor mijn
+collega&#8217;s niet aan mijn opmerkingsgave heeft kunnen onttrekken, is besloten in deze twee punten: aderlating en veelvuldig
+drinken. Ik heb je nu niets meer te leeren, je kent de geneeskunde nu grondig, en als je profiteert van de vrucht mijner vele
+ondervindingen, dan ben je eensklaps even geleerd als ik. Gij kunt me nu terzijde staan; &#8217;s morgens zult ge ons register bijhouden
+en &#8217;s middags een gedeelte van mijn pati&euml;nten bezoeken. Terwijl ik de zorgen op mij neem voor de voornamen en de geestelijken,
+zult gij voor mij de huizen bezoeken van den derden stand; en wanneer ge eenigen tijd voor mij zult gewerkt hebben, zal ik
+u bij mij als geneeskundige aannemen. Gil Blas, gij zijt geleerd voor ge dokter zijt, in tegenstelling met anderen die reeds
+lang geneesheer zijn, zelfs velen hun leven lang, voor ze geleerden zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik bedankte den dokter er voor, dat hij me zoo vlug geschikt had gemaakt hem tot plaatsvervanger te kunnen dienen; en om mijn
+dankbaarheid voor zijn goedheden te betoonen, verzekerde ik hem, dat ik mijn geheele leven zijn idee&euml;n zou deelen, zelfs als
+ze geheel het tegengestelde waren van die van Hippocrates; die verzekering was echter niet geheel oprecht. Ik kon niet instemmen
+met zijn gevoelens over het water en ik nam me voor elken dag wijn te drinken als ik mijn zieken ging bezoeken. Ik hing voor
+den tweeden keer mijn geborduurden rok aan den kapstok om er een van mijn meester te dragen, die me het voorkomen van een
+dokter gaf. Daarna hield ik mij gereed dokter te gaan spelen ten koste van wien er het slachtoffer van werd. Ik begon met
+een gerechtsdienaar, die pleuris had; ik beval dat men hem <a id="d0e911"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e911">118</a>]</span>zonder genade moest aderlaten en dat men hem het water niet spaarde. Daarna trad ik bij een koekbakker binnen, die van de
+podraga luide gillen slaakte. Hem, zoo min als de gerechtsdienaar, spaarde ik het bloed aftappen en beval, dat men hem van
+tijd tot tijd moest laten drinken. Ik ontving twaalf realen voor mijn voorschriften, wat me zooveel schik in mijn ambt deed
+krijgen, dat ik niets liever wenschte dan wonden en bulten. Toen ik het huis van den koekbakker verliet, ontmoette ik Fabricius,
+dien ik sedert den dood van S&eacute;dillo niet meer gezien had. Hij bekeek me geruimen tijd met verbazing en begon toen uit alle
+macht te schateren, met zijn handen zijn buik vasthoudende. Nu, er was wel reden voor, want ik had een mantel, die over den
+grond sleepte, en een wambuis en broek, die vier keer grooter waren dan ze moesten zijn. Ik kon best voor een zonderling,
+belachelijk type doorgaan. Ik liet hem maar schudden van het lachen, niet zonder in verzoeking te komen zijn voorbeeld te
+volgen; maar ik hield me in om het decorum in de straat te bewaren en beter de waardigheid van den geneesheer op te houden,
+die geen belachelijk dier is. Had mijn dwaas voorkomen den lachlust van Fabricius gewekt, zoo werd deze door mijn ernstig
+gezicht nog verdubbeld; en toen hij flink had uitgebruld, riep hij uit: &#8220;Groote God, Gil Blas, wat zie jij er heerlijk uit.
+Duivels, wie heeft jou zoo toegetakeld?&#8221;&#8212;&#8220;Zachtjes aan, beste vriend, zachtjes aan; heb eerbied voor een nieuwen Hippocrates!
+Verneem, dat ik de plaatsvervanger ben van dokter Sangrado, die de beroemdste geneesheer van Valladolid is! Ik woon sedert
+drie weken bij hem; en daar hij niet bij machte is alle zieken, die hem roepen, zelf op te zoeken, ga ik er een gedeelte van
+zien om hem wat te verlichten. Hij bezoekt de groote huizen en ik de kleine.&#8221;&#8212;&#8220;Zeer goed,&#8221; hernam Fabricius, &#8220;dat wil zeggen
+dat hij je het bloed der armen overlaat en hij zich dat der voorname lui voorbehoudt. Ik wensch je geluk met jou deel, beter
+is het met het volk te doen te hebben dan met de groote <a id="d0e913"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e913">119</a>]</span>wereld. Leve de geneesheer der voorsteden! Zijn fouten komen minder aan het licht en zijn moorden worden minder ruchtbaar.
+Ja, beste jongen, je lot lijkt me waard benijd te worden en om als Alexander te spreken: indien ik Fabricius niet was, zou
+ik Gil Blas willen zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Om den zoon van den barbier Nunez te toonen, dat hij geen ongelijk had het geluk van mijn tegenwoordigen werkkring te roemen,
+liet ik hem de realen van den gerechtsdienaar en den koekbakker zien; daarna gingen we een herberg binnen om een partijtje
+te drinken. Men bracht ons vrij goeden wijn, die me nog beter toescheen door den grooten lust dien ik gevoelde er van te proeven.
+Ik dronk met lange teugen, en in weerwil van het Latijnsche orakel, hoe meer ik er van in mijn maag goot, hoe meer ik voelde,
+dat dit orgaan de onrechtvaardige behandeling, die ik het deed ondergaan, niet kwalijk nam. We bleven lang in de herberg plakken,
+en we vermaakten ons zeer ten koste onzer meesters, zooals dat de gewoonte is onder dienaren. Vervolgens, ziende dat de avond
+begon te vallen, scheidden wij, na wederzijds beloofd te hebben, dat we elkaar den volgenden middag weer op dezelfde plaats
+zouden ontmoeten.
+
+
+
+<a id="d0e917"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e917">120</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e918" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK IV</h2>
+<h2>Gil Blas gaat voort de geneeskunde uit te oefenen met evenveel succes als geschiktheid. De teruggevonden ring.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>auwelijks was ik op mijn kamer, of dokter Sangrado kwam binnen. Ik begon met hem te spreken over de zieken die ik gezien had
+en overhandigde hem acht realen van de twaalf, die ik verdiend had met recepten schrijven. &#8220;Slechts acht realen,&#8221; zei hij
+na ze geteld te hebben, &#8220;dat is niet veel voor twee visites, maar enfin, men moet alles aannemen.&#8221; Vervolgens nam hij zelf
+het leeuwendeel, namelijk zes realen en gaf er mij twee, zeggende: &#8220;Hier Gil Blas, nu kunt ge vast beginnen een spaarcentje
+te overleggen. Bovendien kom ik dit met je overeen, dat ge het vierde deel krijgt van alles wat ge mij aanbrengt. Gij zult
+zoodoende in minder dan geen tijd rijk wezen, want als het Gode behaagt zullen er dit jaar veel zieken zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik kon tevreden zijn met mijn deel, daar ik het plan had altijd vooraf het vierde gedeelte van mijn ontvangsten achter te
+houden en daarna nog het vierde deel van de rest kreeg, zoodat wiskundig berekend bijna de helft van de geheele ontvangst
+voor mij was. Dit maakte mij vol ijver voor de geneeskunde. Den volgenden dag zoodra ik gegeten had, trok ik mijn kleeren
+van plaatsvervangend geneesheer aan en ging op weg. Ik bezocht verschillende zieken, wier namen ik opgeschreven had, en ik
+behandelde ze allen volgens dezelfde wijze, hoewel zij verschillende ziekten hadden. Tot nog toe was alles goed gegaan en
+dank zij den hemel had niemand zich nog verzet tegen mijn voorschriften; maar hoe ervaren een geneesheer ook <a id="d0e927"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e927">121</a>]</span>moge wezen, er zullen altijd lieden zijn, die hem benijden en zijn behandeling becritiseeren. Ik trad binnen bij een kruidenier,
+die een waterzuchtig zoon had. Ik trof hem in gezelschap van een kleinen, donkeren dokter, een zekeren Cuchillo, dien een
+bloedverwant had meegebracht om den zieke eens te zien. Ik groette iedereen zeer hoffelijk en in het bijzonder den man, dien
+men, naar ik oordeelde, had medegebracht om zijn raad te hooren. Hij groette zeer deftig en na mij eenige oogenblikken nauwkeurig
+te hebben gadegeslagen, zei hij zeer beleefd: &#8220;Mijn waarde collega, ik verzoek u mijne nieuwsgierigheid te verontschuldigen.
+Ik dacht alle geneesheeren van Valladolid te kennen, die natuurlijk mijn collega&#8217;s zijn, maar ik moet bekennen, dat uw gelaatstrekken
+mij onbekend zijn. Gij hebt u dus zeker pas sedert zeer korten tijd hier gevestigd.&#8221; Ik antwoordde dat ik nog maar pas in
+de praktijk was en dat ik nog slechts werkte onder toezicht van dokter Sangrado. &#8220;Ik mag u dan voorzeker gelukwenschen, dat
+gij de methode van zulk een groot man tot de uwe gemaakt hebt. Ik twijfel dan ook niet, of gij zult wel zeer ervaren zijn
+al schijnt gij nog zeer jong.&#8221; Hij zei dat op zoo&#8217;n natuurlijken toon, dat ik niet wist of hij het in ernst had gezegd of
+dat hij mij bespotte. Ik dacht er nog over na, wat ik hierop zou antwoorden, toen de kruidenier, gebruik makende van dezen
+tusschentijd, het woord nam: &#8220;Mijne heeren, ik ben overtuigd dat gij beiden de geneeskunde op uw duimpje kent; onderzoekt
+dus beiden mijn zoon en brengt uw oordeel uit wat wij moeten doen om hem te genezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hierop begon de kleine dokter den zieke nauwkeurig te onderzoeken en na mij alle symptonen van de ziekte gewezen en uitgelegd
+te hebben, vroeg hij mij hoe ik dacht dat de zieke behandeld moest worden. &#8220;Ik ben van oordeel,&#8221; antwoordde ik, &#8220;dat men hem
+elken dag een aderlating moet laten ondergaan en dat hij overvloedig warm water moet drinken.&#8221; Bij deze woorden zei de kleine
+dokter glimlachend op een boosaardigen toon: &#8220;En zijt <a id="d0e931"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e931">122</a>]</span>gij van meening dat deze middelen den zieke het leven zullen redden?&#8221; &#8220;Twijfel er niet aan,&#8221; zei ik op beslisten toon, &#8220;gij
+zult den zieke zienderoogen zien genezen; die aderlatingen zullen dat effect teweeg brengen, omdat zij juist geschikt zijn
+voor al dergelijke ziekten. Vraag het maar eens aan dokter Sangrado!&#8221; &#8220;In dit opzicht,&#8221; hernam hij, &#8220;heeft Celcius groot ongelijk
+door te verzekeren, dat om waterzucht te genezen het zeer dienstig is den pati&euml;nt honger en dorst te doen lijden.&#8221; &#8220;O!&#8221; antwoordde
+ik, &#8220;Celcius is geenszins een orakel voor mij; hij heeft zich evenzeer vergist als anderen en soms kan ik mijzelven prijzen
+tegen zijne voorschriften te hebben gehandeld.&#8221; &#8220;Ik zie aan uw gesprek duidelijk,&#8221; antwoordde Cuchillo, &#8220;hoe dokter Sangrado
+zijn methode bij de jonge medici in zwang brengt. Aderlaten en drinken vormen zijne geheele geneesmethode en ik ben er niet
+verwonderd over, dat zoovele zieken onder zijne handen bezwijken.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p122.jpg" alt="" width="513" height="387"></div><p>
+
+<a id="d0e937"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e937">123</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Geen beleedigingen als het u blieft,&#8221; antwoordde ik hem kortaf; &#8220;iemand van uw beroep toont al heel weinig opvoeding door
+zulke verwijten te doen! Kom, kom, dokter, zonder aderlaten en drinkkuren van warm water worden er ook nog heel wat zieken
+naar de andere wereld gezonden. Gij zelf hebt er misschien meer naar den hemel gestuurd dan anderen. Als ge iets hebt tegen
+Sangrado, schrijf hem dan; hij zal niet op zijn antwoord laten wachten en wij zullen zien wie de lachers aan zijn zijde zal
+hebben.&#8221; &#8220;Wel voor den duivel!&#8221; antwoordde hij in woede, &#8220;kent gij dokter Cuchillo dan niet? Weet dan, dat ik niet met mij
+laat spotten, en dat ik in &#8217;t minst niet bang ben voor Sangrado, die, niettegenstaande zijn ijdelheid en zijne verwaandheid,
+toch slechts een zonderling is.&#8221; Het gelaat van den kleinen dokter teekende een en al woede. Ik antwoordde hem op scherpen
+toon, hij niet minder en weldra gingen wij tot handtastelijkheden over. Wij gaven elkaar een paar vuistslagen en trokken elkaar
+de haren uit, doch spoedig kwamen de kruidenier en zijn zoon om ons te scheiden. Toen wij zoover waren, betaalden zij mij
+mijne visite en lieten mijn tegenstander, dien zij waarschijnlijk voor knapper hielden, bij zich blijven.
+
+</p>
+<p>Na dit avontuur beleefde ik bijna een tweede. Ik ging een grooten zanger bezoeken, die de koorts had. Zoodra ik hem van warm
+water sprak, toonde hij zoo &#8217;n afkeer van dit middel, dat hij begon te vloeken, mij duizend beleedigingen naar het hoofd slingerde
+en zelfs dreigde mij het venster te zullen uitwerpen als ik niet drommels gauw wegging. Dit liet ik mij geen tweemaal zeggen,
+trok mij snel terug en daar ik geen lust had dien dag nog meer zieken te gaan bezoeken, ging ik naar de herberg, waar ik met
+Fabricius had afgesproken te komen. Deze laatste wachtte mij al. Daar wij in een stemming waren om te drinken, dronken wij
+een stevig glaasje en keerden later in een vroolijke stemming halfdronken naar onze meesters terug. Sangrado bemerkte mijn
+dronken toestand niet eens, daar ik hem met zooveel vuur de worsteling met <a id="d0e942"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e942">124</a>]</span>den kleinen dokter vertelde, dat hij mijn levendige gebaren aanzag voor nawerkingen van mijn heftigen gemoedstoestand bij
+het gevecht. Bovendien interesseerde mijn verslag hem zeer, daar het hem persoonlijk gold en verontwaardigd tegen Cuchillo
+riep hij uit: &#8220;Gij hebt zeer goed gedaan, Gil Blas, door onze geneesmiddelen te verdedigen tegen dat dwergachtig gedrochtje
+van de geneeskundige faculteit. Dat wil tegen mij volhouden dat men waterzuchtigen geen water te drinken mag geven? Zoo&#8217;n
+waanwijze gek! En ik houd vol dat men hun het gebruik van water wel mag toestaan. Het water alleen kan allerlei gevallen van
+waterzucht genezen, evenals het alleen goed is voor rheumatiek en bloedarmoede. Het is ook bijzonder genezend in gevallen
+van koorts, die iemand het eene oogenbiik verbrandt en hem het volgende oogenblik doet rillen van kou en &#8217;t heeft een wonderdadige
+kracht bij katarrhale aandoeningen. Deze meening lijkt jonge dokters zooals Cuchillo vreemd, maar zij is zeer goed te verdedigen
+en als die lieden logisch konden redeneeren, inplaats van mij uit te jouwen, zooals zij doen, zouden zij mijne methode bewonderen
+en mijn ijverigste collega&#8217;s worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij zag dus in het geheel niet, dat ik gedronken had, zoozeer was hij in woede ontstoken, want om hem nog meer te verbitteren
+tegen den kleinen dokter, had ik in mijn rapport eenige gebeurtenissen vermeld, die ik maar op eigen houtje er bij verzon.
+Hij geloofde dan ook, dat ik smaak begon te krijgen in die water drankjes en zei: &#8220;Tot mijn genoegen zie ik, Gil Blas, dat
+je al niet zoo&#8217;n afkeer meer van water hebt, en dat ge het al drinkt als wijn. Dit verwondert mij echter niet in &#8217;t minst,
+mijn waarde vriend, want ik wist van tevoren, dat je je wel aan dezen drank zoudt gewennen.&#8221; &#8220;Alles op zijn tijd, mijnheer,&#8221;
+antwoordde ik hem, &#8220;op &#8217;t oogenblik bijvoorbeeld zou ik een vat wijn geven voor een glas water!&#8221; Dit antwoord beviel den dokter
+zeer, die dan ook deze gelegenheid niet liet voorbijgaan om alle voortreffelijke eigenschappen <a id="d0e946"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e946">125</a>]</span>van het water nog eens op te sommen. Met ware geestdrift verkondigde hij den lof van het water. &#8220;Duizendmaal te verkiezen
+boven onze tegenwoordige kroegen waren de drinkhuizen der oudheid, waar men zijne gezondheid en zijn geld niet ging verkwisten
+door wijn te drinken, maar waar men gezellig bijeenkwam om zich te amuseeren met een glas warm water. Men kan niet voldoende
+de wijze voorzienigheid van die oude meesters van het publieke leven bewonderen, die overal publieke gelegenheden hadden laten
+oprichten, waar men aan allen warm water schonk en die den wijn lieten opbergen in de winkels van de apothekers om het gebruik
+ervan slechts toe te staan op voorschrift van een geneesheer. Welk een verheven wijsheid! Het is misschien nog een gevolg
+van die oude soberheid, de gouden eeuw waardig, dat er nog heden ten dage enkele lieden zijn, zooals gij en ik, die slechts
+water drinken en die gelooven zich te harden tegen alle kwalen en die te genezen, door slechts warm water te drinken, dat
+men gekookt heeft; want ik heb opgemerkt, dat gekookt water zwaarder op de maag ligt en moeilijker wordt verdragen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl hij zijne welsprekende redevoering hield, moest ik mij goedhouden om niet telkens in lachen uit te barsten. Ik wist
+mij echter te bedwingen en deelde natuurlijk ten volle het gevoel van den dokter. Ik keurde het gebruik van wijn ten zeerste
+af en beklaagde de menschen, die van zulk een noodlottigen drank hielden. Daarna nam ik, daar ik nog vreeselijken dorst had,
+een groot glas water en dronk het met groote teugen uit. &#8220;Kom mijnheer,&#8221; sprak ik, &#8220;laten wij beiden ons laven aan dezen heilzamen
+drank! Laten wij in uw huis weer zoo&#8217;n drinkgelegenheid van warm water herstellen, zooals de ouden die hadden.&#8221; Hij juichte
+deze woorden luid toe en vermaande mij wel meer dan een uur om toch nooit iets anders te drinken dan water. Ik beloofde hem,
+dat ik, om mij er aan te gewennen, elken avond een groote hoeveelheid water zou drinken en om mij beter mijn belofte te doen
+houden, <a id="d0e950"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e950">126</a>]</span>beloofde ik mijzelf, dat ik voortaan elken avond naar het wijnhuis zou gaan.
+
+</p>
+<p>Het onaangename voorval, dat ik gehad had bij den kruidenier, verhinderde mij niet mijn beroep verder uit te oefenen en van
+&#8217;s morgens vroeg tot &#8217;s avonds laat aderlatingen en warm water voor te schrijven. Toen ik op een keer uit het huis kwam van
+een dichter, die aan waanzin leed, ontmoette ik een oude vrouw, die mij staande hield en mij vroeg of ik een dokter was. Ik
+antwoordde haar ja. &#8220;O,&#8221; zei zij toen, &#8220;als dat zoo is, smeek ik u om met mij naar huis te komen, mijn nichtje ligt sinds
+gisteren ziek en ik weet niet wat haar scheelt.&#8221; Ik volgde de oude vrouw naar haar huis en trad een tamelijk zindelijke kamer
+binnen, waar ik iemand te bed zag liggen, Ik kwam dichter bij om te zien en terstond troffen mij haar gelaatstrekken en na
+haar eenige oogenblikken te hebben gadegeslagen, herkende ik in haar de avonturierster, die zoo goed de rol van Camilla gespeeld
+had. Zij herkende mij blijkbaar niet, misschien omdat zij te veel pijn leed, of omdat mijn dokterskleeding mij onkenbaar maakte.
+Ik nam haar arm om haar de pols te voelen en bemerkte toen mijn ring aan haren vinger. Ik was ten prooi aan een heftige gemoedsbeweging
+op het zien van dat voorwerp, waarop ik eigendomsrecht had, en ik had grooten lust een poging te doen om mij er meester van
+te maken. Ik hield mij echter in, bedenkende, dat onze vrouwen zeker zouden beginnen te schreeuwen en dat misschien don Rapha&euml;l
+of een ander verdediger van het schoone geslacht op dit geschreeuw zouden toeschieten. Ik bedacht dus bijtijds, dat het maar
+beter was te huichelen en er eens met Fabricius over te beraadslagen. Ondertusschen drong de oude vrouw mij haar te zeggen,
+waaraan hare nicht lijdende was. Ik was natuurlijk niet zoo dom te bekennen dat ik er niets van wist, maar speelde den geleerde
+in navolging van mijn meester, zei ik dat de ziekte daardoor ontstond, dat de zieke niet transpireerde; dat het daarom noodzakelijk
+was zoo spoedig mogelijk een <a id="d0e954"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e954">127</a>]</span>aderlating te doen, omdat een aderlating een vervanging was van het natuurlijk transpireeren. Bovendien beval ik het drinken
+van warm water om geheel in de gewoonte te blijven.
+
+</p>
+<p>Ik bekortte mijn bezoek zooveel als ik maar kon en ging naar den zoon van Nunez, dien ik ontmoette juist toen hij een boodschap
+voor zijn meester ging doen. Ik vertelde hem mijn nieuw avontuur en vroeg hem of hij het in dit geval gewenscht achtte Camilla
+door de politie te doen arresteeren. &#8220;Niet doen,&#8221; riep hij uit, &#8220;want dat zou al heel dom zijn, daar je dan je ring zeker
+niet terug zoudt krijgen. Die luidjes houden er niet van iets terug te geven. Denk maar eens aan de gevangenis te Astorga;
+hebt ge hun niet alles moeten laten, je paard, je geld, ja zelfs je kleeren? Neen, we moeten hier veel slimmer te werk gaan
+en ik zal wel een list vinden. Ik zal er eens over denken terwijl ik naar het hospitaal ga, waar ik voor mijn meester een
+paar woordjes te zeggen heb aan den provisiemeester. Ga jij intusschen naar onze kroeg en wacht mij daar. Zoo spoedig mogelijk
+kom ik bij je.&#8221;
+
+</p>
+<p>Er verliepen echter meer dan drie volle uren voor hij kwam. Op het eerste gezicht herkende ik hem niet zoo gauw. Behalve,
+dat hij een ander pak aangetrokken en zijne haren gevlochten had, bedekte een kunstmatige knevel de helft van zijn gezicht.
+Hij droeg een grooten degen en werd gevolgd door vijf mannen, die er even barsch uitzagen met hun zware snorren en die elk
+een lang rapier op zij droegen. &#8220;Uw dienaren, Mijnheer Gil Blas, ziehier een nieuwbakken ridder met zijn dappere knechten,
+die van hetzelfde slag zijn. Wilt u ons bij de vrouw brengen, die uwen diamanten ring heeft gestolen en wij zullen zorgen
+dat u hem terug krijgt.&#8221; Toen Fabricius uitgesproken had, vloog ik hem om den hals, waarna hij mij zijn geheele krijgsplan
+uitlegde en ik verzekerde hem dat ik dit prachtig vond. Ik groette daarna de nagemaakte krijgsknechten. Het waren drie lakeien
+en twee kappersbedienden, die hij kende en die hij gevraagd had ervoor te <a id="d0e960"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e960">128</a>]</span>willen spelen. Ik liet wijn brengen om de bende te tracteeren en wij begaven ons daarna bij het vallen van den avond naar
+Camilla. Wij klopten op de gesloten deur en de oude vrouw kwam opendoen. Zij verschrikte hevig toen zij de mannen zag die
+zij voor politiebeambten hield, welke niet met lieflijke bedoelingen bij haar huiszoeking kwamen doen. &#8220;Stel je gerust oudje,&#8221;
+zei Fabricius, &#8220;wij hebben hier slechts even wat te doen en dat zal gauw genoeg afgeloopen zijn want wij zijn altijd zeer
+gehaast&#8221;. Dit zeggende ging hij ons voor naar binnen, en wij kwamen in de ziekenkamer waarheen de oude vrouw ons den weg wees
+en ons voorlichtte met een kaars in een zilveren kandelaar. Ik nam de kaars en begaf mij naar het ledikant en toonde mijn
+gezicht aan Camilla: &#8220;Trouwelooze,&#8221; zei ik, &#8220;herken je den al te lichtgeloovigen Gil Blas niet, dien ge bedrogen hebt! Zoo,
+canaille, ontmoet ik je dan eindelijk na je lang tevergeefs gezocht te hebben. De rechter heeft mijn beschuldiging aangenomen
+en zendt deze gerechtsdienaren om je te arresteeren. Welnu mijnheer de officier,&#8221; zei ik tot Fabricius, &#8220;doe wat u gelast
+is.&#8221; &#8220;Het is niet noodig mij aan te sporen mijn plicht te doen,&#8221; antwoordde deze met vervaarlijke stem. &#8220;Ik herken die jonge
+dame daar, sedert tien jaar staat zij bij mij in het roode boekje. Sta op, schoone dame, en kleed je maar gauw aan. Ik zal
+je tot schildknaap dienen en je naar de stadsgevangenis brengen, als je er niets op tegen hebt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ziende dat twee van de krijgsknechten zich gereed maakten haar beet te grijpen en uit het bed te trekken, ging Camilla uit
+zichzelf rechtop zitten, vouwde de handen en in smeekende houding mij aankijkende bad zij mij: &#8220;Mijnheer Gil Blas, heb medelijden
+met mij; ik bezweer u bij een reine moeder aan wie gij het leven dankt, dat ik eer ongelukkig dan schuldig ben. Gij zult ervan
+overtuigd worden als gij slechts naar mijne geschiedenis wil luisteren&#8212;&#8220;Neen jonge dame,&#8221; schreeuwde ik, &#8220;ik wil je volstrekt
+niet aanhooren. Ik weet maar al te goed dat ge prachtige romannetjes kunt maken.&#8221;&#8212;&#8220;Welnu dan, daar ge mij niet <a id="d0e964"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e964">129</a>]</span>toestaat mijzelf te rechtvaardigen, zal ik u uwen ring teruggeven, maar maak mij niet ongelukkig.&#8221; Dit zeggende trok zij mijn
+ring van den vinger en gaf hem mij terug. Ik antwoordde echter, dat ik niet met den ring alleen tevreden was, maar dat ik
+ook de duizend dukaten terug moest hebben, die mij in het gemeentehuis waren ontstolen. &#8220;O mijnheer,&#8221; riep zij uit, &#8220;wat uwe
+dukaten aangaat, vraag die niet aan mij. De schurk van een Rapha&euml;l heeft ze meegenomen en ik heb hem na dien tijd niet meer
+gezien.&#8221;&#8212;&#8220;Wel mijn lieve jonge dame,&#8221; zei toen Fabricius, &#8220;zou je nu ook maar niet ineens erbij liegen, dat je er in het geheel
+niets van hebt gekregen? Zoo goedkoop kom je er echter bij ons niet van af. Alleen het feit, dat ge een medeplichtige van
+Don Rapha&euml;l zijt, is voldoende om u rekenschap te vragen van uw geheele vroegere leven. Je zult wel heel wat op je geweten
+hebben en in de gevangenis kun je dan op je gemak een volledige bekentenis afleggen. Ik zal ook dit oudje medenemen; ik geloof
+dat zij wel heel wat geschiedenisjes zal kunnen vertellen, die den rechter niet onverschillig zullen zijn.&#8221; <span id="d0e966" class="corr" title="Bron: rechter niet onverschillig zullen zijn.&#8221;"></span>
+
+</p>
+<p>Op het hooren van deze woorden stelden de beide vrouwen alles in het werk om ons te verteederen en begonnen luidkeels te jammeren
+en te klagen. Terwijl de oude vrouw op haar knie&euml;n liggende nu eens het medelijden inriep van den alguazil, dan weer van de
+krijgsknechten, smeekte Camilla mij op hartroerende wijze haar uit de handen van de justitie te redden. Het was als het ware
+een tooneelspel. Ik deed alsof ik mij liet verteederen. &#8220;Mijnheer de officier,&#8221; zei ik tot den zoon van Nunez, &#8220;daar ik ten
+minste mijn ring terug heb, zal ik mij over het overige maar troosten. Ik verlang niet, dat men deze vrouw straffen zal, want
+ik wil den dood van den armen zondaar niet!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat nu?&#8221; antwoordde hij, &#8220;gij hebt nog medelijden, je zoudt zeker niet deugen voor rechter. Ik zal dan ook kalm mijn opdracht
+verder vervullen. De rechter heeft mij uitdrukkelijk gelast deze twee jonge dames in hechtenis <a id="d0e972"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e972">130</a>]</span>te nemen daar hij een voorbeeld met hen wil stellen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Komaan,&#8221; antwoordde ik, &#8220;geef nu een weinig gehoor aan mijn bede en neem uw plicht nu eens niet zoo nauwgezet op met het
+oog op de belooning die deze dames u zullen geven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8212;O! in dat geval verandert de zaak een beetje. Zoo iets helpt altijd beter dan de grootste welsprekendheid. Komaan, wat willen
+de dames mij zooal aanbieden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb een parelsnoer en oorbellen van groote waarde,&#8221; zei Camilla.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja, maar,&#8221; viel hij plotseling in de rede, &#8220;als die van de Philippijnen komen wil ik ze volstrekt niet hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Gij kunt ze gerust aannemen,&#8221; hernam zij, &#8220;ik sta u ervoor in, dat ze prachtig zijn.&#8221; Zij liet daarop de oude vrouw een kistje
+brengen waaruit zij het collier en de oorbellen haalde en gaf ze over aan den alguazil. Hoewel hij net zooveel verstand had
+van edelgesteenten als ik, twijfelde hij geen oogenblik aan de echtheid van de diamanten oorbellen en de parelen. &#8220;Die kleinoodi&euml;n
+schijnen heel mooi te zijn,&#8221; zei hij na ze nauwkeurig te hebben bekeken, &#8220;en als men er dan nog den zilveren kandelaar bijtelt,
+dien Gil Blas vasthoudt, dan geloof ik dat men mijn getrouwheid wel aan het wankelen zou kunnen brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik geloof niet,&#8221; zei ik tot Camilla, &#8220;dat ge om zoo &#8217;n kleinigheid zulk een voordeelig accoordje zoudt willen misloopen,&#8221;
+en dit zeggende nam ik de kaars uit den kandelaar en gaf de eerste aan de oude vrouw en den laatste aan Fabricius. Hij liet
+het hierbij, misschien ook omdat hij niets meer in de kamer zag wat hem geschikt leek mede te nemen en zich tot de twee vrouwen
+wendende, zei hij: &#8220;Vaarwel dames, weest gerust, ik zal met den corregidor spreken en u onschuldig als lammetjes pleiten.
+Wij kunnen hem de zaken altijd zoo voorpraten, als wij dat zelf willen en wij geven hem alleen dan een getrouw verslag wanneer
+wij geen belang erbij hebben hem een valsch te geven.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e986"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e986">131</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e987" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK V</h2>
+<h2>Afloop van het avontuur van den teruggevonden ring. Gil Blas laat de geneeskunde varen en gaat uit Valladolid.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>a op deze wijze het plan van Fabricius ten uitvoer te hebben gebracht, verlieten wij Camilla en waren zeer tevreden over den
+goeden afloop van de onderneming, daar wij slechts gehoopt hadden op den ring. Wij namen zonder veel omslag de rest mede,
+zonder ons er om te bekommeren een paar lichtekooien bestolen te hebben, maar nog bovendien in de meening een verdienstelijk
+werk te hebben verricht. &#8220;Mijne heeren&#8221; sprak Fabricius toen wij buiten op straat stonden, &#8220;na zulk een welgeslaagde onderneming
+moesten wij eerst een glas gaan drinken voor wij van elkaar scheiden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dit was ook mijn gevoelen en ik gaf den raad naar onze herberg terug te keeren, waar wij den nacht dan verder vroolijk zouden
+doorbrengen. &#8220;Morgen zullen wij den kandelaar en het halssnoer verkoopen en het geld broederlijk samen deelen, daarna gaan
+wij ieder naar huis en trachten wij ons zoo goed mogelijk te verontschuldigen bij onze meesters.&#8221; De gedachte van den alguazil
+leek ons zeer rechtskundig. Wij gingen dan ook naar onze herberg. Sommigen meenden dat zij wel een of andere reden zouden
+vinden waarom zij buitenshuis geslapen hadden, anderen bekommerden er zich weinig om als zij den anderen dag zouden worden
+weggestuurd.
+
+</p>
+<p>Wij lieten ons een uitstekend souper klaarmaken en gingen met flinken eetlust en in de vroolijkste stemming aan tafel. Het
+maal werd gekruid door allerlei gezellig gepraat. Fabricius vooral wist den vroolijken geest erin <a id="d0e998"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e998">132</a>]</span>te houden en vermaakte het gezelschap ten zeerste, daar hij onuitputtelijk was in anecdoten. Maar terwijl onze vroolijkheid
+ten top steeg en wij ons kostelijk amuseerden, werd onze vreugde plotseling door een zeer onaangename gebeurtenis verstoord.
+Een tamelijk goed gekleed man, gevolgd door twee ongunstig uitziende lieden, trad het vertrek binnen, waar wij soupeerden.
+Achter hen kwamen nog drie mannen en zoo telden wij er in &#8217;t geheel twaalf, die drie aan drie binnenkwamen. Zij waren allen
+gewapend met karabijnen, degens en bajonetten. Wij zagen terstond, dat het lieden van de wacht waren en wij konden hun bedoeling
+gemakkelijk raden. Eerst waren wij van plan weerstand te bieden, maar zij omsingelden ons in een ommezien en wij moesten wel
+zwichten voor hun aantal en hun vuurwapenen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijne heeren,&#8221; zei de commandant op schertsenden toon,&#8221; ik weet op welk een spitsvondige wijze gij een ring aan een avonturierster
+ontstolen hebt. Dat kunststukje is prachtig door u uitgevoerd en verdient openlijk beloond te worden, wat ook zal gebeuren.
+Het gerecht, dat u een verblijf in zijn paleis heeft toegedacht, zal niet in gebreke blijven u voor zulk een geniaal kunststukje
+goed te bedenken.&#8221; Wij waren door deze woorden allen zeer verbaasd, de rollen waren omgekeerd en wij verkeerden nu in denzelfden
+angst als waarin wij kort tevoren Camilla hadden gebracht. Fabricius echter, hoewel bleek en ontdaan, trachtte ons te rechtvaardigen.
+&#8220;Mijnheer,&#8221; zei hij, &#8220;wij hadden geen kwade bedoelingen er mede en daarom moet u ons dit kleine guitenstukje maar vergeven.&#8221;&#8212;&#8220;Wel
+alle duivels,&#8221; antwoordde de commandant woedend, &#8220;dat belieft ge een guitenstreek te noemen? Weet ge wel, dat er de strop
+op staat? Behalve dat ge jezelf geen recht moogt verschaffen, hebt ge bovendien nog een kandelaar, een halssnoer en oorbellen
+medegenomen en wat zeker een groot misdrijf is waar de galg op staat, is, dat ge jezelf verkleed hebt als soldaten om dezen
+diefstal te plegen. Ge zijt ellendelingen, die zich als brave menschen <a id="d0e1002"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1002">133</a>]</span>verkleeden om kwaad te doen. Ik geloof dat jelui blij moogt zijn als je er met de galeien af komt.&#8221; Toen hij ons duidelijk
+te verstaan had gegeven, dat de zaak nog veel ernstiger was dan wij eerst geloofden, wierpen wij ons allen voor zijne voeten
+en smeekten hem medelijden te hebben met onze jeugd, maar onze smeekbeden hielpen niets. Ja, wat nog meer zegt en wat waarlijk
+buitengewoon mag genoemd worden, hij verwierp ons aanbod om hem het halssnoer, de oorbellen en de kandelaar af te geven. Hij
+weigerde zelfs mijn ring aan te nemen, misschien omdat hij zich voor het gezelschap schaamde. Kort en goed, hij was niet te
+vermurwen. Hij gebood mijn makkers de wapenen af te geven en liet ons allen naar de stadsgevangenis brengen. Terwijl wij er
+heen gevoerd werden, vertelde een van de krijgslieden mij, dat de oude vrouw, die met Camilla samenwoonde, achterdocht tegen
+ons had gekregen. Dat zij ons toen gevolgd was naar de herberg en dat zij toen, zeker van haar vermoeden, de politie had gewaarschuwd
+om zich zoodoende op ons te wreken.
+
+</p>
+<p>Allereerst werden wij gefouilleerd. Men nam ons den halssnoer, de oorbellen en de kandelaar af en men ontnam mij zelfs mijn
+ring met de Philippijnsche robijnen, dien ik toevallig in mijn zak had. Men liet mij zelfs mijn honorarium voor mijn doktersvisites
+niet behouden. Dit deed mij duidelijk zien dat de justitie te Valladolid hare taak al even goed kende als die te Astorga en
+dat die heertjes er allen dezelfde manieren op na hielden. Terwijl zij mij van mijn kleinoodi&euml;n en geld beroofden, vertelde
+de officier van de patrouille, die erbij tegenwoordig was, ons avontuur aan de heeren rechters. Het feit leek hun z&oacute;&oacute; ernstig,
+dat de meeste onder hen ons waardig achtten voor de doodstraf. De anderen, die niet zoo streng waren, zeiden dat wij er af
+konden komen met ieder tweehonderd zweepslagen en eenige jaren galeidienst. In afwachting van de beslissing die de corrigedor
+zou nemen, sloot men ons op in een hok, waar wij ons ter ruste legden op stroo, dat in zoo groote hoeveelheid den bodem bedekte,
+alsof <a id="d0e1006"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1006">134</a>]</span>het een paardenstal was. Wij hadden er nog heel lang in kunnen zitten, als mijnheer Manuel Ordonnez den volgenden morgen niet
+besloten had Fabricius uit de gevangenis te halen, wat hij niet kon doen zonder ook ons mee te nemen. Deze Ordonnez was een
+zeer geacht persoon in de stad. Hij bepleitte onze zaak met alle kracht en overreding en door zijn invloed en die van zijne
+vrienden werden wij na drie dagen vrijgelaten. Maar wij gingen niet heen zooals wij gekomen waren, want wij moesten den kandelaar,
+het collier, de oorbellen, mijn ring en den robijn achterlaten.
+
+</p>
+<p>Zoodra wij op vrije voeten waren, gingen wij op weg naar onze meesters terug. Dokter Sangrado ontving mij zeer hartelijk.
+&#8220;Mijn arme Gil Blas,&#8221; zeide hij, &#8220;ik heb van morgen eerst van uw ongeluk gehoord. Ik vatte terstond het plan op uit alle macht
+te uwen gunste te spreken, maar nu gij weer vrij zijt, moet ge maar niet langer aan het geval denken en je met dubbelen ijver
+op de geneeskunde toeleggen.&#8221; Ik antwoordde hem, dat ik dat ook van plan was en wijdde mij dan ook geheel aan de wetenschap.
+Het ontbrak mij inderdaad niet aan werk, want er waren zeer vele zieken, zooals mijn meester mij had voorspeld. Mazelen en
+hardnekkige koortsen begonnen te heerschen in de geheele stad en in de voorsteden. Alle doktoren van Valladolid hadden de
+handen vol en wij niet minder. Er ging geen dag voorbij, dat we niet acht of tien pati&euml;nten bezochten. Stel je dus voor hoeveel
+warm water er gedronken en hoeveel bloed er vergoten werd. Hoe het kwam weet ik niet, maar onze pati&euml;nten stierven allen,
+&ograve;f omdat we ze verkeerd behandelden, &ograve;f omdat hunne ziekten ongeneeslijk waren. Het gebeurde zelden, dat wij de zieken drie
+maal bezochten, want bij de tweede visite waren ze of al dood of we vonden ze stervende. Daar ik nog pas kort in het vak was
+en nog niet gewend aan zoo&#8217;n moordpartij, was ik erg bedroefd over den ongunstigen afloop, dien men mij kon verwijten. &#8220;Mijnheer,&#8221;
+zei ik op een avond tegen dokter Sangrado, <a id="d0e1010"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1010">135</a>]</span>&#8220;ik roep den hemel tot getuige, dat ik stipt uwe methode toepas, maar toch vertrekken al mijn pati&euml;nten naar betere gewesten.
+Men zou haast zeggen dat zij er pleizier in hebben onze geneeskunde in miscrediet te brengen. Vandaag nog werden er twee begraven.&#8221;
+&#8220;Mijn kind,&#8221; antwoordde hij, &#8220;ik moet je bijna hetzelfde zeggen, want ook ik heb niet vaak de voldoening een zieke te genezen.
+Zij sterven mij onder de handen en ware ik niet zoo vast overtuigd van mijn principes, dan zou ik bijna gaan gelooven dat
+onze geneeswijze juist nadeelig is voor de zieken die wij behandelen.&#8221;&#8212;&#8220;Geloof mij, mijnheer,&#8221; zei ik, &#8220;wij moesten eens van
+taktiek veranderen<span id="d0e1012" class="corr" title="Bron: ">.</span> Laten we eens voor de aardigheid scheikundige preparaten aan onze zieken geven, <span class="abbr" title="bijvoorbeeld"><abbr title="bijvoorbeeld">bv.</abbr></span> roode poeders. Als het ergste gebeurt, hebben zij hetzelfde effect als ons warm water en onze aderlatingen.&#8221;&#8212;&#8220;Ik zou die
+proef gaarne nemen,&#8221; antwoordde hij, &#8220;als dit geen gevolgen had, maar ik heb een boek uitgegeven, waarin ik de herhaalde aderlating
+en het drinken van water zeer aanbeveel. Nu kan ik toch moeilijk mijn werk gaan herroepen.&#8221; &#8220;Zeer zeker moogt ge dat niet
+doen,&#8221; antwoordde ik, &#8220;die overwinning moogt ge uw vijanden niet gunnen, zij zouden zeggen dat ge u voor alles liet gebruiken
+en dat zou uw goeden naam zeer schaden. Mogen dan liever alle menschen het hoekje omgaan. Wij moeten dus onze gewone behandeling
+voortzetten en dat is ook niet erg, want onze collega&#8217;s doen ondanks hun afkeer van aderlaten geen grooter wonderen dan wij
+en ik geloof zelfs dat hun medicijnen niet veel meer waard zijn dan onze natuurgeneeswijze.&#8221;
+
+</p>
+<p>Wij begonnen dus met nieuwen moed onze praktijk en wij deden dit zoo handig, dat wij binnen zes weken evenveel vrouwen tot
+weduwen maakten als het beleg van Troje. Het leek wel of de pest te Valladolid heerschte, zooveel begravenissen zag men. Iederen
+dag kwam er een vader ons rekenschap vragen van zijn zoon, dien wij hem ontnomen hadden, of een oom kwam ons den dood van
+zijn neef verwijten. Wat betreft de zoons en de neven <a id="d0e1020"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1020">136</a>]</span>zelven van deze vaders en ooms, deze kwamen niet bij ons. De mannen waren zeer bescheiden; zij verweten ons het verlies van
+hunne vrouwen niet. De menschen echter, wier verwijten wij moesten aanhooren, werden soms zeer brutaal. Zij gooiden ons allerllei
+beleedigingen naar het hoofd en scholden ons uit voor domooren en moordenaars. Ik was zeer bedroefd en beleedigd door hun
+scheldwoorden, maar mijn meester was er tegen gehard. Ik zou misschien gewend zijn geraakt aan hun beleedigingen, doch de
+hemel had ten gunste van de zieken in Valladolid besloten, hen te bevrijden van hun plagen en boezemde mij een afkeer in van
+de geneeskunde, die ik met zoo gering succes beoefende. Ik zal hiervan een getrouw verslag doen, op gevaar af, dat de lezer
+zich te mijnen koste vroolijk maakt.
+
+</p>
+<p>Er was in onze buurt een kaatsbaan, waar de leegloopers van de stad eiken dag bijeenkwamen. Men zag er onder anderen een beroepsspeler,
+die meester in de kaatskunst was en die alle geschillen in de kaatsbaan beslechtte. Hij kwam van Biscaye en noemde zich don
+Rodriguez de Mondargon. Het was een man van gewone gestalte, uitgedroogd en gespierd en ongeveer dertig jaar oud. Behalve
+een paar kleine glinsteroogjes, die in zijn hoofd rolden en die allen dreigend aankeken, had hij een platten neus boven een
+rossigen knevel, welke laatste in twee punten tot aan zijn slapen reikte. Hij was zoo ruw en bruusk in zijn spreken, dat hij
+slechts den mond te openen had om iemand verschrikt te maken. Deze raketbreker was de tyran geworden van de kaatsbaan. Hij
+beslechtte onverbiddelijk alle mogelijke geschillen, die er tusschen de spelers rezen en men behoefde niet in hooger beroep
+te gaan zonder de kans te loopen den volgenden dag een uitdaging van hem te ontvangen. Zooals ik u don Rodriguez heb voorgesteld,
+die niettegenstaande zijn titel &#8220;don&#8221; toch slechts een gewoon burgerman was&#8212;had hij de eigenaresse van de kaatsbaan verteederd.
+Deze was een vrouw van zoowat veertig jaar, rijk, met een aardig <a id="d0e1024"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1024">137</a>]</span>uiterlijk en sedert vijftien maanden weduwe. Ik begrijp niet hoe zij hem aardig kon vinden, maar zeker was het niet om zijn
+schoonheid, doch ongetwijfeld om iets wat ik niet zou kunnen uitdrukken. Hoe het ook zij, hij beviel haar en zij vormde het
+plan met hem te trouwen. Juist echter terwijl zij haar plan toewerkte, werd zij ziek en ongelukkig voor haar werd ik haar
+dokter. Al was hare ziekte geen kwaadaardige koorts, mijne geneesmiddelen maakten de ziekte toch gevaarlijk. Na vier dagen
+was de kaatsbaan dan ook in rouw gedompeld. De eigenaresse van de kaatsbaan ging waar ik al mijn pati&euml;nten heenzond en haar
+bloedverwanten maakten zich meester van hare bezittingen. Don Rodriguez, wanhopig zijn maitresse verloren te hebben, of beter
+gezegd de hoop op zulk een voordeelig huwelijk, was niet tevreden vuur en vlammen tegen mij uit te braken; hij zwoer dat hij
+mij aan zijn degen zou rijgen en dat hij mij het levenslicht zou uitblazen zoo gauw hij mij ontmoette. Een buurman, die medelijden
+met mij had, kwam mij dit vertellen en voor zoover ik Mondragon kende, achtte ik het raadzaam om de gegeven waarschuwing niet
+in den wind te slaan. Ik was zeer bevreesd en durfde mijn woning niet uit, zoo bang was ik, dien duivel te zullen ontmoeten
+en ik stelde mij steeds voor, dat ik hem hoorde binnen komen. Deze vreeselijke angst gunde mij geen oogenblik rust, en die
+was oorzaak dat ik de geneeskunde er aan gaf en slechts bedacht was uit mijn hevige onrust te komen. Ik trok mijn geborduurd
+kleed weer aan en na mijn meester, die niet vermocht mij te weerhouden, vaarwel gezegd te hebben, vertrok ik in den vroegen
+morgen uit de stad, niet weinig bevreesd don Rodriguez op mijn weg te zullen ontmoeten.
+
+
+
+<a id="d0e1026"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1026">138</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1027" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VI</h2>
+<h2>Welken weg Gil Blas van Valladolid insloeg en wat hij zooal onderweg ontmoette.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k liep zeer snel en keek zoo af en toe eens achter mij om te zien, of die gevreesde Biscayer mij niet op de hielen volgde.
+Ik was zoo bevreesd voor dien man, dat ik alle boomen en struiken voor hem aanzag en telkens mijn hart van angst voelde kloppen.
+Na ruim een mijl geloopen te hebben, werd ik echter wat geruster en ik vervolgde kalm mijn weg naar Madrid, waarheen ik van
+plan was te gaan. Ik verliet zonder smart Valladolid, alleen bedroefd dat ik Fabricius, mijn trouwen makker, verlaten had
+zonder hem te kunnen vaarwel zeggen. Ik betreurde het volstrekt niet de geneeskunde eraan gegeven te hebben, integendeel vroeg
+ik God vergiffenis ze uitgeoefend te hebben. Ik telde met genoegen het geld na, dat ik in mijn zakken had, al was het ook
+het geld verdiend met moorden. Ik leek op de vrouwen die hun losbandig leven verbeteren, maar die altijd het geld behouden
+dat zij daarmee hebben verdiend. Ik had ongeveer een som van vijf dukaten als mijn geheele bezit. Ik was van plan hiermede
+naar Madrid te gaan, waar ik niet twijfelde een goede betrekking te zullen vinden. Bovendien was ik zeer verlangend die schoone
+stad te zien, die ik altijd had hooren roemen als het inbegrip van alle wonderen der wereld.
+
+</p>
+<p>Terwijl ik mij alles in het geheugen terug riep wat ik ervan had hooren vertellen en zoodoende al bij voorbaat genoot van
+de genoegens die men er kan smaken, hoorde ik achter mij een jongen, die uit volle borst zong. Hij had <a id="d0e1036"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1036">139</a>]</span>een leeren zak op zijn rug, een guitaar om zijn hals en een degen aan zijn zijde. Hij stapte zoo flink aan, dat hij mij spoedig
+had ingehaald. Het was een van de barbiersjongens, met wien ik in de gevangenis gezeten had voor die geschiedenis met den
+ring. Wij herkenden elkaar terstond, hoewel wij andere kleeren aan hadden en wij waren ten zeerste verbaasd elkaar zoo onverwachts
+te ontmoeten. Ik zei hem, dat ik zeer in mijn schik was hem tot reismakker te hebben, en hij van zijn kant was verheugd mij
+weer te zien. Ik vertelde hem waarom ik Valladolid verlaten had en hij deelde mij mede, dat hij door oneenigheid met zijn
+patroon dezen voor altijd vaarwel had gezegd. &#8220;Als ik langer in Valladolid had willen blijven,&#8221; zei hij, &#8220;zou ik tien zaken
+voor een gevonden hebben; want zonder trotsch te zijn kan ik gerust zeggen, dat er in geheel Spanje geen barbier te vinden
+is die beter scheert, zoowel op als af, dan ik, en dat er geen een mooier punten aan de snorren kan draaien. Maar ik kon niet
+langer weerstand bieden aan mijn vurig verlangen naar mijn vaderland terug te keeren, waaruit ik reeds tien volle jaren weg
+ben. Ik wil weer eens de lucht van mijn vaderland inademen en weten hoe mijn ouders het maken. Morgen zal ik bij hen zijn;
+zij wonen in Olm&eacute;do, een groot dorp bij Segovia.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik besloot den barbier tot aan zijn huis te vergezellen en in Segovia een gelegenheid te zoeken om Madrid te bereiken. Na
+een uur met elkander te hebben gesproken, vroeg het jongemensch mij, of ik trek had. Ik zeide hem, dat hij dat bij de eerste
+herberg de beste wel zou zien. &#8220;Intusschen kunnen wij wel vast wat eten,&#8221; zeide hij; &#8220;ik heb genoeg in mijn zak. Als ik op
+reis ben, zorg ik altijd het noodige bij me te hebben. Ik neem nooit linnengoed of zoo mee, alleen maar mondvoorraad, met
+mijn scheermessen en een zeepkwast, anders heb ik niet noodig.&#8221; Ik prees zijn verstand en wachtte verlangend, wat er te voorschijn
+zou komen. Wij gingen een weinig op zij van den weg en zetten ons op het gras. Daar stalde de barbiersjongen <a id="d0e1040"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1040">140</a>]</span>zijn voorraad uit, die uit vijf of zes uien bestond met een paar stukken brood en een homp kaas, maar wat hij als het beste
+stuk uit den zak prees, was een klein fleschje, dat volgens hem met een vurigen wijn gevuld was. Hoewel de spijzen niet erg
+smakelijk waren, deed de honger ons beiden ze toch niet kwaad vinden en wij ledigden de flesch, waarin ongeveer twee pinten
+wijn waren, die hij wel had kunnen laten mij aan te prijzen. Vervolgens zetten wij vroolijk onzen tocht voort. De barbier,
+wien Fabricius gezegd had dat mij zeer zonderlinge avonturen waren overkomen, verzocht mij ze hem zelf te vertellen. Ik meende
+dit niet te mogen weigeren aan iemand die mij zoo schitterend onthaald had. Daarna zeide ik hem, dat hij mijn welwillendheid
+niet beter kon erkennen, dan door mij ook zijn levensgeschiedenis te vertellen. &#8220;Die is nauwelijks de moeite waard te worden
+aangehoord,&#8221; zeide hij, &#8220;zij is doodeenvoudig. Daar wij nochtans niets beters te doen hebben, zal ik ze u vertellen zooals
+ze is.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e1042"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1042">141</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1043" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VII</h2>
+<h2>Geschiedenis van den barbiersjongen.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/f.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/f.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">F</span>erdinand Per&egrave;s de la Fuente, mijn grootvader (gij ziet dat ik ver genoeg begin), stierf na vijftig jaar de barbier van Alm&eacute;do
+te zijn geweest en liet vier zonen na. De oudste, Nicolaas, maakte zich meester van den winkel en volgde hem op; Bertrand,
+de tweede, had den handel in het hoofd en werd marskramer, en Thomas, die de derde was, werd schoolmeester. Wat P&eacute;dro, de
+vierde, betreft, deze voelde zich aangetrokken tot de schoone letteren; hij verkocht het stukje land, dat hij als erfdeel
+had ontvangen, en ging in Madrid wonen, waar hij zich eens hoopte te onderscheiden door zijn geest. De drie andere broers
+gingen niet van elkander, zij vestigden zich allen in Alm&eacute;do, en trouwden met dochters van landbouwers, die weinig goed aanbrachten,
+maar ter vergoeding een groote vruchtbaarheid. Zij wedijverden in het kinderen maken. Mijn moeder, de vrouw van den barbier,
+bracht voor haar aandeel in de vijf eerste jaren van haar huwelijk zes stuks ter wereld. Daaronder was ik. Mijn vader leerde
+mij al heel vroeg scheren en toen ik vijftien jaar was, belastte hij mijn schouders met dezen zak, gordde mij een langen degen
+aan en zeide: &#8220;Ziezoo, je bent nu in staat je brood te verdienen, ga het land nu maar afloopen. Gij moet reizen om je in de
+kunst te volmaken, ga heen en kom niet eerder in Alm&eacute;do terug, dan nadat je Spanje bent rond geweest; laat ik voor dien tijd
+niets van je hooren!&#8221; Bij deze woorden omhelsde hij mij vriendschappelijk en zette mij buitenshuis.
+
+</p>
+<p>Zoo was het afscheid met mijn vader. Mijn moeder, <a id="d0e1052"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1052">142</a>]</span>die minder ruw van aard was, scheen zich meer aan te trekken van mijn vertrek. Zij liet haar tranen den vrijen loop en stopte
+mij zelfs tersluiks een dukaat in de hand. Zoo ging ik dus uit Alm&eacute;do en sloeg den weg naar Segovia in. Ik had geen twee honderd
+pas gedaan, of ik stond stil om te zien wat er in den zak was. Ik vond er twee scheermessen in, die al tien generaties schenen
+dienst te hebben gedaan, zoo versleten waren ze, met een aanzetriem en een stuk zeep. Verder was er een splinternieuw hemd
+in, een paar oude schoenen van mijn vader en wat mij meer verheugde dan de heele rest, twintig realen, ingepakt in een stukje
+linnen. Dat waren mijn bezittingen. Gij ziet hoe meester Nicolaas, de barbier, rekende op mijn gewikstheid, daar hij mij met
+zoo weinig liet vertrekken. Nochtans liet het bezit van een dukaat en twintig realen niet na een jongmensch, dat nooit geld
+had gehad, te verblinden. Ik meende dat mijn finanti&euml;n onuitputtelijk waren en vol vreugd vervolgde ik mijn weg, af en toe
+de greep van mijn rapier beschouwend, waarvan het lemmet mij bij elken pas tegen de kuit sloeg of tusschen mijn beenen verward
+raakte.
+
+</p>
+<p>Ik kwam dien avond erg hongerig aan in Adaguines. Ik ging logeeren in de herberg en alsof ik groote verteringen kon maken,
+vroeg ik op hoogen toon een souper. De waard keek mij eens aan en ziende met wien hij te maken had, zeide op zoeten toon:
+&#8220;Edele heer, gij zult voldaan zijn, men zal u als een prins behandelen.&#8221; Zoo pratende bracht hij mij in een kleine kamer,
+waar hij mij een kwartier later een hazepastei van een kat bracht. Om als een prins te worden behandeld, moest ik vervolgens
+gaan slapen in een bed, dat allen slaap ontnam inplaats van die te bevorderen. Stel u voor een armzalig nauw ledikant, zoo
+kort dat ik mijn beenen niet kon uitstrekken, hoe klein ik ook was. Verder was er bij wijze van matras en veeren bed niet
+anders in dan een stroozak, bedekt met een dubbel gevouwen laken, dat sedert de laatste maal zeker wel honderd reizigers gediend
+had.
+<a id="d0e1056"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1056">143</a>]</span></p>
+<p>Toen ik den volgenden dag goed ontbeten had en goed betaald had voor de goede ontvangst, ging ik in &eacute;en door naar Segovia.
+Zoodra ik er was, had ik het geluk een winkel te vinden waar men mij aannam voor kost en inwoning; maar daar bleef ik maar
+zes maanden; een barbiersjongen met wien ik kennis had gemaakt en die naar Madrid wilde, haalde mij over met hem mee te gaan.
+Zonder moeite kreeg ik daar een plaats op dezelfde voorwaarde als in Segovia. Ik kwam in een van de meest beklante zaken.
+Ik maakte daar kennis met menschen van allerlei stand; maar onder anderen ook met komediespelers en schrijvers. Eens waren
+twee van die laatste soort samen in den winkel. Zij begonnen over de dichters van dien tijd te spreken; dat trok mijn aandacht.
+&#8220;Don Juan de Lavaleta,&#8221; zeide er een, &#8220;is een schrijver waarop het publiek niet mag rekenen. Dat is een koude natuur, een
+man zonder verbeelding; zijn laatste stuk is schrikkelijk uitgefloten.&#8221; &#8220;En Louis Velez de Guevarra,&#8221; zeide de ander, &#8220;heeft
+die niet pas een mooi stuk gegeven?&#8221;&#8212;&#8220;Heeft men ooit iets ellendigers gezien?&#8221; Zij noemden nog meer po&euml;ten, wier namen ik
+vergeten ben, ik weet alleen dat zij er veel kwaads van vertelden. Voor mijn oom waren zij beter gestemd, zij waren het beide
+eens dat hij verdienste had. &#8220;Ja,&#8221; zei de een, &#8220;don Pedro de la Fuente is een uitstekend schrijver; het verwondert mij niet
+dat het hof en de stad hem eeren en dat tal van aanzienlijken hem een rente uitkeeren.&#8221; &#8220;Al jaren lang heeft hij een goed
+inkomen,&#8221; zei de ander. &#8220;Hij woont en eet bij den hertog van Medina Celi; hij geeft niets uit; hij moet er dus goed inzitten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik verloor geen woord van alles wat de dichters van mijn oom zeiden. Wij hadden thuis gehoord, dat hij door zijn werken in
+Madrid opgang maakte, maar daar hij ons niets van zich liet hooren en hij weinig aan ons gehecht scheen, waren wij zeer onverschillig
+voor hem. &#8220;Het bloed kruipt altijd waar het niet gaan kan&#8221;: zoodra ik had gehoord dat hij in goeden doen was en ik wist waar
+hij <a id="d0e1061"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1061">144</a>]</span>woonde, had ik lust hem op te zoeken. E&eacute;n ding bracht mij in de war: de auteurs hadden hem don P&eacute;dro genoemd. Dat &#8220;don&#8221; gaf
+mij moeite en ik was bang dat het een andere dichter was dan mijn oom. Dat hield mij echter niet terug; ik meende dat hij
+even goed een edelman als man van geest kon zijn geworden en besloot hem te bezoeken. Tot dat doel kleedde ik mij op een morgen
+met toestemming van mijn meester zoo goed mogelijk en verliet den winkel, niet weinig trotsch de neef te zijn van zulk een
+genie. Ik begon al een grooten dunk van mijzelven te hebben en met een verwaand air liet ik mij het huis van den hertog van
+Medina Celi wijzen. Toen ik den portier vroeg den heer P&eacute;dro de la Fuente te spreken, wees hij mij met den vinger aan het
+einde van een gang een kleine trap en zeide: &#8220;Ga die op en klop dan aan de eerste deur rechts.&#8221; Ik deed alzoo. Een jonge man
+deed open en ik vroeg hem of don P&eacute;dro de la Fuente daar woonde. &#8220;Ja,&#8221; hernam hij, &#8220;maar gij kunt hem nu niet spreken.&#8221; &#8220;Ik
+zou hem graag zien,&#8221; zeide ik, &#8220;ik breng hem tijding van zijn familie. &#8220;Al hadt gij tijding van den paus voor hem, dan nog
+zou ik u nu niet binnenlaten; hij is bezig te dichten en als hij werkt, wacht ik mij wel hem te storen. Hij is eerst tegen
+den middag te spreken, loop wat om en kom dan terug.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik ging heen en wandelde den heelen middag door de stad, steeds denkend aan de ontvangst die mijn oom mij wel zou bereiden.
+Ik beoordeelde zijn gevoelens naar de mijne en ik bereidde mij voor op een zeer treffende erkentelijkheid. Precies op tijd
+keerde ik bij hem terug. &#8220;Gij komt juist op tijd,&#8221; zeide zijn lakei, &#8220;mijn meester zal spoedig uitgaan. Wacht hier een oogenblik,
+dan zal ik u aanmelden.&#8221; Daarop liet hij mij in de voorkamer. Een oogenblik later kwam hij terug en bracht mij bij zijn meester,
+op wiens gelaat mij direct de familiegelijkenis trof. Ik groette hem eerbiedig en zeide hem dat ik de zoon was van meester
+Nicolaas de la Fuente, barbier in Olm&eacute;do; ik zeide hem ook dat ik sinds drie weken het beroep van mijn <a id="d0e1065"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1065">145</a>]</span>vader in Madrid beoefende in de kwaliteit van barbiersjongen en dat ik van plan was een reis door Spanje te maken om mij te
+volmaken in mijn kunst. Terwijl ik sprak merkte ik, dat mijn oom nadacht. Hij twijfelde zeker of hij mij als zijn neef zou
+miskennen ofwel zich behendig van mij ontslaan; hij koos het laatste. Lachend zeide hij: &#8220;Wel mijn vriend, hoe maken uw vader
+en uw ooms het? hoe gaat het met hun zaken?&#8221; Ik begon hem te vertellen van de overvloedige voortteling onzer familie en noemde
+alle mannelijke en vrouwelijke kinderen op en zelfs hun peten en meten. Hij scheen zich daar niet erg voor te interesseeren
+en zeide: &#8220;Diego, ik vind het uitstekend dat je het land doorgaat om je in je kunst te volleeren, en ik raad je aan niet te
+lang in Madrid te blijven, dat is een gevaarlijke verblijfplaats voor de jeugd, mijn kind. Gij zult beter doen andere steden
+op te zoeken, daar zijn de zeden niet zoo verdorven. Ga nu heen,&#8221; vervolgde hij, &#8220;en als gij klaar bent te vertrekken, kom
+mij dan nog eens bezoeken; ik zal je dan een pistool geven om je te helpen je reis te volbrengen.&#8221; Daarbij zette hij mij zachtjes
+buiten de deur.
+
+</p>
+<p>Ik snapte niet, dat hij mij van zich trachtte te ontdoen. Ik ging naar onzen winkel terug en deed mijn meester verslag van
+mijn bezoek. Ook tot hem drong de bedoeling van don P&eacute;dro niet door en hij zeide dat hij niet van dezelfde meening was als
+mijn oom. &#8220;Inplaats van je aan te moedigen het land af te gaan, lijkt het mij, dat hij je eerder moest aanmoedigen hier te
+blijven. Hij ziet zooveel menschen van aanzien, dat hij je gemakkelijk een plaats in een groot huis kan bezorgen en je in
+staat kan stellen langzaam aan een groot vermogen te verzamelen.&#8221; Getroffen door dit gesprek, dat mij vleiende beelden voorspiegelde,
+ging ik twee dagen later naar mijn oom en stelde ik hem voor mij een betrekking te bezorgen bij een of ander heer van het
+hof. Maar het voorstel viel niet in zijn smaak. Een ijdel mensch is niet op zijn gemak als hij aan de tafel zit met de meesters
+en zijn neef onder de lakeien ziet: de kleine Diego zou don P&eacute;dro hebben doen blozen.
+<a id="d0e1069"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1069">146</a>]</span>
+</p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p146.jpg" alt="" width="376" height="510"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Hij liet dus niet na mij van dit plan af te brengen en deed dit zelfs zeer grof. &#8220;Wat, kleine losbol, je wilt je beroep vaarwel
+zeggen!&#8221; zeide hij woedend. &#8220;Ga heen, ik laat je over aan de lieden, die je zulk een verderfelijken raad geven. Pak je weg
+uit mijn kamer, en zet er nooit meer een voet in, anders zal ik je laten wegjagen zooals je verdient.&#8221; Ik was tamelijk verbluft
+door deze woorden en nog meer over den toon waarop mijn oom mij bejegende. Ik ging heen met de tranen in de oogen en zeer
+geraakt over zijn ruwheid. Daar ik echter zeer levendig en trotsch van aard ben, veegde ik spoedig mijn tranen weg. Mijn droefheid
+veranderde zelfs in verontwaardiging en ik besloot <a id="d0e1076"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1076">147</a>]</span>dien slechten bloedverwant, zonder wien ik er tot heden ook wel gekomen was, aan zijn lot over te laten.
+
+</p>
+<p>Ik dacht aan niets anders meer dan aan de ontwikkeling van mijn talent en legde mij ijverig op het werk toe. Ik schoor den
+heelen dag en om mijn geest afleiding te geven, speelde ik &#8217;s avonds op den guitaar. Mijn meester op dit instrument was een
+oude senor escudero, dien ik schoor. Hij heette Marcos de Obregon en had vroeger in een kerk gezongen. Het was een wijs man,
+die evenveel geest als ondervinding had, en die van mij hield als van een eigen zoon. Hij was stalmeester bij de vrouw van
+een dokter, die dertig pas van ons huis woonde. &#8217;s Avonds bezocht ik hem zoodra het werk was afgeloopen en op den drempel
+van de deur maakten wij samen een klein concert. In het bijzonder vermaakten wij dona Mergelina, de vrouw van den dokter;
+zij kwam ons hooren en liet ons wel eens het een of ander herhalen. Haar echtgenoot zag daar geen kwaad in; hij was een man,
+die hoewel Spanjaard en reeds oud, toch geenszins jaloersch was. Er was ook geen enkele reden tot vrees, daar Mergelina een
+jonge vrouw was, maar van een zoo scheeve deugdzaamheid, dat zij zelfs de blikken der mannen niet kon uitstaan. Hij liet dit
+tijdverdrijf, dat volkomen onschuldig leek, toe en liet ons zingen en spelen zooveel wij wilden.
+
+</p>
+<p>Toen ik eens op een avond bij de deur van den dokter kwam, vond ik daar den stalmeester op mij wachten; hij nam mij bij de
+hand en zeide mij, dat hij eerst wat wilde omloopen alvorens ons concert te beginnen. Toen wij alleen waren, zeide hij treurig:
+Di&eacute;go, mijn zoon, ik moet je wat bijzonders vertellen. Het spijt mij, dat wij tot die concerten zijn overgegaan, als ik geweten
+had welk ongeluk ons bedreigt, dan zou ik een andere plaats voor mijn lessen hebben gekozen. Ik zal je alles vertellen noodig
+om je te doen begrijpen in welk gevaar wij verkeeren.
+
+</p>
+<p>Toen ik in dienst van den dokter trad, ongeveer een jaar geleden, zeide hij mij eens &#8217;s morgens na mij bij zijn vrouw te hebben
+gebracht: &#8220;Marcos, dit is je meesteres; <a id="d0e1084"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1084">148</a>]</span>deze dame moet je overal vergezellen.&#8221; Ik bewonderde dona Mergelina; ik vond haar wondermooi, als om te schilderen en ik werd
+bijzonder bekoord door hare houding. &#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde ik den dokter, &#8220;ik ben al te gelukkig zulk een bekoorlijke dame
+te dienen.&#8221; Mijn antwoord mishaagde aan Mergelina, die op bruusken toon zeide: &#8220;Kijk me eens aan, die emancipeert zich ook
+al! Ik houd er niet van, dat men mij liefheidjes zegt&#8221;. Deze woorden verrasten mij zeer uit zulk een schoonen mond; ik kon
+zulk een grove manier van spreken niet overeen brengen met de bekoring, die over de geheele persoon mijner meesteres lag.
+Haar echtgenoot was daaraan gewend en daar hij zich gevleid voelde een echtgenoote te hebben met zulk een zeldzaam karakter,
+zeide hij mij: &#8220;Marcos mijn vrouw is een wonder van deugd.&#8221; Toen hij zag dat zij haar mantel omdeed om de mis te gaan hooren,
+zeide hij mij haar naar de kerk te vergezellen. Nauwelijks waren wij op straat, of wij ontmoetten menschen, die, getroffen
+door haar schoon voorkomen, haar in het voorbijgaan vleiende woorden zeiden. Zij beantwoordde hen; maar ge kunt u niet voorstellen
+hoe dwaas en belachelijk haar antwoorden waren. Zij waren er verwonderd over en konden niet begrijpen dat er ter wereld een
+vrouw was, die het kwalijk nam als men haar prees. &#8220;Mevrouw,&#8221; zei ik eerst, &#8220;let niet op wat men u zegt; het is beter te zwijgen
+dan zoo scherp te zijn.&#8221; &#8220;Neen,&#8221; hernam zij, &#8220;ik zal de onbeschaamden wel leeren dat ik een vrouw ben, die men niet oneerbiedig
+heeft te behandelen.&#8221; Ten slotte ontsnapten haar zooveel onbeschoftheden, dat ik niet nalaten kon te zeggen hoe ik daarover
+dacht, op gevaar af haar te mishagen. Ik zeide haar zoo omzichtig mogelijk dat zij onrecht deed aan haar natuur en duizend
+goede eigenschappen bedierf door haar prikkelbaar humeur; dat een zachte en beleefde vrouw zonder schoonheid bemind wordt,
+terwijl een schoone vrouw, zonder zachtheid en beleefdheid, een voorwerp van verachting werd. Hierbij voegde ik nog tal van
+opmerkingen, <a id="d0e1086"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1086">149</a>]</span>die ten doel hadden haar gewoonten te verbeteren. Na zoo gemoraliseerd te hebben, was ik bang, dat mijn vrijmoedigheid den
+toorn van mijn meesteres zou hebben opgewekt; zij stelde zich echter tevreden met mijne raadgevingen nutteloos te maken, evenals
+al wat mij inviel haar volgende dagen te zeggen. Ik werd er moede van haar vergeefs tegen hare gebreken te waarschuwen en
+liet haar over aan haar barschen aard. Zoudt ge echter gelooven <a id="d0e1088"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1088">150</a>]</span>dat die opvliegende geest, die trotsche vrouw sinds twee maanden geheel veranderd is; zij is tegen iedereen beleefd en heeft
+zeer aangename manieren aangenomen. Het is niet meer dezelfde Mergelina, die slechts dwaasheden zei tegen de mannen, die haar
+verliefd aanspraken; zij is gevoelig geworden voor den lof dien men haar geeft; zij heeft graag dat men zegt hoe mooi zij
+is, dat geen man haar ongestraft kan zien; de vleierijen doen haar genoegen, zij is thans gelijk andere vrouwen. Die verandering
+is nauwelijks te bemerken en wat u nog meer verwonderen zal, is, dat gij de verwekker van dat groote wonder zijt. Ja, mijn
+waarde Diego,&#8221; vervolgde de stalmeester, &#8220;jij hebt dona Mergelina zoo gemetamorfoseerd; jij hebt een schaap van die tijgerin
+gemaakt en in &eacute;&eacute;n woord: jij hebt hare aandacht getrokken. Meer dan eens heb ik dat opgemerkt en ik moet de vrouwen al zeer
+slecht kennen als zij niet een zeer hevige liefde voor je heeft opgevat. Dit, mijn zoon, is de treurige tijding die ik je
+had aan te kondigen en de lastige positie waarin we ons bevinden.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p149.jpg" alt="" width="501" height="584"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik zie niet in, dat we ons daar zoo over hebben te bedroeven,&#8221; zeide ik tot den grijsaard, &#8220;noch dat het voor mij een ongeluk
+zou zijn door een lieve dame te worden bemind.&#8221;&#8212;&#8220;Ach, Diego,&#8221; hernam hij, &#8220;je spreekt als een jongeling; gij ziet slechts
+het aas, ge let niet op den angel; gij hebt slechts oog voor het genot en ik zie de onaangenaamheden, die het volgen. Alles
+barst ten laatste; als gij voortgaat aan onze deur te komen zingen, dan zult gij den hartstocht van Mergelina irriteeren,
+die misschien, alle terughouding verliezende, haar zwakheid aan dokter Oloroso zal bekennen, en deze echtgenoot, die altijd
+zoo welwillend is omdat hij meent geen reden tot jaloerschheid te hebben, zal woedend worden, zich op haar wreken en u en
+mij een kwaden poets bakken.&#8221;&#8212;&#8220;Welnu, heer Marcos,&#8221; hernam ik, &#8220;ik verlaat mij op uw raad. Zeg mij welke gedragslijn ik moet
+volgen om elk onheil te voorkomen.&#8221;&#8212;&#8220;Wij behoeven slechts geen concerten meer te houden,&#8221; antwoordde hij. &#8220;Verschijn niet
+meer voor <a id="d0e1096"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1096">151</a>]</span>mijn meesteres, als zij u niet meer ziet, zal haar rust terug komen. Blijf bij uw meester, ik zal u komen opzoeken en wij
+kunnen dan zonder gevaar guitaar spelen.&#8221; Ik stemde toe en nam mij voor mij niet meer buiten den winkel te laten zien, omdat
+ik zulk een gevaarlijk mensch was.
+
+</p>
+<p>De goede Marcos merkte echter een paar dagen later, dat met al zijn voorzichtigheid, zijn middel inplaats van dona Mergelina&#8217;s
+vuur uit te dooven, een geheel tegenovergestelde uitwerking had. Toen zij mij niet meer hoorde zingen, vroeg zij al den tweeden
+avond waarom wij onze concerten niet vervolgden en waarom ik niet meer kwam. Hij antwoordde, dat ik het zoo druk had dat ik
+geen oogenblik vrijen tijd had. Na drie dagen verloor zij echter haar geduld en zeide tot den stalmeester: &#8220;Je bedriegt mij,
+Marcos; Diego heeft niet zonder reden opgehouden hier te komen. Daar schuilt iets achter, dat ik weten wil. Spreek, ik beveel
+het u; verberg mij niets.&#8221;&#8212;&#8220;Mevrouw,&#8221; antwoordde hij, &#8220;het is hem dikwijls gebeurd, dat hij na onze concerten de tafel bij
+hem leeg vond; hij wil er zich niet meer aan blootstellen zonder avondeten naar bed te moeten gaan,&#8221;&#8212;&#8220;Hoe, zonder avondmaal!&#8221;
+riep zij verdrietig uit; &#8220;waarom hebt ge me dat niet eerder gezegd? Zonder eten naar bed, och, arm kind! Ga direct naar hem
+toe en zeg hem van hedenavond af terug te komen; hij zal niet meer zonder eten weggaan; er zal altijd wat voor hem zijn,&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat hoor ik?&#8221; zeide de stalmeester, veinzende verbaasd te zijn over haar order, &#8220;hemel, welk een verandering! Zijt gij het
+wel, mevrouw, die zulk een taal spreekt? Sedert wanneer zijt gij zoo barmhartig en gevoelig?&#8221; &#8220;Sedert gij hier in huis woont,&#8221;
+hernam zij bruusk, &#8220;of liever sedert gij mijn minachtende manieren veroordeelt en gij getracht hebt mijn wijze van doen te
+verzachten. Maar helaas,&#8221; voegde zij er bewogen aan toe, &#8220;ik ben van het eene uiterste in het andere vervallen; van hard en
+ongevoelig ben ik al te zachtzinnig en teeder geworden. Ik houd van uw jongen vriend Diego zonder <a id="d0e1102"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1102">152</a>]</span>dat ik mij er tegen verzetten kan en zijn afwezigheid, verre van mijne liefde te verzachten, schijnt ze feller te doen branden.&#8221;
+&#8220;Moet ik begrijpen,&#8221; hernam de grijsaard, &#8220;dat die jongeling, die noch schoon, noch welgemaakt is, het voorwerp van zoo &#8217;n
+sterken hartstocht is? Ik zou uwe gevoelens verontschuldigen, als zij u waren ingeboezemd door een ridder van schitterende
+verdienste....&#8221; &#8220;Ach, Marcos, ik gelijk dus niet op de andere leden van mijn sexe; of wel, ge kent ze weinig ondanks uw lange
+ondervinding, als gij gelooft dat de verdienste een keuze bepaalt. Naar mij zelf te oordeelen, geeft men zich zonder overweging
+over. De liefde is eene afwijking van het verstand, die ons naar een voorwerp toetrekt en tegen onzen wil ons daaraan vastbindt;
+het is een ziekte die ons overvalt als de hondsdolheid, houd mij dus niet langer voor, dat Diego mijn teederheid niet waard
+is; het is voldoende, dat ik hem liefheb om duizend schoone eigenschappen in hem te vinden, die gij niet opmerkt en die hij
+misschien ook niet bezit. Hij lijkt mij om te stelen, en is schooner dan de dag.&#8221;&#8212;&#8220;Maar mevrouw,&#8221; hernam Marcos, &#8220;denkt gij
+er wel aan wat Diego is? Zijn geringe afkomst....&#8221;&#8212;&#8220;Ik ben niet veel meer dan hij,&#8221; zeide zij nog, &#8220;en zelfs als ik een voorname
+vrouw was, zou ik daar niet op letten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen de stalmeester oordeelde, dat hij niets kon winnen door op haar verstand te werken, gaf hij het op er zich tegen in te
+zetten en zocht mij op, nam mij terzijde en na mij alles verteld te hebben wat er was voorgevallen, zeide hij: &#8220;Gij ziet,
+Diego, dat wij onze concerten bij de deur van Mergelina niet meer kunnen nalaten. Die dame moet u noodzakelijk weerzien, mijn
+vriend, anders zou zij een dwaasheid begaan, die meer dan iets anders haar goeden naam zou schaden.&#8221; Ik wilde niet wreed zijn
+en zeide Marcos dat ik tegen het einde van den dag met mijn guitaar zou komen; hij kon dan dit aangename nieuws zijn meesteres
+overbrengen. Dit liet hij niet na en het was voor deze hartstochtelijke minnares <a id="d0e1106"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1106">153</a>]</span>een groote bekoring te vernemen, dat zij dien avond het genot zou hebben mij te zien en te hooren.
+
+</p>
+<p>Weinig scheelde het echter, of een onaangenaam voorval had deze hoop vernietigd. Ik kon eerst laat heengaan en tot mijn straf
+was de avond erg donker. Toen ik halverwege der straat was, ledigde men boven mijn hoofd een wierookvat, dat geenszins de
+zinnen streelde. Ik kan zeggen dat ik er niets bij verloor, zoo goed was ik gekleed. In dien toestand wist ik niet wat te
+doen: terugkeeren was mij blootstellen aan de spotternij van mijn makkers en in dien staat naar Mergelina te gaan, leek mij
+ook niet bijster. Ik besloot toch maar naar het huis van den dokter te gaan. Aan de deur vond ik den ouden stalmeester. Ik
+zeide hem dat ik eerst mijn kleeren moest schoonmaken en vertelde hem wat mij overkomen was, waarop hij mij in een kamer liet,
+waar zijn meesteres was. Toen deze mijn avontuur vernomen had en mij zag zooals ik was, beklaagde zij mij alsof de grootste
+ongelukken mij overkomen waren; vervolgens bedacht zij den man, die mij dat bezorgd had, en overlaadde hem met duizend verwenschingen.
+&#8220;Mevrouw,&#8221; zeide Marcos, &#8220;matig uwe vervoering; bedenk dat het zuiver toeval is.&#8221;&#8212;&#8220;Waarom riep zij uit, &#8220;wilt gij niet dat
+ik hevig de beleediging voel, die men dat arme lam, die duif zonder wrok, heeft aangedaan, die zich niet eens beklaagt? Ach,
+was ik maar een man om hem te kunnen wreken!&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij zei nog tal van andere dingen, die duidelijk haar overdreven liefde deden uitkomen, want terwijl Marcos bezig was mij
+met een zakdoek af te vegen, haalde zij een doos met allerlei parfums. Zij parfumeerde mijn kleeren en toen dit afgeloopen
+was, ging deze lieftallige vrouw zelf uit de keuken brood, wijn en vleesch halen, dat zij voor mij terzijde had gelegd. Zij
+noodzaakte mij te eten en toen ik gesoupeerd had, begonnen wij een concert, dat Mergelina zeer bekoorde. Het is waar dat wij
+steeds trachtten liederen te zingen, die haar liefde vleiden en onder het zingen keek ik haar telkens tersluiks aan, om het
+<a id="d0e1112"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1112">154</a>]</span>vuur aan te wakkeren, want ik begon pleizier te krijgen in het spel. Hoewel het concert reeds lang duurde, liet zij ons telkens
+herhalen en zij zou ons graag den geheelen nacht hebben aangehoord als de stalmeester haar niet tien malen gezegd had, dat
+het al laat was. Als wijs en verstandig man, ziende hoe hevig haar dwaze hartstocht was, vreesde hij, dat er wat gebeuren
+zou. Zijn vrees werd spoedig bewaarheid; hetzij dat de dokter eene geheime intrige vermoedde, hetzij, dat de demon der jalouzie
+hem begon te kwellen, hij maakte aanmerking op onze concerten; hij deed meer: hij verbood ze als heer en meester en zonder
+redenen op te geven, zeide hij, niet meer te dulden, dat men vreemden in zijn huis ontving. Hoewel dit besluit mij erg hinderde,
+daar het al de kasteelen, die ik mij al gebouwd had, wegvaagde, nam ik het toch geduldig op. Niet alzoo Mergelina, hare gevoelens
+werden er nog heviger door. &#8220;Waarde Marcos,&#8221; zeide zij, &#8220;alleen van u verwacht ik hulp. Ik bid je, zorg, dat ik Diego in het
+geheim kan zien.&#8221;&#8212;&#8220;Wat vraagt gij mij?&#8221; antwoordde de grijsaard vertoornd. &#8220;Ik ben reeds al te inschikkelijk voor u geweest.
+Ik ben niet van plan om mijn meester te helpen onteeren door te voldoen aan uw onverstandige neigingen, noch om u te helpen
+uw goeden naam te verliezen, noch mijzelven met schande te beladen, ik ben altijd een dienaar geweest, wien niets te verwijten
+viel. Liever ga ik heen dan hier op zulk een schandelijke manier te dienen.&#8221;&#8212;&#8220;Ach Marcus,&#8221; viel zij hem verschrikt in de rede,
+&#8220;gij doorboort mijn hart als gij spreekt van heengaan. Wreedaard, gij denkt er aan mij te verlaten, na mij te hebben gebracht
+in den toestand van thans? Geef mij dan eerst mijn hoogmoed terug en dien trotschen aard, dien ge mij ontnomen hebt. Waarom
+heb ik die gelukkige gebreken niet meer! dan zou ik nu kalm zijn, inplaats daarvan hebben uwe indiscrete verwijten mij mijn
+rust ontnomen. Gij hebt mijn zonden verergerd door ze te willen verbeteren. Maar, ongelukkige die ik ben, wat zeg ik? Neen,
+mijn ouden <a id="d0e1114"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1114">155</a>]</span>vriend, gij zijt niet de oorzaak van mijn ongeluk, het is mijn slecht gesternte! Helaas, de hartstocht benevelt mijn geest
+en als mijn leven u lief is, weiger mij dan uw hulp niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij bracht haar zakdoek voor het gelaat en liet zich op een stoel vallen als iemand die bezwijkt van droefenis. Aan zulk een
+treffend schouwspel kon de goede Marcos geen weerstand bieden, hij mengde zelfs zijn tranen met die van zijn meesteres en
+zeide verteederd: &#8220;Ach mevrouw, wat zijt gij verleidelijk! Uwe droefheid kan ik geen weerstand bieden, zij heeft mijn deugd
+overwonnen. Ik beloof u te helpen.&#8221; Ondanks zijn voorbeeldig gedrag wijdde de stalmeester zich dus toch zeer vlijtig aan den
+hartstocht van Mergelina. Hij deed al mijn hoop herleven en had reeds een geheim onderhoud bedacht, toen twee uur later een
+van onze klanten, een apothekersleerling, binnen kwam om zich te laten scheren. Terwijl ik mij daarvoor gereed maakte, zeide
+hij: &#8220;Diego, hoe staat het met uw vriend, den ouden Marcos de Obregon? Weet gij dat hij bij dokter Olonoso vandaan gaat?&#8221;
+Ik antwoordde van neen, &#8220;Het is een feit,&#8221; hernam hij, &#8220;hij krijgt vandaag zijn cong&eacute;. Zijn meester en de mijne hebben er
+zooeven over gesproken. &#8220;Mijnheer Apuntador,&#8221; zeide de dokter, &#8220;ik heb u iets te verzoeken; ik ben niet erg tevreden over
+mijn ouden stalmeester en ik zou mijn vrouw wel onder de leiding willen stellen van een trouwen, strengen en waakzamen dienaar.&#8221;&#8212;&#8220;Ik
+begrijp u,&#8221; zei mijn meester, &#8220;Gij hebt juffrouw Melancia noodig, die gouvernante bij mijn vrouw is geweest en die de zes
+weken dat ik weduwnaar ben, nog bij mij woont. Hoewel ze mij van veel nut is voor het huishouden, sta ik u haar af, omdat
+ik bijzonder belang stel in uw eer. Gij kunt gerust zijn: zij is de paarl der duenna&#8217;s, een ware dragonder om de kuischheid
+harer sexe te bewaken. Gedurende de twaalf jaren dat zij bij mijn vrouw is geweest die, zooals gij weet, jong en mooi was,
+heb ik zelfs niet de schaduw van een minnaar in mijn huis gezien. Goddank, <a id="d0e1118"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1118">156</a>]</span>er was met haar niet te spelen. Laat ik u zeggen, dat mijn vrouw in den beginne erg veel lust in coquetteeren had; maar juffrouw
+Melancia heeft dat er spoedig uitgekregen en haar zoo deugdzaam gemaakt als iets. Het is in &eacute;&eacute;n woord een schat van een gouvernante.&#8221;
+Toen zijn mijnheer Apuntador en de dokter overeengekomen, dat de duenna van vandaag af de plaats van den ouden stalmeester
+zou innemen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze tijding bedierf de genoeglijke gedachten, die weder bij mij waren opgekomen en Marcos kwam na den eten het bericht van
+den apothekersjongen bevestigen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn waarde Di&eacute;go,&#8221; zeide de goede man, &#8220;ik ben blij, dat dokter Oloroso mij weggejaagd heeft; hij bespaar mij veel moeite.
