diff options
Diffstat (limited to '19293-h')
| -rw-r--r-- | 19293-h/19293-h.htm | 2274 |
1 files changed, 2274 insertions, 0 deletions
diff --git a/19293-h/19293-h.htm b/19293-h/19293-h.htm new file mode 100644 index 0000000..1aaa7ce --- /dev/null +++ b/19293-h/19293-h.htm @@ -0,0 +1,2274 @@ +<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> + +<html> + +<!-- + +Some comments about the postprocessing of this ebook, which might be +useful someday for other postprocessors, or for me when I work on +another such book and can't remember how I did something before... + +For consistency, I've used the same styles as I did in the other +GROBE books. The originals are all formatted similarly. + +I duplicated the table of contents near the beginning of the book, +because that's where many people would expect it, and because it will +kind of get lost in the end anyway when the Gutenberg info is appended. + +I've retained some proofers' comments (and added some more during +postprocessing!) in this HTML version, commented of course, related +to things like errors in the book which I hope nobody ever "fixes" +back to the way it is in the original! + +Words which have been corrected in this Gutenberg etext are marked +by the comment "Error in book:" or some such. + +I used Vim (http://www.vim.org/) for most editing, but I used UniRed +(http://www.esperanto.mv.ru/UniRed/) for spellchecking and conversion +between iksismo, numerical character entities, and utf8 ascii. Be +aware of some UniRed features I discovered: 1) All hexadecimal Unicode +entities are converted to decimal (*throughout the file*) when it is +saved. That may be good or bad, depending on your personal preference. +I prefer hexadecimal, but decimal doesn't bother me too much, and one +can still enter them as hexadecimal. 2) Windowy ASCII characters with +the high bit set, that is, in the range [128..255] may be corrupted. For +example, "naive" with an i-dieresis is converted to "naﶥ". Be +sure to convert such characters to Unicode *before* your first UniRed +save! + +Note concerning HR width: 38% = 1 - GoldenRatio. + +Notes to myself inre dashes: + Validator doesn't like — Use — or Unicode — + Unicode nonbreaking hyphen: ‑ + Also, – = Unicode – + + - William W. Patterson, AKA Ailanto + +--> + +<head> + <title>WASHINGTON IRVING : La Legendo de Dorm-Valeto</title> + <!-- Apparently the W3C HTML Validator *requires* Content-Type + tag or one of the other comparable things now. --> + <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"> + <style type="text/css"> + body { margin-left: 5%; margin-right: 5% } + p.centre, div.centre, td.centre { text-align: center } + p.tutdekstre, div.tutdekstre, td.tutdekstre { text-align: right } + p.tutlive, div.tutlive, td.tutlive, blockquote.tutlive { text-align: left } + p.dekstre, div.dekstre, td.dekstre, blockquote.dekstre { text-align: left; margin-left: 2em } + p.live, div.live, td.live { text-align: right; margin-right: 2em } + .titolo { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; margin-top: 4em; margin-bottom: 1em } + .subtitolo { font-size: 110%; font-weight: bold; text-align: center; margin-top: 1em; margin-bottom: 1em } + .dike { font-weight: bold } + .italike { font-style: italic } + .grandege { font-size: 225% } + .grande { font-size: 125% } + .grandete { font-size: 115% } + .mezgrande { font-size: medium } + .malgrandete { font-size: 85% } + .malgrande { font-size: 70% } + .malgrandege { font-size: 55% } + .pligrande { font-size: larger } + .plimalgrande { font-size: smaller } + </style> +</head> + +<body> + + +<pre> + +Project Gutenberg's La Legendo de Dorm-Valeto, by Washington Irving + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: La Legendo de Dorm-Valeto + +Author: Washington Irving + +Translator: Edwin Grobe + +Release Date: September 16, 2006 [EBook #19293] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LA LEGENDO DE DORM-VALETO *** + + + + +Produced by Robert L. Read, William Patterson and the +Online Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net + + + + + + +</pre> + + +<!-- File: 01.png --> + +<div class="grande centre italike" style="margin-top: 0; margin-bottom: 2em"> + KLASIKAJ USONAJ NOVELOJ +</div> + +<div class="grande italike centre" style="margin-bottom: 2em"> + WASHINGTON IRVING<br> + (1783-1859) +</div> + +<div class="grandege dike centre italike" style="margin-bottom: 1em"> + La Legendo de Dorm-Valeto +</div> + +<div class="italike centre" style="margin-bottom: 4em"> + Esperantigis<br> + EDWIN GROBE +</div> + +<div class="italike centre" style="margin-bottom: 4em"> + 1998<br> + Eldonejo-Arizona-Stelo<br> + 1620 North Sunset Drive<br> + Tempe, Arizona 85281-1550<br> + Usono +</div> + +<!