diff options
Diffstat (limited to '19864-8.txt')
| -rw-r--r-- | 19864-8.txt | 1889 |
1 files changed, 1889 insertions, 0 deletions
diff --git a/19864-8.txt b/19864-8.txt new file mode 100644 index 0000000..978cb8a --- /dev/null +++ b/19864-8.txt @@ -0,0 +1,1889 @@ +The Project Gutenberg EBook of Clipsrymkes, by H. G. van der Veen + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Clipsrymkes + +Author: H. G. van der Veen + +Release Date: November 19, 2006 [EBook #19864] + +Language: Frisian + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CLIPSRYMKES *** + + + + +Produced by Frank van Drogen, Christine D. and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) With special +thanks to Hillie Plantinga for context reading and SL for +providing higher resolution scans. + + + + + + + + + +CLIPSRYMKES, + +FEN + +H.G. VAN DER VEEN. + +[Illustration] + + TO FRENTJER, BY + W.J. BRUINING, Kz. + 1846. + +_De wereld is een hangklok: de slinger is 't vrouwelijk geslacht +en 't gewicht is de geldzak._ + + Proeven van een Nieuw Satyrisch Woordenboek, + Vad. Letteroefeningen. + + _Voor je 't rechte komt te weten, + Is je halve tijd versleten._ + + ROMKE PAK + + + + +WIRDTJE FOÄRAOF. + + +Clips-Rymkes! _scille jimme wol sizze, Læsers_! Clips-Rymkes? _dat +is tjuster. Just_, tjuster _is 't, in dat woe 'k eack mey dit wird +to kennen jaen. Ick hoopje mar, dat it jinge jimme fierder sjen +scille_, ljeacht _wirde mey; in dat 't jimmen net giet, as mey 'n_ +hopen _buwcken, mey_ ljeachte _opschriften (titels) in tjustere +ynhalden_. + +_Freget min lyckwols neyer uetlizzinge fen 't wird, ick scil myn +bæst er op dwaen, muwlk wirdt it yn allen sa klaer net, as oare +foärredens: now, den mat dit eack mar ien_ clips-wirdtje foäraof +_hjitte_. + +_De Hollâners neame socke rymkes_ Snavel-, (_by forkoärtinge_: +snel, _eygentlick_ beck, snou-) Punt- as Hekeldichtjes; _as +leawwer: hwat_ hja _mey dy_ trye _wirden sizze wolle, siz ik mey +dit_ iene. + +Eclips, _as lyck as wy_, Friezen, _sizze_: Clips-rymkes _binne it, +it iene is wol hwat tjusterer (bedeckter) as 't oare, mar +allegeärre draeye se sa folle wol, dat er hjirre as dære altiid +wol ien rântje beditsten wirdt; howol 't ick just net op ien prick +aof wil_, ho _'t it draeit, as ho 't it_ snijdt, declineert, +aofwycket, neyerkomt, _op graeden, menueten in seconden aof, lyck +as de loftgeleerden in hymelkindigen. Mar dit wyt ick: lyck as er +onderscheid ynne greatte fenne Clipsen ynne_ Natuwr _is, sa scil +min_ hjir _aeck onderscheid sjen: altiid binne myn Clipsen net +allycke moay; dit hinget sims simpel fen 't waer aof_. + +_Min hat ommers sa goe' waer (moay waer, inkelde daegen alheel +gen waer) ynne_ boärgerlicke, sedelicke, steatkindige wrald _in +yn ues_ breinkasten _as ynne_ Natuwr. (JEAN PAUL _maake +miniatur-clipsen yn syn huwshaldinge_).[A] + +_Dærby is de iene folle gouwer klear as de oare, mey to sizzen: +"'t is ljeacht, as: "'t is tjuster!" kreckt as min 't sjucht by +ien sinneclips, dy 't de_ kickerts _oan 't raesen bringt, omt hja +miene, dat de nacht harren oerfalt, wyl 't_ greater beesten, +_minder forfeard, stil de beusichheit fenne dey foartsette. Eack +kin ien lytse clipse sims mear tumult meitse, as ien greaten, as +er mar klaer waer treft: dit seagen wy oan_ JAN KAREL JOSEPHUS VAN +SPEYK, _de 5 Feb. 1831, ynne heldere daegen fenne tjiendeysce +fieldtogt.--In waerd sa, by Napoleons tiiden, de lytse_ +broederscip _net beclipse troch 'e greate_ fryheid _in +gelyckheit_? + +_Ién forsiik lyckwol, Læsers! to wyten: tink net, dat ick de iene +as de oare mey_ dizze _as_ jinge _wirden op 't each hie, wol_ +saecken. _It rymke_: "Op Immen," _mey er de_ schyn _fen hawwe, it +wæsen ontbreckt er oan; went it is louter de weärrega fen_ Op +Iemand _(as Ingelinne). In is 't, da min sims by de earste læsinge +mient, dat it_ wol _sa is; as dat min net sjen ken, wær 't igge as +ein fæst sit, yn 't jinge ick op pompier maulke--læs noch 'ris, in +tink er ien byttje op ney, as 't jimmen beleaft! in jimme scille +fornimme, dat ick_ my-sels _faeker beclipse as ien_ oar. _Ynne +Natuwr giet 't ommers eack sa; went moânne- in sinneclipsen binne +eigentlick_ ierdclipsen. _Yn 't earste gefal blieowt er_ +meastentiid _noch al ien byttje ljeacht oer, in ien sinneclips is +sims wol ris tiige great, mar_ noait totael: _ien lytse bol ken +ommers ien greaten noait al heel in de al wey meitse; lytse +ljeachten noait de greate al heel fortjusterje, it haldt mey ien +lytse schymer al hird op: better ken ien great bol him sels +beclipsje. Mochte it eack al ris barre, dat myn clipsen jimmen to +swart, to tjuster in to gleuan as sa hwat binne--och, minscen! wol +se hwat trogge fingers sjen, in tink: "hwa is er oppe wrald dy dær +buwten kin?"_ + + Duennega, 1845. + H.G. VAN DER VEEN. + + + + +CLIPS-RYMKES + + +ABBECAET. + + Sjucht min cometen oan'e stirt, + Ho dat har baenen binne,-- + 'k Lieouw dat min sa oan 't jild wys wirdt, + Ho 't 'e Abbecaten rinne; + Fen oare kleaten mey min 't dwaen, + Hjir ken nen minsc' de loop op jaen. + + +ADELDOM. + + Fen 't adeldom? ho dom! neamt min de wysheit[B] sa? + Brocht net de slange yn 't Haof den d' adel minscdom ta? + In dat wier ommers wiis:--de minsc moäst falle in stean: + 'n Alle adels neam ik _dom_, dy _foar_ as _ney_ dy gean'. + + +APEL. + + Hwa 't alleman fordomt, omt ADEM apels mocht--! + Ick jaen myn tawird net: + 'k Ha 't ADEM eack net jown, 'k hoopj 't hy yn 't jongst gerjucht + Yn my ién foarspraek het. + + +BEGJIN. + + 't Begjin hat nen begjin as ney ien fæst besluet, + In hwat it ein beschrieowt--socks wiist 't begjin faeks uet. + + +BEWIIS. + + Is mannich troch 't bewiis net faek forbjustre racke, + Omt min mey ljeacht bij ljeacht, nen ljeacht mar schymer macke? + + +BUCHEL. + + "Gebreckich, dy ien buchel hat!" + Dat lycket TRYN hwat geck ta: + "'t Is oerfloed," seit se, "Ey ju!" sey TET, + "'t Komt, 't each wol synes eack ha." + + +C. + + It Hollâns hat nen C, ho scil min cint den schrieowe? + Sint! (hillich?) 't koe nen quea: cint sintet 'n hopen lieowe. + + * * * * * + + +C H A R O N.