+Wat een last zou het gegeven hebben u in het geheim met Mergelina te doen samenkomen; den hemel zij dank ben ik daarvan nu
+ontslagen en van de gevaren, die daaraan verbonden waren. En jij moet je ook maar troosten, mijn jongen, over het verlies
+van enkele zoete oogenblikken, die door duizenderlei verdriet konden worden gevolgd.&#8221; Ik moet bekennen, dat ik niet behoor
+tot die vasthoudende minnaars, die zich tegen alles verzetten en het karakter van de duenna scheen wel in staat alle galanten
+te doen wanhopen. Twee of drie dagen later echter bleek mij, dat de vrouw van den dokter, die Argos in slaap had gewiegd of
+haar getrouwheid had omgekocht. Toen ik een van onze buren ging scheren, hield een oude vrouw mij op straat staande en vroeg
+of ik Di&eacute;go de la Fuente heette. Ik antwoordde &#8220;ja&#8221;. Kom dan vannacht aan de deur van dona Mergelina en als gij tot teeken
+gemiauwd hebt, zal men u binnenlaten. Uw dienaar, mijnheer Di&eacute;go, dat de hemel u behoede! Wat zijt gij bekoorlijk! Heilige
+Agnes, ik wou dat ik nog vijftien jaar was, dan zou ik u niet opzoeken voor anderen!&#8221; Bij die woorden verwijderde de oude
+zich.
+
+</p>
+<p>Gij kunt u verbeelden hoe deze boodschap mij opwond. Weg was alle moraal van Marcos. Met ongeduld wachtte ik den nacht af
+en toen ik oordeelde dat dokter Oloroso <a id="d0e1126"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1126">157</a>]</span>sliep, ging ik naar haar deur. Daar begon ik zoo hard te miauwen, dat men mij al van verre kon hooren. Een oogenblik later
+deed Mergelina zelf zachtjes de deur open en sloot hem dadelijk achter mij. Wij traden binnen en gingen naast elkander zitten.
+Beiden waren wij zeer bewogen; met dit verschil dat hare ontroering veroorzaakt werd door genot alleen, en dat er bij mij
+wel wat angst bijkwam. Mijne dame verzekerde mij, dat wij niets van haar man te vreezen hadden; ik voelde een rilling mijn
+vreugd verstoren. &#8220;Mevrouw&#8221;, vroeg ik, &#8220;hoe hebt ge de waakzaamheid van uwe gouvernante kunnen verschalken? Dona Mergelina
+glimlachte en antwoordde: &#8220;Als ik u alles verteld heb, wat er tusschen mij en haar is voorgevallen, zal u dit geheim onderhoud
+niet meer verbazen. Toen zij hier in huis kwam, gaf mijn man haar duizend vleierijen en zeide mij: &#8220;Mergelina, ik laat u over
+aan de zorg van deze dame, die een parel van alle deugden is; zij is een spiegel, dien gij onophoudelijk voor u hebt om verstandig
+te worden. Deze bewonderenswaardige vrouw is twaalf jaar lang de gouvernante geweest bij de vrouw van een van mijn vrienden
+en zij heeft van haar een soort heilige gemaakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze lof, welke het strenge gelaat van juffrouw Melancia niet logenstrafte, kostte mij veel tranen en maakte mij wanhopig.
+Ik stelde mij voor al de lessen die ik van den morgen tot den avond zou moeten aanhooren en ik verwachtte dat ik de ongelukkigste
+vrouw van de wereld zou worden. Niets ontziende in de verwachting van mijn ongeluk, zeide ik woedend tegen de duenna, zoodra
+ik met haar alleen was: &#8220;gij wilt mij zeker doen lijden, maar ik waarschuw u dat ik niet veel geduld heb. Van mijn kant zal
+ik u alle mogelijke vernederingen bezorgen. In mijn hart leeft een hartstocht, dien al uwe vermaningen niet zullen kunnen
+uitroeien, gij kunt daarnaar uwe maatregelen nemen. Al verdubbelt gij ook uwe waakzaamheid, dan zal ik die toch weten te bedriegen.&#8221;
+Bij deze woorden (ik verwachtte, dat zij mij dadelijk als proef den mantel <a id="d0e1130"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1130">158</a>]</span>duchtig zou gaan uitgeven) vertoonde de duenna een heel ander gelaat en zeide lachend: &#8220;U hebt een goed humeur en uwe openhartigheid
+lokt de mijne uit. Ik zie dat wij voor elkander gemaakt zijn; schoone Mergelina, gij kent mij slecht, als gij mij beoordeelt
+naar het goeds, dat de dokter van mij gezegd heeft! Ik ben niets minder dan een vijand van het genot en ik dien slechts de
+jaloezie van de echtgenooten om hunne lieftallige vrouwen te helpen. Reeds lang bezit ik de kunst mij anders voor te doen
+dan ik ben en ik kan zeggen, dat ik dubbel gelukkig ben omdat ik het genoegen der ondeugd verblind aan den goeden naam, dien
+de deugd geeft. Onder ons gezegd, is de heele wereld deugdzaam op die manier. Het kost veel te veel om tot in den grond de
+deugd te beoefenen, men stelt zich dus tevreden met den schijn ervan. Laat mij maar voor u zorgen, wij zullen dien ouden dokter
+wel tevreden stellen. Op mijn woord, hij zal hetzelfde lot hebben als mijnheer Apuntador. Arme Apuntador! wat een streken
+hebben we hem geleverd, zijn vrouw en ik! Dat arme levendige schepseltje, de hemel geve haar vrede! Ik beloof u, dat ze haar
+jeugd goed doorgebracht heeft. Ik weet niet hoeveel minnaars zij wel heeft gehad, die ik haar alle geleverd heb, zonder dat
+haar man er ooit iets van heeft gemerkt. Beschouw me dus wat gunstiger, mevrouw, en wees overtuigd, dat welk talent de oude
+stalmeester ook had, u toch niets bij den ruil zult verliezen. Ik zal u misschien nog meer van dienst zijn dan hij.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge kunt denken, Diego,&#8221; vervolgde Mergelina, &#8220;hoe dankbaar ik de duenna was, dat zij zich zoo openhartig deed leeren kennen.
+Ik dacht, dat zij de gepersonifieerde deugd was. Hoe slecht beoordeelt men soms de vrouwen! Ik omhelsde haar hartelijk en
+bekende haar toen geheel mijne gevoelens en verzocht haar mij zoo spoedig mogelijk een onderhoud met je te verschaffen. Maar
+wat nog leuker is,&#8221; voegde zij er lachend bij, &#8220;is dat Melancia, toen ik haar zeide, dat mijn echtgenoot gewoon was den geheelen
+nacht zeer rustig te slapen, bij hem in bed is gaan liggen <a id="d0e1134"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1134">159</a>]</span>en nu mijn plaats inneemt. &#8220;Des te erger, mevrouw,&#8221; zeide ik toen tot Mergelina, &#8220;uw man kan best wakker worden en de verwisseling
+bemerken.&#8221; &#8220;Dat zal hij niet,&#8221; viel zij mij gehaast in de rede, &#8220;wees daarover gerust en laat geen enkele ongegronde vrees
+u het genoegen vergallen alleen te zijn met een jonge vrouw die u goed gezind is.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p159.jpg" alt="" width="395" height="512"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Toen de vrouw van den dokter zag, dat ik toch nog niet op mijn gemak was, liet zij niet na wat naar zij meende mij gerust
+kon stellen en zij deed dit op zooveel manieren dat zij ook daar in slaagde. Ik dacht er slechts <a id="d0e1142"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1142">160</a>]</span>aan van de gelegenheid gebruik te maken, maar in den tijd die Cupido, God van lach en spel, ons geluk wilde laten, hoorden
+wij ruw op de straatdeur kloppen. Dadelijk vlogen de Liefde en haar gevolg weg. Mergelina verborg mij onder een tafel, blies
+de lamp uit en begaf zich naar de deur van de kamer van haar man, gelijk zij met hare gouvernante overeengekomen was als er
+iets zou gebeuren. Ondertusschen duurde het geklop voort en weerklonk door het geheele huis. De dokter werd wakker en wekte
+Melancia. De duenna sprong uit bed, hoewel de dokter die haar voor zijn vrouw hield, haar zeide niet op te staan; zij voegde
+zich bij haar meesteres, die toen ook Melancia riep te gaan zien wie aan de deur klopte. &#8220;Mevrouw,&#8221; hernam de gouvernante,
+&#8220;hier ben ik al, ga als het u belieft weer naar bed, ik zal zien wat dat is. &#8220;Mergalina ging toen bij den dokter in bed, die
+niet in het minst vermoedde dat men hem bedroog. Het is waar dat deze sc&egrave;ne in het donker werd afgespeeld door twee actrices,
+waarvan de eene volleerd was en de andere veel neiging had het te worden. De duenna kwam spoedig terug en zeide: &#8220;Mijnheer
+de dokter, wees zoo goed op te staan. Onze buurman, de boekhandelaar Fernandez, heeft een toeval gekregen, men roept u voor
+hem.&#8221; De dokter kleedde zich zoo spoedig mogelijk aan en ging heen. Zijn vrouw, gekleed in een kamerjapon, en de duenna kwamen
+toen in de kamer waar ik was. Meer dood dan levend haalden zij mij onder de tafel vandaan. &#8220;Gij hebt niets te vreezen, Diego,&#8221;
+zeide Mergelina, &#8220;wees kalm!&#8221; In enkele woorden vertelde ze wat er gebeurd was en wilde toen ons afgebroken gesprek hervatten;
+maar de gouvernante verzette zich daartegen. &#8220;Mevrouw&#8221;, zeide zij &#8220;uw echtgenoot vindt den boekhandelaar misschien al dood
+en zal direct terugkomen. Bovendien,&#8221; voegde zij er bij mij ziende beven van vrees, &#8220;wat wilt gij met dien armen jongen doen?
+hij is tot niets in staat, het is beter tot morgen te wachten.&#8221; Dona Mergelina stemde er slechts noode in toe, zoo beminde
+zij het heden, en ik geloof dat het haar tamelijk speet haar <a id="d0e1144"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1144">161</a>]</span>dokter niet den nieuwen hoorn te hebben kunnen opzetten, dien zij voor hem bestemd had.
+
+</p>
+<p>Minder bedroefd de kostbare gunsten der liefde te hebben gemist, dan wel in mijn nopjes buiten gevaar te zijn, keerde ik naar
+mijn meester terug, waar ik de rest van den nacht doorbracht met mijn avontuur te overdenken. Ik was eenigen tijd in tweestrijd,
+of ik er den volgenden dag heen zou gaan, maar het scheen me erg dwaas toe te blijven steken, nu ik eenmaal zoo goed op weg
+was. Ik stelde mij Mergelina voor met nieuwe bekoorlijkheden in het toppunt van genot dat mij wachtte. Ik besloot door te
+zetten en mij voornemend fermer te zijn, ging ik er den volgenden avond weer heen. De lucht was erg donker, geen ster was
+te zien. Ik miauwde twee of driemaal om te waarschuwen, dat ik in de straat was en toen niemand kwam opendoen, ging ik alle
+verschillende kattenmiauwsels nadoen, die een herder uit Alm&eacute;do mij geleerd had; en zoo goed deed ik dit, dat een buurman
+die thuiskwam, in de waan, dat ik een der dieren was, wier gemiauw ik nabootste, een steen opraapte en die met alle kracht
+naar mij wierp. Ik kreeg den steen op mijn hoofd en was er een oogenblik zoo verdoofd van, dat ik meende neer te vallen. Ik
+voelde dat ik gewond was. Meer was er niet noodig om mij den lust in galante avonturen te doen verliezen; en met mijn bloed
+mijn liefde verliezende, snelde ik naar huis, waar ik alles op stelten zette. Mijn meester verbond den wond, en vond haar
+nog al gevaarlijk. Hij had nochtans geen slechte gevolgen en na drie weken was er niets meer van te zien. Al dien tijd hoorde
+ik niet over Mergelina praten. Ik geloof dat juffrouw Melancia om haar van mij afkeerig te maken, haar een goeden kennis bezorgd
+had. Maar daar bekommerde ik mij nauwelijks om, daar ik uit Madrid vertrok om mijn reis door Spanje te vervolgen, nog voor
+ik geheel genezen was.
+
+
+
+<a id="d0e1148"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1148">162</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1149" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VIII</h2>
+<h2>De ontmoeting van Gil Blas en zijn metgezel met een man die stukjes brood in een beek doopte en wat zij met hem bespraken.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>iego de la Fuente vertelde mij nog meer avonturen die hem sedert overkomen waren, maar daar zij mij niet waard schijnen te
+vertellen, ga ik ze stilzwijgend voorbij. Wij kwamen spoedig in het dorpje Porte de Duero en bleven daar het overige van den
+dag. Wij lieten ons daar in de herberg een lekkere koolsoep en gebraden haas klaar maken. Den volgenden morgen vertrokken
+wij met den dageraad na eerst onze lederen zak met tamelijk goeden wijn gevuld te hebben; bovendien namen wij wat brood mede
+en den halven haas die den vorigen avond was overgebleven.
+
+</p>
+<p>Toen wij ongeveer twee mijlen geloopen hadden, kregen wij honger, daar wij op twee honderd pas van den grooten weg af verscheidene
+groote boomen zagen die rijkelijk schaduw gaven, hielden wij daar stil. Wij ontmoeten er een jongen man van ongeveer zeven
+en twintig jaar, die bezig was korsten brood in een beek te weeken. Naast hem lag een lang rapier en een knapzak, die hij
+van zijn schouders had geworpen. Hij zag er armoedig gekleed uit doch overigens had hij een flinke gestalte, en hij was tamelijk
+knap van uiterlijk. Wij naderden hem zeer beleefd en hij groette ons evenzoo terug. Vervolgens bood hij ons van zijn korsten
+aan en vroeg ons lachende of wij van de partij wilden zijn. Wij zeiden ja, mits wij ter aanvulling, ons ontbijt mochten toevoegen.
+Hij stemde hierin gaarne toe en wij haalden terstond onzen voorraad voor den dag, wat den <a id="d0e1158"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1158">163</a>]</span>onbekende naar &#8217;t scheen nog al beviel. &#8220;Mijne heeren,&#8221; riep hij uit, &#8220;gij zijt goed van mondvoorraad voorzien. Zooals ik
+zie zijt gij vooruitziende lieden; wat mij betreft, ik reis niet met zooveel voorzorgen, maar laat heel veel aan <a id="d0e1160"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1160">164</a>]</span>het toeval over. En toch kan ik zonder bluf zeggen, dat ik soms een zeer gewichtig persoontje ben, al treft ge me hier onder
+slechte omstandigheden. Weet gij wel dat ik meestal behandeld word als een prins en dat ik er een lijfwacht op nahoudt?&#8212;&#8220;O,
+ik begrijp u al,&#8221; zei Diego (dit is de naam van den barbiersjongen) &#8220;gij wilt daarmee zeggen dat gij tooneelspeler zijt.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p163.jpg" alt="" width="488" height="675"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8212;&#8220;Gij hebt het geraden,&#8221; antwoordde de ander, &#8220;ik speel al minstens vijftien jaar komedie. Toen ik nog een kind was speelde
+ik al lichte rolletjes.&#8221;&#8212;&#8220;Om je de waarheid te zeggen,&#8221; antwoordde de barbiersjongen het hoofd schuddende, &#8220;ik heb moeite
+je te gelooven. Ik ken de komedianten; die heertjes reizen niet te voet en voeden zich niet zoo sober.&#8221;&#8212;&#8220;Gij moogt van mij
+denken wat gij wilt, antwoordde de acteur; ik aarzel niet de eerste rollen te spelen, voornamelijk verliefde rollen.&#8221; &#8220;Als
+dat zoo is,&#8221; zei mijn kameraad, &#8220;dan wensch ik er u geluk mede en ben blij, dat mijnheer Gil Blas en ik het genoegen smaken
+met zulk een gewichtig persoon te ontbijten.&#8221;
+
+</p>
+<p>We begonnen nu onze korsten op te knabbelen met de kostbare overblijfselen van den haas, terwijl wij onzen wijnzak zoodanig
+aanspraken, dat hij spoedig leeg was. Wij waren alle drie zoo verdiept, zoodanig, dat wij al dien tijd bijna geen woord spraken.
+Na den maaltijd echter hervatten wij ons gesprek. &#8220;Ik ben verbaasd,&#8221; zei de barbier tot den tooneelspeler, &#8220;dat men u zoo
+weinig uw beroep aanziet, want voor een tooneelheld ziet ge er erg sjovel uit. Ik hoop niet dat gij mijn openhartigheid kwalijk
+zult nemen.&#8221; &#8220;Openhartigheid,&#8221; riep de acteur uit, &#8220;neen, dan kent gij Melchior Zapata al zeer slecht. Goddank ben ik niet
+gauw op mijn teentjes getrapt. Gij doet mij groot pleizier zoo openhartig te spreken, want ook ik houd er van alles te zeggen,
+wat mij op het hart ligt. Ik beken u dan ook ronduit, dat ik niet rijk ben. Kijk,&#8221; zei hij terwijl hij ons liet zien dat zijn
+jas van binnen gevoerd was met aanplakbiljetten, &#8220;dat is mijn gewone voering die ik altijd gebruik en als je mijn garderobe
+soms zien wil, dan zal ik je <a id="d0e1170"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1170">165</a>]</span>nieuwsgierigheid tevreden stellen.&#8221; Tegelijkertijd haalde hij uit zijn knapzak een jas bedekt met oud passement van namaakzilver,
+een oude helm met versleten veeren, zijden kousen vol gaten en erg versleten rood marokijnen schoenen. &#8220;Zooals ge ziet,&#8221; zei
+hij, &#8220;heb ik veel overeenkomst met een bedelaar.&#8221; &#8220;Dat verbaast mij,&#8221; antwoordde Diego, &#8220;hebt ge dan geen vrouw of dochter?&#8221;
+&#8220;Ik heb een mooie vrouw,&#8221; antwoordde Zapata, &#8220;en ik ben er nog niet veel beter op geworden. Denk eens aan wat een pechvogel
+ik ben! Ik trouw een lieve actrice, hopende dat zij mij niet zal laten omkomen van honger, maar zij is zoo deugdzaam, dat
+zij zich niet laat omkoopen. Wie ter wereld zou niet evenzoo er in geloopen zijn als ik? Daar heb je nu een heel enkele brave
+actrice onder de reizende comedianten en die moet ik nu juist treffen.&#8221; &#8220;Ja dat is zeker pech hebben,&#8221; antwoordde de barbier.
+&#8220;Maar waarom neem je dan geen actrice van den grooten tooneelspelerstroep te Madrid, dan zou je zeker zijn geweest van je
+zaak.&#8221; &#8220;Dat ben ik geheel met je eens,&#8221; antwoordde de komediant, &#8220;maar &#8217;t is voor den duivel niet gemakkelijk voor een reizend
+tooneelspeler relaties aan te knoopen met zulke eerste sterren. Dat is iets voor een tooneelspeler van den koninklijken troep
+en er zijn er onder hen ook nog, die genoodzaakt zijn een keus te doen in de stad. Gelukkig is deze nog al ruim voorzien van
+jonge schoonen en men ontmoet er soms onder, die meer waard zijn dan die theaterprinsessen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En hebt ge er nooit over gedacht u bij dien troep in te werken?&#8221; vroeg mijn metgezel. &#8220;Moet men zulke buitengewone verdiensten
+hebben?&#8221; &#8220;Neen maar, nu nog mooier, gij neemt geloof ik een loopje met mij,&#8221; antwoordde Melchior. &#8220;Meer dan de helft van die
+lieden verdienen nog met een knapzak op hun rug te loopen, maar niettegenstaande dat, is het uiterst moeilijk door hen opgenomen
+te worden. Men heeft &ograve;f geld noodig, &ograve;f vermogende vrienden, die het tekort van je talent aanvullen. En geloof mij gerust,
+want ik kan het zeker weten, <a id="d0e1174"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1174">166</a>]</span>daar ik pas in Madrid gedebuteerd heb en waar ik uitgefloten ben van heb ik jou daar. En aangezien ik door mijn spel niet
+kon voldoen en er geen kans toe zag mij er bij die kliek in te werken, ten spijt van hen die mij hebben uitgefloten, ga ik
+maar weer doodkalm terug naar Zanora, Ik ga nu terug naar mijn vrouw en mijn kameraden, die er ook al geen schitterende zaken
+doen. Wij zullen dus maar eens uitkijken en naar een andere stad trekken, zooals dat al zoo vaak gebeurd is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij deze woorden stond de dramaticus op, nam zijn knapzak en zijn rapier en zei op ernstigen toon: &#8220;Tot weerziens, mijne heeren,
+mogen de goden hun gunsten over u uitstorten.&#8221; &#8220;En moogt gij,&#8221; antwoordde Diego op denzelfden ernstigen toon, &#8220;uw vrouw geheel
+veranderd te Zanora terugvinden en moogt ge haar in weelderige omstandigheden terugzien!&#8221; Zoodra Zapata zijn hielen gelicht
+had, begon hij te gesticuleeren en te declameeren terwijl hij voortliep. Toen we dat zagen, begonnen de barbier en ik te fluiten
+om hem zijn debuut in herinnering te brengen. Ons gefluit trof zijn ooren en hij verbeeldde zich het gefluit te Madrid weer
+te hooren. Hij keek om en ziende dat wij ons te zijnen koste vermaakten, werd hij in het geheel niet boos, maar nam het vroolijk
+op en liep lachende verder. Van onzen kant namen we nog een stevig glas wijn en begaven ons vervolgens verder op weg.
+
+
+<a id="d0e1178"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1178">167</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1179" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK IX</h2>
+<h2>In welken toestand Diego zijne familie vond en na welke genietingen Gil Blas en hij scheidden.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>ien dag gingen wij slapen tusschen Moyados en Valpuesta in een klein dorpje, waar ik den naam van vergeten ben, en den volgenden
+morgen kwamen wij tegen elf uur in de vlakte van Almedo aan. &#8220;Waarde heer Gil Blas,&#8221; zeide mijn metgezel, &#8220;dit is nu mijn
+geboorteplaats; ik kan het niet aanschouwen zonder in vervoering te geraken, zoo natuurlijk is het van zijn vaderland te houden.&#8221;
+Toen wij wat dichter bij kwamen, was er genoeg om ons mee bezig te houden.
+
+</p>
+<p>Op eenigen afstand van elkander waren drie groote vlaggen opgehangen en dicht daarbij waren een aantal koks bezig een feest
+aan te richten. Eenigen dekten lange tafels, opgericht onder tenten; anderen vulden de kruiken. Er stonden braadpannen op
+het vuur en elders draaide men braadspitten, waaraan alle soorten vleesch hingen. Maar nog meer aandacht had ik voor een groot
+tooneel, dat men had opgeslagen. Het was bekroond door een decoratie van carton, beschilderd in verschillende kleuren en overdekt
+met latijnsche en grieksche spreuken. Zoodra zag de barbier die opschriften niet of hij zeide mij, dat al die grieksche woorden
+erg naar zijn oom Thomas roken. &#8220;Ik wed dat hij er de hand in heeft,&#8221; zeide hij, &#8220;want onder ons gezegd is het een bekwaam
+man. Hij kent een aantal leerboeken uit zijn hoofd. Het is om je geduld te verliezen, zooals hij onophoudelijk heele bladzijden
+in het gesprek werpt. Bovendien is hij een geleerd oudheidkenner. Zonder hem zouden wij niet <a id="d0e1188"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1188">168</a>]</span>weten dat in Athene de kinderen huilden als men ze met de zweep sloeg; wij danken deze ontdekking aan zijn diepgaande geleerdheid.&#8221;
+
+</p>
+<p>De lust kwam bij ons op te weten waarvoor al die toebereidselen werden gemaakt. Wij gingen informeeren, toen Diego in een
+sinjeur, die de leiding van het feest scheen te hebben, zijn oom Thomas de la Fuente herkende. De schoolmeester herkende den
+jongen barbier eerst niet, zoo was hij in tien jaren veranderd. Daar hij dit toch niet kon zeggen, omhelsde hij hem hartelijk
+en zei: &#8220;Wel Diego, mijn waarde neef, ben je dus terug in de stad die je heeft zien geboren worden? Je komt je huisgoden dus
+weer opzoeken en de hemel heeft je veilig en wel naar je familie geleid. O, drie en vier maal gelukkige! Er is veel nieuws,
+mijn vriend,&#8221; vervolgde hij, &#8220;uw oom Pedro, de litterator, is het slachtoffer van Pluto geworden, drie weken geleden is hij
+gestorven; die gierigaard vreesde dat hem in zijn leven het noodigste zou ontbreken, hij was zoo dol op het geld en de liefde,
+dat hij er heelemaal van uitgedroogd is. Behalve de groote jaargelden, die eenige grooten hem hadden vermaakt, gaf hij per
+jaar geen tien pistolen uit; hij had zelfs een lakei, die niet in den kost was, die dwaas stapelde al het goud en geld op,
+dat hij maar bijeen kon rapen. En voor wie? Voor erfgenamen die hij niet zien wilde. Hij was dertigduizend dukaten rijk, die
+je vader, je oom Bertrand en ik hebben gedeeld. Mijn broer Nicolaas heeft al over uw zuster Theresa beschikt; hij heeft haar
+uitgehuwelijkt aan den zoon van een van onze alcades. En die bruiloft vieren wij al twee dagen lang. Wij hebben in de vlakte
+die tenten opgericht en daar vervullen de drie erfgenamen van Pedro elk op hun beurt een dag de rol van gastheer. Was je maar
+eerder gekomen, dan zou je eens wat gezien hebben.
+
+</p>
+<p>Eergisteren, op den trouwdag, droeg je vader de kosten. Gisteren je oom de kruidenier en vandaag is alles voor mijn rekening
+en ik zal den burgers van Almedo een <a id="d0e1194"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1194">169</a>]</span>schouwspel van mijn vinding geven. Het einde zal het werk bekronen. Ik heb een tooneel doen opslaan, waar ik met Gods hulp
+door mijn leerlingen een door mij geschreven stuk zal doen opvoeren, getiteld: &#8220;De geneugten van Mulay Bugentuf, koning van
+Marocco&#8221;. Het zal prachtig gespeeld worden. Het zijn kinderen uit Penafiel en Segovia, die bij mij inwonen. Uitstekende acteurs!
+Over het stuk wil ik niet spreken, dat moet een verrassing blijven.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p169.jpg" alt="" width="341" height="423"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Toen hij deze woorden gesproken had, zagen wij uit het dorp een grooten troep menschen komen. Het waren de jonggehuwden, vergezeld
+van hunne bloedverwanten en vrienden en voorafgegaan door een twaalftal muzikanten. Wij gingen hen tegemoet en Diego maakte
+zich bekend. Vreugdekreten stegen uit hun gezelschap op en <a id="d0e1202"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1202">170</a>]</span>iedereen haastte zich hem te begroeten. Zijn geheele familie en iedereen die aanwezig was, overlaadde hem met omhelzingen,
+waarna zijn vader hem zeide: &#8220;Wees welkom, Diego! Gij vindt uwe ouders wat dikker terug, mijn jongen; meer zeg ik nu nog niet;
+onderdehand zal ik je alles wel uitleggen.&#8221; Ondertusschen begaf iedereen zich onder de tenten en nam plaats om de gedekte
+tafels. Ik verliet mijn metgezel niet en wij aten beiden aan tafel met de jonggehuwden.
+
+</p>
+<p>Na het feest toonden de gasten groot ongeduld om het stuk van den heer Thomas te zien, daar zij er niet aan twijfelden of
+het product van zulk een schoon genie verdiende te worden aangehoord. Wij gingen naar het tooneel, waar men in groote stilte
+het begin afwachtte. De acteurs verschenen en met het stuk in de hand zette de auteur zich tusschen de coulissen om te souffleeren.
+Hij had ons terecht reeds gezegd, dat het tragisch was, want in de eerste acte doodde de koning van Marokko, bij wijze van
+tijdverdrijf, honderd moorsche slaven met pijlschoten; in de tweede acte sloeg hij dertig portugeesche officieren, die een
+van zijne kapiteins krijgsgevangen had gemaakt, het hoofd af en in de derde eindelijk stak deze monarch, zat van zijn vrouwen,
+zelf een afgelegen paleis in brand, waar deze waren opgesloten en deed dit met haar in vlammen opgaan. De moorsche slaven
+en de portugeesche officieren waren zeer kunstig van riet gemaakt en het paleis, in elkaar gezet van carton, scheen omringd
+door een vuurwerk. Dit, begeleid door duizend klaagkreten, die uit de vlammen schenen op te stijgen, ontknoopte het stuk op
+een zeer vermakelijke manier. De geheele vlakte weerklonk van de toejuichingen, welke die schoone tragedie ontving.
+
+
+
+<a id="d0e1206"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1206">171</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e1207">
+<h2>DERDE BOEK</h2><a id="d0e1210"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1210">173</a>]</span><div id="d0e1211" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK I</h2>
+<h2>De aankomst van Gil Blas te Madrid en het verhaal van zijn eersten werkkring.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k bleef eenige dagen bij den jongen barbier. Vervolgens sloot ik mij aan bij een koopman uit S&eacute;govia, die met vier muilezels
+koopwaren naar Valladolid had gebracht en nu na gedane zaken huiswaarts keerde. Wij maakten onderweg kennis met elkaar en
+hij had zoo&#8217;n schik in mij, dat hij mij met alle geweld bij zich te logeeren wilde houden toen wij te S&eacute;govia aankwamen. Ik
+bleef twee dagen zijn gast en toen ik mij gereed maakte naar Madrid te vertrekken met een muilezeldrijver, belastte hij mij
+met een brief, dien ik persoonlijk aan zijn adres moest bezorgen, maar hij zeide niet dat het een aanbevelingsbrief was. Ik
+vergat niet hem te brengen bij Signor Mathes Melendez, een lakenkoopman, die bij de Zonnepoort woonde op den hoek van de Bahutierstraat.
+Nauwelijks had hij kennis genomen van den inhoud of hij zeide zeer hoffelijk: &#8220;Signor Gil Blas, mijn handelsvriend Pedro Palacio,
+schrijft mij zooveel goeds van u en beveelt je zoo warm bij mij aan, dat ik niet kan nalaten je een verblijf bij mij aan te
+bieden. Bovendien vraagt hij mij om te zien naar een goede betrekking en gaarne voldoe ik aan zijn verlangen. Ik geloof trouwens,
+dat het mij niet moeilijk zal vallen je goed geplaatst te krijgen.&#8221; Ik nam het aanbod van Melendez met blijdschap aan, maar
+ik was hem niet lang tot overlast. Na een week zei hij tot mij, dat hij over mij had gesproken met een van zijn kennissen,
+die een kamerdienaar noodig had en dat die post mij naar alle waarschijnlijkheid niet zou ontgaan. Juist kwam deze <a id="d0e1218"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1218">174</a>]</span>binnen en Melendez zeide, mij aanwijzend: &#8220;Mijnheer, dit is de jonge man waarvan ik u gesproken heb. Het is een eerlijke jongen
+van goede zeden; ik sta voor hem in als voor mij zelven.&#8221; De edelman keek mij doordringend aan, zeide dat mijn gezicht hem
+beviel en dat hij mij in zijn dienst nam. &#8220;Hij heeft mij slechts te volgen,&#8221; voegde hij er bij, &#8220;ik zal hem zeggen wat hij
+te doen heeft.&#8221; Bij deze woorden zeide hij den koopman goeden dag en nam mij mede naar de drukke straat, vlak bij de kerk
+van St. Filippus. Wij traden een vrij mooi huis binnen, waarvan hij een vleugel bewoonde; wij gingen een trap van vijf of
+zes treden op en traden in een kamer met twee breede deuren, die hij opendeed, en waarvan de eerste in het midden een getralied
+venster had. Door deze kamer gingen wij in een andere, waar een bed en andere meubelen stonden, alles eerder netjes dan rijk.
+
+</p>
+<p>Had mijn nieuwe meester mij bij Melendez goed bekeken, zoo beschouwde ik hem thans op mijn beurt met veel attentie. Hij was
+ruim vijftig jaar, koel en ernstig; hij scheen mij zachtaardig van karakter en mijn oordeel over hem was niet slecht. Hij
+deed mij verscheidene vragen en tevreden over mijne antwoorden, zeide hij: &#8220;Gil Blas, ik geloof dat ge een degelijke jongen
+zijt, het doet me genoegen dat je in mijn dienst bent getreden. Van jouw kant zal je over je betrekking tevreden zijn. Ik
+zal je zes realen daags geven, waarmee je zelf voor je voedsel en onderhoud moet borgen, behalve de kleine voordeelen, die
+gij bij mij zult hebben. Overigens ben ik niet lastig, ik eet in de stad. Gij behoeft alleen &#8217;s morgens mijn kleeren af te
+borstelen, de rest van den dag zijt ge vrij. Alleen sta ik er op dat je &#8217;s avonds vroeg naar bed gaat en mij aan de deur opwacht;
+dat is alles wat ik van je verlang.&#8221; Daarop gaf hij mij zes realen. Wij gingen vervolgens beiden weer uit en zelf sloot hij
+de deur en nam de sleutels mee. &#8220;Volg mij niet, mijn vriend,&#8221; zeide hij, &#8220;ga waar je wilt, maar als ik vanavond thuis kom,
+dan <a id="d0e1222"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1222">175</a>]</span>moet ik je op de stoep vinden.&#8221; Bij deze woorden verliet hij mij en ik was mijn eigen meester.
+
+</p>
+<p>&#8220;Waarachtig, Gil Blas,&#8221; zei ik tot mijzelf, &#8220;je zoudt geen beteren meester kunnen vinden! Je ontmoet een man, die je om &#8217;s
+morgens zijn kleeren af te borstelen en zijn kamer te doen zes realen per dag geeft, met vrijheid te gaan wandelen en je te
+vermaken als een schooljongen in de vacantie. Prettiger betrekking is niet te bedenken.&#8221; Ik verwonderde mij niet meer, dat
+ik lust had gehad naar Madrid te gaan; ik had zeker een voorgevoel van het geluk dat mij daar wachtte.
+
+</p>
+<p>Ik vond dit nieuwe leven heel aangenaam. En nog vermakelijker was, dat ik den naam van mijn meester niet eens wist. Melendez
+wist hem niet eens. Hij kende hem als een heer, die af en toe in zijn winkel kwam en wien hij dan wel eens laken verkocht.
+Onze buren konden mijne nieuwsgierigheid ook al niet bevredigen. Zij zeiden mij, dat hij bij niemand in de buurt aan huis
+kwam en eenigen, gewoon allerlei gevolgtrekkingen te maken, besloten daaruit dat men niet gunstig over hem kon oordeelen.
+Men ging zelfs verder; men verdacht hem een spion te zijn van den koning van Portugal en men waarschuwde mij mijne maatregelen
+daarvoor te nemen. Deze raad hinderde mij; ik bedacht, dat ik dan wel kans had kennis te maken met de gevangenissen van Madrid,
+die me niet geriefelijker voorkwamen dan de andere. Mijn onschuld was geen reden tot gerustheid; wat mij al overkomen was,
+had mij een heilige vrees ingeboezemd voor alles wat justitie was. Ik had tweemaal ondervonden dat, al liet zij onschuldigen
+niet sterven, zij door de zonderlinge wijze waarop zij de wetten der gastvrijheid toepaste, het altijd treurig is met haar
+in aanraking te komen.
+
+</p>
+<p>Ik raadpleegde Melendez, doch hij wist mij geen raad te geven. Ik besloot dus mijn meester na te gaan en hem te verlaten als
+hij werkelijk bleek een vijand van den staat te zijn; maar de voorzichtigheid en het aangename van mijn betrekking eischten
+dat ik zeer zeker van mijn <a id="d0e1230"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1230">176</a>]</span>zaak moest zijn. Ik begon dus zijn handelingen na te gaan en om hem op de proef te stellen, zeide ik op een avond onder het
+uitkleeden: &#8220;Mijnheer, ik weet niet hoe men zich tegen kwaadsprekendheid kan hoeden. De wereld is zoo slecht! Zoo hebben wij
+o. a<span id="d0e1232" class="corr" title="Bron: ">.</span> buren, die niet waard zijn dat de duivel ze haalt. Gij zult nooit raden hoe zij over ons spreken.&#8221; &#8220;En wat kunnen zij dan
+wel te zeggen hebben, mijn vriend?&#8221; vroeg mijn meester. &#8220;Ach mijnheer, de kwaadsprekendheid heeft waarlijk geen grens. Onze
+buren zeggen, dat wij gevaarlijke lieden zijn en de oplettendheid van het hof verdienen; in &eacute;&eacute;n woord: gij gaat door voor
+een spion van den koning van Portugal.&#8221; Bij deze woorden zag ik mijn meester scherp aan en merkte op, dat hij rilde; dat <span id="d0e1235" class="corr" title="Bron: pastte">paste</span> bij de beweringen van de buurt, daarna verviel hij in een droomerij, die ik niet gunstig uitlegde. Hij herstelde zich echter
+spoedig en zeide mij tamelijk kalm: &#8220;Gil Blas, laat onze buren maar praten en onze rust door gebabbel niet verstoren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop ging hij slapen en ik deed hetzelfde zonder te weten waaraan ik mij moest houden. Toen wij ons den volgenden dag gereed
+maakten uit te gaan, hoorden wij hard kloppen op de eerste deur van de trap. Mijn meester opende de andere en keek door het
+kleine getraliede venster. Hij zag een goed gekleeden man, die zeide: &#8220;Mijnheer, ik ben alguazil en ik kom u zeggen dat mijnheer
+de corregidor u wenscht te spreken.&#8221; &#8220;Wat wil hij van mij?&#8221; vroeg mijn meester. &#8220;Dat weet ik niet, mijnheer,&#8221; hernam de alguazil,
+&#8220;maar gij hoeft slechts naar hem toe te gaan om het direct te vernemen. &#8220;Mijn complimenten,&#8221; zeide mijn meester, &#8220;ik heb niets
+met hem uit te staan&#8221;; hierop sloot hij het venster van de deur en na eenigen tijd in gedachten op en neer te hebben geloopen,
+alsof dat hem veel te denken had gegeven, stopte hij mij mijne zes realen in de hand en zeide: &#8220;Gil Blas, mijn jongen, je
+kunt heengaan; ik ga niet zoo vroeg uit en heb je vanmorgen niet meer noodig.&#8221; Ik maakte hieruit op, dat hij bang was te worden
+gearresteerd en dat hij <a id="d0e1240"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1240">177</a>]</span>daarom in huis wilde blijven en om te weten te komen, of ik mij ook vergiste, verborg ik mij zoo, dat ik hem kon zien als
+hij zou uitgaan. Maar een uur later zag ik hem op straat, zoo zeker in zijn houding, dat ik er verbaasd van was. Ik liet mij
+echter niet van de wijs brengen en verbeeldde mij, dat hij slechts thuis was gebleven om alles wat hij aan goud en juweelen
+bezat, bij elkaar te nemen en dat hij nu waarschijnlijk maatregelen ging nemen om snel te kunnen vluchten. Ik had geen hoop
+hem weer te zien en ik twijfelde of ik &#8217;s avonds wel naar zijn huis zou gaan, zoo zeker was ik, dat hij de stad zou verlaten
+om het hem dreigend gevaar te ontloopen. Nochtans mankeerde ik &#8217;s avonds niet en tot mijn verrassing kwam mijn meester op
+den gewonen tijd thuis. Ik ging naar bed zonder de minste ongerustheid te doen blijken en stond den volgenden morgen kalm
+op.
+
+</p>
+<p>Toen hij bezig was zich te kleeden, werd er eensklaps op de deur geklopt. Mijn meester keek door het kleine venster, herkende
+den alguazil van den vorigen dag en vroeg hem wat hij wilde. &#8220;Doe open,&#8221; antwoordde de alguazil, &#8220;de corregidor wil u spreken.&#8221;
+Bij dezen verschrikkelijken naam verstijfde het bloed in mijn aderen. Sedert ik in hun handen was geweest, had ik een duivelsche
+vrees voor die heeren en ik had wel honderd mijlen van Madrid willen zijn. Mijn meester was minder verschrikt dan ik; hij
+opende de deur en ontving den rechter eerbiedig. &#8220;Gij ziet, dat ik niet met veel gevolg kom,&#8221; zeide de corregidor, &#8220;ik wil
+de zaak afdoen zonder opzien te baren. Ondanks de slechte geruchten, die over u loopen, geloof ik dat men u eenigszins behoort
+te ontzien. Zeg mij hoe gij heet en wat gij in Madrid komt doen.&#8221; &#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde mijn meester, &#8220;ik kom uit Nieuw-Castili&euml;
+en heet don Bernard de Castil Blazo. Mijn bezigheden zijn wandelen, den schouwburg bezoeken en ik verheug mij dagelijks in
+een aangenamen handel met enkele lieden.&#8221; &#8220;Gij hebt zeker een groot inkomen?&#8221; vroeg de rechter. &#8220;Neen, mijnheer, ik heb renten,
+noch <a id="d0e1244"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1244">178</a>]</span>landen, noch huizen.&#8221; &#8220;En waarvan leeft gij dan wel?&#8221; hernam de corregidor. &#8220;Dat zal ik u laten zien,&#8221; antwoordde don Bernard.
+Tegelijk trok hij een kleed weg, opende een deur, die ik nog niet bemerkt had, vervolgens daarachter weer een en liet den
+rechter binnen in een kabinet, waar een groote koffer stond geheel met goudstukken gevuld.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; zeide hij vervolgens, &#8220;gij weet dat de Spanjaarden vijanden zijn van werken; hoe groot de afschuw echter is, die
+zij van vermoeienis hebben, de mijne, ik verzeker het u, overtreft die nog ver; ik ben lui uit temperament en zoo lui, dat,
+als ik zou moeten werken om te leven, ik van honger zou sterven. Om dus te kunnen leven overeenkomstig mijn aard, om mijn
+goederen niet behoeven te besturen en nog meer om het zonder een intendant te kunnen doen, heb ik al mijn goed, dat uit verscheidene
+belangrijke erfenissen bestond, in contanten omgezet. In dien koffer zijn vijftig duizend dukaten. Dat is meer dan ik voor
+de rest van mijn dagen noodig heb, als ik langer dan een eeuw zou leven, daar ik er jaarlijks geen duizend uitgeef. Ik vrees
+dus de toekomst niet; ik houd weinig van pretmaken, ik speel alleen voor genoegen en ik heb genoeg van de vrouwen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat zijt gij gelukkig!&#8221; zeide de corregidor toen. &#8220;Men verdenkt u wel zeer verkeerd een spion te zijn; zoo iets komt weinig
+met uw aard overeen. Ga voort te leven zooals gij doet, don Bernardo. Verre van u te willen verontrusten, zal ik uw verdediger
+zijn; ik vraag uw vriendschap en bied u mijn hand aan.&#8221; Hierop verliet de rechter don Bernard, die niet genoeg zijn erkentelijkheid
+kon toonen. Mijnerzijds maakte ik duizend buigingen om mijn meester te helpen, hoewel ik natuurlijk in het diepst mijner ziel
+alle verachting en afschuw voelde, die elk eerlijk man voor een alguazil heeft.
+
+
+
+<a id="d0e1250"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1250">179</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1251" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK II</h2>
+<h2>Gil Blas verwondert zich in Madrid kapitein Rolando te ontmoeten en over de wonderlijke dingen, die deze dief hem vertelde.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>adat don Bernard de Castil Blazo den corregidor tot op straat uitgeleide had gedaan, kwam hij vlug terug om zijn brandkast
+te sluiten en alle deuren, die er toegang toe gaven; vervolgens gingen wij beiden zeer tevredengesteld uit, hij omdat hij
+zulk een machtigen vriend had verworven en ik in de zekerheid van mijn zes realen daags. De lust om dit avontuur aan Melendez
+te vertellen, deed mij den weg naar zijn huis inslaan, maar toen ik er bijna was, bemerkte ik kapitein Rolando. Ik was buitengewoon
+verbaasd hem daar te zien en ik kon niet nalaten te sidderen. Hij herkende mij ook, wendde zich ernstig tot mij en geheel
+zijn air van meerderheid bewarende, beval hij mij hem te volgen. Bevend gehoorzaamde ik en dacht bij mij zelven: &#8220;Helaas,
+hij zal mij doen betalen voor wat ik hem geleverd heb. Misschien heeft hij hier in de stad wel een hol. Maar als ik zooiets
+ontdek, zal ik toonen, dat mijn beenen niet lam zijn.&#8221; Ik liep dus achter hem aan, nauwkeurig oplettend, waar hij heenging
+en besloten zoo hard als ik kon weg te loopen, als het mij verdacht ging lijken.
+
+</p>
+<p>Rolando deed spoedig mijn vrees verdwijnen. Hij trad een bekende herberg binnen en ik volgde hem. Hij vroeg den besten wijn
+en zeide voor ons beiden een diner klaar te maken. Wij gingen intusschen een kamer binnen, waar wij alleen waren en waar hij
+mij aldus aansprak: &#8220;Gil Blas, gij zult wel verwonderd zijn hier uw ouden <a id="d0e1260"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1260">180</a>]</span>commandant te zien en nog meer wanneer ik je alles verteld zal hebben. Op den dag dat ik met de anderen naar Mansilla ging
+om de paarden en ezels te verkoopen, ontmoetten wij den zoon van den corregidor van Leon met vier welgewapende en bereden
+mannen achter zijn karos. Wij deden twee van zijn lieden in het zand bijten, de twee anderen vluchtten. De koetsier, die voor
+zijn meester vreesde, riep ons toen smeekend toe: &#8220;Och lieve heeren, dood toch in hemelsnaam niet den eenigen zoon van den
+corregidor van Leon.&#8221; Deze woorden verzachtten mijne kameraden niet, zij wakkerden integendeel hunne woede aan. &#8220;Mijne heeren,&#8221;
+zei een van hen, &#8220;laten wij den zoon van onzen grootsten vijand niet doen ontsnappen. Hoeveel mannen van ons beroep heeft
+zijn vader niet doen sterven. Laten wij hen wreken.&#8221; Ik hield hen echter tegen. &#8220;Houd op!&#8221; zeide ik, &#8220;waarom zullen wij noodeloos
+bloed vergieten? Laten wij ons tevreden stellen met zijn beurs. Daar hij geen weerstand biedt, zou het barbaarsch zijn hem
+te vermoorden. Bovendien is hij niet verantwoordelijk voor zijn vader, en zijn vader doet alleen zijn plicht als hij ons ter
+dood veroordeelt, evenals wij den onze doen door den reizigers hun goed af te nemen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Mijn tusschenkomst was niet zonder nut. Wij namen alleen zijn beurs en verkochten de paarden van de twee gedoode heeren met
+de andere. Den volgenden morgen waren wij niet weinig verrast den val leeg te vinden en nog meer toen wij Leonarda gebonden
+in de keuken vonden. Wij bewonderden je, zoo goed als je ons met je koliek bedot had en we vergaven het je om den goeden streek,
+dien je ons geleverd had.
+
+</p>
+<p>Toen wij vijf dagen later het bosch ingingen, werden wij overvallen door drie afdeelingen boogschutters, die ons schenen op
+te wachten. Onze luitenant en twee anderen werden gedood en ik en twee van onze mannen zoo nauw omsingeld, dat we gevangen
+werden genomen. Terwijl wij naar Leon gebracht werden, ging men tevens <a id="d0e1266"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1266">181</a>]</span>onze schuilplaats vernielen, die op de volgende wijze ontdekt was. Op den morgen van je vlucht bemerkte een boer uit Luceno
+bij toeval het luik, dat je niet neergeslagen hadt. Hij vermoedde, dat dat onze schuilplaats was en ging naar Leon om zijne
+ontdekking aan den corregidor mee te deelen, wien dit des te meer genoegen deed nu zijn zoon door ons was bestolen. Deze rechter
+zond drie brigades uit om ons te vatten en de boer was hun gids.
+
+</p>
+<p>Mijn aankomst in L&eacute;on was een groot schouwspel voor de inwoners. Als ik een gevangen generaal was geweest, dan had men niet
+harder kunnen loopen om mij te zien. &#8220;Daar is die beruchte kapitein,&#8221; riep men, &#8220;de schrik van onze buurt! Hij verdient gevierendeeld
+te worden evenals zijne kameraden.&#8221; Men bracht ons voor den corregidor, die begon met ons te beleedigen. &#8220;Wel, schurk,&#8221; zeide
+hij, &#8220;de hemel, die uwe misdaden moede is, levert u aan mijne rechtvaardigheid over.&#8221; &#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde ik, &#8220;al heb ik
+tal van misdaden begaan, dan heb ik toch niet den dood van uw eenigen zoon op mijn geweten; daarvoor behoort ge mij erkentelijk
+te zijn.&#8221; &#8220;Ellendeling,&#8221; riep hij uit, &#8220;met lieden van uw slag moet men oppassen edelmoedig te zijn! En al wilde ik u redden,
+dan zou mijn plicht het nog verbieden.&#8221; Daarop liet hij ons opsluiten in een hok, waar hij mijne kameraden niet lang liet
+smachten. Drie dagen later werden zij er uitgehaald om een tragische rol te spelen op het marktplein. Ik bleef drie volle
+weken in de gevangenis. Ik dacht, dat men mijn terechtstelling slechts uitstelde om ze des te verschrikkelijker te doen zijn
+en ik bereidde mij voor op een geheel nieuwe wijze te worden gedood, toen de corregidor mij bij zich liet brengen. &#8220;Hoor uw
+vonnis,&#8221; zeide hij, &#8220;gij zijt vrij. Zonder u zou mijn eenige zoon vermoord zijn. Als vader heb ik dien dienst willen erkennen
+en daar ik als rechter u niet kon vrijspreken, heb ik te uwen gunste naar het hof geschreven; ik heb genade voor u gevraagd
+en verkregen. Ga dus. Maar,&#8221; <a id="d0e1270"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1270">182</a>]</span>voegde hij erbij, &#8220;maak gebruik van deze gelukkige gebeurtenis. Keer in tot u zelven en verlaat voor altijd het rooversberoep.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze woorden troffen mij en ik ging naar Madrid in het besluit daar kalm te gaan leven. Ik vond mijn ouders gestorven en mijn
+erfenis in handen van een ouden bloedverwant, die mij er rekenschap van heeft gegeven, gelijk alle voogden doen. Ik heb niet
+meer dan drie duizend dukaten uit zijn handen kunnen krijgen, wat niet het vierde deel is van mijn goed. Maar wat kon ik er
+aan doen? Ik zou er niets mede winnen herrie te maken. Om de ledigheid te vermijden, heb ik een plaats van alguazil gekocht,
+welk beroep ik uitoefen alsof ik mijn geheele leven niets anders had gedaan. Maar het bevalt mij niet bijster; men moet al
+te voorzichtig en geheimzinnig te werk gaan; men kan er alleen stilletjes en schrander in bedriegen. Ik betreur mijn oude
+beroep. Ik beken dat hier meer zekerheid is, maar er is meer genoegen in het oude en ik houd van de vrijheid. Ik heb wel lust
+om me van mijn betrekking te ontdoen en op een mooien dag naar de bergen aan den oever van den Taag te gaan. Ik weet dat daar
+een schuilplaats is door een troep Cataloni&euml;rs bewoond. Als gij mee wilt gaan, zullen wij hun aantal vermeerderen. Wel, hebt
+gij lust mij te volgen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Iedereen heeft zijn neigingen,&#8221; zeide ik tegen Rolando; &#8220;gij zijt geboren voor gewaagde ondernemingen en ik voor een kalm
+en rustig leven.&#8221; &#8220;Ik begrijp je,&#8221; viel hij mij in de rede, &#8220;de dame die gij hebt ontvoerd, heeft uw hart nog in bezit en
+ongetwijfeld leidt ge met haar dat kalme en rustige leven, waarvan gij zoo houdt. Beken maar, mijnheer Gil Blas, dat gij haar
+in haar meubelen hebt gezet en dat ge samen leeft van de pistolen, die gij van ons hebt meegenomen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik zeide hem dat hij het mis had en dat ik hem onder het eten de geschiedenis van de dame zou vertellen, wat ik dan ook deed.
+Na het maal kwam hij nog eens op de Cataloni&euml;rs terug. Maar toen hij zag, dat hij mij niet <a id="d0e1278"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1278">183</a>]</span>kon overhalen, veranderde hij eensklaps en op trotschen toon voegde hij mij toe: &#8220;Daar gij zoo laag zijt om de voorkeur te
+geven aan uw dienstbaren staat boven de eer deel uit te maken van een troep dappere mannen, zoo laat ik u over aan uwe neigingen.
+Maar onthoud wat ik u zeggen zal: Vergeet dat ge mij vandaag ontmoet hebt en spreek nooit over mij, want als ik hoor, dat
+gij mij in uw gesprek mengt.... gij kent mij en ik zeg niets meer.&#8221; Hierop riep hij den waard, betaalde en wij gingen heen.
+
+
+
+<a id="d0e1280"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1280">184</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1281" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK III</h2>
+<h2>Gil Blas verlaat don Bernard de Castil Blazo en komt bij een saletjonker.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen wij de kroeg uitgingen en afscheid van elkander namen, ging mijn meester voorbij. Hij zag mij en ik bemerkte, dat hij
+meer dan eens den kapitein aankeek. Ik meende dat het hem verbaasde mij met zoo iemand te ontmoeten. Zeker is het dat het
+voorkomen van Rolando niet in zijn gunst was. Hij was een zeer grooten man met een lang gezicht en een neus als een papegaai
+en hoewel hij er niet kwaad uitzag, maakte hij toch den indruk een schelm te zijn.
+
+</p>
+<p>Ik had mij in mijne vermoedens niet vergist. Des avonds sprak don Bernard telkens over den man dien hij bij mij gezien had
+en hij zou graag alles beloofd hebben wat ik van hem had kunnen zeggen als ik had durven praten, &#8220;Gil Blas,&#8221; vroeg hij, &#8220;wie
+is die groote grijpvogel, met wien ik je gezien heb?&#8221; Ik antwoordde dat het een alguazil was en ik verbeeldde mij, dat hij
+daarmee tevreden was en het er bij zou laten, maar hij deed nog vele andere vragen en daar ik er door in de war geraakte daar
+ik mij de bedreigingen van Rolando herinnerde, brak hij eensklaps het gesprek af en ging naar bed. Toen ik den volgenden morgen
+mijn gewonen dienst had gedaan, gaf hij mij zes dukaten inplaats van zes realen en zeide: &#8220;Dit mijn vriend, geef ik je voor
+diensten, die je me tot heden bewezen hebt. Ga een andere betrekking zoeken, ik kan geen knecht gebruiken, die zulke mooie
+kennissen heeft.&#8221; Het viel mij in hem te zeggen dat ik dien alguazil kende uit den tijd dat ik dokter in Valladolid was en
+dat ik hem wel <a id="d0e1290"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1290">185</a>]</span>eens geneesmiddelen had voorgeschreven. &#8220;Zeer goed,&#8221; zei mijn meester, &#8220;dat is prachtig bedacht, maar dat had je mij gisteren
+moeten zeggen inplaats van in de war te raken.&#8221; &#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde ik, &#8220;ik dorst u dat niet te zeggen uit zuivere discretie!&#8221;
+&#8220;Mijn jongen, ik dacht niet dat je zoo geslepen was, ga nu heen, ik geef je je cong&eacute;, een jongmensch dat met alguazils omgaat,
+is niet in mijn smaak.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik ging dadelijk aan Melendez deze slechte tijding meedeelen, die om mij te troosten, beloofde mij in een beter huis te doen
+treden. Een paar dagen later zeide hij mij werkelijk:
+
+</p>
+<p>&#8220;Gil Blas, mijn waarde vriend, ge hebt zeker niet gedroomd van het geluk dat ik je ga aankondigen. Gij zult het aangenaamste
+baantje van de wereld krijgen. Ik zal je brengen bij don Mathias de Silva. Deze Mathias de Silva is wat men noemt een saletjonker.
+De intendant van don Mathias, ging hij voort, is een intieme vriend van mij. Wij zullen hem een bezoek gaan brengen. Hij zal
+je zelf aan zijn heer voorstellen en gij kunt er op rekenen, dat hij je om mij pleizier te doen met veel &eacute;gards zal behandelen.&#8221;
+Onderweg vertelde hij mij dat de intendant een man van niets was, die rijk was geworden van het geld van twee geru&iuml;neerde
+families, waarbij hij intendant was geweest. &#8220;Ik waarschuw je, dat hij verschrikkelijk ijdel is: hij ziet graag de andere
+bedienden voor hem buigen als knipmessen. Regel je dus daarnaar, Gil Blas, maak eerst het hof aan mijnheer Rodriguez, den
+intendant, en doe alles om hem te behagen. Zijn vriendschap zal je van veel nut zijn en als ge slim genoeg zijt om zijn vertrouwen
+te winnen, dan zou hij je nog wel eens een aardig beentje te kluiven kunnen geven. Hij heeft er zooveel! Don Mathias is een
+jongmensch, die alleen aan plezier denkt en die niet het minste weten wil van zijn eigen zaken. Welk een prachtig huis voor
+een intendant!&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p186.jpg" alt="" width="515" height="324"><p class="figureHead"></p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Toen wij ten huize van den intendant gekomen waren, vroegen wij signor Gregoris Rodriguez te spreken en men <a id="d0e1302"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1302">186</a>]</span>verwees ons naar zijn vertrekken, waar wij hem zouden kunnen vinden. Hij was er ook werkelijk in gezelschap van een soort
+boer, die een blauw linnen zak vol geld in de hand hield. De intendant, die er uitzag bleeker en geler dan een meisje dat
+het oude vrijstersleven moe is, kwam met uitgespreide armen op Melendez toe; de koopman spreidde ook zijn armen uit en zij
+omhelsden elkaar met meer aanstellerij dan natuurlijke vriendschap. Daarna kwam het gesprek op mij. Rodriguez nam mij van
+het hoofd tot de voeten nauwkeurig op en zei daarna, dat ik juist de persoon was dien don Mathias noodig had en dat hij zich
+gaarne ermede belastte mij aan dezen heer voor te stellen. Daarna deed Melendez uitkomen hoeveel belang hij in mij stelde
+en hij vroeg den intendant mij zijne protectie te geven. Vervolgens liet hij mij bij hem achter en nam na zeer veel complimenten
+afscheid. Toen hij vertrokken was zei Rodriguez tot mij: &#8220;Ik zal je naar mijn meester brengen als ik eerst dezen braven boer
+geholpen heb.&#8221; Hij wendde zich vervolgens tot den boer, nam hem zijn zak af en zei &#8220;Welnu Talego, we zullen eens zien of de
+vijfhonderd <a id="d0e1304"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1304">187</a>]</span>pistolen er zijn&#8221;. Hij telde zelve de geldstukken, vond ze accoord, gaf een kwitantie van het geld aan den boer en liet hem
+gaan. Daarna deed hij het geld weer in de zak en wendde zich tot mij met de woorden: &#8220;Nu kunnen wij naar mijn meester gaan;
+hij staat gewoonlijk tegen twaalf uur op en het is nu ongeveer &eacute;&eacute;n uur, zoodat hij wel bij de hand zal zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>En werkelijk was don Mathias juist op. Hij was nog in zijn kamerjas en lag achterover in een langen stoel met een van zijn
+beenen over de leuning terwijl hij zich heen en weer wiegde bezig tabak fijn te maken. Hij sprak met een lakei die de rol
+van kamerbediende vervulde, gereed hem op zijn wenken te bedienen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; zei de intendant, &#8220;hier stel ik u een jongmensch voor die de betrekking zou kunnen vervullen van hem, die u gisteren
+hebt weggejaagd. Melendez, een zaakwaarnemer, staat voor hem in; hij verzekert mij, dat het een verdienstelijke jongen is
+en ik geloof ook dat u wel tevreden over hem zult zijn.&#8221;&#8212;&#8220;Het is goed,&#8221; antwoordde de jonge edelman, &#8220;en daar gij hem bij
+mij brengt, neem ik hem zonder bedenken in mijn dienst. Ik benoem hem tot mijn kamerdienaar en daarmee heeft deze zaak afgedaan.
+En laat ons nu eens over andere dingen spreken, Rodriguez. Gij komt juist op tijd, want ik wilde je al laten roepen. Ik heb
+je een slechte tijding mede te deelen, mijn waarde Rodriguez. Ik heb vannacht zeer ongelukkig gespeeld; behalve de honderd
+pistolen, die ik bij mij had heb ik er nog tweehonderd bovendien verspeeld. Gij weet dat menschen zooals wij zulke schulden
+zonder uitstel moeten voldoen; wij zijn dat aan onze eer verplicht, terwijl wij het met de andere schulden niet zoo nauw nemen.
+Gij moet dus ergens tweehonderd pistolen zien te krijgen en ze aan de gravin de Pedrosa zenden&#8221;. &#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde de
+intendant, &#8220;dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Met uw welnemen, waar moet ik die som zoo ineens vandaan halen? Ik kan
+geen cent loskrijgen van uw pachters, hoe ik ze ook dreig. Toch moet ik uw knechts goed onderhouden <a id="d0e1310"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1310">188</a>]</span>en moet ik alles uitzuinigen om uwe uitgaven te bestrijden. Gelukkig ben ik er tot nog toe in geslaagd mij er door te slaan,
+maar ik weet niet meer tot welken heilige ik mij nog kan wenden, daar ik tot het uiterste gekomen ben&#8221;.&#8212;&#8220;Al dat gepraat helpt
+niet,&#8221; viel don Mathias hem in de rede, &#8220;en die verhalen vervelen mij maar. Zoudt gij misschien willen Rodriguez, dat ik mijn
+gedrag ging veranderen en dat ik zou gaan zorgen voor mijn bezittingen? Een mooie bezigheid voor een man als ik, die slechts
+voor zijn pleizier leeft!&#8221; &#8220;Geduld,&#8221; antwoordde de intendant, &#8220;en gij zult zien, dat zooals de zaken nu gaan gij spoedig hiervoor
+niet meer zult behoeven te zorgen.&#8221;&#8212;&#8220;Gij vermoeit mij,&#8221; hernam de jonge edelman knorrig, &#8220;gij martelt mij. Laat mij mijzelf
+ruineeren zonder dat ik het bemerk. Ik moet twee honderd pistolen hebben, hoor je, ik moet ze hebben&#8221;.&#8212;&#8220;Dan zal ik mijn toevlucht
+moeten nemen tot dien kleinen grijsaard die u al meer geld geleend heeft tegen hooge woekerrente&#8221;.&#8212;&#8220;Neem voor mijn part je
+toevlucht tot den duivel,&#8221; antwoordde Don Mathias; &#8220;als ik maar tweehonderd pistolen krijg kan mij de rest niet schelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen hij dit op norschen, ontevreden toon gezegd had, ging de intendant heen en een voornaam jongeling, Antonio de Centell&egrave;s,
+trad binnen. &#8220;Wat scheelt eraan mijn waarde,&#8221; zei hij tot mijn meester. &#8220;Gij ziet er zoo bedrukt uit, er ligt een waas van
+toorn over uw gelaat, Wie heeft je in zoo&#8217;n slechten luim gebracht? Ik zou haast durven wedden dat het die vlegel is, die
+daar juist weggaat.&#8221; &#8220;Ja,&#8221; antwoordde don Mathias, &#8220;het is mijn intendant. Elken keer als hij bij mij komt zegt hij mij dat
+ik van mijn kapitaal inteer ...&#8221; &#8220;Mijn waarde,&#8221; antwoordde don Antonio, &#8220;ik verkeer in hetzelfde geval. Ik heb een zaakwaarnemer
+die al even slecht te spreken is als jou intendant. Als de schurk mij eindelijk na herhaaldelijk bevel geld brengt, zou men
+haast zeggen dat hij het van zichzelf geeft.&#8221; Zij bleven zoo een tijdje in levendig gesprek toen zij gestoord werden door
+Gregorio Rodriguez, vergezeld van een kleinen grijsaard die bijna geen haar op zijn hoofd had. Don Antonio wilde <a id="d0e1314"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1314">189</a>]</span>vertrekken en zei: &#8220;Bonjour don Mathias, wij zien elkaar spoedig terug. Ik zal je maar alleen laten met deze heeren daar ge
+zeker een ernstige zaak met hen te behandelen hebt.&#8221;&#8212;&#8220;Welneen,&#8221; zei mijn meester, &#8220;blijf maar, jij bent niet te veel. Deze
+bescheiden grijsaard dien ge hier ziet, is een eerlijk man die mij geld leent tegen twintig procent.&#8221;&#8212;&#8220;Wat?&#8221; riep Centell&egrave;s
+uit, &#8220;tegen twintig procent.<span id="d0e1316" class="corr" title="Bron: &#8221;"></span> Nu maar dan wensch ik je geluk dat ge in zoo goede handen zijt geraakt. Ik word niet zoo liefelijk behandeld. Ik koop geld
+tegen goud, want ik moet in den regel vijf en dertig procent betalen.&#8221;&#8212;&#8220;Wat een woekerrente,&#8221; riep toen de oude woekeraar
+vertoornd uit; &#8220;bedenken de schurken dan niet dat er nog een leven hiernamaals is? Nu verbaast het mij niet meer dat men zoo
+waarschuwt tegen geldschieters. Die woekerrente, die enkelen onder hen van hun geld nemen, kost ons onzen goeden naam. Als
+mijn collega&#8217;s zoo deden als ik, dan zou men ons niet uitjouwen want ik leen slechts om mijn evenmensch te helpen. O, als
+de tijden maar zoo waren als ik ze vroeger heb gekend, dan zou ik je mijn beurs leenen zonder rente te vragen en nu nog, hoe
+ellendig het er ook uitziet, ik heb haast nog gewetensbezwaar twintig procent te vragen. Maar men zou haast zeggen, dat het
+geld in de aarde verzwolgen is; men vindt haast geen geld meer en deze schaarschte noodzaakt mij wel mijn moraal wat te wijzigen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoeveel hebt ge noodig?&#8221; ging hij voort zich tot mijn meester wendende.&#8212;&#8220;Ik moet tweehonderd pistolen hebben,&#8221; antwoordde
+don Mathias.&#8212;&#8220;Ik heb er hier vierhonderd in een zak,&#8221; hernam de woekeraar; &#8220;ik zal er u dus de helft van geven.&#8221; Dit zeggende
+haalde hij een blauw linnen zak van onder zijn mantel die mij dezelfde scheen als welke de boer Talego met vijfhonderd pistolen
+bij Rodriguez had gelaten. De grijsaard ledigde den zak, legde de geldstukken bij hoopjes op tafel en begon ze te tellen.
+Dit gezicht prikkelde het verlangen van mijn meester. &#8220;Mijn waarde Descomulgado,&#8221; zei hij tot den woekeraar, &#8220;ik bedenk daar
+iets, namelijk dat ik een groote dwaas <a id="d0e1320"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1320">190</a>]</span>ben. Ik leen slechts zooveel als noodig is om mijn schuld af te doen, zonder eraan te denken dat ik dan geen cent overhoud
+en ik zal je dus morgen weer een bezoek moeten brengen. Ik ben nu van plan alle vierhonderd pistolen van je te nemen om je
+de moeite te besparen morgen terug te komen.&#8221;&#8212;&#8220;Mijnheer&#8221;, antwoordde de grijsaard, &#8220;ik had een gedeelte van dit geld bestemd
+voor een goedhartigen bon-vivant die groote erfenissen heeft te wachten, welke hij zeer menschlievend gebruikt om kleine meisjes
+uit de wereld af te zonderen en hun woningen te meubileeren, maar daar u de geheele som noodig hebt, is zij ter uwer beschikking,
+als u mij slechts waarborgen kunt geven.&#8221;&#8212;&#8220;O, wat dat betreft,&#8221; viel Rodriguez in de rede, terwijl hij een papier uit zijn
+zak haalde, &#8220;gij zult de beste hebben. Dit papier heeft don Mathias slechts te teekenen en gij hebt het recht vijfhonderd
+pistolen te nemen van een van zijn pachters, zekeren Talego, een rijken landbouwer te Mondejar.&#8221; &#8220;Dat is voldoende,&#8221; antwoordde
+de woekeraar, &#8220;ge ziet wel dat ik niet lastig ben; als men mij slechts billijke voorstellen doet, neem ik ze zonder verdere
+tegenwerpingen aan.&#8221; Toen gaf de intendant een pen aan mijn meester, die zonder het biljet eerst te lezen onder het fluiten
+van een deuntje zijn naam er onder zette.
+
+</p>
+<p>Toen dit afgeloopen was, zeide de grijsaard mijn meester vaarwel die hem hartelijk de hand drukte zeggende: &#8220;Tot weerziens
+mijn waarde, ik ben geheel tot uw dienst. Ik begrijp toch maar niet waarom men u voor een schurk aanziet, integendeel, lieden
+van uw soort zijn noodzakelijk voor den staat, gij zijt de troosters van duizenden kinderen van nette familie en de toevlucht
+van alle groote heeren wier uitgaven grooter zijn dan hun inkomsten.&#8221;&#8212;&#8220;Gij hebt gelijk,&#8221; riep Centell&egrave;s uit; &#8220;de woekeraars
+zijn brave lieden die men niet voldoende kan achten en ik wil daarom ook dezen hartelijk vaarwel zeggen, vooral omdat hij
+tegen slechts twintig procent leent.&#8221; Dit zeggende ging hij naar den grijsaard toe om hem te omarmen en deze twee deftige
+heertjes duwden den woekeraar naar elkaar toe en vermaakte <a id="d0e1324"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1324">191</a>]</span>zich met hem, evenals twee kaatsers, die een bal slaan. En toen ze hem zoo een paar malen heen en weer hadden laten gaan,
+lieten zij hem uit met den intendant, die eerder die hartelijke omhelzingen had verdiend en nog wel wat bovendien.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p191.jpg" alt="" width="516" height="374"><p class="figureHead"></p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Toen Rodriguez en zijn booze geest vertrokken waren, zond don Mathias door den lakei, die met mij in de kamer was, de helft
+van de pistolen aan gravin de Pedrosa en deed de overige in een lange beurs geborduurd met zijde en gouddraad en stak deze
+toen in zijn zak. Ten zeerste voldaan, dat hij nu weer geld had, zei hij op vroolijken toon tot don Antonio: &#8220;Wat zullen wij
+vandaag doen, laten we daar nu eens over spreken.&#8221;&#8212;&#8220;Ziezoo, nu spreek je nog eens als een verstandig mensch,&#8221; antwoordde <span id="d0e1332" class="corr" title="Bron: Centelles">Centell&egrave;s</span>, &#8220;welja laten we het daar eens over hebben.&#8221; Terwijl zij hierover aan het praten en overleggen waren kwamen twee andere heeren
+binnen. Het waren don Alexo Segior en don Ferdinand de Gamboa, beiden ongeveer van denzelfden <a id="d0e1335"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1335">192</a>]</span>leeftijd als mijn meester, namelijk zoowat acht en twintig jaar. Zij begonnen nu met hun vieren zeer levendig te spreken met
+veel gebaren alsof zij elkaar in geen tien jaar hadden gezien. Daarna zei Ferdinand die een echte lolmaker was tot don Mathias
+en don Antonio: &#8220;Mijne heeren, waar eet gij vandaag? Als ge nog geen plannen hebt zal ik jelui naar een herberg brengen waar
+men echten godenwijn drinkt. Ik heb er gedineerd en ik ben er dezen morgen tegen zes uur van thuis gekomen&#8221;.&#8212;&#8220;Had ik den nacht
+maar zoo verstandig doorgebracht, dan had ik mijn geld niet verloren&#8221;, zei don Mathias.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat mij betreft,&#8221; zei Centell&egrave;s, &#8220;ik heb mijzelf gisterenavond een nieuw genoegen verschaft, want ik houd veel van afwisseling.
+En men moet zijn genoegens wel eens varieeren wil men het leven aangenaam maken. Een van mijn vrienden nam mij mede naar een
+inner der belastingen, die voor den staat de zaken behartigt. Ik zag er veel weelde, goeden smaak en het maal leek mij bijzonder
+goed toebereid. Maar ik vond den heer des huizes van een belachelijkheid, die mij waarlijk vermaakte. De ontvanger, hoewel
+een echt burgermannetje, deed erg groot en zijn vrouw, hoewel vreeselijk leelijk, deed erg koket en vertelde allerlei gekruide
+moppen, terwijl er vier of vijf kinderen aan tafel zaten met hun gouverneur en ge kunt je een voorstelling maken hoe ik mij
+aan dat maal heb vermaakt!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8212;&#8220;En ik, mijne heeren,&#8221; zei don Alexo Segiar, &#8220;ik heb gesoupeerd bij een komediespeelster en wel bij Arsenia. Wij waren met
+ons zessen: Arsenia, Florimonde, met een van haar kokette vriendinnen, de markies de Zenette, don Juan van Moncade en mijn
+persoontje. Wij hebben den nacht doorgebracht met drinken en lol maken. Wat een heerlijke nacht was dat! Weliswaar zijn Arsenia
+en Florimonde geen groote genie&euml;n, maar zij hebben slag van brassen en fuiven wat veel goed maakt. Het zijn vroolijke, levenslustige
+schepseltjes en dat is per saldo meer waard dan zulke deftige eerbare vrouwen!&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e1341"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1341">193</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1342" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK IV</h2>
+<h2>Hoe Gil Blas kennis maakte met de lakeien der saletjonkers; welk geheim zij hem leerden om ten koste van weinig moeite den
+naam te hebben van een geestig man en welken zonderlingen eed zij hem lieten doen.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e heertjes gingen zoo voort met praten, terwijl ik don Mathias hielp bij het kleeden. Toen hij gekleed was, gebood hij mij
+hem te volgen en al de saletjonkers gingen gezamenlijk naar de herberg, waarheen Ferdinand de Gamboa hen zou brengen. Ik liep
+achter hen aan met nog drie bedienden, want ieder van die heertjes hield er een lijfbediende op na. Tot mijn verbazing bemerkte
+ik, dat deze drie bedienden hun meesters nadeden en zich hetzelfde air gaven. Ik groette hen als hun nieuwe makker en zij
+groetten mij terug. Een van hen keek mij een poosje aan en zei toen: &#8220;Mijn vriend, ik zie aan uwen gang, dat gij nog nooit
+bij een jongen saletjonker hebt gediend.&#8221;&#8212;&#8220;Helaas neen,&#8221; antwoordde ik, &#8220;en ik ben pas heel kort hier in Madrid.&#8221;&#8212;&#8220;Dat merk
+ik,&#8221; antwoordde hij, &#8220;want gij ziet er nog echt als een boertje uit, schuchter en verlegen; er is iets houterigs in je bewegingen,
+maar dat is niet zoo heel erg, we zullen je gauw genoeg wat ontbolsterd hebben, daar ben ik niet bang voor.&#8221;&#8212;&#8220;Gij vleit mij
+zeker,&#8221; antwoordde ik.&#8212;&#8220;Neen,&#8221; hernam hij, &#8220;er is geen stommeling zoo groot, of wij kunnen er nog wat van maken, reken daar
+maar gerust op.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij behoefde mij verder niets te zeggen om mij te doen begrijpen, dat ik een stel aardige snuiters tot makkers had en dat
+ik aan geen betere handen kon zijn toevertrouwd om een nette jongen te worden. Toen wij in de <a id="d0e1351"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1351">194</a>]</span>herberg aankwamen, vonden wij een gereedstaanden maaltijd, dank zij de voorzorg van don Ferdinand, die hem reeds &#8217;s morgens
+besteld had. Onze meesters zetten zich aan tafel en wij maakten ons gereed hen te gaan bedienen. Wat onderhielden zij zich
+vroolijk met elkaar! Ik had er een waar genoegen in ze zoo te hooren. Hun karakter, hun gedachtenwisseling en hun uitdrukkingen
+vermaakten mij zeer. Wat een geestdrift! Wat een spitsvondigheden! Die heeren maakten op mij den indruk van een heel nieuw
+soort menschen. Toen zij aan het dessert gekomen waren, brachten wij hun een groote menigte flesschen van den besten Spaanschen
+wijn en lieten hen vervolgens alleen om ons naar een kleine eetzaal te begeven, waar men voor ons een maaltijd gereed had
+gezet.
+
+</p>
+<p>Al heel spoedig ontdekte ik, dat mijn metgezellen nog veel verdienstelijker waren dan ik eerst had gedacht. Zij waren niet
+alleen niet tevreden hun meesters in manieren na te doen, maar bootsten zelfs hun spraak na en die oolijke snaken deden het
+zoo meesterlijk, dat het bijna hetzelfde was. Ik bewonderde hun vrije en ongedwongen manieren en ik werd nog meer getroffen
+door hun geestigheid, zoodat ik begon te wanhopen of ik ooit zoo&#8217;n beminnelijk persoon zou kunnen worden. De bediende van
+Don Fernando nam de honneurs aan den maaltijd waar, aangezien het ook zijn heer was, die de onze trakteerde en daar hij wilde,
+dat er niets aan ontbrak, riep hij den waard en zei: &#8220;Mijnheer de waard breng ons tien flesschen van je besten wijn en tel
+ze maar op bij die van onze heeren, zooals ge dat altijd doet.&#8221; &#8220;Met zeer veel genoegen,&#8221; antwoordde de waard, &#8220;maar denk
+er aan, mijnheer Gaspard, dat don Fernando mij al heel wat maaltjes schuldig is. Als ge eens een goed woordje voor mij kon
+doen om wat geld van hem los te krijgen....&#8221; &#8220;O!&#8221; viel hem de bediende in de rede, &#8220;maak je maar niet ongerust over wat hij
+u nog schuldig is, ik sta er je borg voor; de schulden van mijn meester zijn even goed <a id="d0e1355"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1355">195</a>]</span>als staven gouds. Het is maar jammer, dat eenige onbeschofte schuldeischers beslag hebben gelegd op onze inkomsten, maar morgen
+wordt dat beslag opgeheven en wij zullen je dan betalen zonder zelfs de rekening te zien, die gij ons overlegt.&#8221; De waard
+bracht ons, niettegenstaande het beslag, toch den wijn en wij dronken dien op in afwachting van de opheffing van het beslag.
+Gij hadt moeten zien hoe wij telkens weer op, elkaars gezondheid dronken, terwijl wij elkaar bij den naam van onze meesters
+noemden. De bediende van don Antonio noemde dien van Ferdinand Gamboa en de bediende van don Fernando noemde dien van don
+Antonio Centell&egrave;s. Zij noemden mij Silva en wij werden zoo zoetjes aan bij het geven van die bijnamen dronken, juist als de
+heeren, die deze namen in werkelijkheid droegen.
+
+</p>
+<p>Hoewel ik mij natuurlijk niet zoo verdienstelijk maakte als mijn medegasten, zeiden zij mij herhaaldelijk, dat zij zeer tevreden
+over mij waren.
+
+</p>
+<p>&#8220;Silva,&#8221; zei een van de geslepenste onder hen, &#8220;wij zullen wat van je maken, mijn waarde, want ik zie, dat ge een genie in
+je verbergt, maar ge weet er geen partij van te trekken. De vrees je slecht uit te drukken is oorzaak dat ge niets op goed
+geluk durft zeggen en toch is het durven spreken de reden, dat op &#8217;t oogenblik zeer velen zich tot groote geesten weten te
+verheffen. Wilt gij uitblinken, dan hebt ge je slechts te laten gaan en slechts alles te zeggen wat je maar in den mond komt;
+je onbesuisdheid zal doorgaan voor edele stoutmoedigheid. Al zou je ook honderd domheden debiteeren, als je maar een enkele
+geestigheid zegt, zal men je domheden vergeten. Men zal je gevatheid onthouden en men zal hoog opgeven van je verdienstelijkheid.
+Dat is het nu juist wat onze meesters ook doen en zoo moet ieder handelen, die de reputatie wil hebben van een buitengewoon
+schrandere kop te zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Natuurlijk verlangde ik ten zeerste voor een genie door te gaan en het geheim, dat men mij openbaarde, leek mij <a id="d0e1363"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1363">196</a>]</span>zoo gemakkelijk, dat ik meende het in toepassing te moeten brengen. Ik nam er terstond de proef van en de wijn, dien ik gedronken
+had, deed die proef gelukkig slagen, <span class="abbr" title="dat wil zeggen"><abbr title="dat wil zeggen">d. w. z.</abbr></span> dat ik er maar op los begon te praten en dat ik onder zeer veel dwaze dingen een paar geestigheden debiteerde, die zij zeer
+toejuichten. Dit eerste welslagen van mijn pogingen gaf mij vertrouwen, ik werd nog luidruchtiger om nog maar meer geestigheden
+te zeggen en het toeval hielp mij ook ditmaal.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p196.jpg" alt="" width="488" height="459"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Welnu,&#8221; zei mij daarop een van mijn makkers, die mij op straat had toegesproken, &#8220;begint ge nu al niet te ontbolsteren? Je
+bent nog geen twee uur in ons gezelschap en je bent al een heel ander mensch en ge zult zoo elken dag zienderoogen veranderen.
+Zoo ziet ge nu <a id="d0e1374"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1374">197</a>]</span>wat het zeggen wil bij deftige meesters in dienst te zijn, dat ontwikkelt den geest; als men bij burgerlui in dienst is, bereikt
+men dit niet.&#8221;&#8212;&#8220;Neen, dat is vast en zeker,&#8221; antwoordde ik, &#8220;en ik zal mij in het vervolg dan ook alleen in dienst stellen
+van den adel.&#8221; &#8220;Dat is flink gesproken,&#8221; riep de bediende van don Fernando tusschen twee slokken wijn uit: &#8220;het komt de bourgeois
+niet toe genie&euml;n in dienst te hebben zooals wij zijn. Welaan mijne heeren, laten wij hier zweren dat wij nooit die schooiers
+zullen dienen; laten wij dit zweren bij den Styx!&#8221; Wij juichten hem luidkeels toe en met het glas in de hand, zwoeren wij
+dezen koddigen eed. Wij bleven zoolang aan tafel totdat het onze meesters behaagde heen te gaan. Het was middernacht, wat
+mijn kameraden als een buitengewone matigheid voorkwam. De heeren verlieten echter slechts de herberg om zich te begeven naar
+eene bekende cocotte, die in de wijk van het hofpersoneel woonde en wier woning dag en nacht open was voor de lieden die van
+vroolijkheid hielden. Het was een vrouw van vijf en dertig tot veertig jaar, nog schoon en onderhoudend en zoo geheel thuis
+in de kunst om te behagen, dat men zeide dat zij de laatste overblijfselen van haar schoonheid duurder verkocht dan hare eerste
+schoonheid. Er waren bij haar in huis altijd twee of drie andere eerste klas cocottes, die niet weinig bijdroegen tot den
+grooten toeloop van heeren, die men er zag. Na het eten speelden zij, daarna soupeerden zij en brachten den nacht door met
+drinken en zich vermaken. Onze meesters bleven er tot den volgenden morgen en wij eveneens zonder ons te vervelen; want terwijl
+zij met de maitressen waren, vermaakten wij ons met de dienstmeisjes. Eindelijk namen wij afscheid van elkaar bij het aanbreken
+van den dag en wij gingen rust nemen.
+
+</p>
+<p>Toen mijn meester als gewoonlijk om twaalf uur opstond, kleedde hij zich aan en ging uit. Ik volgde hem natuurlijk en wij
+begaven ons naar don Antonio Centell&egrave;s, bij wien wij een zekeren don Alvaro d&#8217;Ancuna aantroffen. <a id="d0e1378"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1378">198</a>]</span>Nadat de drie jonkers elkaar hadden begroet, zei Centell&egrave;s tot mijn meester: &#8220;Verduiveld, don Mathias, je komt of je geroepen
+bent! Don Alvaro komt mij halen om naar een bourgeois te gaan, die een diner geeft aan markies de Zenette en aan don Juan
+de Moncado; gij moet van de partij zijn.&#8221;&#8212;&#8220;En hoe heet die bourgeois?&#8221; vroeg don Mathias.&#8212;&#8220;Hij heet Gregorio de Noriega,&#8221;
+antwoordde don Alvaro. &#8220;&#8217;t Is een eerste dwaas, die er pleizier in heeft al zijn bezittingen op te eten, die doet als een
+saletjonker en die voor een man van geest wil doorgaan tegen zijn stomme natuur in. Hij heeft mij gevraagd hem te leiden.
+Ik regeer hem, mijne heeren, en ik kan u verzekeren, dat ik hem een goed eindje op weg help. Zijn goederen zijn al danig aan
+het slinken.&#8221;&#8212;&#8220;Dat geloof ik best,&#8221; riep Centell&egrave;s uit, &#8220;ik zie onzen bourgeois nog in het armenhuis belanden. Kom, don Mathias,&#8221;
+ging hij voort, &#8220;laten wij eens nader kennis met dien man maken en er het onze toe bijdragen om hem van zijn geld af te helpen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Centell&egrave;s en mijn meester begaven zich met don Alvaro naar Gregorio de Noriega, Wij gingen er ook heen, zijn bediende Magicon
+en ik, blij, dat wij een vrijen maaltijd hadden en dat wij het onze konden bijdragen om den bourgeois te doen verarmen. De
+heer des huizes leek mij een groote ezel. Hij trachtte tevergeefs de manieren van de saletjonkers na te doen, maar &#8217;t was
+een zeer slechte copie van een bijzonder goed origineel of, om mij beter uit te drukken: een domkop, die zich als een verstandig
+mensch wilde voordoen. Stel je zoo iemand voor te midden van vijf spotvogels, die zich ten doel hadden gesteld een loopje
+met hem te nemen en hem aan te zetten tot groote uitgaven.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijne heeren,&#8221; zei don Alvaro na de eerste begroetingen, &#8220;ik stel u hier don Gregorio de Noriega als een der volmaaktste
+ridders voor. Hij bezit duizenden voortreffelijke eigenschappen. Gij moet weten dat hij een zeer schrander hoofd heeft. Gij
+kunt over alles met hem praten <a id="d0e1384"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1384">199</a>]</span>van de fijnste scherpzinnigste logica af tot op de spelling toe; hij is letterlijk van alles op de hoogte.&#8221;&#8212;&#8220;O, dat is al
+te vleiend gesproken,&#8221; viel de bourgeois hem in de rede, terwijl hij zeer ongracieus lachte. &#8220;Ik zou u deze beweringen kunnen
+retourneeren, Signor Alvaro. Gij zijt in waarheid wat men noemt een bron van alle mogelijke ontwikkeling en kennis.&#8221;&#8212;&#8220;Ik had
+niet de bedoeling mij zulk een geestigen lof te laten toezwaaien,&#8221; antwoordde don Alvaro; &#8220;maar geloof mij, heeren, Signor
+Gregorio zal vast en zeker naam maken in deze wereld.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze ironische gesprekken volgden elkaar voortdurend op en de arme Gregorio werd van alle kanten aangevallen, want de saletjonkers
+maakten telkens grappen op hem, waarin de domkop de aanval op zich niet eens merkte; integendeel nam hij in vollen ernst op
+alles wat men van hem zeide en hij scheen zeer tevreden over zijn gasten; het leek zelfs, dat zij hem nog genoegen deden hem
+voor den gek te houden. Ook gedurende den maaltijd vermaakten zij zich met hem en vervolgens bleven zij er den geheelen nacht.