-- File: 02.png --> + +<div class="malgrandete centre" style="margin-bottom: 2em"> + "LA LEGENDO DE DORM-VALETO"<br> + Unua Eldono: Majo 1998 +</div> + +<div class="malgrandete centre" style="margin-bottom: 4em"> + Origina Anglalingva Titolo:<br> + "THE LEGEND OF SLEEPY HOLLOW" +</div> + +<!-- File: 03.png --> + +<div class="titolo"> + LA LEGENDO DE DORM-VALETO +</div> + +<div class="subtitolo"> + Malkovrita inter la Dokumentoj<br> + de Forpasinta Didriko Knikerbokero +</div> + +<p> + En la sino de unu el tiuj ampleksaj krekoj dentantaj la orientan + bordon de Hudsono-Rivero, ĉe tiu larĝa pligrandiĝo de la + akvovojo nomita fare de la antikvaj Nederlandaj navigistoj + Tapan-Lago, kaj kie tiuj lastaj ĉiam antaŭzorge malaltigis + siajn velojn, petante la protekton de Sankta-Nikolao dum la + transnavigado, kuŝas eta merkatvilaĝo nomiĝanta ĉe kelkaj + Verda-Vilaĝo sed kiu pli kutime kaj pli taŭge nomiĝas + Lanto-Vilaĝo. +</p> + +<p> + Tiun nomon, laŭonidire, elpensis antaŭtempe la estimataj + dommastrinoj de la apudsituanta regiono pro enradikiĝinta + inklino de siaj edzoj lanti ĉe la vilaĝa trinkejo en + merkatotagoj. Kia ajn estu tio, mi ne garantias la fakton. Mi + aludas ĝin nur dezirante esti preciza kaj aŭtenta. +</p> + +<p> + Ne malproksime disde tiu vilaĝo—povas esti du mejlojn + for—situas valeto, aŭ pli bone dirite, tersino, ĉirkaŭate + de altaj montetoj, kiu estas unu el la plej trankvilaj lokoj + de la tuta mondo. Malgranda rojo trafluetas ĝin, murmurante + nur sufiĉakvante por lulripozigi preterpasanton. Malofta + koturnfajfo aŭ pegklako estas preskaŭ la sola sono kiu iam + interrompas la konstantan trankvilon. +</p> + +<p> + Mi tion memoras, ke kiam mi estis junulo, mia unua provo pri + sciurĉasado okazis en bosko de altaj juglandarboj kiu ombras + unu flankon de la valo. Mi vageniris ĝin je tagmezo kiam la + tuta naturo precipe silentis kaj min ektimigis la bruego de + mia propra pafilo kiam ĝi rompis la ĉirkaŭantan sabatan + trankvilon kaj ĝin daŭrigis kaj resonigis ties koleraj + eĥadoj. Se iam mi dezirus ripozejon kie povi retiriĝi, + forlasinte la mondon kaj ties distraĵojn, kaj pasigi revante la + etan restaĵon de maltrankvila vivo, mi konas nenian ejon pli + taŭgan ol tiu valeto. +</p> + +<p> + Pro la senmova trankvilo de la loko kaj la kurioza karaktero de + ties loĝantoj, kiuj estas posteuloj de la originaj Nederlandaj + koloniintoj, tiu protektata valeto de longa tempo nomiĝas + DORM-VALETO kaj ties rustikajn loĝantojn oni kromnomas + DORM-VALETANOJ tra la tuta najbara regiono. Dormiga aŭ reviga + influo ŝajnas superpendi la valeton kaj penetri la etoson + mem. Iuj diras ke sorĉis la lokon grava Germana kuracisto + dum la fruaj tagoj de la kolonio. Aliaj diras ke maljuna + Indiana tribestro, ŝamano aŭ magiisto de sia gento, okazigis + indiĝenajn ritojn tie antaŭ ol malkovris la landon Mastro + Hendriko Hudsono. +</p> + +<p> + Certe estas ke la loko daŭre agas subrege de iu magia potenco + kiu trudas sorĉon al la + +<!-- File: 04.png --> + + mensoj de la tieaj bonhomoj, promenigante ilin en seninterrompa + sonĝado. Ili estas adeptoj pri ĉiuj specoj de mirigaj + kredoj, emas sperti trancojn kaj viziojn, ofte vidas strangajn + eventojn, aŭdas muzikon kaj voĉojn en la aero. La tuta regiono + abundegas je lokaj rakontoj, hantitaj pejzaĝoj kaj krepuskaj + superstiĉoj. Steloj falas kaj meteoroj brilegas pli ofte super + tiu valeto ol en aliaj partoj de la lando, kaj Inkubo, kun tuta + armeo da Inkubidoj, ĝin utiligas kiel plej ŝatatan ludejon. +</p> + +<p> + La rega fantomo kiu hantas tiun sorĉitan regionon tamen kaj + ŝajnas estri ĉiujn aerajn potenculojn, estas senkapa + rajdanto. Kelkaj regionanoj raportas ke ĝi estas la fantomo + de Hesa soldato kies kapon forportis kanonkuglo okaze de sennoma + batalo de Sendependeco-Milito kaj kiun kamparanoj ekvidas + de tempo al tempo antaŭenhastantan en la nokta malhelo + kvazaŭ sur ventoflugiloj. La hantejoj de la fantomo situas + ne nur en la valeto sed foje ampleksas apudirantajn vojojn + kaj precipe la areon ĉirkaŭantan ne malproksiman + preĝejon. +</p> + +<p> + Efektive, kelkaj el la plej aŭtentaj historiistoj de la + koncerna regiono, zorgeme kuniginte kaj kontrolkomparinte la + malkonstantajn informerojn pri tiu aperantaĵo, asertas + la jenon: la korpo de la soldato kuŝas enterigite en la + preĝeja tombejo; la fantomo forrajdas ĉiunokte al la + batalkampo serĉante sian kapon; pri la sagritma rapideco je + kiu ĝi foje laŭiras la valeton, kvazaŭ noktomeza + fulmaĵo, respondecas la malfrua horo kaj la bezono reveni + al la preĝeja tombejo antaŭ nova tagiĝo. +</p> + +<p> + Tia estas la ĝenerala enhavo de tiu legenda superstiĉo + provizinta homojn de tiu ombroregiono per tiom da fantaziaj + rakontoj. Kaj la fantomo nomiĝas antaŭ ĉiuj tieaj + kamparaj kamenoj: la Senkapa Rajdanto de Dorm-Valeto. +</p> + +<p> + Mirinde estas ke la viziemo kiun mi menciis ekzistas ne nur + ĉe la denaskaj loĝantoj de la valeto. Senkonscie + ĝin ensorbas ankaŭ ĉiu novalveninta valano + loĝinta tie dum iom da tempo. Kiom ajn viglamensaj ili + estis antaŭ ol eniri tiun dormlandon, ili ne rezistas + enspiri baldaŭete la sorĉan influon de la aero kaj + komencas fantazii: sperti sonĝojn, vidi aperaĵojn. +</p> + +<p> + Mi mencias tiun trankvilejon kun la plej alta laŭdo + ĉar estas jenloke, en tiaj malgrandaj izolitaj Nederlandaj + valoj dise ensinigitaj en la granda Nov-Jork-Ŝtato ke ade + senŝanĝiĝas loĝantaro, moroj kaj kutimoj, + dum preterkuregas ilin senatente la torentego da migrado kaj + pliboniĝo estiganta tiel senĉesajn ŝanĝojn + en aliaj regionoj de tiu senripoza lando. Ili samas kiel tiuj + etaj trankvilaj akvopoŝaĵoj apudlimigantaj rapidan + rivereton en kiuj ni povas rimarki pajleron aŭ aerglobeton + flosadi trankvile ĉeankre aŭ rotacii hezite en + sia eta havenaĵo nepre malatentan pri la hastego de la + pasanta fluo. Kvankam nun forpasis multaj jaroj ekde kiam mi + subpromenadis la pigrajn ombrojn de Dorm-Valeto, mi preskaŭ + certas povi renkonti la samajn arbojn kaj la samajn familiojn + vivantajn ankoraŭ hodiaŭ en vegeta lantado en ties + protektata + +<!-- File: 05.png --> + + sino. +</p> + +<p> + En tiu kromloko de la naturo loĝis en malnova periodo + de la Usona historio, tio estas, antaŭ ĉirkaŭ + tridek jaroj, estimata estulo nomiĝanta Ikabodo Gruo kiu + gastis, aŭ, laŭ sia vorto, "lantis" en Dorm-Valeto + cele al instrui la infanojn de la komunumo. Li naskiĝis + en Konektikuto, ŝtato provizanta Usonon per pioniroj ne + nur por la arbaro sed ankaŭ por la mensaro kaj dissendanta + ĉiujare armeojn da sovaĝejlimaj arbaristoj kaj + kamparaj lernejestroj. +</p> + +<p> + La familinomo Gruo ne maltaŭgis al lia persono. Li ege + altis sed ege magris, havante mallarĝajn ŝultrojn, + longajn brakojn kaj krurojn, manojn preterpendantajn + laŭŝajne je tuta mejlo liajn manikojn, piedojn + kapablajn funkcii kiel ŝoveliloj, kaj tutan framon ege + malstreĉe muntitan. La kapon li havis malgrandan kaj platan + supraĵe kun gigantaj oreloj; grandaj, verdaj, vitraj + okuloj; kaj longa galinagnazo aspektanta kiel ventoflago sidanta + sur lia spindelkolo por indiki la blovdirekton de la vento. + Vidante lin laŭpaŝegi montetfirston en venta tago, dum + liaj vestaĵoj pufiĝis kaj flirtis ĉirkaŭ + li, oni povintus erare lin identigi kiel malsategdion surteren + malsuprenvenintan aŭ ĉifonan birdotimigilon + elfuĝintan maizkampon. +</p> + +<p> + Lia lernejo estis malalta unuĉambrega konstruaĵo krude + muntita el ŝtipoj. La fenestroj estis duone vitritaj, + duone riparitaj per apartaj folioj el malnovaj lernlibroj. + Dum liberaj horoj genie sekurigis la lernejon fleksebla + branĉeto tordita ĉirkaŭ la pordomanilon kaj + palisoj starigitaj kontraŭ la fenestroŝutrojn. Tial, + kvankam ŝtelisto povus ege facile eniri la ejon, iom + ĝene estus ĝin eliri: ideo kiun la arkitekto, Josto + Van-Haŭteno, prunteprenis sendube de la modelo de la + mistera angilkaptilo. +</p> + +<p> + La lernejo staris en iom soleca tamen plaĉa loko + ĉebaze mem de arbara monteto proksime al fluanta rojo kaj + sub la branĉoj de giganta betulo kreskanta ĉe unu + ekstremaĵo. De tie oni povis aŭdi en dormiga somertago + la mallaŭtan murmuradon de lernantaj voĉoj, recitantaj + lecionojn, iom zumantaj kiel abeloj en abelujo, interrompataj + de tempo al tempo far la aŭtoritata voĉo de la + majstro, parolanta en minaca aŭ postula tono: aŭ, + laŭhazarde, far la timiga sono de betulbranĉa vipo + dum li urĝe antaŭenirigis malfruan lantinton laŭ + la flora vojo de lernado. Verdire, li estis konscienca viro + kaj ĉiam priatentis la oran maksimon: "Maluzu la vergon, + miskonduku la infanon!" La lernantoj de Ikabodo Gruo ne + miskondukiĝis. +</p> + +<p> + Mi ne deziras pensigi tamen ke li nombriĝis inter tiuj + kruelaj lernejaj potenculoj kiuj ĝuas dolorigi siajn + subulojn. Tute kontraŭe, li disdonis justecon prudente, ne + rigore, forigante la ŝarĝon de sur la dorsoj de la + malfortaj, ĝin remetante sur tiujn de la fortaj. La etan + duonkreskintan adoleskanton ekspasmantan je la unua movo de la + vergo li preterpasis indulge. La postulojn de la justeco li + plenumis trudante duoblan punon al iu malgranda, malbonkonduta, + malbonsenca, larĝbaska, Nederlanda bubo kiu subverge + +<!