[C] + + Hwat hie 'k, aldman, foarhinne ien fear, + Dat bæst wier; hwat is 't now? + Forgees--de minscen kenne n't mear,-- + Forgees is 't now, dat 'k schow. + 'k Tochte earst, 'k lizz' foär myn alde dey, + 'n Miljoen braspennings,[D] glædwey, wey:-- + Romein in Griek dy hiene + By 't stalt; mar Jood in Christ'nen staen', + Mey lege buwssen 'n moaye klean; + Hwat scoen' dy schepsels miene! + + Wyl 't ick it folle drocker ha, + (Min stoomt my 't folk bij fleten ta!) + 'n Now minder yitte barre? + Ne, is de wraldmerk' mar ris oer, + As 'k harren eack ien reckning stjoer! + Forgees scil ick net farre. + + 'n Doärwaerder ('k sizz' 't har, dy hwat wyt) + Dy hat myn spil ynn' hannen; + In as it Hege Rjuchtshaof sit, + Den huwcht 't er net to spannen, + As 't is mar: "wey, mey him! (in foart) + Hast' dy to wrald mey 'n oärmans goed, + Formacke in dien, man, bæstich! + Dat mast belye, hondert jier,[E] + Mienst 't Charon hjir dyn jonge wier? + Dær foär 's syn fear to laestich!" + + Now, minscen! tink 'ris onderweis, + Ho blieow 'k 'n knap man de læste reis: + Tjien duiten binn' jimm' nedich; + As cinten binn't now--sândeheal-- + 't Is 't selde eack ho 't it hjit--'t prins'peal + Dat macket ues hjir fredich. + + Fen ADEMS tiid is myn octrooi + My jown troch Gods genaede: + 'n Yn 't earst wier 'k wol ien byttje loay; + Mar 'k waerd' sims eack oerlaeden + Mey swiere frachten[F] dærom seach + Ick, dat ien ink'len oars foart teach;[G] + Mar dat bart now net langer, + 'k Far now op Gods genaede ta, + In somt 'k by JEZUS hellinge ha, + Waerd 'k eack ien byttje stranger. + + To fore sette ick wol ris oer + Foar 'n botsen, 'n blank as foar ien stoer, + Sims by de gratie allinne:[H] + Mar 't swier fortimm'rjen twinget my, + (De berntjes blieow' noch lyckwols fry) + Dat mat ick eack wær winne. + + In dærom, minscen! dwaen jimm' bæst, + Went, sycker, 't eintje draecht it læst: + "_Steun op genaede allinne, + As jimme klear binn' mey de fracht; + Went CHRISTUS jouwt noukeurich acht, + Ho flytich dat we binne_. + + +CINTEN CINTEN. + + Cinten + Sinten' + 't Christendom: + Christ'en + Christ'nen' + CHRISTUS om. + + * * * * * + + +DEA. + + Kenn' wy mey better feärman farre, + As dy ues ney de hymel bringt! + Wy blieowe eack den by him bewarre, + As schip in laeding yit forsinkt. + +DOMENYS. + + Och: _dom_ en _nys_! sa ken min 't læse; + 't Wier better _wiis_ in _nys_, tocht' my: + Wier 't domme _nys_: (freamd) 't mocht sa wæse-- + Mear _wiis_ nys kaem fen domeny. + + +DROME. + + JAN seit, dat 't libjen dromen is, + KLAES mient, 't is fier it plankjen mis; + Dat striidt as ljeacht in tjuster; + Mar ick sizz': drome in miene is ien, + Wirdt sliepend 't ien, 't oar weitsend' dien-- + 't Is beyde 't buwckjen bjuster. + + +EARE. + + Muwlk is dit blinkjend goed + Dat 'e wrald foär echt forkleärret, + Meast all'geärr' falsce munt + As de iiwichheit 't wirddeärret. + + +ECHT. + + "De H foär echt," + Seit HALBE, "is hecht: + 'n De man is 't hoofd, sa tinkt it my," + "In de S foar echt," + Seit SIPK, "klinkt sæcht: + Ick bin de hals, sa draey ick dy." + Nen letters--rjucht as krom, + Dy dope ien echte echt om. + + +EED. + + Twae fingers? hwat ien quea! sa doar min God oanroppe! + 'n Falsce eed beswaerd mey 'n eed!--ién is er ommers boppe. + Tink oane schrift, dy seit: swaer by nen ding, mar sizz': + "Ja, né,"--mey 't hert--dat dær by muwlk forgetten is. + + +FARYSEE. + + Bekeard yn wird; yn 't wæsen + In Ingel, foär ien oar; + Mar net yn 't hert to læsen, + Went satan stiet 'er foar; + O! neam him och noch wé, + Mar simpel: Fariseé![I] + + * * * * * + + +FRY-GOD (CUPIDO). + + O guwchlery! + Fen pylkje in wjuck, + Hwat macket dy + Ues 't libben drock! + + "Wird' ryck, wird wiis, + As SALEMO!" + (Sa swetste, o biis! + ô Cupido!) + "Sa min as him + Strekt rie noch die, + As net myn stim + Wralds liedsman wie." + + Ho lyts--'n great biis, + ô Cupido! + Bist': ryck in wiis + As SALEMO?! + + Moarnsier, jounslet, + By nacht, by dey, + Hwa taogest' net + Fenn' goede wey! + + Dyn eygen moer + (Godin dær 't wier!) + Hwat hold hja oer + Fen 't moai? nen sier, + Somt hja troch dy + Beguwch'le waerd: + VULKAEN--har fy-- + Hat har forsmaed. + + Fry wiern wij, biis! + Wierst' dow yn 't net: + Mar jong in griis + Hast dow forret + + Forret, altiid; + 't Is mickje in--sjit? + In dat ta spyt + Noch fryen hjit. + + Ja, fryen, biis! + Dyn guwch'lery: + In ryck noch wiis + Is by dy fry. + + 't Is slaewerny, + Wol sæft, mar fæst: + Dyn wjuckjes--fy! + Wær jaen' se ræst? + + Hwat libbet, sjucht + Al wær ney dy; + Ho schjin ues nocht, + Wy blieow' dy by. + + Earst den is 't uet, + As 't kald gebient, + Him, lease guet! + Mey 't græf forient. + + Neam 't fry den fryen, + O lytse biis! + "'t Græf eint ues lyen," + Sizze ick, is wiis. + + * * * * * + + +FYN. + + Fyne noäskes, fyne tongkjes; + Fyne hoäskes, fyne schonkjes; + Fyne glæskes, fyne wyntjes; + Fyne mæskes, fyne lyntjes; + Fyne speckjes, fyne swaerdjes; + Fyne beckjes, fyne graedtjes; + Fyne spierkes, fyne luwdjes; + Fyne knierkes, fyne huwdtjes; + Fyne feltjes, fyne faldjes; + Fyne steltjes, fyne kraldtjes; + Fyne liiskes, fyne triëdtjes; + Fyne biiskes, fyne sniëttjes; + Fyne hoäntjes, fyne pripkes; + Fyne kroantjes, fyne lipkes; + Fyne hantjes, fyne lockjes; + Fyne pantjes, fyne brockjes; + Fyne prikjes; fyne flockjes; + Fyne stickjes, fyne pockjes; + Fyne hattjes, fyne spiltjes; + Fyne mattjes, fyne prultjes; + Fyne snaeren, fyne waeren; + Fyne slypers, fyne knypers; + Fyn ... fyne ... er falt my net mear yn-- + As...