+Wij matigden ons in het drinken juist zooals onze meesters en wij waren zoo frisch als een hoentje toen wij den bourgeois
+verlieten.
+
+
+
+<a id="d0e1388"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1388">200</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1389" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK V</h2>
+<h2>Gil Blas gaat op avontuur uit. Hij maakt kennis met een lieve dame.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>a eenige uren geslapen te hebben, stond ik in de beste stemming op, en in afwachting dat mijn meester zou ontwaken, ging ik
+mijn opwachting maken bij onzen intendant, wiens ijdelheid niet weinig gestreeld was door mijn betooningen van eerbied. Hij
+ontving mij zeer vriendelijk en voorkomend en vroeg mij of ik mij goed thuis gevoelde in dit soort leven van de jonge heeren.
+Ik antwoordde hem dat ik wel dacht er spoedig aan te zullen gewennen.
+
+</p>
+<p>Ik gewende er mij dan ook werkelijk aan en zelfs eerder dan ik dacht. Ik werd geheel anders van doen en laten. Zoo levendig
+en luchthartig werd ik nu, dat de bediende van don Antonio mij een compliment maakte voor mijn gedaanteverwisseling en zeide
+dat, om een beroemd persoon te worden, het mij slechts aan het noodige geld ontbrak. Hij hield mij voor oogen, dat dit een
+besliste noodzakelijkheid was om een net jongmensch te vormen; dat al onze makkers bemind werden door een of andere schoone
+en dat hij voor zijn persoon de gunst bezat van twee adellijke dames. Ik was van meening dat de vent loog. &#8220;Mijnheer Mogicon,&#8221;
+zei ik, &#8220;gij zijt zonder twijfel een goed gebouwd en zeer geestig man, gij bezit werkelijk groote gaven; maar ik begrijp toch
+niet hoe twee aanzienlijke dames, bij wie ge niet eens inwoont, verliefd kunnen worden op iemand van onzen stand.&#8221;&#8212;&#8220;O, maar
+zij weten niet wie ik ben. Ik heb die veroveringen gemaakt in de kleeren van mijn meester en onder zijn naam. Ziehier hoe
+dat gaat. Ik kleed mij als saletjonker <a id="d0e1398"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1398">201</a>]</span>en neem zijn manieren aan, ga vervolgens naar de pantoffelparade, knipoog tegen alle dames die ik zie, totdat ik er eene ontmoet
+die op mijn wenken antwoordt. Deze volg ik dan en ik zie haar te spreken te krijgen. Ik stel mij voor als don Antonio Centell&egrave;s
+en vraag een rendez-vous met haar. Natuurlijk begint zij met bezwaren te opperen, maar ik weet haar dan toch te bepraten,
+<span class="abbr" title="enzoovoorts"><abbr title="enzoovoorts">enz.</abbr></span> <span class="abbr" title="enzoovoorts"><abbr title="enzoovoorts">enz.</abbr></span> Zoo leg ik het aan, mijn waarde, om aan geld te komen en ik raad je hetzelfde te doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik wilde te gaarne beroemd worden om niet naar dezen raad te luisteren; bovendien was ik in &#8217;t geheel niet afkeerig van een
+liefdesavontuurtje. Ik vatte dus het plan op, mij als saletjonker te verkleeden om op galante avonturen uit te gaan. Ik durfde
+mij niet in ons huis te verkleeden uit vrees opgemerkt te worden. Ik nam daarom een mooi pak uit de garderobe van mijn meester,
+maakte er een pakje van en ging er mee naar een barbiertje, dien ik kende en waar ik mij op mijn gemak zou kunnen verkleeden.
+Daar tuigde ik mij zoo mooi mogelijk op, terwijl de barbier mij ook met zijn kunde behulpzaam was. Toen wij meenden, dat mijn
+toilet geheel voltooid was, ging ik naar het Saint-Jer&ocirc;me plein, waar ik overtuigd was wel een buitenkansje te zullen vinden.
+Doch ik behoefde niet eens zoo ver te loopen om mijn geluk te ontmoeten.
+
+</p>
+<p>Toen ik een afgelegen straat overstak, zag ik uit een klein huis eene rijk gekleede dame komen, zeer schoon van gestalte,
+die in een huurkoets stapte. Ik bleef plotseling staan om haar te bekijken en ik groette haar zwierig, om haar te toonen,
+dat zij mij wel beviel. Zij van haren kant lichtte een oogenblik hare voile op om mij te laten zien, dat zij mijne aandacht
+nog meer waard was dan ik meende, want ik zag een zeer lief gelaat. Het rijtuig reed echter weg en ik bleef in de straat staan,
+een weinig verblind door de schoone gelaatstrekken, die ik gezien had. &#8220;Wat een prachtig gezicht,&#8221; zei ik bij mijzelf, &#8220;dat
+is het eenige wat mij nog ontbreekt om mij te voltooien. Als <a id="d0e1410"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1410">202</a>]</span>de beide dames die Mogicon liefhebben, zoo mooi zijn als deze, dan is hij een heel gelukkige snuiter. Ik zou al tevreden zijn
+als ik &eacute;&eacute;n zoo&#8217;n maitresse had.&#8221; Terwijl ik hier zoo over nadacht, keek ik toevallig naar het huis, waaruit ik de schoone
+jonge dame had zien verschijnen, en ik zag aan een der vensters een oude vrouw, die mij wenkte naar binnen te komen.
+
+</p>
+<p>Ik rende het huis in en vond deze eerbiedwaardige bescheiden oude vrouw in een tamelijk zindelijke kamer. Zij hield mij zeer
+zeker minstens voor een markies en groette mij dan ook zeer onderdanig, terwijl zij mij als volgt aansprak: &#8220;Ik ben er haast
+zeker van, edele heer, dat gij slecht zult denken van een vrouw, die, zonder u te kennen, u bij zich binnen roept, maar gij
+zult zeer zeker gunstiger over mij oordeelen, zoodra ge weet, dat ik zoo niet tegenover alle heeren doe. Ge schijnt mij toe
+tot het hof te behooren.&#8221; &#8220;Gij vergist u niet,&#8221; viel ik haar in de rede, terwijl ik mijn rechterbeen vooruitstrekte en mijn
+lichaam op mijn linkerheup liet steunen; &#8220;zonder ijdelheid kan ik zeggen tot een van de eerste huizen van Spanje te behooren.&#8221;
+&#8220;U ziet er ook geheel naar uit,&#8221; antwoordde zij, &#8220;en ik wil u gaarne bekennen, dat ik een zwak heb om adellijke heeren een
+genoegen te doen. Ik zag u door het venster en gij besteedde alle aandacht aan eene dame die mij daar juist verliet. Gevoelt
+gij eenige neiging tot haar, zeg het mij dan maar in vertrouwen,&#8221;&#8212;&#8220;Wel ja, op mijn woord, zij heeft mij getroffen,&#8221; antwoordde
+ik, &#8220;nooit zag ik zoo&#8217;n piquante verschijning. Als ge ons bij elkaar weet te brengen, kunt ge op mijn erkentelijkheid rekenen.
+Als men ons deze diensten goed bewijst, dan weten wij ze ook zeer goed en mild te beloonen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb het u al gezegd,&#8221; antwoordde de oude vrouw, &#8220;ik voel mij zeer genegen tot adellijke personen en vind er een genoegen
+in hun van dienst te zijn. Ik ontvang hier bijvoorbeeld dames, die om fatsoensbegrippen hun minnaars niet bij zich kunnen
+ontvangen en ik leen hun mijn huis om hun vurigen liefdesdrang te vereenigen met <a id="d0e1416"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1416">203</a>]</span>het fatsoen.&#8221; &#8220;Heel goed,&#8221; antwoordde ik, &#8220;en gij hebt dat genoegen zeker verschaft aan de bewuste dame?&#8221;&#8212;&#8220;Neen&#8221; zei zij,
+&#8220;dit is een adellijke weduwe, die een minnaar zoekt, maar zij is in dit opzicht zoo lastig uitgevallen, dat ik niet weet of
+gij haar zult voldoen, hoe verdienstelijk gij ook zijt. Ik heb reeds drie goed gebouwde adellijke heeren aan haar voorgesteld,
+maar ze heeft ze geweigerd.&#8221;&#8212;&#8220;O, mijn waarde,&#8221; riep ik geestdriftig uit, &#8220;gij behoeft mij slechts achter haar aan te sturen
+en voor &#8217;t overige kunt ge op mij vertrouwen. Ik verlang er zeer naar een t&ecirc;te a t&ecirc;te te hebben met zoo&#8217;n kieskeurige schoone,
+ik heb nog nooit met die karakters kennis gemaakt.&#8221; &#8220;Welnu,&#8221; zei de oude vrouw, &#8220;ge behoeft slechts morgen op ditzelfde uur
+terug te komen en gij zult dan uwe nieuwsgierigheid kunnen bevredigen.&#8221;&#8212;&#8220;Ik zal op mijn tijd hier zijn,&#8221; antwoordde ik haar,
+&#8220;en dan zullen wij eens zien of een adellijk heer als ik een blauwtje kan loopen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik ging daarna terug naar den kleinen barbier zonder op verdere avonturen uit te gaan en niet weinig verlangend naar den afloop
+van dit laatste. Den volgenden dag ging ik een uur v&oacute;&oacute;r den bepaalden tijd naar de oude vrouw, na mij eerst deftig gekleed
+te hebben. &#8220;Mijnheer,&#8221; zei ze mij, &#8220;gij zijt een man van de klok en ik ben er u dankbaar voor. Trouwens, de zaak is wel de
+moeite waard. Ik heb de jonge weduwe opgezocht en wij hebben veel over u gepraat. Men heeft mij gelast te zwijgen, maar ik
+voel mij zoozeer tot u aangetrokken, dat ik dat niet kan. Gij zijt in den smaak gevallen en gij zult een zeer gelukkig mensch
+worden. Onder ons gezegd en gezwegen, deze dame is zeer bekoorlijk en beminnenswaardig; haar man heeft niet lang met haar
+geleefd; hij is als een schim in haar leven geweest, zij heeft werkelijk al het bekoorlijke van een meisje.&#8221; Het goede oudje
+wilde natuurlijk zeggen van die meisjes met geest, die zonder zich te vervelen in het celibaat leven.
+
+</p>
+<p>De heldin van het rendez-vous kwam spoedig met een <a id="d0e1422"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1422">204</a>]</span>huurkoets, evenals den vorigen dag, en was gekleed in kostbare gewaden. Zoodra zij de kamer binnen trad, begon ik met vijf
+of zes buigingen van een saletjonker, begeleid door de bevalligste bewegingen. Daarop ging ik vertrouwelijk naar haar toe
+en zei: &#8220;Mijn prinses, gij ziet hier een man voor u, die Amor&#8217;s pijl getroffen heeft. Uwe beeltenis staat mij sinds gisteren
+voortdurend voor den geest en gij hebt een hertogin uit mijn hart weten te verdrijven, die er al vasten voet begon te krijgen.&#8221;&#8212;&#8220;Die
+overwinning is werkelijk te groot voor mij,&#8221; antwoordde zij, haar voile afleggend, &#8220;maar zij maakt mij volkomen gelukkig.
+Een jonge man houdt van verandering en zijn hart, zegt men, is even moeilijk te bewaren als een stuk geld!&#8221;&#8212;&#8220;O, mijn koningin,&#8221;
+hernam ik, &#8220;laten wij de toekomst er buiten en denken wij slechts aan het heden. Gij zijt schoon en ik ben verliefd. Als mijn
+liefde u aangenaam is, laten wij dan van elkander genieten zonder verdere bedenkingen. Laat ons scheep gaan zooals de matrozen,
+niet lettende op de gevaren van den tocht, maar slechts met het genoegen voor oogen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen ik deze laatste woorden had gesproken, wierp ik mij op mijn knie&euml;n voor de schoone fee en om nog beter de saletjonker
+na te doen, drong ik er met kracht op aan, dat zij mij gelukkig zou maken. Zij scheen een weinig van haar stuk door mijn heftig
+aandringen, maar meende zich toch nog niet gewonnen te moeten geven. Zij stiet mij zacht van zich af en zei: &#8220;Kalm een beetje,
+gij zijt al te vurig en lijkt wel wat op een lichtmis. Ik ben een beetje bang, dat ge een boemelaar zijt.&#8212;&#8220;Welaan, mevrouw,&#8221;
+zei ik, &#8220;kunt gij iets haten waar de vrouwen bovenmate veel van houden? Er zijn nog slechts enkele burgervrouwen, die het
+uitgaan van een jongen man afkeuren.&#8221;&#8212;&#8220;Dat is mij te machtig,&#8221; antwoordde zij, &#8220;en door zoo&#8217;n argument moet ik mij gewonnen
+geven. Ik zie wel, dat men tegenover een man als gij niet veinzen kan, en een vrouw moet wel toegeven. Welnu ik ben door u
+overwonnen,&#8221; zei zij, met een schijn van verlegenheid <a id="d0e1426"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1426">205</a>]</span>alsof haar zedigheid door deze bekentenis was gekwetst, &#8220;Gij hebt mij gevoelens ingeboezemd, die ik nog nooit voor iemand
+heb gekoesterd en ik wilde alleen nog maar weten wie gij zijt om u tot mijn minnaar te kiezen. Ik geloof, dat gij een jong
+edelman zijt en zelfs een fatsoenlijk man, doch ik ben er nog niet van overtuigd. Hoeveel inlichtingen ik dus ook over u heb,
+wil ik toch mijn liefde niet aan een onbekende geven.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p205.jpg" alt="" width="400" height="436"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ik herinnerde mij toen hoe in een dergelijk geval de lakei van don Antonio er zich uit redde en wilde dus ook nu op zijn voorbeeld
+voor mijn meester spelen. &#8220;Mevrouw,&#8221; zei ik tot de weduwe, &#8220;ik zal u geenszins mij naam verbergen, hij is trouwens mooi genoeg
+om gehoord te mogen worden. Heeft u nooit hooren spreken van don Mathias de Silva? &#8220;Zeer zeker,&#8221; antwoordde zij, &#8220;en ik kan
+u er nog <a id="d0e1434"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1434">206</a>]</span>bijvoegen dat ik hem wel eens ontmoet heb bij een van mijn kennissen.&#8221; Hoewel ik al tamelijk brutaal was geworden, was ik
+toch een beetje van mijn stuk gebracht door dit antwoord. Ik herstelde mij in een oogenblik en al mijn scherpzinnigheid bijeen
+verzamelend om mij uit mijn netelige positie te redden, zei ik: &#8220;Welnu, mijn schoone engel, dan kent gij een heer, dien ik
+ook ken. Ik behoor namelijk tot zijn familie, daar ge er zoo op staat alles te weten. Zijn overgrootvader huwde met de schoonzuster
+van een oom van mijn vader. Zooals gij dus ziet, zijn wij nauw verwant. Ik heet don Cesar. Ik ben de eenige zoon van den beroemden
+don Fernando de Ribera die voor vijftien jaar gedood werd in een slag op de grenzen van Portugal. Ik zou u wel een uitvoerig
+verslag van het gevecht kunnen geven, maar dit zou tijdverlies zijn, terwijl de liefde eischt, dat wij de uren aangenamer
+doorbrengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na dit gesprek drong ik nog heviger en hartstochtelijker aan, wat mij echter niet verder bracht. De gunstbetooningen die mijne
+godin mij gaf, maakten mij slechts verlangender naar die welke zij mij weigerde. Het hartelooze wezen ging naar haar rijtuig,
+dat haar bij de deur wachtte. Toch was ik tevreden over dit avontuur hoewel ik niet volkomen gelukkig was. &#8220;Dat ik tot nu
+toe slechts weinig tegemoetkomingen ondervonden heb,&#8221; zei ik tot mijzelf, &#8220;komt omdat mijn aangebedene een adellijke dame
+is, die meent niet terstond te moeten zwichten voor mijn liefdesbetuigingen. De fierheid van hare geboorte heeft mijn geluk
+een weinig vertraagd, maar dit is slechts een uitstel van eenige dagen.&#8221; Ik hield mijzelf ook wel voor, dat het een zeer sluwe
+geslepen vrouw kon zijn, maar toch wilde ik de zaak liever van een gunstige dan van een ongunstige zijde bezien en ik bleef
+dus een goede gedachte van mijn weduwe houden. Bij het afscheidnemen waren wij overeen gekomen elkaar na twee dagen weer te
+ontmoeten en de hoop dan tot het toppunt van mijn wenschen te zullen geraken, gaf mij reeds een voorsmaak van de genoegens
+waarmede ik mij zelf vleide.
+<a id="d0e1438"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1438">207</a>]</span></p>
+<p>Den geest vol van de lachendste beelden, ging ik dan ook naar den barbier. Ik verwisselde mijn kleeren en zocht mijn meester
+op in een speelhuis waar ik zeker was hem te zullen vinden. Ik vond hem bezig met spelen en ik bemerkte dat hij won; want
+hij was niet een van die flegmatieke spelers die zich rijk spelen of zich ruineeren, zonder een spier op hun gezicht te vertrekken.
+Hij was opgewekt en pocherig bij zijn geluk en korzelig bij zijn ongeluk. Hij verliet het speelhuis zeer opgewekt en ging
+in de richting van het Prinsentheater. Ik volgde hem tot aan de deur van den schouwburg en hij gaf mij daar een dukaat zeggende:
+&#8220;Hier Gil Blas, daar ik vandaag gewonnen heb, moet jij daarvan ook genieten; ga je maar wat verstrooien met je makkers en
+kom mij tegen middernacht bij Arsenia halen, waar ik soupeer met Don Alexo Segiar&#8221;. Dit zeggende ging hij naar binnen en ik
+bleef erover nadenken met wien ik wel dien dukaat zou kunnen verteren overeenkomstig den wensch van den gever. Ik behoefde
+echter niet lang na te denken want plotseling stond Clarino, de lakei van don Alexo, voor mij. Ik nam hem mede naar de eerste
+de beste herberg en wij vermaakten er ons tot middernacht. Tegen dien tijd gingen wij naar het huis van Arsenia waarheen ook
+Clarino zich volgens bevel van zijn meester moest begeven. Een kleine portier opende ons de deur en liet ons in een lage kamer
+waar de kamermeisjes van Arsenia en van Florimonde zich onder uitbundig gelach met elkaar onderhielden, terwijl hare meesteressen
+boven waren met onze heeren.
+
+</p>
+<p>De komst van twee heeren, die juist goed gesoupeerd hadden, kon niet anders dan aangenaam zijn voor de beide soubrettes, maar
+stel u mijn verbazing voor toen ik in een van die beide dienstmeisjes mijne weduwe ontdekte, mijne aanbiddelijke weduwe, die
+ik voor een gravin of een markiezin hield. Zij was niet minder verbaasd haar don Cesar de Ribera veranderd te zien in den
+lakei van een saletjonker. Wij keken elkaar echter aan zonder een van beiden verlegen te worden, integendeel barstten wij
+beiden <a id="d0e1443"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1443">208</a>]</span>in lachen uit. Toen wij eindelijk uitgelachen waren, nam Laura&#8212;zoo heette zij&#8212;mij ter zijde terwijl Clarino met zijn schoone
+sprak en zei op gedempten toon, terwijl zij mij de hand gaf: &#8220;Ziehier mijn hand, Signor don Cesar; laten wij inplaats van
+elkaar wederzijds verwijten te doen elkaar ons compliment maken, mijn vriend! Gij hebt je rol meesterlijk gespeeld en ik heb
+mij van de mijne ook niet slecht gekweten. Gij zult tenminste moeten bekennen dat gij mij gehouden hebt voor een van die lieve
+adellijke dames, die er een genoegen in hebben een gewaagd stukje uit te halen.&#8221;&#8212;&#8220;Dat is zeer zeker waar,&#8221; antwoordde ik,
+&#8220;maar wie ge ook zijn moogt, mijn koningin, ik ben niet van gevoelens veranderd al ziet gij mij onder andere gedaante voor
+je. Ik smeek je mijn diensten te aanvaarden en laat de kamerbediende van don Mathias voltooien wat don Cesar zoo gelukkig
+is begonnen.&#8221;&#8212;&#8220;Wel,&#8221; antwoordde zij, &#8220;ik mag je nog liever in je ware gedaante als anders. Gij zijt een man wat ik als vrouw
+ben, dat is de grootste lof dien ik je kan geven. Ik neem je dan ook op onder het getal mijner aanbidders en wij hebben dan
+de tusschenkomst van die oude vrouw niet meer noodig; gij kunt mij hier vrij komen bezoeken. Wij dames van het theater leven
+zonder dwang en midden tusschen de heeren.&#8221; Daarbij bleef het, daar wij niet alleen waren. Het gesprek werd algemeen, levendig
+en opgewekt en vol duidelijke dubbelzinnigheden. Vooral het kamermeisje van Arsenia, mijn beminnelijke Laura, blonk uit en
+deed veel meer geest dan deugd blijken. Van hun kant hoorden wij onze heeren zeer dikwijls luid lachen met de tooneelspeelsters,
+wat deed veronderstellen dat ook zij zich nogal vermaakten. Als men al het moois had opgeschreven, dat dien nacht bij Arsenia
+werd gesproken, zou men, geloof ik, een zeer leerzaam boek voor de jeugd hebben.
+
+
+
+<a id="d0e1445"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1445">209</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1446" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VI</h2>
+<h2>Het onderhoud van eenige heeren over de komedianten van het tooneelgezelschap van den prins.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>ien dag kreeg mijn meester bij zijn ontwaken een briefje van don Alexo Segiar waarin deze hem vroeg bij hem te komen. Wij
+begaven ons naar hem toe en troffen hem in gezelschap van den markies de Zenette en nog een anderen jongen edelman, die er
+netjes uitzag en dien ik nog nooit had gezien. Hij werd aan mijn meester voorgesteld door don Segiar als don Pompeio de Castro,
+een bloedverwant van don Segar. &#8220;Hij is bijna van zijn prilste jeugd af aan het hof van Polen. Gisterenavond kwam hij te Madrid
+en hij gaat morgen weer naar Warschau terug. Hij blijft slechts &eacute;&eacute;n dag bij mij en ik wil van dien kostbaren tijd van zijn
+verblijf profiteeren. Om hem dat verblijf ten mijnent zoo aangenaam mogelijk te maken, heb ik gemeend u en de markies de Zenette
+hier te moeten laten komen.&#8221; Vervolgens omhelsden mijn meester en de bloedverwant van don Alexo elkaar en maakten elkaar een
+menigte complimenten. Ik was zeer tevreden over hetgeen don Pompeio zeide; hij scheen mij zeer verstandig en schrander.
+
+</p>
+<p>Wij bleven eten bij don Segiar en de heeren bleven na den maaltijd spelen totdat het theater zou beginnen. Daarna gingen zij
+gezamenlijk naar het Prinsentheater om de opvoering bij te wonen van een nieuw treurspel, getiteld: &#8220;De koningin van Carthiago&#8221;.
+Toen het stuk afgeloopen was, kwamen zij soupeeren ter zelfder plaatse waar zij gedineerd hadden en natuurlijk liep het gesprek
+in het eerst over het stuk dat zij gezien hadden en daarna over de <a id="d0e1455"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1455">210</a>]</span>spelers. &#8220;Wat het stuk betreft,&#8221; zei don Mathias, &#8220;vind ik dat het niet veel bijzonders is: ik vind er de figuur van Alexo
+nog treuriger dan in de Alcade. Maar wat de uitvoering betreft, deze was meesterlijk. Wat denkt gij er van don Pompeio? Gij
+schijnt het niet met mij eens te zijn.&#8221; &#8220;Mijne heeren,&#8221; antwoordde de edelman, &#8220;ik heb u daareven zoo geestdriftig gezien
+over de acteurs en vooral over de actrices, dat ik u bijna niet durf bekennen dat ik eene geheele andere meening ben toegedaan
+dan gij.&#8221; &#8220;Dat is dan maar goed ook,&#8221; zei don Alexo schertsenderwijs, &#8220;want uw beoordeeling zou hier al zeer slecht worden
+ontvangen. Gij moet onze actrices wel respecteeren in aanmerking genomen haar grooten roep van bekwaamheid. Dagelijks drinken
+wij met hen en wij staan er voor in, dat zij volmaakt zijn; als men het van ons zou verlangen zouden wij volgaarne certificaten
+van haar geven.&#8221; &#8220;Ik twijfel hieraan geen oogenblik&#8221;, antwoordde zijn bloedverwant, &#8220;gij zoudt zelfs certificaten geven van
+haren levenswandel en hare zeden, zoozeer schijnt gij goede vrienden van haar te zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8212;Uwe Poolsche actrices zijn zeker veel beter,&#8221; zeide lachende de markies de Zenette.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja zeker,&#8221; antwoordde don Pompeio, &#8220;zij zijn veel beter. Er zijn er ten minst bij die geen enkel gebrek hebben.&#8221; &#8220;En kunnen
+die dan op uwe getuigschriften rekenen?&#8221; &#8220;Ik heb in &#8217;t geheel geen verbintenissen met haar,&#8221; antwoordde don Pompeio. &#8220;Ik neem
+geen deel aan haar zwelgpartijen en ik kan dus een onpartijdig oordeel vellen. Maar gelooft gij werkelijk een uitmuntenden
+tooneelspelerstroep te bezitten?&#8221; ging hij voort.
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen,&#8221; zei de markies, &#8220;dat geloof ik niet en ik wil dan ook slechts een klein getal van hen in bescherming nemen, de overigen
+zijn mij onverschillig. Zijt ge het er bijvoorbeeld niet mede eens, dat de actrice die voor Dido speelde bewonderenswaardig
+is? Heeft zij deze koningin niet voorgesteld met allen adeldom en bevalligheid die wij in haar veronderstellen? En hebt gij
+het niet bewonderd hoe zij <a id="d0e1463"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1463">211</a>]</span>den toeschouwer door haar kunst weet te boeien en hem alle hartstochten doet medegevoelen die zij vertolkt? Men kan gerust
+zeggen dat zij volmaakt is in alle moeilijkheden van de voordracht.&#8221;&#8212;&#8220;Ik ben het met u eens, dat zij iemand weet te treffen
+en te ontroeren: nooit had eenig tooneelspeelster meer gevoel en het is tevens een mooie verschijning maar toch heeft zij
+hare gebreken. Twee of drie dingen hebben mij in haar spel gehinderd. Als zij verbazing wil doen blijken dan rolt zij met
+hare oogen op een overdreven wijze wat zeker niet past voor een prinses. Voeg hierbij nog dat als zij hare van nature zachte
+stem uitzet, deze hare zachtheid verliest en snijdend wordt. Bovendien leek het mij dat zij in verschillende passages niet
+goed begreep wat zij zeide. Ik wil liever aannemen dat zij verstrooid was, dan te willen beweren dat zij niet genoeg talent
+heeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zooals ik wel zie,&#8221; zei toen don Mathias, &#8220;zoudt gij geen al te grooten lof van onze tooneelspeelsters verspreiden.&#8221; &#8220;Ik
+bied u wel mijn verontschuldiging,&#8221; antwoordde don Pompeio. &#8220;Ik ontdek zeer veel talent bij hun vele fouten. Ik voeg hierbij
+zelfs dat ik genoten heb van de actrice, die voor volgelinge speelde in de tusschenbedrijven. Welk een natuurlijk spel! Met
+welk een gratie beweegt zij zich. Als zij een aardig gezegde debiteert, doet zij het met een schalkschen glimlach en zoo aanvallig
+dat men haar daarom ook zou prijzen. Men zou in haar kunnen afkeuren, dat zij soms te veel in vuur geraakt en dat zij de perken
+der vrijmoedigheid soms te buiten gaat, maar men mag niet alles verlangen. Wat ik echter graag zou zien is dat zij een slechte
+gewoonte aflegde. Dikwijls midden in een tragische of ernstige sc&egrave;ne breekt zij de handeling af door een uitbundig gelach.
+Gij zult mij zeggen, dat de parterre haar ook in zulke oogenblikken applaudiseert en dat is gelukkig voor haar.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En wat denkt gij wel van de acteurs,&#8221; viel de markies hem in de rede, &#8220;die zullen het zeker wel heel hard te ontgelden hebben,
+daar gij de vrouwen niet eens spaart&#8221;.
+<a id="d0e1469"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1469">212</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Neen,&#8221; antwoordde Pompeio, &#8220;ik heb eenige jonge acteurs gezien, die wel wat belooven en ik ben vooral zeer tevreden over
+dien dikken tooneelspeler, die de rol van Dido&#8217;s eersten minister heeft gespeeld. Hij draagt heel natuurlijk voor en zoo doet
+men het nu juist in Polen.&#8221; &#8220;Als ge tevreden zijt over hem,&#8221; zei Segiar, &#8220;dan moet ge toch zeker enthousiast geweest zijn
+over de personen van Aneas. Schijnt hij u geen groot tooneelspeler, is het geen origineel acteur?&#8221; &#8220;Zeer origineel,&#8221; antwoordde
+de ander, &#8220;hij geeft geluiden die zeer origineel zijn en zeer scherp tevens. Bijna altijd tegen de regels der kunst in brabbelt
+hij de zinnen waar het op aankomt en legt den klemtoon op de andere. Hij heeft mij werkelijk vermaakt en vooral in de passage
+waar hij aan zijn vertrouweling de woede mededeelt waarmede hij de prinses verliet; men zou smart niet komischer kunnen voorstellen.&#8221;
+&#8220;Neen maar nu nog mooier, mijn waarde heer,&#8221; antwoordde don Alexo, &#8220;gij zoudt ons haast doen gelooven dat men in Polen niet
+veel smaak heeft. Weet gij wel dat die acteur waarvan gij spreekt een zeldzaam genie is? Hebt gij dan het applaus niet gehoord?
+Dat bewijst toch, dunkt mij zoo, dat hij nog zoo heel slecht niet is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat bewijst niets,&#8221; antwoordde don Pompeio. &#8220;Mijne heeren, laten wij nu eens geen rekening houden met het applaus van de
+parterre; daar worden dikwijls zeer ten onrechte acteurs geapplaudiseerd. <span id="d0e1474" class="corr" title="Bron: de">De</span> parterre applaudiseert veel zeldzamer een waar kunstenaar dan een schijnkunstenaar, zooals Phedra het ons in een geestige
+fabel leert. Veroorloof mij dat ik u dit even vertel.
+
+</p>
+<p>Alle inwoners van een stad waren vergaderd op een groot plein om pantomimes te zien spelen; onder de spelers was er een, dien
+men telkens applaudiseerde. Deze komiek wilde aan het eind van het stuk met een geheel nieuw tooneel sluiten. Hij verscheen
+geheel alleen op het tooneel boog, bedekte zijn hoofd met zijn mantel en begon zoo het geschreeuw van een speenvarken na te
+bootsen. Hij deed dit zoo meesterlijk dat men meende, dat hij er in <a id="d0e1479"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1479">213</a>]</span>werkelijkheid een onder zijn kleeren verborgen hield. Men zei hem zijn mantel uit te schudden, wat hij dan ook deed en toen
+er niets te voorschijn kwam, verdubbelden de toejuichingen van de menigte. Een boer, die onder de toeschouwers stond, ergerde
+zich aan deze uitingen van bewondering. &#8220;Mijne heeren,&#8221; riep hij uit, &#8220;gij hebt ongelijk met zoo in je schik te zijn over
+dezen grappenmaker; hij is in &#8217;t geheel niet zoo&#8217;n goed acteur als gij wel gelooft. Ik kan veel beter een speenvarken nabootsen
+dan hij en als ge het niet gelooven wilt, kom dan morgen op hetzelfde uur hier terug.&#8221; Het volk kwam den volgenden dag in
+nog grooter getale en maakte zich natuurlijk gereed den boer uit te fluiten. De beide tegenstanders verschenen op het tooneel.
+De clown van den vorigen dag begon het eerst en werd nog uitbundiger toegejuicht dan de eerste maal. Toen was het de beurt
+van den boer, die zich daarop in zijn mantel wikkelde en een werkelijk speenvarken dat hij onder den arm hield aan de ooren
+begon te trekken, waarom het dier natuurlijk vreeselijk schreeuwde. Toch kenden de toeschouwers den prijs toe aan den acteur
+en overlaadden den boer met hun gefluit. Plotseling echter vertoonde deze aan de toeschouwers het levende speenvarken en zei:
+&#8220;Mijne heeren, gij fluit niet mij uit, maar het speenvarken zelf. Wat zijt gij kranige rechters!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8212;&#8220;Mijn waarde vriend,&#8221; zei don Alexo, &#8220;je fabel is wel een beetje al te kras. Niettegenstaande uw speenvarken geven wij ons
+echter nog niet gewonnen. Laten wij maar over wat anders praten, want dit begint mij te vervelen. Gij vertrekt dus morgen,
+hoe graag ik u ook nog langer bij mij zou houden?&#8221;&#8212;&#8220;Ik zou graag nog langer blijven, maar dat kan niet; ik ben naar het Spaansche
+hof gekomen voor een staatszaak. Ik heb gisteren bij mijn aankomst den eersten minister gesproken; morgenochtend moet ik hem
+nogmaals bezoeken en even daarna moet ik naar Warschau terugkeeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Gij zijt dus Pool geworden,&#8221; hernam Segiar, &#8220;en volgens alle waarschijnlijkheid zult gij niet meer in Madrid <a id="d0e1485"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1485">214</a>]</span>komen wonen?&#8221; &#8220;Dat geloof ik ook niet,&#8221; hernam don Pompeio; &#8220;ik heb het geluk, dat de koning van Polen aan mij gehecht is
+en ik heb veel genoegen aan zijn hof; kunt gij echter gelooven dat hoe goed hij ook voor mij is, ik op het punt heb gestaan
+voor altijd zijn land te verlaten?&#8221; &#8220;Zoo en hoe kwam dat?&#8221; vroeg de markies. &#8220;Vertel ons dat eens.&#8221; &#8220;Zeer gaarne,&#8221; antwoordde
+don Pompeio, &#8220;het is tevens mijn eigen geschiedenis, die ik u ga vertellen.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e1487"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1487">215</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1488" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VII</h2>
+<h2>Geschiedenis van don Pompeyo de Castro.</h2>
+<p>&#8220;Don Alexio,&#8221; vervolgde hij, &#8220;weet dat ik bij het eind mijner jeugd de wapens wilde opnemen, en daar ons land rustig was,
+ging ik naar Polen, waaraan de Turken toen juist den oorlog hadden verklaard. Ik deed mij voorstellen aan den koning, die
+mij een plaats in zijn leger gaf. Ik was een jongste zoon van een der minst rijke edellieden van Spanje, wat mij noodzaakte
+uit te blinken door daden, die de aandacht van den generaal op mij zouden vestigen. Ik deed zoo goed mijn plicht, dat toen
+na een vrij langen oorlog de vrede gesloten werd, de koning mij op aanbeveling van den commandeerenden generaal een aanzienlijke
+rente uitkeerde. Gevoelig voor de edelmoedigheid van den monarch, verloor ik geene gelegenheid hem mijn erkentelijkheid te
+betuigen door mijne toewijding. Ik was altijd in zijne nabijheid en daardoor ging hij ongemerkt van mij houden en ontving
+ik nieuwe weldaden.
+
+</p>
+<p>Toen ik mij eens onderscheidde in een stierengevecht, prees het geheele hof mij; en toen ik overladen met toejuichingen naar
+huis keerde, vond ik daar een briefje, waarin mij werd medegedeeld dat eene dame, wier verovering mij meer zou vleien, dan
+alle eer die mij dien dag bewezen was, mij wenschte te spreken, en dat ik slechts bij het aanbreken van den nacht naar een
+aangewezen plek hoefde te gaan. Deze brief deed mij veel genoegen en ik verbeeldde mij dat het een dame uit den eersten stand
+moest zijn, die mij dien brief schreef. Gij kunt dus begrijpen dat ik naar het rendez-vous ging. Een oude vrouw, die mij wachtte,
+bracht mij door een tuindeurtje in een <a id="d0e1497"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1497">216</a>]</span>groot huis, sloot mij op in een rijk gemeubeld kabinet en zeide: &#8220;Wacht hier dan ga ik mijn meesteres waarschuwen.&#8221; Ik bemerkte
+tal van kostbare zaken en dit versterkte mij ook in de meening, die ik van de dame had. En toen zij verscheen bevestigde zij
+dit ook door haar edele majestueuze houding. Nochtans was het niet, wat ik dacht.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer de ridder,&#8221; zeide zij, &#8220;na hetgeen ik gedaan heb zou het nutteloos zijn u te willen verbergen, dat ik teedere gevoelens
+voor u koester. Meer dan eens heb ik u gezien, ik heb naar u geinformeerd en het goeds, dat men mij van u gezegd heeft, heeft
+mij doen besluiten mijn neiging te volgen. Geloof echter niet de verovering te hebben gemaakt van een hoogheid; ik ben slechts
+de weduwe van een eenvoudig officier der koninklijke lijfwacht, maar wat uwe overwinning te roemrijker maakt, is dat ik u
+de voorkeur geef boven een der grootste edelen van het rijk. Prins Radziwil bemint mij en spaart niets om mij te behagen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoewel ik uit dit gesprek duidelijk zag, dat ik met een coquette vrouw te doen had, was mij dit avontuur toch zeer welkom.
+Dona Hortensia was nog in haar eerste jeugd en haar schoonheid verblindde mij. Bovendien bood men mij een hart aan, dat een
+prins geweigerd was: welk een triomf voor een Spaanschen ridder! Ik zeide haar alles wat een galant man zeggen kan en zij
+had reden voldaan te zijn over mijne vervoering. Zoo scheidden wij dus als de beste vrienden en kwamen overeen elkander dikwijls
+te zien. Ik liet dit dan ook niet na en ik werd ten slotte de Adonis van deze nieuwe Venus.
+
+</p>
+<p>Maar de genoegens des levens zijn niet van eeuwigen duur. Welke maatregelen de dame ook nam om mijn mededinger onkundig te
+laten van onze samenkomsten, hij vernam het toch. Deze heer, die van nature zeer edelmoedig was doch trots, jaloersch en driftig,
+was erg verontwaardigd over mijne vermetelheid. De toorn en jaloezie verwarden zijn verstand en slechts zijn woede gehoorzamend,
+besloot hij zich op eene infame manier te wreken. <a id="d0e1505"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1505">217</a>]</span>Op een nacht, dat ik bij Hortensia was, wachtte hij mij op aan de tuindeur met al zijne lakeien, met stokken gewapend. Zoodra
+ik buiten kwam, liet hij mij grijpen en zeide: &#8220;Sla toe, laat die vermetele bezwijken onder uw slagen, zoo zal ik zijn onbeschoftheid
+straffen&#8221;. Hij had deze woorden niet uitgesproken of zij vielen mij allen tegelijk aan en sloegen mij zoo dat ik bewusteloos
+bleef liggen.
+
+</p>
+<p>Bij het aanbreken van den dag gingen eenige menschen voorbij, die ziende dat ik nog ademhaalde, zoo menschlievend waren mij
+naar een chirurgijn te dragen. Bij geluk waren mijn wonden niet doodelijk en viel ik in handen van een bekwaam man, die mij
+in twee maanden volkomen genas. Daarna keerde ik aan het hof terug en nam mijn vorige bezigheden weder op, met dit verschil,
+dat ik niet meer naar Hortensia ging en zij van haar kant deed ook geen poging mij weer te zien, daar de prins haar tegen
+dezen prijs haar ontrouw had vergeven.
+
+</p>
+<p>Daar iedereen mijn avontuur kende en ik niet voor een lafaard doorging, verwonderde men zich mij zoo kalm te zien als ware
+ik niet beleedigd geworden, want ik zeide niet wat ik dacht en scheen geen wrok te gevoelen. Men wist niet wat te denken van
+deze ongevoeligheid. De koning wantrouwde mijn kalmte en dacht dat het slechts de stilte was die aan den storm voorafging
+en dat ik niet zou nalaten mij te wreken zoodra ik een gunstige gelegenheid zou vinden. Om te zien of dit zoo was, liet hij
+mij eens bij zich komen en zeide: &#8220;Don Pompeyo, ik weet welk ongeluk u is overkomen en ik moet bekennen dat uw kalmte mij
+verrast, gij verbergt zeker wat.&#8221; &#8220;Sire,&#8221; antwoordde ik, &#8220;ik weet niet wie me beleedigd heeft; ik ben des nachts aangevallen
+door onbekende personen; dat is een ongeluk waarover ik mij wel dien te troosten.&#8221; &#8220;Neen, neen,&#8221; hernam de koning, &#8220;ik wil
+geen dupe zijn van uwe voorwendsels, men heeft mij alles gezegd, Prins Radziwil heeft u doodelijk beleedigd. Gij zijt edelman
+en Spanjaard, ik weet waartoe die twee eigenschappen u verplichten; gij hebt besloten u te wreken. Deel mij in vertrouwen
+mede <a id="d0e1511"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1511">218</a>]</span>waartoe gij besloten hebt, ik wil het. Vrees niet uw vertrouwen te moeten berouwen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Daar uwe majesteit het beveelt,&#8221; antwoordde ik, &#8220;moet ik hem mijne gevoelens bloot leggen. Ja heer, ik denk er aan mij te
+wreken. Gij weet welk een onwaardige behandeling hij mij heeft doen ondergaan. Ik zal den prins een dolk in de borst steken
+of hem neerschieten en vervolgens de wijk naar Spanje nemen. Ziedaar mijn plan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het is kras,&#8221; zei de koning, &#8220;doch ik kan het niet veroordeelen na de wreede behandeling die Radziwil u heeft aangedaan.
+Hij is de straf waard, die gij voor hem gereed houdt. Maar voer uw plan voorloopig nog niet uit; laat mij iets zoeken, dat
+u tevreden stelt en hem straft.&#8221;&#8212;&#8220;Heer,&#8221; riep ik treurig uit, &#8220;waarom hebt gij mij genoodzaakt mijn geheim te openbaren. Wat
+kan....&#8212;&#8220;Als ik niets vind dat u tevreden stelt,&#8221; viel hij mij in de rede, &#8220;dan kunt gij doen wat gij besloten hebt. Ik ben
+niet voornemens misbruik van uw vertrouwen te maken en zal uw eer niet verraden; wees daaromtrent gerust.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik was tamelijk nieuwsgierig te weten hoe de koning deze zaak in der minne dacht te schikken; ziehier hoe hij dat ten uitvoer
+bracht. Hij onderhield mijn mededinger in het geheim. &#8220;Prins,&#8221; zeide hij, &#8220;gij hebt don Pompeyo de Castro beleedigd. Gij weet
+dat hij een man van aanzienlijke geboorte is, een ridder van wien ik houd en die mij goed gediend heeft. Gij zijt hem een
+voldoening schuldig.&#8221;&#8212;&#8220;Ik ben niet voornemens hem die te weigeren,&#8221; antwoordde de prins. &#8220;Als hij zich over mijn drift beklaagt,
+dan ben ik bereid hem met de wapens voldoening te geven.&#8221;&#8212;&#8220;Er is een ander eerherstel noodig,&#8221; hernam de koning, &#8220;een Spaansch
+edelman verstaat de eer te goed, om te willen vechten met een laffen sluipmoordenaar. Ik kan u niet anders noemen en gij zoudt
+de onwaardigheid van uw handelwijze niet anders kunnen uitwisschen dan door zelf uw vijand een stok aan te bieden en u bloot
+te stellen aan zijn slagen.&#8221;&#8212;&#8220;Mijn hemel!&#8221; riep mijn mededinger uit, &#8220;gij wilt, sire, dat een man van mijn rang zich verlage
+en <a id="d0e1519"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1519">219</a>]</span>vernedere, voor een eenvoudig ridder en dat hij zelfs stokslagen van dien man moet ontvangen!&#8221;&#8212;&#8220;Neen,&#8221; hernam de monarch,
+&#8220;ik zal don Pompeyo mij doen beloven dat hij u niet slaan zal. Vraag hem alleen vergiffenis voor uw heftigheid en bied hem
+den stok aan; dat is alles wat ik van u verlang.&#8221;&#8212;&#8220;Dan verwacht gij te veel van mij, sire,&#8221; viel Radziwil bruusk in de rede,
+&#8220;liever stel ik mij bloot aan de verborgen lagen die zijn wraakzucht voorbereidt.&#8221;&#8212;&#8220;Uwe dagen zijn mij kostbaar,&#8221; zeide de
+koning, &#8220;en ik wilde, dat deze zaak geen slechte gevolgen had. Om haar minder onaannemelijk voor u te maken, zal ik de eenige
+getuige zijn van die voldoening die ik u beveel den Spanjaard te geven.&#8221;
+
+</p>
+<p>De koning moest al zijn overwicht aanwenden om van den prins te verkrijgen dat hij zulk een vernederenden stap deed. Hij slaagde
+er echter in en zond vervolgens om mij. Hij vertelde mij het onderhoud dat hij met mijn vijand had gehad en vroeg mij of ik
+tevreden zou zijn met de voldoening die zij beiden waren overeengekomen. Ik antwoordde van ja, en ik gaf mijn woord dat ik
+verre van mijn beleediger te zullen slaan, niet eens den stok zou aannemen. Toen dit aldus geregeld was, bevonden de prins
+en ik ons op zekeren dag bij den koning in zijn kabinet, dat hij achter ons sloot. &#8220;Radziwil,&#8221; zeide hij, &#8220;erken uw misslag
+en maak dat men u vergeven kan!&#8221; Mijn vijand bood toen zijn verontschuldigingen aan en bood mij een stok aan. &#8220;Don Pompeyo,&#8221;
+zeide nu de monarch tot mij, &#8220;neem den stok en laat mijn tegenwoordigheid u niet verhinderen uw vijand te slaan.&#8221;&#8212;&#8220;Neen heer,&#8221;
+antwoordde ik, &#8220;het is voldoende dat hij wil toelaten stokslagen te ontvangen: een beleedigde Spanjaard vraagt niet meer.&#8221;&#8212;&#8220;Welnu!&#8221;
+hernam de koning, &#8220;daar deze satisfactie u voldoende is, kunt gij thans beiden tot den regel overgaan. Meet uwe degens om
+dezen twist edel te be&euml;indigen.&#8221; &#8220;Dat wensch ik uit alle macht,&#8221; riep de prins bruusk uit, &#8220;en dat alleen is in staat mij
+te troosten over den schandelijken stap, dien ik zooeven gedaan heb!&#8221;
+<a id="d0e1523"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1523">220</a>]</span></p>
+<p>Bij deze woorden vertrok hij vol woede en twee uren later liet hij mij weten dat hij mij op een afgelegen plek wachtte. Ik
+ging er heen en vond hem bereid goed van zich af te slaan. &#8220;Laten wij hier ons verschil uitmaken,&#8221; zei don Pompeyo. Hij viel
+eerst zeer levendig naar mij uit, maar ik had het geluk al zijn slagen te weren. Ik viel op mijn beurt uit; ik voelde dat
+ik te doen had met iemand die zich even goed wist te verdedigen als uit te vallen en ik weet niet hoe het zou zijn afgeloopen
+als hij niet een verkeerden stap had gedaan bij het terugwijken en op zijn rug was gevallen. Ik hield dadelijk op en zeide
+hem op te staan. &#8220;Waarom spaart gij mij?&#8221; antwoordde hij, &#8220;uw medelijden beleedigt mij.&#8221;&#8212;&#8220;Ik wil geen gebruik maken van uw
+ongeluk, dat zou mijn roem benadeelen. Nogmaals: sta op en laat ons onzen strijd voortzetten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Don Pompeyo,&#8221; zeide hij opstaand, &#8220;na deze edelmoedigheid staat de eer mij niet toe nog tegen u te vechten. Wat zou men van
+mij zeggen als ik u het hart doorboorde? Ik zou doorgaan voor een lafaard, als ik het leven ontnam van een man, die het mijne
+had kunnen nemen. Ik voel dat ik u erkentelijk moet wezen. Don Pompeyo,&#8221; vervolgde hij, &#8220;laat ons ophouden elkander te haten.
+Laat ons verder gaan en vrienden wezen.&#8221; &#8220;Goed,&#8221; riep ik uit, &#8220;ik neem met vreugde zulk een aangenaam voorstel aan. Ik bied
+u mijn oprechte vriendschap en om te beginnen u daar bewijzen van te geven, beloof ik u geen voet meer bij dona Hortensia
+in huis te zetten, als zij mij mocht willen weerzien.&#8221;&#8212;&#8220;Integendeel, ik sta u deze dame af; het is rechtvaardiger dat ik haar
+aan u overlaat, daar zij eene natuurlijke neiging voor u gevoelt.&#8221;&#8212;&#8220;Neen, neen,&#8221; wierp ik hem tegen, &#8220;gij bemint haar, de
+goedheid die zij mij zou bewijzen, zou u pijn doen; ik offer deze op aan uw rust.&#8221; &#8220;Al te edelmoedige Castiliaan,&#8221; hernam
+Radziwil, mij in zijne armen drukkend, &#8220;uwe gevoelens veroveren mij, welk een wroeging doen zij in mijn ziel ontstaan! Met
+welk een schande herinner ik mij de behandeling, die ik u heb aangedaan! In dit oogenblik schijnt de voldoening die ik <a id="d0e1528"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1528">221</a>]</span>u gegeven heb, mij al zeer gering toe. Ik wil die beleediging beter herstellen en om de laagheid ervan geheel uit te wisschen,
+bied ik u een van mijn nichten ten huwelijk over wier hand ik beschikken kan. Het is een rijke erfgename van 15 jaar en uitermate
+schoon.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik maakte den prins toen alle complimenten passend bij de eer, in zijne familie te treden, en weinige dagen later trouwde
+ik zijn nicht. Sedert dien tijd, mijne heeren, leef ik aangenaam in Warschau; mijn echtgenoote bemint mij en ik ben nog op
+haar verliefd. Prins Radziwil geeft mij alle dagen nieuwe betuigingen van vriendschap en ik durf mij er op beroemen bij den
+koning van Polen een wit voetje te hebben. Het belang van de reis, die ik op zijn bevel naar Madrid doe, is een blijk van
+zijn achting.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e1532"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1532">222</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1533" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VIII</h2>
+<h2>Waarom Gil Blas een nieuwe betrekking moest zoeken.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">H</span>et was de geschiedenis van don Pompeyo, die de lakei van don Alexio en ik mede aanhoorden, hoewel men de voorzorg had genomen
+ons weg te zenden voor hij begon. Inplaats van heen te gaan, waren wij aan de deur blijven staan, die wij op een kier hadden
+gelaten en wij hadden geen woord verloren. Markies de Zenette en mijn meester omhelsden don Pompeyo, die vroeg ter ruste wilde
+gaan en lieten hem alleen met zijn bloedverwant.
+
+</p>
+<p>Bij het ontwaken belastte don Mathias mij met een nieuwe opdracht. &#8220;Gil Blas,&#8221; zei hij, &#8220;neem papier en inkt om drie brieven
+te schrijven, die ik je zal dicteeren; ik maak je hierbij tot mijn secretaris.&#8221;&#8212;&#8220;Mooi zoo,&#8221; zei ik tot mij zelf, &#8220;dat geeft
+al meer werk. Als lakei volg ik mijn meester overal; als kamerdienaar moet ik hem kleeden en nu word ik nog zijn secretaris.
+Ik zal voortaan als een drievoudige Hecata drie personen tegelijk vertegenwoordigen.&#8221;&#8212;&#8220;Gij weet nog niets,&#8221; ging hij voort,
+&#8220;van mijn plan. Ziehier wat het is, maar wees bescheiden, want je leven hangt er van af. Daar ik soms menschen ontmoet, die
+hoog opgeven van hun gelukkig gesternte, wil ik, om hen den loef af te steken, valsche brieven van trouw in mijn zak hebben,
+die ik hun dan voorlezen zal. Dit zal mij een weinig verstrooiing geven en ik zal gelukkiger zijn dan zij, want zij zullen
+hun veroveringen overal rondbazuinen, maar er ook veel moeite voor hebben moeten doen, terwijl ik er niets voor gedaan zal
+hebben. Maar gij moet je handschrift verdraaien, <a id="d0e1542"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1542">223</a>]</span>opdat al die brieven niet van &eacute;&eacute;n hand zullen lijken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik nam dus papier, pen en inkt en zette mij neer om don Mathias te gehoorzamen, die mij allereerst het volgende minnebriefje
+dicteerde: &#8220;Gij zijt dezen nacht niet op de aangegeven plaats geweest. O, don Mathias, wat zult gij ter uwer verontschuldiging
+kunnen zeggen? Wat heb ik mij vergist en wat straft gij mij hevig voor mijn ijdelheid een oogenblik geloofd te hebben dat
+alle bezigheden en vermaken van de wereld moesten plaats maken voor het genot van dona Clara de Mendoce te zien!&#8221; Na dit briefje
+liet hij mij een ander schrijven van een vrouw, die een prins voor hem opofferde en ten slotte nog een derde, waarin een dame
+hem hare liefdesblijken beloofde als zij er op vertrouwen kon, dat hij bescheiden zou zijn. Hij was niet alleen tevreden met
+mij de brieven te laten schrijven, maar hij liet ze zelfs met namen onderteekenen van adellijke dames. Ik kon niet nalaten
+op te merken, dat ik dit zeer gewaagd vond, maar hij verzocht mij mijne raadgevingen te bewaren totdat hij er om zou vragen.
+Ik moest dus wel zwijgen en zijn bevelen uitvoeren. Toen dit afgeloopen was, stond hij op en ik hielp hem met het kleeden.
+Hij stak de brieven in zijn zak en ging uit. Ik volgde hem en wij gingen dineeren bij don Juan de Moncado, die dien dag vijf
+of zes van zijn vrienden onthaalde.
+
+</p>
+<p>Men deed zich er flink te goed en de vreugde, die de beste gast is voor den maaltijd, regeerde er. Alle gasten droegen er
+toe bij de conversatie op te vroolijken, eenigen vertelde anecdoten, anderen geschiedenissen, waarvan zij zelven natuurlijk
+de helden waren. Mijn meester liet zoo&#8217;n mooie gelegenheid natuurlijk niet ongebruikt om met de brieven te geuren, die ik
+geschreven had. Hij las ze hardop voor en dat met zoo&#8217;n ernst, dat misschien alle gasten er de dupe van waren, behalve de
+secretaris en hij zelf. Onder de gasten, wie hij ze voorlas, was een zekere don Lopez de Valesco. Deze, een zeer ernstig man,
+lachte niet om de beweerde gelukkige liefdesavonturen, <a id="d0e1548"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1548">224</a>]</span>doch vroeg hem kalm, of de verovering van dona Clara hem veel moeite had gekost. &#8220;Bijna niets,&#8221; antwoordde don Mathias, &#8220;integendeel
+zij heeft alle mogelijke toenadering zelf gedaan&#8221;. Zij zag mij op de wandeling en ik behaagde haar terstond. Zij liet mij
+nagaan en onderzoeken wie ik was. Zij schreef mij toen en gaf mij rendez-vous bij zich aan huis op een uur in den nacht toen
+allen in huis sliepen.... Ik ben al te discreet om u de rest mede te deelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Op het hooren van deze lakonieke toelichting verschoot signor de Valesco van kleur. Het was niet moeilijk te zien hoezeer
+hij belang stelde in de dame waarvan sprake was. &#8220;Al die brieven,&#8221; zei hij tot mijn meester, hem woedend aanziende, &#8220;zijn
+valsch en zeker niet het minst, die van dona Clara de Mendoce. In geheel Spanje is er geen zediger meisje dan zij. Sinds twee
+jaar doet een edelman, zeker niet uw mindere in geboorte en persoonlijke verdienste, alle moeite om zich door haar te doen
+beminnen. Hij heeft nog nauwelijks de kleinste gunst ontvangen, maar hij mag zich vleien dat als zij die gaf, ze slechts voor
+hem zouden zijn.&#8221;&#8212;&#8220;Welnu! wie zegt u het tegenovergestelde?&#8221; viel don Mathias hem schertsenderwijze in de rede. &#8220;Ik ben het
+geheel met u eens, dat zij een zeer deugdzaam meisje is. Ik van mijn kant ben een zeer oppassend mensch. Gij kunt er dus van
+overtuigd zijn, dat er niets oneerbaars tusschen ons beiden is gebeurd.&#8221;&#8212;&#8220;Dat is te erg,&#8221; riep don Lopez uit, &#8220;spot er niet
+langer mee. Je bent een gemeene lasteraar. Nooit heeft dona Clara je &#8217;s nachts een rendez-vous gegeven. Ik mag niet dulden,
+dat gij haar goeden naam bekladt. Ik ben van mijn kant te bescheiden u de rest te zeggen.&#8221; Toen hij deze woorden zeide, brak
+hij de vriendschap af ten aanzien van het geheele gezelschap en trok zich terug op een wijze, die mij deed oordeelen, dat
+dit muisje nog wel eens een staartje kon hebben. Mijn meester, die dapper genoeg was voor een edelman van zijn karakter, minachtte
+de bedreigingen van don Lopez. &#8220;Wat een <a id="d0e1552"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1552">225</a>]</span>fat,&#8221; barstte hij in lachen uit. &#8220;De dolende ridders verdedigen de schoonheid van hun maitresse, maar hij wil de braafheid
+van zijn maitresse staande houden, wat mij nog zonderlinger voorkomt.&#8221;
+
+</p>
+<p>De aftocht van Valesco, waartegen Moncado zich tevergeefs had trachten te verzetten, verstoorde geenszins de feestvreugde.
+De edellieden sloegen er niet veel acht op en gingen voort zich te vermaken en scheidden eerst bij het aanbreken van den dag.
+Ik was doodop van den slaap en ik dacht eens lekker te gaan slapen, maar ik rekende buiten den waard, of beter gezegd buiten
+den portier, die mij een uur later kwam wekken om te zeggen, dat er een jongen aan de deur op mij wachtte om mij te spreken.
+&#8220;Vervloekte portier,&#8221; riep ik geeuwende, &#8220;denk je er dan niet aan, dat ik pas te bed lig? Zeg aan dien jongen, dat ik slaap
+en dat hij maar later terug moet komen,&#8221;&#8212;&#8220;Hij wil u nu op dit oogenblik spreken en zegt, dat de zaak dringend is.&#8221;&#8212;Bij deze
+woorden stond ik op, trok alleen mijn broek en wambuis aan en ging al vloekende naar den jongen, die mij wachtte.&#8212;&#8220;Mijn vriend,&#8221;
+zei ik, &#8220;zeg mij nu maar drommels gauw welke dringende zaak mij het genoegen verschaft van je bezoek zoo vroeg in den morgen.&#8221;&#8212;&#8220;Ik
+heb een brief, dien ik aan don Mathias persoonlijk moet overhandigen en dien hij terstond moet lezen, daar hij voor hem van
+het hoogste gewicht is. Ik verzoek u dus mij in zijn kamer toe te laten.&#8221; Daar ik meende, dat het een belangrijke zaak was,
+ging ik mijn meester roepen.&#8212;&#8220;Pardon,&#8221; zei ik, &#8220;ik zou uw rust niet gestoord hebben, maar het betreft een zaak van gewicht.&#8221;&#8212;&#8220;Wat
+moet je van mij?&#8221; viel hij mij norsch in de rede.&#8212;&#8220;Mijnheer,&#8221; zei toen de jongen, die met mij was gekomen, &#8220;ik heb u een brief,
+te overhandigen van don Lopez de Valesco.&#8221; Don Mathias nam het briefje, opende het en na het gelezen te hebben, zei hij tot
+den bediende van don Lopez: &#8220;Mijn beste jongen, ik heb de gewoonte nooit voor twaalf uur op te staan, al bood men mij ook
+het grootste genoegen aan. <a id="d0e1556"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1556">226</a>]</span>Gij kunt dus begrijpen, dat ik niet veel lust gevoel om om zes uur des morgens op te staan om te duelleeren! Neen mijn waarde,
+ik heb mijn gezondheid te lief en houd te veel van mijn slaap om zulk een dwaasheid te begaan. Zeg aan je meester, dat als
+hij om half een nog op de aangewezen plaats kan komen, wij elkaar daar zullen ontmoeten.&#8221; Toen hij dit gezegd had, trok hij
+zijn dekens over zich heen en ging weer kalm slapen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p226.jpg" alt="" width="527" height="410"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Tegen half twaalf stond hij op en kleedde zich aan; vervolgens ging hij uit en zeide dat ik hem niet behoefde te volgen. Ik
+was echter te nieuwsgierig om te weten hoe het zou afloopen, zoodat ik het toch deed. Ik volgde hem tot op het St. Jeromeplein,
+waar ik don Lopez de Valesco reeds zag wachten. Ik verborg mij om beiden te kunnen bespieden. Zij ontmoetten elkaar en weldra
+waren zij aan het vechten. Het gevecht duurde zeer lang, <a id="d0e1564"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1564">227</a>]</span>zij vielen beurtelings met veel kracht en behendigheid op elkaar aan. De overwinning bleef echter aan de zijde van don Lopez,
+die op een gegeven oogenblik mijn meester doorstak en zeer tevreden wegging nu hij zich zoo schitterend had gewroken. Ik liep
+naar den ongelukkigen don Mathias en vond hem buiten kennis en bijna levenloos ter aarde liggen. Dit schouwspel ontroerde
+mij en ik kon niet nalaten te weenen over zoo&#8217;n tragischen dood, waartoe ik zelf had medegewerkt. Niettegenstaande mijn smart,
+dacht ik toch aan wat er gedaan moest worden en wel allereerst aan mijzelf. Ik keerde terstond naar huis terug, maakte er
+een pakje van mijn kleeren en nam bij vergissing wat kleeren mede van mijn meester. Toen ik dat alles bij den barbier had
+gebracht, bij wien ook mijn bedelaarsplunje nog was, verspreidde ik het bericht van het treurig schouwspel, waarvan ik zoo
+juist getuige was geweest, in de stad. Ik vertelde het aan allen die het maar wilden hooren en allereerst aan don Gregorius
+Rodriguez. Hij was minder bedroefd dan wel ontstemd, omdat hij in verband met dit treurig einde allerlei maatregelen moest
+nemen, wat mij deed veronderstellen dat mijn meester zeker reeds bijna geruineerd was. Hij verzamelde de bedienden en beval
+hen hem te volgen naar het St. Jeromeplein. Wij namen don Mathias op, die nog leefde, maar drie uur later den laatsten adem
+uitblies.
+
+</p>
+<p>Dit was het einde van don Mathias de Silva, die het gewaagd had valsche minnebriefjes te lezen op een ongeschikt oogenblik.
+
+
+
+<a id="d0e1568"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1568">228</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1569" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK IX</h2>
+<h2>Bij wie Gil Blas in dienst trad na den dood van don Mathias de Silva.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/e.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/e.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">E</span>enige dagen na de begrafenis van don Mathias werden al zijn bedienden uitbetaald en weggestuurd. Ik nam mijn intrek bij den
+kleinen barbier, met wien ik langzamerhand een duurzame vriendschap was gaan sluiten. Ik stelde mij bij hem meer genoegen
+voor dan bij Melendez. Daar ik geen gebrek had aan geld, maakte ik geen groote haast met het zoeken naar een andere betrekking.
+Ik wilde slechts dienen bij deftige menschen en ik was besloten eerst goed uit te kijken, welke betrekking men mij aanbood.
+Ik vond de beste betrekking niet goed genoeg voor mij, zoozeer scheen het baantje van lakei bij een adellijk heer verkieselijk
+boven dat van andere bedienden.
+
+</p>
+<p>In afwachting dat de fortuin mij zulk een postje zou bezorgen, dacht ik niet beter te kunnen doen dan mijn ledigen tijd te
+wijden aan mijn schoone Laura, die ik al dien tijd niet meer gezien had na onze wederzijdsche ontmaskering. Ik durfde mij
+niet te kleeden als don Cesar de Ribera, daar ik het slechts kon doen om mij te vermommen en dus voor een zonderling zou doorgaan.
+Mijne kleeren waren echter nog niet te vuil, ik had bovendien goede schoenen en was netjes gekapt. Ik tooide mij dus met behulp
+van den barbier als een tusschenpersoon tusschen don Cesar en Gil Blas. Zoo uitgedost ging ik naar de woning van Arsenia.
+Ik vond Laura alleen in dezelfde kamer, waar ik reeds met haar had gesproken. &#8220;O, zijt gij daar,&#8221; riep zij uit zoodra zij
+mij zag, &#8220;ik begon te denken <a id="d0e1578"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1578">229</a>]</span>dat je dood was. Voor acht dagen heb ik je gezegd dat je mij mocht komen bezoeken, maar gij maakt werkelijk geen misbruik
+van de vrijheden, die de dames u toestaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik verontschuldigde mij met den dood van mijn meester, de verschillende bezigheden, die ik gehad had en ik voegde er zeer
+hoffelijk bij, dat zelfs in mijn grootste beslommeringen het beeld van mijn lieve Laura mij steeds voor den geest had gestaan.
+&#8220;Als dat zoo is,&#8221; zei zij, &#8220;dan zal ik je geen verdere verwijten doen en wil ik je ook ronduit bekennen, dat ook ik veel aan
+je heb gedacht. Zoodra ik den dood van je meester vernomen had, vormde ik een plan, dat je misschien wel zal aanstaan. Sinds
+eenigen tijd spreekt mijne meesteres er voortdurend van, dat zij een man bij zich in huis wil hebben, een soort zaakwaarnemer,
+iemand die zeer zuinig is en die nauwkeurige rekening houden moet van de gelden, die men hem zal geven voor de uitgaven van
+de huishouding. Ik heb toen aan jou gedacht en ik geloof ook dat jij dat baantje niet slecht zoudt waarnemen.&#8221;&#8212;&#8220;Ik gevoel
+dat ik mij er uitstekend van zal kwijten,&#8221; antwoordde ik haar. &#8220;Ik heb de &#8220;Spaarzaamheid&#8221; van Aristoteles gelezen en het is
+juist mijn grootste fort boek te houden.... Maar er is &eacute;&eacute;n bezwaar dat mij belet bij Arsenia in dienst te treden.&#8221;&#8212;&#8220;En welk
+bezwaar is dat?&#8221; vroeg Laura.&#8212;&#8220;Ik heb gezworen nooit meer in dienst te gaan bij bourgeois en dien eed heb ik gezworen bij
+den Styx! Als nu zelfs Jupiter dezen eed niet mocht breken, dan zult ge het er wel over eens zijn, dat een lakei hem zeker
+moet houden!&#8221;&#8212;&#8220;Wie noemt gij alzoo bourgeois,&#8221; vroeg de soubrette op fieren toon; &#8220;voor wat voor menschen houdt gij de tooneelspeelsters?
+Scheert gij ze over &eacute;&eacute;n kam met advokaten en procureurs? Weet dan bij dezen dat de tooneelspeelsters zeer edele vrouwen zijn
+door de verbintenissen die zij aangaan met de adellijke heeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Als het er zoo mee staat, mijn lief kind,&#8221; antwoordde ik haar, &#8220;dan kan ik de betrekking aanvaarden, die gij <a id="d0e1584"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1584">230</a>]</span>mij aanbiedt en zal ik haar niet afslaan.&#8221;&#8212;&#8220;Neen,&#8221; antwoordde zij, &#8220;dat zou ik ook denken en uit den dienst van een adellijk
+heer overgaan in dien van een tooneelspeelster, is zeker in hetzelfde milieu blijven. Wij zijn net zoo deftig als adellijke
+lieden. Wij houden equipage net als zij, wij leven er lekkertjes van en in het dagelijksche leven scheert men ons over &eacute;&eacute;n
+kam met den adel. En werkelijk,&#8221; voegde zij er verder bij, &#8220;het is bijna hetzelfde of men een markies of een tooneelspeler
+gedurende een dag beschouwt. Al is een markies drie vierde van den dag door zijn rang verheven boven een tooneelspeler, dan
+is het vierde gedeelte van den dag de tooneelspeler oneindig ver verheven boven den markies door zijn rol van keizer of koning.
+En als dat zoo is, weegt dit wel op tegen adel en grootheid en maakt het ons gelijk aan de personen van het hof.&#8221;&#8212;&#8220;O, zeker,&#8221;
+antwoordde ik, &#8220;gij staat op een lijn met elkaar. Ik zie nu ook zeer goed in, dat tooneelspelers niet zulke schooiers zijn
+als ik dacht en ik gevoel veel lust om bij hen in dienst te treden.&#8221;&#8212;&#8220;Welnu,&#8221; zei zij, &#8220;kom dan binnen een paar dagen terug,
+want ik heb een paar dagen noodig om mijne meesteres te doen besluiten, u aan te nemen en ik zal bij haar te uwen gunste spreken.
+Ik heb wel eenigen invloed op haar geest en ik ben ervan overtuigd dat gij hier zult mogen komen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik bedankte Laura voor haar goede bedoeling. Ik betuigde haar mijn groote dankbaarheid jegens haar en ik deed dat zoo hartstochtelijk,
+dat zij er niet aan kon twijfelen. Wij zouden ongetwijfeld nog langen tijd met elkaar hebben gepraat, als er geen kleine lakei
+was gekomen om haar te zeggen, dat Arsenia haar noodig had. Wij gingen dus van elkaar en ik verliet het huis van de tooneelspeelster
+in de zoete hoop, dat ik weldra voor goed in haar gunst zou zijn en ik kwam dan ook na twee dagen terug. &#8220;Ik wachtte je al,&#8221;
+zei de kamerjuffrouw van Arsenia, mijn schoone Laura, &#8220;om je te zeggen dat je als huisgenoot hier zijt opgenomen. Kom met
+mij mede, dan zal <a id="d0e1588"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1588">231</a>]</span>ik je aan mijne meesteres voorstellen.&#8221; Dit zeggende, bracht zij mij naar een zaal, samengesteld uit vijf of zes kleine kamertjes,
+alle om het deftigst en rijkst gemeubileerd.
+
+</p>
+<p>Wat een weelde, wat een pracht! Ik dacht dat ik bij een koningin was of nog beter gezegd, ik dacht dat ik hier alle rijkdommen
+der wereld op &eacute;&eacute;n plaats verzameld zag. Men vond er schatten uit alle streken der wereld en men kon dit vertrek beschouwen
+als den tempel eener godin, waar iedere reiziger als gave een of andere curiositeit van zijn land bracht. Ik bemerkte de godin,
+gezeten op een geborduurd satijnen kussen. Ik vond haar zeer mooi en als het ware vervuld van den rook der offergaven. Zij
+was in een bevallig n&eacute;glig&eacute; gekleed en bezig met hare sierlijke handen een nieuw kapsel in orde te brengen om dien dag haar
+rol te spelen. &#8220;Mevrouw,&#8221; zei de soubrette, &#8220;hier is de econoom in kwestie, ik kan u verzekeren, dat u nooit een geschikter
+man zoudt kunnen vinden.&#8221; Arsenia nam mij zeer nauwkeurig op en sprak toen: &#8220;Wel, wel, Laura, dat is een heel aardige jonge
+man en ik geloof wel dat ik met hem tevreden zal zijn.&#8221; Vervolgens richtte zij het woord tot mij: &#8220;Mijn goede vriend, gij
+bevalt mij en ik heb u slechts &eacute;&eacute;n ding te zeggen, gij zult over mij tevreden zijn als ik het over u ben.&#8221; Ik antwoordde haar,
+dat ik al mijn best zou doen om haar naar haar wensch te bedienen. Toen ik zag dat wij het eens waren met elkaar, ging ik
+terstond heen om mijn kleeren te halen en vestigde mij vervolgens in haar huis.
+
+
+
+<a id="d0e1592"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1592">232</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1593" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK X</h2>
+<h2>Een en ander over Arsenia en Florimonde.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">H</span>et was ongeveer tijd voor het theater en mijne meesteres vroeg mij haar te volgen met Laura. Wij traden hare loge binnen waar
+zij haar kleed verwisselde voor een veel schitterender kostuum, waarmede zij op het tooneel zou verschijnen. Toen de voorstelling
+begon, nam Laura mij mede en wij gingen samen ergens zitten vanwaar wij alles goed konden hooren en zien.
+
+</p>
+<p>Laura noemde mij de namen der verschillende tooneelspelers en -speelsters telkens als zij op het tooneel kwamen. Zij stelde
+zich niet tevreden met alleen hun namen te noemen maar de kwaadspreekster beschreef hen ook nog bovendien! &#8220;Deze heeft leege
+hersens en die daar is een onbeschofte vlegel. Dat mooie meisje daar en die eerder vrij dan sierlijk is in haar bewegingen
+heet Rosarda Let. Zij is een slechte aanwinst voor den troep. Men moest haar een plaatsje geven bij den nieuwen troep, dien
+men formeert op bevel van den vice-koning van Nieuw Spanje en die binnenkort scheep gaat naar Amerika. Kijk eens goed naar
+die schitterende ster, die daar naar voren komt, die mooie ondergaande zon, dat is Casilda. Als zij van iederen minnaar dien
+zij reeds gehad heeft, een bouwsteen had gekregen, zou zij evenals een vroegere Egyptische prinses een pyramide kunnen bouwen
+die tot aan den derden hemel rijkt.&#8221; De ondeugende Laura wist van allen wat te zeggen en spaarde zelfs haar meesteres niet,
+zoo&#8217;n boosaardige tong!
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p233.jpg" alt="" width="509" height="573"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Toch moet ik mijn zwakheid erkennen; ik was verliefd op mijne schoone soubrette hoewel haar aard niet erg <a id="d0e1608"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1608">233</a>]</span>deugdzaam was. Zij sprak echter zoo aardig en geestig kwaad van anderen, dat ik zelfs haar kwaadsprekendheid begon lief te
+krijgen. In de pauzen stond zij op om te gaan zien of Arsenia hare hulp ook soms noodig had; maar in plaats van terstond naar
+hare plaats terug te keeren vermaakte zij zich een tijd achter de coulissen met heeren die haar lieve woordjes toevoegden
+en haar vleiden. Ik volgde haar eens om eens te zien wat zij deed en bemerkte toen dat zij heel wat kennissen had. Tot driemaal
+toe werd zij <a id="d0e1610"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1610">234</a>]</span>teruggehouden door een tooneelspeler, die haar iets te zeggen had en alle drie schenen erg vertrouwelijk met haar om te gaan.
+Dat beviel mij niet, en voor het eerst van mijn leven voelde ik wat jaloezie was. Ik keerde zoo nadenkend en peinzend naar
+mijn plaats terug dat Laura het terstond opmerkte toen zij weer bij mij kwam. &#8220;Wat scheelt er aan Gil Blas,&#8221; vroeg zij mij
+zeer verbaasd. &#8220;Wat zijt gij somber gestemd sedert ik even weggeweest ben.&#8221; &#8220;Mijn prinses,&#8221; antwoordde ik, &#8220;het is werkelijk
+niet zonder reden; uw manier van doen is wel wat al te luchthartig. Ik heb je zoo juist met eenige tooneelspelers gezien.&#8221;
+&#8220;Och, arme jongen, ben je daar zoo bedroefd om. O, maar dan zult ge nog wel meer ondervinden want er gebeuren nog heel andere
+dingen tusschen ons tooneelspelers. Gij moet je een beetje gewennen aan onze ongedwongen verhoudingen tegenover elkaar en
+niet zoo gauw jaloersch zijn, mijn jongen. Als men aan het tooneel jaloersch is, stelt men zich belachelijk aan. Maar er zijn
+niet veel van die menschen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na mij aldus aangespoord te hebben niemand te verdenken en rustig toe te kijken, verklaarde zij mij, dat ik de gelukkige sterveling
+was, die tot haar hart had weten door te dringen en dat zij mij alleen zou liefhebben voor altijd. Op deze verzekering, waaraan
+ik zonder groote achterdocht wel een beetje kon twijfelen, verklaarde ik, dat ik mij niet meer ongerust zou maken en hield
+ook woord. Ik zag haar sedert dien bewusten avond zich in het bijzonder onderhouden met heeren en met hen schertsen. Toen
+de voorstelling was afgeloopen, gingen wij met onze meesteres naar huis, waar Florimonde weldra aankwam met drie oude heeren
+en een tooneelspeler, die bij haar kwamen soupeeren. Behalve Laura en ik, waren er nog als bedienden in huis een keukenmeid,
+een koetsier en een kleine lakei. Wij kwamen met ons vijven bijeen om het avondeten klaar te maken.
+
+</p>
+<p>De keukenmeid, die niet minder bekwaam was dan Juffrouw Jacinta, maakte het vleesch klaar met den kok. <a id="d0e1616"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1616">235</a>]</span>De kamerjuffrouw en de kleine lakei dekten de tafel en ik maakte het buffet klaar, waarop het prachtigste goud en zilver prijkte,
+alles geschenken, die de godin van den tempel had ontvangen. Ik zette er flesschen met verschillende wijnsoorten op en fungeerde
+voor schenker om mijn meesteres te toonen, dat ik van alles verstand had. Ik bewonderde de ingetogenheid van de tooneelspeelsters
+gedurende het maal. Zij deden zeer gewichtig en verbeeldden zich dames uit den hoogsten stand te zijn. Verre van de heeren
+met excellentie aan te spreken, spraken zij hen zelfs niet toe met seigneur, maar noemden hen gewoon bij hunne namen. Het
+is waar, dat juist de heeren haar verwenden en haar zoo trotsch maakten door zich een weinig te familiaar met haar bezig te
+houden. De tooneelspeler, als een echt acteur die de heldenrol speelt, ging heel gemoedelijk met haar om, dronk op hare gezondheid
+en voerde den boventoon. &#8220;Verduiveld,&#8221; zei ik bij mij zelf, &#8220;toen Laura mij vertelde, dat een tooneelspeler en een markies
+overdag elkaars gelijken zijn, had zij er ook aan toe kunnen voegen, dat zij het &#8217;s nachts nog meer zijn, daar zij met elkaar
+den nacht doorbrengen en samen drinken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Arsenia en Florimonde waren natuurlijk zeer opgewekt. Zij voerden allerlei gewaagde gesprekken, afgewisseld door kleine liefkoozinigen
+en aanhaligheden, die natuurlijk in hun volle waarde genoten werden door die oude zondaars. Terwijl mijne meesteres er een
+vermaakte met een onschuldig praatje, speelde haar vriendin in dien tijd niet de kuische Suzanna met de twee anderen. Terwijl
+ik stond te kijken naar dit tooneel, wat slechts al te veel bekoring had voor een ouden jonggezel, bracht men het dessert.
+Toen zette ik flesschen likeur op tafel en glaasjes en verwijderde mij om te gaan soupeeren met Laura, die mij al wachtte.
+&#8220;Wel, Gil Blas,&#8221; vroeg zij mij, &#8220;wat denkt gij van de heeren, die gij zooeven gezien hebt?&#8221; &#8220;Het zijn zeker aanbidders van
+Arsenia en Florimonde,&#8221; antwoordde ik. &#8220;Neen,&#8221; hernam zij, &#8220;het zijn oude lichtmissen, die deze <a id="d0e1620"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1620">236</a>]</span>meisjes opzoeken zonder zich bepaald aan haar te hechten. Zij verlangen slechts dat zij een beetje lief voor hen zijn en zij
+zijn dwaas genoeg om dat weinigje wat zij hun toestaan, goed te betalen. Gelukkig zijn Florimonde en mijne meesteres op het
+oogenblik zonder amant, ik bedoel van die amants, die zich doen gelden als echtgenooten en die alle genoegens willen genieten
+van een huis, omdat zij alle kosten betalen. Ik voor mij ben er blij om en ik houd vol, dat een verstandige cocotte zulke
+verbintenissen moet vermijden. Waarom zich een meester aan te schaffen? Het is veel beter stukje voor stukje een equipage
+te krijgen dan hem tot dien prijs in eens te hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Als Laura eenmaal aan het praten was, en zij praatte bijna altijd, dan behoefde zij niet naar hare woorden te zoeken. Wat
+had zij dan een vreeselijk radde tong! Zij vertelde mij duizend en meer avonturen, die de actrices van den tooneeltroep hadden
+gehad, en ik maakte uit al deze gesprekken op, dat ik geen betere betrekking kon getroffen hebben om alle mogelijke ondeugden
+te leeren kennen. Ongelukkigerwijze was ik op een leeftijd, waarop deze juist geen afschuw verwekken en ik moet er nog bijvoegen,
+dat de soubrette deze uitbundigheden zoo smakelijk voorstelde, dat ik er slechts het pleizier van zag. Zij kon mij nog niet
+het tiende gedeelte van alle avonturen der tooneelspelers vertellen, want zij praatte slechts drie uren met mij. De oude heeren
+en de tooneelspelers vertrokken toen met Florimonde, die zij naar huis brachten.
+
+</p>
+<p>Toen zij weg waren, gaf mijne meesteres mij geld en zei: &#8220;Ziehier tien pistolen, Gil Blas, om morgen inkoopen te doen. Vijf
+of zes van onze heeren en dames komen morgen hier; zorg dus dat ge ons goed onthaalt.&#8221;&#8212;&#8220;Mevrouw&#8221; antwoordde ik, &#8220;met die som
+zou ik den geheelen troep kunnen onthalen.&#8221;&#8212;&#8220;Mijn vriend,&#8221; hernam Arsenia, &#8220;je moet je een beetje beschaafder uitdrukken en
+niet spreken van den &#8220;troep&#8221;, maar van een gezelschap. Men spreekt wel van een troep bandieten, een <a id="d0e1626"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1626">237</a>]</span>troep bedelaars of een troep schrijvers, maar men spreekt steeds van een gezelschap tooneelspelers. De acteurs van Madrid
+vooral verdienen, dat men hun gezamenlijk aantal gezelschap noemt.&#8221; Ik vroeg vergiffenis aan mijne meesteres voor mijne weinig
+eerbiedige uitdrukking, verzocht haar mijne onwetendheid te verontschuldigen en beloofde haar voortaan altijd van &#8220;het gezelschap&#8221;
+te zullen spreken.
+
+
+
+<a id="d0e1628"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1628">238</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1629" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XI</h2>
+<h2>Hoe de tooneelspelers onder elkaar leefden en hoe zij de schrijvers behandelden.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">H</span>et was den volgenden dag een vastendag; ik kocht goede vette kippen, konijnen, patrijzen en ander wild; daar de tooneelspelers
+niet bijster tevreden zijn over de houding van de kerk te hunnen opzichte, komen zij ook weinig hare geboden na. Ik bracht
+meer vleesch thuis dan een dozijn menschen de drie dagen van het carnaval noodig hebben. De keukenmeid had er een werkje aan!
+Terwijl deze het diner gereed maakte, stond Arsenia op en bleef tot den middag met haar toilet bezig. Daarop kwamen de heeren
+Rosimiro en Ricardo, beiden tooneelspelers. Vervolgens kwamen twee actrices, Constance en C&eacute;linaura, en een oogenblik later
+verscheen Florimonde vergezeld van een man, die er als een ridder uitzag. Hoewel hij goed gekleed was, vond ik toch dadelijk
+wat vreemds aan hem. &#8220;Dat moet een origineel zijn,&#8221; dacht ik bij mijzelf. Ik vergiste mij niet, het was een zonderling. Zoodra
+hij binnenkwam, liep hij met open armen op de acteurs en actrices toe en omhelsde hen beurtelings, nog overdrevener dan een
+saletjonker. Ik vroeg Laura wie dat was. &#8220;Ik vergeef je nieuwsgierigheid,&#8221; zeide zij. &#8220;Hij is eerstens tooneelspeler geweest.
+Hebt gij zijn zwarte haren gezien? Zij zijn geverfd evenals zijn wenkbrauwen en zijn snor. Hij is ouder dan Latwinus; daar
+zijn ouders bij zijn geboorte echter vergeten hebben hem te doen inschrijven, kan hij zich voor minstens twintig jaar jonger
+uitgeven. Bovendien is hij het verwaandste personage van Spanje. In den grond is hij een stommeling; maar om een geleerde
+<a id="d0e1636"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1636">239</a>]</span>te worden, heeft hij een meester genomen die hem grieksch en latijn heeft leeren spellen. Bovendien kent hij een onnoemelijk
+getal goede verhalen uit zijn hoofd, die hij zoo dikwijls heeft laten doorgaan voor zijn eigen schepping, dat hij zich is
+gaan verbeelden, dat zij werkelijk van hem zijn. Hij vlecht ze in het gesprek en men kan zeggen dat zijn geest schittert op
+kosten van zijn geheugen. Overigens zegt men, dat hij een groot acteur is. Ik wil het gaarne gelooven en moet je overigens
+bekennen dat hij mij niet bevalt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij was een goed prater en daar de acteurs en actrices niet gekomen waren om te zwijgen, bleven zij ook niet stom. &#8220;Hebt ge
+al gehoord, waarde dames, van den nieuwen streek van Cesario, onzen waarden ambtgenoot?&#8221; vroeg Rosimiro. &#8220;Hij heeft vanmorgen
+zijden kousen, linten en kant gekocht, die hij zich bij de repetitie heeft laten brengen door een kleine page, als komende
+van een gravin.&#8221; &#8220;Welk een schelm,&#8221; zeide de heer de La Ventoleria, fattig lachende. &#8220;In mijn tijd was men beter te vertrouwen;
+wij dachten er niet aan zulke fabeltjes te verzinnen. Het is waar, dat de vrouwen uit den hoogen stand ons de moeite bespaarden
+ze uit te moeten denken. Zij van haar kant zorgden daar wel voor.&#8221; &#8220;Parbleu!&#8221; zeide Ricardo op den zelfden toon, &#8220;zij zijn
+nog zoo, en als ik daar meer van mocht vertellen.... Maar men moet over zulke avonturen zwijgen, vooral als er personen van
+zekeren rang in gemengd zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijne heeren,&#8221; zei Florimonde, &#8220;laat in hemelsnaam uw fortuintjes rusten; de geheele wereld weet daarvan. Laat ons liever
+over Ism&eacute;nie spreken. Men zegt, dat dat heerschap, die zooveel kosten voor haar gemaakt heeft, haar ontsnapt is.&#8221;&#8212;&#8220;Ja waarlijk,&#8221;
+riep Constance uit, &#8220;en ik kan u ook nog zeggen, dat zij bovendien een koopman verloren heeft, dien zij ongetwijfeld had kunnen
+ruineeren. Ik weet hoe het in elkaar zit. Haar factotum heeft aan den heer een briefje gebracht, dat voor den koopman was
+bestemd en aan den koopman het briefje <a id="d0e1642"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1642">240</a>]</span>van een edelman.&#8221;&#8212;&#8220;Dat zijn groote verliezen, lieve,&#8221; zei Florimonde. &#8220;Och, wat die edelman betreft, beteekent het niet veel,&#8221;
+hernam Constance, &#8220;hij had bijna al zijn goed al verbrast; maar de koopman begon pas. Hij is nog in handen van geen enkele
+cocotte geweest en dat is een betreurenswaard verlies.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo praatten zij voort tot het diner en aan tafel ging het gesprek over dezelfde onderwerpen. Maar laat ik u nog vertellen
+hoe een arme duivel van een schrijver, die tegen het einde van den maaltijd kwam, door Arsenia werd ontvangen.