-- File: 06.png --> + + paŭtis kaj pufiĝis kaj obstiniĝis kaj + malafabliĝis. Ĉion tion li nomis "plenumi sian devon + al la gepatroj" kaj neniam li estigis punon sen postaldoni la + promeson tiel konsolan al la doloriĝanta bubo, ke "li + memoros ĝin kaj dankos lin pro ĝi ĝis en la plej + longa tago de sia vivo". +</p> + +<p> + Kiam finiĝis la lerntago li eĉ kunuliĝis + kaj kunludantiĝis kun la plej grandaj knaboj kaj en + festotagaj posttagmezoj hejmenrevenigis konvoje kelkajn el + la pli malgrandaj havantaj hazarde belajn fratinojn aŭ + dommastrinajn patrinojn admiratajn pro ilia altkvalita kuirarto. + Efektive, endis al li ade bonrilatiĝi kun la lernantoj. + Tiom malmultkvantis la salajro kiun la lernejo pagis al + li ke ĝi apenaŭ sufiĉintus lin provizi per + ĉiutaga pano ĉar li estis avidega manĝanto + kaj, kvankam maldika, disponis la sveliĝkapablon de + anakondo. Feliĉe, laŭ la kampara kutimo de tiu + regiono, la gepatroj de liaj lernantoj lin parte vivtenis, + gastigante lin ĉe siaj farmbienoj. Ĉe tiuj li + loĝis sinsekve laŭ posemajna vicoritmo. Tial li + ĉirkaŭvizitis la tutan komunumon, kunportante + ĉiujn surterajn posedaĵojn en katuna naztukego. +</p> + +<p> + Por ke ĉio tio ne superŝarĝu la subtenkapablon + de liaj kungastigantoj kamparaj kiuj emis konsideri lernejajn + kostojn kiel dolorigan ĝenon kaj lernejestrojn kiel + simplajn parazitojn, li disponis pri diversaj rimedoj sin + fari utila kaj afabla. Foje li helpis la kultivistojn pri + iliaj pli facilaj bientaskoj: rikoltante fojnon, riparante + barilojn, trinkigante ĉevalojn, hejmenrevenigante bovojn + elpaŝteje, tranĉante lignon por vintraj fajroj. Aldone + li flankenlasis entute la regantan dignon kaj nepran potencon + pere de kiuj li sinjoriĝis en sia lerneja imperieto kaj + mirige mildiĝis kaj humiliĝis. Li sin favorigis + ĉe la patrinoj dorlotante la infanojn, precipe la plej + junajn, kaj, kvazaŭ Biblia leono kuŝanta pace apud + ŝafido, dum longa horsinsekvo kutimis sidi kun infano sur + genuo, samtempe ŝancelante lulilon per la alia piedo. +</p> + +<p> + Krom siaj ceteraj okupoj, li rolis kiel kantomajstro de la + komunumo kaj gajnis multajn brilajn ŝilingojn instruante + la junulojn pri psalmokantado. Ege fierigis lin stariĝi + dimanĉmatene antaŭ la preĝeja adorantaro kun + ĥoro da elektitaj kantantoj kaj tie, siaopinie, venki la + influkonkurson kontraŭ la pastoro. Certe estas ke lia + voĉo supersonis tiujn de la ceteraj kultanoj. Efektive, + ankoraŭ hodiaŭ ekaŭdiĝas foje en trankvilaj + dimanĉaj matenoj en tiu preĝejo strangaj tremaĵoj + kaj eĉ duonmejlon for, ĉe la kontraŭflanka bordo + de la muellageto, aŭtentaj postrestintaj sonaĵoj + antaŭe elirintaj, laŭonidire, la nazon de Ikabodo + Gruo. +</p> + +<p> + Tial pere de diversaj etaj improvizadoj efektivigitaj en tiu + genia maniero kutime nomiĝanta "per kurbo aŭ per + zigzago", la digna pedagogo sufiĉe tolereble sukcesis, + spertante, laŭ la opinio de ĉiuj nenion sciantaj pri + mensa laboro, plaĉege facilan vivon. +</p> + +<p> + Kutime, la lernejestro estas viro al kiu atribuas ioman gravon + la loĝantinoj de kampara + +<!-- File: 07.png --> + + najbarejo. Tiuj lin taksas kiel specon de senokupa + ĝentilhoma persono kies gusto kaj atingoj ege superas + tiujn de la krudaj kamparaj amkandidatoj kaj kies scion + superas nur tiu de la pastoro. Lia alveno tial emas estigi + nemalmultan eksciton ĉe kampara biendoma tetablo + kaj la alporton de preterkutima plado da kuketoj aŭ + dolĉaĵoj povas okazigi la prezentadon de arĝenta + tekruĉo. Nia literaturulo tial precipe feliĉiĝis + ĉirkaŭate de la ridetaj vizaĝoj de la + tiukamparaj fraŭlinoj. Kiom li kavalirumis por ili en la + preĝeja antaŭkorto inter dimanĉmatenaj Diservoj, + kolektante por ili vinberojn kreskantajn sur sovaĝaj vitoj + superfluantaj en la apudaj arboj; deklamante por ilin distri + ĉiujn epitafojn enĉizitajn sur la tomboŝtonoj; + aŭ promenante kun tuta aro da ili laŭborde de la apude + situanta muellageto. Intertempe la pli timidaj kamparbuboj + postrestis ŝafhezitege, enviante liajn superajn elegantecon + kaj lertecon. +</p> + +<p> + Pro sia duonvagabonda vivstilo li estis krome speco de + vojaĝanta ĵurnalo, transportante de domo al domo la + tutan repertuaron da lokaj klaĉaĵoj. Rezulte, oni + ĉiam salutis kontente lian alvenon. Aldone, la virinoj + lin estimis kiel homon de granda scio ĉar li jam tralegis + la kompletan enhavaĵon de pluraj libroj. Ekzemple, li + majstre konis la historion de Nov-Anglia sorĉarto verkitan + de Kotono Matero. Tiurilate, li rigore kaj forte kredis je la + koncerna scienco. +</p> + +<p> + Li estis, efektive, malkutima miksaĵo da etkvanta + saĝeco kaj simpla kredemo. Lia apetito pri mirindaĵoj + kaj lia kapablo ilin digesti egale eksterordinaris, + pligrandiĝinte ambaŭe pro lia loĝado en tiu + sorĉita regiono. Nenia rakonto tro krudis nek tro egis + por lia ampleksa naiveco. Ofte plaĉis al li, je la fino + de la instrutago, etendiĝi sur la abunda trifolitavolo + laŭiranta la rivereton preterfluantan plorete la lernejon + kaj tralegi tie la terurajn rakontojn de Multaĝulo