--groue minscen wirde fyn! + + +GEBOD. (ALFTE) + + 'k Hald m'oan 'e tjien geboden Gods, + 'k Steun op syn frye genaede, + In CHRISTUS is myn deel, myn rots;-- + 'k Belyd', 'k bin swier belaede + Mey sondenschuld fen fleisch in bloed.... + "Mar mey 'k je den ién rie jaen, SJOERD? + Nim 't alft' gebod er yit noch by: + Foryff'lje nimmen--God noch my!" + + +GECKOANSTECKEN. + + As 'k sizz': de "jonkheit brânt yit, grien, + De griisheit toär in heal forgien, + Ho alder noch ho gecker". + Bin 'k den geck_oan_, as bin 'k ien _geck_oanstecker? + + +GRIIS, GRIIZ. + + Is griis net griis in wiis, + Den 's griis ien griize griiz. + + +HERT. + + Dit 's 't oerglæs fenne siel, dær bloed troch rint as sân, + Min foun yit folle al uet, foaral in Ingelân; + Mar 'n nye sielklock net, 'k lieow, dit rint eaek to fier: + Ién letter koe 't oars dwaen, as Ing'lân Ing'llân wier. + + Fen _Poppenwier_ ney _Dearsum_, rydt + Ien post by nacht in dey; + In opt 'e Directeur kreckt wyt, + Ho trou 't min 't oer 'e wey gean lit, + Juwch Hy dit oerglæs mey. + + +HONGER. + + Elts' minsce hat hast ien hear, + In is foär 'n oar syn'n daof. + Mar honger kloppet oan, + In 't is--_ien kudde, ien g'loof_. + + +HONK. + + Wy kry'boatse oppe wrald as bern, + In sette fry hwat schonk; + 't Spant, dat min 't mey 'n oar fyne ken, + Foar 't 'e dea seit: _hjir is honk_! + + +ICK. + + Hwat _ick_ is, wyt ick net: + 't Hjit fleisch in bloed yn 't libben; + Bin ick, as 't græf my hat, + Den huwd in hier in ribben? + + +IEN ICK. + + 't: "_Ien Ick_" is altiid frëâmd foar my; + Is 't eack nen nuewer stickje? + Went, as er immen trouwt, mat dy + Him-sels den yit _forickje_? + + +IMMEN. (OP) + + Ynne hel binn' diwels, freuanen! + Diwelinnen binn' dær net: + Oppe wrald binn' dy fæst bleauwn, in + 'k Lieow, dat min yn _dat_ huws ien hat. + + +JAN IN...... + + Wær is jow wyf fen dinne, JAN? + M myn f frou ... d dat is en Kuindersman. + + +JANEVER. + + Is 't 't Fransc genèvre? _je_--ney 't Hollansc? Frysc? as Ingelsch? + Janever seit m'n op 't Frysc, op 't Ingelsc is 't læste ewwer;[J] + Hja neam' jenever _gin_, gin! ewwer? ick woe leawwer + Dat 't Ingelsc ues gin[K] wier, in 't ever-gin! frysc-ingelsc. + + +JILD. + + God PLUTUS tuenket mey de wrald, + Hy is wolsteld, mar dom; + Oars bæste boaden, dy 't er haldt: + Faem VENUS wuerr't, in BACHUS-OM + Dy schoffelt now in den ien gong; + Mar PLUTUS bruwckt kald jild ta dong. + In omt dit roun is, komt it yit + Dat _hjir_ sims neat in _dær_ wær fiërst to folle sit; + Ien inkeld sté hat mar fen pas: + Sa dwaende, jouwt ues wrald ien hopen misgewas. + + NB. Fen PLUTUS, de _Jildgod_, fenne mansiike VENUS in fen + BACHUSOM, dy swiete prieower, scil min, tink ick, wol mear + wyte, as er hjir fen schreauwn stiet, to mear, dær 't 'er + now al sahwat oeral fenne goderye leard wirdt. + + +KLEYSIICKTE. + + De kleysiickte onder 't fee! hwa het er oait fen heärd! + 'k Miend 't socks de minscen scheelde; + Mar--'k tink, dat har gekley de hymel oandien hat, + In 't dærom mear fordeelde. + + +KOLOANJE. + + Koloanje Willemssoad! + Ien soad foär 't Haed fen 't Lan? + Is dat ien Christen oard-- + 't Giet boppe myn forstàn. + + "_Koal-oan, ju_! alles breck," + Sey BINSE, (mat min 't læse) + "Mat 'n Willems-soad genæse!" + Now, den is 't net sa geck! + + +KROADE (OPPE). + + De stoomkunst rint yit fier! + In sjuch, ho feylich is 't: + Hjir sliept de passegier + In droomt de machinist. + + +LAMPEN. (SPAR) + + Ja, oalje-dom wier de alde dey; + (God mey 'r ues foâr bewarje!) + Do barnden lampen de oalje wey, + Now haw' wy goed, dy-sparje! + + +LICHME. + + Ues lichme is aeydop lyck, + Myn freuanen! As wy steârre, + Is 't neat; went 't iiw'ge pyck + Komt uet 'e siel, de deârre. + + +LJEACHTMIS. + + Fy, all'gearr, 't ljeachtmis, ald in ny? + Né, hwat ick lieow, dat lieow ick net: + Dit neam ick sins-forbjustery, + 'n Dat 's 't tjusterst tjuster dat min hat. + + + +MAL. + + Net altiid in oeral, + Mar is 't net faek 't gefal: + Ien bastert 't mal fen 't mal? + + +MATTH. 7:21. + + O grouel, dy dit wird forjit! + Al: "Heare, Heare!" ropt, mar lit + Al hwat de Heare ues hjir belæste: + Is 'n Heareschreeuwer net op wey-- + Wær sa'n ien den belânje mey, + Dy God lit dwaen, om sels to ræsten!? + + +MINSCEN. + + De minscen, weagens lyk, dy troch Gods asem rinne, + Geane op in del ney 't græf; in schomje en bruwze mear, + Ney 't hja yn rommer sé as oan 'e kusten binne: + 'n _Hjir_ duwckt ien as ien berch, in _dær_ ien as ien fear! + + +N.N. + + Ken m'n onbekend uet N.N. læse, + De greatste N.N. mat God wol wæse. + + +NEYGEANDE. + + Neygeande is elts hjir, jong in ald, + Mey boase lust yn 't herte; + Neygeande! it is mar: "krye in hald!" + Nen Ingels kin 't belette. + Hwat Ingels! Doom'nys leare ues 't quea, + Hja wiise ues sels de wey + Yn 't neygean: sjuch! ien earme dea + Giet min oan 't græf ta ney. + Neygeande minsc! dyn neyste bloed, + As 't oan dyn kreft net leyt, + Dy haldste yn 't neygean net to goed, + As wier 't ynne iiwichheit! + + +NIMMEN. + + Ick winskje nimmen dea; + Mar NIMMEN woe 'k, dat stoar; + Went dy docht alle quea + Foâr my en foâr ien oar. + + +OALICK. + + Is oalick ('n oar belickt) behoarlick, + Den 's ommers eack 't wird: oalick: _oarlick_. + + +OANTROUWD. + + Baas JAN forlear syn wijf; + de bern wiern' raer oerstjoer; + Mar JAN blieowt fry constant, + in treast't har om har moer. + "Ja, bern!" seit hy, fen sels + "jimm' mem--dat mat jimm' knelle; + Ick wier mar oan har trouwd, + mar 'k kin 't mar justjes stelle." + + +OMKOAL. + + Ho ken min 'n omkoal sa forsmaedsje! + Is den de hele wrald gen koal, + In dær wy allegearr' ney aedsje? + Mar--omkoal rint al_tiid_ om koal. + + +P.S. + + P.S. Post Scriptum (Ney-schrift) JAN? + 't Prinspeal fen 't schrift meits ick er fen; + Went hwast my schrieowst, ho folle, ho min-- + Forjitst' 't P.S.