+
+</p>
+<p>De kleine lakei kwam luide aan zijn meesteres zeggen: &#8220;Mevrouw, een man met een vuilen boord&#8221; tot zijn hals met modder bespat
+en die er als een dichter uitziet, wil u spreken.&#8221; &#8220;Laat hem binnenkomen,&#8221; antwoordde Arsenia. &#8220;Mijne heeren, laat ons kalm
+zijn; het is een schrijver.&#8221; Werkelijk was het er een, van wien een stuk was aangenomen en die Arsenia haar rol kwam brengen.
+Hij heette P&eacute;dro de Marga. Bij het binnenkomen maakte hij vijf of zes diepe buigingen voor het gezelschap, dat hem niet eens
+terug groette. Verlegen bevend kwam hij nader. Hij liet zijn handschoenen en zijn hoed vallen, raapte ze op en ging naar mijn
+meesteres, en terwijl hij haar met den meesten eerbied een papier aanbood, zeide hij: &#8220;Mevrouw, ik smeek u, u te verwaardigen
+de rol te aanvaarden, die ik de vrijheid neem u aan te bieden.&#8221; Koud en verachtend nam zij hem aan en gaf hem zelfs niet eens
+een antwoord op zijn compliment.
+
+</p>
+<p>Dat ontmoedigde onzen schrijver echter niet, die gebruik maakte van de gelegenheid om ook Rosimiro en Florimonde te complimenteeren,
+die er wat meer acht op sloegen. Hij ging daarop heen zonder iets te zeggen, maar naar het mij scheen diep getroffen door
+deze ontvangst. Ik geloof, dat hij in zijn verbittering niet naliet de tooneelspelers te vervloeken, zooals zij verdienden
+en de tooneelspelers van hun kant, begonnen met weinig eerbied over de schrijvers te spreken.
+
+
+
+<a id="d0e1650"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1650">241</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1651" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XII</h2>
+<h2>Gil Blas krijgt zin in het tooneel, hij geeft zich over aan het tooneelleven en heeft er na korten tijd genoeg van.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e gasten bleven aan tafel tot het tijd was naar het theater te gaan. Ik volgde hen en zag dien dag nogmaals hun spel. Ik had
+zoo&#8217;n schik gekregen in de tooneelvoorstellingen, dat ik besloot er elken dag heen te gaan. Ik was niet alleen tevreden de
+mooiste trekjes van dramatische kunst in mijn geheugen te prenten, maar ik trachtte ook mijn smaak te verfijnen. Om dat doel
+te zekerder te bereiken, gaf ik nauwkeurig acht op alles wat de tooneelspelers zeiden. Men vertelde mij echter, dat het regel
+onder hen was, de stukken zeer slecht te beoordeelen en bovendien haalde men het reusachtig succes aan van stukken, die hun
+uitspraken hadden gelogenstraft.
+
+</p>
+<p>Voortaan beschouwde ik dus de tooneelspelers niet meer als zulke voortreffelijke rechters en begon hun verdiensten op de juiste
+waarde te schatten. Zij waren geheel de belachelijke personen waarvoor de wereld ze hield. Ik zag acteurs en actrices, die
+door de toejuichingen verwend, zich beschouwden als voorwerpen van bewondering en meenden dat zij het publiek een zeer grooten
+dienst deden door te spelen. Ik stond verbaasd over hun gebreken, maar ongelukkigerwijze gevoelde ik mij erg tot hun levenswijze
+aangetrokken en nam deel aan hun zwelgpartijen. Trouwens hoe zou ik er aan ontsnapt zijn? Alle gesprekken, die ik in hun gezelschap
+hoorde, waren verderfelijk voor de jeugd en alles wat ik zag diende om mij slecht te maken. Al had ik niet geweten wat er
+gebeurde bij Casilda, Constance en de andere tooneelspeelsters, <a id="d0e1660"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1660">242</a>]</span>dan zou het huis van Arsenia mij al geheel bedorven hebben. Behalve de oude heeren, waarvan ik heb gesproken, kwamen er ook
+saletjonkers en zonen van goede families, die door het geld van woekeraars in de gelegenheid gesteld werden groote uitgaven
+te doen. Soms ook ontving men er pachters der belastingen, die inplaats er geld te ontvangen, zelf betaalden om er te mogen
+komen.
+
+</p>
+<p>Florimonde, die in een naburig huis woonde, at en soupeerde elken dag met Arsenia. Zij schenen door zulk een groote vriendschap
+verbonden te zijn, dat het ieder verbaasde. Men verwonderde zich, dat twee tooneelspeelsters zoo goed met elkaar waren en
+men dacht, dat zij vroeg of laat wel eens twist zouden krijgen over een bewonderaar, maar dan beoordeelde men deze vriendinnen
+al heel slecht, want inplaats van jaloersch te zijn, zooals fatsoenlijke vrouwen, leefden zij in liefdezaken in gemeenschap
+van goederen. Zij vonden het veel beter den buit samen te deelen dan er om te gaan vechten.
+
+</p>
+<p>Laura genoot ook haar jeugd en schoonheid, aangespoord door het voorbeeld van hare meesteres. Zij had mij gezegd, dat ik nog
+mooie dingen zou zien gebeuren. Ik was echter niet jaloersch en besloot in dit opzicht mij te houden zooals de overige leden
+van het gezelschap. Ik deed eenige dagen, of ik niets bemerkte en stelde mij tevreden de namen te vragen van de heeren, waarmee
+ik haar in vertrouwelijk gezelschap zag en dan antwoordde zij mij altijd, dat het een oom of een neef van haar was. Wat had
+zij een uitgebreide familie! Ik geloof waarlijk dat hare familie talrijker was, dan die van koning Priamus. De soubrette was
+echter niet tevreden met haar familie alleen, maar zij lokte ook dikwijls vreemdelingen of speelde de adellijke weduwe, zooals
+zij bij de oude vrouw had gedaan. Maar om den lezer een getrouw beeld van Laura te geven, moet ik zeggen, dat zij even lief
+koket was als hare meesteres, die niets anders op haar voor had dan dat zij het publiek ook in het openbaar vermaakte.
+<a id="d0e1666"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1666">243</a>]</span></p>
+<p>Gedurende drie weken liet ik mij door den stroom medesleepen en gaf mij over aan allerlei buitensporigheden. Maar ik moet
+erbij zeggen, dat ik al dien tijd zoo nu en dan gewetenswroeging voelde als gevolg van mijn vroegere opvoeding en deze was
+het, die het pleizier wel een weinig verminderde. De gewetenswroeging bleef de baas over mijn uitspattingen en werd steeds
+grooter naarmate ik mij meer aan braspartijen overgaf en het eind ervan was, dat ik afschuw kreeg van het losbandige tooneelleven.
+&#8220;Bah, ellendeling,&#8221; zei ik tot mij zelf, &#8220;beantwoordt gij zoo de verwachtingen van uwe familie? Is het niet genoeg hen reeds
+teleurgesteld te hebben door niet het ambt van onderwijzer te aanvaarden? Moet uwe ondergeschikte betrekking een beletsel
+voor u zijn als oppassend man te leven? Hebt gij er genoegen in met zulke slechte menschen te verkeeren? De afgunst, de haat
+en de hebzucht spelen bij sommigen van hen een hoofdrol, terwijl bij anderen alle schaamte en kuischheid verdwenen zijn. Eenige
+geven zich over aan bandeloosheid en luiheid, terwijl bij anderen de opgeblazenheid gestegen is tot onbeschaamdheid. Neen
+hoor, het moet nu maar uit zijn, ik wil niet langer leven met de zeven hoofdzonden van den mensch.&#8221;
+
+
+<a id="d0e1669"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1669">245</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e1670">
+<h2>VIERDE BOEK</h2><a id="d0e1673"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1673">247</a>]</span><div id="d0e1674" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK I</h2>
+<h2>Daar Gil Blas zich niet kan gewennen aan de zeden der tooneelspelers, verlaat hij den dienst van Arsenia en vindt een fatsoenlijker
+huis.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/e.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/e.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">E</span>en restje eer en godsdienst, dat ik nog overgehouden had te midden van de zoo verdorven zeden, deed mij besluiten niet alleen
+Arsenia te verlaten, maar zelfs alle gemeenschap met Laura af te breken, hoewel ik niet ophield haar te beminnen, ofschoon
+ik wel wist, dat zij mij duizend maal bedrogen had. Gelukkig hij, die aldus kan profiteeren van de verstandige oogenblikken,
+welke het genot, waaraan hij zich al te zeer overgeeft, komen verontrusten. Op zekeren morgen pakte ik mijn biezen zonder
+af te rekenen met Arsenia, die mij trouwens bijna niets schuldig was en zonder afscheid te nemen van Laura. De hemel beloonde
+mij al dadelijk voor deze goede daad. Ik ontmoette den intendant van wijlen mijn meester, don Mathias, en deze vroeg mij,
+toen hij mij herkende, waar ik thans was. Ik vertelde hem, dat ik Arsenia verlaten had om mijn onschuld te redden. De intendant
+prees mijn onbedorvenheid, alsof hij zelf ook zoo dacht, en zeide, dat hij mij een voordeelige betrekking wilde bezorgen,
+daar ik een jongmensch was met veel eergevoel. Hij kwam zijn belofte na en van dien dag af kwam ik bij don Vincent de Guzmann.
+
+</p>
+<p>Ik had geen beter huis kunnen vinden. Don Vincent was een zeer rijk man, die sedert verscheidene jaren gelukkig leefde zonder
+proces en zonder vrouw. Deze laatste hadden de geneesheeren weggenomen, door haar te willen bevrijden van een hoest, die zij
+nog lang had kunnen houden, <a id="d0e1683"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1683">248</a>]</span>als zij hunne geneesmiddelen niet had genomen. Inplaats van aan hertrouwen te denken, wijdde hij zich geheel aan de opvoeding
+van Aurora, zijn eenige dochter, die destijds twintig jaar oud was en kon doorgaan voor een volmaakt persoontje: aan een buitengewone
+schoonheid paarde zij uitstekende vermogens. Haar vader had weinig verstand, maar bezat het talent zijn zaken goed te beheeren.
+Hij had een gebrek, dat men aan oude heeren moet vergeven; hij hield van praten en wel voornamelijk over veldslagen en oorlogen.
+Wanneer men in zijn bijzijn dit thema aanroerde, kwam hij op zijn stokpaardje en de toehoorders konden zich gelukkig achten
+wanneer zij er met het relaas van twee belegeringen en drie veldslagen afkwamen. En daar hij twee derden van zijn leven in
+dienst had doorgebracht, was hij onuitputtelijk in herinneringen van verschillende feiten, welke ik met even groote gretigheid
+aanhoorde als waarmede zij verteld werden. Overigens heb ik nog nooit een heer gezien met zulk een goed karakter, altijd het
+zelfde humeur, nooit koppig of grillig, ik bewonderde zulks in een man van stand. Er waren verscheidene bedienden en drie
+vrouwen van Aurora. Ik zag weldra dat de intendant van don Mathias mij een goeden post had bezorgd, en ik wilde er blijven.
+Ik begon het terrein te verkennen, bestudeerde de gewoonten van den een zoowel als van den ander. Ik regelde mijn gedrag daarnaar
+en kwam zoodoende in de gunst van mijn meester zoowel als van de dienaren.
+
+</p>
+<p>Ik was reeds een maand bij don Vincent, toen ik meende te bespeuren, dat zijne dochter meer opmerkzaamheid schonk aan mij
+dan aan de overige bedienden. Telkens als zij mij aanzag, meende ik in haar oogen een soort welgevallen op te merken, dat
+er niet in was wanneer zij de overigen aankeek. Indien ik niet had omgegaan met tooneelspeelsters, zou ik nooit op het denkbeeld
+zijn gekomen mij te verbeelden dat Aurora aan mij dacht, maar ik was bij deze dames, waarvan zelfs de voornaamste niet kieskeurig
+zijn, een weinig verwend. <a id="d0e1687"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1687">249</a>]</span>Wie weet, redeneerde ik, of mijne meesteres niet is als een van die dames van stand, die er somtijds een bijzondere neiging
+op na houden. Maar, voegde ik er een oogenblik later aan toe, ik kan het niet aannemen. Zij is niet een van die Messalina&#8217;s,
+die de trots van hun geboorte afschuddend, onwaardig haar blikken neerslaan tot in het stof, en zonder blozen zich onteeren:
+zij is eerder eene dier deugdzame maar teedere meisjes, die tevreden met de grenzen, welke haar deugd aan haar teederheid
+voorschrijft, er niets in zien een zedigen hartstocht zelve te voeden en bij anderen te veroorzaken, die even aangenaam als
+ongevaarlijk is.
+
+</p>
+<p>Aldus oordeelde ik over mijne meesteres, zonder precies te weten waaraan ik mij moest houden. Evenwel als zij mij zag, liet
+zij niet na mij toe te lachen en hare blijdschap te betuigen. Zoo kwam het, dat ik dacht dat Aurora zeer tevreden was over
+mijne deugden en ik beschouwde mij slechts als een dier gelukkigen voor wie de liefde de onderhoorigheid zoo veraangenaamt.
+Om eenigermate het goede, dat mijn gesternte mij wilde verschaffen, waardig te zijn, begon ik meer zorg aan mijn persoon te
+besteden dan tot dusverre het geval was. Het eerste wat ik &#8217;s morgens deed, was mij kappen en parfumeeren om niet en n&eacute;glig&eacute;
+te zijn als ik voor mijne meesteres moest verschijnen en zoo besteedde ik aan linnen, pommade en essences al het geld dat
+ik bezat. Door deze oplettendheden en door wat ik nog meer deed om mij te behagen, vleide ik mij, dat mijn geluk niet verre
+meer was. Onder de vrouwen van Aurora was er eene, die Ortis heette. Het was eene oude heks, die reeds langer dan 20 jaar
+bij don Vincent diende. Zij had zijne dochter opgevoed en vervulde nog de betrekking, maar zonder de lasten daarvan te dragen.
+Integendeel: waar zij vroeger het doen en laten van Aurora aan den dag had gebracht, deed zij thans alle mogelijke moeite
+om het te verbergen. Zij bezat het volkomen vertrouwen van Aurora. Op zekeren avond zei juffrouw Ortis tegen mij, toen wij
+alleen waren, dat <a id="d0e1691"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1691">250</a>]</span>indien ik verstandig en bescheiden was, ik mij om twaalf uur in den tuin moest bevinden, waar men mij dingen zou mededeelen,
+welke ik gaarne zou willen hooren. Ik antwoordde de duenna, terwijl ik haar de hand drukte, dat ik niet zou mankeeren. Ik
+twijfelde niet of ik had bij de dochter van don Vincent teedere gevoelens opgewekt en ik voelde een vreugde, welke ik ternauwernood
+kon verbergen. Wat viel mij de tijd lang tot aan het avondeten en daarna tot het naar bed gaan van mijn meester.
+
+</p>
+<p>Het scheen mij toe alsof alles dien avond buitengewoon lang duurde. Tot overmaat van ramp begon don Vincent, eenmaal in zijn
+vertrekken, over zijn veldslagen in Portugal, waarmede hij mij reeds dikwijls had gekweld. Maar wat hij nog nooit gedaan en
+voor dezen avond bewaard had, hij noemde mij alle officieren, die zich hadden onderscheiden; hij vertelde mij zelfs hun heldendaden.
+
+</p>
+<p>Het kostte mij heel wat om tot het einde te luisteren. Eindelijk hield hij echter op en ging slapen waarna ik naar mijn kamertje
+ging waar mijn bed stond en van waar men langs een wenteltrap in den tuin kon komen. Ik wreef mijn geheele lichaam met pommade
+in, nam een schoon hemd na het te hebben geparfumeerd en toen ik niets had vergeten, waardoor ik meende mijne meesteres aangenaam
+te kunnen zijn, ging ik naar het rendez-vous.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p251.jpg" alt="" width="452" height="585"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ik vond Ortis niet. Ik dacht dat zij het wachten moede, weer naar hare kamer was gegaan. Ik was woedend op don Vincent en
+terwijl ik zijn campagnes vervloekte hoorde ik het tien uur slaan. Ik dacht, dat de klok in de war was, en dat het zeker reeds
+tegen &eacute;&eacute;n uur liep. Ik vergiste mij evenwel want een goed kwartier later hoorde ik een andere klok ook tien uur slaan. Goed,
+zei ik in mijzelf, ik heb nog twee uur tijd. Men zal zich tenminste niet over mijn gebrek aan nauwgezetheid beklagen. Ik zal
+hier maar op en neer blijven loopen en de rol overdenken welke ik moet spelen; deze is nieuw voor mij. Ik weet hoe men het
+aanlegt met grisetten en tooneelspeelsters. Gij behandelt haar familiair en gij stort u ongegeneerd in het avontuur; <a id="d0e1703"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1703">251</a>]</span>bij iemand van stand is een ander optreden vereischt. Het is naar mijne meening noodig, dat de minnaar beleefd, welwillend,
+teeder en eerbiedig is, zonder evenwel bedeesd te zijn. In plaats van zijn geluk te willen verhaasten door bruusk optreden,
+moet hij het hebben in een oogenblik van zwakheid. Aldus redeneerde ik en ik besloot deze gedragslijn ten opzichte van Aurora
+te volgen. Ik stelde mij voor binnen weinig tijd het genoegen te smaken mij aan <a id="d0e1705"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1705">252</a>]</span>de voeten van deze dame te werpen en haar duizend hartstochtelijke woorden toe te voegen. Ik herinnerde mij alle plaatsen
+uit onze tooneelstukken, waarvan ik mij in ons onderhoud zou kunnen bedienen. Ik dacht ze goed te pas te kunnen brengen en
+hoopte dat ik evenals sommige tooneelspeelsters van mijne kennis zou doorgaan voor geestig, ofschoon ik slechts een goed geheugen
+had. Aldus kortte ik mij den tijd en eindelijk sloeg het middernacht. Eenige oogenblikken daarna verscheen even stipt, maar
+minder ongeduldig juffrouw Ortis. &#8220;Sinjeur Gil Blas,&#8221; zei ze, &#8220;hoe lang is u hier reeds?&#8221; &#8220;Twee uur&#8221;. &#8220;Zoo werkelijk,&#8221; zei
+zij lachend, &#8220;u is wel op tijd, het is een genoegen u &#8217;s nachts een rendez-vous te geven. Inderdaad,&#8221; voegde zij er ernstig
+bij, &#8220;kunt gij het geluk, dat ik u ga meedeelen niet te duur betalen. Mijne meesteres wil een particulier onderhoud met u
+hebben en gelastte mij u bij haar te brengen. Meer zeg ik niet, het overige is een geheim, dat gij uit haar eigen mond zult
+vernemen. Volg mij, ik zal u voorgaan.&#8221; Bij deze woorden nam de duenna mij bij de hand en leidde mij door eene kleine deur
+in de kamer harer meesteres.
+
+
+<a id="d0e1707"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1707">253</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1708" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK II</h2>
+<h2>Hoe Aurora Gil Blas ontving en welk onderhoud zij samen hadden.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k vond Aurora in nachtgewaad; dat deed mij genoegen. Ik groette haar zeer eerbiedig met alle bevalligheid waarover ik kon
+beschikken. Zij ontving mij met een lachend gelaat, liet mij naast haar plaats nemen en tot mijn onuitsprekelijk genoegen
+zond zij haar afgezant naar eene andere kamer om ons alleen te laten. Hierna sprak zij aldus:
+
+</p>
+<p>&#8220;Gil Blas, gij hebt zeker wel bemerkt, dat ik u mag lijden en u bevoorrecht boven alle andere bedienden van mijn vader; en
+wanneer mijn blikken u nog niet genoeg hebben gezegd, zal de stap welken ik thans doe daaromtrent geen twijfel meer laten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik gaf haar geen tijd meer te zeggen. Als man meende ik aan haar kuischheid de moeite van eene nadere uitlegging te moeten
+besparen. Ik stond op en mij aan de voeten van Aurora werpende als een theaterheld voor zijne prinses, riep ik op declamatischen
+toon uit: O, mevrouw, heb ik goed gehoord, zou het mogelijk zijn dat Gil Blas, tot dusver de speelbal der fortuin, het geluk
+had u gevoelens van liefde in te boezemen?&#8221;&#8212;&#8220;Spreek niet zoo luid,&#8221; viel mijne meesteres mij lachend in de rede: &#8220;gij zult
+mijne vrouwen wekken, welke hiernaast slapen. Sta op, ga weer zitten en hoor mij aan zonder mij in de rede te vallen. Ja,
+Gil Blas,&#8221; zei ze weer ernstig wordend, &#8220;ik heb het goed met je voor en om te toewijzen dat ik je hoogacht zal ik je een geheim
+openbaren waarvan mijn levensrust afhangt.
+<a id="d0e1719"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1719">254</a>]</span></p>
+<p>Ik bemin een jongen schoonen ridder van goede geboorte. Hij heet don Louis Pacheco. Soms zie ik hem op de wandeling, maar
+heb hem nog nooit gesproken. Ik weet zelfs niet of hij goede of slechte eigenschappen bezit. En daarom heb ik iemand noodig,
+die zorgvuldig een en ander onderzoekt en mij een trouw rapport uitbrengt. En voor dat doel heb ik u uitgekozen en hoop, dat
+gij behendig en kiesch u van deze taak zult kwijten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Mijne meesteres hield op om te hooren wat ik daarop antwoordde. Ik was eerst een weinig onthutst over de verandering, maar
+herstelde mij en de teleurstelling overwinnend, welke steeds het gevolg is van misplaatste stoutmoedigheid, betuigde ik haar
+zooveel ijver dat, al kon ik niet meer verbergen, dat ik mij met een dwaze hoop gevleid had, zij ten minste wist, dat ik eene
+onbezonnenheid wist te herstellen. Ik vroeg haar twee dagen om over don Louis rapport uit te brengen. Hierna verscheen juffrouw
+Ortis weer, geroepen door hare meesteres, die mij in den tuin bracht en mij spottend toevoegde: &#8220;Bonsoir, Gil Blas; ik behoef
+u niet aan te sporen op tijd op de afgesproken plaats te zijn, ik ken al te goed uwe nauwgezetheid op dat punt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik keerde terug naar mijn kamer, niet zonder eenige spijt in mijne verwachting bedrogen te zijn. Ik wist mij echter te troosten
+met de gedachte, dat het beter is de vertrouwde te zijn van mijne meesteres dan haar minnaar. Ik overdacht dat dit mij iets
+zou kunnen aanbrengen, dat de &#8220;courtiers d&#8217;amour&#8221; gewoonlijk goed voor hunne moeite worden betaald en ik ging slapen, besloten
+om te doen wat Aurora van mij verlangde. Ik vertrok den volgenden dag en de woning van een heer als don Louis bleek niet moeilijk
+te vinden. Den tweeden dag van mijn onderzoek was ik zoo gelukkig iemand te ontmoeten dien ik kende en wij maakten een praatje.
+Op dat oogenblik ging een zijner vrienden voorbij, die vertelde door don Joseph Pacheco, vader van don Louis, te zijn weggejaagd
+omdat hij een vaatje wijn zou hebben opgedronken. Ik liet deze goede <a id="d0e1726"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1726">255</a>]</span>gelegenheid niet voorbijgaan en vernam alles wat ik wenschte te weten en ging opgeruimd naar huis, tevreden omdat ik mijn
+belofte aan mijne meesteres kon houden. Ik moest haar dien nacht rapport uitbrengen op dezelfde manier als den eersten keer.
+Ik was echter lang niet zoo ongeduldig en verre van mij te vervelen met het gebabbel van mijn ouden meester, bracht ik zelf
+het gesprek op zijn veldtochten. Eerst toen ik verscheidene klokken twaalf uur had hooren slaan, ging ik naar den tuin zonder
+mij te parfumeeren, of met pommade in te wrijven.
+
+</p>
+<p>Ik vond de dienares aanwezig, die mij schertsend verweet, dat ik reeds van mijn ijver had ingeboet. Ik antwoordde niet en
+ik liet mij naar het vertrek van Aurora brengen, die mij terstond vroeg, of ik wat van don Louis wist te vertellen. &#8220;Ja, mevrouw,&#8221;
+antwoordde ik &#8220;allereerst diene, dat hij op &#8217;t punt staat naar Salamanca terug te keeren om zijn studi&euml;n te voltooien. Naar
+men mij gezegd heeft, is het een jong edelman, een en al eergevoel en rechtschapenheid. Ook aan moed ontbreekt het hem, als
+Castiliaansch edelman, geenszins. Daarbij is hij geestig en heeft aangename manieren, maar wat u misschien minder zal bevallen,
+maar wat ik u toch moet zeggen is, dat hij te veel aardt naar de overige jonge edellieden; hij is tamelijk losbandig. Weet
+gij dat hij op zijn leeftijd reeds tot twee tooneelspeelsters in betrekking heeft gestaan?&#8221; &#8220;Wat vertelt gij mij daar?&#8221; vroeg
+Aurora. &#8220;Welke zeden! Maar ben je er wel zeker van?&#8221;&#8212;&#8220;O, ik twijfel er niet aan, mevrouw. Een bediende, die vanmorgen uit
+zijn dienst is ontslagen, heeft &#8217;t mij verteld en bedienden zijn zeer oprecht, wanneer zij het hebben over de gebreken van
+hun meesters. Bovendien gaat hij om met don Alexio Segiar, don Antonio Centell&egrave;s en don Fernando de Gamboa.&#8221; &#8220;Dat is genoeg,
+Gil Blas,&#8221; zei mijne meesteres zuchtend, &#8220;na uw verslag zal ik mijn onwaardige liefde bekampen. Ga,&#8221; vervolgde zij, mij een
+kleine beurs in de handen stoppend, &#8220;hier is iets voor uw moeite. Pas <a id="d0e1730"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1730">256</a>]</span>op, dat gij mijn geheim niet verraadt; denk er om, dat ik vertrouw op uwe stilzwijgendheid.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik verzekerde mijne meesteres, dat ik de Harpocrates<a id="d0e1734src" href="#d0e1734" class="noteref">1</a> was van de vertrouwde bedienden en dat zij daaromtrent gerust kon zijn. Vervolgens vertrok ik, zeer nieuwsgierig naar den
+inhoud van de beurs. Ik vond er twintig pistolen in. Dadelijk dacht ik, dat Aurora ongetwijfeld meer zou hebben gegeven, indien
+ik haar eene aangename tijding had gebracht, waar zij reeds zoo goed voor een slecht bericht betaalde. Het speet mij, dat
+ik de achtenswaardige ambtenaren niet had nagedaan, die soms de waarheid in hun processen-verbaal een weinig aandikken. Nu
+had ik een liefdesverhouding in de geboorte gesmoord, welke mij zeer nuttig had kunnen zijn, wanneer ik niet zoo dwaas oprecht
+ware geweest. Ik had echter de troost, dat ik schadeloos gesteld was voor de onnoodige uitgaven aan pommade en parfumerie.
+
+
+
+
+<a id="d0e1737"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1737">257</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e1734" href="#d0e1734src" class="noteref">1</a></span> Dit was bij de Ouden de God van het stilzwijgen.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e1738" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK III</h2>
+<h2>Een groote verandering bij don Vincent, en het vreemde besluit, dat de liefde de schoone Aurora deed nemen.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/k.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/k.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">K</span>orten tijd na dit avontuur werd don Vincent ziek. Zelfs wanneer hij niet reeds op vergevorderden leeftijd was geweest, waren
+de ziekteverschijnselen toch al zoo hevig, dat een noodlottigen afloop was te vreezen. Men liet de beroemdste doktoren uit
+Madrid komen. De een heette dokter Andros, en de andere dokter Oguetos. Zij onderzochten den zieke en waren beide het er over
+eens, dat de gal ontstoken was; maar dat was ook het eenige waarover zij het eens waren. De een wilde, dat men den zieke van
+dit oogenblik af liet purgeeren en de ander was van meening, dat met purgeeren moest worden gewacht.&#8220;Het is noodig,&#8221; zei Andros,
+&#8220;te purgeeren voordat de gal eenig deel aantast.&#8221; Oguetos hield daarentegen staande, dat we moesten wachten tot de gal rijp
+was alvorens een purgeermiddel aan te wenden. &#8220;Maar uwe methode,&#8221; zei de ander, &#8220;is regelrecht in strijd met die van den prins
+der geneeskunde. Hippocrates beveelt aan bij de hevigste koortsen steeds te purgeeren en zegt dat purgeeren noodig is wanneer
+de gal &#8220;en orgasme&#8221; is, dat wil zeggen ontstoken.&#8221;&#8212;&#8220;O daarin bedriegt gij u,&#8221; antwoordde Oguetos. &#8220;Hippocrates verstaat niet
+onder het woord &#8220;orgasme&#8221; eene ontsteking, meer veeleer een vloeiing.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarover begonnen onze dokters zich op te winden. De een haalde den griekschen tekst aan en noemde verscheidene schrijvers,
+die zijne meening waren toegedaan; de ander, op een latijnsche vertaling bouwend, sprak met <a id="d0e1747"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1747">258</a>]</span>nog grooter overtuiging. Wie te gelooven? Don Vincent wist het niet en daar hij een keus moest doen, gaf hij het vertrouwen
+aan hem, die de meeste zieken had behandeld, dat wil zeggen aan den oudste. Woedend trok Andros zich terug niet zonder tegenover
+zijn ouderen collega eenige spottende opmerkingen te maken over het <i>orgasme</i>. Oguetos had dus gezegevierd en de methode van dokter Sangrado toegedaan, begon hij met den zieke overvloedig ader te laten,
+liet daarna wachten met purgeeren tot de gal rijp was, doch de dood, welke ongetwijfeld vreesde, dat eene purgatie met zooveel
+zorg voorbereid, hem zijn prooi zou ontnemen, rukte mijn meester weg. Aldus was het einde van Seigneur don Vincent, die het
+leven verloor, omdat zijn geneesheer geen grieksch kende.
+
+</p>
+<p>Na haar vader waardig te hebben begraven, nam Aurora het bestuur van zijne goederen over, ontsloeg eenige bedienden en trok
+zich terug op een kasteel aan de oevers van de Taag, tusschen Sacedon en Bicendia. Mij hield ze en ik volgde haar naar buiten.
+Ondanks het juiste verslag, dat ik haar gegeven had over don Louis, beminde zij nog steeds dezen jongen edelman of liever
+kon haar liefde niet overwinnen, en gaf zich er geheel aan over. &#8220;Gil Blas,&#8221; zei ze eens zuchtend, &#8220;ik kan don Louis niet
+vergeten; welke moeite ik ook doe om hem uit mijne gedachten te verbannen, komt hij er steeds in terug, niet zooals gij hem
+mij hebt geschilderd, maar zooals ik zou willen dat hij was, teeder, verliefd en soliede. Uwe hulp, waarde Gil Blas, heb ik
+dan ook meer noodig dan ooit. Ik moet je een plan ontvouwen, dat ge zeer zonderling zult vinden. Weet, dat ik zoo spoedig
+mogelijk naar Salamanca wil vertrekken. Daar ga ik mij als edelman verkleeden en onder den naam van don Felix kennis maken
+met Pacheco; ik zal trachten zijn vertrouwen en vriendschap te winnen en hem dikwijls spreken over mijn nicht Aurora de Guzmann.
+Misschien wenscht hij haar dan wel te zien. Wij zullen twee woningen hebben te Salamanca. <a id="d0e1754"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1754">259</a>]</span>In de eene ben ik don Felix, in de andere Aurora en nu eens als man verkleed, dan weer in mijne gewone kleeding, vlei ik mij
+hem te brengen, waar ik hem hebben wil. Ik erken gaarne, dat mijn plan zonderling is; maar mijn liefde brengt mij er toe.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het plan van Aurora scheen mij onzinnig toe. Maar hoe onredelijk ik het ook mocht vinden, wachtte ik mij wel haar daarop te
+wijzen. Integendeel begon ik de pil te vergulden en ik wist te bewijzen, dat dit dwaze plan slechts een aangenaam, ongevaarlijk
+spelletje was. Ik weet niet meer wat ik zooal zeide; maar zij was &#8217;t met mij eens; verliefde menschen zijn erg gemakkelijk
+wanneer men hunne dolzinnige verbeelding slechts vleit. Wij beschouwden dus deze gewaagde onderneming slechts als eene comedie,
+waarvan alleen de opvoering goed verzorgd moest worden. Wij kozen onze acteurs onder de bedienden en verdeelden vervolgens
+de rollen, wat zonder getwist of krakeel geschiedde, omdat wij geen beroepsacteurs waren. Besloten werd, dat juffrouw Ortiz
+de tante van Aurora zou zijn onder den naam van dona Kimena de Guzmann, dat men haar een bediende en een dienstmeisje zou
+geven; en dat Aurora, als edelman, mij tot kamerdienaar zou hebben en een der dienstmaagden, verkleed als page, om haar ter
+zijde te staan als kamenier. Na aldus alles geregeld te hebben, keerden wij naar Madrid terug, waar wij vernamen, dat don
+Louis er nog was, maar weldra naar Salamanca zou vertrekken. Wij laadden alle noodige kleeren in de diligence, mijne meesteres
+liet het toezicht op haar huis over aan haar zaakgelastigde en vervolgens vertrokken allen, die een rol in dit stuk hadden
+te spelen, met haar naar Salamanca. Wij waren reeds oud Castili&euml; doorgereden, toen de as van onze karos brak. Het was tusschen
+Aula en Villaflor op 300 of 400 pas van een kasteel, dat aan den voet van een berg lag. Het werd nacht en wij zaten leelijk
+verlegen; gelukkig kwam er een boer voorbij, die ons uit de moeilijkheid redde. Hij vertelde ons, dat het kasteel <a id="d0e1758"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1758">260</a>]</span>v&oacute;&oacute;r ons behoorde aan dona Elvira, weduwe van don Pedro de Pinares, en hij vertelde zooveel goeds van deze dame, dat mijne
+meesteres mij vooruit zond om nachtverblijf. Elvira logenstrafte het verhaal van den boer niet; weliswaar kwijtte ik mij van
+mijn opdracht op eene wijze, die haar zou hebben bewogen ons te ontvangen, zelfs wanneer zij niet de beleefdheid in eigen
+persoon ware geweest. Wij waren weldra op het kasteel, waar de weduwe van don Pedro ons aan de deur opwachtte. Ik zal de beleefdheidsfrasen,
+die gewisseld werden, stilzwijgend voorbijgaan. Alleen dient gezegd, dat Elvira eene oude dame was, die uitstekend de plichten
+der gastvrijheid verstond. Zij geleidde Aurora naar een prachtig appartement en wijdde haar aandacht daarna aan alles wat
+ons betrof. Toen het souper gereed was, liet zij in de kamer van Aurora opdienen, waar beiden aan tafel gingen. De weduwe
+van don Pedro was niet een dier personen, welke een maaltijd oneer aandoen door er droomerig of verdrietig bij te zitten.
+Zij was opgeruimd en wist uitstekend het gesprek gaande te houden. Zij wist zich uitstekend uit te drukken, ik bewonderde
+haar geestigheid en schoonen vorm, welken zij aan haar gedachten gaf. Aurora scheen er evenzeer door bekoord als ik. Zij sloten
+vriendschap en beloofden elkaar te zullen schrijven. Daar onze karos eerst den volgenden dag gerepareerd kon worden, zouden
+wij zoolang op het kasteel blijven. Wij werden op onze beurt onthaald en wij sliepen niet minder goed dan wij gedineerd hadden.
+Den volgenden dag vond mijne meesteres nieuwe aantrekkelijkheid in den omgang met Elvira. Zij dineerden in een groote zaal,
+waar verscheidene schilderijen hingen. Er was er een, waarvan de figuren uitstekend waren geteekend, maar het geheel bood
+een treurigen aanblik. Een doode edelman, achterover liggende, badende in zijn bloed, was erop geschilderd, tot in den dood
+was zijn blik nog dreigend. Naast hem op den grond lag een jonge dame in een andere houding met een degen in de borst te sterven,
+terwijl <a id="d0e1760"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1760">261</a>]</span>zij haar blik gevestigd hield op een jongen man, die doodelijk bedroefd scheen haar te moeten verliezen. De schilder had de
+schilderij verder voltooid met een persoon, welke mijn aandacht niet ontging. Het was een grijsaard met schoon gelaat, die
+diep geroerd over hetgeen hij zag, niet minder getroffen scheen dan de jonge man. De zielsbedroefde grijsaard scheen overstelpt
+van smart, terwijl bij den jongen man woede en droefheid om den voorrang streden. Alles was met zooveel nauwkeurigheid en
+vol uitdrukking geschilderd, dat wij niet konden nalaten er steeds naar te kijken. Op de vraag van mijne meesteres zei Elvira,
+dat deze schilderij eene trouwe voorstelling was van de ongelukken in hare familie. Het antwoord maakte de nieuwsgierigheid
+van Aurora gaande en de weduwe van don Pedro beloofde deze te bevredigen. Ortiz, haar beide kameraden en ik bleven op onze
+beurt ook na afloop van den maaltijd talmen. Onze meesteres wilde ons wegzenden, maar Elvira, die wel zag hoe wij van nieuwsgierigheid
+brandden, liet ons blijven, zeggende, dat de geschiedenis geen geheim was. Een oogenblik daarna begon zij aldus:
+
+
+
+<a id="d0e1762"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1762">262</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1763" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK IV</h2>
+<h2>Het huwelijk uit wraak.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/r.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/r.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">R</span>oger, koning van Sicili&euml;, had een broeder en eene zuster. Deze broeder, Monfroi, kwam tegen hem in opstand, waardoor het land
+in vuur en vlam werd gezet hij had echter het ongeluk twee veldslagen te verliezen en in handen des konings te vallen, die
+zich tevreden stelde als straf hem zijne vrijheid te ontnemen. Deze goedertierenheid deed Roger echter in de oogen van een
+gedeelte zijner onderdanen doorgaan voor een barbaar. Zij zeiden dat hij zijn broeder het leven slechts gelaten had om eene
+langzame en onmenschelijke wraak te genieten. Anderen, beter ingelicht, schreven de hardvochtige behandeling van Monfroi in
+de gevangenis toe aan zijn zuster Mathilda. Deze prinses had steeds den prins gehaat en hield niet op hem te kwellen, zoolang
+hij leefde. Zij leefde slechts kort, hetgeen als een gerechte straf werd beschouwd voor hare ontaarde gevoelens.
+
+</p>
+<p>Monfroi liet twee zonen na; zij waren nog jong. Roger had wel lust zich van hen te ontdoen uit vrees dat zij, ouder geworden,
+het verlangen om hun vader te wreken, hen er toe zou brengen een partij aan te voeren, die niet genoeg onderdrukt was om nooit
+meer moeilijkheden te veroorzaken. Hij deelde zijn plan mee aan senator Leontio Siffredi, zijn minister, die het niet goedkeurde
+en om hem er af te brengen, zich met de opvoeding van Enrique, den oudste, belastte en hem aanraadde aan den connetable van
+Sicili&euml; den jongsten zoon toe te vertrouwen, die don Pedro heette. Roger vond het goed, overtuigd, dat zijn neven door deze
+beide mannen zouden worden <a id="d0e1772"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1772">263</a>]</span>opgevoed in de onderworpenheid, welke zij hem verschuldigd waren. Zelf zorgde hij voor de opvoeding van zijne nicht Constance,
+eenige dochter van Mathilda en even oud als Enrique. Hij gaf haar dienstmaagden en leermeesters en spaarde geen kosten.
+
+</p>
+<p>Leontio Siffredi had een kasteel binnen twee mijlen van Palermo in een bosch, Belmonte geheeten. Daar beijverde de minister
+zich om Enrique eenmaal de troon van Sicili&euml; waardig te maken. Hij merkte allereerst in dezen prins zulke beminnelijke eigenschappen
+op, dat hij zich aan hem hechtte alsof hij geen kinderen had. Hij had evenwel twee dochters. De oudste, Blanche, een jaar
+ouder dan de prins, was een volmaakte schoonheid en de jongste, Portia, die bij hare geboorte den dood van hare moeder had
+veroorzaakt, lag nog in de wieg. Blanche en prins Enrique beminden elkaar, zoodra zij daartoe in staat waren, maar hadden
+geen gelegenheid zich samen te onderhouden. De prins wist er echter nu en dan iets op te vinden. En hij maakte zoo&#8217;n goed
+gebruik van die enkele kostbare oogenblikken, dat hij de dochter van Siffredi wist over te halen haar toestemming te geven
+voor de uitvoering van een door hem beraamd plan. Toevallig moest Leontio een reis ondernemen naar een der meest verwijderde
+provincies van het koninkrijk en tijdens zijne afwezigheid liet Enrique een gat maken in den muur van zijn vertrek, dat grensde
+aan de kamer van Blanche. Deze opening werd met een houten deur gesloten en deze was zoo kunstig gemaakt in de lambriseering,
+dat het niet te zien was. Een kundig architect maakte dit werk met even grooten ijver als discretie.
+
+</p>
+<p>Door deze opening kwam de verliefde Enrique eenige malen in de kamer van zijne maitresse, maar maakte geen misbruik van hare
+goedheid. Indien zij al de onvoorzichtigheid had gehad hem te ontvangen, was dit alleen geschied op zijne verzekering, dat
+hij nooit meer zou eischen dan de onschuldigste liefdesbewijzen. Op een nacht vond hij haar zeer ongerust; zij had vernomen
+dat Roger zeer <a id="d0e1778"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1778">264</a>]</span>ziek was en dat hij Siffredi als grootkanselier van het rijk bij zich ontboden had om hem zijn laatste wilsbeschikking mee
+te deelen. Zij dacht zich haar lieven Enrique reeds op den troon en de angst hem in dezen hoogen rang te verliezen, veroorzaakte
+eene vreemde ontroering, zij had zelfs tranen in de oogen. &#8220;Gij weent mevrouw,&#8221; zei hij, &#8220;wat moet ik denken van de droefheid
+waaraan gij u overgeeft?&#8221;&#8212;&#8220;Seigneur,&#8221; antwoordde Blanche, &#8220;ik kan u mijn onrust niet verbergen, de koning uw oom zal weldra
+sterven en u zijn plaats nalaten. Wanneer ik bedenk, hoezeer uwe nieuwe grootheid u van mij gaat verwijderen, beken ik ongerust
+te zijn. Een monarch ziet de zaken uit een ander oogpunt dan een minnaar en dat, wat zijn verlangen uitmaakte, toen er nog
+een macht boven de zijne was, laat hem slechts koud op den troon. Misschien is het mijn verstand, of slechts een voorgevoel,
+maar het verontrust mij en mijn vertrouwen in uw goedheid kan deze onrust niet bedaren. Ik twijfel niet aan de standvastigheid
+uwer gevoelens; ik maak mij slechts ongerust over mijn geluk.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Beminnelijke Blanche,&#8221; antwoordde de prins, &#8220;uwe vrees rechtvaardigt mijn gehechtheid aan uwe bekoorlijkheden, maar uw buitensporig
+wantrouwen beleedigt mijn liefde en als ik het zeggen mag, de achting welke gij mij verschuldigd zijt. Neen, neen, denk niet
+dat uw lot van het mijne kan worden gescheiden, geloof eerder, dat gij alleen altijd mijne vreugde en geluk zult uitmaken.
+Laat dus uwe ijdele vrees varen. Laat zij niet deze zoete uren vergallen.&#8221; &#8220;Ach Seigneur,&#8221; antwoordde Blanche, &#8220;zoodra gij
+gekroond zijt, kunnen uw onderdanen u vragen eene prinses te huwen, welk schitterend huwelijk nieuwe rijken bij de uwe voegt;
+en misschien komt gij hunne verwachtingen na, zelfs ten koste van uw innigste wenschen.&#8221; &#8220;En waarom,&#8221; hernam Enrique, &#8220;vormt
+gij u zelf zulk een droevig beeld van de toekomst en kwelt u zelf daarmee? Indien de hemel over mijn oom beschikt en mij meester
+van Sicili&euml; maakt, zweer ik bij alles wat ons heilig is, dat ik mij aan u zal geven <a id="d0e1782"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1782">265</a>]</span>te Palermo in tegenwoordigheid van mijn gansche hof.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze uitingen stelden de dochter van Siffredi een weinig gerust. Verder spraken zij over de ziekte des konings. Enrique liet
+zijn goed hart spreken; hij beklaagde zijn oom, ofschoon hij niet veel reden had om er getroffen door te zijn; de macht van
+het bloed deed hem den vorst beklagen, wiens dood hem een kroon zou bezorgen. Blanche kende nog niet alle ongelukken, welke
+haar bedreigden. De connetable van Sicili&euml;, die eens voor gewichtige aangelegenheden op het kasteel van Belmonte was gekomen
+en haar ontmoet had terwijl zij uit het vertrek van haar vader kwam, was door hare schoonheid getroffen. Hij vroeg reeds den
+volgenden dag om haar hand aan Siffredi, die zijn aanzoek aannam; in deze dagen was echter de ziekte van Roger tusschenbeide
+gekomen, waardoor het huwelijk werd uitgesteld en Blanche had er nog niet over hooren spreken.
+
+</p>
+<p>Op zekeren morgen, terwijl Enrique bezig was zich te kleeden, zag hij plotseling Leontio binnenkomen, gevolgd door Blanche.
+&#8220;Seigneur,&#8221; zei de kanselier, &#8220;de tijding welke ik u kom brengen, zal u bedroeven, maar de troost die haar vergezelt, zal
+uwe smart lenigen. De koning uw oom is gestorven en door zijn dood laat hij u zijn scepter na. Sicili&euml; is onderworpen aan
+u. De grooten van het rijk wachten uwe orders te Palermo. Zij hebben mij ermee belast ze uit uwen mond te vernemen en ik kom,
+seigneur, met mijne dochter, u de eerste en oprechte eerbewijzen brengen, welke uwe nieuwe onderdanen u verschuldigd zijn.&#8221;
+De prins die wist, dat Roger al twee maanden aan een loopende ziekte leed, was niet verwonderd bij het hooren van deze tijding.
+Evenwel getroffen door de plotselinge verandering van positie, voelde hij duizend verschillende gewaarwordingen bij zich opkomen.
+Hij peinsde een oogenblik en sprak vervolgens: &#8220;Wijze Siffredi, ik beschouw u steeds als mijn vader. Het zal mij een eer zijn
+mij door u te laten raden en gij zult veeleer over Sicili&euml; regeeren dan ik.&#8221; Na deze woorden ging hij naar een <a id="d0e1788"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1788">266</a>]</span>tafel, waarop schrijfgereedschap lag en een blank vel papier nemend schreef hij zijn naam onder aan de pagina. &#8220;Wat wilt gij
+doen Seigneur?&#8221; vroeg Siffredi<span id="d0e1790" class="corr" title="Bron: ,">.</span> &#8220;U mijne erkentelijkheid en mijne achting betoonen,&#8221; antwoordde Enrique. Hij gaf daarop het papier aan Blanche en zei: &#8220;Ontvang,
+mevrouw, dit bewijs van mijn trouw en de macht die ik u geef.&#8221; Blanche nam het blozend aan en antwoordde: &#8220;Seigneur, ik ontving
+met eerbied de gunstbewijzen van mijn koning, maar ik ben afhankelijk van een vader, en gij zult goed vinden, dat ik hem het
+papier ter hand stel, om er het gebruik van te maken, dat zijn wijsheid hem zal ingeven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij gaf werkelijk de handteekening van Enrique aan haar vader. Deze bemerkte nu eerst wat tot dusver zijn aandacht was ontsnapt.
+Hij wachtte zich echter wel op de zaak in te gaan en zei: &#8220;Uwe majesteit zal mij niets te verwijten hebben. Ik zal er geen
+misbruik van maken.&#8221;&#8212;&#8220;Waarde Leontio, welk gebruik gij er ook van zoudt willen maken, ik zal mijne belofte nakomen. Maar kom,&#8221;
+vervolgde hij, &#8220;keer naar Palermo terug, laat de toebereidselen voor mijne kroning gereed maken en zeg aan mijne onderdanen,
+dat ik dra volg om van hen den eed van trouw te ontvangen en hun mijne genegenheid te betuigen&#8221;. De minister gehoorzaamde
+aan de bevelen van zijn nieuwen meester en ging met zijne dochter op weg naar Palermo.
+
+</p>
+<p>Eenige uren na hen vertrok de prins ook uit Belmonte meer denkende aan zijn liefde dan aan zijn hoogen rang. Toen men hem
+de stad zag binnenkomen, juichte men hem toe; hij betrad onder gejuich van het volk het paleis, waar alles reeds gereed was
+voor de plechtigheid. Hij vond er prinses Constance in rouwkleederen. Zij scheen zeer onder den indruk van den dood van Roger.
+Op gepaste wijze condoleerden zij elkander wederkeerig met den dood van dezen vorst, maar Enrique deed dit met meer koelheid
+dan de prinses, daar zij ondanks de familie-onaangenaamheden dezen prins nooit had kunnen haten. Hij plaatste zich op de troon
+en de prinses ging naast hem zitten op <a id="d0e1797"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1797">267</a>]</span>een ietwat lageren stoel. De grooten des rijks namen hun plaats in, ieder volgens zijn rang. De plechtigheid begon en Leontio
+als grootkanselier en bewaarder van het testament las dit luide voor. In hoofdzaak bevatte dit geschrift, dat bij Roger&#8217;s
+kinderloos overlijden de oudste zoon van Montfroi tot zijn opvolger benoemd werd, op voorwaarde, dat hij prinses Constance
+zou huwen en dat, wanneer hij hare hand weigerde, de kroon van Sicili&euml; zou toebehooren aan don Pedro zijn broeder, op dezelfde
+voorwaarden.
+
+</p>
+<p>Deze woorden brachten voor Enrique eene verrassing en wel eene zeer onaangename, die er niet beter op werd toen Leontio na
+het geheele testament te hebben voorgelezen, tot de aanwezigen sprak: &#8220;Mijne heeren, toen ik de laatste wenschen van wijlen
+den koning aan onzen nieuwen vorst overbracht, stemde deze edelmoedige prins er in toe prinses Constance, zijn nicht, zijn
+hand aan te bieden.&#8221; Enrique wilde den kanselier in de rede vallen: &#8220;Leontio,&#8221; zei hij, &#8220;denk aan het papier van Blanche....&#8221;
+Maar Siffredi liet den vorst geen tijd eene verklaring te geven: &#8220;Seigneur&#8221;, zei hij, &#8220;zoo is het. De edelen van het koninkrijk,&#8221;
+vervolglde hij en toonde het papier, &#8220;zullen er uit lezen door uwe doorluchtige handteekening bekrachtigd, hoe groot de achting
+is, welke gij voor de prinses koestert, en den eerbied, welken gij de laatste wenschen van wijlen den koning, uw oom bewijst.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hierna las hij het papier voor, dat hij zelf had ingevuld. De nieuwe koning beloofde daarin onomwonden prinses Constance te
+zullen huwen volgens de bedoelingen van Roger. De zaal weerklonk van vreugdegejuich. &#8220;Leve onze grootmoedige koning Enrique,&#8221;
+riepen zij die tegenwoordig waren. Want bekend als men was met den tegenzin, welken deze prins voor de prinses getoond had,
+vreesde men niet zonder reden dat hij tegen deze bepaling van het testament in verzet zou komen en twist over het koninkrijk
+zou brengen; door deze verklaring waren zij echter gerustgesteld. De algemeene toejuichingen verscheurden echter het hart
+van den vorst.
+<a id="d0e1803"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1803">268</a>]</span></p>
+<p>Constance, die gedreven door eerzucht en door haar teedere gevoel wat meer dan eenig ander belang bij de zaak had, gebruikte
+dit oogenblik om den koning haar erkentelijkheid te betuigen. De vorst wist zich bijna niet goed te houden. Hij ontving de
+dankbetuiging van de prinses met zooveel onrust, hij was zoo verward, dat hij zelfs niet kon antwoorden, wat de welvoeglijkheid
+van hem eischte. Eindelijk, zich niet langer kunnende beheerschen, naderde hij Siffredi, wiens opdracht hem dicht bij den
+koning hield, en zei zacht: &#8220;Wat doet gij Leontio? Het papier dat ik uw dochter gaf, was hiervoor niet bestemd, gij verraadt....&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Seigneur,&#8221; antwoordde Siffredi, &#8220;denk aan uwen roem. Indien gij de wenschen van wijlen uw oom niet nakomt, verliest gij de
+kroon van Sicili&euml;.&#8221; Na deze woorden verwijderde hij zich uit de nabijheid des konings om een antwoord te voorkomen. Enrique
+voelde zich in groote verlegenheid. Hij was verbitterd op Siffredi, hij kon niet besluiten Blanche te verlaten en verdeeld
+tusschen haar en zijn roem, wist hij niet welke keuze hij moest doen. Eindelijk meende hij toch het middel gevonden te hebben
+om de dochter van Siffredi te behouden zonder van den troon afstand te doen. Hij deed alsof hij zich aan de wenschen van Roger
+onderwierp en nam zich voor onderwijl te Rome dispensatie aan te vragen van zijn huwelijk met zijn nicht, door zijn weldaden
+de grooten van het rijk voor zich te winnen, en op deze wijze zijn macht zoo goed te vestigen, dat men hem niet zou dwingen
+de voorwaarden van het testament na te komen.
+
+</p>
+<p>Zoodra hij dit plan gevormd had, werd hij rustiger en zich naar Constance keerende, bevestigde hij wat de grootkanselier reeds
+had medegedeeld. Op het oogenblik echter, dat hij haar trouw zwoer, kwam Blanche binnen om op bevel haars vaders aan de prinses
+hare verknochtheid te betuigen en hoorde de woorden van Enrique. En daar Leontio bij haar geen twijfel wilde laten omtrent
+haar ongeluk, stelde hij haar aan Constance voor met de woorden: <a id="d0e1810"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1810">269</a>]</span>&#8220;Mijne dochter, betuig uwe koningin uwe hulde: wensch haar eene bloeiende regeering en een gelukkig huwelijk.&#8221; Deze verschrikkelijke
+slag deed de ongelukkige Blanche bijna hare bezinning verliezen. Tevergeefs trachtte zij hare smart te verbergen, beurtelings
+werd zij rood en bleek en haar geheele lichaam beefde. De prinses vermoedde echter niets: zij schreef haar onsamenhangende
+woorden toe aan verlegenheid van een meisje, dat opgevoed in een woestijn weinig gewend was aan het hof te verkeeren. De vorst
+begreep het echter wel beter. De wanhoop, die hij in haar oogen las, bracht hem van streek. Hij twijfelde niet of zij moest,
+oordeelend naar den schijn, hem voor trouweloos houden. Hij zou minder ongerust geweest zijn, indien hij haar had kunnen spreken,
+doch hoe moest hij het middel daarvoor vinden, nu geheel Sicili&euml; als &#8217;t ware het oog op hem gevestigd had. Overigens liet
+de wreede Siffredi hem geen kans. De minister, die in de harten van deze beide minnenden las en de ongelukken wilde voorkomen,
+die hun liefde over den staat kon veroorzaken, nam zijne dochter weldra mee naar Belmonte en besloot haar zoo spoedig mogelijk
+uit te huwelijken om meer dan &eacute;&eacute;n reden.
+
+</p>
+<p>Toen zij thuis waren aangekomen, bracht hij haar in kennis met het verschrikkelijk lot, dat voor haar was weggelegd. Hij zei
+haar, dat hij den connetabel het ja-woord had gegeven. &#8220;Rechtvaardige hemel,&#8221; riep zij uit, door den schrik bevangen, &#8220;welke
+vreeselijke folteringen hebt gij voor de ongelukkige Blanche weggelegd?&#8221; Hierna viel zij buiten kennis in de armen van haar
+vader. Hoewel deze medelijden met haar had, veranderde zijn eerste besluit toch niet. Eindelijk kwam Blanche weer bij, meer
+door het groot verdriet dat zij had dan door het water dat Siffredi haar in het gelaat wierp en hare droevige oogen openende
+zag zij hem zich beijverende om haar te helpen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Seigneur,&#8221; zei zij met doffe stem, &#8220;ik schaam mij, dat ik u mijn zwakheid heb laten zien, maar de dood, welke <a id="d0e1816"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1816">270</a>]</span>spoedig een einde zal maken aan mijne kwellingen, zal u spoedig verlossen van eene ongelukkige dochter, welke over haar hart
+heeft beschikt zonder uwe voorkennis.&#8221; &#8220;Neen, lieve Blanche,&#8221; antwoordde Leontio, &#8220;gij zult niet sterven, en uw deugd zal
+haar macht over u herwinnen. Het aanzoek van den connetabel doet u alle eer; het is de beste partij in den Staat....&#8221; &#8220;Ik
+acht zijn persoon en zijn verdienste,&#8221; antwoordde Blanche, &#8220;maar seigneur, de koning had mij doen hopen....&#8221; Doch toen viel
+Siffredi haar op zijn beurt in de rede, &#8220;ik weet alles wat ge daarover zeggen wilt. Ik ben niet onbekend met uwe liefde voor
+dezen vorst, en ik zou haar in andere omstandigheden niet afkeuren, gij zoudt zelfs zien, dat ik mij zou beijveren u de hand
+te verzekeren van Enrique, wanneer het belang van zijn roem en dat van den staat hem niet noodzaakten met Constance te huwen.
+Op voorwaarde alleen, dat hij met deze prinses zou huwen, heeft de gestorven koning hem als opvolger aangewezen. Wilt gij,
+dat hij aan u de voorkeur geeft boven de kroon van Sicili&euml;? Geloof, dat ik ook diep getroffen ben door den doodelijken slag,
+welke u is toegebracht. Maar waar wij niet tegen het noodlot kunnen strijden, moet gij moedig zijn; gij moet er een eer in
+stellen om niet aan het geheele koninkrijk te laten zien, dat gij een ijdele hoop gekoesterd hebt. Uwe toegenegenheid voor
+den koning zou zelfs aanleiding geven tot lasterpraatjes over u en het eenige middel om deze te voorkomen is te trouwen met
+den connetabel. Kortom, Blanche, er is niets meer aan te doen. De koning doet afstand van u voor een troon: hij trouwt met
+Constance. De connetable heeft mijn woord, kom dit na bid ik u; en als het noodig is om u ertoe te bewegen, dat ik van mijn
+gezag gebruik maak, dan beveel ik het u.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na deze woorden ging hij heen en liet haar aan haar gedachten over. Hij hoopte, dat na de redenen, welke hij had aangevoerd
+om haar deugd te sterken tegenover de neiging van haar hart, zij uit zich zelf zou besluiten de <a id="d0e1820"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1820">271</a>]</span>vrouw te worden van den connetable. Hij bedroog zich niet, maar wat kostte het de ongelukkige Blanche niet, dit besluit te
+nemen! De smart, dat haar voorgevoel over de ontrouw van Enrique verwezenlijkt was en dat zij gedwongen was, hem te verliezen
+en te worden overgeleverd aan een man, dien zij niet kon beminnen, veroorzaakte haar zulk nameloos wee, dat haar bestaan ondragelijk
+werd. &#8220;Indien mijn ongeluk vaststaat,&#8221; riep zij uit, &#8220;hoe kan ik er mij dan tegen verzetten zonder te sterven? Meedoogenloos
+noodlot, waarom hebt gij mij met de zoetste hoop gevleid, wanneer gij mij toch in een afgrond van rampen werpen moest? En
+gij trouwelooze minnaar, geeft je aan een ander, terwijl je mij eeuwige trouw hebt beloofd! Heb je dan zoo spoedig kunnen
+vergeten, wat je me gezworen hebt? Om je te straffen voor het feit, dat ge mij zoo wreed bedrogen hebt, geve de hemel, dat
+de echtelijke legerstede het tooneel worde van verdriet en niet van genot en dat de liefkoozingen van Constance uw trouweloosheid
+vergiftigen. Moge je huwelijk even afschuwelijk wonden als het mijne! Ja, verrader, ik zal den connetable huwen, dien ik niet
+bemin, om mijzelf te straffen, dat ik mijne genegenheid zoo slecht had geplaatst. Waar mijn godsdienst verbiedt de hand aan
+mijn leven te slaan, zie ik, dat de dagen die mij overblijven, in rouw en ellende voorbij zullen gaan. Als gij nog eenige
+liefde voor mij gevoelt, zal ik mij op je wreken door mij in de armen van een ander te werpen, en indien gij mij geheel hebt
+vergeten, zal Sicili&euml; ten minste er zich op kunnen beroemen een vrouw te hebben voortgebracht, die zich zelf gestraft heeft
+omdat zij te lichtvaardig over haar hart had beschikt.&#8221;
+
+</p>
+<p>In een dergelijken toestand bracht dit treurig slachtoffer van de liefde en den plicht den nacht door, voorafgaande aan haar
+huwelijk met den connetable. Siffredi, die haar den volgenden dag bereid vond aan zijne wenschen te voldoen, haastte zich
+van de gunstige gelegenheid te profiteeren. Hij liet den connetable den zelfden <a id="d0e1824"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1824">272</a>]</span>dag nog te Belmonte komen, en voltrok in het geheim het huwelijk in de kapel van het kasteel. Welk een dag voor Blanche! Het
+was nog niet genoeg een kroon te verliezen, afstand van een minnaar te doen en zich aan iemand te moeten geven dien zij haatte;
+doch zij moest daarbij nog hare gevoelens verbergen voor een echtgenoot, die een grooten hartstocht voor haar koesterde en
+van nature jaloersch was. Deze echtgenoot, blijde haar te bezitten, was steeds aan haar voeten. Hij liet haar zelfs niet den
+schralen troost in het geheim haar ongeluk te kunnen beweenen. Toen de nacht aanbrak, voelde de dochter van Leontio haar smart
+verdubbelen. Maar wat moest zij doen, toen hare vrouwen, na haar ontkleed te hebben, haar alleen lieten met den connetable?
+Hij vroeg eerbiedig naar de oorzaak van de bedruktheid, waarin zij scheen te verkeeren. Deze vraag bracht Blanche in verlegenheid
+en zij veinsde zich onwel te voelen. Eerst nam haar echtgenoot dit aan, maar lang bleef hij niet in deze dwaling. Daar hij
+werkelijk ongerust was over haar toestand, drong hij bij haar aan om naar bed te gaan, zij legde dit aandringen verkeerd uit
+en vormde zich daarvan zulk een wreed beeld, dat zij tenslotte in tranen uitbarstte. Welk een schouwspel voor een man, die
+meende zijn vurigst verlangen bereikt te hebben. Hij twijfelde niet langer of de ziekte van zijn vrouw was noodlottig voor
+zijne liefde. Ofschoon deze gedachte zijn toestand bijna even ellendig maakte als die van Blanche, had hij wilskracht genoeg
+om zijn vermoeden te verbergen. Hij verdubbelde zijn attenties en drong er bij haar op aan naar bed te gaan, haar verzekerend
+dat hij de rust, die zij noodig had, niet zou verstoren. Hij bood zelfs aan haar vrouwelijke bedienden te roepen, indien zij
+oordeelde dat die hulp haar verlichting kon brengen. Blanche, door deze belofte gerustgesteld, zei dat zij alleen rust noodig
+had om de zwakte, waarin zij zich bevond, te overwinnen. Hij deed, alsof hij haar geloofde. Zij gingen samen naar bed en brachten
+een nacht door, hemelsbreed verschillend <a id="d0e1826"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1826">273</a>]</span>van dien, welke de liefde geeft aan minnenden.
+
+</p>
+<p>Terwijl de dochter van Siffredi zich overgaf aan haar smart, ging de connetable in zich zelf na, waardoor zijn huwelijk zoo
+noodlottig kon zijn. Hij begreep, dat hij een mededinger had, maar toen hij hem wilde ontdekken, kwam hij op geen enkel spoor.
+Hij wist alleen, dat hij de ongelukkigste van de mannen was. Hij had reeds twee derden van den nacht met overdenkingen doorgebracht,
+toen hij een gerucht hoorde. Hij was verrast te hooren hoe iemand zachtjes door de kamer liep. Hij meende zich te bedriegen,
+want hij herinnerde zich zelf de deur gesloten te hebben, nadat de vrouwelijke bedienden zich hadden verwijderd. Hij opende
+de gordijnen om zich met eigen oogen te overtuigen wat de oorzaak was van het geluid, dat hij hoorde: het licht op den schoorsteen
+was echter uitgegaan en weldra hoorde hij een zachte stem, die herhaaldelijk Blanche riep. Zijn jaloersche vermoedens kregen
+nu de overhand en daar zijn eer er mede gemoeid was en hem verplichtte op te staan om een beleediging te voorkomen of deze
+te wreken, nam hij zijn degen en liep naar de zijde vanwaar de stem kwam. Hij voelt een degen den zijne kruisen. Hij gaat
+vooruit, waarop de ander zich terugtrekt. Hij vervolgt, maar de ander wijkt achteruit. Hij zoekt hem, die tracht te vluchten
+in alle hoeken van de kamer voor zoover de duisternis het toelaat en vindt niets. Hij blijft staan, luistert en hoort niets
+meer. Het lijkt toovenarij. Hij denkt dat de belager van zijn eer door de deur gevlucht is, maar de grendel was er op als
+tevoren. Daar hij niets van dit avontuur begreep, riep hij zijn dichtstbijzijnde bedienden en terwijl hij hun de deur opende,
+bleef hij in de doorgang staan en was op zijn hoede om zijn tegenstander niet te laten ontsnappen. Op zijn herhaald geroep
+kwamen eenige dienaren met toortsen. Hij nam een kaars en stelde met ontblooten degen een onderzoek in. Hij vond echter niemand,
+noch eenig spoor, dat er iemand geweest was. Hij kon geen geheime deur ontdekken, noch eenige opening, waardoor <a id="d0e1830"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1830">274</a>]</span>men toegang had kunnen krijgen; hij kon echter nu niet blind blijven voor den omvang van zijn ongeluk. Van Blanche mocht hij
+geen opheldering verwachten, daar zij te groot belang er bij had de waarheid te verbergen. Hij besloot zijn hart bloot te
+leggen aan Leontio, nadat hij de dienaren had weggezonden, zeggende, dat hij eenig gerucht had gehoord, maar zich vergist
+had. Hij ontmoette zijn schoonvader, die op het lawaai uit zijn slaapvertrek was gekomen, en vertelde hem wat er was voorgevallen
+onder onmiskenbare teekenen van opgewondenheid en diepe smart.
+
+</p>
+<p>Siffredi was verrast over het avontuur. Ofschoon het hem niet natuurlijk scheen, achtte hij het toch waarschijnlijk, en daar
+hij alles mogelijk achtte van de liefde des konings, werd hij hevig door die gedachte ontroerd. Maar verre van voedsel te
+geven aan de jaloersche vermoedens van zijn schoonzoon, stelde hij hem gerust met de verklaring, dat de stem, welke hij had
+meenen te hooren en den degen, welke den zijne had gekruist, niets anders konden zijn dan de spooksels van een door jaloerschheid
+verhitte verbeelding; dat het onmogelijk was voor iemand de kamer van zijn dochter binnen te komen, dat de smart, welke hij
+bij zijne vrouw had opgemerkt, misschien was veroorzaakt door eenige ongesteldheid; dat de eer niet verantwoordelijk moest
+gesteld worden voor veranderingen van het temperament; dat de verandering van een meisje, gewend in afzondering te leven,
+en die zich plotseling ziet gegeven aan een man, dien zij nog niet kende en dus niet kon beminnen, de oorzaak wel eens kon
+zijn van deze tranen en zuchten en de ongesteldheid waarover zij klaagde; dat de liefde in het hart van meisjes van edelen
+bloede slechts ontstond door den tijd en toewijding; dat hij hem aanmaande zijn ongerustheid te kalmeeren, zijn teederheid
+te verdubbelen om Blanche beter te stemmen en dat hij hem bad naar haar terug te keeren, overtuigd dat dit wantrouwen en die
+ongerustheid hare deugd beleedigden.
+<a id="d0e1834"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1834">275</a>]</span></p>
+<p>De connetable antwoordde niets op de argumenten van zijn schoonvader; hetzij dat hij begon te gelooven zich werkelijk vergist
+te hebben, hetzij dat hij het beter oordeelde te veinzen dan te trachten den grijsaard te overtuigen van een feit, dat zoo
+onwaarschijnlijk scheen. Hij keerde in het vertrek zijner vrouw terug, vleide zich naast haar neer en trachtte door den slaap
+zijn onrust te kalmeeren. Blanche van haar kant, de treurige Blanche, was evenmin bedaard. Zij had maar al te goed dezelfde
+geluiden als haar echtgenoot gehoord en zij kon een avontuur, waarvan zij het geheim en de redenen kende, niet voor een illusie
+houden. Zij verbaasde zich, dat Enrique in haar slaapvertrek trachtte door te dringen, nadat hij zoo plechtig zijn woord aan
+Constance had gegeven. Inplaats van zich over dezen stap te verheugen, beschouwde zij deze als een nieuwe beleediging en haar
+hart werd door oprechten toorn vervuld.
+
+</p>
+<p>Terwijl de dochter van Siffredi in haar vooringenomenheid den jongen koning schuldiger dan alle mannen vond, wenschte deze
+ongelukkige vorst, meer dan ooit op haar verliefd, haar te spreken om zich vrij te pleiten van den schijn, die tegen hem was.
+Hij zou voor dit doel wel eerder te Belmonte gekomen zijn, maar de bezigheden, welke hij te verrichten had, lieten dat niet
+toe, en zoo kon hij zich eerst dezen nacht uit het paleis verwijderen. Hij kende te goed de omstreken van de plaats waar hij
+was opgevoed, om moeite te hebben met het vinden van een toegangsweg tot het kasteel van Siffredi, vooral waar hij nog den
+sleutel bezat van een geheime deur, die toegang verleende tot de tuinen. Hierlangs bereikte hij zijn vroeger appartement en
+vandaar betrad hij vervolgens de kamer van Blanche. Verbeeld u de verwondering van dezen vorst, toen hij er een man aantrof
+en een degen zich tegenover den zijne stelde. Het scheelde weinig, of hij had zich vergeten en op de plaats den vermetele
+gestraft, die zijn hand had durven op te heffen tegen zijn eigen koning, maar de gedachte, dat hij de dochter van <a id="d0e1839"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1839">276</a>]</span>Leontio voor alle gepraat moest bewaren, kalmeerde zijn toorn. Hij trok zich op dezelfde manier terug als hij gekomen was
+en gejaagder dan ooit sloeg hij den weg naar Palermo in. Eenige oogenblikken v&oacute;&oacute;r het aanbreken van den dag kwam hij daar
+aan en sloot zich in zijn vertrekken op, te overspannen om te kunnen denken. Hij dacht slechts aan zijn terugkeer naar Belmonte.
+Zijn veiligheid, zijn eer en vooral zijn liefde stonden hem niet toe de opheldering van dit avontuur uit te stellen. Zoodra
+het dag was, liet hij zijn jachtrijtuig voorkomen en onder voorwendsel van dit vermaak, betrad hij het woud van Belmonte met
+eenige hovelingen. Eenigen tijd bleef hij jagen om zijn plannen te verbergen en toen hij zag, dat ieder ijverig de honden
+volgde, verwijderde hij zich en sloeg den weg naar het kasteel van Leontio in. Hij kende dien zeer goed en in zijn ongeduld
+zijn paard niet ontziende, had hij in weinig tijd de ruimte afgelegd, welke hem scheidde van het voorwerp zijner liefde. Hij
+zocht naar een geschikt voorwendsel om zich in het geheim een onderhoud met de dochter van Siffredi te verschaffen, toen hij
+een hoek omslaande, twee vrouwen opmerkte, dichtbij aan den voet van een boom gezeten. Hij twijfelde niet of deze vrouwen
+behoorden tot het kasteel en dit gezicht ontroerde hem, maar deze ontroering werd nog grooter, toen hij Blanche herkende,
+die bij het hooren van den galop het hoofd had omgewend. Zij was met Nise, een harer vrouwelijke bedienden, die zij kon vertrouwen,
+het kasteel ontvlucht om tenminste onbespied te kunnen weenen.
+
+</p>
+<p>Hij vloog naar haar toe, wierp zich aan hare voeten en in haar oogen de sporen ziende van groote smart, riep hij verteederd:
+&#8220;Schoone Blanche, wees niet langer droevig. Volgens den schijn ben ik schuldig, ik beken het, maar wanneer gij zult vernemen
+het plan, dat ik voor u gevormd heb, zal hetgeen u nu een misdaad schijnt, een bewijs blijken van mijn onschuld en mijne groote
+liefde.&#8221; Door deze woorden meende Enrique haar te kunnen kalmeeren, <a id="d0e1843"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1843">277</a>]</span>maar het werd slechts erger. Zij wilde antwoorden, maar snikken smoorden haar stem. De prins was hierover zeer verwonderd
+en zei: &#8220;Hoe, mevrouw, kan ik uw verdriet niet lenigen? Door welk ongeluk heb ik uw vertrouwen verloren, ik, die mijn kroon
+in de waagschaal stel en zelfs mijn leven om mij aan u te wijden.&#8221;
+
+</p>
+<p>De dochter van Leontio, zich beheerschend, zei hem: &#8220;Seigneur, uwe beloften zijn waardeloos. Voortaan kan niets mij meer aan
+u binden.&#8221;&#8212;&#8220;Ach, Blanche,&#8221; viel Enrique haar in de rede, &#8220;welke wreede woorden voegt gij mij toe! Wie kan u aan mijn liefde
+onttrekken, wie zal zich bloot willen stellen aan de woede eens konings, die geheel Sicili&euml; in vuur zal zetten, liever dan
+de hoop op te geven u te bezitten.&#8221;&#8212;&#8220;Al uwe macht, Seigneur,&#8221; antwoordde langzaam de dochter van Siffredi, &#8220;wijkt voor de
+hinderpalen, die ons scheiden. Ik ben de vrouw van den connetable.&#8221; &#8220;De vrouw van den connetable!&#8221; riep de prins uit, eenige
+schreden teruggaande. Hij kon den volzin niet voleindigen. Door dezen onverwachten slag begaven zijn krachten hem. Hij liet
+zich vallen aan den voet van een boom, welke achter hem stond. Hij was bleek, ontdaan en slechts zijn oogen, welke hij op
+Blanche vestigde, zeiden haar hoe zeer het ongeluk hem trof. Zij keek hem aan en hij zag, dat hare gevoelens weinig van de
+zijne verschilden; en deze beide gelieven bewaarden onderling een verschrikkelijk stilzwijgen. Eindelijk was de prins een
+weinig bekomen, kon weder spreken en zei zuchtend tot Blanche: &#8220;Mevrouw wat hebt gij gedaan? Gij hebt mij ten verderve gebracht
+en gij zijt zelf ook verloren door uwe lichtgeloovigheid.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p278.jpg" alt="" width="488" height="679"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Het griefde Blanche, dat de vorst haar verwijten scheen te doen, terwijl zij meende zeer gegronde redenen te hebben zich over
+hem te beklagen. &#8220;Hoe, Seigneur,&#8221; antwoordde zij, &#8220;verzwaart ge uw ontrouw nog door huichelarij! Zoudt gij willen, ondanks
+alles wat ik gehoord en gezien heb, dat ik u voor onschuldig hield? Neen Seigneur, ik beken u, dat ik daartoe niet in staat
+ben.&#8221;<a id="d0e1853"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1853">278</a>]</span>&#8212;&#8220;Evenwel, mevrouw,&#8221; antwoordde de koning, &#8220;hebben deze getuigen, die u zoo trouw schijnen, u misleid.&#8221; Zij zelf hebben geholpen
+om u te bedriegen en zoowaar gij de vrouw van den connetable zijt, ben ik onschuldig en <a id="d0e1855"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1855">279</a>]</span>trouw gebleven aan u.&#8221;&#8212;&#8220;En Seigneur,&#8221; hernam zij, &#8220;heb ik u niet tegenover Constance hooren bevestigen, dat gij haar uw hand
+en uw hart schenkt; hebt gij niet aan de rijksgrooten verklaard, dat gij de wenschen van den overleden vorst zoudt nakomen,
+en heeft de prinses niet de hulde van uwe nieuwe onderdanen ontvangen in de hoedanigheid van koningin en echtgenoote van prins
+Enrique? Waren mijne oogen dan betooverd? Zeg liever, trouwelooze, dat gij niet verwachtte, dat Blanche in uw hart het belang
+van een troon kon vergoeden en beken zonder te veinzen wat gij niet meer gevoelt of nooit gevoeld hebt, dat de kroon van Sicili&euml;
+u veiliger toescheen met Constance dan met Blanche. Gij hebt gelijk, mijnheer, een schitterende troon was ik evenmin waard
+dan een prins als gij. Ik was te ijdel om het te gelooven, maar gij moest mij niet in deze dwaling gelaten hebben. Gij weet
+mijn ongerustheid, dat ik u zou verliezen. En waarom hebt gij mij gerust gesteld? Was het noodig mijn vrees te verdrijven?
+Ik zou eerder het noodlot dan u hebben aangeklaagd en gij zoudt tenminste mijn liefde hebben behouden, mijn hand zou nooit
+een ander dan gij verworven hebben. Thans is het niet het juiste oogenblik, om u te rechtvaardigen. Ik ben de vrouw van den
+connetabel en om mij een onderhoud, dat mijne eer zou bezoedelen, te besparen, moet gij dulden, seigneur, dat ik, zonder in
+eerbied voor u te kort te schieten, een vorst verlaat, dien ik niet langer mag aanhooren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij deze woorden verwijderde zij zich met zooveel spoed, als de omstandigheden haar veroorloofden. &#8220;Blijf staan, mevrouw,&#8221;
+riep de vorst uit; &#8220;breng een vorst niet tot wanhoop, die eerder geneigd is een troon omver te werpen, dien ik, zooals ge
+mij verwijt, boven u zou hebben verkozen, dan aan de verwachtingen van zijne onderdanen te voldoen.&#8221;&#8212;&#8220;Deze nieuwe opoffering
+is thans onnoodig,&#8221; antwoordde Blanche. &#8220;Waar ik niet meer vrij ben, kan het mij weinig schelen of Sicili&euml; in <a id="d0e1859"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1859">280</a>]</span>de asch wordt gelegd en aan wie gij uw hand schenkt. Hoewel ik zwak genoeg was, mijn hart te laten overrompelen, zal ik tenminste
+de kracht hebben die neiging te onderdrukken en aan den nieuwen koning van <span id="d0e1861" class="corr" title="Bron: Cicili&euml;">Sicili&euml;</span> toonen, dat de vrouw van den connetabel niet meer de minnares is van vorst Enrique.&#8221; Zoo sprekend, ging zij plotseling met
+Nisa naar binnen en de deur achter zich sluitend, liet zij den vorst overstelpt door smart achter. Hij kon zich niet herstellen
+van den slag, dien Blanche hem had toegebracht door de tijding van haar huwelijk. &#8220;Onrechtvaardige Blanche,&#8221; riep hij uit,
+&#8220;gij hebt de herinnering aan onze belofte vergeten. Ondanks mijn eeden en de uwe, zijn wij gescheiden. De gedachte, welke
+ik nog had gekoesterd uwe liefde te bezitten, was dus slechts ijdele waan. O wreede vrouw, wat kost het mij niet, dat ik u
+mijn liefde heb betoond!&#8221;
+
+</p>
+<p>Vervolgens drong het beeld van het geluk van zijn medeminnaar zich op aan zijn geest met alle verschrikkingen der jaloezie;
+en deze hartstocht beheerschte hem eenige oogenblikken zoodanig, dat hij op het punt stond zich te wreken op den connetabel
+zoowel als op Siffredi. De rede kalmeerde echter langzamerhand de heftigheid van zijn toorn. De onmogelijkheid om Blanche
+af te brengen van de meening over zijn ontrouw, maakte hem wanhopig. Hij hoopte deze te kunnen wijzigen, wanneer hij nog eens
+met haar zou kunnen spreken. Om daartoe te geraken oordeelde hij het noodig den connetabel te verwijderen en hij besloot hem
+te laten arresteeren als verdacht van een samenzwering. Hij gaf daartoe bevel aan den kapitein van zijn lijfgarde, die naar
+Belmonte ging, zich bij het aanbreken van den nacht van zijn persoon verzekerde en hem naar het kasteel te Palermo voerde.
+Dit incident veroorzaakte te Belmonte groote opschudding. Siffredi vertrok terstond om bij den koning voor de onschuld van
+zijn schoonzoon in te staan en hem de noodlottige gevolgen onder het oog te brengen van zulk een willekeurige arrestatie.
+De vorst, voorbereid op <a id="d0e1866"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1866">281</a>]</span>dezen stap van den minister, en die zich minstens een ongestoord onderhoud met Blanche wilde verzekeren, alvorens den connetabel
+los te laten, had uitdrukkelijk bevolen, dat hij door niemand v&oacute;&oacute;r den volgenden morgen wilde worden lastig gevallen. Maar
+Leontio stoorde zich niet aan dit bevel en trad het vertrek des konings binnen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Seigneur,&#8221; zei hij, &#8220;wanneer het een eerbiedig en trouw onderdaan veroorloofd is zich over zijn meester te beklagen, kom
+ik tot u met een klacht over uzelf. Welke misdaad heeft mijn schoonzoon begaan? Heeft Uwe Majesteit wel gedacht aan de eeuwige
+schande voor mijn familie en aan de gevolgen van eene arrestatie, die uw voornaamste staatsdienaren van u kunnen vervreemden?&#8221;
+&#8220;Ik heb zekere inlichtingen,&#8221; antwoordde de koning, &#8220;dat de connetabel een complot heeft gesmeed met den infant don Pedro.&#8221;&#8212;&#8220;Een
+complot?&#8221; viel de verbaasde Leontio hem in de rede. &#8220;Ach Seigneur, geloof het niet, men heeft u voorgelogen. Het verraad is
+nog nooit in de familie Siffredi binnengeslopen; en het is voor den connetabel voldoende, dat hij mijn schoonzoon is, om boven
+iedere verdenking te staan. De connetabel is onschuldig, maar geheime beweegredenen leidden u bij zijne arrestatie.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Waar gij zoo openlijk tot mij spreekt,&#8221; antwoordde de koning, &#8220;zal ik het ook doen. Gij beklaagt u over de gevangenhouding
+van den connetabel. En heb ik mij niet meer over uwe wreedheid te beklagen? Gij zijt het, barbaarsche Siffredi, die mij mijn
+gemoedsrust hebt ontnomen en er mij toe gebracht hebt door uwe heimelijke zorgen het lot van den meest gewonen sterveling
+te benijden. Want gij moet u niet vleien, dat ik mij aan uwe gedachtengang stoor. Tot mijn huwelijk met Constance werd tevergeefs
+besloten....&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoe Seigneur,&#8221; riep Leontio ontroerd uit, &#8220;gij zoudt de prinses niet huwen na haar voor de oogen van uw volk met deze hoop
+te hebben gevleid?&#8221;&#8212;&#8220;Indien ik hunne verwachting <a id="d0e1874"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1874">282</a>]</span>teleurstel,&#8221; antwoordde de koning, &#8220;is dit slechts aan u zelf te wijten. Waarom hebt gij mij genoodzaakt haar iets te beloven,
+dat ik niet kan nakomen? Wie verplichtte u een brief, dien ik uwe dochter had gegeven, met den naam van Constance in te vullen?
+Gij waart niet onbekend met mijn plannen; waarom moest gij het hart van Blanche geweld aandoen door haar een man te laten
+huwen, dien zij niet beminde? En welk recht hebt gij op het mijne, dat gij er over durft te beschikken ten gunste van een
+prinses, welke ik haat. Zijt gij vergeten, dat zij de dochter van die wreede Mathilda is, die de rechten van het bloed en
+de menschelijkheid met voeten tredend, mijn vader liet omkomen in een hardvochtige gevangenschap? En nu zou ik haar huwen?
+Neen Siffredi, laat die hoop varen, eerder dan dit weerzinwekkend huwelijk, zult gij Sicili&euml; in vlammen zien en zijn landouwen
+overstroomd van bloed.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Heb ik goed gehoord?&#8221; riep Leontio uit. &#8220;Och Seigneur wat voorspelt gij mij! Welke verschrikkelijke bedreigingen. Maar ik
+maak mij ten onrechte ongerust,&#8221; vervolgde hij, van toon veranderend. &#8220;Gij houdt te veel van uwe onderdanen, om hen zulk een
+treurig lot te berokkenen. Gij zult u niet door de liefde laten vervoeren, gij zult uwe deugden niet bezoedelen door te vervallen
+in de zwakheden van den gewonen mensch. Indien ik mijne dochter aan den connetabel heb gegeven, heb ik dat alleen gedaan,
+seigneur, om uwe majesteit een dapper onderdaan te bezorgen, die door zijn arm en het leger, waarover hij beschikt, uwe belangen
+kan voorstaan tegenover don Pedro. Ik heb gemeend door hem met zoo nauwe banden aan mijne familie te....&#8221; &#8220;En het zijn juist
+die banden,&#8221; riep vorst Enrique uit, &#8220;het zijn die vervloekte banden, welke mij verderven, wreede vriend, waarom hebt gij
+mij zulk een gevoeligen slag toegebracht? Had ik u opgedragen mijn belangen te behartigen ten koste van mijn hart? Waarom
+liet gij mij zelf niet daarvoor zorgen? Ontbreekt het mij aan moed om <a id="d0e1878"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1878">283</a>]</span>de onderdanen te onderwerpen, die zich tegen mij zouden willen verzetten? Ik zou den connetabel wel hebben weten te straffen
+als hij mij niet had gehoorzaamd. Ik weet, dat vorsten geen tyrannen mogen zijn, dat het geluk van hun volk hun eerste plicht
+is; maar moeten zij daarom de slaven zijn van hunne onderdanen? En op het oogenblik, dat de hemel hen uitkiest om te regeeren,
+verliezen zij dan het recht, dat de natuur aan alle menschen geeft, om zelf over hunne genegenheid te beschikken? Ach, indien
+zij niet als de minste stervelingen mogen genieten, neem dan deze souvereine macht terug, waarvan gij mij hebt willen verzekeren
+ten koste van mijn rust.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Gij moet niet vergeten, Seigneur,&#8221; antwoordde de minister, &#8220;dat wijlen de koning uw oom de troonsopvolging afhankelijk heeft
+gemaakt van het huwelijk met de prinses.&#8221; &#8220;En welk recht,&#8221; hernam Enrique, &#8220;had hij zelf anderen voorwaarden te stellen? Had
+hij deze onwaardige voorwaarden ontvangen van zijn broeder koning Karel, toen hij dezen opvolgde? Moest gij de zwakheid hebben
+u aan zulk eene onrechtvaardige voorwaarde te onderwerpen? Voor een grootkanselier zijt gij slecht op de hoogte van onze gebruiken.