Matero + ĝis kiam la kreskanta malhelo nebuligis la presitan + paĝon antaŭ lia rigardo. +</p> + +<p> + Tiam, dum li antaŭenvagis apud marĉo, rivereto kaj + timiga arbaro, celante atingi la biendomon kie li provizore + gastis, ŝancelis lian ekcititan imagon ĉiu sono de + la naturo okazanta je tiu sorĉhoro: la ĝemo de la + kaprimulgo fontanta el la montetdeklivo; la minaca kriego de la + arbobufo anoncanta eventualan ŝtormon; la malfeliĉiga + ululo de la kriĉstrigo; aŭ la subita susurado de + birdoj ektimintaj en sia arbusta ripozejo. Eĉ la lampiroj, + kiuj lumiĝis la plej brile en la plej malhelaj lokoj, + surprizegis lin de tempo al tempo kiam unu transflugis kun + malkutima helego lian irvojon. Kaj se, hazarde, giganta stulta + koleoptero fuŝflugis kontraŭ lin, la kompatinda + estulo pretis adiaŭi sian animon, opiniante ke lin trafis + sorĉistina magiaĵo. +</p> + +<p> + Lia sola rimedo en tiaj momentoj, ĉu por nuligi ĉiun + pensagadon, ĉu por forpeli malbonajn spiritojn, estis + ekkanti preĝejajn himnojn. Kaj la bonvolaj loĝantoj + de Dorm-Valeto, sidante vespere antaŭ siaj ĉefpordoj, + ofte miregis ekaŭdante lian nazalan melodion "en kunligita + dolĉeco longe daŭrigata" ŝvebantan super fora + monteto aŭ laŭ krepuska vojo. +</p> + +<!-- File: 08.png --> + +<p> + Cetera fonto de timiga plezuro estis pasigi longajn vintrajn + vesperojn kun la maljunaj Nederlandaj edzinoj dum tiuj sidis + ŝpinante apudfajre kaj vico da pomoj rostiĝis + ŝprucsiblante laŭkamene. Tie li aŭskultis iliajn + mirindajn rakontojn pri fantomoj kaj koboldoj kaj hantitaj + kampoj kaj hantitaj riveretoj kaj hantitaj pontoj kaj hantitaj + ĉevaloj kaj precipe pri la senkapa rajdanto aŭ + Galopanta Heso de la Valeto kiel oni foje lin nomadis. Li + ĝojigis ilin reciproke per siaj anekdotoj pri sorĉarto + kaj pri la teruraj aŭguroj kaj minacaj sonoj kaj + vidaĵoj okazintaj en la aero de pasintepoka Konektikuto. + Li timigis ilin veege kun antaŭanoncoj pri kometoj kaj + falsteloj kaj la maltrankviliga informo ke la terglobo nepre + rotacias, rezulte de kio ili staras duonon de ĉiu tago + kaposubpiede. +</p> + +<p> + Tamen se tio ĉio alportis plezuron al li dum li + komfortiĝis kompaktakorpe en la kamenangulo de iu + ĉambro ruĝbrilanta pro sia krepitanta lignofajro + kaj kie, kompreneble, nenia fantomo kuraĝis sin vidigi, + tiun plezuron li devis postkompensi per la teruroj de sia + hejmendirekta revenvojo. Kiel timigaj formoj kaj ombroj + obstrukcis lian antaŭenirejon en la pala kaj aĉa + brilego de iu neĝa nokto! Kun kiel dezira rigardo li + okulkontrolis ĉiun tremantan lumradieton traglitantan la + nudajn kampojn ekde fora fenestro! Kiel ofte ektimigis lin + neĝkovrita arbusto apudstaranta lian vojon kiel fantomo + surportanta blankan littukon! Kiel ofte li ekkaŭris pro + sangokazeiga timego okazigita de la sono kiun liaj irpaŝoj + estigis subpiede sur la frosta krusto kaj malkuraĝis + rigardi malantaŭen por ne devi ekvidi tie aĉegan + estaĵon lin posttretantan! Kaj kiel ofte nepre konsternigis + lin iu preterhastanta ventoblovego hurlanta interarbe kaj + povanta esti la Galopanta Heso efektiviganta unu el siaj + ĉiunoktaj rajdatakoj. +</p> + +<p> + Ĉiuj tiuj estis tamen nuraj noktoteruroj, mensaj fantomoj + kiuj promenadas nur en la malhelo. Tial, kvankam li jam vidis + multajn fantomojn dum sia vivotempo kaj Satano jam ofte lin + atakis diversforme okaze de liaj solecaj vagiradoj, ĉiujn + tiujn malbonaĵojn nova tagiĝo ĉesigis. Rezulte, + li povintus ĝuadi plaĉan vivon, malgraŭ la diablo + kaj liaj agadoj, se jam ne transpasis lian irvojon estaĵo + kiu perpleksas la viran genron pli ol fantomoj, koboldoj kaj la + tuta sorĉistinaro kunagantaj, kaj tio estis: virino. +</p> + +<p> + Inter la muzikdisĉiploj kunvenantaj unu vesperon + ĉiusemajne por aŭskulti lian instruadon + pri psalmokantado nombriĝis Katrino Van-Taselo, + solinfano de multhava Nederlanda farmbienestro. Ŝi + estis floriĝanta, freŝhaŭta, dekokjara + fraŭlino; diketa kiel perdriko; kvazaŭ + manĝinda, fandiĝema; ruĝetvanga kiel unu el + la patraj persikoj; kaj universale konata ne nur pro sia + beleco sed ankaŭ por sia estonta heredaĵo. Ŝi + estis aldone iom koketa, laŭ la indico, ekzemple, + de sia vestaĵaro, kiu estis miksaĵo de pasint- + kaj nuntempaj modoj elektitaj laŭvole por reliefigi + ŝiajn fizikajn ĉarmojn. Ŝi surportis purorajn + juvelaĵojn transoceanigitajn el Zandamo de ŝia + pra-pra-avino, allogan stomakaĵon de antikvaj epokoj, + kaj provoke mallongan subjupon elektitan sendube cele al + elmontri la plej belajn piedojn kaj maleolojn de la tuta + ĉirkaŭanta kamparo. +</p> + +<!