--'t hat slot noch sin. + + +PEIL. + + Onpeilbre sé, hjit _grondeloos_, + In noait is min 'r op druwchte racke; + Mar hjit ien minsce _sondeloos_-- + Kin min dær eack sa peil optrecke? + + +PINNE. + + Schreauw mannich pinn' ris mey de fear-- + (Schoan 't minder wie' to læsen) + 'k Lieow, mannich scrift die net sa sear, + In scoe sa djoer net wæse. + Dat swarte in fyn' + ('k Woe dat 'k it leach!) + Is faeks fernyn + Foär pong in each: + Foär pong in each, dat wyt Notaris, + As, lyck as HUYGENS seit: _Nood daer is_. + + +QUANSQUIIS. + + 'n Quacksalwrich wird neam ick, quansquiis + Fen 'n bryckjend poep, ien Diwelbander; + "Kràns! kriis! krâns! kriis!" spriik 'r uet: "quans! quiis!" + In wær: "quans! quiis!" (it spande er) + 't Geloof heärt, quansquiis, rounom by; + 't Woe, dat we er, quansquiis sonder koenen, + Mar ién quansquiis behalde wy, + In dat is 't greatst quansquiis: it tjoenen. + + +QUEADE. + + De Queade is ues comiis, + Om sims ues deuchd to peylen, + In wy, ynne oare wrald, + Nen falsce waer' to feylen. + + +QUEA JILD, QUEA MINSCEN. + + Quea jild komt fen goe' minscen, + Quea minscen fen goe' jild; + 't Falsc' jild fen echte minscen, + 't Falsc' minscdom fen echt jild. + + +RIE IN DIE. + + 'n Goe rie is folle wird'ch, mar mear noch ien goe' die; + Mar foärrie 's alderbæst fen alle die in rie. + + +ROMTE. + + "De wrald is eärsling!" sey dowe ACKE, + "Hwat ick mochte onderwyne, + "Ho 'k screpte yn romte in romte macke, + "Ick koe yit krapte fyne. + + +ROUWE. + + 'n Minsce' hat ien herte as stien;--syn neyste bloed forsteärr't, + In hy giet djip ynn' rouwe, + Sa lang 't hy heel nen læst fen rouw to wachttjen hat + Yn _him_ to gaen. Besouwe + W' oer 't quea fenne earste fal--forlies foar 'e hele wrald-- + Dy waerd' berouwe _opp'_ scheamte: + Now rouw't min oeral _yn_, fen top ta tean; in haldt + De queakleur better noch, 't blæd fen 't fiigebeamte! + + +SATAN. + + Al hwat de Heare wæs'ne is iiwich, altiid goed, + Mar hwat ien minsce docht, is minder goed as tjoed. + Is Satan kleare quea--hwa haldt min foär _syn_ macker? + Dy socks foär Gods wirk haldt, neam ick ien greaten stacker; + Ien stacker lyck as him, dy fen nen goeddwaen wyt: + Ien _dwaes_, dy 't mey him _haldt_, _wiis_ dy him _farre_ lit! + + +SJIPPE. (OM) + + _Om sjippe_, giet min yit net fier, + Wy haww' se yn 't Làn, mar lang forlyne; + Do 't minsdom oergroeid sielsmoarch wier, + Koe m'n echte to _Jerues'lim_ fyne: + Dær, wær 't de Hear JEZUS libbe hie, + 'n Wralds sielsmert troch Him wosken wie, + Teach 't midsyieuwsteam by fleten hinne + _Om sjippe_--in brocht se net jamk thues:-- + In 't paed om sjippe is noch foar ues + Oer de alde krueswey eack allinne. + + +SNIE. + + As 't ierdryck, kald in stiif, schynt ynne rouw to sitten, + Struy' de Ingels lowers del; + Foär eltse steär ien steärke, om 't minsc'dom sjen to litten, + Ho 't God, sa hillich, sa great, altiid har heit wol hjitte, + Dy d' ierde oan e hymel boun, sa fæst, dat neat har schiedt, + O, minsce! set nin træd op 't godlick sniekleed del, + As tins, dat God, as heit, syn leafde ues schoagje liet. + + +TEY. + + De winter, ruwch yn 't bird, wirdt fenne sinne ynsjippe, + 'n Dy lit it fette sop (de tey) op 't ierdryck drippe. + + +TREFFER. (IEN) + + Ald schipper ROEL waerd minder oan; + Syn ein, sei Dokter, scoe hast komme, + In wyl 't min miende, dat 'er slomme, + Wier ROELOMME er uetschaedt tjinne moarn: + De feint raop: "now! dat treft mar schoan-- + Hwat _koe_ er moarns oars bromme!" + + +TRIËNNEN. + + De triënnen sizze mear, as wirden ueterje kenne:-- + Is 't muwlck wol de iiw'ge tael, dy hjir ues siel yit spreckt? + Is 'n minsce 't biild fen God,--'k lieouw, dat de triennen binne, + Al 't jinge ues iiwich ick ken iiwichs hjir besinne, + Sa 't 't _wol_ by de iéne, in 't _wea_ by de oare uet 't eachwiet breckt. + + +UETSET. + + Baes PIER syn aldste dochter trouwt, + In omt se al gâns foaruet hat, + Seit hy: hja hat _genaoch_ foaruet! + In treastet har mey 'e mans uetset. + + +UETSJEN. + + Ien minsce, pas to wrald, sjucht uet, ney boartery; + 'n Ho âlder noch ho mear--yn 't ein de bril er by: + Is 't ny'chheit, dat dit spil ues allegear 't steärren docht? + Den eärste is 't uetsjen dien, as min jinsels uet sjucht. + + +UET TO _YTEN_, _UET_YTEN. + + Uet t' _yten_, SJIRK? pas op dyn maege! + _Uet_ yten,--'k haw fen beiden wæst-- + _Uet_ yten, kenst' net mear as draege, + Uet t' _yten_ jouwt noch swierder læst. + + NB. Uet to _yten_ is by de boeren uet to _tjock_-yten; + _uet_yten, neame hja troch it yten _uet_set, _dyd_: yn de + earste beteikenis wirdt SJIRK hjir eack sa oan spritsen; + mar it de oare sjucht mear op uet lydschjin uet yten; as + rom fen maege, slop. + + +WIRD. (GODS) + + De heele Biibel hjit Gods wird: + Ién wird, dær wy by tuws'nen læse! + Mar 'k tink, dat 't mey 'n oar ién betjudt; + In dat ken _neat_ as _Leafde_ wæse. + + +WRADSEIN, WRADSSEIN. + + "_'t Iene ueterste uet, 't oare yn_!" 'k lieow 't by gelearden fæst is; + 'n Hwa onderfynt 't eack net, dat hjir faeks freuchdsein læst is; + In tuws'nen dingen mear dy in nen delen lycken, + Dy meitse 't sizzen wier troch moaye in maole blyken: + Hwat sa fenne oanfang aof oer' wrald in 't wraldsce sein is, + Sizze ick yn ienen hjir: _'k lieow, dat wraldsein wraldssein is_. + + +WIIF. + + "'t Is ADEMS schuld," sey JAEY, "dat alle man fordomd waerd, + Omt hy oan 't strueck'ljen racke, + Dat tank't de diwel dy, as dy ien ribbe omtnomd waerd," + Sey JAN, "hiest 't better macke? + In--'k lieow, 't wier noch sa maol net roun, + Hie hy, yn pleats fen 'n wiif, syn ribbe mar wær foun." + + +YNTJE JANSZ. + + 'n As song wraldssjongbaes yit, + (De blyne Grieck, HOMEAR) + 'n Noch moayer as it hjit, + Hy spylle it hjir net klear. + Mey MILTON den gelyck.... + Hwat MILTON!--TASS', VOLTAIRE + In KLOPSTOCK, BILDERDYK-- + 'n As songen se allegeärre + Har heldedicht op ny, + Mey 'n tryris hjitter fjoer, + Wis, Friesen, raopen' wy + Er blieowt nog fryhwat oer! + Hwa doar him mey de pinn' + By immen forgelyckje! + JEAN PAUL (och, dat 'k gen bin!!) + JEAN PAUL scoe muwlk mey 'm pryckje. + Mey 'm pryckjen!? Ne er næst, + In YNTJE boppest stean: + Hwa 't YNTJE JANSZOON læst, + Mat ear in each forgean. + Wey, lompe pinne! wey, + Ick, sondich minsc, scoe 't weagje + 'n Kom ues profeet byney!? + Ick lieow, 'k beswymm' ... 'k steäreagje. + + +YTE. + + Neame ouverturen op fenn' greatste spylershaesen, + Dit 's 't: "Generael-Hoezee!" sa lang 'r hwat is to aesen, + De Maege stjoert 't orchest, in nimmen docht it better: + As 't slim komt, macket 'r ien marsch--op _druwch brea_ in _kald wetter_. + + +YTEN. (GEBED FOÄR) + + "Kom, de eagen ticht, 'n de hannen gear!" + Sa lear' wy 't quea as bern. + 't Quea? 't bidden foär ues leawen Hear! + Ja freuanen! 