+In &eacute;&eacute;n woord toen ik mijn hand aan Constance beloofde, was dit niet vrijwillig. Ik wil mijn belofte niet houden en indien
+don Pedro de hoop mocht koesteren om den troon te bestijgen, kan, opdat niet het volk wordt gewikkeld in een twist, die te
+veel bloed zou kosten, de degen beslissen wie van ons het waardigst is om te regeeren.&#8221; Leontio durfde niet verder aandringen
+en stelde zich tevreden hem op de knie&euml;n de vrijheid van zijn schoonzoon te vragen; deze verkreeg hij. &#8220;Ga,&#8221; zei de koning,
+&#8220;keer naar Belmonte terug, de connetabel zal u weldra volgen.&#8221; De minister vertrok en kwam te Belmonte aan, overtuigd dat
+zijn schoonzoon hem op de hielen volgde. Hij vergiste zich, Enrique wilde Blanche dien nacht spreken en met dit doel stelde
+hij de bevrijding van haar echtgenoot tot den volgenden morgen uit.
+<a id="d0e1882"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1882">284</a>]</span></p>
+<p>Intusschen gaf de connetabel zich aan bittere overpeinzingen over. Zijn arrestatie had hem de oogen geopend over de ware oorzaak
+van zijn ongeluk. Hij gaf zich geheel over aan zijn jaloezie; en zijn trouw verwenschend, die hem tot nu toe tot eer had gestrekt,
+dorstte hij slechts naar wraak. Daar hij zeer goed begreep, dat de koning dezen nacht niet zou laten voorbijgaan om Blanche
+op te zoeken, vroeg hij aan den gouverneur van Palermo hem vrij te laten, met het doel hen samen te verrassen, en gaf de verzekering,
+den volgenden morgen terug te komen. De gouverneur, die met hem bevriend was, ging er des te eerder toe over, daar hij wist
+dat Siffredi zijne invrijheidsstelling had bewerkt; zelfs liet hij hem een paard geven om naar Belmonte te rijden. Daar aangekomen,
+bond de connetabel zijn paard aan een boom, ging het park binnen door een deur, waarvan hij den sleutel bezat, en was zoo
+gelukkig het kasteel binnen te gaan zonder dat iemand hem zag. Hij bereikte de kamer van zijn vrouw en verborg zich in de
+antichambre, achter een tochtscherm. Hij was van plan vandaar alles te bespieden wat er gebeurde en dan plotseling de kamer
+van Blanche binnen te treden bij het minste gerucht, dat hij vernam. Hij zag Nisa weggaan, die hare meesteres verliet om naar
+het vertrekje te gaan waar zij sliep.
+
+</p>
+<p>De dochter van Siffredi, die zonder moeite de reden had geraden waarom haar echtgenoot was gevangen genomen, oordeelde terecht,
+dat hij dien nacht niet te Belmonte zou terugkeeren, ofschoon, zooals haar vader zei, de koning hem verzekerd had, dat hij
+weldra terug zou zijn; zij twijfelde niet of Enrique zou van de gelegenheid gebruik maken om haar te zien en vrij met haar
+te praten. Zij verwachtte dus den prins om hem een daad te verwijten, welke verschrikkelijke gevolgen voor haar kon hebben.
+
+</p>
+<p>Werkelijk opende zich, eenigen tijd nadat Nisa vertrokken was, de wand en wierp de koning zich aan de <a id="d0e1889"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1889">285</a>]</span>voeten van Blanche. &#8220;Mevrouw,&#8221; zei hij haar, &#8220;veroordeel niet zonder mij te hooren. Indien ik den connetabel heb laten gevangen
+nemen, bedenk dan, dat dit het eenige middel was, dat mij overbleef om mij te rechtvaardigen. Deze list hebt gij trouwens
+u zelf te wijten. Waarom weigerde gij mij aan te hooren? Helaas, morgen zal uw echtgenoot vrij zijn en ik zal niet langer
+met u kunnen spreken. Luister dus voor de laatste maal naar mij. Indien uw verlies mijn lot beklagenswaard maakt, sta mij
+dan ten minste den schralen troost toe, u te zeggen, dat ik dit ongeluk niet door mijn ontrouw over u heb gebracht. Het kon
+niet anders, in de omstandigheden, waarin uw vader mij had geplaatst. Ik moest de prinses bedriegen in uw en mijn belang om
+u de kroon en de hand van uw minnaar te verzekeren. Ik wilde slagen, ik had reeds maatregelen genomen om deze verloving af
+te breken; maar gij hebt mijn werk vernietigd en van uwe lichtvaardigheid hebt gij twee harten, die door een volmaakte liefde
+verbonden hadden kunnen zijn, voor eeuwig in het ongeluk gestort.&#8221; Hij was zoo wanhopig aan het einde van dit gesprek, dat
+Blanche er door geroerd werd. Zij twijfelde niet langer aan zijn onschuld; eerst was zij er blij om en later werd haar smart
+des te heviger. &#8220;Ach seigneur,&#8221; zei zij tegen den vorst, &#8220;na de beschikking van het lot veroorzaakt gij mij nieuwe smart door
+mij te zeggen, dat gij niet schuldig zijt. Wat heb ik gedaan ongelukkige, mijn boosheid heeft mij overweldigd, ik dacht wreed
+verlaten te zijn en in mijn spijt heb ik de hand van den connetable aanvaard. Helaas terwijl ik u beschuldigde van bedrog,
+was ik het zelf die, te lichtgeloovige minnares, de banden doorsneed, welke ik gezworen had nimmer te zullen verbreken. Wreek
+u seigneur, op uw beurt. Haat de ondankbare Blanche. Vergeet....&#8221; &#8220;Is dat noodig mevrouw?&#8221; viel Enrique haar in de rede. &#8220;Gij
+moet het toch trachten te doen,&#8221; zei zuchtend de dochter van Siffredi. &#8220;Zoudt gij het zelf kunnen?&#8221; &#8220;Ik beloof het niet maar
+zal toch alles doen, <a id="d0e1891"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1891">286</a>]</span>om dat doel te bereiken,&#8221; antwoordde zij. &#8220;Ach, wreede vrouw,&#8221; zei de prins, &#8220;gij zult gemakkelijk Enrique vergeten, wanneer
+gij dit wilt.&#8221; &#8220;Maar wat wilt gij dan?&#8221; vroeg Blanche op vasten toon. &#8220;Denkt gij, dat ik kan toestaan, dat gij nog langer
+uwe zorgen aan mij wijdt? Neen seigneur, wanneer ik niet geboren ben om koningin te zijn, heeft de hemel mij toch ook niet
+bestemd om eene ongeoorloofde liefde te volgen. Mijn echtgenoot is, als gij seigneur, gesproten uit het edele huis van Anjou;
+en wanneer mijn gegeven woord mij niet reeds aan hem bond en uwe toenadering onverbiddelijk afwees, dan zou toch mijn eer
+zich daartegen verzetten. Ik verzoek u heen te gaan; wij moeten elkander niet meer zien.&#8221; &#8220;Welk een barbaarschheid,&#8221; riep
+de koning. &#8220;Ach Blanche, is het mogelijk, dat gij mij zoo hardvochtig behandelt? Is het dus niet genoeg, dat ik u moet denken
+in de armen van den connetabel maar gij wilt mij nog verbieden u te zien, de eenige troost welke mij overblijft?&#8221; &#8220;Ga heen,&#8221;
+antwoordde de dochter van Siffredi met tranen in de oogen, &#8220;hem te zien, die mij teeder heeft lief gehad, is mij een kwelling
+nu ik de hoop heb verloren hem ooit te bezitten. Adieu seigneur, vlucht, gij moet dat doen ter wille van uw roem en mijn goeden
+naam. Ik vraag het u ook ter wille van mijn rust; want ofschoon mijn deugd niet bezwijken zal voor de neigingen van mijn hart,
+veroorzaakt de herinnering aan uwe teederheid zulk een wreeden strijd, dat het mij te veel kost om er steeds weerstand aan
+te bieden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij uitte deze woorden met zooveel heftigheid, dat zij zonder er aan te denken een flambouw omstootte, die op een tafel achter
+haar stond. Deze ging uit onder het vallen. Blanche zocht ze op, ging naar het kamertje van Nisa door de antichambre en kwam
+weldra met licht terug. De koning zag haar niet of hij begon haar zijn liefde op te dringen. Bij het hooren van de stem van
+den vorst trad de connetabel met den degen in de hand het vertrek binnen, liep vol woede op Enrique toe, en riep <a id="d0e1895"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1895">287</a>]</span>uit: &#8220;Het is genoeg tyran, denk niet, dat ik laf genoeg ben om de beleediging te verduren, welke gij mijn eer hebt aangedaan.&#8221;
+&#8220;Ha verrader,&#8221; antwoordde de koning zich verdedigend opstellend, &#8220;verbeeld je niet ongestraft je plan te kunnen volvoeren.&#8221;
+Na deze woorden begonnen zij een gevecht dat te hevig was om lang te kunnen duren. De connetabel bedenkende, dat Siffredi
+en zijn dienaren te spoedig zouden komen aanloopen op de kreten van Blanche en zich tegen zijn wraak zouden verzetten, ontzag
+zich niet. Zijn woede maakte hem blind, hij berekende zoo slecht zijn uitvallen, dat hij zich zelf in den degen van zijn vijand
+wierp; deze ging hem in het lichaam tot aan het gevest en de koning hield op.
+
+</p>
+<p>De dochter van Leontio, getroffen door den toestand waarin zij haar echtgenoot zag en den natuurlijken afkeer overwinnend
+dien zij voor hem koesterde, knielde en wilde hem helpen. Maar deze ongelukkige echtgenoot was te zeer op haar verbitterd,
+om zich te laten verteederen door de betuigingen van haar smart en medelijden. De dood, die hij voelde naderen, kon zijn jalouzie
+niet verminderen. Hij zag in de laatste oogenblikken slechts het geluk van zijn tegenstander en deze gedachte scheen hem zoo
+vreeselijk toe dat hij alles wat hem nog aan kracht overbleef verzamelend, zijn degen ophief en haar in den boezem van Blanche
+stootte, en uitriep: &#8220;Sterf trouwelooze echtgenoote, die zoo schromelijk de trouw hebt geschonden, die gij mij op het altaar
+hadt gezworen. En gij,&#8221; vervolgde hij, &#8220;Enrique, verheug u niet in uw lot. Gij zult u niet verheugen over mijn ongeluk, ik
+sterf tevreden.&#8221; Na deze woorden gaf hij den geest en zijn gelaat, bedekt door den schaduw des doods had nog iets fiers en
+verschrikkelijks. Dat van Blanche leverde een geheel anderen aanblik. Doodelijk getroffen was zij op het stervende lichaam
+van haar echtgenoot gevallen en het bloed van het ongelukkige slachtoffer vermengde zich met dat van den moordenaar, die zoo
+snel zijn wreed besluit had ten uitvoer gebracht, dat de koning hem niet <a id="d0e1899"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1899">288</a>]</span>had kunnen tegenhouden. De ongelukkige prins uitte een kreet toen hij Blanche zag vallen en wilde aan haar dezelfde zorgen
+wijden waarvoor zij zoo slecht beloond werd. Maar stervende zei zij: &#8220;Seigneur, uwe moeite is te vergeefs, ik ben het slachtoffer,
+dat het onverbiddelijk noodlot eischte. Moge nu zijn toorn gestild zijn en mijn lot bijdragen tot het geluk van uwe regeering.&#8221;
+Terwijl zij deze woorden sprak, kwam Leontio op het rumoer de kamer binnen en getroffen door wat hij zag, bleef hij onbeweeglijk
+staan. Blanche zag hem niet en vervolgde: &#8220;Vaarwel, prins, blijf aan mij denken, mijn liefde en mijn ongeluk verplichten u
+daartoe. Wees niet boos op mijn vader. Ontzie zijne ouderdom, zijn smart en doe recht wedervaren aan zijn ijver. Zeg hem vooral,
+dat ik onschuldig ben; dat verzoek ik u in de allereerste plaats. Adieu, mijn waarde Enrique.... ik sterf.... ontvang mijn
+laatste zucht....&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p288.jpg" alt="" width="468" height="395"></div><p>
+
+<a id="d0e1905"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1905">289</a>]</span></p>
+<p>Bij deze woorden stierf zij. De koning bleef eenigen tijd zwijgen. Vervolgens zei hij tegen Siffredi die roerloos bleef staan:
+&#8220;Zie, Leontio, beschouw uw werk; zie het resultaat van uw heimelijke zorgen voor mijn welzijn.&#8221; De grijsaard antwoordde niet,
+zoozeer werd hij beheerscht door smart. Maar waarom zal ik datgene trachten te beschrijven, waarvoor geen woorden te vinden
+zijn?
+
+</p>
+<p>De koning behield zijn geheele leven een teedere herinnering aan zijn geliefde. Hij kon niet besluiten met Constance te huwen.
+De infant don Pedro huwde met deze prinses en beiden lieten niets achterwege om de bepaling in het testament in vervulling
+te laten gaan, doch ten slotte moesten zij voor Enrique wijken, die zijn vijanden overwon. Wat Siffredi betreft, het verdriet
+zooveel ongeluk te hebben veroorzaakt deed hem het verblijf in zijn vaderland ondragelijk worden. Hij verliet Sicili&euml; en ging
+met Porcia, zijn overgebleven dochter, naar Spanje, waar hij dit kasteel kocht. Hij leefde nog 15 jaar na den dood van Blanche
+en had voor zijn dood nog de troost dat Porcia huwde. Zij werd de echtgenoote van Jerome de Silin en ik ben de eenige vrucht
+uit dit huwelijk. Ziedaar, vervolgde de weduwe van don Pedro de Pinares, mijne familiegeschiedenis en een trouw verhaal van
+de ongelukken, die op deze schilderij worden voorgesteld, welke Leontio, mijn grootvader, liet vervaardigen om bij zijn nakomelingschap
+het aandenken aan dit noodlottig avontuur levendig te houden.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e1910"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1910">290</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1911" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK V</h2>
+<h2>Wat Aurora de Guzmann deed toen zij te Salamanca was.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">O</span>rtiz, hare metgezellen en ik verlieten de zaal na dit verhaal te hebben aangehoord en lieten Aurora met Elvira alleen. Zij
+bleven het overige gedeelte van den dag bij elkaar, verveelden zich niet en toen wij den volgenden dag vertrokken, kostte
+het scheiden haar evenveel, of zij oude vriendinnen waren. Eindelijk kwamen wij zonder ongeval te Salamanca aan. Wij huurden
+er een geheel gemeubeld huis en juffrouw Ortiz nam zooals was overeengekomen den naam aan van Kimena de Guzmann. Zij was te
+lang dienstbaar geweest om geen goede actrice te zijn. Op zekeren morgen ging zij met Aurora, eene kamenier en een knecht
+naar het pension, waar Pocheco gewoonlijk logeerde. Zij vroeg kamers te huur, betaalde vooruit en zei, dat deze bestemd waren
+voor een harer neven, die van Tolledo kwam om te studeeren.
+
+</p>
+<p>Toen zij terug waren, liet de schoone Aurora geen tijd verloren gaan om zich als heer te verkleeden. Zij bedekte haar zwarte
+haar met een blonde pruik, verfde zich de wenkbrauwen in dezelfde kleur en werkte zoo handig, dat zij zeer wel voor een jongen
+man kon doorgaan. Zij bewoog zich gemakkelijk en vrij en met uitzondering van haar gelaat, dat iets te mooi was voor een man,
+verraadde niets haar vermomming. De kamenier, die als page dienst moest doen, verkleedde zich ook en wij waren ook over haar
+tevreden; want behalve dat zij niet een van de mooisten was had zij iets brutaals in haar uiterlijk, wat zeer goed in haar
+rol paste. &#8217;s Middags waren de beide actrices gereed om ten tooneele te verschijnen en <a id="d0e1920"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1920">291</a>]</span>wij reden naar het pension met alle benoodigde kleedingstukken.
+
+</p>
+<p>De waardin Bernarda Ramirez geheeten, ontving ons voorkomend en wij werden het spoedig met haar eens over den prijs en vroegen
+haar of zij reeds meer pensiongasten had. &#8220;Op &#8217;t oogenblik niet,&#8221; antwoordde zij, &#8220;ik zou er genoeg hebben, als ik iedereen
+in mijn huis wilde nemen, ik wil echter alleen jongelieden. Ik verwacht er van avond een, die uit Madrid komt om zijn studi&euml;n
+te voltooien. Het is don Louis de Pacheco, hoogstens twintig jaar oud. Indien gij hem niet persoonlijk kent, hebt gij misschien
+van hem hooren spreken.&#8221; &#8220;Neen,&#8221; zei Aurora, &#8220;ik weet, dat hij van goede familie is maar verder niets en waar ik hier met
+hem moet wonen, zou ik gaarne iets meer over hem vernemen.&#8221; &#8220;Seigneur,&#8221; antwoordde de waardin, &#8220;het is een schitterend figuur.
+Hij is bijna zoo jong als u. Samen zult gij een goed paar vormen. Bij den heiligen Jacobus, ik zal mij kunnen beroemen ten
+mijnen huize de twee knapste jonge edellieden uit Spanje te hebben.&#8221; &#8220;Heeft deze don Louis,&#8221; vroeg mijne meesteres, &#8220;hier
+dan geen veroveringen gemaakt?&#8221; &#8220;O, zeker, zooveel als hij maar wil. Hij heeft o.a. tusschen ons gezegd, een dame bekoord,
+die jong en schoon is; zij heet Isabella. Het is de dochter van een ouden doctor in de rechten. Zij is zoo verliefd, dat zij
+er het verstand nog eens door zal verliezen.&#8221; &#8220;En zeg mij,&#8221; vroeg Aurora haastig, &#8220;is hij ook op haar verliefd?&#8221; &#8220;Hij hield
+van haar,&#8221; antwoordde Bernarda Ramirez, &#8220;voor zijn vertrek naar Madrid, maar ik weet niet of hij haar nog bemint want hij
+loopt van vrouw tot vrouw, zooals alle jonge edellieden dat gewoon zijn.&#8221; De goede weduwe had ternauwernood uitgesproken of
+wij hoorden geraas voor de deur. Wij keken door het raam en zagen twee mannen van hunne paarden afstijgen. Het was don Louis
+Pacheco, die met een kamerdienaar van Madrid kwam. De oude vrouw verliet ons om hem te ontvangen en mijne meesteres maakte
+zich gereed de rol van don Felix te gaan spelen. Don Louis kwam gelaarsd en gespoord <a id="d0e1924"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1924">292</a>]</span>in ons vertrek. &#8220;Ik verneem,&#8221; zeide hij, terwijl hij Aurora groette, &#8220;dat een jonge edelman uit Toledo ook in dit hotel is
+afgestapt, mag ik hem daarover mijn vreugde betuigen?&#8221; Terwijl mijne meesteres hem op haar beurt een compliment maakte kon
+Pacheco niet nalaten te zeggen, dat hij nog nooit een edelman had gezien, die zoo mooi en goedgevormd was. Na allerlei beleefdheden,
+ging don Louis naar zijn eigen appartementen.
+
+</p>
+<p>Terwijl hij zijn sporen liet afdoen en van kleeding verwisselde, ontmoette een soort van page, welke hem zocht om hem een
+briefje te geven, bij toeval Aurora op de trap. Hij hield haar voor don Louis en gaf haar het briefje. &#8220;Hier, seigneur,&#8221; zei
+hij, &#8220;ofschoon ik seigneur Pacheco niet ken, behoef ik niet te twijfelen, dat gij het zijt.&#8221; &#8220;Neen, vriend,&#8221; antwoordde mijne
+meesteres met bewonderenswaardige tegenwoordigheid van geest, &#8220;gij doet uw boodschappen goed. Gij hebt goed geraden dat ik
+don Louis Pacheco ben.&#8221; De page verdween en Aurora zich met ons verwijderend, las: &#8220;Ik verneem dat gij te Salamanca zijt.
+Met welk een vreugde heb ik deze tijding ontvangen, ik dacht er gek van te worden. Maar bemint gij Isabella nog? Haast u haar
+te verzekeren dat gij niet veranderd zijt. Ik denk dat zij van pleizier zal sterven als zij u trouw terugvindt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat briefje is hartstochtelijk; daar speekt een innige liefde uit. Deze dame is een mededingster, waarvoor ik op mijn hoede
+moet zijn. Ik moet don Louis van haar losmaken en zorgen, dat hij haar niet terug ziet. Het is niet gemakkelijk, maar ik wanhoop
+niet dit resultaat te bereiken.&#8221; Mijn meesteres ging zitten peinzen en zei een oogenblik daarna: &#8220;Ik beloof je, dat ze in
+minder dan vier en twintig uur gebrouilleerd zijn.&#8221; Nadat Pacheco een weinig uitgerust was, kwam hij ons opzoeken en begon
+met Aurora te praten. &#8220;Seigneur&#8221; zei hij schertsend, &#8220;ik geloof, dat de echtgenooten en minnaars zich over uw komst te Salamanca
+niet behoeven te verheugen: gij zult ze in onrust brengen. Ik voor mij beef nu reeds voor <a id="d0e1930"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1930">293</a>]</span>mijne veroveringen.&#8221; &#8220;Luister,&#8221; zei mijne meesteres, &#8220;uwe vrees is niet misplaatst. Don Felix de Mendoza is niet weinig te
+duchten, dat verzeker ik u en ik weet nu al, dat de vrouwen hier niet ongevoelig zijn.&#8221; &#8220;Hebt gij daarvoor reeds een bewijs?&#8221;
+&#8220;Een duidelijk bewijs,&#8221; antwoordde de dochter van don Vincent, &#8220;ik ben hier voor een maand ook geweest n.l. acht dagen en,
+in vertrouwen gezegd, heb ik de dochter van een ouden dokter in de rechten het hoofd op hol gemaakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik bemerkte dat don Louis bij deze woorden schrok. &#8220;Mag ik zonder onbescheiden te zijn, vragen hoe deze dame heet?&#8221; &#8220;Hoe,
+onbescheiden, waarom zou ik er een geheim van maken?&#8221; riep de valsche don Felix uit. &#8220;Denkt ge, dat ik kiescher ben dan andere
+edellieden van mijn leeftijd? Beoordeel mij niet zoo onrechtvaardig. Tusschen ons gezegd verdient zij zooveel kieschheid niet.
+Het is een burgerdame. Gij weet wel, dat een man van stand zich niet ernstig met zulk een vlinder ophoudt en dat hij gelooft,
+dat hij haar een eer bewijst door haar te onteeren. De naam van de dame in quaestie is Isabella.&#8221; &#8220;En heet misschien de dokter,&#8221;
+vroeg Pacheco ongeduldig, &#8220;Murcia de la Lhana?&#8221; &#8220;Juist,&#8221; antwoordde mijne meesteres. &#8220;Ziehier een brief welke ik juist heb
+ontvangen en waaruit gij zult zien, dat zij het goed met mij meent.&#8221; Don Louis keek naar het schrift en dat herkennend, keek
+hij strak voor zich. &#8220;Wat zie ik,&#8221; vervolgde Aurora verwonderd, &#8220;gij verandert van kleur. Ik geloof heusch, dat gij belang
+in dit persoontje stelt. Ach waarom heb ik zoo openhartig tot u gesproken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben er u dankbaar voor,&#8221; antwoordde don Louis met een gevoel van spijt vermengd met toorn. &#8220;De ontrouwe, wispelturige!
+Don Felix, wat ben ik u niet verschuldigd? Gij bevrijdt mij van een dwaling waarin ik anders misschien nog lang had verkeerd.
+Ik dacht bemind te worden, wat zeg ik, bemind? ik dacht aangebeden te worden door Isabella. Ik droeg het schepsel eenige achting
+toe en nu zie ik, dat het slechts eene coquette is, <a id="d0e1936"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1936">294</a>]</span>alleen mijn verachting waardig.&#8221; &#8220;Ik begrijp uw woede,&#8221; zei Aurora, eveneens verontwaardigd. &#8220;De dochter van een dokter in
+de rechten moest tevreden zijn wanneer zij een zoo beminnelijk heer als gij tot minnaar had. Ik kan haar onstandvastigheid
+niet verontschuldigen en wel verre van prijs te stellen op de voorkeur die zij mij schenkt, wil ik voortaan niets meer van
+haar goedheid weten.&#8221; &#8220;Ik voor mij,&#8221; zei Pacheco, &#8220;wil haar nooit meer zien; dat is de eenige wraak die ik kan nemen.&#8221; &#8220;Gij
+hebt gelijk,&#8221; riep de valsche Mendoza uit; &#8220;om haar te doen weten, hoezeer wij haar verachten moeten wij haar beiden een beleedigenden
+brief schrijven, in antwoord op haar schrijven. Maar alvorens tot dit uiterste over te gaan, moet gij uw hart raadplegen,
+opdat gij nooit berouw krijgt met haar gebroken te hebben.&#8221; &#8220;Neen maar,&#8221; antwoordde don Louis, &#8220;deze zwakheid zal ik niet
+hebben en om de ondankbare te straffen, zullen wij doen wat gij voorstelt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dadelijk ging ik papier en inkt halen, en zij begonnen beiden zeer vriendelijke briefjes voor de dochter Murcia de la Lhana
+samen te stellen. Pacheco vooral kon geen woorden naar zijn zin vinden om zijn gevoelens uit te drukken en hij verscheurde
+vijf of zes brieven omdat zij hem niet kras genoeg voorkwamen. Eindelijk had hij er een waarover hij met recht tevreden was.
+Deze luidde aldus: &#8220;Leer uzelf kennen, mijne koningin, en wees niet zoo ijdel te gelooven, dat ik u bemin. Er is een andere
+verdienste noodig dan de uwe om mij te binden. Gij zijt alleen geschikt om tot amusement te dienen voor de jongste studenten
+van de universiteit&#8221;. Het briefje van Aurora was niet minder beleedigend en toen zij gereed was, deed zij beide in enveloppen
+en zei: &#8220;Hier Gil Blas, zorg dat Isabella dat nog heden ontvangt. Heb je me begrepen?&#8221; vroeg ze knipoogend. Ik begreep haar
+en zei: &#8220;Ja, seigneur, ik zal doen zooals u verlangt&#8221;.
+
+</p>
+<p>Ik ging dadelijk weg en dacht bij mijzelf: &#8220;Komaan mijnheer Gil Blas, gij wordt op de proef gesteld. Laat nu eens zien, mijn
+vriend, dat gij genoeg geest hebt, om een <a id="d0e1942"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1942">295</a>]</span>rol te spelen, die dat eischt. Seigneur Felix heeft u een teeken gegeven. Hij wil dat ik alleen het briefje van don Louis
+weg breng, dat beteekent dit knipoogje, niets is duidelijker.&#8221; Overtuigd, dat ik mij niet vergiste, maakte ik het pakket los
+en haalde den brief van Pacheco er uit, die ik vervolgens naar Murcia bracht. Aan de deur vond ik den kleinen knaap, die naar
+het hotel was gekomen met het schrijven van Isabella en ik vroeg hem: &#8220;Broeder, zijt gij niet de bediende van de dochter van
+mijnheer den dokter Murcia?&#8221; Hij antwoordde, dat het zoo was met een gezicht, waarop te lezen stond, dat hij gewend was galante
+briefjes te bezorgen en ze te ontvangen. &#8220;Gij ziet er zoo betrouwbaar uit, dat ik u durf vragen dit briefje aan uw meesteres
+te brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De knaap vroeg mij van wien ik kwam en ik had den naam van don Louis Pacheco niet genoemd, of hij zei: &#8220;Wil mij volgen, ik
+moet u bij Isabella brengen, die u wil spreken.&#8221; Ik werd in een vertrek gelaten en kort daarop verscheen de senora. Ik werd
+getroffen door de schoonheid van haar gelaat; nooit zag ik fijnere trekken. Zij had een kinderlijk uiterlijk, maar dat belette
+niet, dat zij reeds bijna dertig jaar zonder leiband had geloopen. &#8220;Vriend,&#8221; zei ze lachend, &#8220;zijt gij bij don Louis in dienst?&#8221;
+Ik antwoordde dat ik sedert drie weken zijn kamerdienaar was. Vervolgens gaf ik haar het briefje. Zij las het twee of drie
+maal alsof zij haar oogen niet vertrouwde. Zij had dan ook alles behalve zulk een antwoord verwacht. Zij richtte haar blik
+omhoog beet op haar lippen en eenige oogenblikken was haar hartepijn op haar gelaat te lezen. Plotseling vroeg zij mij: &#8220;Zeg
+eens vriend, is don Louis gek geworden na onze scheiding? Ik begrijp er anders niets van. Vertel mij waarom hij zoo beleefd
+schrijft. Is hij door den duivel bezeten? Als hij met mij wilde breken, behoefde hij&#8217;t toch niet aldus te doen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Madame,&#8221; antwoordde ik, een oprecht gezicht zettend, &#8220;mijn meester heeft bepaald ongelijk, maar in zeker opzicht werd hij
+hiertoe gedwongen. Indien u mij belooft <a id="d0e1948"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1948">296</a>]</span>de zaak geheim te houden, zal ik u de zaak uitleggen.&#8221; &#8220;Ik beloof het u,&#8221; viel zij mij in de rede. &#8220;Vrees niet, dat ik u in
+moeilijkheden zal brengen. Spreek maar vrij uit.&#8221; &#8220;Even v&oacute;&oacute;r de bezorging van uw briefje is er eene dame gekomen, welke naar
+Senor Pacheco vroeg en eenigen tijd later hoorde ik haar zeggen: &#8220;gij belooft mij haar niet weder te zien en om mij tevreden
+te stellen zult gij haar een brief schrijven, welke ik u zal dicteeren.&#8221; Don Louis heeft gedaan, wat zij verlangde en zoo
+ziet gij, madame, dat de brief het werk is van een mededingster en dat denhalve mijn meester zoo schuldig niet is.&#8221;&#8212;&#8220;O hemel,&#8221;
+riep zij uit, &#8220;hij is &#8217;t nog meer dan ik eerst dacht. Zijn ontrouw doet mij meer pijn dan de beleedigende woorden, welke hij
+heeft geschreven. Maar laat hij zich gerust aan zijn nieuwe liefde wijden, zeg hem, dat hij mij niet behoefde te beleedigen
+om mij te verplichten het veld te ruimen voor eene mededingster en dat ik te zeer een ontrouw minnaar veracht om nog lust
+te hebben hem terug te roepen.&#8221; Hierna verliet ik het huis van de Murcia de la Lhana, zeer tevreden over mij zelf. In mijn
+hotel aangekomen, vond ik de heeren Mendoza en Pacheco, samen aan het souper en pratend alsof zij elkander jaren gekend hadden.
+Aurora bemerkte aan mijn tevreden gezicht, dat ik mij niet slecht gekweten had van mijn opdracht. &#8220;Wel Gil Blas,&#8221; zei ze,
+&#8220;vertel ons eens hoe gij gevaren zijt.&#8221; Ik vertelde, dat Isabella na de beide brieven gelezen te hebben in lachen was uitgebarsten,
+zeggende: &#8220;Op mijn woord, de brieven hebben een fraaien stijl, ik moet bekennen, dat anderen minder geestig schrijven.&#8221; &#8220;Zij
+redt zich er goed uit,&#8221; riep mijn meesteres uit, &#8220;het is bepaald een coquette van het ergste slag.&#8221;&#8212;&#8220;Wat mij betreft,&#8221; zei
+don Louis, &#8220;herken ik Isabella niet en moet zij tijdens mijne afwezigheid wel zeer veranderd zijn.&#8221;&#8212;&#8220;Ik had haar ook anders
+beoordeeld,&#8221; antwoordde Aurora. &#8220;Maar er zijn vrouwen, die kunnen doen zooals zij willen. Ik heb er een bemind en ik ben er
+lang de dupe van geweest. Gil <a id="d0e1950"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1950">297</a>]</span>Blas zal het u zeggen, dat zij ieder met een trouw gezicht wist te bedotten.&#8221;&#8212;&#8220;Het is waar,&#8221; zei ik, mij in het gesprek mengend,
+&#8220;zij was een gewikste; ik zou er zelf zijn ingeloopen.&#8221; Mendoza en Pacheco lachten, dat zij schaterden toen zij mij aldus
+hoorden spreken en inplaats van geraakt te zijn, dat ik mij in het gesprek mengde, richtten zij dikwijls het woord tot mij
+om zich over mijn antwoorden te vermaken. Wij spraken over veinzende vrouwen en het resultaat was, dat Isabella eene echte
+coquette was en bleef. Don Louis zwoer, haar niet weer te willen zien; don Felix zwoer op zijn beurt, dat hij haar steeds
+zou verachten. Daarna sloten zij vriendschap en spraken af nooit iets voor elkaar verborgen te houden. Eindelijk scheidden
+zij en ieder begaf zich naar zijn appartementen, waar ik Aurora een juist verslag gaf van het onderhoud met de dochter des
+dokters, ik vergat geen enkele bijzonderheid, ja ik dikte ze nog ietwat aan, zoodat mijne meesteres in de wolken was. &#8220;Waarde
+Gil Blas,&#8221; zei ze, &#8220;ik ben verrukt over uw slimheid. Wanneer men het ongeluk heeft een hartstocht te koesteren, welke ons
+verplicht listen te baat te nemen, is het een voordeel iemand in dienst te hebben, die zoo gevat is als gij. Moed, mijn vriend,
+wij hebben nu een mededingster uit den weg geruimd, die ons kon schaden; dat is geen slecht begin. Maar waar gelieven somtijds
+plotseling op een besluit terugkomen, ben ik van plan het avontuur te verhaasten en morgen reeds Aurora de Guzmann ten tooneele
+te voeren.&#8221; Ik juichte dit denkbeeld toe en seigneur don Felix met zijn page alleen latend, ging ik naar het vertrek waar
+mijn bed stond.
+
+
+
+<a id="d0e1952"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1952">298</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1953" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VI</h2>
+<h2>Welke listen Aurora zooal aanwendde om zich door don Louis Pacheco te doen beminnen.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e twee nieuwe vrienden kwamen den volgenden morgen bij elkaar en begonnen met omhelzingen, waaraan Aurora zich moest onderwerpen
+om haar rol van Don Felix goed te spelen. Daarna gingen zij samen in de stad wandelen en ik vergezelde hen niet Chilindron,
+den knecht van don Louis. Bij de universiteit bleven wij staan kijken naar eenige kennisgevingen omtrent boeken, die aan de
+deur waren aangeplakt. Verscheidene personen vermaakten zich met ze te lezen en ik bemerkte onder hen een klein mannetje,
+dat over deze werken zijn oordeel uitsprak. Ik bemerkte, dat men met alle aandacht naar hem luisterde, en te zelfder tijd
+zag ik, dat hij meende waard te zijn, dat men naar hem luisterde. Hij scheen ijdel en was beslist in zijn spreken als alle
+kleine mannetjes. &#8220;Deze <i>nieuwe vertaling van Horatius</i>,&#8221; zei hij, &#8220;welke gij met zoo groote letters vindt aangekondigd, is een werk in proza, saamgesteld door een oud schrijver
+van het college. Het is een boek, dat door de scholieren zeer wordt geroemd, zij alleen hebben vier edities verslonden. Maar
+geen eerlijk man heeft er een exemplaar van gekocht.&#8221; Zijn oordeel over de andere boeken was niet veel gunstiger: zonder genade
+keurde hij ze allen af. Oogenschijnlijk was hij zelf schrijver. Ik had hem gaarne tot het einde aangehoord, maar ik moest
+don Louis en don Felix volgen, daar deze even weinig belang stelden in zijn rede als in de boeken zelf en hem en de universiteit
+den rug toedraaiden. Wij kwamen tegen het <a id="d0e1963"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1963">299</a>]</span>uur van het diner aan ons hotel. Aan tafel bracht mijne meesteres behendig het gesprek op hare familie. &#8220;Mijn vader,&#8221; zei
+ze, &#8220;was de jongste zoon uit het huis van Mendoza en vestigde zich te Toledo; mijne moeder is eene eigen zuster van dona Kimena
+de Guzmann, die eenige dagen geleden te Salamanca is gekomen voor zaken met haar nicht, Aurora, eenige dochter van don Vincent
+de Guzmann, dien gij misschien hebt gekend.&#8221;&#8212;&#8220;Neen,&#8221; antwoordde don Louis, &#8220;maar ik heb dikwijls over hem en zijne dochter
+Aurora hooren spreken. Moet ik gelooven hetgeen men van deze jonge dame vertelt? Men verzekert dat niets haar verstand en
+schoonheid evenaart.&#8221;&#8212;&#8220;Wat haar verstand betreft,&#8221; antwoordde don Felix, &#8220;daar ontbreekt het haar niet aan, maar zoo bijzonder
+mooi is zij niet, men vindt dat wij veel op elkander gelijken.&#8221;&#8212;&#8220;Als dat zoo is,&#8221; riep Pacheco uit, &#8220;dan draagt zij haar reputatie
+met eere. Uw trekken zijn regelmatig, uw gelaat is mooi, werkelijk ik zou haar wel eens willen zien.&#8221;&#8212;&#8220;Ik wil uwe nieuwsgierigheid
+wel bevredigen,&#8221; antwoordde de valsche Mendoza, &#8220;en nog wel dezen dag. Na het diner zullen wij naar mijne tante gaan.&#8221; Daarna
+sprak mijne meesteres plotseling over iets anders. &#8217;sMiddags nam ik mijne maatregelen en waarschuwde de duenna met het oog
+op de komende dingen. IJlings keerde ik terug om don Felix te vergezellen, die seigneur don Louis aan zijne tante zou voorstellen.
+Nauwelijks waren wij daar gekomen, of de tante kwam ons tegemoet met een: &#8220;Stil, stil, gij zult mijne nicht wakker maken,
+zij heeft sedert gisteren een verschrikkelijke migraine, die juist een beetje over is, en nu slaapt het arme kind gelukkig
+sedert een kwartier.&#8221; &#8220;Dat spijt mij zeer,&#8221; zei Mendoza, &#8220;ik had gehoopt mijne nicht te zien, ik had mijn vriend Pacheco gaarne
+met haar in kennis willen brengen.&#8221;&#8212;&#8220;O, dat heeft zulk een haast niet,&#8221; zei Ortiz glimlachend, &#8220;stel &#8217;t maar tot morgen uit.&#8221;
+De heeren vertrokken daarop spoedig.
+
+</p>
+<p>Don Louis bracht ons bij een zijner vrienden, die don <a id="d0e1967"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1967">300</a>]</span>Gabriel de Pedros heette. Wij bleven er den geheelen avond, soupeerden er en gingen eerst om twee uur &#8217;s nachts naar huis.
+Toen wij halverwege waren gekomen, vonden wij twee mannen op straat liggen. Wij dachten, dat het ongelukkigen waren, die men
+vermoord had, en wij bleven staan om zoo mogelijk nog hulp te verleenen. Terwijl wij een onderzoek instelden, kwam de patrouille
+en de aanvoerder, denkend dat wij de moordenaars waren, liet ons door zijn lieden omsingelen. Gelukkig kreeg hij van ons een
+beteren indruk toen hij ons had hooren spreken en, voor zoover de nachtelijke duisternis het toeliet, ons gelaat had gezien.
+Zijn boogschutters bemoeiden zich nu met de door ons doodgewaande mannen en het bleek, dat het een groot losbol was met zijn
+knecht, beiden dronken als een kanon. &#8220;Mijne heeren,&#8221; riep een der mannen, &#8220;ik herken hem. Het is seigneur Guyomar, rector
+van onze universiteit, ondanks den toestand, waarin gij hem nu ziet, is hij een groot personage, een buitengewoon genie. Er
+is geen wijsgeer, dien hij niet afmaakt bij een strijdvraag, hij is welsprekend zonder weerga. Maar het is jammer, dat hij
+te veel van wijn, processen en meisjes houdt. Hij heeft bij zijn Isabella gesoupeerd, waar ongelukkigerwijs zijn begeleider
+even dronken geworden is als hij. V&oacute;&oacute;r de goede professor rector werd, gebeurde dit nogal eens vaak. Zoo ziet gij, dat eerbewijzen
+niet altijd de zeden veranderen.&#8221; Wij lieten de dronkaards in handen van de patrouille en gingen zoo spoedig mogelijk slapen.
+
+</p>
+<p>Don Felix en don Louis stonden tegen den middag op en het eerste waarover zij het hadden, was Aurora. &#8220;Gil Blas,&#8221; zei mijn
+meester, &#8220;ga naar mijne tante dona Kimena en vraag haar of wij, seigneur Pacheco en ik, heden mijne nicht niet kunnen spreken.&#8221;
+Ik ging naar de duenna om met haar te overleggen en ik keerde naar de valsche Mendoza terug. &#8220;Seigneur,&#8221; zei ik, &#8220;uwe nicht
+is welvarend, zij verzocht mij te zeggen, dat uw bezoek haar zeer aangenaam zal zijn en dona Kimena vroeg mij seigneur <a id="d0e1971"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1971">301</a>]</span>Pacheco te verzekeren, dat hij steeds welkom zal zijn.&#8221; Ik bemerkte, dat deze laatste woorden don Louis veel genoegen deden.
+Mijn meesteres zag het ook en zag er een gelukkig voorteeken in. Tegen het diner kwam de kamerdienaar van dona Kimena en zei
+tot don Felix: &#8220;Seigneur, bij mevrouw uwe tante is een man uit Toledo geweest en heeft voor u dit briefje achtergelaten: &#8220;Indien
+gij nieuws wenscht te vernemen omtrent uw vader en andere belangrijke zaken, zult ge goed doen onmiddellijk, na ontvangst
+van dit schrijven, naar het Zwarte Paard te gaan, bij de universiteit.&#8221; &#8220;Ik ben te nieuwsgierig,&#8221; zei hij, &#8220;om niet aan de
+uitnoodiging gevolg te geven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Pacheco,&#8221; zei hij, &#8220;wanneer ik binnen twee uur niet terug ben, kunt gij alleen naar mijn tante gaan, dan kom ik u daar na
+den middag wel opzoeken. Gij weet, wat Gil Blas u uit naam van dona Kimena gezegd heeft en ge kunt gerust er alleen heengaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Inplaats van naar het Zwarte Paard te gaan, haastten wij ons naar juffrouw Ortiz. Aurora begon dadelijk met haar blonde pruik
+af te nemen, waschte en poetste aan haar wenkbrauwen, trok een japon aan en werd nu een echte brunette, zooals zij werkelijk
+was.
+
+</p>
+<p>Haar vermomming was zoo goed gekozen, dat Aurora en don Felix werkelijk twee verschillende personen leken; het scheen zelfs,
+alsof zij veel grooter als vrouw dan als man was; het is waar, dat hare muiltjes met hunne hooge hakken daartoe niet weinig
+bijdroegen. Nadat zij aan haar bekoorlijkheid alle hulpmiddelen had toegevoegd, die de kunst daaraan kon verschaffen, wachtte
+zij don Louis met groote spanning, vermengd met vrees en hoop. Nu eens was zij vol vertrouwen in haar geestigheid en schoonheid,
+dan weer vreesde zij er een slecht gebruik van te zullen maken. Ortiz bereidde zich van haar kant ook zoo goed mogelijk voor
+om mijn meesteres te helpen. Daar Pacheco mij niet in dit huis moest zien, zou ik eerst tegen het einde van het bezoek <a id="d0e1979"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1979">302</a>]</span>verschijnen. Toen alles gereed was, verscheen don Louis. Hij werd zeer vriendelijk ontvangen en sprak twee of drie uur met
+Aurora, waarna ik binnenkwam en mij tot don Louis wendend, zei ik: &#8220;Seigneur, don Felix kan heden niet komen, hij verzoekt
+u hem te verontschuldigen, maar hij is in gezelschap van drie heeren uit Toledo en kon hen niet verlaten.&#8221; &#8220;O, die kleine
+losbol,&#8221; riep dona Kimena uit; &#8220;ongetwijfeld is hij aan de rol.&#8221;&#8212;&#8220;Neen mevrouw,&#8221; hernam ik, &#8220;hij onderhoudt zich met hen over
+ernstige zaken. Het speet hem zeer.&#8221; &#8220;O,&#8221; hernam mijn meesteres schertsend, &#8220;hij weet, dat ik ongesteld ben geweest en had
+een weinig meer haast kunnen betoonen om iemand te bezoeken, waarmede hij is geparenteerd; om hem te straffen wil ik hem in
+geen veertien dagen zien.&#8221;&#8212;&#8220;Ach, mevrouw,&#8221; zei don Louis, &#8220;wees niet zoo wreed, don Felix is genoeg te beklagen, dat hij u
+niet gezien heeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij schertsten daarover eenigen tijd en vervolgens nam Pacheco afscheid. De schoone Aurora veranderde terstond van gedaante
+en werd weer edelman. Zij keerde zoo spoedig mogelijk naar het hotel terug. &#8220;Ik moet mij verontschuldigen, waarde vriend,&#8221;
+zei zij tegen don Louis, &#8220;dat ik niet bij mijne tante ben geweest, maar ik kon niet wegkomen van de personen, welke bij mij
+waren. Een troost is het echter voor mij, dat gij uwe nieuwsgierigheid hebt kunnen bevredigen. Welnu, wat denkt gij van mijne
+nicht, zeg het mij ronduit.&#8221;&#8212;&#8220;Ik ben verrukt over haar,&#8221; antwoordde Pacheco. &#8220;Gij hebt gelijk met te zeggen, dat gij op haar
+gelijkt. Ik heb nog nooit zulk eene treffende gelijkenis gezien, dezelfde gelaatsvorm, dezelfde oogen, dezelfde mond, dezelfde
+stem. Er is niettemin eenig onderscheid: Aurora is grooter dan gij, zij is bruin en gij zijt blond, gij zijt luchthartig,
+zij is ernstig, maar dat is alles waarin gij van elkander verschilt. Wat verstand betreft, geloof ik niet, dat een hemelsch
+wezen beter daarmee kan zijn toegerust. In &eacute;&eacute;n woord: zij is iemand van oneindige verdienste.&#8221;
+<a id="d0e1983"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1983">303</a>]</span></p>
+<p>Seigneur Pacheco sprak deze laatste woorden met zooveel vuur, dat Felix lachend antwoordde: &#8220;Vriend, het spijt mij u met dona
+Kimena in kennis te hebben gebracht en ge zult goed doen er niet meer heen te gaan, dat raad ik u aan voor uwe rust, Aurora
+de Guzmann zou u wel eens liefde kunnen gaan inboezemen....&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik behoef haar niet meer te zien,&#8221; viel don Louis in, &#8220;om verliefd te worden, dat ben ik reeds.&#8221;&#8212;&#8220;Dat spijt mij voor u,&#8221;
+antwoordde Mendoza, &#8220;want gij zijt geen man om u aan een enkele vrouw te hechten en mijne nicht is geen Isabella, dat verzeker
+ik u. Zij zal geen minnaar willen hebben, die geen eerlijke trouwplannen koestert.&#8221;&#8212;&#8220;Trouwplannen! kan het anders met een
+meisje van haar stand? Gij beleedigt me door te denken dat ik een onedelen blik op haar zou kunnen werpen, gij moogt beter
+van mij denken, waarde Mendoza: helaas, ik zou de gelukkigste van alle mannen zijn wanneer zij mijn aanzoek aannam en haar
+lot aan het mijne wilde verbinden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Als dat uwe bedoelingen zijn,&#8221; hernam don Felix, &#8220;wil ik u gaarne van dienst zijn. Ik zal morgen reeds trachten mijne tante
+voor uwe zaak te winnen daar zij veel invloed bij mijne nicht heeft.&#8221; Pacheco was hem buitengewoon dankbaar en wij bemerkten
+met vreugde, dat onze list zoo goed gelukte. Den volgenden dag wakkerden wij de liefde van don Louis nog door eene nieuwe
+vinding aan. Mijne meesteres kwam bij hem en vertelde, dat hij dona Kimena over hem had gesproken. &#8220;Ik had zeer veel moeite
+om haar gunstig voor u te stemmen. Zij was verbolgen op u. Ik weet niet wie u bij haar als een losbol heeft voorgesteld, maar
+vast staat, dat iemand u bij haar heeft zwart gemaakt; gelukkig heb ik u kunnen verdedigen en zoo den slechten indruk kunnen
+wegnemen, dien men haar van uw leven had gegeven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar dat is nog niet alles,&#8221; vervolgde Aurora, &#8220;gij moet met mijne tante in mijn tegenwoordigheid een onderhoud hebben, dan
+zullen we ons verder van haar steun verzekeren.&#8221; <a id="d0e1992"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1992">304</a>]</span>Pacheco verlangde vol ongeduld naar dit gesprek met dona Kimena en den volgenden ochtend werd hij tevreden gesteld. De zoogenaamde
+Mendoza bracht hem bij juffrouw Ortiz en zij hadden een onderhoud, waarin don Louis blijk gaf in zeer korten tijd bijzonder
+verliefd te zijn geworden. De behendige Kimena veinsde zeer getroffen te zijn door zijn teederheid en beloofde alles in het
+werk te zullen stellen om haar nicht te bewegen hem te huwen. Pacheco wierp zich aan de voeten van zulk een goede tante om
+haar te bedanken voor haar vriendelijkheid. Don Felix vroeg daarop of zijn nicht reeds bij de hand was. &#8220;Neen,&#8221; antwoordde
+de duenna, &#8220;zij rust nog en gij kunt haar thans niet spreken, maar komt vanmiddag terug.&#8221; Dit antwoord was koren op den molen
+van don Louis, die den morgen verder zeer lang vond. Hij kwam thuis met Mendoza, die niet weinig genoot van de duidelijke
+verschijnselen eener echte liefde, die hij in den ander opmerkte.
+
+</p>
+<p>Hij sprak slechts over Aurora en toen zij gegeten hadden, zei don Felix: &#8220;Ik krijg een idee. Ik zal even voor u bij mijne
+tante aanloopen en met mijn nicht persoonlijk spreken om zoo mogelijk te ontdekken hoe zij over u denkt.&#8221; Don Louis vond dit
+uitstekend; hij liet zijn vriend gaan en vertrok zelf een uur later. Mijne meesteres had zich dien tijd ten nutte gemaakt
+en was weder als vrouw gekleed, toen haar aanbidder verscheen. &#8220;Ik dacht,&#8221; zei deze, &#8220;hier don Felix te vinden.&#8221;&#8212;&#8220;Hij komt
+dadelijk,&#8221; antwoordde dona Kimena, &#8220;hij zit in mijn vertrek te schrijven.&#8221; Pacheco nam deze uitvlucht voor goede munt op,
+doch ondanks de aanwezigheid van zijne aangebedene bemerkte hij, dat de uren voorbijgingen zonder dat Mendoza verscheen en
+daar hij niet kon nalaten daarover eenige verwondering te laten blijken, begon Aurora plotseling te lachen en zei tegen don
+Louis: &#8220;Is het mogelijk dat gij niet het minste vermoeden hebt van het bedrog waarvan gij de dupe zijt? Een valsche blonde
+pruik en geverfde wenkbrauwen veranderen mij toch niet zoo, dat <a id="d0e1996"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1996">305</a>]</span>men zich daarin nog kan vergissen. Weet Pacheco, dat don Felix de Mendoza en Aurora de Guzmann slechts een en dezelfde zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>Ze bepaalde zich er niet toe hem uit die dwaling te helpen; zij bekende hem het zwak, dat ze op hem had en alle stappen, welke
+zij gedaan had, om hem op het punt te brengen, waar ze hem hebben wilde. Don Louis was niet minder bekoord dan verrast door
+hetgeen hij zooeven gehoord had; hij wierp zich aan de voeten van mijn meesteres en zei haar met geestdrift: &#8220;Ah! schoone
+Aurora, kan ik werkelijk gelooven, dat ik de gelukkige sterveling ben, voor wien ge zooveel goedheid hebt gehad? Wat kan ik
+doen om u mijn erkentelijkheid te betuigen? Een liefde tot in eeuwigheid zou niet groot genoeg zijn om u dat te vergelden.&#8221;
+Die woorden werden gevolgd door duizenden andere teedere en hartstochtelijke uitdrukkingen, waarna de geliefden spraken over
+de maatregelen, welke ze hadden te nemen om tot de vervulling van hunne wenschen te geraken. Er werd besloten, dat wij allen
+dadelijk naar Madrid zouden vertrekken, waar wij onze comedie met een huwelijk zouden besluiten. Dat plan werd bijna met even
+groote snelheid uitgevoerd als het werd bedacht. Don Louis huwde veertien dagen later met mijne meesteres en hun bruiloft
+werd met vele luisterrijke feesten gevierd.
+
+
+
+<a id="d0e2000"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2000">306</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2001" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VII</h2>
+<h2>Gil Blas verandert van betrekking en gaat in dienst van don Gonzale Pacheco.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>rie maanden na dit huwelijk wilde mijn meesteres mijn diensten beloonen. Ze schonk mij honderd pistolen en zei: &#8220;Gil Blas,
+mijn vriend, ik jaag je niet weg, je kunt hier blijven zoolang als je wilt, maar een oom van mijn man, don Gonzale Pacheco,
+wil je als kamerdienaar hebben. Ik heb zoo gunstig over je gesproken, dat hij mij gezegd heeft, dat ik hem genoegen zou doen
+je aan hem over te doen. Het is een edelman van den ouden stempel, een man met een zeer nobel karakter; ge zult het goed bij
+hem hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik bedankte Aurora voor haar goedheid en, daar ze mij niet meer noodig had, nam ik de betrekking, welke mij werd aangeboden,
+te liever aan, omdat ik in de familie bleef. Op een goeden ochtend ging ik dus van de jonggehuwden naar don Gonzale. Hij was
+nog te bed, hoewel het bij den middag was. Toen ik zijn kamer binnenkwam, dronk hij een kop bouillon, dien een page hem bracht.
+De grijsaard had papillotten in zijn snor, bijna levenlooze oogen en een bleek, mager gelaat. Hij was een van die oude-jongeheeren,
+die in hun jeugd zwaar geleefd hebben en op een meer gevorderden leeftijd nog weinig wijzer zijn geworden. De ontvangst was
+aangenaam en hij zei me, dat, wanneer ik hem met evenveel ijver wilde dienen, als ik het zijn nicht gedaan had, ik het goed
+bij hem zou hebben. Na deze verzekering beloofde ik, dat ik hem dezelfde trouw zou bewijzen als aan zijn nicht en van dat
+oogenblik af aan nam hij mij in dienst.
+<a id="d0e2010"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2010">307</a>]</span>
+</p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p307.jpg" alt="" width="529" height="582"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Zoo had ik dus een nieuwen meester en God weet, wat voor man het was! Toen hij opstond, meende ik de opstanding van Lazarus
+te zien. Stel u een lichaam voor, zoo mager, dat men het naakt ziende, er best de theorie van het geraamte op had kunnen leeren.
+Hij had zulke dunne beenen, dat ze nog zeer mager schenen, nadat hij over elkaar drie of vier paar kousen had aangetrokken.
+Bovendien was die levende mummie asthmatisch en <a id="d0e2017"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2017">308</a>]</span>hoestte hij bij ieder woord, dat hem uit den mond kwam. Hij liet eerst chocolade komen, vroeg vervolgens papier en inkt, schreef
+een briefje, dat hij verzegelde en liet bezorgen door denzelfden page, die zijn bouillon had gebracht. Daarop zei hij tot
+me: &#8220;Mijn vriend, in &#8217;t vervolg zal ik jou met mijn boodschappen belasten en bepaaldelijk die, welke dona Eufrasia betreffen.
+Die dame is een jeugdige persoon, die ik liefheb en die mij teeder bemint.&#8221;
+
+</p>
+<p>Almachtig! zei ik bij mezelf; hoe kan men jonge menschen beletten zich te verbeelden, dat men hen liefheeft als die oude losbol
+denkt, dat men hem aanbidt? &#8220;Gil Blas,&#8221; vervolgde hij, &#8220;ik zal je heden al bij haar brengen; ik soupeer bijna iederen avond
+bij haar. Ge zult een zeer beminnelijke vrouw zien en bekoord worden door haar wijsheid en ingetogenheid. Zij lijkt volstrekt
+niet op die jonge onbezonnen wezens, die op het uiterlijk afgaan, maar heeft een rijpen geest; ze wil een man met gevoel en
+geeft boven de meest schitterende verschijningen, de voorkeur aan een man, die weet te beminnen.&#8221; Don Gonzale raakte niet
+uitgepraat over de voortreffelijkheden van zijn ma&icirc;tresse, maar hij had een toehoorder, die moeilijk te overtuigen was. Na
+alles wat ik er al van gezien had bij tooneelspeelsters, geloofde ik niet van het geluk in de liefde van oude heeren. Ik deed
+echter maar, of ik alles voor goede munt aannam en prees zelfs den smaak van Eufrasia en zei, dat ze geen beminnelijker galant
+kon hebben. De goede man begreep niet, dat ik hem voor den gek hield, integendeel, zijn ijdelheid werd gestreeld door mijn
+woorden; ook nu bleek het weer, dat een vleier alles bij groote heeren kan wagen; ze slikken zelfs de meest overdreven complimentjes.
+
+</p>
+<p>Nadat de oude heer geschreven had, trok hij met een tangetje een paar haren uit zijn baard, waschte zijn oogen, ooren en tanden
+en daarna verfde hij zijn snor, zijn wenkbrauwen en zijn haar. Hij had langer werk aan zijn toilet dan een oude dame, die
+het voortgaan van de jaren wil verbergen. Hij was juist klaar toen er een andere oude <a id="d0e2023"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2023">309</a>]</span>heer, een vriend van hem, binnenkwam, die graaf d&#8217;Asumar heette. Welk een verschil tusschen hen! Deze liet zijn grijze haren
+zien, leunde op een stok en scheen trotsch te zijn op zijn ouderdom, inplaats van jong te willen schijnen. &#8220;Mijnheer Pacheco,&#8221;
+zei hij bij het binnenkomen, &#8220;ik kom vragen of ik bij u kan dineeren.&#8221; &#8220;Wees welkom, graaf,&#8221; antwoordde mijn meester. Ze drukten
+elkaar de hand en begonnen in afwachting van het diner een gesprek. Het liep eerst over een stierengevecht, dat voor weinige
+dagen had plaats gehad. Evenals aan Nestor bood het aan de oude graafheden gelegenheid om het verleden te prijzen, zuchtend
+zei hij: &#8220;Helaas! de menschen van tegenwoordig zijn niet meer met die van vroeger te vergelijken; de pracht van de tournooien
+in mijn jeugd ziet men niet meer.&#8221; Ik lachte om de vooroordeelen van den ouden heer d&#8217;Asumar, die zich in dit opzicht niet
+tot de tournooien bepaalde; want toen hij aan tafel zat en men de mooiste perziken presenteerde, zei hij: &#8220;In mijn tijd waren
+de perziken grooter dan ze nu zijn; de natuur wordt van dag tot dag zwakker.&#8221; Lachend zei ik in me zelf, dat, ten tijde van
+Adam, de perziken dan wel buitengewoon groote afmetingen moesten hebben gehad.
+
+</p>
+<p>De graaf d&#8217;Asumar bleef bijna tot den avond en zoodra hij weg was, zei mijn meester me hem te volgen. Wij gingen naar Eufrasia,
+die op honderd pas afstand van ons huis woonde. We vonden haar in een nette kamer, goed gekleed en hoewel ze minstens dertig
+jaar oud was, zag ze er als een minderjarige uit. Ze kon voor mooi doorgaan en ik bewonderde haar verstand. Ze was niet een
+van die kokette vrouwen, die door haar geest willen schitteren en vrij zijn in haar manieren, ze scheen zeer bescheiden. Ik
+was daar verbaasd over, omdat ik er niet bij bedacht, dat zulke schepsels zich weten te vormen naar het karakter van de rijke
+lieden en van de heeren, die in haar handen vallen. Willen die heeren opgewektheid, dan zijn ze levendig, houden ze van het
+ingetogene, dan zijn ze verstandig en deugdzaam. Ze zijn ware kameleons, <a id="d0e2027"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2027">310</a>]</span>die van kleur veranderen naar het humeur en den zin van de mannen, die haar naderen.
+
+</p>
+<p>Don Gonzale had niet den smaak van de heeren, die een brutale schoonheid vragen; hij kon die niet uitstaan. Om hem aan te
+trekken moest een vrouw het uiterlijk van een Vestaalsche maagd hebben en Eufrasia regelde zich daarnaar; ze liet zien, dat
+men de beste comedianten niet altijd in de comedie vindt. Ik liet mijn meester bij zijn nimf en ging naar beneden, waar ik
+een oude huishoudster vond, in wie ik een soubrette, die kamenier was geweest van een tooneelspeelster, herkende; ook zij
+herkende mij. &#8220;Wel, mijnheer Gil Blas! U is dus bij Arsenia weg, zooals ik bij Constance?&#8221; &#8220;O zeker,&#8221; antwoordde ik, &#8220;al lang.
+Ik ben daarna in dienst geweest bij een jonkvrouw. Het leven van die menschen van den schouwburg is niet naar mijn smaak.
+Ik heb mijn ontslag genomen zonder de minste opheldering aan Arsenia te geven.&#8221; &#8220;Daar hebt ge goed aan gedaan,&#8221; zei de soubrette,
+die B&eacute;atrix heette. &#8220;Ik heb bijna op dezelfde wijze met Constance gedaan. Op een goeden ochtend zei ik, dat ik weg wilde,
+ze zei niets en we zijn gescheiden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het doet mij veel genoegen,&#8221; zei ik tegen haar, &#8220;dat wij elkaar in zulk een hoogst fatsoenlijk huis terugzien. Dona Eufrasia
+schijnt mij een uitstekende vrouw en ik geloof, dat zij een zeer goed karakter heeft.&#8221; &#8220;Daar bedriegt ge u niet in,&#8221; antwoordde
+zij mij, &#8220;ze is van goeden huize, wat men voldoende aan haar manieren kan zien en wat haar humeur betreft, kan ik u verzekeren,
+dat er niemand zachter en meer gelijkmoedig is. Ze is niet een van die lastige dames, die op alles aanmerkingen maken, die
+zonder ophouden schreeuwen, die haar personeel plagen en bij wie het dienen een hel is. Ik heb haar nog nooit hooren brommen;
+wanneer ik eens iets niet naar haar zin doe, zegt zij het me zonder kwaad te worden en nooit ontvalt haar een van die scherpe
+uitdrukkingen, waarmee sommige dames zoo vrijgevig zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn meester,&#8221; zei ik, &#8220;is ook zeer vriendelijk, hij behandelt <a id="d0e2035"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2035">311</a>]</span>mij familiaar, meer als zijnsgelijke dan als een lakei; in &eacute;&eacute;n woord, hij is de beste van alle menschen en wij zijn, in dit
+opzicht, u, zoowel als ik, heel wat beter geplaatst dan bij die comedianten.&#8221; &#8220;Duizend maal beter,&#8221; hernam B&eacute;atrix; &#8220;ik had
+een leven vol tumult en nu heb ik het stil. Er komt hier niemand anders dan don Gonzale. In mijn eenzaamheid zal ik niemand
+zien dan u en dat doet me genoegen. Ik heb al sinds lang zekere neiging voor u en ik heb dikwijls Laura benijd; maar eindelijk
+hoop ik niet minder gelukkig te zijn dan zij. Al bezit ik haar jeugd en schoonheid niet, ik ben daarentegen ook niet koket
+en wat niet genoeg te waardeeren is, ik ben trouw als een tortelduif.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar de goede B&eacute;atrix een van die personen was, die verplicht zijn hare gunsten aan te bieden, omdat men haar die niet vraagt,
+was ik volstrekt niet van plan daarvan te profiteeren. Ik wilde dat echter niet laten blijken en was zelfs zoo beleefd met
+haar te spreken op een wijze, dat zij niet alle hoop verloor, dat ik haar eens zou liefhebben. Ik verbeeldde mij dus, dat
+ik een verovering had gemaakt, maar werd daarin bedrogen. De soubrette wilde mij niet alleen hebben om mijn mooie oogen, ze
+wilde mij gebruiken in het belang van haar meesteres, voor wie ze zulk een groote toewijding had, dat ze voor haar wel ik
+weet niet wien zou hebben omhelsd. Ik zag dat den volgenden morgen in, toen ik een briefje van mijn meester aan Eufrasia bracht.
+Deze dame ontving mij zoo vriendelijk mogelijk; ze zei me allerlei lievigheden en de oude huishoudster deed daaraan mee. De
+eene bewonderde mijn gezicht; de andere vond mij wijs en voorzichtig. Volgens haar bezat don Gonzale in mij een schat. In
+&eacute;&eacute;n woord, ze prezen me z&oacute;&oacute;, dat ik wantrouwend werd. Ik aanvaardde al die loftuitingen met de onnoozelheid van een dwaas,
+maar trachtte de beweegredenen te leeren kennen en door list tegenover list te stellen, slaagde ik erin het masker te doen
+oplichten.
+<a id="d0e2039"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2039">312</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Hoor eens, Gil Blas,&#8221; zei Eufrasia, &#8220;het zal alleen van je zelf afhangen om je fortuin te maken. Sluit u bij ons aan, mijn
+vriend, Don Gonzale is oud en zijn gezondheid is zoo delicaat, dat de minste koorts met de hulp van een goeden dokter hem
+kan wegnemen. Laten wij de oogenblikken, die hem nog overblijven, goed gebruiken en trachten te bewerken, dat hij mij het
+beste van wat hij bezit, nalaat. Ik zal je er een goed aandeel van geven, dat beloof ik je en ge kunt op deze belofte evengoed
+vertrouwen alsof ik haar had gedaan voor alle notarissen in Madrid.&#8221; &#8220;Mevrouw,&#8221; antwoordde ik haar, &#8220;beschik over uw dienaar.
+U hebt mij maar te zeggen wat ik te doen heb en u zult tevreden zijn.&#8221; &#8220;Welnu!&#8221; antwoordde zij, &#8220;ge moet uw meester goed opnemen
+en mij op de hoogte houden van alles. Wanneer ge met u beiden zijt, verzuim dan niet om het gesprek op de vrouwen te brengen
+en maak dan van die gelegenheid een verstandig gebruik door hem veel goeds van mij te zeggen; houd hem zooveel met Eufrasia
+bezig als maar eenigszins mogelijk is. Dit is niet alles wat ik van u verlang. Ik draag u ook op, goed te letten op wat er
+in de familie Pacheco gebeurt. Als een van zijn verwanten veel werk maakt van don Gonzale en het op de erfenis gemunt heeft,
+waarschuw me dan; ik ken hen allen en heb al genoeg gedaan om hem een minder gunstig denkbeeld te geven van zijn neven en
+nichten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik vernam verder nog, dat zij hem kort geleden had bewogen om een landgoed te verkoopen, waarvan zij het geld had gekregen.
+Behalve dat zij iederen dag veel moois van hem kreeg, hoopte zij nu ook nog, dat hij haar in zijn testament niet zou vergeten.
+Ik deed alsof ik mij gaarne beschikbaar stelde voor hetgeen zij van mij verwachtte. Onderweg naar huis overwoog ik of ik er
+aan zou meedoen om mijn meester te bedriegen, of dat ik zou trachten hem los te maken van zijn maitresse. Dat laatste scheen
+mij beter dan het eerste en ik gevoelde meer lust om mijn plicht te doen, dan om hem te verraden. <a id="d0e2044"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2044">313</a>]</span>Bovendien had Eufrasia mij niets positiefs beloofd en dat was misschien de reden waarom ik trouw bleef. Ik besloot dus don
+Gonzale met ijver te dienen en was ervan overtuigd, dat het beter voor mij zou zijn, wanneer ik hem zijn ideaal kon ontnemen.
+
+</p>
+<p>Om tot mijn doel te geraken, hield ik mij of ik Eufrasia diende. Ik maakte haar wijs, dat ik onophoudelijk tegen mijn meester
+over haar sprak en verzon daarover allerlei fabeltjes, die zij voor goede munt opnam. Zij geloofde mij onvoorwaardelijk. Om
+nog zekerder te zijn van mijn zaak, deed ik of ik verliefd was op B&eacute;atrix, die op haar leeftijd verrukt scheen, dat een jonge
+man haar het hof maakte en er blijkbaar niet om gaf of ik haar bedroog, mits ik het goed deed.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p313.jpg" alt="" width="522" height="357"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Wanneer wij bij onze prinsessen waren, mijn meester en ik, waren het twee schilderijen, verschillend, maar het onderwerp was
+gelijk.
+
+</p>
+<p>Don Gonzale, droog en bleek, zooals ik hem heb geschilderd, <a id="d0e2056"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2056">314</a>]</span>had het uiterlijk van een zieltogende als hij zacht en teeder wilde kijken; en mijn dame nam, al naarmate ik verliefder werd,
+meer kinderlijke manieren aan. In alles was ze een kokette, die al minstens veertig jaren dienst had. Ze had haar opleiding
+gehad, in den dienst van die heldinnen der liefde, die, wanneer ze sterven, getracht hebben twee of drie opeenvolgende geslachten
+te bekoren.
+
+</p>
+<p>Ik stelde mij er niet mee tevreden, om alle avonden met mijn meester naar Eufrasia te gaan, soms ging ik er op den dag alleen
+heen. Altijd verwachtte ik, dat ik, op een goeden dag, ergens in dat huis een jongen galant zou verborgen vinden; maar op
+welk uur ik ook kwam, ontmoeten deed ik niemand, noch man, noch vrouw van verdacht uiterlijk. Geen enkel spoor van ontrouw
+kon ik ontdekken, wat mij niet weinig verwonderde, want, hoewel B&eacute;atrix mij had verzekerd, dat hare meesteres geen enkel mannelijk
+bezoek ontving, kon ik mij toch niet voorstellen, dat een zoo knappe dame geheel trouw was aan don Gonzale. Het bleek me spoedig,
+dat ik niet verkeerd had geoordeeld; de schoone Eufrasia had zich, zoals gij weldra hooren zult, voorzien van een minnaar,
+die beter bij haar paste dan mijn meester, op wiens erfenis zij dusdoende geduldig kon wachten.
+
+</p>
+<p>Op een ochtend bracht ik, als naar gewoonte, een briefje aan de prinses. Terwijl ik in haar kamer was, zag ik de voeten van
+een man, die achter een gordijn was verborgen. Ik wachtte mij er wel voor om te laten merken wat ik had gezien. Ik was verontwaardigd
+op Eufrasia, hoewel deze ontdekking mij niet verraste en mij persoonlijk niet aanging. Dat was de kroon op het werk van haar
+verraad! Liever had ik moeten lachen om dit avontuur en dat moeten beschouwen als een schadeloosstelling voor al de verveling
+in gezelschap van mijn meester. Maar ik meende met warmte te moeten opkomen in het belang van don Gonzale en ik deed hem getrouw
+verslag van hetgeen ik had gezien; en voegde er zelfs bij, <a id="d0e2062"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2062">315</a>]</span>dat Eufrasia getracht had mij om te koopen. Van alles, wat ze mij gezegd had, hield ik niets verborgen. Hij deed mij nog eenige
+vragen en de antwoorden moesten zijn twijfel geheel wegnemen. Niettegenstaande de kalmte, welke hij altijd bewaarde, was hij
+getroffen en een toornige trek op zijn gelaat scheen aan te kondigen, dat die vrouw hem niet ongestraft ontrouw was geworden.
+
+</p>
+<p>&#8221;&#8217;t Is genoeg, Gil Blas,&#8221; zei hij, &#8220;ik ben zeer gevoelig voor de genegenheid, die ik zie, dat ge voor mij hebt en uw trouw
+bevalt mij zeer. Dadelijk ga ik naar Eufrasia. Ik zal haar verwijten, wat gebeurd is en met de ondankbare breken.&#8221; Bij die
+woorden ging hij werkelijk weg om haar op te zoeken en het bleef mij bespaard om met hem mee te gaan.
+
+</p>
+<p>Zeer ongeduldig wachtte ik op de terugkomst van mijn meester. Ik twijfelde er niet aan, of hij zou bij zijn terugkomst voorgoed
+van haar gescheiden zijn. Bij die gedachte juichte ik over hetgeen ik gedaan had. Ik stelde mij het genoegen voor, dat de
+erfgenamen van don Gonzale zouden hebben, wanneer ze vernamen dat hun bloedverwant niet langer de speelbal was van een hartstocht,
+zoo strijdig met hun belangen. Ik vleide mij er mee, dat men mij zou houden voor den beste van alle kamerdienaars, die er
+anders meer op uit zijn om hun meesters in slecht gezelschap te brengen, dan ze er uit te halen. Maar deze prettige gedachten
+maakten voor anderen plaats. Mijn patroon kwam terug, &#8220;Mijn vriend,&#8221; zei hij mij, &#8220;ik heb zooeven een levendig onderhoud gehad
+met Eufrasia. Ik heb haar beschuldigd van ondankbaarheid en trouweloosheid, ik heb haar met verwijten overladen. Maar weet
+ge, wat ze mij geantwoord heeft? Dat ik verkeerd deed door naar knechts te luisteren. Zij houdt vol, dat ge een onwaarheid
+hebt meegedeeld; als men haar gelooven moet, zijt ge een bedrieger, een werktuig van mijn neven, terwille van wie gij niets
+onbeproefd laat om mij van haar te scheiden. Ik heb tranen in haar oogen gezien, echte tranen. Bij alles wat heilig is, heeft
+<a id="d0e2068"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2068">316</a>]</span>ze mij bezworen, dat ze je geen enkel voorstel heeft gedaan, dat ze niemand ontvangt. B&eacute;atrix, die mij een goede vrouw schijnt,
+niet in staat om te liegen, heeft mij dezelfde verzekering gegeven, zoodat, ondanks mijzelf, mijn toorn bedaard is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat mijnheer!&#8221; viel ik hem in de rede, &#8220;twijfelt u aan mijn oprechtheid? Hebt u wantrouwen jegens mij?&#8217; &#8220;Neen, mijn jongen,&#8221;
+antwoordde hij, &#8220;ik geloof niet, dat ge een werktuig zijt van mijn neven. Ik ben ervan overtuigd, dat ge alleen in mijn belang
+hebt meenen te handelen, maar schijn bedriegt. Misschien heb je niet werkelijk gezien wat ge gemeend hebt op te merken en
+in dat geval is je beschuldiging zeer onaangenaam voor Eufrasia! Hoe het zij, het is een vrouw, die ik niet laten kan te beminnen;
+dat is mijn lot. Zelfs moet ik haar het offer brengen, dat ze van mijn liefde eischt en dat offer is je ontslag te geven.
+Het spijt mij wel, mijn arme Gil Blas, dat verzeker ik je, maar ik kan niet anders. Wat je troosten zal, is, dat ik je niet
+zonder belooning zal wegsturen. Overigens zal ik je een plaats bezorgen bij een dame, met wie ik bevriend ben en waar ge het
+zeer goed zult hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo zag ik dus mijn ijver zich tegen mijzelf keeren. Ik verwenschte Eufrasia en betreurde de zwakheid van don Gonzale. Om
+de pil voor mij te vergulden, gaf de goede oude man mij vijftig dukaten en den volgenden dag bracht hij mij bij de markiezin
+de Chaves, tegen wie hij, in mijn tegenwoordigheid, zeide, dat ik een jonge man was met niet anders dan goede hoedanigheden,
+dat hij van me hield en dat familieomstandigheden hem noopten mij weg te zenden; daarna verzocht hij haar mij in dienst te
+nemen. Zij nam mij onder haar bedienden op en zoo bevond ik mij plotseling in een nieuw huis.
+
+
+
+<a id="d0e2074"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2074">317</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2075" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK VIII</h2>
+<h2>Hoe het karakter van markiezin de Chaves was en welke menschen, gewoonlijk bij haar kwamen.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e markiezin de Chaves was een weduwe van vijfendertig jaar, schoon, groot en welgemaakt. Ze had een inkomen van tienduizend
+dukaten en geen kinderen. Nooit heb ik een ernstiger vrouw gezien en nooit een, die minder sprak. Dat nam echter niet weg,
+dat ze voor de geestigste dame van Madrid doorging. Misschien had het groote aantal gewichtige personen en vooral letterkundigen,
+dat haar bezocht er toe bij gedragen, om haar die reputatie te verschaffen, meer dan haar eigen verdienste, maar dat kan ik
+niet uitmaken. Ik zal er mij toe bepalen te zeggen, dat zij den naam had van bijzonder begaafd te zijn en dat haar huis in
+de stad bij voorkeur genoemd werd: Bureau voor Geestelijk Werk.
+
+</p>
+<p>Dagelijks werden er dramatische gedichten gelezen; het komische genre was uitgesloten. Een comedie en een roman waren er niet
+in tel, maar een ode en een sonnet gingen er door voor de hoogste uiting van den menschelijken geest. Het kwam echter wel
+eens voor, dat het groote publiek de stukken uitfloot, die men hier had toegejuicht.
+
+</p>
+<p>Ik was zaalchef in dit huis, <span class="abbr" title="dat wil zeggen"><abbr title="dat wil zeggen">d. w. z.</abbr></span> dat mijn betrekking hierin bestond, om alles voor de ontvangst van gezelschappen in gereedheid te brengen. Als ik de zetels
+had gerangschikt, ging ik in de deur van de zaal staan, om de bezoekers aan te kondigen. Den eersten dag beschreef de chef
+van de pages, die toevallig met mij in de zijkamer was, mij de gasten op aangename wijze. Het ontbrak <a id="d0e2089"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2089">318</a>]</span>dien man, die Andr&eacute; Molina heette, niet aan geest. Het eerst kwam er een bisschop. Toen hij binnen was, zei Molina: &#8220;Die prelaat
+is een vermakelijk man, hij heeft wel eenigen invloed aan het hof, maar wil iedereen overtuigen dat die zeer groot is. Hij
+biedt iedereen zijn diensten aan, maar helpt niemand.&#8221; Een oogenblik later verscheen de zoon van een grande. &#8220;Die mijnheer,&#8221;
+zei Molina, &#8220;is ook een origineel; dikwijls komt hij in een huis, om over een zaak van gewicht te spreken en hij verlaat het
+weer, zonder eraan te hebben gedacht. Maar,&#8221; ging hij voort, toen hij twee dames zag naderen, &#8220;hier zijn dona Angela Penafiel
+en dona Margarita de Montalvan. Die twee dames lijken niets op elkaar. Dona Margarita wil voor een wijsgeer doorgaan, dona
+Angela speelt de geleerde niet, hoewel zij zeer ontwikkeld is. Haar uitdrukkingen zijn altijd nobel en natuurlijk.&#8221; &#8220;Dat is
+zeer beminnelijk,&#8221; zei ik, &#8220;maar het andere past eigenlijk niet bij het schoone geslacht.&#8221; &#8220;Niet geheel,&#8221; antwoordde hij glimlachend,
+&#8220;maar mevrouw de markiezin, onze meesteres, heeft ook soms wijsgeerige grillen. Wat zal er vandaag weer een discussie zijn!
+&#8217;t Is maar te hopen, dat de godsdienst er niet wordt bijgehaald!&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen hij dit gezegd had, zagen wij een man binnenkomen met een zeer ernstig uiterlijk. Molina spaarde hem niet, bij de beschrijving,
+die hij van hem gaf. &#8220;Dit,&#8221; zei hij, &#8220;is een van die ernstige geesten, die voor een groot genie willen doorgaan, door steeds
+te zwijgen of door een paar zinnetjes van Seneca op te zeggen en die eigenlijk groote stommelingen zijn als men ze goed beschouwt.&#8221;
+Vervolgens kwam er een heer, goed gebouwd en met een Grieksch profiel. Ik vroeg wie het was. &#8220;Dat is een dramatisch dichter,&#8221;
+zei Molina, &#8220;hij heeft honderd duizend verzen in zijn leven gemaakt, die hem nog geen vijf stuivers hebben opgebracht; maar
+daarentegen heeft hij met zes regels proza gemaakt, dat hij behoorlijk kan wonen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik wilde mij juist eens laten meedeelen hoe het mogelijk <a id="d0e2095"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2095">319</a>]</span>is om met zoo weinig inspanning een fortuin te krijgen, toen ik een groot lawaai op de trap hoorde. &#8220;Daar heb je professor
+Campanoria&#8221;<a id="d0e2097src" href="#d0e2097" class="noteref">1</a> riep Molina. &#8220;Hij kondigt altijd zichzelf aan, doordat hij aan de deur al hard begint te praten en dat doet hij nog, als
+hij het huis weer uitgaat.&#8221; Inderdaad weerklonk alles van de harde stem van den professor, die eindelijk de antichambre binnenkwam
+met een zijner vrienden, die gedurende het heele bezoek geen mond opendeed. &#8220;Mijnheer Campanoria,&#8221; zei ik tegen Molina, &#8220;is
+blijkbaar een groote geest.&#8221; &#8220;Ja,&#8221; antwoordde mijn chef, &#8220;het is een man, die gevat kan antwoorden en zijn zinnen mooi vormen.
+Hij is vermakelijk, maar behalve, dat hij een onbarmhartige kletskous is, zegt hij voortdurend hetzelfde en ik geloof, dat
+meer zijn komieke manieren dan de innerlijke waarde van zijn gezegden de verdienste ervan zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Er kwamen nog andere personen, die mij werden beschreven. Ook onze meesteres vergat hij niet. De beschrijving van haar beviel
+mij nogal. &#8220;Ze heeft geen lastig humeur, ondanks de philosophie, en men heeft, als men bij haar in betrekking is, niet veel
+grillen te verdragen. Zij is een verstandige, redelijke vrouw en heeft geen hartstochten. Ze heeft geen lust in spelen, ook
+niet in galante avonturen; ze houdt alleen van conversatie. Voor de meeste dames zou een leven als het hare te vervelend zijn.&#8221;
+Eenige dagen later echter begon ik te vermoeden, dat de markiezin de liefde niet zoo vijandig gezind was als Molina had gezegd
+en ik zal meedeelen welken grond ik had voor mijn vermoeden. Op een ochtend, terwijl zij bezig was met haar toilet, meldde
+zich een klein gebocheld mannetje aan van ongeveer veertig jaar met een onaangenaam uiterlijk. Hij zei me, dat hij mevrouw
+de markiezin wilde spreken. Ik vroeg hem namens wien hij kwam. &#8220;Namens mij zelf,&#8221; antwoordde hij trotsch. &#8220;Zeg, dat ik de
+heer ben, over wien ze gisteren met dona Anna <a id="d0e2102"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2102">320</a>]</span>de Velasco heeft gesproken.&#8221; Ik liet hem binnen en ging mijn meesteres zeggen, dat hij er was. De markiezin deed een uitroep
+van vreugde en zei, dat ze hem zou ontvangen. Zij bepaalde zich er niet toe, om hem vriendelijk te ontvangen, de meisjes moesten
+de kamer verlaten en ze bleef alleen met den kleinen bochel. Wij lachten om dat mooie t&ecirc;te-&agrave;-t&ecirc;te, dat ongeveer een uur duurde,
+waarna mijn meesteres afscheid van hem nam en daarbij in alles toonde, dat zij zeer tevreden over hem was.
+
+</p>
+<p>Werkelijk scheen ze genoegen te hebben gevonden in het onderhoud met hem, want ze zei me &#8217;s avonds: &#8220;Gil Blas, als hij terugkomt,
+laat hem dan in mijn kamer, zoo mogelijk zonder dat iemand het merkt.&#8221; Ik moet bekennen, dat dit bevel vreemde vermoedens
+bij mij opwekte, maar ik volgde het op en toen de kleine man terugkwam (het was twee dagen later), bracht ik hem langs een
+geheime trap in de kamer van de dame. Dat deed ik twee of drie malen en ik besloot daaruit, dat de markiezin grillige neigingen
+had, of dat de bochel misschien een tusschenpersoon was.
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen,&#8221; zei ik bij mijzelf, &#8220;als mijn meesteres een welgebouwd man liefheeft, dan had ik het haar vergeven, maar als ze het
+met dien aap eens is, dan heeft ze in het geheel geen smaak!&#8221; Wat oordeelde ik verkeerd over de patrones! De kleine bochel
+hield zich met magische kunsten bezig, men had hem bij de markiezin geprezen en daar ze belang stelde in dergelijke kwakzalverij,
+had ze eenige malen een particuliere s&eacute;ance met hem. &#8217;t Was een schelm, die leefde ten koste van de lichtgeloovige personen
+en men zei, dat hij verschillende adellijke dames onder zijn client&egrave;le had.
+
+
+
+<a id="d0e2108"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2108">321</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2097" href="#d0e2097src" class="noteref">1</a></span> Campanoria = klokkenspel.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e2109" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK IX</h2>
+<h2>Door welke gebeurtenis Gil Blas bij de markiezin de Chaves wegging en wat er van hem werd.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k was zes maanden bij de markiezin de Chaves en mijn betrekking beviel mij zeer goed. Maar het lot wilde niet, dat ik een
+langer verblijf zou hebben ten huize van die dame en zelfs niet te Madrid. Ziehier het avontuur, dat mij noodzaakte weg te
+gaan.
+
+</p>
+<p>Onder de vrouwelijke bedienden van de markiezin was er een, die Porcia heette. Behalve, dat ze schoon was, had ze zulk een
+goed karakter, dat ik mij aan haar hechtte zonder te weten, dat ik een medeminnaar had. De secretaris van de markiezin, een
+trotsche en jaloersche man, had eveneens een goed oog op haar geslagen. Hij besloot mij uit te dagen en gaf mij op een ochtend
+rendez-vous. Daar hij een kleine man was, die mij nauwelijks tot aan de schouders reikte, zag ik in hem geen zeer gevaarlijken
+tegenstander. Met vertrouwen begaf ik mij naar de plaats, waar hij mij geroepen had. Ik rekende op een gemakkelijke overwinning
+en meende, dat Porcia mij dat als een verdienste zou aanrekenen, maar de uitkomst beantwoordde niet aan mijne verwachtingen.