-- File: 09.png --> + +<p> + La koro de Ikabodo Gruo spertis dolĉajn kaj stultajn + sentojn pri la ina sekso. Ne mirinde estas tial ke tiel tenta + mordindaĵo baldaŭ ekplaĉis al lia rigardo kaj + plej precipe post kiam li gastiĝis en la domego de ŝia + patro. Altaĝulo Baltuso Van-Taselo estis perfekta portreto + pri sukcesa, kontenta, grandanima kultivisto. Vere estas ke + nur malofte li direktis la rigardon aŭ la pensadon preter + la limojn de sia bieno, sed ene de tiuj limoj ĉio estis + komforta, feliĉa kaj bonfarta. Li kontentis sed ne fieris + pri sia riĉeco. Lin ĝojigis ne la stilo sed male la + abundo de lia vivkapablo. +</p> + +<p> + Lia bieno situis surborde de Hudsono-Rivero en unu el tiuj + verdaj, ŝirmataj, fekundaj kaŝejoj en kiuj tiel + ĝojas enhejmiĝi Nederlandaj kultivistoj. Grandega + ulmo etendis siajn larĝajn branĉojn super ĝi. + Ĉebaze de la ulmo suprenbobelis fonto de la plej milda kaj + dolĉa akvo, plenigante etan puton konsistantan el barelo, + tiam forfluetante scintilante tra la herbo ĝis najbara rojo + antaŭensaltetanta inter alnoj kaj nansalikoj. +</p> + +<p> + Proksimege al la loĝdomo staris vasta labordomo kapabla + funkcii kiel preĝejo kaj de kiu ĉiu fenestro kaj + ĉiu niĉo preskaŭ eksplodis pro ties pleniganta + enhavaĵo da farmbientrezoroj. La draŝilo sonoradis + ĉi-ene de mateno al nokto. Diversspeciaj hirundoj + vagflugetis pepante inter la tegmentaj aleroj, preskaŭ + ilin tuŝante. Ĝuis la surtegmentan sunbrilon vicoj + da kolomboj, el kiuj kelkaj rigardis la ĉielon unuokule, + kvazaŭ kontrolante la veteron, dum aliaj kaŝis la + kapon subflugile aŭ enbruste kaj ceteraj, pufiĝante + kaj rukulante, riverencadis antaŭ siaj inoj. +</p> + +<p> + Glathaŭtaj malgraciaj porkegoj gruntis en la trankvilo kaj + abundo de sia enfermejo el kiu provekskursis hazardamomente + trupoj da suĉporkidoj, kvazaŭ flaretante la aeron. + Eleganta eskadro da neĝkoloraj anseroj vagnavigadis sur + apuda lageto, konvojante tutajn flotojn da anasoj. Regimentoj da + meleagroj ĉirkaŭpromenis glugluante en la korto kaj + gvinbirdoj vagadis inter ili plendante, same kiel malbonhumoraj + dommastrinoj, kun malafabla, malkontenta grakado. Antaŭ la + bestodoma pordo paradis estimata virkoko, modela edzo, batalisto + kaj altranga sinjoro, sonigante siajn brilpoluritajn flugilojn + kaj kokerikante pro profundakoraj fiero kaj ĝojo, foje + disŝirante la teron perpiede, tiam malavare alvokante sian + ĉiam malsatan familion de edzinoj kaj idoj, ilin invitante + ĝui ĵus malkovritan bongustan mordaĵon. +</p> + +<p> + La buŝo de la pedagogo salivis dum li spektadis tiun luksan + promeson de riĉega vintra nutraĵo. En sia anticipe + malsata imago li bildigis ĉiun rostoporkon vagkurantan kun + enstomaka pudingo kaj enbuŝa pomo. La kolombojn lia imago + enlitigis en komfortan torton kaj ŝirmigis sub flankovrilo. + La anseroj naĝis en sia propra viandosaŭco. La anasoj + poduiĝis komforte entelere, kiel komfortaj geedzaj paroj, + kun adekvata provizo da cepsaŭco. Ĉe la porkoj li + antaŭimagis glate eltranĉitajn lardoflankojn kaj + sukplenan dolĉagustan ŝinkon. Ĉiun meleagron + li okultaksis kvazaŭ jam delikate fadenligitan, kun ties + maĉostomako deponita subflugile, kaj eble surportantan + kolĉenon da saporaj kolbasoj. Kaj eĉ brilkolora + kantokoko mem dissterniĝis surdorse en apudtelero + +<!-- File: 10.png --> + + kun ungegoj suprenlevitaj, kvazaŭ petante tiun kompaton + kiun dumvive ĝia kavalireca spirito disdegnis. +</p> + +<p> + Dum, ravite, Ikabodo imagis ĉion tion, kaj dum li + vojaĝigis sian verdokulegan rigardon trans la dikajn + paŝtejojn, la riĉajn kultivkampojn de tritiko, sekalo, + fagopiro kaj Indiana maizo kaj la hortojn ŝarĝitajn + de ruĝa frukto ĉirkaŭantajn la varman terenaron + de Van-Taselo, lia koro sopiris al la fraŭlino iun tagon + heredonta tiujn posedaĵojn. Lia imago plibonigis la ideon, + antaŭplanante kiel ilin monigi kaj kiel investi tiun + monon por grandaj vastaĵoj da tero kaj ŝindopalacoj + en la sovaĝejo. Male, lia aktiviĝanta fantaziemo + jam konkretigis liajn esperojn kaj elmontris al li la + floriĝantan Katrinon kun plena familio da infanoj, sidantan + sursupraĵe de ĉarego ŝarĝita de hejmaj + varaĵoj dum potoj kaj kaldronoj pendas malsupre. Sin mem + li imagis rajdantan bonpaŝan ĉevalinon sekvatan + postkalkane de ĉevalido survojiĝantan cele al + Kentukio, Tenesio aŭ Nia Ĉiela Sinjoro scias kien. +</p> + +<p> + Kiam li eniris la domon finvenkiĝis lia koro. Ĝi + estis unu el tiuj grandspacaj biendomoj havantaj altfirstajn + sed malaltdeklivajn tegmentojn, konstruitaj laŭ + stilo transdonita de la unuaj Nederlandaj koloniintoj. La + malaltaj elstarantaj aleroj estigis laŭfasadan galerion + enfermeblan en malbona vetero. Sub tiu pendis draŝiloj, + jungilaro, diversaj kultiviloj kaj retoj por fiŝkaptado + en la najbara rivero. Benkoj estis konstruitaj laŭ la + galeriaj flankoj por somera uzado, dum granda ŝpinrado + situanta unuekstremaĵe kaj buterigilo troviĝanta + aliekstremaĵe indikis kiel diversmaniere la loĝantaro + povis utiligi tiun gravan porĉon. +</p> + +<p> + Ekde tiu laborejo Ikabodo eniris, mirante, la halon + konsistigantan la centron de la domego kaj ties ĉefan + estejon. Ĉi-tie vicoj da brilegaj stanalojaĵoj, + aranĝite sur longa telerŝranko, blindumis liajn + okulojn. En unu angulo staris granda sako da ŝpinota + lano; en <!