't quea, went sjen: + Foär 't _yten_, net foär 'e Heare is 't, yit, + Dat min de berntjes bidde lit: + Sa wird' wy slaewen fenne wrald, + Yit lyts in fry, lit stean den--ald! + + * * * * * + + +CLIPS-ODE. + + "_Siet eens, hoe rond is_ LIJS, _en hoe vermagert_ PHILIPIS: + _De een schijnt een volle maan, en de ander haer eclipsis_." + + HUYGENS. + + 1. Wol wier 't ald spreukjen, Almanak! + Dow biste ien rjuchte leugensack: + Mar _fjouer_ clipsen 't hele jier? + 'k Lieow _tuwsen_ wier hwat better wier + + 2. Dow reckenst' wol op _Liouw't_ in sa + (Now ja, dær giet wol gâns om ta!) + Mar alle pleatsen mast' ney sjen, + Ho 't min al clipsen krye ken. + + 3. _Den Haag_ in _Dordt_; _St. Ann'_ in _Grouw_, + _Terschelling_, _Heidelberg_, ter _Gouw_, + De _Knype_, _Drogeham_ in _Rys_, + In _Rome_, _Munchen_ in _Parys_. + + 4. Ney _Dearsum_, _Rotterdam_ in _Broek_, + _Schiedam_ in _Lojengea_, _Dykshoek_-- + Alle _um_ in _am_ in _gea_, woe m'n 't dwaen, + Scoen' dy wær nye clipsen jaen. + + 5. Nen doarp, ho lyts, kastiel in kluws. + Op 't lân, op 't wetter, schip in huws, + Ja, tjerke in timpels, dær 'k fen swy'. + Dy jaene clipsen wær opp' ny. + + 6. In den de tiid, by nacht as dey, + Dy bringt wær oare clipsen mey; + Mar dy 'st dow neamste, it schaete ues net, + As hie m'n 'er niks fen hinne set. + + 7. COLOMBUS hie er foardeel fen, + ('t Is wier) mar socken schrander man, + Dy wist, hwat 'n nye wrald uet ley, + Wist eack yn ontiid rie in wey. + + 8. 't Is wier, dyn tiid hjit middelbaer, + Mar mannich wirdt to let gewaer, + Dat 't midden faeks noch fier fen 't eyn is: + In is 't yn 't midden net meast clipsis?! + + 9. Foart op Nyjiersdey clipsit 't yit, + As credit debit efter sit; + Min neame 't sa 't min 't wol, ick sizz + Dat 't den by mannich 'n ien wol clips is. + + 10. Tink oan 'e Freed, oan' Sneuan in Snein, + By Turk in Jood in Christen rein, + As hillich, ho min 't neame, ick sizz' + Dat 't faek ien tiige tiige clips is. + + 11. De hege feesten--'k swye er fen, + Mar lege geesten swewe er den: + Min neam' se heech in sillich, 'k sizz' + 't Binn' daegen sims mey 'n greate clipsis, + + 12. Comeedsjes, oppe merke as net, + De hele merke, as oare pret, + It wæse er bliid in ljeacht, ick sizz' + 't Is 'r oeral fol to sjen fen clipsis. + + 13. Ja, moarns in jouns, by nacht by dey, + Op bæd as oppe hearenwey, + Min mey er wæse meye,--'k sizz' + 't Is dær net selden clips op clipsis. + + 14. Mar hwat fen tiid in pleats mear sein, + Fen ljeacht in tjuster, dey as snein, + Ien inkeld minsce, ja! ick sizz' + 't Is faek ien greate, greate clipsis. + + 15. Wier is 't in blieowt it, Almanak! + Dow wierste in biste ien leugensack; + Mar, hwat fen dyn bereck'ning fiks is: + Dow seiste ues kreckt _honeer_ 't it clipsis. + + 16. Noch mear: wær sa, ho langen tiid, + Dat mackest' ruchtber wiid in siid; + Mar de oaren, dy 't ick neamde, ick sizz' + Dat 't dær mey faeks to muwck is clipsis. + + 17. In komt min 't onforwacht to sjen, + Dat onforfalst sinis barre ken, + Min sloopt jins eagen in ick sizz' + Dat 't faeks den clips wirdt in herclipsis.[L] + + 18. In berntjes, goede, froede lju, + Och God! ontjilde dy 't net rju?! + Neam elts 't mar oars, dy wol, ick sizz' + Er binne berne- in bernsbernsclipsis. + + 19. Begjin fen ADEMS tiiden aof, + In fenne schied'nis yn it haof, + Ja, follen neam 't dær klear, mar 'k sizz' + 't Is dær foar folle mear noch clipsis. + + 20. d' Historie fenne wetterfloed, + Fen ABRAM, ISAÄK in har bloed; + _Egijpte_, _Arabie_, _Horeb_--'k sizz' + 't Is mannich Jood in Christen clipsis. + + 21. Nen Turk beclipset _Mecca_ sa; + Min mey ien seilstien bæd dær ha, + Foär vader MAHOMED,[M] ick sizz + 't Is ien fenne alderlytste clipsis. + + 22. _Jerusalim! Jerusalim_! + Al spriik uet 'e hymel dær Gods stim-- + Gelearden mey 't betwistje--ick sizz' + By 't greatste ljeacht, de greatste clipsis. + + 23. Hwa roun net, in ues tiid, to keap, + In raop 't nysgierrich folk to heap + Mei printjes fen dy clips?! Ick sizz' + Noch sjucht in heart min 't yit, o clipsis! + + 24. Mar fjouer clipsen 't hele jier? + ô Almanakjen wier 't mar wier; + Mar net ien eagenblik--ick sizz' + 't Is altiid, hjir as dær, wol clipsis. + + 25. Went--scil min ien goed ding hiir ha, + Dær heärr' yit trye dingen ta, + Seit CLAUDIUS. In is 't sa, 'k sizz': + Den ken 'k mar ien, ien _goede_ clipsis. + + 26. Ues trye bollen meitse dy, + Mar den 's de wachter[N] fol as ny: + Ja fol in ny! Ho mannich, sizz' + Bringt hjir mey fol in ny 'n quea-clipsis. + + 27. Mey heal, mey quart, mey wrack mey ald, + In sonder sinne hat de wrald, + To jammer faek--'t is wier ick sizz' + Net to bereckenjene clipsis. + + 28. 't Mey wæse, dat it roune, omheech, + Allinne roun schaed jouwt omleech-- + Dat roune is hjir faek glydrich, 'n 'k sizz' + 't Jouwt stroffling in socks neam ick clipsis. + + 29. O, clipserie foär sin in hert, + Forsmaedsje wy dyn foarschrift net: + Fen fierren, 'n troch 'e fingers--'k sizz'-- + Sjucht min faeks sonder schea noch, clipsis. + + 30. Wol, dy mey 't steärren, bliid in fry + Seit: "'k clipse nimmen--'n nimmen my." + Min mey 't mey sizzen dwaen--ick sizz' + De dea-snick' noch, mar dær?! nen clipsis. + + 31. Mar de ierdkleat draeit mey ues sa hird, + Dat 't Trye Ien (hill'ge schymer) wirdt; + In JESUS (clips-fry) God!... Ick sizz' + Wy libje clips, wy steärre ... O clipsis!! + + + + +OANTEIKENINGEN + +BIJ DE + +CLIPS-ODE. + + +1. Alles, hwat mar ald in hwat ny is, wirdt berymd, Læsers! in +scoe min 't my den qualick nimme, dat ick ien ding sa ald in sa ny +fen beiden, eack berymde? + +Foaral net, as min wyt, dat iek eygentlick net sa 'n greaten rymer +bin (dy hjitte lieow 'k tichters--dichters, mien ick) dat ick +jimme in my sels fenne wrald loatse scoe, went ik ken net bæst +omheech komme in ynne hichte forkeare, (den wird ick duwselich in +'t begjint my to schymerjen) sa 't ick myn rymfjoer net ynne +wolkens timperje ken, lyck as ... mar ik wol nen minsce beclipsje, +mar dy immen sey: "ik schop den aardbol weg, en doop mijn wicken +in de wolken!" + +As 't jin sa begjint oan to gean