+De kleine secretaris, die twee of drie jaar schermles had gehad, ontwapende mij als een kind en terwijl hij mij de punt van
+zijn degen voorhield, zei hij: &#8220;Bereid u er op voor, om een doodelijken steek te ontvangen, of geef mij uw woord van eer,
+dat ge heden van de markiezin de Chaves zult vertrekken en dat ge niet meer aan Porcia zult denken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Gaarne gaf ik hem die belofte en ik hield haar zonder <a id="d0e2120"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2120">322</a>]</span>tegenzin, want ik zag er tegenop, om, na overwonnen te zijn, weer onder het personeel te verschijnen en voor al om de schoone
+Helena te ontmoeten, die het voorwerp was van dezen strijd. Ik keerde alleen naar huis terug, om mijn geld en goed mede te
+nemen en ging denzelfden dag met een welvoorziene beurs op weg naar Toledo. Hoewel ik mij niet had verbonden om Madrid te
+verlaten, oordeelde ik het beter om tenminste voor eenige jaren te verdwijnen. Ik vormde het besluit, om Spanje door te trekken
+van de eene stad naar de andere. &#8220;Het geld, dat ik heb,&#8221; zei ik bij mijzelf, &#8220;zal mij ver brengen; ik zal het niet noodeloos
+uitgeven en wanneer het op zal zijn, ga ik weer een betrekking zoeken. Een jonge man als ik, zal wel een plaats vinden, wanneer
+hij er lust in heeft die te zoeken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Vooral verlangde ik om Toledo te zien. Na drie dagen kwam ik er aan. Ik ging in een goed hotel, waar ik doorging voor een
+voornaam heer door mijn nette kleeren en manieren. Het hing slechts van mij af, om kennis te maken met mooie vrouwen, die
+in de buurt woonden; maar dat gaat gewoonlijk met groote uitgaven gepaard en dit temperde mijn verlangen. Na al het bezienswaardige
+van Toledo bezocht te hebben, vertrok ik &#8217;s morgens vroeg. Ik nam den weg naar Cuen&ccedil;a om vandaar naar Aragon te gaan. Den
+tweeden dag van mijn reis ging ik een hotel binnen, dat zich aan den weg bevond. Ik was er nauwelijks, of er kwam een troep
+dienaren van den heiligen Hermandad. Die heeren vroegen wijn, begonnen te drinken en beschreven het signalement van een jongen
+man, tegen wien ze een bevelschrift tot gevangenneming hadden. Een van hen zei, dat hij niet ouder was dan drie en twintig
+jaar met een adelaarsneus, lang, zwart haar, een flink figuur en op een bruin paard reed.
+
+</p>
+<p>Ik luisterde, zonder veel aandacht aan hunne woorden te schenken, want deze boezemden mij weinig belang in. Na een oogenblik
+verliet ik het hotel en vervolgde mijn weg. Nog geen kwart mijl had ik afgelegd, toen ik een <a id="d0e2126"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2126">323</a>]</span>jongen man ontmoette, zeer flink gebouwd en die op een kastanjebruin paard reed. &#8220;Dat is bepaald de man, dien de politieagenten
+zoeken,&#8221; zei ik bij mezelf, &#8220;ik zal hem helpen.&#8221; &#8220;Mijnheer,&#8221; zei ik, &#8220;sta mij toe u te vragen, of ge niet betrokken zijt in
+een zaak van eer.&#8221; Zonder mij te antwoorden keek de jonge man mij aan, hij scheen verbaasd over mijn vraag. Ik verzekerde
+hem, dat het niet uit nieuwsgierigheid was, dat ik die woorden tot hem had gericht. Hij werd daarvan overtuigd, toen ik hem
+meedeelde wat ik in het hotel had gehoord. &#8220;Edelmoedige onbekende,&#8221; zei hij, &#8220;ik kan niet ontkennen, dat ik reden heb om te
+vermoeden, dat men mij zoekt, dus zal ik een anderen weg inslaan, om hun te ontkomen.&#8221; &#8220;Mijn meening is,&#8221; zei ik, &#8220;dat we
+een plaats moeten zoeken, waar ge veilig zijt en waar we ook het onweer kunnen afwachten, dat dreigende is.&#8221; We zagen een
+laan, die ons naar den voet van een berg voerde, waar we het verblijf van een kluizenaar ontdekten. Het was een groote en
+diepe grot, die de tijd in den berg gemaakt had. Menschenhanden hadden er een af dak aan gebouwd van stukken rots en schelpen,
+het geheel met gras begroeid. De omgeving was bezaaid met welriekende bloemen en vlak bij de grot ontsprong een beekje. Voor
+de opening stond een oude man, met een witten baard, geleund op een stok; in zijn andere hand hield hij een rozenkrans van
+minstens 20 tientallen kralen. &#8220;Vader,&#8221; zei ik tot hem, &#8220;wij vragen u een schuilplaats voor het onweer, dat ons dreigt.&#8221; &#8220;Komt
+mijne kinderen,&#8221; zei hij, na mij opmerkzaam te hebben aangezien; &#8220;deze kluizenaarswoning staat voor u open en ge kunt er blijven
+zoolang ge wilt. Ook voor uw paard is er plaats.&#8221; Wij volgden den grijsaard.
+
+</p>
+<p>Nauwelijks waren wij binnen, of de regen viel bij stroomen en er klonken verschrikkelijke donderslagen. De kluizenaar viel
+op de knie&euml;n voor een heiligenbeeld en wij volgden zijn voorbeeld. Het onweer bedaarde intusschen en wij stonden op, maar
+daar het nog regende en het al laat was, zei de oude man: &#8220;Kinderen, ik raad u <a id="d0e2130"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2130">324</a>]</span>aan, om niet meer op weg te gaan, tenzij het dringend noodig mocht zijn.&#8221; Wij zeiden hem, dat dit niet het geval was en dat
+we gaarne bij hem zouden overnachten, indien we hem daarmee geen last aandeden. &#8220;Mij doet ge geen last aan,&#8221; antwoordde hij;
+&#8220;ge moet alleen u zelf beklagen, omdat ik u geen betere slaapplaats en niet dan een zeer sober avondmaal kan aanbieden.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p324.jpg" alt="" width="504" height="569"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>De heilige man liet ons daarna aan een tafel plaats nemen en bood ons eenige knollen aan, met een stuk <a id="d0e2138"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2138">325</a>]</span>brood en een kruik water. &#8220;Dit is mijn gewone maaltijd,&#8221; zei hij, &#8220;terwille van u zal ik er heden iets ongewoons aan toevoegen;&#8221;
+hij haalde een stuk kaas en legde een paar handen noten op de tafel. De jonge man, die geen eetlust scheen te hebben, deed
+het eten weinig eer aan. &#8220;Ik merk,&#8221; zei de kluizenaar, &#8220;dat gij gewoon zijt aan betere tafels aan te zitten dan de mijne,
+of liever, dat uw natuurlijke smaak bedorven is. Ik heb, als gij, in de wereld geleefd. De fijnste gerechten waren mij niet
+goed genoeg; maar sinds ik in de eenzaamheid leef, heeft mijn smaak alle zuiverheid teruggekregen. Ik lust nu alleen wortelen,
+vruchten, melk; in &eacute;&eacute;n woord wat het voedsel uitmaakte van onze eerste vaderen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl hij zoo sprak, verviel de jonge man in een diep gepeins. De kluizenaar merkte het. &#8220;Mijn zoon,&#8221; zei hij, &#8220;uw geest
+is gedrukt, open uw hart voor mij. Het is niet uit nieuwsgierigheid, dat ik dit vraag, het is alleen medelijden, dat mij beweegt.
+Ik ben op een leeftijd om raad te geven en gij verkeert in een toestand, dat ge daaraan behoefte hebt.&#8221; &#8220;Ja vader,&#8221; antwoordde
+hij zuchtend, &#8220;gij hebt gelijk en ik geloof, dat ik geen gevaar loop, wanneer ik u mijn vertrouwen schenk.&#8221; De jonge man begon
+te vertellen.
+
+
+
+<a id="d0e2142"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2142">326</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2143" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK X</h2>
+<h2>Geschiedenis van don Alphonse en van de schoone Seraphine.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k zal u niets verbergen, vader, noch mijn metgezel, die mij zoo edelmoedig heeft geholpen. Ziehier mijn afkomst. Ik kom van
+Madrid. Een officier van de <span id="d0e2150" class="corr" title="Bron: Duische">Duitsche</span> garde, genaamd baron von Steinbach, merkte, toen hij op een avond thuiskwam, aan den voet van de trap een pak wit linnen.
+Hij nam het op en bracht het in de kamer van zijn vrouw, waar hij zag, dat het een pasgeboren kind was, zeer zindelijk gekleed,
+met een briefje, waarin men verzekerde, dat het aan voorname lieden behoorde, die zich eens kenbaar zouden maken en men voegde
+er aan toe, dat het kind gedoopt was en Alphonse heette. Ik ben dat ongelukkige kind en dat is alles wat ik weet. Mijn moeder
+ken ik niet, ik weet niet of zij mij te vondeling heeft gelegd om een ongeoorloofde liefdesbetrekking te verbergen, of, dat
+ze verleid is en genoodzaakt werd mij te verloochenen.
+
+</p>
+<p>Hoe het zij, de baron en zijn vrouw waren getroffen door mijn lot en daar ze geen kinderen hadden, besloten ze mij op te voeden
+onder den naam van Alphonse. Naarmate ik ouder werd, voelden zij zich meer tot mij aangetrokken. Ze besteedden al hun zorg
+aan mijn opvoeding en, inplaats van ongeduldig te verlangen naar den tijd, dat mijn ouders zich bekend zouden maken, scheen
+het wel of ze wenschten, dat het geheim van mijn geboorte nooit zou worden opgehelderd. Zoodra ik in staat was de wapenen
+te dragen, liet de baron mij in dienst gaan en om mij aan te sporen gelegenheden te <a id="d0e2155"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2155">327</a>]</span>zoeken om roem te behalen, zeide hij, dat deze loopbaan openstond voor iedereen en dat mijn naam des te roemrijker zou worden,
+daar ik het alleen aan mijzelf te danken zou hebben. Ik ging te Madrid voor zijn zoon door en had zelf ook geloofd dat te
+zijn, tot hij mij van mijn geboorte had gesproken. Deze ontdekking deed mij veel pijn en ik beken, dat ik er nog niet zonder
+schaamte aan kan denken.
+
+</p>
+<p>Ik ging dienen in Nederland, maar de vrede werd korten tijd later gesloten en daar Spanje op dat oogenblik geen vijanden maar
+wel benijders had, ging ik terug naar Madrid, waar ik opnieuw door den baron en zijn vrouw met bewijzen van teederheid werd
+overladen. Ik was twee maanden terug, toen er op een morgen een kleine page in mijn kamer kwam, die mij een briefje gaf, dat
+ongeveer z&oacute;&oacute; luidde: &#8220;Ik ben niet leelijk en ook niet mismaakt en toch ziet ge mij vaak aan het venster, zonder dat ge tracht
+mij te naderen. Dat is weinig in overeenstemming met uw galant uiterlijk en ik ben er zoo door gebelgd, dat ik wel, om mij
+te wreken, u mijn liefde zou willen schenken&#8221;.
+
+</p>
+<p>Na dit briefje te hebben gelezen, twijfelde ik er niet aan of het was van een weduwe, die L&eacute;onore heette, over ons huis woonde
+en als zeer koket bekend was. Ik ondervroeg den kleinen page, die eerst zijn geheim bewaren wilde, maar voor een dukaat spoedig
+mijn nieuwsgierigheid bevredigde. Hij belastte zich zelfs met een antwoord, waarin ik haar bekende, dat het misdadig van mij
+was en dat zij al half gewroken was.
+
+</p>
+<p>Ik was niet ongevoelig voor de verovering, die ik op zulke wijze had gemaakt. Het overige gedeelte van dien dag ging ik niet
+uit en ik zorgde er voor aan mijn raam te staan om naar de dame te kijken, die niet verzuimde om aan het hare te komen, Den
+volgenden morgen liet ze mij door haar kleinen page vragen, of ik &#8217;s nachts tusschen elf en twaalf uur in de straat wilde
+zijn; ik kon dan een onderhoud met haar hebben voor het venster <a id="d0e2163"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2163">328</a>]</span>van een benedenzaal. Hoewel ik niet zeer verliefd was op die al te toeschietelijke weduwe, liet ik haar weten, dat ik komen
+zou. Ik ging in het Prado wandelen tot het uur van onze samenkomst. Ik was nog niet op de plaats, toen een ruiter, die op
+een mooi paard reed, plotseling op den grond sprong, op mij toeliep en op korten toon zeide: &#8220;Mijnheer, zijt gij niet de zoon
+van baron von Steinbach?&#8221; &#8220;Ja,&#8221; antwoordde ik. &#8220;Dus zijt gij het, die vannacht een onderhoud met L&eacute;onore moet hebben aan haar
+venster? Ik heb haar brieven gezien en uw antwoorden; haar page heeft ze mij getoond en ik heb u van uw huis af tot hier gevolgd,
+om u te zeggen, dat ge een medeminnaar hebt. Ik geloof niet, dat het noodig is, om u meer te zeggen. Wij zijn hier op een
+geschikt terrein, laat ons vechten of beloof me, dat ge van L&eacute;onore zult afzien. Zeg mij, dat ge uw wenschen zult opofferen,
+of ik zal u dooden!&#8221; &#8220;U hadt,&#8221; zei ik, &#8220;moeten verzoeken inplaats van dreigen. Misschien had ik aan uw verzoek gevolg gegeven,
+maar uw dreigement vrees ik niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Welnu,&#8221; zei hij, na zijn paard te hebben vastgemaakt aan een boom, &#8220;laat ons dan vechten. Het voegt een persoon als ik ben
+niet om een man als u iets te vragen. De meesten van mijns gelijken zouden zich op een minder eervolle wijze hebben gewroken.&#8221;
+Ik voelde mij door die laatste woorden beleedigd en ziende, dat hij het reeds had gedaan, trok ook ik mijn degen. Wij vochten
+zoo geducht, dat de strijd spoedig ge&euml;indigd was. Hetzij, dat hij al te verwoed was, hetzij, dat ik behendiger was dan hij,
+ik bracht hem weldra een stoot toe, die doodelijk was. Ik zag hem wankelen en vallen. Aan niets anders denkende dan aan vluchten,
+besteeg ik zijn eigen paard en sloeg den weg in naar Toledo. Ik durfde niet bij baron von Steinbach terugkeeren, daar mijn
+avontuur ongetwijfeld hem verdriet zou doen en denkende aan het gevaar, waarin ik verkeerde, kon ik niet gauw genoeg Madrid
+verlaten.
+
+</p>
+<p>Tot den volgenden morgen reed ik door, maar tegen <a id="d0e2169"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2169">329</a>]</span>den middag moest ik ophouden om mijn paard te laten rusten en de ondragelijke warmte te ontgaan. In een dorpsherberg rustte
+ik om daarna mijn weg weder voort te zetten. Reeds was ik in Illescas, op twee mijlen afstand van Toledo, toen ik, tegen middernacht,
+werd overvallen door een onweer, ongeveer gelijk aan dat van heden. Ik naderde de muren van een tuin, die niet ver van mij
+af lag. Een deur ging open, toen ik er tegen duwde en ik zag een huis met een balcon, waar ik onder ging staan om mij te beschutten.
+Terwijl ik daar zoo stond, nam ik de omgeving op en werd mijn oog getroffen door een groot licht in het huis. Ik besloot binnen
+te gaan en om nachtverblijf te vragen. De deur was open en daar ik niemand zag, liep ik de gangen door, die een marmeren vloer
+hadden en een fraaie lambriseering. waaruit ik opmaakte, dat ik bij een grooten mijnheer was. Doorloopende kwam ik in een
+salon, waarvan de deur eveneens openstond. Hier bleef ik staan en nog altijd zag noch hoorde ik iemand. Door een zijdeur had
+ik het gezicht in eenige ineenloopende kamers, waarvan alleen de laatste verlicht was, &#8220;Wat moet ik doen?&#8221; zei ik toen bij
+me zelf. &#8220;Teruggaan, of zal ik brutaal genoeg zijn, om door te gaan tot in die kamer?&#8221; Na eenige aarzeling besloot ik tot
+het laatste. De kamer, waarin het licht brandde, was keurig gemeubileerd. Er stond een ledikant, waarvan de gordijnen half
+geopend waren. Er lag iemand in en naderkomende zag ik, dat het een jonge dame was, die, niettegenstaande het onweer, rustig
+sliep. Haar trekken en teint waren buitengewoon schoon. Terwijl ik mij het genoegen gunde haar in stilte te aanschouwen, werd
+zij wakker.
+
+</p>
+<p>Stel u haar schrik voor, toen zij in haar kamer, midden in den nacht een man zag dien ze niet kende. Ze rilde en uitte een
+kreet van angst. Ik deed al mijn best om haar gerust te stellen, viel op mijn knie en zei: &#8220;Mevrouw, vrees niets; ik kom hier
+niet om eenig kwaad te doen.&#8221; Ze was zoo verschrikt, dat ze niet wilde luisteren <a id="d0e2173"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2173">330</a>]</span>naar mijne verdere woorden. Ze riep haar dienstboden en haar jongere zuster, die zij onder haar hoede had, maar daar niemand
+haar antwoord gaf, nam ze een japon, die aan het eind van het bed lag, schoot die haastig aan en liep al roepende de kamers
+door. Niet anders verwachtte ik, dan dat het geheele personeel zou komen aansnellen en dat het voor mij wel eens kwaad zou
+kunnen afloopen, maar gelukkig voor mij, liet men haar roepen, Ten laatste kwam er een oude bediende aansnellen, maar wanneer
+die haar eenige hulp was, dan had ik weinig te vreezen. Door zijn tegenwoordigheid echter eenigszins gerustgesteld, vroeg
+ze mij op trotschen toon wie ik was en waarom ik de vrijmoedigheid had gehad in haar huis door te dringen. Ik begon mij te
+rechtvaardigen en ik vertelde haar, dat de deur had opengestaan. Daarop riep ze: &#8220;Hemel! Welk een verdenking komt er bij me
+op!&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl ze dit zei, nam ze een kandelaar van de tafel en begon weer al de kamers door te loopen, roepende, dat haar zuster
+en al hare dienstboden met al hun goed vertrokken waren. Daarop kwam zij bij mij terug en zei: &#8220;Waarom huichelt ge nu ook
+nog na het verraad? &#8217;t Is niet bij toeval, dat ge hier zijt binnengekomen, ge behoort tot het gevolg van Ferdinand de Leijva
+en hebt deel aan zijn misdaad. Maar hoop niet om te ontsnappen; er blijft mij nog hulp genoeg over om u gevangen te houden,&#8221;
+&#8220;Mevrouw,&#8221; zei ik, &#8220;verwar mij niet met uw vijanden. Ik ken don Fernand de Leijva niet; ik weet zelfs niet wie gij zijt. Ik
+ben een ongelukkige, die door een eerezaak verplicht is Madrid te verlaten en ik zweer u bij alles wat heilig is, dat ik hier
+niet zou zijn gekomen, wanneer het onweer mij niet had overvallen. Oordeel dus gunstiger over mij; inplaats van medeplichtig
+te zijn aan een misdaad jegens u, ben ik eerder bereid u te wreken.&#8221; Die laatste woorden schenen haar gerust te stellen, zij
+keek mij niet meer zoo vijandig aan en begon te schreien. Die tranen wekten mijn medelijden voor haar op en mijn <a id="d0e2177"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2177">331</a>]</span>woede tegen hen, die haar kwaad hadden aangedaan. Ik riep uit: &#8220;Zeg mij wat ik doen moet! Moet ik don Fernand zoeken en hem
+het hart doorboren? Beveel mij slechts.&#8221;
+
+</p>
+<p>Mijn geestdrift scheen haar aangenaam te verrassen en droogde haar tranen. &#8220;Mijnheer,&#8221; zei ze, &#8220;vergeef mij de verdenking,
+waartoe ik werd gebracht door den toestand, waarin ik mij bevind. Edele onbekende, vergeef S&eacute;raphine hare dwaling! Ik weiger
+uw hulp niet, al vraag ik u niet om den dood van don Fernand. De zaak is deze: don Fernand is verliefd op mijn zuster Julia,
+die hij bij toeval in Toledo heeft gezien, waar wij gewoonlijk wonen. Het is drie maanden geleden, dat hij haar hand heeft
+gevraagd aan mijn vader, graaf de Polan. Maar deze weigerde, omdat er een oude veete tusschen onze geslachten bestaat. Mijn
+zuster is nog geen vijftien jaar, zij zal zwak genoeg zijn geweest om den raad te volgen van mijn dienstboden, die zeker door
+don Fernand zijn omgekocht en deze, wetende dat wij alleen waren in dit landhuis, heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt
+om Julia op te lichten. Ik zou zoo graag willen weten, waarheen ze gegaan zijn, dan kunnen mijn vader en mijn broeder, die
+de twee laatste maanden in Madrid zijn, hunne maatregelen nemen. Indien u de moeite zoudt willen doen in de omgeving van Toledo
+een onderzoek in te stellen, dan zoudt u mijn familie zeer verplichten.&#8221; Ze scheen er niet aan te denken, dat de taak, welke
+zij mij opdroeg, slechts paste voor iemand, die trachten moest om Castili&euml; zoo spoedig mogelijk te verlaten. Hoe zou zij er
+ook aan gedacht hebben? Ik vergat het zelf ook, gelukkig als ik was, dat ik de beminnelijkste vrouw, die ik ooit had gezien,
+van dienst kon zijn. Met vreugde nam ik dus haar opdracht aan en beloofde alles in het werk te stellen om mij daarvan behoorlijk
+te kwijten. Ik wachtte den dag niet af om met mijn onderzoekingen te beginnen, verzocht S&eacute;raphine nogmaals vergiffenis voor
+den schrik, welken ik haar had berokkend en verzekerde haar, dat <a id="d0e2181"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2181">332</a>]</span>ze zoo spoedig mogelijk bericht van mij zou ontvangen. Onderweg dacht ik na over de gevoelens, welke S&eacute;raphine bij mij had
+opgewekt, ik meende, dat zij mijn ontluikende liefde moest hebben bespeurd en dat ze die misschien niet zonder genoegen had
+gadegeslagen. Wanneer ik haar berichten omtrent haar zuster kon brengen en de zaak liep voor haar naar wensch af, dan stelde
+ik mij voor, dat ik daar alle eer van zou hebben.&#8221; Hier brak Don Alphonse zijn verhaal af en zei tegen den ouden kluizenaar:
+&#8220;Ik vraag u vergiffenis, mijn vader, dat ik zoo uitwijd over omstandigheden, die u ongetwijfeld vervelen zullen.&#8221; &#8220;Neen, mijn
+zoon,&#8221; antwoordde de hermiet, &#8220;het verveelt mij niet. Ik ben verheugd te weten hoeveel gij van de jonge dame houdt, waarvan
+gij spreekt. Daarnaar zal ik mijn raadgevingen regelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Gedurende twee dagen zocht ik, zonder mij eenige rust te gunnen, maar welke moeite ik mij ook gaf, mijn pogingen hadden geen
+resultaat; het was mij niet mogelijk een spoor te ontdekken. Zeer teleurgesteld keerde ik naar S&eacute;raphine terug, die, naar
+ik meende, in groote onrust zou verkeeren. Maar ik vond haar veel kalmer dan ik mij voorgesteld had. Zij deelde mij mee, dat
+ze gelukkiger geweest was dan ik, dat ze wist wat er met haar zuster was gebeurd. Ze had een brief van don Fernand ontvangen,
+waarin hij haar meedeelde, dat hij Julia in het geheim gehuwd en naar een klooster in Toledo gebracht had. S&eacute;raphine zei me,
+dat ze hoopte, dat de zaak in der minne zou worden geschikt en dat een huwelijk, in het openbaar gevierd, spoedig een eind
+zou maken aan de veete tusschen de twee huizen. Den brief van don Fernand had ze opgezonden naar haar vader.
+
+</p>
+<p>Nadat ze mij op de hoogte had gebracht van het lot van haar zuster, sprak ze over de vermoeienissen, die ze mij bezorgd had
+en van het gevaar, waaraan ze mij onnadenkend had blootgesteld, door mij te verzoeken iemand te gaan vervolgen, terwijl ik
+zelf de vlucht moest nemen. Met de meest vriendelijke woorden verontschuldigde <a id="d0e2187"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2187">333</a>]</span>zij zich daarover. Daar ik behoefte aan rust had, bracht zij mij naar den salon, waar wij beiden gingen zitten. Zij had een
+japon van wit linnen met zwarte strepen en een hoedje van dezelfde stof met zwarte veeren, wat mij deed denken, dat zij misschien
+weduwe was. Maar zij zag er zoo jong uit, dat ik niet wist wat ik er van moest denken.
+
+</p>
+<p>Was ik nieuwsgierig om iets naders omtrent haar te weten, ze scheen ook in mij belang te stellen. Ze verzocht mij mijn naam
+te noemen en zei, dat naar mijn uiterlijk en naar de ridderlijke wijze, waarop ik haar geholpen had, te oordeelen, ik iemand
+zijn moest van aanzienlijken huize. Haar vraag maakte mij verlegen, ik moet bekennen, dat ik mij minder schaamde om te liegen
+dan om de waarheid te zeggen, dus antwoordde ik haar dat ik een zoon was van baron von Steinbach. Daarop moest ik haar nog
+eens uitvoerig vertellen, waarom ik Madrid had verlaten. Ze beloofde mij, dat haar vader en haar broeder, don Gaspard, mij
+ongetwijfeld zouden helpen. &#8220;Dat is al het minste bewijs van dankbaarheid, dat ik een edelman kan geven, die voor mij zijn
+leven in de waagschaal heeft gesteld.&#8221; Ik maakte geen bezwaar om haar alle omstandigheden van mijn duel te vertellen, zij
+gaf den edelman, dien ik gedood had, ongelijk en beloofde, dat haar heele familie mij bij zou staan.
+
+</p>
+<p>Daarna bevredigde zij ook mijn nieuwsgierigheid. &#8220;Het is drie jaar geleden,&#8221; zei ze, &#8220;dat mijn vader mij deed huwen met don
+Diego de Lara en ik ben sinds vijftien maanden weduwe.&#8221; &#8220;Mevrouw,&#8221; vroeg ik, &#8220;welk ongeluk heeft uw echtgenoot zoo spoedig
+van u weggenomen?&#8221; &#8220;Ik zal het u zeggen,&#8221; zei ze, &#8220;dank zij het vertrouwen, dat ge ook mij hebt geschonken.
+
+</p>
+<p>Don Diego de Lara was een knappe man, maar hoewel hij mij zeer liefhad, alles deed om mij het leven aangenaam te maken en
+vele goede hoedanigheden bezat, kon hij er niet in slagen mijn hart te winnen. Liefde is niet altijd een gevolg van groote
+dankbaarheid. Soms bekoort <a id="d0e2195"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2195">334</a>]</span>ons iemand op het eerste gezicht. Al zijn betuigingen van teederheid waren mij onverschillig, ik beschuldigde mijzelf van
+ondankbaarheid en vond dat ik zeer te beklagen was.
+
+</p>
+<p>Ongelukkig voor hem en voor mij, scheen het wel, dat hij mij in de ziel kon lezen. Hij gevoelde zich ongelukkig door mijn
+koelheid. Hij wist wel, dat hij geen medeminnaar had, want toen hij mij huwde, was ik eerst zestien jaar en door mijn dienstboden
+vernam hij, dat nog nooit een man mijn bijzondere aandacht had getrokken. Het vermoeide mij om hem steeds over zijn liefde
+te hooren spreken en ik zei hem, dat het voor zijn rust en de mijne beter zou zijn om alles maar aan den tijd over te laten.
+Een jaar verliep er, zonder dat hij zag, dat ik vorderde. Toen verloor hij zijn geduld. Voorgevende dat hij een gewichtige
+zending voor het hof moest vervullen, ging hij naar Nederland, nam daar vrijwillig dienst en vond weldra in de gevaren van
+den oorlog wat hij zocht, <span class="abbr" title="dat wil zeggen"><abbr title="dat wil zeggen">d. w. z.</abbr></span> het einde van zijn leven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nadat de dame mij dit verhaal had gedaan, spraken wij nog eenigen tijd over het vreemde karakter van haar man. Wij werden
+gestoord door de komst van een bediende, die een brief bracht van den graaf de Polan. Ze vroeg mij verlof dien te openen en
+ik merkte, dat zij onder het lezen bleek werd en begon te beven. Na hem geheel te hebben gelezen, zuchtte ze diep en begon
+te weenen. Het was, of ik een voorgevoel had van den slag, die mij dreigde; ik was zeer ontsteld. &#8220;Mevrouw,&#8221; zei ik, &#8220;mag
+ik vragen, welke ongelukkige tijding die brief bevat?&#8221; Ze reikte mij hem over en zei op treurigen toon: &#8220;Lees zelf, mijnheer,
+wat mijn vader mij schrijft; gij zijt er helaas maar al te zeer zelf bij betrokken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij die woorden, welke mij deden huiveren, nam ik den brief en las: &#8220;Don Gaspard, uw broer, heeft gisteren in het Padro gevochten.
+Hij ontving een degenstoot, waaraan hij heden gestorven is en stervende heeft hij meegedeeld, dat hij gedood is door den zoon
+van baron von Steinbach. Ongelukkigerwijze is de dader ontsnapt. Hij heeft <a id="d0e2206"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2206">335</a>]</span>de vlucht genomen, maar op welke plaats hij zich ook moge verbergen, ik zal niets onbeproefd laten om hem te ontdekken. Ik
+zal schrijven aan eenige gouverneurs, die hem zullen aanhouden, wanneer hij zich in steden van hun district vertoont en ik
+zal door andere brieven den weg voor hem trachten af te sluiten, indien hij soms verder wil gaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Stel u voor welk een ontsteltenis dat schrijven bij mij teweegbracht. Ik bleef eenige oogenblikken onbewegelijk en zonder
+kracht te hebben tot spreken. Wanhopig wierp ik mij aan de voeten van S&eacute;raphine, ik bood haar mijn degen aan en zei: &#8220;Mevrouw,
+bespaar het den graaf de Polan om mij te zoeken. Wreek zelf uw broeder en doodt mij met uw eigen hand. Steek toe.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij werd bewogen en zei: &#8220;Heer, ik beminde Don Gaspard. Hoewel gij hem in een eerlijk gevecht gedood hebt en hij zijn ongeluk
+aan zichzelf te wijten had, zult gij wel begrijpen, dat ik de gevoelens van mijn vader deel. Ja, don Alphonse, van nu af ben
+ik uw vijandin, maar ik wil geen misbruik maken van een ongelukkig toeval, dat u bij mij heeft gebracht. Vordert de eer van
+mij, dat ik mij tegen u zal wapenen, ze verbiedt mij ook, mij op laffe wijze te wreken, De rechten van de gastvrijheid moeten
+ongeschonden blijven en ik wil den dienst, welken ge mij bewezen hebt, niet betalen met een moord. Vlucht, ontkom, als ge
+kunt, aan onze vervolging en aan de gestrengheid van de wetten. Redt u uit het gevaar, dat u dreigt,&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoe mevrouw,&#8221; zei ik, &#8220;ge kunt u wreken en ge laat het over aan de wet, die misschien te kort zal schieten? Steek mij liever
+dood, ik verdien het niet, dat ge mij spaart. Wees niet zoo edelmoedig tegenover mij. Weet ge wie ik ben? Geheel Madrid houdt
+mij voor den zoon van baron von Steinbach en ik ben <span id="d0e2214" class="corr" title="Bron: slcehts">slechts</span> een ongelukkige, dien hij, uit medelijden, heeft opgenomen. Ik weet zelfs niet, wie mijn ouders zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat doet niets ter zake,&#8221; zei S&eacute;raphine, die bij mijn laatste woorden opnieuw smartelijk werd aangedaan; &#8220;al <a id="d0e2219"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2219">336</a>]</span>waart ge ook de minste van alle menschen, dan nog zou ik doen, wat de eer mij gebiedt.&#8221; &#8220;Welnu, mevrouw,&#8221; zei ik, &#8220;indien
+de dood van uw broeder niet genoeg is, om u mijn bloed te doen verlangen, dan zal ik uw haat opwekken door een nieuwe misdaad,
+waarvoor ge geen verontschuldiging zult hebben. Ik aanbid u, ik ben verblind door mijn liefde en niettegenstaande mijn ongelukkig
+lot, had ik de hoop gehad u eens toe te behooren. Ik was verliefd, of liever gezegd ijdel genoeg, om te durven hopen, dat
+de hemel mij nog eenmaal het geheim van mijn geboorte zou ontsluieren en dat ik u zonder te blozen mijn waren naam zou kunnen
+noemen. Na wat ik u nu gezegd heb, zult ge toch zeker wel niet meer aarzelen om mij te straffen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Uw vermetele wensch,&#8221; antwoordde zij, &#8220;zou mij op een anderen tijd zeker beleedigd hebben, maar nu vergeef ik u, terwille
+van uw verdriet. Bovendien kan ik in den toestand, waarin ik verkeer, weinig aandacht aan uw woorden schenken. Nog eens, don
+Alphonse, verwijder u uit dit huis, dat gij met smart hebt overladen, ieder oogenblik, dat gij blijft, doet mijn verdriet
+toenemen.&#8221; Ik stond op en zei: &#8220;Ik zal gaan, maar denk niet, dat ik trachten zal een veilige schuilplaats te zoeken en een
+leven te redden, dat gij haat. Ik ga naar Toledo en zal mij aan mijn vervolgers overleveren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Met die woorden ging ik heen, steeg te paard en reed naar Toledo, waar ik acht dagen bleef en waar ik zoo weinig zorg nam
+om mij te verbergen, dat ik nog niet begrijpen kan, dat men mij niet gevangen genomen heeft. Want ik kan niet gelooven, dat
+de graaf de Polan, indien hij zijn maatregelen goed heeft genomen, zou kunnen vergeten, dat ik Toledo passeeren kon. Gisteren
+ging ik de stad uit, alsof de vrijheid mij verveelde en zonder een weg te kiezen, die meer veiligheid aanbood, ben ik hier
+gekomen in dit kluizenaarsverblijf, als een man, die niets heeft te vreezen. Nu weet ge mijn geschiedenis, vader, help mij
+met uw raad.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e2225"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2225">337</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2226" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK XI</h2>
+<h2>Wie de oude kluizenaar was en hoe Gil Blas bemerkte, dat hij onder kennissen was.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen don Alphonse het treurig verhaal van zijn ongelukken verhaald had, zei de oude kluizenaar tot hem: &#8220;Mijn zoon, ge zijt
+wel onvoorzichtig geweest door zoo lang in Toledo te blijven. Ik beschouw met een ander oog dan gij al wat ge mij verteld
+hebt en uw liefde voor S&eacute;raphine schijnt mij een groote dwaasheid. Geloof mij, ge moet de jonge dame vergeten, die u nooit
+zal toebehooren. Wijk voor de hinderpalen, die u in den weg staan en laat u leiden door uw gesternte, dat u nog wel andere
+avonturen belooft. Zonder twijfel zult ge nog wel eens weer een jonge vrouw vinden, die een zelfden indruk op u maakt en wier
+broeder ge niet gedood hebt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij wilde verder spreken, toen wij een anderen kluizenaar zagen binnen komen, belast met een vollen zak. Hij had inkoopen
+gedaan in de stad Cuen&ccedil;a, scheen jonger dan de eerste en had een dikken, rooden baard. &#8220;Wees welkom, broeder Antoni,&#8221; zei
+de oude, &#8220;welk nieuws brengt ge uit de stad?&#8221; &#8220;Nogal slecht nieuws,&#8221; zei de roode, en hij gaf hem een stuk papier; &#8220;deze brief
+zal u voldoende inlichten.&#8221; De grijsaard las met aandacht. &#8220;Goddank!&#8221; riep hij, &#8220;nu het geheim ontdekt is, moeten wij aan
+het werk. Laten wij nu maar van stijl veranderen, don Alphonse, ge ziet een man voor u, die eveneens heeft te strijden met
+de grillen van de fortuin. Men bericht mij uit Cuen&ccedil;a, dat in een stad op een mijl afstand van hier, men mij zwart heeft gemaakt
+bij de justitie en dat men morgen alles in het werk zal stellen, om zich van mijn <a id="d0e2235"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2235">338</a>]</span>persoon te verzekeren. Maar ze zullen niets vinden! &#8217;t Is niet de eerste maal, dat ik mij in dergelijke moeilijkheden bevind.
+Bijna altijd ben ik er goed afgekomen. Maar ik zal me nu in een andere gedaante vertoonen, waarin ik even weinig van een kluizenaar,
+als van een grijsaard zal hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo sprekende trok hij zijn pij uit, zette een pruik af maakte zijn langen baard los en zoo kreeg hij het uiterlijk van een
+man van 28 of 30 jaar. Broeder Antonio volgde zijn voorbeeld en wierp eveneens zijn vermomming weg. Stel u echter mijn verbazing
+voor, toen ik beter toeziende, in den ouden kluizenaar don Rapha&euml;l herkende en in broeder Antonio niemand anders dan zijn
+trouwe knecht, Ambrosius de Lamela. &#8220;Mijn hemel!&#8221; riep ik uit, &#8220;ben ik hier onder kennissen!&#8221; &#8220;Zooals ge ziet, mijnheer Gil
+Blas, ge vindt hier twee vrienden, die ge wel allerminst verwacht hadt te ontmoeten. Ik geef toe, dat ge wel eenige reden
+hebt om u over ons te beklagen, maar laten wij het verleden vergeten en dankbaar zijn, dat we weer bijeengekomen zijn, Ambrosio
+en ik bieden u onze diensten aan, die ge niet moet versmaden. Wij zijn niet kwaad, wij vallen niemand aan, wij vermoorden
+niemand; we beproeven alleen maar te leven ten koste van anderen en wanneer stelen een onrechtvaardige daad is, dan neemt
+de noodzakelijkheid ervan de onrechtvaardigheid weg. Voeg u bij ons en we zullen een zwervend leven leiden. Dat is een zeer
+aangenaam leven, wanneer men het voorzichtig doet. Men beleeft wel eens kwade avonturen, maar vindt dan later weer betere.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zich tot Alphonse wendende, zei hij: &#8220;We doen u hetzelfde voorstel en ik geloof niet, dat ge het verwerpen zult in den toestand,
+waarin ge u nu bevindt; want zonder nog te spreken van de zaak, welke u verplicht u te verbergen, hebt ge zonder twijfel niet
+veel geld?&#8221; &#8220;Neen, waarlijk niet,&#8221; bekende don Alphonse, &#8220;en dat maakt mijn zorg nog grooter.&#8221; &#8220;Welnu,&#8221; hernam don Rapha&euml;l,
+<a id="d0e2241"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2241">339</a>]</span>&#8220;verlaat ons niet. Ge kunt niets beters doen dan u bij ons aan te sluiten, het zal u aan niets ontbreken en wij zullen alle
+navorschingen van uw vijanden nutteloos maken. Wij kennen geheel Spanje, alle bosschen, alle bergen en weten, waar wij ons
+voor de brutaliteit van de justitie kunnen verbergen.&#8221; Don Alphonse dankte hen en daar hij werkelijk zonder geld en zonder
+eenige hulpbronnen was, besloot hij hen te vergezellen; ik deed dat ook, omdat ik dien jongen man, tot wien ik mij zeer voelde
+aangetrokken, niet wilde verlaten.
+
+</p>
+<p>Toen wij overeengekomen waren niet van elkaar te scheiden, maakte het een punt van overweging uit, of wij dadelijk zouden
+vertrekken, of dat wij eerst eenige aandacht zouden schenken aan een uitmuntend wijntje, dat broeder Antonio den vorigen dag
+uit Cuen&ccedil;a had meegebracht. Rapha&euml;l echter, die de meeste ervaring had, oordeelde het gewenscht om in de eerste plaats aan
+onze veiligheid te denken. Hij raadde aan, den geheelen nacht door te marcheeren, om een dicht bosch te bereiken, dat tusschen
+Villardesa en Almodavar lag, daar zouden wij halt houden en konden we gedurende den dag rusten. De twee ex-kluizenaars pakten
+hun kleeren en proviand samen en belastten daarmee het paard van Alphonse. Dat gebeurde met groote snelheid en wij verlieten
+het verblijf, de twee oude pijen, de witte en de roode baard, 2 krukjes, 1 tafel, een kapotte koffer, 2 oude rieten stoelen
+en het plaatje van den H. Pacome als een prooi voor de justitie achterlatende.
+
+</p>
+<p>Wij liepen den geheelen nacht door en begonnen zeer moe te worden toen wij nog v&oacute;&oacute;r zonsopgang ons doel bereikten. Op een
+grasveld, onder hooge en dichte boomen gingen wij zitten, het paard werd afgeladen om te kunnen grazen en uit broeder Antonio&#8217;s
+zak kwamen brood en eenige stukken gebraden vleesch en de wijnkruik ging rond.
+
+</p>
+<p>Aan het einde van den maaltijd, zei don Rapha&euml;l tot don Alphonse: &#8220;Mijnheer, na het vertrouwen, dat ge mij <a id="d0e2249"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2249">340</a>]</span>hebt geschonken, is het niet meer dan billijk, dat ik u ook de <span id="d0e2251" class="corr" title="Bron: gescheidenis">geschiedenis</span> van mijn leven vertel en met dezelfde oprechtheid als gij het gedaan hebt.&#8221; &#8220;Ge zult mij daarmee een genoegen doen.&#8221; &#8220;En
+mij niet minder!&#8221; riep ik uit. &#8220;Ik ben zeer nieuwsgierig om uw avonturen te vernemen en twijfel er niet aan, of ze zijn waard,
+dat men er naar luistert.&#8221; &#8220;Daar sta ik u voor in,&#8221; antwoordde Rapha&euml;l; &#8220;ik denk er aan ze op een goeden dag nog eens neer
+te schrijven. Dat zal een amusement voor me zijn als ik oud ben, want ik wil er een groot boekdeel van maken. Maar we zijn
+vermoeid, laten we dus eerst eenige uren rust nemen; terwijl wij slapen, kan Ambrosius waken, die kan dan na ons gaan slapen.
+Wel geloof ik, dat we hier veilig zijn, maar &#8217;t is toch beter, dat er iemand wacht houdt.&#8221; Hij strekte zich op het gras uit.
+Don Alphonse deed hetzelfde en ik volgde hun voorbeeld, terwijl Lamela op schildwacht ging staan.
+
+</p>
+<p>Don Alphonse hield zich, inplaats van te slapen, met zijn ongeluk bezig en ik kon geen oog sluiten. Don Rapha&euml;l sliep spoedig
+in, maar na een uur was hij weer wakker. Daar hij ons gereed vond om te luisteren, zei hij: &#8220;Vriend Ambrosius, ga nu van de
+zoete rust genieten.&#8221; &#8220;Neen, neen,&#8221; antwoordde Lamela, &#8220;ik heb geen lust om te gaan slapen. Hoewel ik al de voorvallen uit
+uw leven ken, zijn ze leerzaam genoeg voor personen van ons vak, om ze nog eens te hooren vertellen.&#8221; Don Rapha&euml;l begon daarop
+de <span id="d0e2256" class="corr" title="Bron: gescheidenis">geschiedenis</span> van zijn leven.
+
+
+<a id="d0e2259"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2259">341</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e2260">
+<h2>VIJFDE BOEK</h2><a id="d0e2263"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2263">343</a>]</span><div id="d0e2264" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK I</h2>
+<h2>Geschiedenis van don Rapha&euml;l.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k ben de zoon van een actrice uit Madrid, bekend door haar voordrachten, maar meer nog door haar galante avonturen; ze heette
+Lucinde. Wat een vader betreft, zonder vermetelheid kan ik mij er geen geven. Een voornaam heer was wel verliefd op mijn moeder
+toen ik op de wereld kwam, maar dat is nog geen overtuigend bewijs, dat ik aan hem mijn geboorte heb te danken.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p344.jpg" alt="" width="498" height="413"><p class="figureHead"></p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Lucinde stoorde zich niet aan praatjes, ze liet mij in het geheim opvoeden, maar vertoonde zich met mij aan de hand in den
+schouwburg en overal elders zonder acht te slaan op de praatjes en hatelijke glimlachjes, die mijn verschijning opwekte. In
+&eacute;&eacute;n woord, ik was haar dierbaar en alle mannen, die bij haar kwamen, haalden mij aan. Men zou zeggen, dat bij hen de stem
+des bloeds sprak. In de eerste twaalf jaar van mijn leven had ik zeer veel amusementen. Lezen en schrijven leerde men mij
+ternauwernood, godsdienst in het geheel niet. Wel leerde ik goed dansen, zingen en guitaar spelen; dat was alles, wat ik kende,
+toen de markies de L&eacute;ganez mij vroeg om bij zijn eenigen zoon te komen, die ongeveer van mijn leeftijd was. Lucinde stemde
+er gaarne in toe en toen begon ik mij ernstiger bezig te houden. De jonge L&eacute;ganez was niet verder dan ik; dat heertje scheen
+niet voor de wetenschap geboren te zijn; hij kende nog bijna geen letter van het alphabet, hoewel hij sinds vijftien maanden
+een gouverneur had, zijn andere onderwijzers hadden het niet verder gebracht, hij stelde hun geduld op een zware proef. Weliswaar
+hadden zij de opdracht <a id="d0e2277"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2277">344</a>]</span>om geen strengheid tegenover hem te gebruiken. Met, dat bevel en den slechten aanleg van den jongen, waren alle lessen tamelijk
+nutteloos. Maar de gouverneur vond, zooals ge zien zult, een goed middel om den jongenheer te treffen, zonder het bevel van
+zijn vader te overschrijden; hij besloot mij af te ranselen, als de kleine L&eacute;ganez gestraft moest worden. Dat was niet erg
+naar mijn zin. Ik liep weg en ging mij bij mijn moeder beklagen over zulk een onrechtvaardige behandeling. Hoe goed ze overigens
+ook voor mij was, had ze kracht om weerstand te bieden aan mijn tranen en daar ze het als een zeer groot voorrecht beschouwde,
+dat haar zoon bij den markies de L&eacute;ganez kon zijn, liet ze mij er dadelijk weer heen brengen. Zoo was ik dus overgeleverd
+aan de willekeur van den gouverneur en daar hij merkte, dat hij eenig effect had met zijn methode, ging hij voort met mij
+te slaan. <a id="d0e2279"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2279">345</a>]</span>Om nog meer indruk te maken, deed hij het zoo hard mogelijk. Voor iedere letter van het alphabet, die de kleine L&eacute;ganez leerde,
+kan ik wel zeggen, dat ik honderd slagen heb gekregen.
+
+</p>
+<p>Dat was echter nog niet het eenige onaangename wat ik in dat huis had te verdragen. De dienstboden verweten mij steeds mijn
+geboorte. Dat begon mij zoo tegen te staan, dat ik op een goeden dag de vlucht nam, nadat ik het middel had gevonden om mij
+van alles meester te maken wat de gouverneur aan contant geld had, ongeveer honderdvijftig ducaten. Die wraak was, meen ik,
+gerechtvaardigd en ik geloof, dat ik den man moeilijk zwaarder had kunnen treffen. Ik verliet Madrid en kwam te Toledo, zonder
+dat men mij had kunnen aanhouden.
+
+</p>
+<p>Ik ging toen mijn vijftiende jaar in. Wat een genot om op dien leeftijd onafhankelijk te zijn. Weldra maakte ik kennis met
+jongelieden, die mij ontgroenden en mij hielpen, om mijn ducaten op te maken. Vervolgens associeerde ik mij met eenige chevalliers
+d&#8217;industrie, die mij zooveel leerden, dat ik, dank zij mijn goeden aanleg, na eenigen tijd, tot de sterksten van het gilde
+behoorde. Na verloop van vijf jaren kwam de lust tot reizen in mij op. Ik ging naar Alcantera, maar voor ik er aankwam, vond
+ik nog een gelegenheid om mijn talenten op de proef te stellen, die ik niet ongebruikt liet voorbijgaan. Daar ik te voet was
+en bovendien mijn bagage bij mij droeg, ging ik nu en dan onder de schaduw van een boom aan den weg zitten rusten. Bij een
+van die gelegenheden trof ik twee kinderen aan, die er uitzagen of ze tot een goede familie behoorden. De oudste was nog geen
+vijftien jaar. Wij raakten in gesprek en ze schenen daar genoegen in te vinden. Ze waren beiden zeer onnoozel. &#8220;Mijnheer,&#8221;
+zei de jongste, &#8220;wij zijn de zoons van rijke burgers uit Plasencia. Wij vinden veel lust om Portugal eens te zien en om onze
+nieuwsgierigheid te bevredigen, hebben wij ieder honderd pistolen van onze ouders genomen. Hoewel wij te voet gaan, geloof
+ik niet, dat wij met die som ver <a id="d0e2285"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2285">346</a>]</span>zullen komen. Wat denkt u er van?&#8221; &#8220;Goede hemel!&#8221; riep ik, &#8220;als ik tweehonderd pistolen had, zou ik de heele wereld kunnen
+doortrekken. Het is een verbazend groote som. Als ge het goedvindt, zal ik u vergezellen tot Almerin, waar ik de erfenis van
+een oom in ontvangst ga nemen, die daar ongeveer twintig jaar heeft gewoond.&#8221;
+
+</p>
+<p>De jongelieden zeiden mij, dat mijn gezelschap hun zeer aangenaam zou zijn. Zoo wandelden wij met ons drie&euml;n op naar Alcantara,
+waar wij &#8217;s avonds aankwamen. Wij gingen in een goed hotel en vroegen een kamer, men gaf ons er een met een kast, welke op
+slot kon. Wij bestelden eerst avondeten en ik stelde mijn reisgezellen voor, om de stad nog eens te gaan bezichtigen. Zij
+stemden toe en wij deden ons goed in de kast, waarvan een der jongens den sleutel bij zich stak. Wij gingen de kerken bezien
+en toen wij in een van de gebouwen waren, vertelde ik, dat ik een boodschap te doen had. &#8220;Heeren,&#8221; zei ik, &#8220;ik herinner mij
+daar, dat ik even een koopman moet spreken, die hier dicht bij de kerk woont. Wacht hier op mij; ik ben in een oogenblik terug.&#8221;
+Ik liep naar het hotel, brak de kast open en vond de pistolen. Ik liet den armen kinderen er slechts &eacute;&eacute;n om hun logies te
+betalen. Daarop ging ik op weg naar M&eacute;rida, zonder mij er om te bekommeren wat er van hen werd.
+
+</p>
+<p>Dit avontuur stelde mij in staat om vroolijk te reizen. Hoewel ik jong was, wist ik mij voorzichtig te gedragen; ik mag wel
+zeggen, dat ik mijn leeftijd veel vooruit was. Ik besloot een muilezel te koopen en deed dat in het eerste dorp; ook schafte
+ik mij een valies aan en ik begon mijzelf een man van gewicht te vinden. Den derden dag ontmoette ik een man, die langs den
+weg liep te zingen. Naar zijn uiterlijk te oordeelen, was het een koorzanger. &#8220;Wel mijnheer!&#8221; riep ik, &#8220;dat gaat best. U schijnt
+hart van uw vak te hebben.&#8221; Hij antwoordde, dat hij koorzanger was. Zoo kwamen wij in gesprek en ik merkte dat ik met een
+geestige en aangename persoonlijkheid te doen had. Hij was vier- of vijfentwintig jaar oud. Daar <a id="d0e2291"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2291">347</a>]</span>hij te voet was, liet ik mijn muilezel stappen, om met hem te kunnen praten. Het gesprek kwam op Toledo. &#8220;Ik ken die stad
+heel <span id="d0e2293" class="corr" title="Bron: goeg">goed</span>,&#8221; zei de koorzanger mij; &#8220;ik ben er lang geweest en had er zelfs vrienden.&#8221; &#8220;En in welke straat hebt gij in Toledo gewoond?&#8221;
+vroeg ik hem. &#8220;In de Nieuwstraat. Ik woonde er met don Vincent de Buena Garra, don Mathias de Cordel<a id="d0e2296src" href="#d0e2296" class="noteref">1</a> en twee of drie andere nette heeren. Wij sliepen daar, aten er en brachten den tijd aangenaam door.&#8221; Die woorden verbaasden
+mij, want hij noemde mij de namen van de slimmerts, met wie ik in Toledo had samengewerkt. &#8220;Mijnheer de koorzanger,&#8221; riep
+ik uit, &#8220;de heeren van wie ge mij de namen noemt, zijn kennissen van mij en ik heb ook met hen in de Nieuwstraat gewoond,&#8221;
+&#8220;Dan zijt gij daar geweest, nadat ik ben weggegaan, dat is drie jaar geleden,&#8221; merkte hij op. &#8220;Eerst kort geleden heb ik hen
+verlaten,&#8221; antwoordde ik, &#8220;omdat ik lust kreeg in reizen. Ik wil Spanje doortrekken. Wanneer ik meer ondervinding heb opgedaan,
+zal ik meer waard zijn,&#8221; &#8220;Zeker,&#8221; stemde hij toe, &#8220;om zijn geest te beschaven, moet men reizen. Daarom heb ik ook Toledo verlaten,
+hoewel het mij er zeer goed beviel. Ik dank den hemel,&#8221; vervolgde hij, &#8220;dat ik een broeder ontmoet, nu ik er &#8217;t minst op rekende.
+Laten wij met elkaar reizen en profiteeren van de gelegenheden, welke zich zullen aanbieden, om onze bekwaamheid te toonen,&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij deed mij dat voorstel met zooveel vrijmoedigheid en zoo vriendelijk, dat ik het dadelijk aannam. Hij won dadelijk mijn
+vertrouwen en schonk mij het zijne. Hij vertelde mij, dat hij van Portalegre kwam, waar een mislukte schelmenstreek hem gedwongen
+had overhaast te vluchten in de kleeding, die hij nu droeg. Nadat wij elkaar onzen levensloop hadden verteld, besloten wij
+naar M&eacute;rido te gaan, om daar ons geluk te beproeven en indien wij er in slaagden een goeden slag te slaan, <a id="d0e2301"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2301">348</a>]</span>daarna weer naar elders te vertrekken. Van dat oogenblik af hadden wij al wat wij bezaten gemeen. &#8217;t Is waar, dat Moral&egrave;s,
+zoo heette mijn compagnon, er niet al te best bijzat. Hij had niet meer dan vijf of zes ducaten en eenige kleeren in een zak;
+maar had ik meer contant geld, hij was daarentegen meer bedreven in de kunst, om de menschen te bedriegen. Wij bestegen om
+beurten mijn muilezel en kwamen zoo te M&eacute;rida.
+
+</p>
+<p>Wij namen onzen intrek in een hotel en mijn vriend trok andere kleeren aan. Daarop gingen we de stad door, om het terrein
+te verkennen en te zien of zich ook ergens een gelegenheid aanbood om te werken. Terwijl we zoo aandachtig rondkeken en wachtten
+tot het toeval ons gunstig was, zagen we in een straat een heer met grijs haar, die, met den degen in de hand, zich verweerde
+tegen drie mannen. Getroffen door de ongelijkheid van den strijd, snelde ik den grijsaard te hulp. Moral&egrave;s, om mij te toonen,
+dat ik mij niet met een lafaard had geassocieerd, volgde mijn voorbeeld en wij joegen de drie mannen op de vlucht.
+
+</p>
+<p>Nadat ze verdwenen waren, putte de grijsaard zich uit in dankbetuigingen. Ik zei, dat het ons zeer veel genoegen deed, dat
+we hem hadden kunnen helpen en dat wij zeer gaarne zouden weten wien wij liet geluk hadden gehad ter zijde te kunnen staan
+en waarom de drie mannen hem hadden willen vermoorden. &#8220;Mijne heeren,&#8221; antwoordde hij, &#8220;ik heb te veel verplichting aan u,
+om uw nieuwsgierigheid niet te bevredigen. Ik heet J&eacute;r&ocirc;me de Moyadas,<a id="d0e2307src" href="#d0e2307" class="noteref">2</a> en leef van mijn renten in deze stad. Een van de moordenaars, van wie ge mij hebt bevrijd, heeft mijn dochter lief. Hij liet
+mij haar dezer dagen ten huwelijk vragen en daar zijn wensch niet bevredigd werd, heeft hij zich op deze wijze willen wreken.
+&#8220;En mag ik vragen,&#8221; zei ik, &#8220;welke redenen u hadt om uw dochter niet aan dien heer ten huwelijk te willen geven?&#8221; &#8220;Ik zal
+het u zeggen,&#8221; <a id="d0e2310"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2310">349</a>]</span>antwoordde hij. &#8220;Ik had een broer hier in de stad, die koopman was, hij heette Augustijn. Voor twee maanden was hij te Calatrava,
+gelogeerd bij Jean Velez de la Membrilla<a id="d0e2312src" href="#d0e2312" class="noteref">3</a>, een handelsvriend. Zij waren intieme vrienden en mijn broeder wilde dien band nog versterken, hij beloofde daarom de hand
+van mijn eenige dochter aan den zoon van dien vriend, er niet aan twijfelend, of ik zou daaraan mijn goedkeuring hechten.
+Toen mijn broeder in M&eacute;rida terug was en van het huwelijk sprak, gaf ik dadelijk mijn toestemming. Hij zond het portret van
+Florentine naar Calatrava, maar heeft helaas niet de voldoening mogen smaken zijn werk voltooid te zien; voor drie weken is
+hij gestorven. Stervende heeft hij mij bezworen om de hand van mijn dochter aan niemand anders te geven dan aan den zoon van
+zijn handelsvriend. Ik beloofde het hem en daarom moest ik Florentine weigeren aan den man, die mij zoo juist aanviel, hoewel
+hij een voordeelige partij was. Ik ben door mijn woord gebonden en wacht ieder oogenblik den zoon van Juan Velez de la Membrilla,
+om hem tot mijn schoonzoon te maken, hoewel ik hem nooit heb gezien, evenmin als zijn vader.&#8221;
+
+</p>
+<p>Met de grootste belangstelling had ik dat verhaal aangehoord; er was een gedachte bij mij opgekomen, ik veinsde een groote
+verwondering, sloeg de oogen ten hemel en riep met veel pathos: &#8220;O! mijnheer de Moyadas, hoe is het mogelijk, dat ik, te M&eacute;rida
+komende, zoo gelukkig ben het leven van mijn schoonvader te redden!&#8221; Die woorden wekten een groote verbazing bij den ouden
+heer en niet minder bij Moral&egrave;s. &#8220;Wat zegt gij mij daar?&#8221; riep de grijsaard, &#8220;Zijt gij de zoon van den handelsvriend van mijn
+broer??&#8221; &#8220;Ja, mijnheer J&eacute;r&ocirc;me de Moyadas,&#8221; zei ik, terwijl ik hem omhelsde, &#8220;ik ben de gelukkige sterveling voor wien de aanbiddelijke
+Florentine bestemd is. Maar sta mij toe, voor ik de vreugde heb uw huis te <a id="d0e2317"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2317">350</a>]</span>betreden, dat ik hier eenige tranen stort, ter gedachtenis aan uw broer Augustijn. Ik zou de ondankbaarste van alle menschen
+zijn, indien ik niet levendig getroffen was door den dood van iemand aan wien ik het geluk van mijn leven te danken heb.&#8221;
+Nadat ik dit gezegd had, omhelsde ik den goeden J&eacute;r&ocirc;me nogmaals en maakte een beweging, alsof ik mijn tranen wegveegde. Moral&egrave;s,
+die dadelijk begreep welk voordeel wij bij dit spel konden behalen, hielp mij. Hij stelde zich voor als mijn bediende en putte
+zich uit in betuigingen van leedwezen over den dood van mijnheer Augustijn. &#8220;Mijnheer J&eacute;r&ocirc;me!&#8221; riep hij, &#8220;welk een verlies
+moet de dood van uw broer voor u zijn geweest! Wat een eerlijk man was hij! Een juweel, een volkomen betrouwbaar koopman,
+zooals men er geen tweede vindt!&#8221;
+
+</p>
+<p>Wij hadden met een onnoozel en lichtgeloovig man te doen. Verre van ons te verdenken, liep hij er gemakkelijk in. &#8220;Maar waarom,&#8221;
+vroeg hij, &#8220;zijt ge niet dadelijk bij mij gekomen, ge hadt uw intrek niet in een hotel moeten nemen!&#8221; &#8220;Mijnheer,&#8221; zei Moral&egrave;s,
+het woord voor mij nemende, &#8220;mijn meester is vormelijk, hij heeft die fout en zal mij vergeven, dat ik hem die verwijt. Het
+is overigens wel te excuseeren, dat hij niet bij u is verschenen, zoodra hij in de stad kwam; wij zijn namelijk bestolen geworden,
+men heeft ons op reis onze koffers ontroofd.&#8221; &#8220;Die jongeman zegt de waarheid, mijnheer de Moyadas,&#8221; viel ik hem in de rede,
+&#8220;en dat is de reden waarom ik nog niet bij u was. Ik durfde in dit toilet niet te verschijnen voor een dame, die mij nog nooit
+gezien heeft en wachtte daarmee op de terugkomst van een knecht, dien ik naar Calatrava heb gezonden.&#8221; &#8220;Dit ongeval mag u
+niet beletten om dadelijk mijn huis te betreden,&#8221; zei de grijsaard, &#8220;en ik ben er op gesteld, dat ge met mij meegaat.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo sprekende, nam hij ons mee; voor wij aankwamen, spraken wij nog over den beweerden diefstal en ik betuigde er mijn groot
+leedwezen over, dat met mijn koffers <a id="d0e2323"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2323">351</a>]</span>ook het portret van Florentine was verloren gegaan. De goede man zei me, dat ik mij over dit verlies maar moest troosten en
+dat het origineel meer waard was dan een copie. Zoodra wij in huis waren, riep hij zijn dochter, die niet ouder dan zestien
+jaar en een mooi meisje was. &#8220;Hier,&#8221; zei hij, &#8220;is de dame, die mijn broeder u beloofd heeft.&#8221; &#8220;O, mijnheer!&#8221; riep ik met geestdrift,
+&#8220;het is niet noodig mij te zeggen, dat het de beminnelijke Florentine is, die zich aan mijn oogen vertoont, haar bekoorlijke
+trekken zijn in mijn geheugen gegrifd en meer nog in mijn hart. Het portret, dat ik verloren heb, was maar een zwakke weergave
+van zooveel bekoorlijks.&#8221; &#8220;Uw woorden zijn al te vleiend voor mij,&#8221; zei Florentine, &#8220;en ik ben niet ijdel genoeg om mij in
+te beelden, dat die gerechtvaardigd zijn.&#8221; &#8220;Ga maar door met haar het hof te maken,&#8221; viel de vader in de rede. En hij liet
+mij alleen met zijn dochter, terwijl hij Moral&egrave;s meenam. &#8220;Mijn vriend,&#8221; zei hij, &#8220;de dieven hebben al uw goed meegenomen en
+zonder twijfel ook uw geld, want daar beginnen ze gewoonlijk mee.&#8221; &#8220;Ja, mijnheer,&#8221; antwoordde mijn kameraad; &#8220;een groote troep
+roovers heeft ons overvallen bij Castil-Blazo; men heeft ons niet anders gelaten dan de kleeren, die wij aan ons lichaam hadden;
+maar wij zijn spoedig een brief met geld te wachten en dan zijn we weer klaar.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;In afwachting van dien brief,&#8221; hernam de grijsaard, en hij haalde een beurs uit zijn zak, &#8220;zijn hier honderd pistolen, waarover
+ge kunt beschikken.&#8221; &#8220;O, mijnheer,&#8221; riep Moral&egrave;s, &#8220;mijn meester zou ze niet willen aannemen. U kent hem niet. Mijn patroon
+is zeer fijngevoelig in dit opzicht. Hij is niet een van die jongelieden, die alles maar aannemen. Hij houdt er niet van,
+om schuld te maken, hoe jong hij ook is. Hij zou liever bedelen dan een cent leenen.&#8221; &#8220;Ik acht hem daar des te meer om,&#8221; zei
+de oude heer; &#8220;daar ik hem niet onaangenaam wil zijn, moet ge maar niet van dit aanbod spreken,&#8221; en hij wilde de beurs weer
+in zijn zak steken. Moral&egrave;s wilde dat voorkomen <a id="d0e2327"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2327">352</a>]</span>en zei: &#8220;Mijnheer, welk een tegenzin mijn meester ook heeft om te leenen, geloof ik niet, dat hij er bezwaar tegen zou hebben,
+om uw honderd pistolen aan te nemen; het is maar de manier, waarop men het hem voorstelt. Van vreemden zal hij niets aannemen,
+maar met zijn familie is het een ander geval. Van zijn vader heeft hij ook wel geld gevraagd, als hij het noodig had en u,
+mijnheer, moet hij als een tweeden vader beschouwen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Door dergelijke praatjes maakte Moral&egrave;s zich meester van de beurs van den grijsaard, die ons daarna weer kwam opzoeken en
+zijn dochter en mij in een levendig gesprek vond. Hij deelde aan Florentine mee, hoe ik hem had geholpen en ik merkte, dat
+hij mij zeer erkentelijk was. Ik wilde van die gunstige stemming profiteeren en ik zei, dat hij mij het beste bewijs van zijn
+dankbaarheid kon geven, door mijn huwelijk met zijn dochter te bespoedigen. Hij verzekerde mij, dat ik binnen drie dagen de
+echtgenoot van Florentine zou zijn en voegde er bij, dat hij inplaats van de beloofde bruidschat van zesduizend ducaten er
+tienduizend geven zou, om mij te toonen hoezeer hij den bewezen dienst waardeerde.
+
+</p>
+<p>Moral&egrave;s en ik werden zeer goed behandeld bij den ouden J&eacute;r&ocirc;me de Moyadas en genoten bij het vooruitzicht de tienduizend ducaten
+op te steken, waarmee wij ons direct na de ontvangst uit M&eacute;rida wilden verwijderen. In onze vreugde mengde zich echter de
+vrees, dat, voor de drie dagen zouden zijn verstreken, de echte zoon van Juan Julez de la Membrilla ons geluk zou komen verstoren.
+Onze vrees bleek niet ongegrond. Na twee dagen kwam er bij den vader van Florentine een soort van boer, met een valies. Ik
+was er niet bij, maar mijn kameraad wel. &#8220;Mijnheer,&#8221; zei de boer, &#8220;ik behoor bij den heer uit Calatrava, die uw schoonzoon
+moet worden, bij mijnheer Petro de la Membrilla. Wij komen zoo juist in de stad en hij zal in een oogenblik hier zijn.&#8221; Nauwelijks
+had hij uitgesproken, of zijn meester verscheen, wat <a id="d0e2333"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2333">353</a>]</span>den grijsaard zeer verwonderde en Moral&egrave;s een beetje van zijn stuk bracht.
+
+</p>
+<p>De jonge Pedro was een knappe jonge man, Hij sprak den vader van Florentine aan, maar deze gaf hem geen tijd om uit te spreken
+en zich tot mijn compagnon wendende, vroeg hij wat dat te beteekenen had. Moral&egrave;s, die in slimheid zijns gelijke niet had,
+zei op rustigen toon: &#8220;Mijnheer, de twee mannen, die ge daar ziet, behoorden tot de roovers, die ons onderweg hebben aangevallen,
+ik herken hen en vooral dengeen, die de brutaliteit heeft, om te zeggen, dat hij de zoon is van mijnheer Juan Velez de la
+Membrilla.&#8221; De oude heer geloofde Moral&egrave;s dadelijk en overtuigd dat de nieuw aangekomenen schelmen waren, zei hij tot hen:
+&#8220;Heeren, ge komt te laat, men is u voor geweest. Pedro de la Membrilla is reeds bij mij.&#8221; &#8220;Let op uw woorden,&#8221; zei de jonge
+man uit Calatrava, &#8220;men bedriegt u, ge hebt een indringer in uw huis. Weet wel, dat Juan Velez de la Membrilla geen anderen
+zoon heeft dan mij.&#8221; &#8220;Vertel dat maar aan anderen,&#8221; riep onze gastheer. &#8220;Herkent ge dien jongeman niet en herinnert ge u niet,
+dat ge zijn meester hebt bestolen op den weg van Calatrava?&#8221; &#8220;Wat, bestolen!&#8221; riep Pedro, &#8220;als ik niet in uw huis was, zou
+ik dien vlegel, die de onbeschaamdheid heeft mij voor dief uit te schelden, de ooren afsnijden. Dank zij uw tegenwoordigheid,
+houd ik mijn toorn in, maar ik herhaal u, dat men u bedriegt. Ik ben de man, aan wien uw broeder Augustijn de hand van uw
+dochter heeft beloofd.&#8221; &#8220;Wilt gij, dat ik alle brieven toon, die hij aan mijn vader over dit huwelijk heeft geschreven of
+het portret van Florentine, dat hij eenigen tijd voor zijn dood zond?&#8221; &#8220;Neen,&#8221; antwoordde de oude heer, &#8220;het portret zal mij
+evenmin overtuigen als de brieven. Ik weet op welke wijze ze in uw handen zijn gevallen en ik zou u aanraden om M&eacute;rida zoo
+spoedig mogelijk te verlaten om te ontkomen aan de straf, die gij en uw gelijken verdient.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is te veel!&#8221; riep de jonge man. &#8220;Ik zal niet dulden, <a id="d0e2339"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2339">354</a>]</span>dat men mij straffeloos mijn naam ontrooft en nog bovendien voor een struikroover wil doen doorgaan. In de stad ken ik eenige
+menschen; ik zal hen gaan opzoeken en met hen terugkeeren, opdat ze geconfronteerd kunnen worden met den bedrieger, die voor
+mijn persoon wil doorgaan.&#8221; Hij ging met zijn bediende weg en Moral&egrave;s bleef triomfantelijk achter. Dat avontuur nu gaf J&eacute;r&ocirc;me
+de Moyadas aanleiding om te besluiten, dat ik nog denzelfden dag met zijn dochter zou trouwen en hij ging daarvoor dadelijk
+de noodige maatregelen nemen.
+
+</p>
+<p>Hoewel mijn kameraad zeer verheugd was, dat de vader van Florentine ons zoo gunstig gezind was, was hij niet geheel vrij van
+ongerustheid. Hij vreesde voor de stappen, welke Pedro zeker doen zou en wachtte met ongeduld op mij. Ik vond hem in gedachten
+verdiept. &#8220;Waarom zijt ge zoo in gepeins verzonken, mijn vriend?&#8221; vroeg ik hem. Hij deelde mij alles mee en zei: &#8220;Ge hebt
+ons door uw vermetel stuk in moeilijkheden gebracht. De onderneming was schitterend, dat moet ik toegeven en als ze geslaagd
+was, zoudt ge er alle eer van hebben gehad, maar het heeft allen schijn, dat ze slecht voor ons zal afloopen en om alles te
+voorkomen, geloof ik, dat wij maar het beste doen door de vlucht te nemen, met de veer, die wij reeds van den ouden heer geplukt
+hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer Moral&egrave;s,&#8221; zei ik, &#8220;ge deinst te spoedig voor moeilijkheden terug. Ge doet weinig eer aan don Mathias de Cordel en
+aan de andere heeren met wie ge in Toledo hebt gewoond. Wanneer men bij zulke meesters in de leer is geweest, moet men zich
+niet zoo spoedig ongerust maken. Wat mij betreft, ik wil in de voetsporen van die heeren wandelen en toonen, dat ik een leerling
+ben hunner waardig, ik zal mij verzetten tegen den tegenstand, die u verschrikt.&#8221; &#8220;Indien u dat gelukt,&#8221; zei mijn compagnon,
+&#8220;zal ik u stellen boven alle groote mannen van Plutarchus.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen Moral&egrave;s dat gezegd had, kwam J&eacute;r&ocirc;me de Moyadas binnen. &#8220;Ik kom,&#8221; zei hij, &#8220;om alles gereed te maken <a id="d0e2347"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2347">355</a>]</span>voor uw huwelijk, vanavond reeds zult ge mijn schoonzoon zijn. Uw bediende,&#8221; voegde hij eraan toe, &#8220;heeft u zeker reeds gezegd,
+wat er gebeurd is. Wat zegt ge wel van den schelm, die mij heeft willen opdringen, dat hij de zoon was van den handelsvriend
+van mijn broer?&#8221; Moral&egrave;s was benieuwd hoe ik mij uit die moeilijkheid zou redden en hij was niet weinig verbaasd, toen hij
+mij op treurigen toon tot den ouden heer hoorde zeggen: &#8220;Mijnheer, het hangt slechts van mij af, om u bij uw dwaling te doen
+volharden en daarvan te profiteeren, maar ik ben niet geboren om een leugen vol te houden. Ik ben de zoon niet van Juan Velez
+de la Membrilla.&#8221; &#8220;Wat hoor ik,&#8221; riep de oude verbaasd, &#8220;zijt gij de man niet aan wien mijn broeder....&#8221; &#8220;Pardon, mijnheer,&#8221;
+viel ik hem in de rede, &#8220;daar ik een eerlijk en getrouw verhaal begonnen ben, moet ge mij tot het einde toe aanhooren. Sinds
+acht dagen bemin ik uw dochter en mijn liefde heeft mij hier in M&eacute;rida doen blijven. Toen wij u te hulp snelden, was het mijn
+plan u haar ten huwelijk te vragen, maar gij sloot mij den mond, door te zeggen, dat ze voor een ander bestemd was. U zei
+me, dat uw broeder u stervende bezworen had, haar aan Pedro de la Membrilla te geven, dat ge gebonden waart door uw woord.
+Die mededeeling, ik moet het zeggen, maakte mij diep ongelukkig en door mijn liefde tot wanhoop gebracht, verzon ik een krijgslist,
+waarvan ik mij bediende. Ik heb mijzelf daarvan een ernstig verwijt gemaakt; maar ik heb geloofd, dat gij mij zoudt vergeven,
+wanneer u dit ontdekte en wanneer ge zoudt weten, dat ik een Italiaansche prins ben, die incognito <span id="d0e2349" class="corr" title="Bron: reis">reist</span>. Mijn vader is souverein in eenige valleien, die liggen tusschen Zwitserland, Milaan en Savoye. Zelfs stelde ik mij voor,
+dat het u aangenaam zou zijn, wanneer ik, na mijn huwelijk met Florentine, u deze mededeeling omtrent mijn geboorte had kunnen
+doen en ik verheugde mij erop het Florentine als mijn vrouw mede te deelen. De hemel heeft mij die vreugde niet toegestaan.
+Pedro de la Membrilla is <a id="d0e2352"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2352">356</a>]</span>verschenen; ik moet hem zijn naam teruggeven, hoeveel mij dat ook kost. Uw gelofte beweegt u om hem tot schoonzoon te nemen.
+Ik kan daarin slechts berusten; ik kan mij slechts beklagen; gij moet hem boven mij de voorkeur geven, zonder te letten op
+mijn rang en stand, zonder medelijden te hebben met den toestand, waarin ge mij hebt gebracht. Ik zal u niet voorhouden, dat
+uw broeder slechts de oom was van uw dochter, terwijl gij de vader zijt en het dus rechtvaardiger zou zijn u, ten opzichte
+van mij, van uw verplichting te kwijten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja zeker, dat is rechtvaardiger!&#8221; riep J&eacute;r&ocirc;me de Moyadas, &#8220;en ik weifel dan ook niet tusschen u en Pedro de la Membrilla.
+Wanneer mijn broeder Augustijn nog leefde, zou hij het niet afkeuren, dat ik de voorkeur gaf aan iemand, die mij het leven
+gered heeft en bovendien een prins is, welke zich verwaardigd tot ons af te dalen. Ik zou wel een vijand moeten zijn van mijn
+eigen geluk en mijn verstand moeten verloren hebben, indien ik u mijn dochter niet gaf en indien ik niet aandrong op een,
+voor haar zoo voornaam huwelijk,&#8221;&#8212;&#8220;Mijnheer!&#8221; zei ik, &#8220;handel niet onberaden, overleg eerst rijpelijk.&#8221;&#8212;&#8220;Neen, prins, ik aarzel
+geen oogenblik en zal mijn dochter dadelijk meedeelen welk schitterend lot haar wacht.&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl de goede man zich haastte om zijn dochter dit te gaan vertellen, viel Moral&egrave;s voor mij op de knie&euml;n en zei: &#8220;Mijnheer
+de Italiaansche prins, zoon van den souverein van de valleien, die liggen tusschen Zwitserland, Milaan en Savoye, sta mij
+toe, dat ik mij aan de voeten van uw hoogheid werp, om u mijn vereering te betuigen. Ik dacht, dat ik de slimste gauwdief
+was, maar ik moet nederig betuigen, dat gij het van mij wint, hoewel ge minder ervaring hebt.&#8221; &#8220;Dus zijt gij niet ongerust
+meer?&#8221; vroeg ik. &#8220;O, neen,&#8221; antwoordde hij, &#8220;laat dien mijnheer Pedro nu maar komen en doen wat hij wil,&#8221; Wij spraken reeds
+af welken weg wij zouden nemen, als wij het geld zouden hebben, maar de afloop van het avontuur beantwoordde niet aan onze
+verwachtingen.
+<a id="d0e2358"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2358">357</a>]</span></p>
+<p>Spoedig zagen wij den jongen man van Calatrava terugkomen. Hij was vergezeld door twee burgers van de stad en den Commissaris
+van politie. De vader van Florentine was bij ons. &#8220;Mijnheer de Moyadas,&#8221; zei Pedro, &#8220;ik breng u hier drie geloofwaardige personen;
+zij kennen mij en zullen u zeggen wie ik ben.&#8221; &#8220;Zeker,&#8221; zei de commissaris, &#8220;ik ken en verklaar aan ieder, die het weten wil,
+dat gij Pedro heet en dat gij de eenige zoon zijt van Juan Velez de la Membrilla; wie het tegendeel beweert, is een bedrieger.&#8221;
+&#8220;Ik geloof u, mijnheer,&#8221; zei de goede J&eacute;r&ocirc;me de Moyadas. &#8220;Uw getuigenis is heilig voor mij, evenals dat van de beide heeren
+kooplieden, die gij meebrengt. Ik ben er ten volle van overtuigd, dat de jonge man, die u hier heeft gebracht, de eenige zoon
+is van den handelsvriend van mijn broer. Maar wat beteekent dat? Ik ben niet meer van plan hem de hand van mijn dochter te
+geven. Ik ben van meening veranderd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O, dat is een andere kwestie,&#8221; zei de commissaris. &#8220;Ik ben alleen in uw huis gekomen, om u te verzekeren, dat deze jongeman
+mij bekend is. Gij zijt zeker meester over uwe dochter en men zal u niet noodzaken haar, tegen uw zin, uit te huwelijken.&#8221;
+&#8220;Ik wil mij ook niet aan den heer de Moyadas opdringen,&#8221; zei Pedro, &#8220;maar hij zal mij toch zeker wel toestaan, om hem te vragen,
+waarom hij van meening is veranderd. Heeft hij zich in eenig opzicht over mij te beklagen? Nu ik de hoop verlies zijn schoonzoon
+te worden, moge het tenminste buiten mijn schuld zijn.&#8221; &#8220;Ik beklaag mij niet over u,&#8221; zei de grijsaard; &#8220;Ik wil u zelfs niet
+ontkennen, dat het mij spijt, dat ik in de noodzakelijkheid ben mijn woord te breken en ik verzoek u mij dat te vergeven.
+Maar ik ben ervan overtuigd, dat gij het billijken moet, wanneer ik de voorkeur geef aan iemand, die mij het leven heeft gered.
+Gij ziet hem hier,&#8221; zei hij, op mij wijzende, &#8220;dat is de heer, die mij aan een groot gevaar onttrokken heeft en om mij nog
+meer bij u te verontschuldigen, kan ik u zeggen, dat hij een Italiaansche prins is, die, niettegenstaande <a id="d0e2363"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2363">358</a>]</span>de ongelijkheid van stand, wil trouwen met Florentine, op wie hij verliefd geworden is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij die laatste woorden bleef Pedro verlegen staan. De twee kooplieden zetten groote oogen op en schenen zeer verlegen. Maar
+de commissaris, gewoon om de zaken van de donkere zijde te bekijken, vermoedde, dat er wat achter dit avontuur stak. Hij keek
+mij oplettend aan en toen het hem bleek, dat mijn trekken hem onbekend waren, beschouwde hij mijn kameraad met evenveel attentie.
+Ongelukkigerwijze herkende hij Moral&egrave;s, dien hij in de gevangenis te Ciudad-R&eacute;al had gezien. &#8220;Ah!<span id="d0e2367" class="corr" title="Bron: &#8217;">&#8221;</span> riep hij, &#8220;ik herken een van mijn klanten en geef u de verzekering, dat die jongeman een van de grootste schelmen is in het
+koninkrijk Spanje.&#8221; &#8220;Maar mijnheer de commissaris,&#8221; zei J&eacute;r&oacute;me de Moyadas, &#8220;het is een bediende van den prins.&#8221; &#8220;Dat kan wel,&#8221;
+zei de man van de wet, &#8220;maar ik beoordeel den meester naar den knecht, en zeg u, dat het twee avonturiers zijn, die u bedrogen
+hebbn.&#8221; &#8220;Maar,&#8221; zei de grijsaard, &#8220;al is de knecht een deugniet, daarom behoeft de meester het toch niet te zijn. Het is niets
+nieuws een schelm in dienst van een prins te zien.&#8221; &#8220;Praat toch niet van den prins!&#8221; zei de andere, &#8220;Die jongeman is een intrigant
+en ik neem hem evengoed gevangen als den ander. Ik zal hun een t&ecirc;te-&agrave;-t&ecirc;te verschaffen met den rechter en ze zullen ondervinden,
+dat nog niet alle zweepslagen verbruikt zijn.&#8221; &#8220;Hou op, Mijnheer de Officier,&#8221; zei de grijsaard, &#8220;laten wij de zaak niet zoo
+ver drijven. Gijlieden zijt nooit bang fatsoenlijke menschen te beleedigen. Zou de knecht niet een bedrieger kunnen zijn en
+de meester niet? Is het iets nieuws, dat vorsten schelmen in dienst hebben?&#8221; &#8220;Wat praat gij toch van vorsten,&#8221; viel de commissaris
+hem in de rede. &#8220;Ik arresteer beiden. Gaan ze niet goedschiks me&ecirc;, dan heb ik maar te roepen; beneden heb ik twintig gewapende
+mannen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik was zeer ontdaan over die woorden en Moral&egrave;s niet minder. Aan J&eacute;r&ocirc;me de Moyadas zag ik, dat hij nu <a id="d0e2372"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2372">359</a>]</span>aan onze houding begon te merken, dat wij bedriegers waren. Maar hij was een goed en eerlijk man, daarom zei hij: &#8220;Mijnheer
+de commissaris, u kunt gelijk heben, maar uw vermoedens kunnen ook valsch zijn. Laten wij ons daarin niet verdiepen, maar
+ik verzoek u, geef dien twee mannen vrijheid om heen te gaan, waar zij willen; ik vraag u dat, omdat ik groote verplichtingen
+aan hen heb.&#8221; &#8220;Indien ik mijn plicht deed, zou ik hen moeten gevangen nemen, maar ter wille van u, wil ik hen laten vertrekken,&#8221;
+zei de commissaris. &#8220;Zie ik hen echter morgen nog hier in de stad, dan zullen wij zien, wat er met hen gebeurt.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p359.jpg" alt="" width="511" height="369"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Toen wij hoorden, dat wij vrij waren, kwamen Moral&egrave;s en ik weer eenigszins op ons verhaal. Wij wilden flink van ons afspreken
+en verklaren, dat wij zeer betrouwbare personen waren, maar de blikken van den commissaris doorboorden ons en deden ons zwijgen.
+Ik weet niet, waarom sommigen van die lieden macht over ons hebben. <a id="d0e2380"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2380">360</a>]</span>Wij moesten dus Florentine en de bruidschat overlaten aan Pedro de la Membrilla, die ongetwijfeld de schoonzoon werd van J&eacute;r&ocirc;me
+de Moyadas. Mijn kameraad en ik sloegen den weg in naar Truxillo en troosten ons er mee, dat wij tenminste honderd pistolen
+bij het avontuur hadden gewonnen. Tegen den avond kwamen wij in een dorp, maar wij hadden besloten nog verderop een nachtverblijf
+te zoeken. Intusschen zagen wij een hotel, dat er, voor die plaats, goed uitzag. De hotelhouder en zijn vrouw zaten voor hun
+deur. Hij was een magere en bejaarde man en tokkelde op een slechte guitaar, waarnaar zijn vrouw met genoegen luisterde. &#8220;Heeren!&#8221;
+riep hij, &#8220;ik raad u aan hier op te houden en niet verder te gaan, het naaste dorp is nog drie mijl weg en &#8217;t is er niet zoo
+goed als hier. Gelooft mij, komt mijn huis binnen, ge zult het goed en goedkoop hebben.&#8221; Wij lieten ons overhalen en, toen
+wij zaten, begonnen wij over verschillende onderwerpen te spreken. De waard zei ons, dat hij tevens dienaar van den heiligen
+Hermandad was.
+
+</p>
+<p>Ons gesprek werd afgebroken door de aankomst van twaalf of vijftien ruiters, sommige op muilezels, andere op paarden en gevolgd
+door wel dertig muilezels, die met allerlei pakken waren beladen. &#8220;Hemel!&#8221; riep de waard, op het gezicht van zooveel menschen,
+&#8220;hoe moet ik die alle herbergen!&#8221; In een oogenblik was het heele dorp vol mannen en beesten. Er was gelukkig naast het hotel
+een groote schuur, waar men de muilezels en de bagage kon opbergen. Maar &#8217;t scheen dien mannen aanvankelijk meer om een goed
+maal te doen te zijn, dan om een slaapplaats. De waard, zijn vrouw en de dienstmaagd gingen dus zoo hard aan het werk als
+ze konden.
+
+</p>
+<p>Moral&egrave;s en ik keken die heeren eens aan, die, op hun beurt, ons ook opnamen. Eindelijk raakten wij in gesprek en wij spraken
+af met elkaar te soupeeren. Zoo kwamen wij dus met elkaar aan tafel. Er was er een onder hen, die orders gaf en door de anderen
+met een zekeren eerbied werd behandeld. Het gesprek aan tafel liep o.a. <a id="d0e2386"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2386">361</a>]</span>over Andalousie en toen Moral&egrave;s Sevilla prees, zei de man van wien ik zooeven sprak: &#8220;Mijnheer, ik hoor u vol lof spreken
+van de plaats, waar ik geboren ben, dat is te zeggen, in de onmiddellijke nabijheid daarvan, in Mayrena.&#8221; &#8220;Ik kan u hetzelfde
+zeggen,&#8221; zei mijn metgezel, &#8220;ik ben ook van Mayrena en daar ik er iedereen ken, zal ik uw ouders ook wel kennen. Van wien
+zijt gij een zoon?&#8221; &#8220;Van een eerzamen notaris,&#8221; zei de vreemdeling, &#8220;van Martin Moral&egrave;s.&#8221; &#8220;Van Martin Moral&egrave;s!&#8221; riep mijn
+kameraad met evenveel blijdschap als verrassing, &#8220;alle duivels, dat is een zonderling toeval! Dus zijt ge mijn oudere broer
+Manuel Moral&egrave;s?&#8221; &#8220;Juist,&#8221; zei de andere, &#8220;en gij zijt Louis, die nog in de wieg lag, toen ik het ouderlijk huis verliet.&#8221;
+De twee broers omhelsden elkaar en bleven, ook na tafel, nog lang met elkaar zitten praten, terwijl de anderen dronken en
+pleizier maakten.