-- Error in book: an --> alia, provizo da + linaĵo-lanaĵo ĵus teksita. Maizspikoj kaj + surfadene sekigitaj pomoj kaj persikoj pendis en gajaj + festonoj laŭ la muroj, intermiksite kun la puco de + ruĝaj kapsikoj. +</p> + +<p> + Duonaperta pordo povigis lin ekvideti la gastosalonon kie la + unglegpiedaj seĝoj kaj malhelaj mahagonaj tabloj brilis + kiel speguloj. Moreloj kaj ĝiaj kunfunkciaj ŝovelilo + kaj prenilo scintilis de sub sia asparagfilika kovrilo. + Falsoranĝoj kaj konkoj ornamis la kamenbreton. Super + ĝi pendis diverskoloraj surfadenaj birdovoj. Grandega + strutovo pendis deplafone en la mezo de la ĉambro. Tra + intence malfermita pordo angula ŝranko elmontris abundan + trezoron da malnovaj arĝentaĵoj kaj bonriparitaj + fajencoj. +</p> + +<p> + De la momento kiam Ikabodo ekvidis tiun plaĉegan areon + finhaltis lia mensa paco kaj ekfariĝis lia ununura celo la + eltrovo de rimedo sin amigi de la senegala Van-Taselo-filino. + Por sukcesigi tiun entreprenon tamen li spertis pli da + malfacilaĵoj ol la hazardo kutime spertigis al Mezepokaj + prodoj kiuj plejofte devis batali gigantojn, sorĉistojn, + +<!-- File: 11.png --> + + fajrspirajn drakojn kaj ceterajn tiajn facile venkotajn + malamikojn, malfermante sian vojon tra nuraj + fer-kaj-latunpordegoj kaj diamantoŝtonaj muroj ĝis + la kastela fortikaĵo kie enfermiĝis la celulino de + lia koro: ĉion kion li sukcesigis tiel facile kiel viro + tranĉanta ĝiscentre Kristnaskan torton post kio la + savita damo senescepte konsentis edziniĝi kun li. +</p> + +<p> + Ikabodo, tute kontraŭe, devis venki la koron de + kampara koketulino vaganta en labirinto da kapricoj kaj + apetencoj ĉiam starigantaj novajn ĝenojn kaj + malhelpojn. Kaj li devis alfronti armeon da timigaj + karno-kaj-sangaj kontraŭstarantoj kaj abundon da kamparaj + amkandidatoj atakantaj ĉiun enirejon al ŝia koro, + sin okulkontrolantaj zorge kaj kolere unu la alian, sed pretaj + kunligi siajn potencojn kontraŭ ĉiu nova konkursanto. +</p> + +<p> + Inter tiuj la plej imponega estis solidkorpa, brubuŝa, + ludvola homo nomiĝanta Abrahamo, aŭ, laŭ + la Nederlanda mallongigo, Bromo Van-Brunto, heroo de la + ĉirkaŭanta regiono kiu resonis per raportoj + pri liaj atingoj de fortiko kaj kuraĝo. Li estis + larĝŝultra kaj duoble artikita, havis mallongan + nigran bukloabundan hararon kaj krudan sed ne malplaĉan + vizaĝon elmontrantan miksaĵon da ĝojo kaj + aroganteco. Pro sia Herkula korpoframo kaj korpomembra potencego + li kromnomiĝis Bromo Ostaro kaj tiel lin identigis + ĉiuj. +</p> + +<p> + Li renomis pro siaj grandaj scio kaj lerto pri rajdado, havante + tiom da surĉevala rajdkapablo kiel Tataro. Li superis + okaze de ĉiuj konkursoj kaj kokbataloj. Kun la supereco + kiun akiras korpa fortiko en kamparaj komunumoj li arbitraciis + en ĉiuj disputoj, metante sian ĉapelon oblikvangule + kaj anoncante siajn decidojn en maniero kaj kun voĉtono + permesantaj nenian kontraŭstaron, nenian apelacion. Li + pretis ĉiam batali aŭ kaprioli, sed lia karaktero + estis pli petola ol malbonvola. Malgraŭ sia ĝenerala + krudeco, li posedis ĉebaze forton emon al ŝerca + bonhumuro. +</p> + +<p> + Li havis tri-kvar bonajn kunulojn kiuj kondutis laŭ + lia modelo kaj estrante kiujn li ĉirkaŭvizitis + la regionon, partoprenante en ĉiuj kvereloj aŭ + distriĝoj okazantaj en radiuso de multaj mejloj. Kiam la + vetero estis malvarma lin eminentigis peltĉapo surmuntita + de pavanta vulpovosto. Kiam ĉeestantoj de kamparaj kunvenoj + vidis tiun bone konatan kreton vagflirtadi malproksimdistance + inter aro da agresemaj rajdantoj, senmanke ili atendis + disputŝtormon. Foje lia brigado aŭdiĝis + preterhastegante la regionajn biendomojn je noktomezo, vokante + kaj kriegante, kvazaŭ Don-Rivervalo-Kozakaro. Tiaokaze la + maljunaj sinjorinoj, vekite el profunda dormado, aŭskultis + momenton ĝis la forpaso de la hastaĵo-rapidaĵo + kaj tiam deklaris: "Ho! Jen forpasis Bromo Ostaro kaj lia + kunularo!" La najbaroj lin konsideris kun miksaĵo da + miro, admiro kaj bonvolo kaj kiam okazis en la komunumo iu + ajn fantazia ŝercaĵo aŭ rustika kverelo ili + ŝancelis la kapon, hipotezante ke ĝin kaŭzis + Bromo Ostaro. +</p> + +<!