in yn to barnen, den is 't better +mey SYBE KUNST[O] to sizzen: + + "Wij winsen u alle de segen van den Heer, + En hiermede legge wij de pin neer." + +2. _Liouwert_. Er binne dy sizze, dat er alear, do 't e Alde-haof +ien beaken ynne Middelse wier, ien kastlein wenne, dy Lieowe +hjitte, in, dat min him om syn bæstens Leawe (Lieowe) weard +(hospes) neamde in dær fen dinne Leafweard, Lieuwert, Liouwert, +Liouwt. + +Now schrieowt min op syn heech-hollans: Leeuwarden, 'k tink +Leeuw-waarde, scil 't betjudde. + +3. _Den Haag_, _'s Gravenhage_, _'s Hage_. Tink hjir, læser? oan +OLDENBARNEVELD, prins MAURITS in de DE WITTEN; tink oan 'e tiiden +fen ues romruftige séhelden in dizze stæd, tink oan 'e 10 deysce +fjildtocht, oan WILLEM I in WILLEM II, _yn_ in _ney_ dy tiiden, in +sizz' my den, as ick ongelyck ha, mey tu bewearen, dat min, nei dy +onderscheidene tiid n de planeten waernimmende, clipsen yn soarten +to sjen krye scoe? + +_Dordt_. Hjir by is 't ommers genaoch de jierren 1618 in 1619 te +schrieowen, om ues hoopje te litten, dat er einling fen dy clips +sein wirde ken, hwat de namme fenne aldstæd to kennen jouwt: + +Dor- Door- drecht--trek--Doortrek. + +Trochreisgje, passeare, foarby gean; honear komt it sa noch? +Clips! clips! clips! + +_St. Anna_. (Sus Anna). Scoe 't dær sa erch wirden wæse mey +Sus-anna, dat er ien heel doarp uet ontstien is? Min wyt, dat +as er ien pear jonge lju trouwden, dy hwat to foarbaerich wæst +hiene, dat den it St. Anna klockjen, onder 't lieden fen 't +feestklockjen, now in den ris mey bingele, omdat ongemerkt uet to +bringen, (min trouwde do oppe gis wey allegearr' ynne tjerke.) in +ho luwder dat socks gong, ho mear Sus-Anna; dær fen dinne seyt min +noch, (went it komt ommers noch wol ris to pas) dær rint ien +bytje, as dær rint hwat fen Sus as St. Anna onder. + +_Grouw_. As dat op syn etymologisch Ge-rouw, as Gea-rouw, as op +syn Waldmans Grauw, as op syn suiwer Hollâns Graauw wirde ken as +wæse mat, as dat it mey folle _ou_-en allyck schat wirde mat, 't +is gâns clipsisch. + +_Terschelling_. Eack al clipsisch. Is 't Tear (verteer) as teare +schelling? (6 stoeren). As is 't ter schelvisch en ling! (_visch_ +in _vangst_ er net forgetten, omt dy wirden oertollig wierne?) Den +scoe 't oafkomstich wæse fenne fiscery. As hat it de namme fenne +Noardsee goden as reusen kryge, dy 't mar: ter schilling! neamden, +omt mar wey to schylen, to packen? Wy scille dær strack noch ien +stealtje fen jean by Akrom. + +_Heidelberg_. By 'n party minscen, dy hwat lang scoen hawwe, ney +clipsen oppe poolsce hichte fen Dordt bereckene, _Heilige +berg_ læsen. Hwat mat it wæse: Heide-berg as: Hei! del berg! Ick +scoe 't mey 't læste halde; went ien heide-berch jouwt net folle +frucht in ick mien, dat min dær yn dy stæd noch al ien byttje +leafhabbery foar e wynstock hat, as hawn hat. To minsten, min hat +er ien fet fen 36 foet lang in 24 foet heech. + +As dat fol is, as dat it leech macke wirdt troch 'e Heidelberger +godgeleardens, wyt ick net. Min kin, tinkt my, lyckwols neygean, +dat sa 'n fet noch al hwat clips meitse koe. In--ien schrander +reckenmaster hat uetcyfere, dat er by de forgaederinge fenne +Dordsce Synode mear sopen (dronken, woe 'k sizze) is, as yn e +ytlicke jieren, dat dit selde huws (dær hja do hymelkindigen by +eltsoar wierne) ta herberch tjinne. + +_Ter Gouw_ sizze de scippers; _Gouda_ seit min oars op syn +Hollâns. It earste hat syn eygenscip ney it wetter: Gouw; it oare +mey wol a! Goud! as Goud! a! as mey de _h_ er foär Ha! Goud! wæse, +as alde foärspelling troch 'e earste prekers dien, oppe kunst fen +it glæsschildërjen fenne CRABETTEN. Hwa wyt it! + +_De Knype_. Muwlk komt dit wird wol fen 't ken nype; min wyt den, +dat it benouwtheit betjudt, as, dat it er nou besocht wirdt, dær +fen dinne: as it nypt (knypt) in weder (wær) nypt (knypt) Boven in +Beneden knype. + +_Drogeham_. Scoe 't Droge, druwge, toärre ham; der ogen ham; as op +syn Zeeuwsch in Grinslansch der hoogen (ham) wæse matte? + +Dat hege in druwge is altiid min to schiften. Ick jaen hjir by +noch ien riedling foär reckenmasters op, t.w.: Yn ho folle +sprongen ien flie fenne Ham ynne Knype komme kin? + +_Rys_. Wær mey dit wird dochs wey komd wæse? Rys--biisemrys, rys, +to sieden; riiz, omheechstiige; forbastere fen _reis_? (Dy twae +læste wirden betjudde eack fen pleats foroarje, mar it læste kin +alle kanten uet, in sa is 't dær by Rys, in 't earste mat altiid +omheech. + +Alles kin min er fen meitse. In dat hat eack wær syn eygenscip yn +'t wird-sels. Tink oan 'e boal, læser! oan 'e hueshimmelers, oan +'e baenfegers, oan 'e kouedrieowers,--oan 't diarrhée, oan 't +sop--oan 'e loftbollen; oan 'e gæst (in al hwat mear riist troch +ynnimmen, ynjaen as ynsmytten) oan 'e actie's, oan 'e reisen by +nacht in by dey, mey stoomscip as stoomwein, oan lytse in greate, +goede in tjoede reisen, oan oafdiene in uetstelde reisen in oan +siskes in spreckwirdtjes fen reisgjen in rys in riiz in riize +oafkomstich. + +Hwat wirdt er al sa net mey _Rys_ dien, mey Rys yn alle +beteikenissen fen 't wird? Hwa doar, hwa wol in hwa kin in hwa +scil dit sizze. Mar--nysgierrich is 't dat er sa 'n aerige +profetsye yn leit, dær min fen sizze mey, dat de tjinswirdige +eygener de goede folbringer fen is. Dat syn Heech Berne foar alle +tjoede clips bewarre blieowe mey--is de winsce fen myn hert! + +_Rome_. Min seit it is ney ROMULUS neamd, dy foärsycker eak heech +spriik, dær 't er keuning waerd (750 jier foar JESUS komste) in +earst mey wolwinne maolke great macke is; sa 't min 't wol Berome, +bereamme, beroomde, fette stæd doopt hawwe mey. Neyer hân is dat +wirdke _Be_ fæst wey-fallen: min lit ommers sa wol mear ien letter +twae wey, as docht er ién as twae by ney eygen forkiesinge. Dat is +alleman lyckwol net ta betrouwd, om mar to jaen in to nimmen, sa +'t min wol. Sjogge hjir ien stealtje: + + "Ik zal, sprak vader VADIUS, dien ouden ram eens kelen; + Maar snijdt gij _me_ onderwijl de ballen knapjes af;" + Terwijl hij zich gebukt aan 't slachterswerk begaf. + En 