+
+</p>
+<p>Na hun lang onderhoud, riep mijn kameraad mij apart en zei: &#8220;Al die mannen zijn bedienden van den graaf de Montanos, die door
+den koning benoemd is tot onderkoning van Majorca. Zij gaan met al dat goed naar Alicante, waar ze zich zullen inschepen.
+Mijn broer is als intendant aangesteld en heeft mij voorgesteld hem te vergezellen. Toen ik zei dat ik bezwaar maakte om u
+te verlaten, heeft hij mij beloofd u eveneens een goede betrekking te bezorgen, als ge wilt meegaan. Waarde vriend, ik raad
+u aan, dit aanbod niet af te slaan. Laat ons samen naar Majorca gaan. Indien het er ons bevalt, kunnen wij er blijven en,
+zoo niet, dan gaan we naar Spanje terug.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik nam het voorstel gaarne aan. Wij sloten ons bij de andere mannen aan en verlieten voor zonsopgang het hotel. Spoedig bereikten
+wij Alicante, waar ik een guitaar kocht en wij ons van betere kleeren voorzagen. Ik dacht aan niets anders dan aan het eiland
+Majorca en mijn vriend deed hetzelfde. Om de waarheid te zeggen, wilden wij bij die lieden voor eerlijke menschen doorgaan
+en geen schelmenstreken uithalen. Eindelijk scheepten wij <a id="d0e2392"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2392">362</a>]</span>ons in en hoopten spoedig op de plaats van onze bestemming te zijn, maar nauwelijks waren wij uit de golf van Alicante, of
+we werden door een hevigen storm overvallen. Ik zou u hier een mooie beschrijving van den storm kunnen geven, de lucht in
+vlammen, het knetteren van den bliksem, het huilen van den wind, de hooge golven, <span class="abbr" title="etcetera"><abbr title="etcetera">etc.</abbr></span> Maar ik zal dat achterwege laten en alleen zeggen, dat het een verschrikkelijk onweder was en wij verplicht waren op het
+eiland Capri te landen, een eiland, dat vrijwel verlaten is en waar men een klein fort vindt, bewaakt door vijf of zes man
+en een officier, die ons zeer beleefd ontving.
+
+</p>
+<p>Daar wij er verscheidene dagen moesten blijven, omdat er veel reparatie aan de zeilen en het touwwerk was, zochten wij verstrooiing,
+om de verveling te verdrijven. Ieder volgde daarbij zijn eigen neiging, sommigen speelden en ik behoorde tot hen, die veel
+wandelden. Wij sprongen op dit ongelijke terrein vaak van rots op rots. Op zekeren dag werden wij getroffen door een aangename
+geur en daarop afgaande, vonden wij, tusschen de rotsen, een plateau, waarop de prachtigste kamperfoelie groeide. Naar beneden
+gaande, vonden wij eenige beekjes, die hun kristalhelder water van de rotsen kregen. Het kostte ons moeite, om deze plaats
+te verlaten en wij besloten er den volgenden dag terug te komen. Wij deelden onze ontdekking aan onze kameraden mee, maar
+de commandant van het fort raadde ons aan er niet meer heen te gaan. &#8220;Waarom niet?&#8221; vroeg ik. &#8220;Is daar dan iets te vreezen?&#8221;
+&#8220;Zeker,&#8221; antwoordde hij. &#8220;De zeeroovers van Algiers en Tripolis komen daar soms, om water in te nemen en bij een van die gelegenheden
+hebben ze twee van mijn soldaten overvallen en als slaven meegevoerd.&#8221; Hoe ernstig de officier ook sprak, wij dachten, dat
+het maar gekheid was en den volgenden dag ging ik er, met drie anderen, weer heen. Wij waren zonder vuurwapenen en mijn vriend
+Moral&egrave;s was niet meegegaan; hij hield, evenals zijn broer, er meer van om kaart te spelen.
+<a id="d0e2399"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2399">363</a>]</span></p>
+<p>Wij hadden een paar flesschen wijn meegenomen en koelden die eerst in het heerlijke water af. Daarna dronken wij en ik speelde
+wat op mijn guitaar. Terwijl wij ons zoo aangenaam bezig hielden, zagen wij plotseling, op de rotsen, verscheidene mannen
+komen, die lange baarden en snorren hadden, een tulband droegen en op Turksche wijze gekleed waren. Wij dachten eerst, dat
+het onze mannen waren, die een aardigheid wilden hebben en ons bang maken, maar spoedig werden wij ontgoocheld. &#8220;Geeft u over,
+honden,&#8221; riep een van hen, &#8220;of ge zult allen sterven!&#8221; Men dreigde ons met karabijnen en zou ons bij den geringsten weerstand
+hebben neergeschoten, Wij verkozen de slavernij boven den dood, gaven gewillig onze degens over en werden geketend naar een
+schip gevoerd, dat daar dichtbij lag en met volle zeilen koers zette naar Algiers,
+
+</p>
+<p>Z&oacute;&oacute; werden wij er dus voor gestraft, dat we geen gehoor hadden gegeven aan de waarschuwing van den officier. Het eerste wat
+de aanvoerder van de zeeroovers deed, was ons te fouilleeren en ons alles te ontnemen, wat wij aan geldswaarde bij ons hadden.
+Een goede vangst voor hem! De twee honderd pistolen van de jongelieden uit Plasencia, de honderd, die Moral&egrave;s had ontvangen
+van J&eacute;r&ocirc;me de Moadas en welke ik ongelukkigerwijze ook bij mij droeg, alles werd zonder genade buit gemaakt. Om ons te plagen,
+dronken de zeeroovers de flesschen wijn, welke wij hadden meegenomen, op onze gezondheid uit.
+
+</p>
+<p>Mijn metgezellen, die zich hadden voorgesteld op Majorca een aangenaam leven te gaan leiden, waren zeer gedrukt. Ik voor mij
+besloot mijn lot gelaten te dragen, kreeg spoedig mijn opgewektheid terug en dat beviel den aanvoerder. Hij zei: &#8220;Jongeman,
+je manier van doen bevalt mij, &#8217;t is beter zich te schikken, dan om te zuchten. Ge draagt een guitaar, speel daar eens een
+stukje op.&#8221; Mijn armen werden losgemaakt en daar ik goed thuis was op mijn instrument en ook een goede stem had, voldeed <a id="d0e2406"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2406">364</a>]</span>het zeer, wat ik ten gehoore bracht. Het bleek mij, dat de Turken, op het gebied van muziek althans, smaak hadden. De hoofdman
+fluisterde mij in het oor, dat ik het als slaaf niet slecht zou hebben en dat, met mijn talenten, mijn gevangenschap zeer
+goed te dragen zou zijn.
+
+</p>
+<p>Die woorden deden mij wel eenig genoegen, maar zeer rooskleurig zag ik mijn toekomst toch niet in. Toen wij de haven van Algiers
+naderden, zagen wij een groot aantal menschen en wij waren nog niet ontscheept, of ze begonnen luide vreugdekreten te uiten.
+Daarbij voegden zich trompetten, Moorsche fluiten en andere in dat land gebruikelijke instrumenten. Het geheel was een symphonie,
+die meer luidruchtig dan welluidend was. De oorzaak van die vreugde was een valsch gerucht, dat men in de stad verspreid had.
+Men had namelijk verteld, dat M&eacute;h&eacute;met (zoo heette onze zeeroover) omgekomen was bij den aanval van een schip uit Genua en
+nu bereidden hem zijn bloedverwanten en vrienden zulk een feestelijke ontvangst.
+
+</p>
+<p>Nauwelijks hadden wij voet aan wal gezet, of men geleidde mijn kameraden en mij naar het paleis van den pacha Soliman, waar
+een Christen-schrijver ons elk afzonderlijk ondervroeg naar onzen naam, ons vaderland, onzen godsdienst en onze bekwaamheden.
+Toen M&eacute;h&eacute;met mij aan den pacha toonde, prees hij mijn stem en zei hij, dat ik daarbij verrukkelijk op de guitaar speelde.
+Soliman besloot mij voor zijn dienst in den harem te bestemmen; de anderen werden naar de markt gebracht, om daar volgens
+gewoonte, aan den meestbiedende te worden verkocht. Wat M&eacute;h&eacute;met mij op het schip voorspeld had, werd bewaarheid, ik had een
+gelukkig lot. Soliman bracht mij samen met vijf of zes slaven van goede afkomst, die weder ingekocht zouden worden en aan
+wien men geen zwaar werk gaf, het verzorgen van de oranjeboomen en het begieten van de bloemen.
+
+</p>
+<p>De Pacha was een flink gebouwd man van veertig jaar en voor een Turk zeer beleefd. Voor favorite had hij een <a id="d0e2414"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2414">365</a>]</span>vrouw uit Cachemir, die, door haar geest en schoonheid een bijna onbeperkte macht over hem had. Hij beminde haar tot verafgoding
+toe. Iederen dag bijna gaf hij voor haar een feest, nu eens een concert, dan weer een comedie, op Turksche wijs, d.w.z, drama&#8217;s
+in verzen, waarin de kuischheid en de zedigheid niet meer ge&euml;erbiedigd worden dan de regels van Aristoteles.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p365.jpg" alt="" width="515" height="358"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>De favorite heette Farrukhnar<a id="d0e2422src" href="#d0e2422" class="noteref">4</a>. Ze was een hartstochtelijk liefhebster van het tooneel en voerde dikwijls met hare vrouwen Arabische stukken voor den pacha
+op. Zij bekoorde dan steeds de toeschouwers door haar gratie en de levendigheid van haar voordracht. Op een dag, dat ik, tijdens
+een voorstelling, onder de muzikanten zat, beval Soliman mij op mijn guitaar te spelen en in een entr&#8217;acte alleen te zingen.
+Ik had het geluk Soliman te behagen; hij applaudiseerde, niet alleen door in de handen <a id="d0e2425"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2425">366</a>]</span>te klappen, maar ook met luide stem en het scheen mij, dat de favorite mij met een welwillend oog aanzag.
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen, toen ik in de tuinen de bloemen begoot, ging er een eunuch voorbij, die, zonder iets te zeggen, een
+brief voor mijn voeten liet vallen. Ik raapte hem op, met een mengeling van genoegen en vrees. Om niet gezien te kunnen worden
+door de vensters van het serail, verschuilde ik mij achter een broeikast en opende daar den brief. Ik vond er een diamant
+in van groote waarde en de volgende woorden in goed Spaansch:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p>&#8220;Jonge Christen! Dank den hemel voor uw gevangenschap. De liefde en de fortuin zullen die gelukkig voor u maken: de liefde,
+wanneer gij gevoelig zijt voor de bekoorlijkheden van een schoone vrouw en de fortuin, indien gij den moed hebt alle gevaren
+te trotseeren.&#8221;
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ik twijfelde er geen oogenblik aan, of de brief kwam van de favorite; de stijl en de diamant zeiden mij dat. Behalve, dat
+ik van natuur niet beschroomd ben, deden de ijdelheid, om op een goeden voet te zijn met de maitresse van een grooten heer
+en meer nog de hoop, om van haar meer dan vier keer het bedrag van mijn losprijs te krijgen, mij besluiten dit avontuur te
+wagen, welke gevaren er ook aan verbonden zouden zijn. Ik ging voort met mijn werk, de middelen bepeinzend, waardoor ik in
+de vertrekken van Farrukhnar zou kunnen doordringen, of liever gezegd in afwachting, dat ze mij daartoe den weg zou openen,
+want ik begreep wel, dat ze het niet bij dien brief zou laten en dat zij meer dan de helft van de moeite zou doen. Ik werd
+niet bedrogen. Dezelfde eunuch kwam, na een uur, terug en zei: &#8220;Christen, ge hebt tijd gehad om na te denken; hebt gij den
+moed mij te volgen?&#8221; Ik antwoordde van ja. &#8220;Welnu!&#8221; hernam hij, &#8220;de Hemel behoede u! Morgenochtend zult ge mij zien. Houd
+u dan gereed om u te laten leiden.&#8221; Met <a id="d0e2435"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2435">367</a>]</span>die woorden vertrok hij. Den volgenden dag zag ik hem &#8217;s morgens om acht uur. Hij gaf mij een wenk om bij hem te komen en
+leidde mij in een zaal, waar hij met een anderen eunuch een rol linnen van groote afmeting bracht, bestemd als decoratie voor
+een Arabisch stuk, dat de sultane voor den pacha instudeerde.
+
+</p>
+<p>De twee eunuchen, die zagen, dat ik bereid was om alles te doen, wat men wilde, verloren geen tijd; ze rolden mij in het linnen,
+op gevaar af van mij te laten stikken, vatten het ieder aan een eind en namen mij op. Toen zij het weer afrolden, was ik in
+de slaapkamer van de favorite, die in lachen uitbarstte, toen ze mij te voorschijn zag komen. Hoe stoutmoedig ik ook van natuur
+was, toch was ik niet geheel zonder vrees, toen ik mij daar zoo opeens gebracht zag in het geheime vertrek van de vrouwen.
+De schoone dame scheen dat te merken en zei: &#8220;Jongeman, ge hebt niets te vreezen. Soliman is naar zijn landgoed, hij zal daar
+den geheelen dag blijven en dus kunnen wij ons vrij met elkaar onderhouden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Die woorden stelden mij gerust en ik was dadelijk weer geheel op mijn gemak. &#8220;Ik voelde mij dadelijk tot u aangetrokken,&#8221;
+vervolgde zij, &#8220;en ik zal de hardheid van uw slavernij verzachten. Ik geloof, dat gij de gevoelens, welke ik voor u opgevat
+heb, waardig zijt. Hoewel ge de kleederen van een slaaf draagt, hebt ge een edel en galant uiterlijk, dat mij zegt, dat ge
+geen persoon uit het gewone volk zijt. Spreek openhartig met mij en zeg me wie ge zijt. Er zijn wel gevangenen, die hun hooge
+afkomst verbergen, omdat ze denken dan goedkooper weder vrijgekocht te kunnen worden, maar bij mij behoeft ge niets voor te
+wenden; die voorzorg zou ik zelfs als een beleediging beschouwen, want ik beloof u de vrijheid.&#8221; Ik zei, dat ze goed gezien
+had en dat ik de zoon was van een grande van Spanje. Misschien sprak ik de waarheid wel; zij althans geloofde het, drukte
+er hare vreugde over uit, dat haar oogen haar niet hadden bedrogen en gaf mij de verzekering, dat wij dikwijls zouden samen
+zijn. Zelden <a id="d0e2441"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2441">368</a>]</span>heb ik een aardiger vrouw ontmoet. Ze sprak verschillende talen en het Spaansch zeer goed. Toen ze meende, dat het tijd was
+om te scheiden, kroop ik op haar bevel in een groote teenen mand, ze bedekte mij met stukken zijde, die ze zelf bewerkt had
+en riep de twee slaven weer, die mij wegbrachten, als een cadeau, dat de favorite aan den pacha zendt en dat heilig is voor
+ieder.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p368.jpg" alt="" width="517" height="384"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Wij vonden nog andere gelegenheden om elkaar te spreken en spoedig boezemde deze bekoorlijke vrouw mij een even groote liefde
+in, als zij voor mij had. Onze verstandhouding bleef zes maanden geheim, hoewel het zeer moeilijk is, om, in een harem, zooiets
+lang verborgen te houden. Op een goeden dag keerde de fortuin ons den rug toe. Ik was binnengesmokkeld in een draak, die in
+een comediestuk moest worden gebruikt, toen Soliman, die, naar ik meende uit de stad was, zoo plotseling naar haar kamer kwam,
+dat de oude vertrouwde slavin, die altijd op wacht stond, nauwelijks tijd vond om ons te <a id="d0e2449"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2449">369</a>]</span>waarschuwen. Ik had nog minder den tijd om mij te verbergen.
+
+</p>
+<p>Het eerste wat de pacha zag, was ik; hij scheen zeer verwonderd en zijn oogen flikkerden van toorn. Ik beschouwde mijzelf
+als iemand wiens laatste oogenblik is aangebroken. Wat Farrukhnar betreft, ook zij was zeer verschrikt, maar inplaats van
+haar schuld te bekennen en vergiffenis te vragen, zei ze: &#8220;Heer, verwaardig u mij aan te hooren, voor ge uw vonnis uitspreekt.
+De schijn is tegen mij: ik beken, dat ik dien jongen gevangene bij mij heb laten brengen, op de wijze alsof ik een geliefde
+ontving en toch ben ik u in geen enkel opzicht ontrouw geworden, de groote profeet is mijn getuige. Ik heb getracht dezen
+christen-slaaf afvallig te maken en hem over te halen de geloovigen te volgen. Zooals ik wel verwachtte, heb ik tegenstand
+bij hem gevonden, maar ik heb dien overwonnen en hij heeft zich bereid verklaard onzen godsdienst te omhelzen en Mahomedaan
+te willen worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik voelde wel, dat ik eigenlijk verplicht was om dit tegen te spreken, maar, bevende voor het lot van de vrouw, die mij beminde
+en voor dat van mijzelf, zweeg ik en de pacha leidde daaruit af, dat zij de waarheid had gesproken. &#8220;Ik wil gelooven,&#8221; zei
+hij, &#8220;dat ge mij niet bedrogen hebt en dat de lust om een werk te doen, dat welgevallig is in de oogen van den profeet, u
+tot deze onvoorzichtigheid heeft geleid. Ik vergeef u die, mits deze jonge gevangene dadelijk den tulband aanneemt.&#8221; Er werd
+een Mohammedaansch priester geroepen en men kleedde mij als een Turk. Ik liet alles toe, zonder mij te verzetten.
+
+</p>
+<p>Na deze ceremonie verliet ik het serail, om onder den naam Sidy Hally een betrekking te gaan vervullen, die Soliman mij had
+gegeven. Ik zag de favorite niet weer, maar een van haar eunuchen kwam mij op zekeren dag bezoeken. Hij gaf mij edelsteenen
+ter waarde van een paar duizend gouden dukaten en een brief, waarin de sultane mij bedankte voor mijn edelmoedigheid. Door
+Mohammedaan <a id="d0e2457"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2457">370</a>]</span>te worden, had ik haar het leven gered. Door haar invloed kreeg ik ook spoedig een betere betrekking en in minder dan zes
+jaar was ik een der rijkste mannen van de stad Algiers.
+
+</p>
+<p>Ge kunt u wel voorstellen welke grimassen ik trok, als ik deelnam aan de gebeden van de Muzelmannen in hunne moskee&euml;n en aan
+de andere ceremoni&euml;n, welke hun godsdienst voorschrijft. Gaarne wilde ik weer tot onze oude kerk terugkeeren en daarom stelde
+ik mij voor, met de rijkdommen, welke ik verzameld had, naar Spanje of Itali&euml; te gaan. In afwachting daarvan, maakte ik mij
+het leven zoo aangenaam mogelijk. Ik woonde in een mooi huis, had prachtige tuinen, een groot aantal slaven en in mijn harem
+had ik zeer mooie vrouwen. Wat het gebruik van wijn betreft, dit is aan Mohammedanen verboden, maar de meesten drinken dien
+in het geheim. Ik dronk zooveel als ik lustte, zooals alle afvalligen doen. Met twee bekenden zat ik dikwijls &#8217;s avonds en
+&#8217;s nachts aan tafel. De een was een jood en de andere een Arabier. Ik was zeer familiaar met hen, daar ik meende, dat het
+eerlijke menschen waren. Op een avond noodigde ik hen uit, om bij mij te soupeeren. Er was dien dag een hond van mij gestorven,
+waaraan ik zeer gehecht was. Wij wieschten het lichaam en bestelden het ter aarde met alle ceremoni&euml;n, die bij de begrafenis
+van een geloovig Mohammedaan worden in acht genomen. Het gebeurde niet zoozeer om met den godsdienst te spotten, dan wel om
+ons, in een roes, te vermaken.
+
+</p>
+<p>Maar die grap kwam mij duur te staan, zooals gij zult hooren. Den volgenden dag kwam er een man bij mij, die me zei: &#8220;Mijnheer
+Sidy Hally, een gewichtige zaak voert mij tot u. Mijnheer de kadi wenscht u te spreken, wees zoo goed dadelijk bij hem te
+komen.&#8221; &#8220;Zeg mij als &#8217;t u belieft wat hij van mij wil?&#8221; vroeg ik. &#8220;Dat zal hij u zelf wel zeggen,&#8221; kreeg ik ten antwoord.
+&#8220;Het eenige dat ik u zeggen kan is, dat een Arabische koopman, die gisterenavond bij u gesoupeerd heeft, hem eenige mededeelingen
+<a id="d0e2463"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2463">371</a>]</span>heeft gedaan omtrent de begrafenis van een hond. Gij moet daarom vandaag bij hem verschijnen anders zult ge gerechtelijk vervolgd
+worden,&#8221; Toen hij weg was, dacht ik over die sommatie na. Waarom zou die Arabier mij dat geleverd hebben? Hij had in het geheel
+geen redenen, om zich over mij te beklagen. Den kadi kende ik als een man, streng voor het oog, maar in werkelijkheid niet
+zeer nauwgezet en voor alles een vrek. Ik deed tweehonderd goudstukken in een beurs en ging den rechter opzoeken. Hij liet
+mij in zijn kabinet komen en zei met een barsch gezicht: &#8220;Gij zijt een goddelooze, een heiligschenner, een verschrikkelijke
+man! Gij hebt een hond begraven als een Muzelman! Welk een profane handelwijze! Respecteert gij dan onze heiligste ceremoni&euml;n
+niet? En zijt ge alleen Mahomedaan geworden om onze godsdienstige gebruiken te bespotten?&#8221; &#8220;Mijnheer de kadi&#8221;, antwoordde
+ik, &#8220;de Arabier, die u mededeeling gedaan heeft van het gebeurde, die valsche vriend, is medeplichtig aan mijn misdaad, indien
+het er althans een is, om eer te bewijzen aan de stoffelijke overblijfselen van een trouw dier, dat duizende goede hoedanigheden
+bezat, dat veel hield van verdienstelijke mannen en zelfs stervende hun nog bewijzen van zijn vriendschap heeft willen geven.
+Het heeft een testament gemaakt, waarvan ik ex&eacute;cuteur ben. Aan den een zijn twintig kronen vermaakt, den ander dertig en ook
+u, mijnheer de kadi heeft hij niet vergeten, hier zijn tweehonderd goudstukken, die hij mij opgedragen heeft u ter hand te
+stellen. Dit zeggende, haalde ik mijn beurs te voorschijn. De kadi had onder het gesprek zijn streng uiterlijk verloren; hij
+kon niet nalaten om te lachen en, daar wij alleen waren, stak hij de beurs in zijn zak. &#8220;U kunt gaan, mijnheer Sidy Hally,&#8221;
+zei hij &#8220;en gij hebt goed gedaan door de laatste eer te bewijzen aan een dier, dat eerlijke menschen zoo wist te respecteeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo liep de zaak af en als ze mij niet wijzer maakte, ik werd er althans minder goed van vertrouwen door. Ik noodigde den
+Arabier niet meer bij mij uit en den jood <a id="d0e2467"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2467">372</a>]</span>ook niet. &#8217;s Avonds dronk ik nu dikwijls met een jongeman uit Livorno, die Azarini heette en mijn slaaf was. Ik was over het
+algemeen zeer goed voor mijn slaven en deed niet als andere afvalligen, die hun christenslaven slechter behandelden dan de
+Turken zelf, zoodat velen niet eens naar de vrijheid verlangden, hoe aantrekkelijk die ook is voor menschen in slavernij.
+
+</p>
+<p>Op zekeren dag keerden de schepen van den pacha terug met een goede vangst. Meer dan honderd slaven brachten ze mee van beide
+geslachten, opgelicht aan de kusten van Spanje, Soliman hield er maar een klein gedeelte van, de overigen werden verkocht.
+Ik ging naar de markt en kocht een Spaansch meisje van tien of twaalf jaar. Ze weende onophoudelijk en was wanhopig. Ik zei
+haar in het Spaansch, dat ze gerust moest zijn want dat ze een humanen meester zou krijgen, hoewel hij een tulband droeg.
+Het kleine meisje was zoo vervuld met haar verdriet, dat ze mij niet hoorde. Ze deed niets als zuchten, klagen over haar lot
+en nu en dan riep zij aandoenlijk: &#8220;O, moeder! waarom wil men ons scheiden!&#8221; en keek daarbij naar een vrouw van vijf en veertig
+of vijftig jaar, die in stilte wachtte tot zij verkocht zou worden. &#8220;Is dat uw moeder?&#8221; vroeg ik. Ze knikte en ik zei: &#8220;Welnu,
+ge kunt bij elkaar blijven,&#8221; Ik naderde de vrouw, om over haar te onderhandelen. Ik had haar gezicht nog niet gezien, of ik
+herkende, tot mijn groote aandoening, de trekken van Lucinde, &#8220;Gerechte hemel,&#8221; zei ik bij mijzelf, &#8220;dat is mijn moeder, ik
+kan er niet aan twijfelen!&#8221; Zij herkende mij niet. Na haar gekocht te hebben, bracht ik haar met haar dochter naar mijn huis,
+waar ik het genoegen hebben wilde haar te zeggen, wie ik was.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mevrouw,&#8221; zei ik tegen Lucinde, &#8220;hoe is het mogelijk, dat mijn gezicht u niet treft. Ben ik door mijn tulband en mijn knevel
+zoo veranderd, dat ge uw zoon Rapha&euml;l niet herkent?&#8221; Mijn moeder beefde bij die woorden, keek mij goed aan en wij omhelsden
+elkaar teeder. Ik omhelsde ook het meisje, dat wel even weinig geweten zal hebben, <a id="d0e2473"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2473">373</a>]</span>dat ze een broer had, als ik wist, dat ik een zuster bezat. &#8220;Beken maar,&#8221; zei ik tegen mijn moeder, &#8220;dat ge in al uw comedie-stukken
+nooit een herkennings-sc&egrave;ne hebt meegemaakt, die zoo treffend was als deze.&#8221; &#8220;Mijn zoon,&#8221; antwoordde zij zuchtend, &#8220;ik ben
+zeer blij u weer te vinden, maar er mengt zich smart in mijn vreugde. Helaas, hoe moet ik u weerzien! Mijn slavernij doet
+mij duizendmaal minder verdriet dan deze verfoeilijke kleeding....&#8221; &#8220;Wel mevrouw,&#8221; viel ik haar in de rede, &#8220;ik bewonder uw
+fijngevoeligheid; ik mag die wel zien in een actrice. Maar ge zijt wel veranderd, dat mijn gedaanteverwisseling u zoo treft;
+inplaats van zoo vertoornd te zijn op mijn tulband, moet ge mij maar beschouwen als een acteur, die een rol vervult in een
+Turksch stuk. Ik ben even weinig Muzelman als ik het in Spanje zou zijn en hecht nog altijd aan mijn godsdienst; als ge alle
+avonturen weet, die mij in dit land overkomen zijn, zult ge mij verontschuldigen. De liefde is oorzaak van mijn misdaad; ik
+heb aan dien god geofferd en lijk in dat opzicht een weinig op u. Maar het zal u misschien genoegen doen te vernemen, dat
+wij hier rijk en in overvloed kunnen leven, tot zich de gelegenheid zal aanbieden, om veilig naar Spanje terug te keeren.
+Herinner u het spreekwoord: &#8220;er is altijd een geluk bij een ongeluk&#8221;. &#8220;Mijn zoon,&#8221; zei Lucinde, &#8220;daar ge van plan zijt naar
+uw vaderland terug te keeren en het mohamedanisme af te zweren, ben ik heelemaal getroost. Dank zij den Hemel, zal ik uw zuster
+Beatrix veilig en wel naar Spanje kunnen terug brengen.&#8221; &#8220;Ja mevrouw,&#8221; riep ik uit, &#8220;dat kunt ge. Wij zullen alle drie terugkeeren
+naar onze overige familie, want ge zult in Spanje zeker nog wel andere bewijzen van uw vruchtbaarheid hebben?&#8221; &#8220;Neen,&#8221; zei
+mijn moeder, &#8220;ik heb maar twee kinderen en Beatrix is uit een wettig huwelijk geboren.&#8221; &#8220;En waarom,&#8221; vroeg ik, &#8220;hebt ge mijn
+kleine zuster dat voordeel geschonken boven mij? Hoe hebt ge er toe kunnen besluiten om te trouwen? Ik heb u in mijn jeugd
+wel honderd maal hooren zeggen, dat ge het van <a id="d0e2475"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2475">374</a>]</span>een mooie vrouw onvergeeflijk vond om te huwen.&#8221; &#8220;Andere tijden, andere zorgen, mijn zoon, de sterkste man verandert wel eens
+en zou dan een vrouw het niet doen? Ik zal u,&#8221; vervolgde zij, &#8220;mijn geschiedenis vertellen van uw vertrek uit Madrid af.&#8221;
+Daarna deed ze mij het volgende verhaal, dat ik nooit zal vergeten en dat ik u niet wil onthouden.
+
+</p>
+<p>&#8220;Het is nu,&#8221; zoo begon zij, &#8220;ongeveer dertien jaar geleden, dat ge den jongen L&eacute;ganez verliet. Omstreeks dien tijd zei de
+hertog de Medina C&eacute;li mij, dat hij een avond alleen met mij wilde soupeeren. Hij bepaalde den dag, hij kwam en ik beviel hem.
+Hij verzocht mij, om mij niet meer in te laten met andere heeren, indien ik dat soms deed. Ik beloofde het hem, in de hoop,
+dat hij het goed met mij zou maken. Daar ontbrak het niet aan, den volgenden dag reeds ontving ik prachtige cadeaux, die door
+vele andere werden gevolgd. Hoewel ik vreesde, dat ik hem niet lang zou kunnen boeien, daar hij met andere schoone vrouwen
+altijd spoedig had gebroken, scheen hij steeds nieuw genoegen in mijn gezelschap te vinden.
+
+</p>
+<p>Het was reeds drie maanden, dat hij mij beminde en ik had alle hoop, dat zijn liefde nog wel van langeren duur zou zijn, toen
+ik op zekeren dag een uitnoodiging ontving van een vriendin, om mee te gaan naar een concert, waar de hertog en zijn vrouw
+ook waren. Toevallig kwamen wij dicht bij hen te zitten. De hertogin liet mij door een dame uit haar gevolg verzoeken, mij
+onmiddellijk te verwijderen. Ik gaf een brutaal antwoord terug en de hertogin beklaagde zich bij haar man, die zelf bij me
+kwam en zei: &#8220;Ga weg Lucinde; wanneer groote heeren zich hechten aan wezentjes zooals gij, dan moeten zij toch niet vergeten,
+dat, al beminnen wij haar meer dan onze vrouwen, wij de laatsten toch meer eeren en ge stelt u aan een onaangename behandeling
+bloot, indien ge het waagt u met haar op &eacute;&eacute;n lijn te stellen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Gelukkig sprak de hertog zoo zacht, dat hij door anderen niet gehoord werd. Beschaamd verliet ik de zaal en <a id="d0e2483"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2483">375</a>]</span>ik weende van spijt over deze beleediging. Tot overmaat van smart wisten denzelfden avond al de acteurs en actrices bij ons
+reeds, wat er was gebeurd. Men zou zeggen, dat er onder die lieden altijd een demon is, die er behagen in schept het ongeluk
+van anderen ruchtbaar te maken. Den hertog de M&eacute;dina-C&eacute;li zag ik niet weer en ik hoorde eenige dagen later, dat een zangeres
+hem veroverd had.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p375.jpg" alt="" width="439" height="568"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Wanneer een dame van het tooneel het geluk heeft in den smaak te vallen, ontbreekt het haar nooit aan minnaars <a id="d0e2491"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2491">376</a>]</span>en de liefde van een groot heer, al duurt die ook maar drie dagen, geeft haar nieuwe waarde. Dus zag ik mij omringd door aanbidders,
+zoodra het in Madrid bekend werd, dat de hertog mij niet meer bezocht. Onder hen was er een, die mij met volharding het hof
+maakte. Hij zag er niet zeer beminnelijk uit, het was een dikke Duitscher, die tot het gevolg van den hertog d&#8217;Ossune behoorde;
+maar hij had in den dienst van zijn meester duizend pistolen weten bijeen te brengen en besteedde die om mij attenties te
+bewijzen. Hij heette Brutendorf. Zoolang hij veel geld voor mij uitgaf, ontving ik hem vriendelijk, toen het op was, bleef
+mijn deur voor hem gesloten. Dat verbitterde hem zeer, hij kwam in den schouwburg, terwijl de voorstelling aan den gang was
+en kwam bij mij, achter de coulissen, waar hij mij heftige verwijten deed; ik lachte hem in zijn gezicht uit en hij gaf mij
+een slag in het gezicht. Ik uitte een kreet, welke stoornis veroorzaakte op het tooneel en wilde mij bij den hertog, die met
+zijn vrouw in den schouwburg was, beklagen over deze Germaansche manieren van dien heer uit zijn gevolg. De hertog gelastte,
+dat de voorstelling zou worden vervolgd en dat hij daarna de partijen zou hooren. Later kwam ik dus bij hem, om op levendige
+wijze mededeeling te doen van den ondervonden smaad. Wat den Duitscher betreft, hij had slechts enkele woorden te zeggen,
+niet van berouw, maar om te verklaren, dat hij lust had om weer te beginnen. De hertog zei daarop tegen den Duitscher: &#8220;Brutendorf,
+ik ontsla u, niet omdat ge een actrice een slag in het gezicht hebt gegeven, maar omdat ge weinig eerbied betoond hebt voor
+uw meester, door in zijn tegenwoordigheid en die van de hertogin de voorstelling te verstoren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Die uitspraak verbitterde mij zeer. De Duitscher werd dus niet weggejaagd, omdat hij mij beleedigd had. Ik had mij verbeeld,
+dat een dergelijke beleediging van een actrice even streng gestraft zou worden als majesteitsschennis. Daardoor ervaarde ik,
+dat de groote wereld de acteurs <a id="d0e2495"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2495">377</a>]</span>niet verward met de rollen, welke zij op het tooneel vervullen. Ik kreeg een afkeer van het theater en besloot Madrid te verlaten.
+Als woonplaats koos ik Valencia en ik ging er incognito heen, met een waarde van twintig duizend ducaten, welke ik bezat aan
+geld en edelgesteente. Ik meende, dat die som voldoende was om de rest van mijn dagen een ingetogen leven te leiden. Te Valencia
+huurde ik een klein huis en nam voor mijn bediening een vrouw en een page, die mij niet kenden. Ik gaf mij uit voor de weduwe
+van een officier, had weinig conversatie en leidde een zoo geregeld leven, dat niemand in mij een gewezen actrice vermoedde.
+Maar hoe stil ik ook leefde, ik trok de aandacht van een edelman, die een kasteel had, dicht bij Paterna. Hij was een knappe
+man van omstreeks veertig jaar, maar had veel schulden, wat even dikwijls in Valencia als in andere plaatsen voorkomt. Daar
+ik hem beviel en hij vernomen had, dat ik vermogend was, verklaarde hij zich, bekoord door mijn schoonheid en deugd, bereid
+mij voor het altaar te geleiden. Ik vroeg drie dagen bedenktijd. Daar ik veel goeds van hem hoorde, besloot ik, hoewel de
+staat van zijn vermogen mij niet onbekend was, hem mijn hand te reiken.
+
+</p>
+<p>Don Manuel de Xerica, zoo heette mijn echtgenoot, bracht mij op zijn kasteel, dat zeer antiek was en waarop hij niet weinig
+trotsch was. Hij beweerde, dat een van zijn voorvaderen het had laten bouwen en leidde daaruit af, dat er geen ouder huis
+in Spanje was. Hoeveel reden hij ook had om trotsch te zijn op zijn bezitting, deze geleek op sommige plaatsen wel op een
+ru&iuml;ne. De helft van mijn geld werd gebruikt om het gebouw te herstellen en de andere helft diende ons om een schitterenden
+staat te voeren. Zoo werd ik dus een dame van een kasteel. Welk een verandering! Maar ik was een te goede actrice om niet
+schitterend mijn rang en stand op te houden. Ik deed zeer voornaam en in het dorp geloofde men, dat ik het was. Wat zouden
+ze een pleizier gehad <a id="d0e2499"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2499">378</a>]</span>hebben als ze geweten hadden, wie ik werkelijk was! De edellieden uit de omgeving zouden mij beleedigd en vernederd hebben
+en de boerenbevolking zou veel aan eerbied voor mij hebben verloren.
+
+</p>
+<p>Er verliepen zes jaar, waarin ik zeer gelukkig met don Manuel leefde. Toen stierf hij, mij mijn zaken in een zeer ontredderden
+toestand en uw zuster Beatrix nalatende, die toen vier jaar was. Onze eenige bezitting was het kasteel en wij hadden verscheidene
+schuldeischers, waarvan de groote Bernard Astuto<a id="d0e2503src" href="#d0e2503" class="noteref">5</a> heette. Hij deed zijn naam alle eer aan en daar hij procureur was, begon hij ons dadelijk te vervolgen met al de kennis van
+iemand, die gewoon is om processen te voeren. In een onderhoud, dat ik met hem over deze zaken had, scheen ik hem te bekoren.
+Ik deed mijn uiterste best om zijn neiging aan te wakkeren en al spoedig zei me deze papierkrabber: &#8220;Mevrouw, ik ben altijd
+zoo door mijn vak in beslag genomen geweest, dat ik van liefde en galanterie niets afweet, maar indien u met mij wilt huwen,
+zal ik alle stukken voor het proces verbranden, en uw andere schuldeischers tevreden stellen. Gij zult dan de inkomsten van
+uw goed hebben en uw dochter den eigendom.&#8221; Het belang van Beatrix en van mij veroorloofde mij niet te twijfelen, ik nam zijn
+voorstel aan. De procureur hield zijn belofte, het kasteel was ons verzekerd en dit was misschien de eerste maal in zijn leven,
+dat deze man de belangen van een weduwe en een wees had gediend.
+
+</p>
+<p>Ik werd dus procureursvrouw, zonder echter op te houden de Vrouwe van het dorp te zijn, maar mijn huwelijk vernederde mij
+in de oogen van den adel van Valencia. De aanzienlijke dames meenden, dat ik beneden mijn stand was getrouwd en wilden geen
+conversatie meer met mij hebben. In den aanvang hinderde mij dat zeer, maar spoedig troostte ik mij en werd opgenomen in de
+kringen, waarin de vrouwen van de collega&#8217;s van mijn <a id="d0e2508"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2508">379</a>]</span>man gewoon waren zich te bewegen. Ik maakte kennis met een griffiers- en twee procureursvrouwen, die een goed karakter hadden.
+Er was in haar manieren iets belachelijks, waarmee ik mij zeer vermaakte. Deze vrouwtjes vonden zichzelf heel bijzonder. Helaas,
+dacht ik dikwijls, als ik hen zag, zoo is de wereld. Iedereen denkt, dat hij meer is dan zijn buurman. Ik dacht vroeger, dat
+alleen de actrices zoo waren. Ik wilde, dat men deze burgerdames dwong de portretten van hun voorouders te bewaren. Op mijn
+woord, ze zouden ze niet in het volle licht ophangen.
+
+</p>
+<p>Na vier jaren werd Bernard Astuto ziek en stierf hij, zonder kinderen na te laten. Met het landgoed en het vermogen, dat hij
+mij naliet, was ik nu een rijke weduwe. Op dat gerucht kwam een Siciliaansche edelman, genaamd Colifichini, af. Hij was nog
+geen vijfentwintig jaar, welgemaakt, hoewel klein en ik moet bekennen, dat ik na het eerste onderhoud, dat ik met hem had,
+al smoorlijk verliefd op hem werd. Het liefst zouden wij maar dadelijk getrouwd zijn; dat kon echter niet, omdat de procureur
+pas dood was. Hoewel ik bijna tweemaal zoo oud was en de arme jongen zeer slecht bij kas, trouwden we toch spoedig en wij
+leefden bijna twee jaar op mijn kasteel, meer als een paar beminden, dan als getrouwde menschen. Ons geluk duurde helaas niet
+lang, een longontsteking nam mijn besten Colifichini weg.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hier viel ik mijn moeder in de rede. &#8220;Maar stierf uw derde man dan ook al? Het moet een gevaarlijk werk geweest zijn om met
+u te trouwen!&#8221; &#8220;Wat zal ik u zeggen, mijn zoon,&#8221; antwoordde ze mij. &#8220;Kan ik de dagen verlengen, die de Hemel heeft geteld?
+Twee van mijn echtgenooten heb ik oprecht betreurd, den procureur niet, daar ik hem slechts uit eigenbelang had gehuwd. Maar,
+om op Colifichini terug te komen, hij had nog een kleine bezitting bij Palermo, die ik erfde. Ik wilde die zelf gaan bezichtigen
+en scheepte mij met mijn dochter in naar Sicili&euml;. Wij werden overvallen door de schepen <a id="d0e2514"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2514">380</a>]</span>van den pacha van Algiers en zeer gelukkig voor ons, heeft men ons naar de plaats gebracht, waar we door u werden gevonden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo luidde de geschiedenis van mijn moeder. Ik gaf haar de mooiste kamers van mijn huis en de vrijheid om te leven, zooals
+ze wilde, wat haar zeer naar den zin was. Ze had het zich echter zoo tot een gewoonte gemaakt om te beminnen, dat ze niet
+buiten een minnaar of een man kon leven. Weldra trok een Griek, die Mohamedaan was geworden, Hally P&eacute;gelin, een bezoeker van
+ons huis, haar aandacht. Zij vatte voor hem nog meer liefde op, dan ze ooit voor Colifichini had gehad en daar ze er geroutineerd
+in was, om de mannen te behagen, vond ze ook het geheim om dezen Griek te bekoren. Ik deed alsof ik van die verstandhouding
+niets merkte en dacht aan niets anders, dan om naar Spanje terug te gaan. De pacha had mij al toegestaan om een schip te bemannen,
+om daarmee op zeeroof te gaan. Die zaak hield mij druk bezig en acht dagen voor ik klaar was, zei ik tegen mijn moeder, dat
+wij spoedig op reis zouden gaan en de plaats verlaten, welke zij verfoeide.
+
+</p>
+<p>Mijn moeder verbleekte bij die woorden en zweeg. Ik was daardoor zeer onaangenaam getroffen. &#8220;Wat zie ik?&#8221; riep ik uit. &#8220;Hoe
+komt het, dat ge zulk een verschrikt gezicht zet? Het schijnt wel, dat ge bedroefd zijt inplaats van verheugd. Verlangt ge
+er dan niet naar, om weer naar Spanje terug te keeren?&#8221; &#8220;Neen, mijn zoon,&#8221; antwoorde ze mij, &#8220;ik heb daar te veel verdriet
+gehad.&#8221; &#8220;Wat een verandering!&#8221; riep ik uit. &#8220;Toen u hier in de stad kwam, was alles verfoeielijk, maar Hally P&eacute;gelin heeft
+uw stemming veranderd.&#8221; &#8220;Ik ontken niet,&#8221; zei ze, &#8220;dat ik hem bemin en tot mijn vierden man wil maken.&#8221; &#8220;Wat een plan!&#8221; riep
+ik met schrik, &#8220;u, een Muzelman trouwen! Vergeet ge dan, dat ge een christin zijt, of liever, zijt ge dat tot nu toe alleen
+maar in naam geweest?&#8221;
+
+</p>
+<p>Wat ik ook deed, om haar van haar voornemen af te brengen, het was nutteloos; haar besluit stond vast. Ze <a id="d0e2522"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2522">381</a>]</span>bepaalde zich daartoe niet, ze wilde ook B&eacute;atrix meenemen. Ik verzette mij daartegen. &#8220;Maar ongelukkige, als niets u zelf
+van een onzinnige daad kan terughouden, sleep dan toch in geen geval een jong onschuldig wezen mee!&#8221; Lucinde ging weg en ik
+meende, dat een laatste straal van gezond verstand haar brein had verlicht. Wat kende ik mijn moeder slecht! Een paar dagen
+later zei een van mijn slaven mij, dat ik voorzichtig zijn moest en dat een gevangene van P&eacute;gelin hem in vertrouwen mededeelingen
+had gedaan, waarvan ik profijt kon trekken.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p381.jpg" alt="" width="518" height="337"><p class="figureHead"></p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Uw moeder is veranderd van godsdienst en, om zich op u te wreken, dat ge B&eacute;atrix niet hebt willen afstaan, heeft zij het
+plan gevormd, om den pacha van uw voorgenomen vlucht in kennis te stellen.&#8221; Ik twijfelde er geen oogenblik aan, of Lucinde
+was er de vrouw naar, om te doen, wat de slaaf zei. Ik had tijd genoeg gehad om haar te leeren kennen en ik had gezien, dat
+zij, door het spelen in bloedige drama&#8217;s, vertrouwd geraakt was met de misdaad. Zij had mij heel goed levend kunnen laten
+verbranden en ik geloof niet, dat mijn dood haar meer getroffen <a id="d0e2530"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2530">382</a>]</span>zou hebben dan een van de gebeurtenissen op het tooneel.
+
+</p>
+<p>Ik wilde den raad, dien men mij gegeven had, niet in den wind slaan, dus verhaastte ik mijn inscheping, mijn zuster B&eacute;atrix
+nam ik mee en behalve van mijn eigen slaven, slechts zooveel Turken als noodig was, om geen argwaan te wekken. Aan geld en
+edelsteenen had ik een waarde bij mij van zesduizend ducaten. Toen wij in volle zee waren, begonnen wij met ons van de Turken
+te verzekeren. Wij ketenden hen gemakkelijk, omdat mijn slaven sterker in aantal waren. Wij hadden een zeer gunstigen wind,
+bereikten spoedig de Italiaansche kust en ontscheepten ons in de haven van Livorno, waar een groot deel van de inwoners van
+de stad uitliep, om ons te zien landen. De vader van mijn slaaf Azarini bevond zich daaronder. Hij keek aandachtig naar al
+mijn gevangenen, die &eacute;&eacute;n voor &eacute;&eacute;n den voet aan wal zetten, maar hoewel hij de trekken van zijn zoon zocht, was hij er niet
+op voorbereid, dat hij hem terug zou zien. Welk een vreugde en omhelzingen volgden op de herkenning! Zoodra Azarini hem had
+verteld wie ik was en waarom ik in Livorno kwam, drong hij er zeer op aan, dat ik met mijn zuster bij hem zou komen logeeren.
+Ik verkocht mijn schip, gaf al mijn slaven de vrijheid en de Turken werden in de gevangenis bewaard, om tegen Christenslaven
+te worden uitgewisseld.
+
+</p>
+<p>Bij de familie van Azarini ondervonden wij veel vriendschap en de zoon huwde later zelf met mijn zuster B&eacute;atrix, die geen
+slechte partij voor hem was, daar zij de dochter van een edelman was en het kasteel van Xerica bezat.
+
+</p>
+<p>Nadat ik eenigen tijd in Livorno had vertoefd, wilde ik Florence zien. De oude Azarini had mij vele aanbevelingsbrieven verschaft,
+ook voor vrienden, die hij aan het hof van den groothertog had. Ik voegde ook don voor mijn naam, zooals vele Spanjaarden
+zonder complimenten in het buitenland doen. Ik liet mij dus don Rapha&euml;l <a id="d0e2538"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2538">383</a>]</span>noemen en zocht slechts omgang met voorname heeren. Al spoedig werd ik aan den groothertog voorgesteld; uit gesprekken met
+andere hovelingen had ik afgeleid welk een man hij was en ik regelde mij daarnaar, zoodat ik hem beviel. Ik had o. a. opgemerkt,
+dat hij er veel van hield, om naar interessante verhalen en aardige invallen te luisteren. Door mijn ondervinding, kon ik
+nog al veel vertellen en &#8217;s morgens zon ik altijd op verhalen, een mengeling van waarheid en verdichting, waarmee ik hem dan
+des middags vermaakte. Ter afwisseling maakte ik soms ook verzen, waarin ik hem bezong en ze hadden niet beter door hem kunnen
+worden ontvangen, al waren ze ook nog zoo goed geweest. Hoe het zij, de groothertog schepte zooveel behagen in mij, dat de
+andere hovelingen jaloersch werden en wenschten te weten, wie ik was. Ze slaagden daarin niet.
+
+</p>
+<p>Op zekeren dag, toen ik weer een reisverhaal had gedaan, dat hem zeer had geboeid, zei hij mij: &#8220;Don Rapha&euml;l, ik gevoel voor
+u veel vriendschap en ik zal u daarvan een bewijs geven door u deelgenoot te maken van mijn geheimen. Ik moet u dan bekennen,
+dat ik verliefd ben op de vrouw van een mijner ministers. Dat is de beminnelijkste dame van mijn hof, maar tegelijkertijd
+de deugdzaamste. Ze gaat weinig uit en is zeer gehecht aan haar echtgenoot, die haar aanbidt. Die verovering is dus zeer moeilijk.
+Ik heb gelegenheid gevonden, om met haar zonder getuigen te spreken en zij kent mijne gevoelens. Ik vlei mij niet, dat ik
+haar liefde heb ingeboezemd, ze heeft mij geen enkele reden gegeven om die gelukkige gedachte te koesteren. Maar toch heb
+ik hoop, dat ik haar op den duur voor mij zal winnen door mijn standvastigheid en stilzwijgen.
+
+</p>
+<p>De liefde, welke ik voor haar koester, is alleen aan haar bekend. Ik wil in deze zaak niet als souverein handelen, dat laat
+ik na ter wille van Mascarini, haar man, die mij met ijver en toewijding dient. Alles moet dus geheim blijven en ik heb u
+bestemd om de tolk van mijn <a id="d0e2544"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2544">384</a>]</span>gevoelens bij Lucretia te zijn. Ik twijfel er niet aan of ge zult u op uitstekende wijze van die taak kwijten. Knoop omgang
+aan met Mascarini, tracht zijn vriendschap te winnen en beproef het zoover te brengen, dat ge in zijn huis, vrij met zijn
+vrouw kunt spreken. Ziedaar wat ik van u verlang en ik ben er zeker van, dat ge het met kieschheid en discretie zult volbrengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik beloofde den groothertog, dat ik al het mogelijke zou doen, om te beantwoorden aan het vertrouwen, dat hij in mij gesteld
+had en om zijn geluk te bevorderen. Het kostte mij niet veel moeite, om mij aangenaam te maken bij Mascarini. Het deed hem
+genoegen, dat zijn vriendschap gezocht werd door iemand, die door den vorst steeds met zekere onderscheiding werd behandeld
+en dus kwam hij mij tegemoet. Zijn huis stond voor mij open en ik kon met zijn vrouw zooveel spreken als ik wilde. Ik moet
+zeggen, dat hij weinig jaloersch was voor een Italiaan; hij vertrouwde op de deugd van Lucretia. Al spoedig begon ik met die
+dame over de liefde van den groothertog te spreken. Ze scheen niet verliefd op hem, maar haar ijdelheid werd gestreeld. Ze
+luisterde met genoegen toe, zonder te antwoorden. Ze was wel verstandig, maar bleef vrouw en kon niet ongevoelig blijven bij
+het denkbeeld, een souverein aan haar voeten te zien. De vorst kon dus hopen, dat Lucretia hem eenmaal zou toebehooren, maar
+een gebeurtenis, die hij het minst had verwacht, kwam zijn hoop vernietigen, zooals ge zult vernemen.
+
+</p>
+<p>Ik was natuurlijk stoutmoedig in den omgang met vrouwen. Die gewoonte, het moge een goede of een slechte zijn, had ik mij
+eigen gemaakt bij de Turken. Lucretia was schoon. Ik vergat, dat ik een afgezant was en begon voor mijzelf te spreken. Inplaats
+van mij een vertoornd antwoord te geven, zei ze glimlachend: &#8220;Beken, don Rapha&euml;l, dat de groothertog een pleitbezorger van
+zijn zaak heeft, die zeer trouw en ijverig is. Ge dient hem met een kracht, welke niet genoeg geprezen kan worden.&#8221; &#8220;Mevrouw,&#8221;
+<a id="d0e2550"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2550">385</a>]</span>zei ik, &#8220;laten wij daar niet dieper op ingaan, ik laat mij leiden door mijn gevoel en ik zou niet de eerste vertrouweling
+van een vorst zijn, die in een liefdesaangelegenheid zijn meester bedroog.&#8221; &#8220;Dat kan wel,&#8221; zei Lucretia, &#8220;maar ik ben trotsch
+en geen ander dan een vorst zal mij naderen. Gedraag u dus daarnaar,&#8221; zei ze op ernstigen toon, &#8220;laten wij van dit onderwerp
+afstappen. Ik wil vergeten, wat ge hebt gezegd, op voorwaarde, dat zulke woorden u niet weer ontvallen, want dan zou het u
+berouwen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Maar die waarschuwing doofde mijn hartstocht niet voor de vrouw van Mascarini en ik was zelfs vermetel genoeg, om mij zekere
+vrijheden te willen veroorloven. Zij dreigde mij daarop, dat ze den groothertog mededeeling zou doen van mijn onbeschaamdheid
+en hem zou verzoeken, mij daarvoor te straffen, zooals ik verdiende.
+
+</p>
+<p>Ik werd op mijn beurt kwaad. Mijn liefde veranderde in haat en ik besloot mij te wreken. Ik zocht haar man op en na hem een
+eed te hebben doen afleggen, dat hij mij niet zou verraden, deelde ik hem mee, welke verstandhouding er tusschen den groothertog
+en zijn vrouw bestond. Daarbij verzuimde ik niet, om de sc&egrave;ne interessanter te maken, te doen voorkomen, of zij zeer verliefd
+was op haar aanbidder. De minister nam afdoende maatregelen, hij sloot zijn vrouw dadelijk op in een geheim vertrek en liet
+haar door een paar zeer vertrouwde personen bewaken. Terwijl het haar dus onmogelijk was, om berichten aan mijn meester te
+doen toekomen, zei ik met een bedroefd gezicht tot den vorst, dat hij maar niet meer aan Lucretia moest denken. Ik opperde
+de veronderstelling, dat de minister alles ontdekt had, hoewel ik mij steeds zeer behendig had gedragen, dat zijn vrouw misschien
+zelve alles aan hem had medegedeeld en dat ze zich nu, in overeenstemming met hem, had laten opsluiten, om haar deugd beter
+te beveiligen. De prins was zeer terneergeslagen door mijn mededeelingen en ik gevoelde berouw over wat er gebeurd was, maar
+een volgend <a id="d0e2556"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2556">386</a>]</span>oogenblik had ik weer een zekere kwaadaardige vreugde, bij de gedachte aan den toestand, waarin zich de trotsche vrouw bevond.
+
+</p>
+<p>Een tijd ging alles goed, toen de groothertog op zekeren dag, dat ik met vijf of zes andere hovelingen bij hem was, tot ons
+zei: &#8220;Op welke wijze, mijne heeren, oordeelt ge, dat men een man straft, die misbruik gemaakt heeft van het vertrouwen van
+zijn vorst en getracht heeft hem zijn maitresse te ontrooven?&#8221; De eene hoveling zei, dat men hem door vier paarden van elkaar
+moest laten scheuren, een ander wilde hem door stokslagen dood slaan en de derde, Italiaan, die het minst wreed was, dacht,
+dat men hem van een toren moest laten springen. De groothertog zei: &#8220;En don Rapha&euml;l, wat denkt hij ervan? Ik ben overtuigd,
+dat de Spanjaarden in zulke zaken niet minder streng oordeelen dan de Italianen.&#8221; Ik begreep wel, zooals ge kunt denken, dat
+Mascarini zijn eed niet had gehouden, of dat zijn vrouw een middel gevonden had, om den vorst mee te deelen, wat er was gebeurd.
+Hoe angstig ik ook was, ik antwoordde op vasten toon: &#8220;Heer, de Spanjaarden zijn edelmoediger in zulke zaken. Zij vergeven
+hunnen vertrouweling en doen door die goedheid in zijn ziel een eeuwige spijt ontstaan over het gebeurde.&#8221; &#8220;Welnu,&#8221; zei de
+vorst, &#8220;ik gevoel mij tot die edelmoedigheid in staat; ik vergeef den verrader; mijzelf maak ik er een verwijt van, dat ik
+mijn vertrouwen heb geschonken aan een man, dien ik niet kende en dien ik had moeten wantrouwen na alles, wat ik over hem
+had gehoord. Don Rapha&euml;l,&#8221; voegde hij eraan toe, &#8220;dit is de wijze, waarop ik mij op u wil wreken. Verlaat oogenblikkelijk
+mijn staten en kom mij niet weer onder de oogen.&#8221; Ik ging dadelijk heen, minder bedroefd door de ongenade, waarin ik gevallen
+was, dan verheugd, dat ik er zoo goedkoop afkwam.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p387.jpg" alt="" width="476" height="651"><p class="figureHead"></p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag ging ik scheep naar Barcelona, maar ik bleef daar niet lang, daar de lust mij bekroop, om Madrid, mijn geboorteplaats,
+weer te zien. Het grootste <a id="d0e2566"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2566">387</a>]</span>gedeelte van mijn geld had ik toen al uitgegeven. In Madrid ging ik toevallig logeeren in een hotel, waar ook een dame, die
+Camilla heette, haar intrek had. Hoewel zij meerderjarig was, was zij een zeer pikante verschijning, zooals ook de heer Gil
+Blas, die haar te Valladolid heeft gezien, zal kunnen getuigen. Zij had nog meer geest <a id="d0e2568"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2568">388</a>]</span>dan schoonheid en nooit had een avonturierster meer talent, om slachtoffers aan te trekken. Maar zij was niet een van die
+coquette vrouwen, die alleen maar aan haar voordeel denken; als zij een rijke mijnheer had afgezet, deelde zij den buit met
+den eersten armen drommel, dien zij aardig vond.
+
+</p>
+<p>Wij beminden elkaar zoodra we kennis maakten en de overeenkomst van onze neigingen verbond ons zoo nauw, dat wij weldra in
+gemeenschap van goederen leefden. Om de waarheid te zeggen, bezaten wij niet veel en in korten tijd was dat weinige verbruikt.
+Wij hadden ongelukkigerwijs alleen aan ons genoegen gedacht, zonder het minste gebruik te maken van de gaven, welke wij hadden
+gekregen, om ten koste van anderen te leven. De armoede wekte ten slotte ons genie op, dat door het vermaak was verdoofd.
+&#8220;Mijn waarde Rapha&euml;l,&#8221; zei Camilla, &#8220;laat ons scheiden, onze trouw ru&iuml;neert ons. Gij kunt een rijke weduwe het hoofd op hol
+brengen en ik zal trachten een rijken ouden heer te bekoren. Indien wij voortgaan met elkaar trouw te blijven, loopen wij
+twee fortuinen mis.&#8221; &#8220;Schoone Camilla,&#8221; antwoordde ik, &#8220;gij voorkomt mij, ik wilde u hetzelfde voorstel doen. Laat ons trachten
+nuttige veroveringen te maken. Telkens, wanneer wij elkaar ontrouw zullen zijn, zal het een triomf voor ons wezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Wij gingen aan het werk. Maar het schoot niet hard op. Camilla vond in het begin slechts fatterige heertjes, die geen cent
+bezaten en ik vrouwen, die liever ontvingen dan betaalden. Daar de liefde aan onze behoefte niet voldeed, namen wij onze toevlucht
+tot oplichterijen. Toen wij gevaar liepen met het gerecht in aanraking te komen, verwijderden wij ons in stilte en trokken
+naar Valladolid. Ik huurde een huis, dat ik met Camilla bewoonde, die ik voor mijn zuster liet doorgaan. Wij bestudeerden
+eerst het terrein, voor wij ons aan een onderneming waagden.
+
+</p>
+<p>Op zekeren dag ontmoette ik op straat iemand, die mij beleefd groette. &#8220;Don Rapha&euml;l,&#8221; zeide hij, &#8220;herkent <a id="d0e2576"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2576">389</a>]</span>ge mij niet?&#8221; Ik antwoordde van neen; daarop zei hij: &#8220;ik heb u aan het hof van Toscane gezien, waar ik toen lijfwacht was
+van den groothertog. Sinds eenige maanden heb ik den dienst verlaten. Ik ben in Spanje gekomen met een Italiaan; wij wonen
+nu sinds drie weken te Valladolid, samen met een Spanjaard en een Franschman, die, ik moet het zeggen, zeer knappe jongelieden
+zijn. Wij leven van het werk van onze handen en verdienen veel. Indien ge u bij ons wilt aansluiten, zal het ons aangenaam
+zijn, u als confrater te begroeten, want gij hebt op mij altijd den indruk gemaakt van een galant man, die niet bang is en
+op de hoogte van ons vak.&#8221;
+
+</p>
+<p>De openhartigheid van dien schelm wekte de mijne op. &#8220;Omdat ge zoo vrij met mij gesproken hebt,&#8221; zei ik, &#8220;zal ik dat met u
+ook doen. In uw vak ben ik werkelijk geen nieuweling en indien mijn bescheidenheid mij niet verbood u eenige van mijn verrichtingen
+te vertellen, zoudt ge zien, dat ge mij goed beoordeeld hebt; maar ik bepaal mij er toe, u mee te deelen, dat ik de plaats,
+welke ge mij wilt geven, zeer gaarne aanneem en dat ik u toonen zal, die niet onwaardig te zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik ging met hem mee, om kennis te maken met zijn kameraden en daar was het, dat ik voor de eerste maal den beroemden Ambrosius
+de Lamela ontmoette. De heeren ondervroegen mij over de wijze om zich vlug het goed van zijn naasten toe te eigenen. Ik toonde
+hun eenige handigheden, welke ze nog niet kenden en bewonderden. Daarop zei ik, dat het werk van de handen eigenlijk maar
+van minderen aard was en dat ik aan dat met den geest de voorkeur gaf. Als een staaltje, verhaalde ik het avontuur met J&eacute;r&oacute;me
+de Moyadas. Zij vonden mij een genie en benoemden mij tot hun aanvoerder. Indien wij vrouwelijke hulp noodig hadden, zouden
+wij ons bedienen van Camilla, die verrukkelijk alle rollen speelde.
+
+</p>
+<p>In dien tijd ging onze confrater Ambrosius een reisje maken naar Frankrijk en daarvan terugkomende bezocht hij Burgos, waar
+een hotelhouder, die hem kende, hem <a id="d0e2584"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2584">390</a>]</span>een betrekking bezorgde bij den heer Gil Blas de Santillano. &#8220;Mijnheer,&#8221; vervolgde don Rapha&euml;l, zich tot mij wendende, &#8220;gij
+weet op welke wijze wij u te Valladolid van uw valies ontlastten. Ik twijfel er niet aan, of ge hebt vermoed, dat Ambrosius
+de hoofdaanlegger van dien diefstal was en daarin hebt ge u niet vergist. Maar ge weet het vervolg niet van dit avontuur.
+Ambrosius en ik stalen uw valies en, op onze muilezels gezeten, sloegen wij den weg in naar Madrid, zonder ons te bekommeren
+om Camilla en onze kameraden, die wel even verwonderd geweest zullen zijn als gij, ons den volgenden dag niet weer te zien.
+
+</p>
+<p>Wij veranderden den tweeden dag van plan. Inplaats van naar Madrid te gaan, dat ik niet zonder reden had verlaten, gingen
+wij naar Toledo. Onze eerste zorg in die stad was, ons netjes te kleeden. Wij gaven ons uit voor Franschen, twee broeders,
+die voor hun genoegen op reis waren. Spoedig maakten wij met vele nette menschen kennis. Ik was zoo gewend voor een grooten
+mijnheer door te gaan, dat men het dadelijk geloofde en daar men gewoonlijk de menschen zand in de oogen strooit door veel
+geld uit te geven, begonnen wij feesten te geven, ter eere van de dames, die wij ontmoetten. Daaronder was er een, die ik
+nader wilde leeren kennen. Ik vond haar schooner dan Camilla en ook was zij jonger. Ik vernam, dat zij Violante heette en
+dat zij door haar man verwaarloosd werd. Ze nam weldra een groot gedeelte van mijn gedachten in beslag.
+
+</p>
+<p>Zij bemerkte de verovering, die zij gemaakt had. Ik wilde haar troosten over de trouweloosheid van haar echtgenoot en zond
+haar ook verschillende brieven, die ze beantwoordde met de mededeeling, dat haar man gewoon was elken avond bij zijn maitresse
+te soupeeren. Het was duidelijk, wat dat bericht te beteekenen had en ik was &#8217;s avonds aan haar venster, waar wij een lang
+en teeder onderhoud hadden. Bij het scheiden spraken wij af, dat ik de volgende avonden zou terugkomen. Deze <a id="d0e2590"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2590">391</a>]</span>ontmoetingen waren mij echter niet voldoende en ik wilde trachten op een andere plaats samen te komen. Van plan haar dit mee
+te deelen, zag ik &#8217;s avonds in de straat een man, die mij nauwkeurig opnam. Het was, zooals later bleek, de echtgenoot van
+Violante, die vroeger dan gewoonlijk van zijn maitresse teruggekomen en iemand voor zijn huis ziende, argwaan kreeg. Ik kende
+dien heer niet en hij kende mij niet. Na eenig nadenken ging ik naar hem toe en zei: &#8220;Mijnheer, zoudt u zoo goed willen zijn,
+de straat eenigen tijd voor mij vrij te laten, ik ben gaarne tot wederdienst bereid.&#8221; Hij antwoordde mij, dat hij mij een
+zelfde verzoek wilde doen, hij moest twintig huizen verder zijn, waar een meisje woonde, dat hij liefhad, maar dat streng
+door haar broeder bewaakt werd. &#8220;Dan behoeven wij elkaar niet te storen,&#8221; merkte hij op, groette en ging weg.
+
+</p>
+<p>Na eenigen tijd verscheen Violante op het balcon; ik drong er op aan, dat zij mij ergens een rendez-vous zou toestaan. Zij
+scheen daarop voorbereid geweest te zijn, want zij haalde een briefje uit haar zak en wierp mij dit toe. Nadat wij nog eenigen
+tijd gesproken hadden, ging zij weer naar binnen, want de tijd naderde, waarop haar man gewoon was thuis te komen.
+
+</p>
+<p>Op korten afstand van het huis ontmoette ik den vreemdeling weer, die mij vroeg of ik tevreden was, waarop ik antwoordde,
+dat ik alle reden daartoe had. Hij vertelde mij daarop, dat ik dan gelukkiger was geweest dan hij; al dien tijd had hij tevergeefs
+voor het huis van zijn schoone heen en weer geloopen.
+
+</p>
+<p>We bleven nog eenige oogenblikken in gesprek en spraken af, dat wij elkaar den volgenden morgen op de groote markt zouden
+ontmoeten.
+
+</p>
+<p>Hij was daar op tijd en begon mij een lang verhaal te doen van zijn liefde, waardoor hij mijn vertrouwen uitlokte en ik hem
+alles omtrent Violante meedeelde; ook las ik hem het briefje voor, dat ik van haar had gekregen. Dit luidde:
+<a id="d0e2600"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2600">392</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Morgen ga ik dineeren bij dona In&egrave;s. Ge weet, waar ze woont en in het huis van deze trouwe vriendin wil ik een samenkomst
+met u hebben. Ik kan u deze gunst, die gij waardig schijnt te zijn, niet langer weigeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij wenschte mij geluk met mijn succes. Wat er verder gebeurde weet ik niet; maar nauwelijks was ik met Violante samen in
+het huis van dona In&egrave;s, of er werd hard aan de deur geklopt. Men vermoedde, dat het don Balthazar was en noodzaakte mij door
+een achterdeur te vluchten. Zeer ontevreden over den afloop van dit avontuur, liep ik &#8217;s middags in de stad rond, toen ik
+den vreemdeling weer ontmoette, die mij vroeg of ik bij dona In&egrave;s gelukkige oogenblikken had doorgebracht; waarop ik hem mededeelde,
+wat er gebeurd was. Ik verzekerde hem echter, dat ik mij niet uit het veld zou laten slaan en dat ik &#8217;s avonds weer voor het
+huis van mijn geliefde zou zijn, waarin ze mij zou binnen laten, indien het terrein vrij was. Echter gaf ik mijn voornemen
+te kennen, om twee of drie vertrouwde vrienden mee te nemen, die ons zouden behoeden voor een overrompeling. Mijn nieuwe vriend
+gaf mij daarin gelijk en bood zich zelf aan, ook zou hij nog een vertrouwden kennis meenemen, een ware Caesar, die veel van
+zulke avonturen hield. Zeer dankbaar voor die bereidwilligheid, nam ik het aanbod aan.
+
+</p>
+<p>Daarop ging ik Lamela opzoeken, wien ik mijn wedervaren meedeelde. Hoewel ook hij wel een weinig verwonderd was over de groote
+bereidwilligheid van mijn nieuwen vriend, had hij evenmin achterdocht dan ik. Wij liepen met open oogen in den val. Voor een
+paar slimme vogels zooals wij, moet ik wel zeggen, dat dit eigenlijk onvergeeflijk was.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p393.jpg" alt="" width="497" height="671"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ambrosius en ik verschenen &#8217;s avonds, gewapend met goede rapieren en troffen de twee andere heeren op eenigen afstand van
+Violante&#8217;s huis aan. Don Balthazar stelde mij zijn zwager voor en zei: &#8220;Dit is de edelman, wiens dapperheid ik tegenover u
+geroemd heb. Ga nu <a id="d0e2613"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2613">393</a>]</span>naar uwe minnares en geniet zonder zorg van uw geluk.&#8221; Ik klopte en werd binnen gelaten. Op hetgeen achter mij gebeurde lette
+ik niet, ik liep door naar een zaal, waar de schoone dame mij wachtte. De twee verraders <a id="d0e2615"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2615">394</a>]</span>echter waren mij gevolgd en hadden de buitendeur zoo snel weer gesloten, dat Lamela alleen op straat bleef staan. Eenmaal
+in huis zijnde, riepen ze mij toe, dat ik verloren was, want dat zij don Balthazar en zijn zwager waren. Maar ge begrijpt
+wel, dat men met mij niet zoo gemakkelijk gewonnen spel had. Ik verweerde mij zoo heftig, dat zij misschien berouw kregen
+over deze wijze van wraak nemen. Ik had het geluk den echtgenoot te doorsteken, waarop de zwager de vlucht nam, door de buitendeur,
+welke was opengemaakt door Violante en de oude dienstbode, die mij had binnengelaten en met haar was weggesneld, zoodra zij
+zag, dat wij begonnen te vechten.
+
+</p>
+<p>Met Lamela ging ik naar ons logement; wij namen mee, wat wij aan waarde bij ons hadden, bestegen onze muilezels en gingen
+&#8217;s nachts nog de stad uit. We begrepen wel, dat deze zaak gevolgen kon hebben en dat men in Toledo nasporingen zou doen, die
+wij maar liever moesten ontvluchten.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag waren wij in Villarubia. We bleven er om uit te rusten en tegen den avond kwam er een koopman uit Toledo
+aan, die met ons mee soupeerde en ons den tragischen dood van den echtgenoot van Violante vertelde. Hij deelde ons mee, dat
+men de schoone vrouw overal zocht en dat de rechter, die een bloedverwant van don Balthazar was, niets onbeproefd zou laten,
+om de moordenaars op te sporen.
+
+</p>
+<p>Daar wij in dit gedeelte van het land dus niet veilig waren, besloten wij ons, langs een omweg, naar Aragon te begeven. In
+de bergen bij Cuen&ccedil;a kende Ambrosius goed den weg. Hij was er zes jaren geleden ook geweest en had er toen een ouden kluizenaar
+ontmoet, die hem met veel liefde in zijn grot had opgenomen. Nu wij toch in de nabijheid waren, wilde hij dien ouden man gaan
+opzoeken. Ik bleef in de nabijheid op het mos uitrusten. Na een korten tijd kwam Lamela mij halen; ik volgde hem naar een
+grot, waar een grijsaard lag <a id="d0e2623"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2623">395</a>]</span>uitgestrekt, bleek en stervende. Met zachte stem zei hij:
+
+</p>
+<p>&#8220;Wie ge ook moogt zijn, mijn broeders, leert van hetgeen zich nu aan uw blikken toont. Veertig jaar heb ik in de wereld geleefd
+en zestig jaar in de eenzaamheid. En op dit oogenbik schijnt mij den tijd, welken ik aan mijn genoegens heb gegeven lang en
+dien, welken ik aan boetedoening besteedde, kort. Helaas! ik vrees, dat het leven van den kluizenaar broeder Juan de zonden
+niet heeft schoon gewasschen van don Juan de Solis.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nauwelijks had hij die woorden uitgesproken, of hij gaf den geest. Wij waren zeer getroffen door zijn dood. Zelfs op de grootste
+vrijgeesten maken zulke oogenblikken indruk. Spoedig echter waren wij dit weer vergeten en wij begonnen den inventaris op
+te maken, waaraan wij, zooals ge wel zult hebben gezien, niet veel werk hadden, aan eetwaren vonden wij alleen een paar stukken
+hard brood en eenige noten.
+
+</p>
+<p>Op tafel lag een stuk papier, gevouwen als een brief, waarin de oude man hem, die deze regels zou lezen, verzocht, na zijn
+overlijden, zijn rozenkrans en sandalen naar den bisschop van Cuen&ccedil;a te brengen. Wat dezen ouden vader kon hebben bewogen
+die voorwerpen aan den geestelijke te willen schenken, konden wij niet raden.
+
+</p>
+<p>Nadat wij een groot gat hadden gemaakt, om den kluizenaar te begraven, kwam Lamela op een aardigen inval. Hij stelde mij voor,
+dat ik mij zou verkleeden en voor broeder Juan spelen en dat hij broeder Ambrosius zou wezen. We waren dan zeker, dat men
+ons spoor niet zou vinden en hij had kennissen in Cuen&ccedil;a, die ons wel verder zouden helpen. Ik juichte dat denkbeeld toe en
+den volgenden morgen vroeg ging Lamela op weg, hij verkocht onze muilezels te Toralva, kwam &#8217;s avonds terug met levensmiddelen
+en valsche baarden en pijen om ons te vermommen.
+
+</p>
+<p>Na drie dagen, waarin wij niemand zagen, kwamen er twee boeren, die brood, kaas en uien brachten. Het was halfdonker in ons
+verblijf en ik bootste de stem van vader <a id="d0e2635"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2635">396</a>]</span>Juan na, zoodat zij mij niet herkenden. Wel waren zij eenigszins verwonderd, nu twee personen te vinden, maar Lamela, die
+dat merkte, voorkwam hen. Hij zei, dat hij een kluizenaar was uit Aragon, maar zijn woning had verlaten, om den eerbiedwaardigen
+broeder Juan, die oud werd, gezelschap te blijven houden. De boeren prezen broeder Ambrosius om zijn hulpvaardigheid en waren
+er trotsch op, dat ze nu twee heilige mannen in hun streek hadden.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p396.jpg" alt="" width="518" height="412"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Lamela, die van de natuur een vroom gezicht had gekregen en de begaafdheid bezit om op het gemoed van christelijke zielen
+te werken, ging met een grooten bedelzak naar de stad Cuen&ccedil;a, die iets minder dan een mijl ver lag, en deze kwam gevuld terug.
+&#8220;Maar ik heb nog andere dingen gedaan,&#8221; zei hij. &#8220;Ik heb een nimf ontmoet, Barbe, die ik vroeger bemind heb. Zij is zeer veranderd,
+evenals wij is zij devoot geworden en woont samen met <a id="d0e2643"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2643">397</a>]</span>drie andere schijnheilige zusters, die onder elkaar een prettig leven leiden. Zij herkende mij eerst niet en toen ik haar
+mijn naam noemde, drukte zij groote verwondering er over uit, mij in zulk een kleed te zien. &#8220;Door welk avontuur zijt gij
+kluizenaar geworden?&#8221; vroeg zij. Ik antwoordde, dat het verhaal een beetje te lang was om het dadelijk te doen, maar dat ik
+den volgenden dag haar nieuwsgierigheid zou bevredigen en dan broeder Juan zou meebrengen. Ze viel mij in de rede: &#8220;Wat? Broeder
+Juan, die goede kluizenaar, die dichtbij de stad woont? Hoe komt ge daarbij? Men zegt, dat hij wel honderd jaar oud is.&#8221; &#8220;&#8217;t
+is waar,&#8221; antwoordde ik, &#8220;maar sedert eenige dagen is hij veel jonger geworden, zooals ge zult zien.&#8221; Barbe, die wel begreep,
+dat er een geheim onder schuilde, zei, dat hij maar moest meekomen.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag bezochten wij de vrome zusters, die ons met een goede tafel ontvingen. Wij ontdeden ons van onze vermomming,
+bleven bijna den geheelen nacht aan tafel, amuseerden ons uitstekend en keerden eerst tegen den morgen naar onze grot terug.
+Wij herhaalden dat bezoek dikwijls, maar er schijnt iets uitgelekt te zijn, althans de politie komt heden ons kluizenaarsverblijf
+met een bezoek vereeren, om zich van onze personen te verzekeren. Toen Lamela gisteren in Cuen&ccedil;a was, ontmoette hij een van
+de zusters en deze zei hem: &#8220;Een vriendin van mij heeft me dezen brief geschreven, dien ik u door een bode wilde laten brengen.
+Toon hem aan broeder Juan en neem uwe maatregelen daarnaar.&#8221; Het is deze brief, heeren, door Lamela mij in uw bijzijn overhandigd,
+welke ons heeft doen besluiten, onze eenzame woning te verlaten.&#8221;
+
+
+<a id="d0e2647"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2647">398</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2296" href="#d0e2296src" class="noteref">1</a></span> De Buena Garra = van den goeden greep. De Cordel = van het koord.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2307" href="#d0e2307src" class="noteref">2</a></span> De Moyadas = van de bevochtiging.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2312" href="#d0e2312src" class="noteref">3</a></span> De la Membrilla = van de zachte kweepeer.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2422" href="#d0e2422src" class="noteref">4</a></span> Dit woord is samengesteld uit twee Perzische woorden, welke door de Turken zijn overgenomen en die men vertalen kan door beminnelijke
+coquetterie.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2503" href="#d0e2503src" class="noteref">5</a></span> Astuto = geslepen.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e2648" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">HOOFDSTUK II</h2>
+<h2>De beraadslaging, die don Rapha&euml;l en zijn hoorders samen hielden en het avontuur, dat hen overkwam, toen zij het bosch wilden
+verlaten.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen don Rapha&euml;l had opgehouden met het vertellen van zijn geschiedenis, welk verhaal mij een weinig lang had geschenen, bedankte
+uit beleefdheid don Alphonse hem ervoor met de betuiging, dat hij ons zeer veel genoegen had gedaan.
+
+</p>
+<p>Daarna nam Ambrosius het woord en zei tot zijn kameraad: &#8220;Don Rapha&euml;l, denk eraan, dat de zon ondergaat. Het is tijd om te
+beraadslagen, wat wij te doen hebben. Wat mij betreft, meen ik, dat wij dadelijk moeten opbreken, vannacht Reguena moeten
+probeeren te bereiken en dan morgen naar Valencia gaan, waar wij ons handwerk kunnen aanvangen. Ik heb een voorgevoel, dat
+wij daar een goeden slag zullen slaan.&#8221; Zijn vriend, die dit voorgevoelen onfeilbaar achtte, stemde toe. Wat don Alphonse
+en mij betreft, wij lieten ons door de anderen leiden.
+
+</p>
+<p>Er werd dus besloten, dat wij den weg naar Requena zouden inslaan en wij maakten ons daartoe gereed.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p399.jpg" alt="" width="522" height="604"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Daar het donker was, moesten wij voorzichtig loopen, om het bosch uit te komen. Wij hadden nauwelijks een paar honderd pas
+gedaan, of wij ontdekten tusschen de boomen een licht. &#8220;Wat zou dat beteekenen?&#8221; vroeg don Rapha&euml;l. &#8220;De justitie van Cuen&ccedil;a
+zal ons toch niet op het spoor zijn?&#8221; &#8220;Ik geloof het niet,&#8221; zei Ambrosius; &#8220;het zijn, denk ik, reizigers. De nacht zal hen
+hebben overvallen en nu wachten ze zeker in het bosch den morgen af. Maar <a id="d0e2665"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2665">399</a>]</span>ik kan mij vergissen, dus zal ik gaan verkennen, wat het is. Blijft alle drie hier, ik ben in een oogenblik terug.&#8221; Bij die
+woorden ging hij onhoorbaar in de richting van het licht, dat niet ver meer verwijderd was. Rondom een vuur zag hij vier mannen
+zitten, die juist klaar schenen met eten en een wijnflesch lieten rondgaan. Op eenigen afstand waren een heer en een dame
+aan boomen vastgebonden en stond een draagkoets met twee muilezels. <a id="d0e2667"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2667">400</a>]</span>Die vier roovers schenen allen evenveel lust te hebben, om de dame te bezitten, die in hunne handen was gevallen, en spraken
+er over om het lot te laten beslissen. Lamela kwam ons dat alles vertellen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Heeren,&#8221; zei don Alphonse, &#8220;die heer en dame, welke de roovers aan boomen hebben vastgemaakt, zijn misschien personen van
+hoogen stand. Zullen wij toestaan, dat zij de slachtoffers worden van de brutaliteit en de barbaarschheid van deze struikroovers?
+Wij moeten die bandieten verslaan.&#8221;&#8212;&#8220;Ik ben het met u eens,&#8221; zei don Rapha&euml;l. &#8220;Tot een goede daad ben ik even bereid als tot
+een slechte.&#8221; Ambrosius betuigde daarmee in te stemmen, en ik durf zeggen, dat het gevaar mij bij deze gelegenheid niet afschrikte.
+
+</p>
+<p>Om de waarheid te zeggen, was het gevaar niet groot, daar Lamela ons gerapporteerd had, dat de wapens van de dieven allen
+op een hoop lagen, op tien of twaalf passen afstands van hen. Dus was het ons niet moeilijk ons plan te volvoeren. Ons paard
+bonden wij aan een boom en zonder geraas naderden wij de plaats, waar de roovers zaten. Zij spraken luid en dus was het ons
+gemakkelijk ons ongestoord van hun wapenen meester te maken, hen daarna te overvallen en neer te schieten.
+
+</p>
+<p>Gedurende dat werk was echter het vuur uitgegaan en wij bevonden ons in de duisternis, wat ons echter niet belette, om den
+heer en de dame los te maken, die zoo verschrikt waren, dat ze niet eens de kracht hadden, om ons te bedanken voor hetgeen
+wij voor hen hadden gedaan. &#8217;t Is waar, dat zij nog niet wisten, of zij ons als hunne bevrijders moesten beschouwen, of dat
+ze in handen van andere roovers waren gevallen. Wij stelden hen echter gerust en beloofden hen naar een hotel te brengen,
+dat, naar Ambrosius verzekerde, niet ver weg lag. Daar konden zij dan alle noodige voorzorgen nemen om veilig verder te gaan.
+Na die verzekering schenen zij gerust, ze stapten weer in, wij maakten ook de paarden van de roovers los, die wij meenamen
+en nadat de twee <a id="d0e2675"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2675">401</a>]</span>ex-kluizenaars nog de zakken van de gevallen bandieten hadden doorzocht, begaf de stoet zich op weg.
+
+</p>
+<p>Het duurde nog wel twee uur, voor wij bij het hotel aankwamen, waar alles in diepe rust was. Wij klopten hard aan de deur
+en nadat de waard gezien had, dat wij met een rijtuig aankwamen, was dadelijk het geheele huis verlicht. Don Alphonse hielp
+de dame uitstijgen. Wij waren niet weinig verwonderd, toen wij een oogenblik later vernamen, dat het de graaf de Polan en
+zijne dochter S&eacute;raphine waren, die wij bevrijd hadden. Men kan zich denken hoe die dame en niet minder hoe don Alphonse verrast
+was, toen zij elkaar herkenden. De graaf lette er niet op, zoo was hij bezig met andere zaken. Hij vertelde ons hoe de roovers
+zijn dochter en hem hadden aangegrepen, nadat ze zijn postiljon, een page en een knecht hadden gedood. Hij betuigde ons zijn
+groote dankbaarheid en hij noodigde ons uit hem in Toledo, waar hij over een maand zou zijn, te komen bezoeken, opdat hij
+die zou kunnen toonen.
+
+</p>
+<p>De dochter bedankte ons eveneens voor haar gelukkige bevrijding en daar Rapha&euml;l en ik meenden, dat wij don Alphonse een genoegen
+zouden doen door hem in de gelegenheid te stellen een oogenblik met de jonge weduwe te spreken, wisten wij den graaf zoolang
+bezig te houden.
+
+</p>
+<p>&#8220;Schoone S&eacute;raphine,&#8221; zei de jongeman zacht, &#8220;ik beklaag mij niet meer over het lot, dat mij veroordeeld heeft als een banneling
+uit de beschaafde wereld te leven, omdat het mij in de gelegenheid heeft gesteld mee te werken tot den gewichtigen dienst,
+welke u bewezen is.&#8221; Zuchtend antwoordde zij: &#8220;Gij zijt het dus, die mij het leven en de eer heeft gered; aan u zijn mijn
+vader en ik zooveel verschuldigd. O, don Alphonse, waarom hebt gij mijn broeder gedood?&#8221; Ze zeide niet meer, maar hij begreep
+voldoende door die woorden en door den toon, waarop ze werden uitgesproken, dat hij bemind werd.
+
+
+
+</p>
+<p class="trailer&#xA; ">EINDE VAN HET EERSTE DEEL</p>
+</div>
+</div>
+</div><a id="d0e2685"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2685">402</a>]</span><div class="back">
+<div id="d0e2687" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><h2>VERKLARINGEN</h2>
+<p>blz. 1. <i>stulte</i>.... dwazelijk zal hij zijn eigen geweten ontblooten.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e265">14</a>. <i>Antaeus</i>, een reus, zoon van Gaia, de aarde, die hem telkens wanneer hij met haar in aanraking kwam, nieuwe krachten schonk. Herakles
+overwon hem door hem op te heffen en hem, terwijl hij in de lucht zweefde, dood te drukken.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e299">19</a>. <i>Aeneas</i>. De held van Virgilius&#8217; dichtwerk van dien naam. Bij zijn vlucht uit Karthago liet hij zijn geliefde, de koningin Dido, achter.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e349">27</a>. <i>Ganymedes</i>, de schenker der goden, een schoone knaap, die door Zeus in de gedaante van een adelaar geroofd en naar den Olympus gebracht
+werd.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e415">39</a>. <i>Orpheus</i>, vermaard Grieksch zanger, die zelfs Cerberus, den hond die den ingang der onderwereld bewaakte, door zijn gezang verteederde.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e573">62</a>. <i>Seneca</i>, Romeinsch wijsgeer.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e777">92</a>. <i>Menelaus</i>, echtgenoot van de schoone <i>Helena</i>, die door den Trojaanschen koningszoon <i>Paris</i> werd geschaakt.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e839">106</a>. <i>Hippocrates</i>, beroemd Grieksch arts.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1118">156</a>. <i>Argos</i>, een honderd-oogig wezen dat Io, een geliefde van Zeus moest bewaken.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1188">168</a>. <i>Pluto</i>, god van den rijkdom.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1485">214</a>. <i>Phedrus</i>, Romeinsch fabeldichter.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1497">216</a>. <i>Adonis</i>, geliefde van de godin der schoonheid Venus.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1532">222</a>. <i>Hecate</i>, godin van den nacht, het duistere en geheimzinnige, zij werd afgebeeld in drievoudige gedaante.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1660">242</a>. <i>Priamos</i>, de koning van Troje. Hij bezat 50 zonen en 50 dochters.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e2279">345</a>. <i>Chevalliers d&#8217;Industrie</i>, fortuinzoekers, oplichters.
+
+
+<a id="d0e2813"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2813">403</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e3009">Inhoud</a>]
+</span><p><b>Eenige Buitenlandsche Romans en Novellen</b> verschenen bij de <b>MIJ. VOOR GOEDE EN GOEDKOOPE LECTUUR</b><b></b>
+
+</p>
+<p><i>Fransche.</i>.
+
+</p>
+<p><b>HONOR&eacute; DE BALZAC</b>, Het Gevloekte Kind. Vert. en Inl. van C. en M. Scharten-Antink, met portret. 2e druk. (6e&#8211;9e duizendtal.)
+
+</p>
+<p>I. 0.35 C. 0.45 L. 0.55
+
+</p>
+<p>W.B. 30*. <i>Het Gevloekte Kind</i> geeft als een samenvatting van den buitengewonen kunstenaar Balzac: den realist, romanticus, psycholoog en fijngevoeligen
+mensch, alles bijeen. En de prachtige vertaling van het echtpaar <i>Scharten</i> maakt de lezing van dat boekske tot een <span id="d0e2841" class="corr" title="Bron: bizondere">bijzondere</span> genieting.
+
+</p>
+<p><b>BENJAMIN CONSTANT, Adolphe.</b> Een kleine roman, vertaald en ingeleid door Cd. Busken Huet.
+
+</p>
+<p>I. &#402; 0.25 C. 0.35 L. 0.45
+
+</p>
+<p>W.B. 148. &#8220;Er ligt een onschatbare verdienste in de daad der W.B. Constant&#8217;s meesterwerk <i>Adolphe</i> aan breeder kring bekend gemaakt te hebben.&#8221; <i>De Hofstad</i>.
+
+</p>
+<p><b>NEEL DOFF, Dagen van Honger en Ellende.</b> Uit het Fransch door Anna van Gogh-Kaulbach. Met inleiding van F.M. Wibaut. I. &#402; 0.45 C. 0.60 L. 0.75
+
+</p>
+<p>W.B. 306. &#8220;Een document van grootestads armoeleven in krotten, een document van de onmaatschappelijke vernietiging van wat
+er moois is en moois had geworden aan gaven van geest en gemoed, massavernietiging die kwaal van de armoede is, document van
+anti-maatschappelijke neerdrukking en laaghouding van groote groepen in de arbeidersklasse. Een document van schrijnende werkelijkheid
+in den tijd van Keetje Oldema, een werkelijkheid die thans veertig jaar later nog niet tot het verleden behoort.&#8221;
+
+</p>
+<p>Uit de Inleiding.
+
+<a id="d0e2866"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2866">404</a>]</span>
+
+</p>
+<p><b>Mad. DE LA FAYETTE, De Prinses de Cl&egrave;ves.</b> Ingeleid en vertaald door H&eacute;l&egrave;ne Swarth.
+
+</p>
+<p>I. &#402; 0.55 C. 0.70 L. 0.85
+
+</p>
+<p>W.B. 312. &#8220;<i>De Prinses de Cl&egrave;ves</i> was de eerste psychologische roman, en zoo sterk en blijvend is de bekoring, die van natuur en waarheid uitgaan, dat dit
+teere en edele werkje na 2&frac12; eeuw nog steeds herdrukt en gelezen wordt. Hoewel de vertelling in een zgn. &#8220;historische&#8221; omgeving
+speelt, brengt hij een stil gevoelsgebeuren, zonder sentimentaliteit of groote woorden, natuurlijk en eenvoudig verhaald.
+Het zelfdoorleefde, dat er sterk in herkend is, geeft er het fijne aroma aan.&#8221; Uit de Inleiding.
+
+</p>
+<p><b>JULES RENARD, Natuurlijke Historietjes</b>, vertaald door Carel Scharten, met teekeningen van P. Bonnard en caricatuurportret van den schrijver d. Sem.
+
+</p>
+<p>I. 0.35 C. 0.45 L. 0.55
+
+</p>
+<p>W.B. 118*. &#8220;Hier is de natuur bespied; door een geestig waarnemer, een fijn opmerker, die ons een boekje geeft om stillekens
+uit mee te genieten.... Voor een gedeelte bevat het grappen&#8212;echte grappen van zeer goeden huize. Maar meestal zijn het fijne
+subtiele bijzonderheidjes, welke innig kenmerkend zijn.&#8221; N. <i>Rotterdammer</i>.
+
+</p>
+<p><i>Engelsche</i>.
+
+</p>
+<p><b>CHARLOTTE BRONTE, Jane Eyre</b> (De Wees van
+Lowood). Vertaling J. Kuylman. Inleiding L.S.
+
+</p>
+<p>I. &#402; 0.95 C. 1.10 L. 1.25
+
+</p>
+<p>W.B. 264&#8211;267*. &#8220;<span id="d0e2902" class="corr" title="Bron: Jan">Jane</span> Eyre&#8221; is inderdaad het werk van een krachtigen, ernstigen geest met iets mannelijks, als het pseudoniem der schrijfster (Currer
+Bell) maar innig-vrouwelijk om de gemoedsontleding. Een ongemeen boek; ten onzent zeer weinig gelezen buiten de engere literaire
+kringen. Dat kan veranderen nu de Wereldbibliotheek er een nieuwe vertaling van bezorgd heeft, die over &#8217;t geheel geslaagd
+lijkt.&#8221; <i>Het Nieuws v. d. Dag</i>.
+
+</p>
+<p><b>CHARLES DICKENS, Kerstlied in proza</b>, vertaling J.
+Kuylman. Inl. L. Simons.
+
+</p>
+<p>W.B. 15* Ing. &#402; 0.35 C. 0.45 L. 0.55
+
+
+<a id="d0e2914"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2914">405</a>]</span>
+
+</p>
+<p><b>L. FALCONER, De Geheimzinnige Gouvernante.</b>
+
+</p>
+<p>Tweede druk. I. 25 cent.
+
+</p>
+<p>Bl.B. 23. De gretigheid, waarmee dit boeiende verhaal van een Russische nihiliste, die in haar betrekking als gouvernante
+bij een familie in Engeland een ontmoeting zoekt met een Russischen graaf, waarop zij den aanslag pleegt, welke haar is opgedragen,
+werd gekocht en dat spoedig was uitverkocht, leek ons een aansporing het te herdrukken. Deze herdruk van 10.000 ex. is zoo
+juist verschenen.
+
+</p>
+<p><b>CHARLES LEVER, De Avonturen van Algernon Sydney Potts.</b> I. &#402; 0.75 C. 0.90 L. 1.05
+
+</p>
+<p>W.B. 242&#8211;244*. &#8220;Ik hoop dat spoedig van Charles James Lever meer zulke juweeltjes in de Wereld-Bibliotheek zullen schitteren&#8221;....
+
+</p>
+<p>C. <i>Groustra</i> in <i>De Hollandsche Lelie</i>.
+
+</p>
+<p><b>GEORGE MEREDITH, Rhoda Fleming.</b> Vertaald uit het Engelsch door Dr. W. van Ravensteijn.
+
+</p>
+<p>I. &#402; 0.95 C. 1.10 L. 1.25
+
+</p>
+<p>W.B. 231&#8211;234*. <i>George Meredith</i> wordt voor een der grootsten van Engelands 19e eeuwsche schrijvers gehouden. In het oorspronkelijke moeielijk genietbaar,
+was zijn werk juist een dat een overzetting vroeg. Een <i>groot, ontroerend en tevens boeiend</i> werk.
+
+</p>
+<p>....&#8220;Er zijn grepen, subliem van doordringendheid: zoo de eerste oneenigheid tusschen Dahlia en haar verleider, of het gesprek
+tusschen de zusters, nadat de eene heeft ingegrepen in het leven van de andere. Een boek dat moderne verfijning doet samengaan
+met een bijna klassieke breedheid van opzet.&#8221; <i>De Telegraaf</i>.
+
+</p>
+<p><b>EDGAR ALLAN POE, Een tiental vertellingen</b>, vert. door J. F. Ankersmit en ingeleid door H. van Booven. Portret van den schrijver. 2e druk (7e&#8211;9e duizend.)
+
+</p>
+<p>I. &#402; 0.25 C. 0.35 L. 0.45
+
+</p>
+<p>W.B. 136. In dezen bundel leert men Poe voornamelijk kennen als den schrijver dezer korte, meesterlijk gestelde, wonderlijke
+verbeeldingen, en als leermeester van Jules Verne, Conan Doyle en zooveel anderen, na die beiden met min of meer onbeduidenden
+nabootsingen gekomen.
+
+<a id="d0e2965"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2965">406</a>]</span>
+
+</p>
+<p><b>R. L. STEVENSON, De Verkeerde Kist.</b> Vert. door Mevr. G. v. <span id="d0e2971" class="corr" title="Bron: Uildruks">Uildriks</span>. I. &#402; 0.20
+
+</p>
+<p>Bl.B. 11&#8211;12 Een dol-fantastisch <i>misdaad(?)verhaal,</i> van den grooten Schotschen verteller Stevenson.
+
+</p>
+<p><b>Het zonderlinge geval van Dr. Jekyll en den heer Hyde.</b> Vert. door Mevr. G. v. Uildriks. Inleiding L. S. Tweede druk. I. &#402; 0.20
+
+</p>
+<p>Bl.B. 26&#8211;27. &#8220;De Britten houden van het griezelige, en Stevenson heeft in <i>Jekyl en Hyde</i> een geval uitgewerkt met het meesterschap van den volmaaktsten griezelverteller. Doch zijn verhaal is er niet alleen om het
+uiterlijk effect; het heeft ook een symbolische waarde: er zit een kern van een eeuwige waarheid in omtrent onze menschelijke
+dubbelnatuur en de onderlinge werking op elkaar van de beide deelen. Als men wil, is dit verhaal een &#8220;levensles in beeld.&#8221;
+De knapheid ervan ligt hierin, dat het beeld sterk is gebleven en de les moet worden opgediept.&#8221;
+
+</p>
+<p><i>Uit de Inleiding.</i>
+
+</p>
+<p><b>MARK TWAIN, De Erfgenaam uit Amerika.</b> Een ge&iuml;llustreerd verhaal I. &#402; 0.20
+
+</p>
+<p>Bl.B. 3&#8211;4. Een alleramusantst verhaal van den bekenden Amerikaanschen humorist.
+
+</p>
+<p><b>OSCAR WILDE, Het Granaatappelhuis.</b> (vier Sproken: De Jonge Koning, De Verjaardag der Infante, De Visscher en zijn Ziel, Het Sterrekind). Vertaling Liane van
+Oosterzee. Vier illustraties door J. en B. Midderigh-Bokhorst. Tweede druk. 6e&#8211;8e duizend.
+
+</p>
+<p>I. 0.35 C. 0.45 L. 0.55
+
+</p>
+<p>&#8220;Een viertal prachtig beschreven symbolische verhalen, die zoowel boeien door hun mooie taal als de diepe gedachten die er
+in gelegd zijn.&#8221; <i>Ons Land.</i>
+
+
+
+</p>
+<div class="div1" id="d0e3009">
+<h2>Inhoudsopgave</h2>
+<ul>
+<li><a href="#d0e131">LE SAGE EN ZIJN &#8220;GIL BLAS&#8221;: (1668&#8211;1745)</a></li>
+<li><a href="#d0e176">VERKLARING VAN DEN SCHRIJVER</a></li>
+<li><a href="#d0e199">EERSTE BOEK</a><ul>
+<li><a href="#d0e203">Over de geboorte van Gil Blas en zijne opvoeding.</a></li>
+<li><a href="#d0e229">Wat er gebeurde op weg naar Pegnaflor, wat hij deed toen hij daar aankwam en met wien hij soupeerde.</a></li>
+<li><a href="#d0e292">Van de verleiding waaraan de ezeldrijver onderweg was blootgesteld, de gevolgen hiervan en hoe Gil Blas van Scylla in Charybdis
+viel.</a></li>
+<li><a href="#d0e318">Beschrijving van het onderaardsche hol en welke zaken Gil Blas er zag.</a></li>
+<li><a href="#d0e338">Waarom verscheidene andere dieven op het tooneel verschijnen en welk aangenaam gesprek zij voerden.</a></li>
+<li><a href="#d0e384">Gil Blas beproeft te ontvluchten en wat daar het gevolg van is.</a></li>
+<li><a href="#d0e406">Wat Gil Blas deed bij gebrek aan beter.</a></li>
+<li><a href="#d0e424">Gil Blas vergezelt de dieven. Welke heldendaad hij verricht op den openbaren weg.</a></li>
+<li><a href="#d0e458">Welke ernstige gebeurtenis op dit avontuur volgde.</a></li>
+<li><a href="#d0e478">Wat de roovers met de dame deden. Van het groote plan dat Gil Blas vormde en wat er de uitslag van was.</a></li>
+<li><a href="#d0e531">Geschiedenis van dona Mencia de Mosquera.</a></li>
+<li><a href="#d0e574">Op welke onaangename wijze Gil Blas en de dame werden gestoord.</a></li>
+<li><a href="#d0e614">Door welk toeval Gil Blas eindelijk de gevangenis verlaat en waar hij heengaat.</a></li>
+<li><a href="#d0e642">Hoe dona Mencia hem in Burgos ontving.</a></li>
+<li><a href="#d0e665">Op welke wijze Gil Blas zich kleedde van het nieuwe geschenk, dat hij van de dame ontving en in welke equipage hij Burgos
+verliet.</a></li>
+<li><a href="#d0e704">Waarin wordt aangetoond, dat men niet te veel op de fortuin moet vertrouwen.</a></li>
+<li><a href="#d0e752">Welke partij Gil Blas koos na het avontuur in het gemeubileerde huis.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e796">TWEEDE BOEK</a><ul>
+<li><a href="#d0e800">Fabricius brengt Gil Blas bij den kanunnik S&eacute;dillo. In welken staat zij dezen vonden en hoe zijn huishoudster er uitzag.</a></li>
+<li><a href="#d0e840">Op welke wijze de kanunnik behandeld werd toen hij ziek was; wat er het gevolg van was en wat hij bij testament aan Gil Blas
+naliet.</a></li>
+<li><a href="#d0e882">Gil Blas komt in betrekking bij dokter Sangrado en wordt een beroemd geneesheer.</a></li>
+<li><a href="#d0e918">Gil Blas gaat voort de geneeskunde uit te oefenen met evenveel succes als geschiktheid. De teruggevonden ring.</a></li>
+<li><a href="#d0e987">Afloop van het avontuur van den teruggevonden ring. Gil Blas laat de geneeskunde varen en gaat uit Valladolid.</a></li>
+<li><a href="#d0e1027">Welken weg Gil Blas van Valladolid insloeg en wat hij zooal onderweg ontmoette.</a></li>
+<li><a href="#d0e1043">Geschiedenis van den barbiersjongen.</a></li>
+<li><a href="#d0e1149">De ontmoeting van Gil Blas en zijn metgezel met een man die stukjes brood in een beek doopte en wat zij met hem bespraken.</a></li>
+<li><a href="#d0e1179">In welken toestand Diego zijne familie vond en na welke genietingen Gil Blas en hij scheidden.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e1207">DERDE BOEK</a><ul>
+<li><a href="#d0e1211">De aankomst van Gil Blas te Madrid en het verhaal van zijn eersten werkkring.</a></li>
+<li><a href="#d0e1251">Gil Blas verwondert zich in Madrid kapitein Rolando te ontmoeten en over de wonderlijke dingen, die deze dief hem vertelde.</a></li>
+<li><a href="#d0e1281">Gil Blas verlaat don Bernard de Castil Blazo en komt bij een saletjonker.</a></li>
+<li><a href="#d0e1342">Hoe Gil Blas kennis maakte met de lakeien der saletjonkers; welk geheim zij hem leerden om ten koste van weinig moeite den
+naam te hebben van een geestig man en welken zonderlingen eed zij hem lieten doen.</a></li>
+<li><a href="#d0e1389">Gil Blas gaat op avontuur uit. Hij maakt kennis met een lieve dame.</a></li>
+<li><a href="#d0e1446">Het onderhoud van eenige heeren over de komedianten van het tooneelgezelschap van den prins.</a></li>
+<li><a href="#d0e1488">Geschiedenis van don Pompeyo de Castro.</a></li>
+<li><a href="#d0e1533">Waarom Gil Blas een nieuwe betrekking moest zoeken.</a></li>
+<li><a href="#d0e1569">Bij wie Gil Blas in dienst trad na den dood van don Mathias de Silva.</a></li>
+<li><a href="#d0e1593">Een en ander over Arsenia en Florimonde.</a></li>
+<li><a href="#d0e1629">Hoe de tooneelspelers onder elkaar leefden en hoe zij de schrijvers behandelden.</a></li>
+<li><a href="#d0e1651">Gil Blas krijgt zin in het tooneel, hij geeft zich over aan het tooneelleven en heeft er na korten tijd genoeg van.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e1670">VIERDE BOEK</a><ul>
+<li><a href="#d0e1674">Daar Gil Blas zich niet kan gewennen aan de zeden der tooneelspelers, verlaat hij den dienst van Arsenia en vindt een fatsoenlijker
+huis.</a></li>
+<li><a href="#d0e1708">Hoe Aurora Gil Blas ontving en welk onderhoud zij samen hadden.</a></li>
+<li><a href="#d0e1738">Een groote verandering bij don Vincent, en het vreemde besluit, dat de liefde de schoone Aurora deed nemen.</a></li>
+<li><a href="#d0e1763">Het huwelijk uit wraak.</a></li>
+<li><a href="#d0e1911">Wat Aurora de Guzmann deed toen zij te Salamanca was.</a></li>
+<li><a href="#d0e1953">Welke listen Aurora zooal aanwendde om zich door don Louis Pacheco te doen beminnen.</a></li>
+<li><a href="#d0e2001">Gil Blas verandert van betrekking en gaat in dienst van don Gonzale Pacheco.</a></li>
+<li><a href="#d0e2075">Hoe het karakter van markiezin de Chaves was en welke menschen, gewoonlijk bij haar kwamen.</a></li>
+<li><a href="#d0e2109">Door welke gebeurtenis Gil Blas bij de markiezin de Chaves wegging en wat er van hem werd.</a></li>
+<li><a href="#d0e2143">Geschiedenis van don Alphonse en van de schoone Seraphine.</a></li>
+<li><a href="#d0e2226">Wie de oude kluizenaar was en hoe Gil Blas bemerkte, dat hij onder kennissen was.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e2260">VIJFDE BOEK</a><ul>
+<li><a href="#d0e2264">Geschiedenis van don Rapha&euml;l.</a></li>
+<li><a href="#d0e2648">De beraadslaging, die don Rapha&euml;l en zijn hoorders samen hielden en het avontuur, dat hen overkwam, toen zij het bosch wilden
+verlaten.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e2687">VERKLARINGEN</a></li>
+</ul>
+</div>
+<div class="transcribernote">
+<h2>Colofon</h2>
+<h3>Beschikbaarheid</h3>
+<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het
+kopi&euml;ren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctie team op <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give
+it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<h3>Codering</h3>
+<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde
+van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn
+gemarkeerd met het corr-element.
+
+</p>
+<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met &#8220;. Geneste
+dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens.
+
+</p>
+<h3>Documentgeschiedenis</h3>
+<ul>
+<li>13-APR-2007 begonnen.
+
+</li>
+</ul>
+<h3>Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table width="75%">
+<tr>
+<th>Plaats</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e183">Bladzijde 1</a></td>
+<td width="40%">bizonder</td>
+<td width="40%">bijzonder</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e189">Bladzijde 1</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e194">Bladzijde 1</a></td>
+<td width="40%">Castilie</td>
+<td width="40%">Castili&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e442">Bladzijde 42</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e522">Bladzijde 54</a></td>
+<td width="40%">bizondere</td>
+<td width="40%">bijzondere</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e527">Bladzijde 55</a></td>
+<td width="40%">donna</td>
+<td width="40%">dona</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e548">Bladzijde 58</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e553">Bladzijde 58</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e602">Bladzijde 65</a></td>
+<td width="40%">16en</td>
+<td width="40%">16den</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e696">Bladzijde 79</a></td>
+<td width="40%">gescheidenis</td>
+<td width="40%">geschiedenis</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e966">Bladzijde 129</a></td>
+<td width="40%">rechter niet onverschillig zullen zijn.&#8221;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1012">Bladzijde 135</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1232">Bladzijde 176</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1235">Bladzijde 176</a></td>
+<td width="40%">pastte</td>
+<td width="40%">paste</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1316">Bladzijde 189</a></td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1332">Bladzijde 191</a></td>
+<td width="40%">Centelles</td>
+<td width="40%">Centell&egrave;s</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1474">Bladzijde 212</a></td>
+<td width="40%">de</td>
+<td width="40%">De</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1790">Bladzijde 266</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1861">Bladzijde 280</a></td>
+<td width="40%">Cicili&euml;</td>
+<td width="40%">Sicili&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2150">Bladzijde 326</a></td>
+<td width="40%">Duische</td>
+<td width="40%">Duitsche</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2214">Bladzijde 335</a></td>
+<td width="40%">slcehts</td>
+<td width="40%">slechts</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2251">Bladzijde 340</a></td>
+<td width="40%">gescheidenis</td>
+<td width="40%">geschiedenis</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2256">Bladzijde 340</a></td>
+<td width="40%">gescheidenis</td>
+<td width="40%">geschiedenis</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2293">Bladzijde 347</a></td>
+<td width="40%">goeg</td>
+<td width="40%">goed</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2349">Bladzijde 355</a></td>
+<td width="40%">reis</td>
+<td width="40%">reist</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2367">Bladzijde 358</a></td>
+<td width="40%">&#8217;</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2841">Bladzijde 403</a></td>
+<td width="40%">bizondere</td>
+<td width="40%">bijzondere</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2902">Bladzijde 404</a></td>
+<td width="40%">Jan</td>
+<td width="40%">Jane</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2971">Bladzijde 406</a></td>
+<td width="40%">Uildruks</td>
+<td width="40%">Uildriks</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+</div>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Zonderlinge Lotgevallen van Gil
+Blas van Santillano, by Alain René Le Sage
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZONDERLINGE LOTGEVALLEN ***
+
+***** This file should be named 21409-h.htm or 21409-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/2/1/4/0/21409/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/21409-h/images/a.gif b/21409-h/images/a.gif
new file mode 100644
index 0000000..9c6f721
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/a.gif
diff --git a/21409-h/images/b.gif b/21409-h/images/b.gif
new file mode 100644
index 0000000..30f8b84
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/b.gif
diff --git a/21409-h/images/d.gif b/21409-h/images/d.gif
new file mode 100644
index 0000000..6d367d4
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/d.gif
diff --git a/21409-h/images/e.gif b/21409-h/images/e.gif
new file mode 100644
index 0000000..8a66df4
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/e.gif
diff --git a/21409-h/images/f.gif b/21409-h/images/f.gif
new file mode 100644
index 0000000..4ef241a
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/f.gif
diff --git a/21409-h/images/front1.jpg b/21409-h/images/front1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..79d3c30
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/front1.jpg
diff --git a/21409-h/images/g.gif b/21409-h/images/g.gif
new file mode 100644
index 0000000..43989d7
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/g.gif
diff --git a/21409-h/images/h.gif b/21409-h/images/h.gif
new file mode 100644
index 0000000..9235a8a
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/h.gif
diff --git a/21409-h/images/i.gif b/21409-h/images/i.gif
new file mode 100644
index 0000000..61764d0
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/i.gif
diff --git a/21409-h/images/k.gif b/21409-h/images/k.gif
new file mode 100644
index 0000000..70440cf
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/k.gif
diff --git a/21409-h/images/l.gif b/21409-h/images/l.gif
new file mode 100644
index 0000000..05dd8b7
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/l.gif
diff --git a/21409-h/images/m.gif b/21409-h/images/m.gif
new file mode 100644
index 0000000..4005c15
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/m.gif
diff --git a/21409-h/images/n.gif b/21409-h/images/n.gif
new file mode 100644
index 0000000..03a6987
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/n.gif
diff --git a/21409-h/images/o.gif b/21409-h/images/o.gif
new file mode 100644
index 0000000..02598f8
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/o.gif
diff --git a/21409-h/images/p000.jpg b/21409-h/images/p000.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1b0789c
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p000.jpg
diff --git a/21409-h/images/p006.jpg b/21409-h/images/p006.jpg
new file mode 100644
index 0000000..eb753a1
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p006.jpg
diff --git a/21409-h/images/p013.jpg b/21409-h/images/p013.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cbbc0aa
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p013.jpg
diff --git a/21409-h/images/p015.jpg b/21409-h/images/p015.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a7e9994
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p015.jpg
diff --git a/21409-h/images/p020.jpg b/21409-h/images/p020.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b4ab7e0
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p020.jpg
diff --git a/21409-h/images/p053.jpg b/21409-h/images/p053.jpg
new file mode 100644
index 0000000..35443c2
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p053.jpg
diff --git a/21409-h/images/p064.jpg b/21409-h/images/p064.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1581c9d
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p064.jpg
diff --git a/21409-h/images/p076.jpg b/21409-h/images/p076.jpg
new file mode 100644
index 0000000..57b11e5
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p076.jpg
diff --git a/21409-h/images/p085.jpg b/21409-h/images/p085.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3848aa4
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p085.jpg
diff --git a/21409-h/images/p101.jpg b/21409-h/images/p101.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f962538
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p101.jpg
diff --git a/21409-h/images/p108.jpg b/21409-h/images/p108.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f963a30
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p108.jpg
diff --git a/21409-h/images/p122.jpg b/21409-h/images/p122.jpg
new file mode 100644
index 0000000..866ec66
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p122.jpg
diff --git a/21409-h/images/p146.jpg b/21409-h/images/p146.jpg
new file mode 100644
index 0000000..323730c
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p146.jpg
diff --git a/21409-h/images/p149.jpg b/21409-h/images/p149.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6630d87
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p149.jpg
diff --git a/21409-h/images/p159.jpg b/21409-h/images/p159.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b882236
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p159.jpg
diff --git a/21409-h/images/p163.jpg b/21409-h/images/p163.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1e53eb3
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p163.jpg
diff --git a/21409-h/images/p169.jpg b/21409-h/images/p169.jpg
new file mode 100644
index 0000000..67bd4aa
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p169.jpg
diff --git a/21409-h/images/p186.jpg b/21409-h/images/p186.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7e99fcc
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p186.jpg
diff --git a/21409-h/images/p191.jpg b/21409-h/images/p191.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e19a4bd
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p191.jpg
diff --git a/21409-h/images/p196.jpg b/21409-h/images/p196.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4cb931f
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p196.jpg
diff --git a/21409-h/images/p205.jpg b/21409-h/images/p205.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ff98b2c
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p205.jpg
diff --git a/21409-h/images/p226.jpg b/21409-h/images/p226.jpg
new file mode 100644
index 0000000..403ef80
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p226.jpg
diff --git a/21409-h/images/p233.jpg b/21409-h/images/p233.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0f6da1b
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p233.jpg
diff --git a/21409-h/images/p251.jpg b/21409-h/images/p251.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b67fced
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p251.jpg
diff --git a/21409-h/images/p278.jpg b/21409-h/images/p278.jpg
new file mode 100644
index 0000000..843bff5
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p278.jpg
diff --git a/21409-h/images/p288.jpg b/21409-h/images/p288.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7d1fcc1
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p288.jpg
diff --git a/21409-h/images/p307.jpg b/21409-h/images/p307.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d9bdc60
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p307.jpg
diff --git a/21409-h/images/p313.jpg b/21409-h/images/p313.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6ba7678
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p313.jpg
diff --git a/21409-h/images/p324.jpg b/21409-h/images/p324.jpg
new file mode 100644
index 0000000..30b7249
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p324.jpg
diff --git a/21409-h/images/p344.jpg b/21409-h/images/p344.jpg
new file mode 100644
index 0000000..df908ec
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p344.jpg
diff --git a/21409-h/images/p359.jpg b/21409-h/images/p359.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fe5cc80
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p359.jpg
diff --git a/21409-h/images/p365.jpg b/21409-h/images/p365.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6fc508d
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p365.jpg
diff --git a/21409-h/images/p368.jpg b/21409-h/images/p368.jpg
new file mode 100644
index 0000000..385571d
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p368.jpg
diff --git a/21409-h/images/p375.jpg b/21409-h/images/p375.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c91b613
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p375.jpg
diff --git a/21409-h/images/p381.jpg b/21409-h/images/p381.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9a79bb6
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p381.jpg
diff --git a/21409-h/images/p387.jpg b/21409-h/images/p387.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0c634b6
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p387.jpg
diff --git a/21409-h/images/p393.jpg b/21409-h/images/p393.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d302d82
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p393.jpg
diff --git a/21409-h/images/p396.jpg b/21409-h/images/p396.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bb9fb0f
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p396.jpg
diff --git a/21409-h/images/p399.jpg b/21409-h/images/p399.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b82ca13
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/p399.jpg
diff --git a/21409-h/images/r.gif b/21409-h/images/r.gif
new file mode 100644
index 0000000..2375834
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/r.gif
diff --git a/21409-h/images/s.gif b/21409-h/images/s.gif
new file mode 100644
index 0000000..b2a6bf4
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/s.gif
diff --git a/21409-h/images/t.gif b/21409-h/images/t.gif
new file mode 100644
index 0000000..093c284
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/t.gif
diff --git a/21409-h/images/v.gif b/21409-h/images/v.gif
new file mode 100644
index 0000000..3728c26
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/v.gif
diff --git a/21409-h/images/w.gif b/21409-h/images/w.gif
new file mode 100644
index 0000000..ff6b48a
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/w.gif
diff --git a/21409-h/images/z.gif b/21409-h/images/z.gif
new file mode 100644
index 0000000..e2ce18b
--- /dev/null
+++ b/21409-h/images/z.gif
diff --git a/21409-page-images/f001.png b/21409-page-images/f001.png
new file mode 100644
index 0000000..78472c3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/f001.png
diff --git a/21409-page-images/f002.png b/21409-page-images/f002.png
new file mode 100644
index 0000000..69c12d3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/f002.png
diff --git a/21409-page-images/f003.png b/21409-page-images/f003.png
new file mode 100644
index 0000000..185999b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/f003.png
diff --git a/21409-page-images/f004.png b/21409-page-images/f004.png
new file mode 100644
index 0000000..515ed43
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/f004.png
diff --git a/21409-page-images/f005.png b/21409-page-images/f005.png
new file mode 100644
index 0000000..4801a64
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/f005.png
diff --git a/21409-page-images/f006.png b/21409-page-images/f006.png
new file mode 100644
index 0000000..fcc3bbc
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/f006.png
diff --git a/21409-page-images/f007.png b/21409-page-images/f007.png
new file mode 100644
index 0000000..adc391c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/f007.png
diff --git a/21409-page-images/f008.png b/21409-page-images/f008.png
new file mode 100644
index 0000000..773d15a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/f008.png
diff --git a/21409-page-images/p003.png b/21409-page-images/p003.png
new file mode 100644
index 0000000..abdc36d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p003.png
diff --git a/21409-page-images/p004.png b/21409-page-images/p004.png
new file mode 100644
index 0000000..0d1434c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p004.png
diff --git a/21409-page-images/p005.png b/21409-page-images/p005.png
new file mode 100644
index 0000000..6d893b1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p005.png
diff --git a/21409-page-images/p006.png b/21409-page-images/p006.png
new file mode 100644
index 0000000..ea7c0b7
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p006.png
diff --git a/21409-page-images/p007.png b/21409-page-images/p007.png
new file mode 100644
index 0000000..32b41ae
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p007.png
diff --git a/21409-page-images/p008.png b/21409-page-images/p008.png
new file mode 100644
index 0000000..d481cb4
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p008.png
diff --git a/21409-page-images/p009.png b/21409-page-images/p009.png
new file mode 100644
index 0000000..08b8c67
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p009.png
diff --git a/21409-page-images/p010.png b/21409-page-images/p010.png
new file mode 100644
index 0000000..9e2c182
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p010.png
diff --git a/21409-page-images/p011.png b/21409-page-images/p011.png
new file mode 100644
index 0000000..32429f9
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p011.png
diff --git a/21409-page-images/p012.png b/21409-page-images/p012.png
new file mode 100644
index 0000000..81efc36
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p012.png
diff --git a/21409-page-images/p013.png b/21409-page-images/p013.png
new file mode 100644
index 0000000..23a4c30
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p013.png
diff --git a/21409-page-images/p014.png b/21409-page-images/p014.png
new file mode 100644
index 0000000..d3dd9fd
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p014.png
diff --git a/21409-page-images/p015.png b/21409-page-images/p015.png
new file mode 100644
index 0000000..c8def13
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p015.png
diff --git a/21409-page-images/p016.png b/21409-page-images/p016.png
new file mode 100644
index 0000000..69a4d8d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p016.png
diff --git a/21409-page-images/p017.png b/21409-page-images/p017.png
new file mode 100644
index 0000000..5495fa3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p017.png
diff --git a/21409-page-images/p018.png b/21409-page-images/p018.png
new file mode 100644
index 0000000..cb4a633
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p018.png
diff --git a/21409-page-images/p019.png b/21409-page-images/p019.png
new file mode 100644
index 0000000..0d0937f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p019.png
diff --git a/21409-page-images/p020.png b/21409-page-images/p020.png
new file mode 100644
index 0000000..42b6fa1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p020.png
diff --git a/21409-page-images/p021.png b/21409-page-images/p021.png
new file mode 100644
index 0000000..d041038
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p021.png
diff --git a/21409-page-images/p022.png b/21409-page-images/p022.png
new file mode 100644
index 0000000..622b969
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p022.png
diff --git a/21409-page-images/p023.png b/21409-page-images/p023.png
new file mode 100644
index 0000000..0319a23
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p023.png
diff --git a/21409-page-images/p024.png b/21409-page-images/p024.png
new file mode 100644
index 0000000..b74fc31
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p024.png
diff --git a/21409-page-images/p025.png b/21409-page-images/p025.png
new file mode 100644
index 0000000..df5a286
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p025.png
diff --git a/21409-page-images/p026.png b/21409-page-images/p026.png
new file mode 100644
index 0000000..f826ded
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p026.png
diff --git a/21409-page-images/p027.png b/21409-page-images/p027.png
new file mode 100644
index 0000000..7d61923
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p027.png
diff --git a/21409-page-images/p028.png b/21409-page-images/p028.png
new file mode 100644
index 0000000..a458184
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p028.png
diff --git a/21409-page-images/p029.png b/21409-page-images/p029.png
new file mode 100644
index 0000000..f871ace
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p029.png
diff --git a/21409-page-images/p030.png b/21409-page-images/p030.png
new file mode 100644
index 0000000..d147e14
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p030.png
diff --git a/21409-page-images/p031.png b/21409-page-images/p031.png
new file mode 100644
index 0000000..ab067cc
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p031.png
diff --git a/21409-page-images/p032.png b/21409-page-images/p032.png
new file mode 100644
index 0000000..99ab1be
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p032.png
diff --git a/21409-page-images/p033.png b/21409-page-images/p033.png
new file mode 100644
index 0000000..7db6438
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p033.png
diff --git a/21409-page-images/p034.png b/21409-page-images/p034.png
new file mode 100644
index 0000000..8945453
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p034.png
diff --git a/21409-page-images/p035.png b/21409-page-images/p035.png
new file mode 100644
index 0000000..b353226
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p035.png
diff --git a/21409-page-images/p036.png b/21409-page-images/p036.png
new file mode 100644
index 0000000..f445c16
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p036.png
diff --git a/21409-page-images/p037.png b/21409-page-images/p037.png
new file mode 100644
index 0000000..201e9bc
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p037.png
diff --git a/21409-page-images/p038.png b/21409-page-images/p038.png
new file mode 100644
index 0000000..bf8247c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p038.png
diff --git a/21409-page-images/p039.png b/21409-page-images/p039.png
new file mode 100644
index 0000000..29ec01c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p039.png
diff --git a/21409-page-images/p040.png b/21409-page-images/p040.png
new file mode 100644
index 0000000..3570c3f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p040.png
diff --git a/21409-page-images/p041.png b/21409-page-images/p041.png
new file mode 100644
index 0000000..24717bb
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p041.png
diff --git a/21409-page-images/p042.png b/21409-page-images/p042.png
new file mode 100644
index 0000000..2b978aa
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p042.png
diff --git a/21409-page-images/p043.png b/21409-page-images/p043.png
new file mode 100644
index 0000000..a9b64b8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p043.png
diff --git a/21409-page-images/p044.png b/21409-page-images/p044.png
new file mode 100644
index 0000000..96a1156
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p044.png
diff --git a/21409-page-images/p045.png b/21409-page-images/p045.png
new file mode 100644
index 0000000..0b8837e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p045.png
diff --git a/21409-page-images/p046.png b/21409-page-images/p046.png
new file mode 100644
index 0000000..fb826fe
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p046.png
diff --git a/21409-page-images/p047.png b/21409-page-images/p047.png
new file mode 100644
index 0000000..48ce9ac
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p047.png
diff --git a/21409-page-images/p048.png b/21409-page-images/p048.png
new file mode 100644
index 0000000..3d55709
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p048.png
diff --git a/21409-page-images/p049.png b/21409-page-images/p049.png
new file mode 100644
index 0000000..e254e94
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p049.png
diff --git a/21409-page-images/p050.png b/21409-page-images/p050.png
new file mode 100644
index 0000000..e5ea30e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p050.png
diff --git a/21409-page-images/p051.png b/21409-page-images/p051.png
new file mode 100644
index 0000000..c7f0396
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p051.png
diff --git a/21409-page-images/p052.png b/21409-page-images/p052.png
new file mode 100644
index 0000000..5f6d619
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p052.png
diff --git a/21409-page-images/p053.png b/21409-page-images/p053.png
new file mode 100644
index 0000000..b0c2a61
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p053.png
diff --git a/21409-page-images/p054.png b/21409-page-images/p054.png
new file mode 100644
index 0000000..a1b346d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p054.png
diff --git a/21409-page-images/p055.png b/21409-page-images/p055.png
new file mode 100644
index 0000000..96019c8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p055.png
diff --git a/21409-page-images/p056.png b/21409-page-images/p056.png
new file mode 100644
index 0000000..086d6dd
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p056.png
diff --git a/21409-page-images/p057.png b/21409-page-images/p057.png
new file mode 100644
index 0000000..12cd6f3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p057.png
diff --git a/21409-page-images/p058.png b/21409-page-images/p058.png
new file mode 100644
index 0000000..466eab0
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p058.png
diff --git a/21409-page-images/p059.png b/21409-page-images/p059.png
new file mode 100644
index 0000000..08ca5ca
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p059.png
diff --git a/21409-page-images/p060.png b/21409-page-images/p060.png
new file mode 100644
index 0000000..b9a9c04
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p060.png
diff --git a/21409-page-images/p061.png b/21409-page-images/p061.png
new file mode 100644
index 0000000..8da618c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p061.png
diff --git a/21409-page-images/p062.png b/21409-page-images/p062.png
new file mode 100644
index 0000000..ad24874
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p062.png
diff --git a/21409-page-images/p063.png b/21409-page-images/p063.png
new file mode 100644
index 0000000..797c096
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p063.png
diff --git a/21409-page-images/p064.png b/21409-page-images/p064.png
new file mode 100644
index 0000000..dacc09d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p064.png
diff --git a/21409-page-images/p065.png b/21409-page-images/p065.png
new file mode 100644
index 0000000..7801fd5
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p065.png
diff --git a/21409-page-images/p066.png b/21409-page-images/p066.png
new file mode 100644
index 0000000..fd08c26
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p066.png
diff --git a/21409-page-images/p067.png b/21409-page-images/p067.png
new file mode 100644
index 0000000..d81b582
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p067.png
diff --git a/21409-page-images/p068.png b/21409-page-images/p068.png
new file mode 100644
index 0000000..920598e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p068.png
diff --git a/21409-page-images/p069.png b/21409-page-images/p069.png
new file mode 100644
index 0000000..d66b4e0
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p069.png
diff --git a/21409-page-images/p070.png b/21409-page-images/p070.png
new file mode 100644
index 0000000..ffad4e3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p070.png
diff --git a/21409-page-images/p071.png b/21409-page-images/p071.png
new file mode 100644
index 0000000..600fdfa
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p071.png
diff --git a/21409-page-images/p072.png b/21409-page-images/p072.png
new file mode 100644
index 0000000..4cc7732
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p072.png
diff --git a/21409-page-images/p073.png b/21409-page-images/p073.png
new file mode 100644
index 0000000..5b36692
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p073.png
diff --git a/21409-page-images/p074.png b/21409-page-images/p074.png
new file mode 100644
index 0000000..aa7149f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p074.png
diff --git a/21409-page-images/p075.png b/21409-page-images/p075.png
new file mode 100644
index 0000000..74a2579
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p075.png
diff --git a/21409-page-images/p076.png b/21409-page-images/p076.png
new file mode 100644
index 0000000..0c0a0c6
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p076.png
diff --git a/21409-page-images/p077.png b/21409-page-images/p077.png
new file mode 100644
index 0000000..2a4227b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p077.png
diff --git a/21409-page-images/p078.png b/21409-page-images/p078.png
new file mode 100644
index 0000000..120e4ee
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p078.png
diff --git a/21409-page-images/p079.png b/21409-page-images/p079.png
new file mode 100644
index 0000000..2374614
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p079.png
diff --git a/21409-page-images/p080.png b/21409-page-images/p080.png
new file mode 100644
index 0000000..a3abb64
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p080.png
diff --git a/21409-page-images/p081.png b/21409-page-images/p081.png
new file mode 100644
index 0000000..4b70572
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p081.png
diff --git a/21409-page-images/p082.png b/21409-page-images/p082.png
new file mode 100644
index 0000000..61399e5
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p082.png
diff --git a/21409-page-images/p083.png b/21409-page-images/p083.png
new file mode 100644
index 0000000..a85ac85
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p083.png
diff --git a/21409-page-images/p084.png b/21409-page-images/p084.png
new file mode 100644
index 0000000..c76a4e3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p084.png
diff --git a/21409-page-images/p085.png b/21409-page-images/p085.png
new file mode 100644
index 0000000..eee3752
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p085.png
diff --git a/21409-page-images/p086.png b/21409-page-images/p086.png
new file mode 100644
index 0000000..39507a6
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p086.png
diff --git a/21409-page-images/p087.png b/21409-page-images/p087.png
new file mode 100644
index 0000000..6c14da1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p087.png
diff --git a/21409-page-images/p088.png b/21409-page-images/p088.png
new file mode 100644
index 0000000..9a8c209
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p088.png
diff --git a/21409-page-images/p089.png b/21409-page-images/p089.png
new file mode 100644
index 0000000..1af09c7
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p089.png
diff --git a/21409-page-images/p090.png b/21409-page-images/p090.png
new file mode 100644
index 0000000..c3733df
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p090.png
diff --git a/21409-page-images/p091.png b/21409-page-images/p091.png
new file mode 100644
index 0000000..c6263a7
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p091.png
diff --git a/21409-page-images/p092.png b/21409-page-images/p092.png
new file mode 100644
index 0000000..30a256a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p092.png
diff --git a/21409-page-images/p093.png b/21409-page-images/p093.png
new file mode 100644
index 0000000..c1d6917
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p093.png
diff --git a/21409-page-images/p094.png b/21409-page-images/p094.png
new file mode 100644
index 0000000..5e8b330
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p094.png
diff --git a/21409-page-images/p095.png b/21409-page-images/p095.png
new file mode 100644
index 0000000..106f008
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p095.png
diff --git a/21409-page-images/p096.png b/21409-page-images/p096.png
new file mode 100644
index 0000000..c0aadc7
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p096.png
diff --git a/21409-page-images/p097.png b/21409-page-images/p097.png
new file mode 100644
index 0000000..542b615
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p097.png
diff --git a/21409-page-images/p098.png b/21409-page-images/p098.png
new file mode 100644
index 0000000..5c96671
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p098.png
diff --git a/21409-page-images/p099.png b/21409-page-images/p099.png
new file mode 100644
index 0000000..510f345
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p099.png
diff --git a/21409-page-images/p100.png b/21409-page-images/p100.png
new file mode 100644
index 0000000..9d1236f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p100.png
diff --git a/21409-page-images/p101.png b/21409-page-images/p101.png
new file mode 100644
index 0000000..55896ef
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p101.png
diff --git a/21409-page-images/p102.png b/21409-page-images/p102.png
new file mode 100644
index 0000000..27efd92
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p102.png
diff --git a/21409-page-images/p103.png b/21409-page-images/p103.png
new file mode 100644
index 0000000..6cfe42e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p103.png
diff --git a/21409-page-images/p104.png b/21409-page-images/p104.png
new file mode 100644
index 0000000..9707002
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p104.png
diff --git a/21409-page-images/p105.png b/21409-page-images/p105.png
new file mode 100644
index 0000000..e03a41f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p105.png
diff --git a/21409-page-images/p106.png b/21409-page-images/p106.png
new file mode 100644
index 0000000..bd890ee
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p106.png
diff --git a/21409-page-images/p107.png b/21409-page-images/p107.png
new file mode 100644
index 0000000..721a91e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p107.png
diff --git a/21409-page-images/p108.png b/21409-page-images/p108.png
new file mode 100644
index 0000000..c9953bd
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p108.png
diff --git a/21409-page-images/p109.png b/21409-page-images/p109.png
new file mode 100644
index 0000000..fff9215
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p109.png
diff --git a/21409-page-images/p110.png b/21409-page-images/p110.png
new file mode 100644
index 0000000..dafeea6
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p110.png
diff --git a/21409-page-images/p111.png b/21409-page-images/p111.png
new file mode 100644
index 0000000..77c263d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p111.png
diff --git a/21409-page-images/p112.png b/21409-page-images/p112.png
new file mode 100644
index 0000000..5a62914
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p112.png
diff --git a/21409-page-images/p113.png b/21409-page-images/p113.png
new file mode 100644
index 0000000..587cfac
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p113.png
diff --git a/21409-page-images/p114.png b/21409-page-images/p114.png
new file mode 100644
index 0000000..356b5da
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p114.png
diff --git a/21409-page-images/p115.png b/21409-page-images/p115.png
new file mode 100644
index 0000000..36e65b8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p115.png
diff --git a/21409-page-images/p116.png b/21409-page-images/p116.png
new file mode 100644
index 0000000..6c126db
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p116.png
diff --git a/21409-page-images/p117.png b/21409-page-images/p117.png
new file mode 100644
index 0000000..152b270
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p117.png
diff --git a/21409-page-images/p118.png b/21409-page-images/p118.png
new file mode 100644
index 0000000..ffbce06
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p118.png
diff --git a/21409-page-images/p119.png b/21409-page-images/p119.png
new file mode 100644
index 0000000..bbc648c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p119.png
diff --git a/21409-page-images/p120.png b/21409-page-images/p120.png
new file mode 100644
index 0000000..5b5350e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p120.png
diff --git a/21409-page-images/p121.png b/21409-page-images/p121.png
new file mode 100644
index 0000000..df788c9
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p121.png
diff --git a/21409-page-images/p122.png b/21409-page-images/p122.png
new file mode 100644
index 0000000..c004d26
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p122.png
diff --git a/21409-page-images/p123.png b/21409-page-images/p123.png
new file mode 100644
index 0000000..07b5153
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p123.png
diff --git a/21409-page-images/p124.png b/21409-page-images/p124.png
new file mode 100644
index 0000000..03c3c55
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p124.png
diff --git a/21409-page-images/p125.png b/21409-page-images/p125.png
new file mode 100644
index 0000000..d2e4755
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p125.png
diff --git a/21409-page-images/p126.png b/21409-page-images/p126.png
new file mode 100644
index 0000000..7dc1444
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p126.png
diff --git a/21409-page-images/p127.png b/21409-page-images/p127.png
new file mode 100644
index 0000000..9b887be
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p127.png
diff --git a/21409-page-images/p128.png b/21409-page-images/p128.png
new file mode 100644
index 0000000..6051a92
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p128.png
diff --git a/21409-page-images/p129.png b/21409-page-images/p129.png
new file mode 100644
index 0000000..6161f63
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p129.png
diff --git a/21409-page-images/p130.png b/21409-page-images/p130.png
new file mode 100644
index 0000000..3d81e43
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p130.png
diff --git a/21409-page-images/p131.png b/21409-page-images/p131.png
new file mode 100644
index 0000000..57a10c4
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p131.png
diff --git a/21409-page-images/p132.png b/21409-page-images/p132.png
new file mode 100644
index 0000000..7e6251b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p132.png
diff --git a/21409-page-images/p133.png b/21409-page-images/p133.png
new file mode 100644
index 0000000..56fd118
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p133.png
diff --git a/21409-page-images/p134.png b/21409-page-images/p134.png
new file mode 100644
index 0000000..c4ec490
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p134.png
diff --git a/21409-page-images/p135.png b/21409-page-images/p135.png
new file mode 100644
index 0000000..cf48412
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p135.png
diff --git a/21409-page-images/p136.png b/21409-page-images/p136.png
new file mode 100644
index 0000000..4b9af9e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p136.png
diff --git a/21409-page-images/p137.png b/21409-page-images/p137.png
new file mode 100644
index 0000000..f484362
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p137.png
diff --git a/21409-page-images/p138.png b/21409-page-images/p138.png
new file mode 100644
index 0000000..d025760
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p138.png
diff --git a/21409-page-images/p139.png b/21409-page-images/p139.png
new file mode 100644
index 0000000..8d02343
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p139.png
diff --git a/21409-page-images/p140.png b/21409-page-images/p140.png
new file mode 100644
index 0000000..567da03
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p140.png
diff --git a/21409-page-images/p141.png b/21409-page-images/p141.png
new file mode 100644
index 0000000..637bef3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p141.png
diff --git a/21409-page-images/p142.png b/21409-page-images/p142.png
new file mode 100644
index 0000000..fe4a33e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p142.png
diff --git a/21409-page-images/p143.png b/21409-page-images/p143.png
new file mode 100644
index 0000000..3a80555
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p143.png
diff --git a/21409-page-images/p144.png b/21409-page-images/p144.png
new file mode 100644
index 0000000..007ca14
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p144.png
diff --git a/21409-page-images/p145.png b/21409-page-images/p145.png
new file mode 100644
index 0000000..0bb8570
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p145.png
diff --git a/21409-page-images/p146.png b/21409-page-images/p146.png
new file mode 100644
index 0000000..aba54d2
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p146.png
diff --git a/21409-page-images/p147.png b/21409-page-images/p147.png
new file mode 100644
index 0000000..ce0eb89
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p147.png
diff --git a/21409-page-images/p148.png b/21409-page-images/p148.png
new file mode 100644
index 0000000..70cd622
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p148.png
diff --git a/21409-page-images/p149.png b/21409-page-images/p149.png
new file mode 100644
index 0000000..4563b1c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p149.png
diff --git a/21409-page-images/p150.png b/21409-page-images/p150.png
new file mode 100644
index 0000000..713772e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p150.png
diff --git a/21409-page-images/p151.png b/21409-page-images/p151.png
new file mode 100644
index 0000000..b6231a8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p151.png
diff --git a/21409-page-images/p152.png b/21409-page-images/p152.png
new file mode 100644
index 0000000..0d9c661
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p152.png
diff --git a/21409-page-images/p153.png b/21409-page-images/p153.png
new file mode 100644
index 0000000..d4c1503
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p153.png
diff --git a/21409-page-images/p154.png b/21409-page-images/p154.png
new file mode 100644
index 0000000..220a123
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p154.png
diff --git a/21409-page-images/p155.png b/21409-page-images/p155.png
new file mode 100644
index 0000000..7fefd96
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p155.png
diff --git a/21409-page-images/p156.png b/21409-page-images/p156.png
new file mode 100644
index 0000000..88259c7
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p156.png
diff --git a/21409-page-images/p157.png b/21409-page-images/p157.png
new file mode 100644
index 0000000..dba698e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p157.png
diff --git a/21409-page-images/p158.png b/21409-page-images/p158.png
new file mode 100644
index 0000000..5f29fe9
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p158.png
diff --git a/21409-page-images/p159.png b/21409-page-images/p159.png
new file mode 100644
index 0000000..94737d4
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p159.png
diff --git a/21409-page-images/p160.png b/21409-page-images/p160.png
new file mode 100644
index 0000000..6a0a235
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p160.png
diff --git a/21409-page-images/p161.png b/21409-page-images/p161.png
new file mode 100644
index 0000000..070ad01
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p161.png
diff --git a/21409-page-images/p162.png b/21409-page-images/p162.png
new file mode 100644
index 0000000..dbcba27
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p162.png
diff --git a/21409-page-images/p163.png b/21409-page-images/p163.png
new file mode 100644
index 0000000..cb7fd21
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p163.png
diff --git a/21409-page-images/p164.png b/21409-page-images/p164.png
new file mode 100644
index 0000000..6bac427
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p164.png
diff --git a/21409-page-images/p165.png b/21409-page-images/p165.png
new file mode 100644
index 0000000..8709bea
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p165.png
diff --git a/21409-page-images/p166.png b/21409-page-images/p166.png
new file mode 100644
index 0000000..92bb771
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p166.png
diff --git a/21409-page-images/p167.png b/21409-page-images/p167.png
new file mode 100644
index 0000000..82bcd98
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p167.png
diff --git a/21409-page-images/p168.png b/21409-page-images/p168.png
new file mode 100644
index 0000000..c1a4241
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p168.png
diff --git a/21409-page-images/p169.png b/21409-page-images/p169.png
new file mode 100644
index 0000000..0e3b8e2
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p169.png
diff --git a/21409-page-images/p170.png b/21409-page-images/p170.png
new file mode 100644
index 0000000..7e06938
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p170.png
diff --git a/21409-page-images/p171.png b/21409-page-images/p171.png
new file mode 100644
index 0000000..3232beb
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p171.png
diff --git a/21409-page-images/p172.png b/21409-page-images/p172.png
new file mode 100644
index 0000000..c0755b8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p172.png
diff --git a/21409-page-images/p173.png b/21409-page-images/p173.png
new file mode 100644
index 0000000..d324877
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p173.png
diff --git a/21409-page-images/p174.png b/21409-page-images/p174.png
new file mode 100644
index 0000000..a12583e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p174.png
diff --git a/21409-page-images/p175.png b/21409-page-images/p175.png
new file mode 100644
index 0000000..825a26c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p175.png
diff --git a/21409-page-images/p176.png b/21409-page-images/p176.png
new file mode 100644
index 0000000..0ff760f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p176.png
diff --git a/21409-page-images/p177.png b/21409-page-images/p177.png
new file mode 100644
index 0000000..1cf7f7f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p177.png
diff --git a/21409-page-images/p178.png b/21409-page-images/p178.png
new file mode 100644
index 0000000..1c7fcd5
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p178.png
diff --git a/21409-page-images/p179.png b/21409-page-images/p179.png
new file mode 100644
index 0000000..2aaaf38
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p179.png
diff --git a/21409-page-images/p180.png b/21409-page-images/p180.png
new file mode 100644
index 0000000..594832f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p180.png
diff --git a/21409-page-images/p181.png b/21409-page-images/p181.png
new file mode 100644
index 0000000..abf67d4
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p181.png
diff --git a/21409-page-images/p182.png b/21409-page-images/p182.png
new file mode 100644
index 0000000..e4bc392
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p182.png
diff --git a/21409-page-images/p183.png b/21409-page-images/p183.png
new file mode 100644
index 0000000..d950168
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p183.png
diff --git a/21409-page-images/p184.png b/21409-page-images/p184.png
new file mode 100644
index 0000000..1496f85
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p184.png
diff --git a/21409-page-images/p185.png b/21409-page-images/p185.png
new file mode 100644
index 0000000..5598acd
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p185.png
diff --git a/21409-page-images/p186.png b/21409-page-images/p186.png
new file mode 100644
index 0000000..97ad474
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p186.png
diff --git a/21409-page-images/p187.png b/21409-page-images/p187.png
new file mode 100644
index 0000000..214fb4e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p187.png
diff --git a/21409-page-images/p188.png b/21409-page-images/p188.png
new file mode 100644
index 0000000..48d8cbe
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p188.png
diff --git a/21409-page-images/p189.png b/21409-page-images/p189.png
new file mode 100644
index 0000000..21b11a6
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p189.png
diff --git a/21409-page-images/p190.png b/21409-page-images/p190.png
new file mode 100644
index 0000000..d17200c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p190.png
diff --git a/21409-page-images/p191.png b/21409-page-images/p191.png
new file mode 100644
index 0000000..111b723
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p191.png
diff --git a/21409-page-images/p192.png b/21409-page-images/p192.png
new file mode 100644
index 0000000..4f3d2b2
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p192.png
diff --git a/21409-page-images/p193.png b/21409-page-images/p193.png
new file mode 100644
index 0000000..d5a6765
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p193.png
diff --git a/21409-page-images/p194.png b/21409-page-images/p194.png
new file mode 100644
index 0000000..1dfc111
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p194.png
diff --git a/21409-page-images/p195.png b/21409-page-images/p195.png
new file mode 100644
index 0000000..0c09404
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p195.png
diff --git a/21409-page-images/p196.png b/21409-page-images/p196.png
new file mode 100644
index 0000000..af9b704
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p196.png
diff --git a/21409-page-images/p197.png b/21409-page-images/p197.png
new file mode 100644
index 0000000..00969de
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p197.png
diff --git a/21409-page-images/p198.png b/21409-page-images/p198.png
new file mode 100644
index 0000000..c2bbbe3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p198.png
diff --git a/21409-page-images/p199.png b/21409-page-images/p199.png
new file mode 100644
index 0000000..74672ca
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p199.png
diff --git a/21409-page-images/p200.png b/21409-page-images/p200.png
new file mode 100644
index 0000000..a3f17b8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p200.png
diff --git a/21409-page-images/p201.png b/21409-page-images/p201.png
new file mode 100644
index 0000000..893ec90
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p201.png
diff --git a/21409-page-images/p202.png b/21409-page-images/p202.png
new file mode 100644
index 0000000..f20ccdb
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p202.png
diff --git a/21409-page-images/p203.png b/21409-page-images/p203.png
new file mode 100644
index 0000000..da901c2
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p203.png
diff --git a/21409-page-images/p204.png b/21409-page-images/p204.png
new file mode 100644
index 0000000..69f3bbc
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p204.png
diff --git a/21409-page-images/p205.png b/21409-page-images/p205.png
new file mode 100644
index 0000000..e3fb28a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p205.png
diff --git a/21409-page-images/p206.png b/21409-page-images/p206.png
new file mode 100644
index 0000000..faa50c2
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p206.png
diff --git a/21409-page-images/p207.png b/21409-page-images/p207.png
new file mode 100644
index 0000000..160b0c9
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p207.png
diff --git a/21409-page-images/p208.png b/21409-page-images/p208.png
new file mode 100644
index 0000000..d26ce26
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p208.png
diff --git a/21409-page-images/p209.png b/21409-page-images/p209.png
new file mode 100644
index 0000000..072d4a9
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p209.png
diff --git a/21409-page-images/p210.png b/21409-page-images/p210.png
new file mode 100644
index 0000000..7010219
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p210.png
diff --git a/21409-page-images/p211.png b/21409-page-images/p211.png
new file mode 100644
index 0000000..b2745f7
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p211.png
diff --git a/21409-page-images/p212.png b/21409-page-images/p212.png
new file mode 100644
index 0000000..6b1fe11
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p212.png
diff --git a/21409-page-images/p213.png b/21409-page-images/p213.png
new file mode 100644
index 0000000..a811bde
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p213.png
diff --git a/21409-page-images/p214.png b/21409-page-images/p214.png
new file mode 100644
index 0000000..7761042
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p214.png
diff --git a/21409-page-images/p215.png b/21409-page-images/p215.png
new file mode 100644
index 0000000..0aee7cd
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p215.png
diff --git a/21409-page-images/p216.png b/21409-page-images/p216.png
new file mode 100644
index 0000000..6ea7476
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p216.png
diff --git a/21409-page-images/p217.png b/21409-page-images/p217.png
new file mode 100644
index 0000000..83213f8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p217.png
diff --git a/21409-page-images/p218.png b/21409-page-images/p218.png
new file mode 100644
index 0000000..cafa25f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p218.png
diff --git a/21409-page-images/p219.png b/21409-page-images/p219.png
new file mode 100644
index 0000000..099ca22
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p219.png
diff --git a/21409-page-images/p220.png b/21409-page-images/p220.png
new file mode 100644
index 0000000..4791588
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p220.png
diff --git a/21409-page-images/p221.png b/21409-page-images/p221.png
new file mode 100644
index 0000000..3a4412a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p221.png
diff --git a/21409-page-images/p222.png b/21409-page-images/p222.png
new file mode 100644
index 0000000..de677b3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p222.png
diff --git a/21409-page-images/p223.png b/21409-page-images/p223.png
new file mode 100644
index 0000000..5cfb5d0
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p223.png
diff --git a/21409-page-images/p224.png b/21409-page-images/p224.png
new file mode 100644
index 0000000..3313d9a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p224.png
diff --git a/21409-page-images/p225.png b/21409-page-images/p225.png
new file mode 100644
index 0000000..9c6a364
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p225.png
diff --git a/21409-page-images/p226.png b/21409-page-images/p226.png
new file mode 100644
index 0000000..80b89f5
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p226.png
diff --git a/21409-page-images/p227.png b/21409-page-images/p227.png
new file mode 100644
index 0000000..9f64ddd
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p227.png
diff --git a/21409-page-images/p228.png b/21409-page-images/p228.png
new file mode 100644
index 0000000..aaffd7e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p228.png
diff --git a/21409-page-images/p229.png b/21409-page-images/p229.png
new file mode 100644
index 0000000..77ba662
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p229.png
diff --git a/21409-page-images/p230.png b/21409-page-images/p230.png
new file mode 100644
index 0000000..7c8ab21
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p230.png
diff --git a/21409-page-images/p231.png b/21409-page-images/p231.png
new file mode 100644
index 0000000..ba50c60
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p231.png
diff --git a/21409-page-images/p232.png b/21409-page-images/p232.png
new file mode 100644
index 0000000..23e6a53
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p232.png
diff --git a/21409-page-images/p233.png b/21409-page-images/p233.png
new file mode 100644
index 0000000..e586604
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p233.png
diff --git a/21409-page-images/p234.png b/21409-page-images/p234.png
new file mode 100644
index 0000000..33f2d57
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p234.png
diff --git a/21409-page-images/p235.png b/21409-page-images/p235.png
new file mode 100644
index 0000000..01adc3f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p235.png
diff --git a/21409-page-images/p236.png b/21409-page-images/p236.png
new file mode 100644
index 0000000..6ab8b34
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p236.png
diff --git a/21409-page-images/p237.png b/21409-page-images/p237.png
new file mode 100644
index 0000000..ecf328f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p237.png
diff --git a/21409-page-images/p238.png b/21409-page-images/p238.png
new file mode 100644
index 0000000..a4fd246
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p238.png
diff --git a/21409-page-images/p239.png b/21409-page-images/p239.png
new file mode 100644
index 0000000..6c34a1e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p239.png
diff --git a/21409-page-images/p240.png b/21409-page-images/p240.png
new file mode 100644
index 0000000..5f0143d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p240.png
diff --git a/21409-page-images/p241.png b/21409-page-images/p241.png
new file mode 100644
index 0000000..242648f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p241.png
diff --git a/21409-page-images/p242.png b/21409-page-images/p242.png
new file mode 100644
index 0000000..ce09d71
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p242.png
diff --git a/21409-page-images/p243.png b/21409-page-images/p243.png
new file mode 100644
index 0000000..8381a8d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p243.png
diff --git a/21409-page-images/p244.png b/21409-page-images/p244.png
new file mode 100644
index 0000000..8ffcdd8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p244.png
diff --git a/21409-page-images/p245.png b/21409-page-images/p245.png
new file mode 100644
index 0000000..0efb10c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p245.png
diff --git a/21409-page-images/p246.png b/21409-page-images/p246.png
new file mode 100644
index 0000000..e6c8d8c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p246.png
diff --git a/21409-page-images/p247.png b/21409-page-images/p247.png
new file mode 100644
index 0000000..1150cd3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p247.png
diff --git a/21409-page-images/p248.png b/21409-page-images/p248.png
new file mode 100644
index 0000000..1426445
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p248.png
diff --git a/21409-page-images/p249.png b/21409-page-images/p249.png
new file mode 100644
index 0000000..ccd0163
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p249.png
diff --git a/21409-page-images/p250.png b/21409-page-images/p250.png
new file mode 100644
index 0000000..4081cac
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p250.png
diff --git a/21409-page-images/p251.png b/21409-page-images/p251.png
new file mode 100644
index 0000000..7ddb7f1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p251.png
diff --git a/21409-page-images/p252.png b/21409-page-images/p252.png
new file mode 100644
index 0000000..8bba6a4
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p252.png
diff --git a/21409-page-images/p253.png b/21409-page-images/p253.png
new file mode 100644
index 0000000..4824214
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p253.png
diff --git a/21409-page-images/p254.png b/21409-page-images/p254.png
new file mode 100644
index 0000000..bec1174
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p254.png
diff --git a/21409-page-images/p255.png b/21409-page-images/p255.png
new file mode 100644
index 0000000..3840c69
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p255.png
diff --git a/21409-page-images/p256.png b/21409-page-images/p256.png
new file mode 100644
index 0000000..921b0a3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p256.png
diff --git a/21409-page-images/p257.png b/21409-page-images/p257.png
new file mode 100644
index 0000000..74aad48
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p257.png
diff --git a/21409-page-images/p258.png b/21409-page-images/p258.png
new file mode 100644
index 0000000..c417e95
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p258.png
diff --git a/21409-page-images/p259.png b/21409-page-images/p259.png
new file mode 100644
index 0000000..3509475
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p259.png
diff --git a/21409-page-images/p260.png b/21409-page-images/p260.png
new file mode 100644
index 0000000..e232492
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p260.png
diff --git a/21409-page-images/p261.png b/21409-page-images/p261.png
new file mode 100644
index 0000000..1f87078
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p261.png
diff --git a/21409-page-images/p262.png b/21409-page-images/p262.png
new file mode 100644
index 0000000..5a1f0cc
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p262.png
diff --git a/21409-page-images/p263.png b/21409-page-images/p263.png
new file mode 100644
index 0000000..128c74f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p263.png
diff --git a/21409-page-images/p264.png b/21409-page-images/p264.png
new file mode 100644
index 0000000..dbd66e6
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p264.png
diff --git a/21409-page-images/p265.png b/21409-page-images/p265.png
new file mode 100644
index 0000000..d9a17c6
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p265.png
diff --git a/21409-page-images/p266.png b/21409-page-images/p266.png
new file mode 100644
index 0000000..bf85281
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p266.png
diff --git a/21409-page-images/p267.png b/21409-page-images/p267.png
new file mode 100644
index 0000000..127a45d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p267.png
diff --git a/21409-page-images/p268.png b/21409-page-images/p268.png
new file mode 100644
index 0000000..23e4e0e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p268.png
diff --git a/21409-page-images/p269.png b/21409-page-images/p269.png
new file mode 100644
index 0000000..4c3f834
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p269.png
diff --git a/21409-page-images/p270.png b/21409-page-images/p270.png
new file mode 100644
index 0000000..04936c8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p270.png
diff --git a/21409-page-images/p271.png b/21409-page-images/p271.png
new file mode 100644
index 0000000..8913d48
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p271.png
diff --git a/21409-page-images/p272.png b/21409-page-images/p272.png
new file mode 100644
index 0000000..2837da8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p272.png
diff --git a/21409-page-images/p273.png b/21409-page-images/p273.png
new file mode 100644
index 0000000..4ba6dfe
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p273.png
diff --git a/21409-page-images/p274.png b/21409-page-images/p274.png
new file mode 100644
index 0000000..8b28dc9
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p274.png
diff --git a/21409-page-images/p275.png b/21409-page-images/p275.png
new file mode 100644
index 0000000..a2af47a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p275.png
diff --git a/21409-page-images/p276.png b/21409-page-images/p276.png
new file mode 100644
index 0000000..3efd386
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p276.png
diff --git a/21409-page-images/p277.png b/21409-page-images/p277.png
new file mode 100644
index 0000000..9998d1b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p277.png
diff --git a/21409-page-images/p278.png b/21409-page-images/p278.png
new file mode 100644
index 0000000..2422f2b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p278.png
diff --git a/21409-page-images/p279.png b/21409-page-images/p279.png
new file mode 100644
index 0000000..dae2a86
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p279.png
diff --git a/21409-page-images/p280.png b/21409-page-images/p280.png
new file mode 100644
index 0000000..75c9493
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p280.png
diff --git a/21409-page-images/p281.png b/21409-page-images/p281.png
new file mode 100644
index 0000000..9d70243
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p281.png
diff --git a/21409-page-images/p282.png b/21409-page-images/p282.png
new file mode 100644
index 0000000..541d36b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p282.png
diff --git a/21409-page-images/p283.png b/21409-page-images/p283.png
new file mode 100644
index 0000000..c942839
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p283.png
diff --git a/21409-page-images/p284.png b/21409-page-images/p284.png
new file mode 100644
index 0000000..06e04a1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p284.png
diff --git a/21409-page-images/p285.png b/21409-page-images/p285.png
new file mode 100644
index 0000000..436d05a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p285.png
diff --git a/21409-page-images/p286.png b/21409-page-images/p286.png
new file mode 100644
index 0000000..afab8be
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p286.png
diff --git a/21409-page-images/p287.png b/21409-page-images/p287.png
new file mode 100644
index 0000000..2f5bbec
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p287.png
diff --git a/21409-page-images/p288.png b/21409-page-images/p288.png
new file mode 100644
index 0000000..d7711da
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p288.png
diff --git a/21409-page-images/p289.png b/21409-page-images/p289.png
new file mode 100644
index 0000000..9a3ee87
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p289.png
diff --git a/21409-page-images/p290.png b/21409-page-images/p290.png
new file mode 100644
index 0000000..cd082a9
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p290.png
diff --git a/21409-page-images/p291.png b/21409-page-images/p291.png
new file mode 100644
index 0000000..d586a67
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p291.png
diff --git a/21409-page-images/p292.png b/21409-page-images/p292.png
new file mode 100644
index 0000000..b7cdd7a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p292.png
diff --git a/21409-page-images/p293.png b/21409-page-images/p293.png
new file mode 100644
index 0000000..b8f184b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p293.png
diff --git a/21409-page-images/p294.png b/21409-page-images/p294.png
new file mode 100644
index 0000000..690256a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p294.png
diff --git a/21409-page-images/p295.png b/21409-page-images/p295.png
new file mode 100644
index 0000000..c3ba3a3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p295.png
diff --git a/21409-page-images/p296.png b/21409-page-images/p296.png
new file mode 100644
index 0000000..b78e913
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p296.png
diff --git a/21409-page-images/p297.png b/21409-page-images/p297.png
new file mode 100644
index 0000000..ff5e52d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p297.png
diff --git a/21409-page-images/p298.png b/21409-page-images/p298.png
new file mode 100644
index 0000000..bab9001
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p298.png
diff --git a/21409-page-images/p299.png b/21409-page-images/p299.png
new file mode 100644
index 0000000..9d20320
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p299.png
diff --git a/21409-page-images/p300.png b/21409-page-images/p300.png
new file mode 100644
index 0000000..9ef6a24
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p300.png
diff --git a/21409-page-images/p301.png b/21409-page-images/p301.png
new file mode 100644
index 0000000..b33abde
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p301.png
diff --git a/21409-page-images/p302.png b/21409-page-images/p302.png
new file mode 100644
index 0000000..fe4b378
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p302.png
diff --git a/21409-page-images/p303.png b/21409-page-images/p303.png
new file mode 100644
index 0000000..dcca03c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p303.png
diff --git a/21409-page-images/p304.png b/21409-page-images/p304.png
new file mode 100644
index 0000000..99daf41
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p304.png
diff --git a/21409-page-images/p305.png b/21409-page-images/p305.png
new file mode 100644
index 0000000..1243ba6
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p305.png
diff --git a/21409-page-images/p306.png b/21409-page-images/p306.png
new file mode 100644
index 0000000..8a89e81
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p306.png
diff --git a/21409-page-images/p307.png b/21409-page-images/p307.png
new file mode 100644
index 0000000..77cd6f1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p307.png
diff --git a/21409-page-images/p308.png b/21409-page-images/p308.png
new file mode 100644
index 0000000..cf344e9
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p308.png
diff --git a/21409-page-images/p309.png b/21409-page-images/p309.png
new file mode 100644
index 0000000..da3567d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p309.png
diff --git a/21409-page-images/p310.png b/21409-page-images/p310.png
new file mode 100644
index 0000000..85f0e87
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p310.png
diff --git a/21409-page-images/p311.png b/21409-page-images/p311.png
new file mode 100644
index 0000000..88ff17c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p311.png
diff --git a/21409-page-images/p312.png b/21409-page-images/p312.png
new file mode 100644
index 0000000..b025896
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p312.png
diff --git a/21409-page-images/p313.png b/21409-page-images/p313.png
new file mode 100644
index 0000000..dcf3ef5
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p313.png
diff --git a/21409-page-images/p314.png b/21409-page-images/p314.png
new file mode 100644
index 0000000..e08240e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p314.png
diff --git a/21409-page-images/p315.png b/21409-page-images/p315.png
new file mode 100644
index 0000000..8977287
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p315.png
diff --git a/21409-page-images/p316.png b/21409-page-images/p316.png
new file mode 100644
index 0000000..835fcbc
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p316.png
diff --git a/21409-page-images/p317.png b/21409-page-images/p317.png
new file mode 100644
index 0000000..d7ad783
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p317.png
diff --git a/21409-page-images/p318.png b/21409-page-images/p318.png
new file mode 100644
index 0000000..5537ac1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p318.png
diff --git a/21409-page-images/p319.png b/21409-page-images/p319.png
new file mode 100644
index 0000000..5f42c87
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p319.png
diff --git a/21409-page-images/p320.png b/21409-page-images/p320.png
new file mode 100644
index 0000000..cb9dd07
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p320.png
diff --git a/21409-page-images/p321.png b/21409-page-images/p321.png
new file mode 100644
index 0000000..8960469
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p321.png
diff --git a/21409-page-images/p322.png b/21409-page-images/p322.png
new file mode 100644
index 0000000..7a7113c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p322.png
diff --git a/21409-page-images/p323.png b/21409-page-images/p323.png
new file mode 100644
index 0000000..ea63603
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p323.png
diff --git a/21409-page-images/p324.png b/21409-page-images/p324.png
new file mode 100644
index 0000000..b4f9bc8
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p324.png
diff --git a/21409-page-images/p325.png b/21409-page-images/p325.png
new file mode 100644
index 0000000..d1d0632
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p325.png
diff --git a/21409-page-images/p326.png b/21409-page-images/p326.png
new file mode 100644
index 0000000..c524e4f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p326.png
diff --git a/21409-page-images/p327.png b/21409-page-images/p327.png
new file mode 100644
index 0000000..538e216
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p327.png
diff --git a/21409-page-images/p328.png b/21409-page-images/p328.png
new file mode 100644
index 0000000..ab5e6ab
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p328.png
diff --git a/21409-page-images/p329.png b/21409-page-images/p329.png
new file mode 100644
index 0000000..27f1d30
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p329.png
diff --git a/21409-page-images/p330.png b/21409-page-images/p330.png
new file mode 100644
index 0000000..40c6a4e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p330.png
diff --git a/21409-page-images/p331.png b/21409-page-images/p331.png
new file mode 100644
index 0000000..507d0d5
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p331.png
diff --git a/21409-page-images/p332.png b/21409-page-images/p332.png
new file mode 100644
index 0000000..a4a6904
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p332.png
diff --git a/21409-page-images/p333.png b/21409-page-images/p333.png
new file mode 100644
index 0000000..d461dee
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p333.png
diff --git a/21409-page-images/p334.png b/21409-page-images/p334.png
new file mode 100644
index 0000000..ac8e30b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p334.png
diff --git a/21409-page-images/p335.png b/21409-page-images/p335.png
new file mode 100644
index 0000000..deecde1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p335.png
diff --git a/21409-page-images/p336.png b/21409-page-images/p336.png
new file mode 100644
index 0000000..74fde67
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p336.png
diff --git a/21409-page-images/p337.png b/21409-page-images/p337.png
new file mode 100644
index 0000000..0f32881
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p337.png
diff --git a/21409-page-images/p338.png b/21409-page-images/p338.png
new file mode 100644
index 0000000..0e9f851
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p338.png
diff --git a/21409-page-images/p339.png b/21409-page-images/p339.png
new file mode 100644
index 0000000..e2d6345
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p339.png
diff --git a/21409-page-images/p340.png b/21409-page-images/p340.png
new file mode 100644
index 0000000..35d49fa
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p340.png
diff --git a/21409-page-images/p341.png b/21409-page-images/p341.png
new file mode 100644
index 0000000..a037e49
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p341.png
diff --git a/21409-page-images/p342.png b/21409-page-images/p342.png
new file mode 100644
index 0000000..a12185f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p342.png
diff --git a/21409-page-images/p343.png b/21409-page-images/p343.png
new file mode 100644
index 0000000..b31494a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p343.png
diff --git a/21409-page-images/p344.png b/21409-page-images/p344.png
new file mode 100644
index 0000000..3de17ce
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p344.png
diff --git a/21409-page-images/p345.png b/21409-page-images/p345.png
new file mode 100644
index 0000000..d9e9da7
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p345.png
diff --git a/21409-page-images/p346.png b/21409-page-images/p346.png
new file mode 100644
index 0000000..2116c93
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p346.png
diff --git a/21409-page-images/p347.png b/21409-page-images/p347.png
new file mode 100644
index 0000000..a40b96c
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p347.png
diff --git a/21409-page-images/p348.png b/21409-page-images/p348.png
new file mode 100644
index 0000000..75b779b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p348.png
diff --git a/21409-page-images/p349.png b/21409-page-images/p349.png
new file mode 100644
index 0000000..2869a70
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p349.png
diff --git a/21409-page-images/p350.png b/21409-page-images/p350.png
new file mode 100644
index 0000000..5c1c7ab
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p350.png
diff --git a/21409-page-images/p351.png b/21409-page-images/p351.png
new file mode 100644
index 0000000..3b47dbc
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p351.png
diff --git a/21409-page-images/p352.png b/21409-page-images/p352.png
new file mode 100644
index 0000000..1a5200a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p352.png
diff --git a/21409-page-images/p353.png b/21409-page-images/p353.png
new file mode 100644
index 0000000..26b418b
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p353.png
diff --git a/21409-page-images/p354.png b/21409-page-images/p354.png
new file mode 100644
index 0000000..3f10295
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p354.png
diff --git a/21409-page-images/p355.png b/21409-page-images/p355.png
new file mode 100644
index 0000000..c19ca28
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p355.png
diff --git a/21409-page-images/p356.png b/21409-page-images/p356.png
new file mode 100644
index 0000000..a021350
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p356.png
diff --git a/21409-page-images/p357.png b/21409-page-images/p357.png
new file mode 100644
index 0000000..33d73d9
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p357.png
diff --git a/21409-page-images/p358.png b/21409-page-images/p358.png
new file mode 100644
index 0000000..3cbcc35
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p358.png
diff --git a/21409-page-images/p359.png b/21409-page-images/p359.png
new file mode 100644
index 0000000..b379726
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p359.png
diff --git a/21409-page-images/p360.png b/21409-page-images/p360.png
new file mode 100644
index 0000000..9a3e942
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p360.png
diff --git a/21409-page-images/p361.png b/21409-page-images/p361.png
new file mode 100644
index 0000000..8d6de94
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p361.png
diff --git a/21409-page-images/p362.png b/21409-page-images/p362.png
new file mode 100644
index 0000000..3b563e1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p362.png
diff --git a/21409-page-images/p363.png b/21409-page-images/p363.png
new file mode 100644
index 0000000..62e8909
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p363.png
diff --git a/21409-page-images/p364.png b/21409-page-images/p364.png
new file mode 100644
index 0000000..3a14b88
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p364.png
diff --git a/21409-page-images/p365.png b/21409-page-images/p365.png
new file mode 100644
index 0000000..8c5cdcf
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p365.png
diff --git a/21409-page-images/p366.png b/21409-page-images/p366.png
new file mode 100644
index 0000000..ad0ee9e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p366.png
diff --git a/21409-page-images/p367.png b/21409-page-images/p367.png
new file mode 100644
index 0000000..7d21aeb
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p367.png
diff --git a/21409-page-images/p368.png b/21409-page-images/p368.png
new file mode 100644
index 0000000..dbdf389
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p368.png
diff --git a/21409-page-images/p369.png b/21409-page-images/p369.png
new file mode 100644
index 0000000..acf0ec2
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p369.png
diff --git a/21409-page-images/p370.png b/21409-page-images/p370.png
new file mode 100644
index 0000000..6276c13
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p370.png
diff --git a/21409-page-images/p371.png b/21409-page-images/p371.png
new file mode 100644
index 0000000..6a8bf51
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p371.png
diff --git a/21409-page-images/p372.png b/21409-page-images/p372.png
new file mode 100644
index 0000000..ef01738
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p372.png
diff --git a/21409-page-images/p373.png b/21409-page-images/p373.png
new file mode 100644
index 0000000..948abd1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p373.png
diff --git a/21409-page-images/p374.png b/21409-page-images/p374.png
new file mode 100644
index 0000000..772c4cc
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p374.png
diff --git a/21409-page-images/p375.png b/21409-page-images/p375.png
new file mode 100644
index 0000000..96583d7
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p375.png
diff --git a/21409-page-images/p376.png b/21409-page-images/p376.png
new file mode 100644
index 0000000..fdf7a54
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p376.png
diff --git a/21409-page-images/p377.png b/21409-page-images/p377.png
new file mode 100644
index 0000000..98d7d81
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p377.png
diff --git a/21409-page-images/p378.png b/21409-page-images/p378.png
new file mode 100644
index 0000000..ab026fa
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p378.png
diff --git a/21409-page-images/p379.png b/21409-page-images/p379.png
new file mode 100644
index 0000000..a289ba1
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p379.png
diff --git a/21409-page-images/p380.png b/21409-page-images/p380.png
new file mode 100644
index 0000000..f799429
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p380.png
diff --git a/21409-page-images/p381.png b/21409-page-images/p381.png
new file mode 100644
index 0000000..8b6b7c5
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p381.png
diff --git a/21409-page-images/p382.png b/21409-page-images/p382.png
new file mode 100644
index 0000000..a85857e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p382.png
diff --git a/21409-page-images/p383.png b/21409-page-images/p383.png
new file mode 100644
index 0000000..4a3a450
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p383.png
diff --git a/21409-page-images/p384.png b/21409-page-images/p384.png
new file mode 100644
index 0000000..6e99c54
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p384.png
diff --git a/21409-page-images/p385.png b/21409-page-images/p385.png
new file mode 100644
index 0000000..fab029f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p385.png
diff --git a/21409-page-images/p386.png b/21409-page-images/p386.png
new file mode 100644
index 0000000..d4e2616
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p386.png
diff --git a/21409-page-images/p387.png b/21409-page-images/p387.png
new file mode 100644
index 0000000..cd5b35f
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p387.png
diff --git a/21409-page-images/p388.png b/21409-page-images/p388.png
new file mode 100644
index 0000000..633d055
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p388.png
diff --git a/21409-page-images/p389.png b/21409-page-images/p389.png
new file mode 100644
index 0000000..24ae695
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p389.png
diff --git a/21409-page-images/p390.png b/21409-page-images/p390.png
new file mode 100644
index 0000000..26dce44
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p390.png
diff --git a/21409-page-images/p391.png b/21409-page-images/p391.png
new file mode 100644
index 0000000..3b27747
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p391.png
diff --git a/21409-page-images/p392.png b/21409-page-images/p392.png
new file mode 100644
index 0000000..8fd0398
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p392.png
diff --git a/21409-page-images/p393.png b/21409-page-images/p393.png
new file mode 100644
index 0000000..d5f5bea
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p393.png
diff --git a/21409-page-images/p394.png b/21409-page-images/p394.png
new file mode 100644
index 0000000..2234306
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p394.png
diff --git a/21409-page-images/p395.png b/21409-page-images/p395.png
new file mode 100644
index 0000000..325731d
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p395.png
diff --git a/21409-page-images/p396.png b/21409-page-images/p396.png
new file mode 100644
index 0000000..be76142
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p396.png
diff --git a/21409-page-images/p397.png b/21409-page-images/p397.png
new file mode 100644
index 0000000..f24d8b2
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p397.png
diff --git a/21409-page-images/p398.png b/21409-page-images/p398.png
new file mode 100644
index 0000000..95e34b3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p398.png
diff --git a/21409-page-images/p399.png b/21409-page-images/p399.png
new file mode 100644
index 0000000..1c7907a
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p399.png
diff --git a/21409-page-images/p400.png b/21409-page-images/p400.png
new file mode 100644
index 0000000..6b90a80
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p400.png
diff --git a/21409-page-images/p401.png b/21409-page-images/p401.png
new file mode 100644
index 0000000..516f7b3
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p401.png
diff --git a/21409-page-images/p402.png b/21409-page-images/p402.png
new file mode 100644
index 0000000..95a382e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p402.png
diff --git a/21409-page-images/p403.png b/21409-page-images/p403.png
new file mode 100644
index 0000000..e9a2f58
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p403.png
diff --git a/21409-page-images/p404.png b/21409-page-images/p404.png
new file mode 100644
index 0000000..3cc6019
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p404.png
diff --git a/21409-page-images/p405.png b/21409-page-images/p405.png
new file mode 100644
index 0000000..069c0b0
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p405.png
diff --git a/21409-page-images/p406.png b/21409-page-images/p406.png
new file mode 100644
index 0000000..e5bb88e
--- /dev/null
+++ b/21409-page-images/p406.png
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..faea558
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #21409 (https://www.gutenberg.org/ebooks/21409)