't knaapjen flink van hand, gehoorzaamt zijn bevelen, + En--wip! daar ligt de boel in 't zand, + En de arme Priester is ontmand, + Uit misverstand. + Spreek duid'lijk, die beveelt, gebieden is geen spelen. + + BILDERDIJK. + +Mar--hwat _Rome_ oangiet, vader HUYGENS tocht er eack sa oer, dat +it beroomd room, fet op fet wier. + +Hwat ien buwter dat dær eack al macke is, dat kenne nen pinnen +beschrieowe; min mat de stæd sjen in sjoen ha yn onderscheiden +tiiden, om dær ien tinkbiild oer to meitsen. Dær is hwat om ta +gien! As it dær eack clipses joun hawwe scil? Ja, minscen! foaral +somt Paus GREGORIUS yn 1512 de Almanakken forbettere hat in de +clipsis er jier op jier yn bekend maeke waerden. Mar--hwat ick +fenne histoarje fen _Rome_ sizze mey: de Pausen hjitte er jimmer +noch hillich. Min mient, dat dy hillige dynastie mar ienkear in +eack foar altiid har sels clipse hat. Ien duetscer uet 18/19 yeuw +seit er fen: + + Kein Weib wie 's Einmal sich ergab, + Wird künftig mehr zum Pabst erhoben; + Denn jeder legt zuvor schon Proben + Von seiner Manheit ab. + + HAUG. + + +Tiiden fen LUTHER, ERASMUS, LEO in TETZEL binne wær yn oare +qualiteit. + +_Munchen_. Fen Mönch, Monnik. Min seit er fen, dat dy stæd yn +fruchtberheit de measten yn _Europa_ oertreft in yn sa fier +oerclipset; er is clips in herclipsis. + +_Paris_. Wær is Paris net mey it ien as it oar? Hjir mey har teal, +dær mey har preal, dær mey har kunsten, hjir mey har kuren, dær +mey har wyttenscip, dær mey har buwgen, hjir mey har hackebirden, +dær mey har hierkrollen, hjir mey har ruwckende, dær mey har +stjonkende waer--allegearr' Paris! + +De stæd-sels mat danich ynne mist dele. Yn 1844 mat it er sa erch +wæst ha, dat de blynen de sjenden foar ien seur in ien leur to +rjuchte brochten, omt hja better sonder eagen seagen as de oaren +mey. Min hat er mear fen heärd, lyck as in 1572 (23, 24 Aug.) +1789, 1792, 1799, 1830. Mey ién wird: Paris wier mistich; is +mistich in macket mistich. + +Hjir by komt my noch ien mistpraetje yn 't sin, twisce ien +scoenmacker in ien gelearde. + + _Gelearde_. Wel, baes! jimm' haww' ien Domeny? + Hwat tinkt je fen dy man? + + _Baes_. Ien slimme fraech, mynhear! foär my, + Dy 'k net beänderje kin, + As jy mat m' earst ien andert jaen + Op dizze fraech, fen my: + Hwat waer bringt follen fen 'e baen? + + _Gelearde_. (schoert oppe mouwe in laket) + Wel, baes! ho miene jy, + Sa wyt ick 't net. + + _Baes_. Myn goede man! + Heär den: _sa_ tinkt it my: + As 't ljeacht noch tjuster is, is 't den + Nen mist? Now, dat 's ues Domeny! + +4. _Dearsum_. De earseam, soom, som, sum? De earste _um_? In sa +Dea 's um, hiem, plack, sté? Dearsum? Deare se him? Gelearden mey +'e beslisse; mar 't scil wol sa hwat wæse, to minsten as min er +ien hondert jier twae oer practisearje wol, scil min wol wyte, +hwat Dearsum is. + +_Rotterdam_. Rotten (bisten) oppe daem? slimme daem; slim, as +rotten oppe daem? It komt to minsten fen it wetter: _rotte_. As +scoene de Rotterdammers de namme fen ien schelnamme halden hawwe, +fen Schiedam? dat hja seinen': 't rot al ter dam; 't forgiet ta +slyck, modder. + +'t Rottet alles to slyck (dam). As giet it libben fen alle minscen +net ney Rotterdam? + +De iene macket de reis quart, de oare lang; de iene hat ien +pleisierige, de oare ien beswierlicke, de iene ien foardelige, de +oare ien scheadlicke reis, mar alle minscen komme op 't læst oer +_Dearsum_ ney _Rotterdam_, in dær fen dinne hoopje wy allegearre +yn _Hemelumer Oldephaer'_, mar net yn _Noordwolde_ to kommen. + +Wy begjinne ues reis fen _Schoot_ in _Poppenwier_. Dær fen dinne +geane ien hele boel rjuecht uet, oer _Lytsewierum_, ney de greate +stæd. Oaren meitse it ien bytje oars, in rinne _Lytsewierum_ +foarby, geane troch _Ytens_ in _Wyns_, as _Alde_ in _Nye Tryn_, +blieowe to lang yn _Vrouwbuert_, forslingerje sims ney _Loyengea_, +ney de _Knype_ in _Jiskenhuesen_; oaren studeare hwat to +_Nieuw-kruisland_, oaren besiikje quansquiis de _Hemelsce berch_, +as komme yn selscip fen studinten fen _Ald-_ as _Nykerk_ in sa +hwat hinne; mar fen dizze in jinge komme er noch al folle ris +ewentjes to _Peins_ as to _Weinterp_; forslingerje now in den ris +ney _St. Anna_ in sa oer _Swartsluws_ ney _Rotterdam_. Inkelden +mey to _Blija_, to _Hichtum_ as to _Wolsum_ goede daegen slyte; as +lang _Ingelummer_ in _Burgummer_ wæse, ienders giet it eack al de +alde wey op. + +_Broek_. Dær binne fen sels alle froulju ynne bruwk. Hat muwlk ien +fenne Amazonen (Dowen mei bruwken oan) mey opset sin ien doarp +oanlein, om de eare fenne frouljues bruwk foär iiwich op to +halden? Min fynt se noch al mear yn ues Lân: _Noardbroek_, +_Zuidbroek_, _Bennebroek_, _Donkerbroek_, in hwa wyt wær min al +mear nen Broeken hat, dær min se al heel net mient to hawwen! + +_Schiedam_. Hwat scil min er fen meitse? Scoe it eack fenne +Ingelscen oafkomstich wæse; dy, omt se sly nen gin (jenever) +binne, in dær bæste soarte founen, fen bliidscip floekten (dat +dogge se mear) seinen: 's God dam? dat dit swietjes wey yn +Scho-Sche- Schiedam foroare is? As scoe 't posteriori gien +wæse?--Min mey reckenje, sa fier in sa heech as min wol, de +clipsen to bereckenjen oppe hichte fen _Schiedam_, in egaelwey it +begjin, midden in ein oan to wiisen, in de greatte yn tommen to +sizzen--sa 'n minsce hat er noait wæst in scil er eack noait +komme. Né, alle ministers, hegeschoällen mey alle perfesters, alle +reckenmasters mey 'n oar, dy er op Gods gansce ierdbodem wenje, +binne dær net ta yn steat. De matigheits-, de aofschaffings in +alle oare genoatscippen mey har bæst dwaen, om geschikte +ystreminten to kryen, wær troch 't min se sonder schea troch sjen +ken, dit is de cirkel-quadratuer ynne sedekinde in it macket de +beschaewinge gelyck oan ien oaneindige breuk, dy de ienheit wol +neyer in neyby komme, mar noait alheel uetdrucke ken. + +Socke clipsen to bereckenjen, dær mochten de Almanakmaekers dochs +wol ris mey begjinne! + +_Schiedam_ mey fen dinne wæse wær 't wol--wy sizze noch: "God +damje 't!" + +_Loyengea_. Is dit it alde "Luilekkerland" it gea fen lântlopers +in luiwammesen? it Loyengea? 't gea, dat net folle opbringt? It +hjit mey _Goëngea_ de lege gea'n; legean, seit min ynne wânling. +Is er eack oerienkomst to siikjen yn Loyela in Loyenga? It rymt +foar in efter to minsten, in as de beyde eynen lyck lizze, passe +de middens den eack net op eltsoar? De dichters ryme ommers eack +mar mey ien, twae letters, in min seit den lyckwols: "dat rymt +alheel, dat rymt moay!" + +KLOPSTOCK (de forneamde sjonger fenne Messiade) waerd troch 'e +learmaster fen CLAUDIUS net onder 'e dichters reckene, omt syn +sangen net rymden in hy sei tjin CLAUDIUS: "hier ein Ohr! und da +ein Ohr! das reimt!" Min hat rymers mey de letter in mey de geest. + +_Dykshoek_. Op 't Bildt. Wærom neamt min dat Bil? sa dat min sizze +ken: de hoek oppe Bildyk, kreckt as ick sims wol sizzen hearde: op +it bil hawwe de bargen eack eagen. 't Is wier, bilbeeren seit min +eack; mar dat giet omme mackelickheit foar 't uetsprecken: in +buwte dat, bilboeren binne alle boeren. It alde wird, seit ien +alde-tealkenner, betjudt: Be-ïled--bewettere--bestroomd mey +wetter; dærom 't Dykshoekje: 't P. hoekje. + +_Ammen_, _ommen_, _gea-en_. Folle nammen fen stæden in doarpen hat +min yn ues lân, dy sa sluete. Yn ues _Fryslân_ hat min folle _um_ +(om) in _gea_. _Gea_ wirdt oer 't algemien wol forstien in halden +foar: _earne_ (ergens) _streek_, _lân_, _contreye_. _Iestergea_, +_Follegea_, _Duennegea_ in dat duennet in geaet sa ien great deel +fen uws provincie troch. + +Mar as _am_ in _um_ allegeärre sa fier wey socht wirde scille, as +dit mey _Koudum_ (Kowe-dom?) in _Ackrum_ 't gefal is, den hawwe de +Mythologisten noch hwat to forhackstuwckjen. + +Fen _Akrom_ wirdt _sa_ sein: De reusen, (min ken se, mey har +schonken fen 20 jelne, sa fluch as de wyn in sa great as de +Alde-haof; min wyt, ho 't se sprongen as wynhounnen; mey bar +lieuwe koppen, slangehuwden, eagen as folle moännen, hier as +boartsels--ien bosch lyckmey toscen as stienrotsen; ien luwd, dat +6 oeren fier yn _'t_ roun heärd waerd; dy 'n haey behimmelen +kreckt as wy ien iel; rewieren yn ién swolch leech dronken; it +iiser briiken mey har hânnen as wy it glæs as ien breakoarste, in +de beämmen del traepen as gæs) now, socke reusen macken effentjes +it farwetter fen _Irnsum_ nei _Akrom_. Mar har forstân wier yn +allen sa great net as bar lichmen; in min wist do eack noch fen +gen waterstaet in ingenieur, lyck as now. Mey 'n rep hierne se dat +sleattje uetsmyten', mar--ién fen dy alde polderjonges (de +putbaes) gong 'ris ewentjes mey de earmen oere nael feone Akrommer +toer lizzen, seach by 't wirk lâns in raop: _A!! krom!!_ lyck as +min noch sljucht wey seit: _Akrom_. + +Mear documinten in meditaesjes oer clipsery hat min ynne Visoenen +fen YNTJE JANSZOON, Dr. LUDEMAN, LAURENBERGCH; Mathematische +Verlustigingen, Jobsiade, de Domenys hifke, Dr. STRAUSZ, +Bijdragen tot de huishouding van staat fen dr. EEKMA, Moeder +de Gans, Thijl Uilenspiegel, Bunjans Christenreize, de wandelende +siele in s.f., CLEMENT MAROT, de geest van JAN TAMBOER, Bijdragen +tot het lagere schoolwezen in Nederland van REIN BEERDA, it Rad +van Avontuer, KLAES KLIM, studintenleven in Typen; Handleidinge +om de menschelijke stem te bespelen, conjac met zout, de rok van +Trier toegelicht, in mear oare bekinde in onbekinde taljeachtingen, +handliedingen, awentoeren, wandelende sielen, bijdragen, +verlustigingen, lear- in kerkredens, visioenen in sa fierder. + +_Post Scriptum_. Min wyt hwat greate clips JEREMYAS DEKKER yn syn +_Betooverde_ wereld oan 't ljeacht brocht hat; mar minder bekind +is 't muwlk, hwat vader HUYGENS seit: + + "Wij oversondighen den Duyvel, van wien men noyt las, + Dat hij woekeraar, dronckaert of hoerejager was." + +Hwa haldt lyckwols de Diwel net foär it greatste clipsbeest, dat +er is?! + + + + +FUOTNOATEN: + +[A] Læsten noch sey er immen: "praetje fen dingen--wy hawwe ien +hele wycke wæst dat we gen wear hienen!" + +[B] _Wysheit_ is hjir nomd as synonym mey _ryckdom_, folgens de +Grammatica fen RABENER. + +[C] Min ken dochs de alde schouwman, dy de sielen fen de iéne waol +ney de oare bringt? Sa net, ienders scil min wol mey him yn kennis +komme. + +[D] De Grieken in Romeinen treauwen har deaden ien Obôlus ynne +muwle: dær Charon har foar oersette. Ien Obôlus wier 't sæchste +part fen ien drachme, in macke 10 chalci. Sa'n Obôlus wier om in +de by 61/2 cint as ien braspenning, 10 duiten. + +[E] Passegiers, dy net klear wierne mey de fracht in sa dwaende, +har saeken net goe' beadminestreerd hiene, moasten 100 jier +omswerwe. + +[F] Charon doelt hjir fæst op minsken lyck as dy alden earst +wierne: METHUESELIM groeide ommers mar 969 jier! + +[G] HENOCH in ELYAS--de iene mey'n loftbol in de oare mey 'e +fjoerwein (stoomwein). + +[H] Dat wier fæst eack sa yn NAPOLEONS tiiden, do 't it _brea_ sa +_djoer_ in de _kanonnekost_ (nye recruten) sa _goedkeap_ wier: +vivat CHARON!! + +[I] _Faryseé_ betjudt _aofschacte_ seit ues Pastoor. + +[J] Altiid. + +[K] gen, nen, net. + +[L] Ds. GOOT, ôver de oogziekten yn de Vaderlandsche +Letteroefeningen. + +[M] Min mat wyte, dat MAHOMED to _Mecca_ yn ien iiseren kiste ynne +loft sweeft, troch middel fen seilstien. + +[N] De moänne. + +[O] Ien forneamd schilderer, Rymer in wirktuechkindedige, dy ynne +læste jierren to _Grouw_ bloeyde. + + + + + Transcriber's note + + Obvious typographical errors have been corrected. See the html file + for specifics. + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Clipsrymkes, by H. G. van der Veen + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CLIPSRYMKES *** + +***** This file should be named 19864-8.txt or 19864-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/9/8/6/19864/ + +Produced by Frank van Drogen, Christine D. and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) With special +thanks to Hillie Plantinga for context reading and SL for +providing higher resolution scans. + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + +*** END: FULL LICENSE *** + |