-- File: 12.png --> + +<p> + Ekde jam kelke da tempo tiu sendisciplina heroo elektis la + floriĝantan Katrinon kiel celobjekton de siaj krudaj + galantaĵoj kaj, kvankam lia amindumado iom pripensigis + karesojn kaj ammanovrojn de urso, laŭoniflustre la + knabino ne nepre emfaze malkuraĝigis liajn esperojn. + Verfakte estas ke lia amkampanjo efektivigis aŭtomate + la retiriĝon de rivalaj kandidatoj sentantaj nenian + deziron kontraŭbatali amoreman leonon. Rezulte, kiam la + ĉevalo de Bromo vidiĝis starante dimanĉvespere + antaŭ la domo de Van-Taselo, ŝnurligite al la tiea + barilo, preterpasantoj certis ke la mastro de la besto sidas + en la doma enaĵo, amindumante aŭ "amscintilante", + kiel kromnomiĝis tia entrepreno, kaj ĉiuj ceteraj + kandidatoj preterpasis senespere la lokon, preferante militi sur + ceteraj batalkampoj. +</p> + +<p> + Tia estis la imponega rivalo kun kiu Ikabodo Gruo devis + lukti kaj, ĉion konsiderante, pli forta viro ol li + retiriĝintus el la konkurso dum malesperintus pli saĝa + viro. Li disponis en sia karaktero tamen pri miksaĵo da + fleksebleco kaj persistado. Forme kaj spirite li iom similis + "saltojoĉjon", tiun flekseblan grimpoplanton kiun oni + ofte utiligas kiel irbastonon; cedema, tamen malmola, kvankam + li kliniĝis, neniam li rompiĝis; kaj kvankam li + kurbiĝis sub la plej malforta premo, ekde kiam ĝi + forleviĝis, sammomente li ekvertikaliĝis kaj ree + portis la kapon tiel alte kiel iam ajn antaŭe. +</p> + +<p> + Eniri la batalarenon malkaŝe kontraŭ la rivalo + estintus ega malsaĝeco, ĉar Bromo, same kiel tiu + fajra amanto Aĥilo, ne estis viro malhelpota pri siaj + amentreprenoj. Tial Ikabodo efektivigis siajn manovrojn en + trankvila kaj milde kamuflita maniero. Sub la ŝirmo de + sia funkcio kiel kantomajstro, li vizitis la biendomon ofte. + Certe, li devis timi nenian sintrudan intervenon flanke de la + gepatroj, kiuj tiel ofte estiĝas obstakloj sur la vojo de + amantoj. Balto Van-Taselo estis facila dorlotema persono. Li + amis sian filinon pli kare ol sian pipon kaj, kiel bonsenca viro + kaj bonkora patro, permesis ke ŝi kondutu laŭvole en + ĉiu agadkampo. +</p> + +<p> + Aldone lia rimarkinda edzineto ĉiam sufiĉe + okupiĝis prizorgante sian domon kaj siajn kortobirdojn. + Laŭ ŝia saĝa deklaro, anasoj kaj anseroj estas + stultaj estaĵoj kiujn oni devas zorge priatenti; knabinoj + tamen kapablas sin prizorgi proprapersone. Tial dum la aktiva + dommastrino okupiĝis tra la tuta domo, aŭ utiligis la + ŝpinradon ĉe unu ekstremaĵo de la verando, la + honesta Balto sidis ĉe la kontraŭa ekstremaĵo, + fumante sian pipon, spektadante la sukcesojn de la ligna + soldato kiu, armite ĉiumane de glavo, batalis kuraĝe + la venton sur la bestodoma tegmento. Samtempe, Ikabodo + amindumis la filinon apud la rojo sub la granda ulmo, aŭ + ĉirkaŭpromenigis ŝin en la krepuska lumo, tiu + horo tiel helpa al la elokventeco de amantoj. +</p> + +<p> + Mi ne pretendas scii kiel oni amindumas kaj venkas virinajn + korojn. Miaopinie ili estas ekde ĉiam studobjektoj de + enigmo kaj admiro. Kelkaj havas ŝajne ununuran atakeblan + flankon aŭ atingopordon. Aliaj havas mil alvenvojojn kaj + kapteblas en mil malsamaj manieroj. Gajni la unuajn estas granda + triumfo de lerteco. Estas ankoraŭ + +<!-- File: 13.png --> + + pli granda pruvo de generaleco gajni kaj daŭre reteni la + lastajn, ĉar viro devas protekti la fortreson batalkoste + ĉe ĉiu pordo kaj ĉiu fenestro. Tiu kiu gajnas + mil ordinarajn korojn rajtas tial iom famiĝi. Tiu tamen + kiu gajnas kaj ade regas senrivale la koron de koketulino + estas aŭtenta heroo. Tia ne estis, certe, la kazo de + la imponega Bromo Ostaro kaj ekde tiam kiam Ikabodo Gruo + komencis efektivigi iomajn progresojn la avantaĝoj de tiu + antaŭa verŝajne malpligrandiĝis. La ĉevalo + de Bromo ne plu vidiĝis starante antaŭ la Van-Tasela + domo en dimanĉaj vesperoj kaj letala kverelado estiĝis + inter li kaj la lernejestro de Dorm-Valeto. +</p> + +<p> + Bromo, kies karaktero ampleksis iomon da kruda kavalireco, + bonvolintus solvi la problemon per aperta militado, + kontraŭstarante aliajn pretendojn pri la damo laŭ + la modo de tiuj ege koncizaj kaj ege simplaj logikistoj de + antikvaj epokoj, la vagkavaliroj: per vir-kontraŭ-vira + kombato. Sed Ikabodo tro konsciis pri la supera potenco de sia + kontraŭstaranto por konsenti eniri la batalarenon kun tiu. + Li jam subaŭdis fanfaronadon de Bromo laŭ kiu tiu + "refaldos la lernejestron kaj deponos lin sur breton de lia + propra lernejo" kaj li estis tro singarda por estigi al tiu la + okazon. +</p> + +<p> + Estis en tiu obstine paca sistemo iu ege provoka. Restis + al Bromo nenia alternativo krom ekutiligi la provizojn da + rustika ŝercado pri kiuj li disponis kaj okazigi krudajn + trompludojn kontraŭ sia rivalo. Tial Ikabodo fariĝis + viktimo de kaprica persekutadkampanjo entreprenita de Bromo + kaj lia aro da krudaj kunrajdantoj. Ili ĉagrenadis lian + ĝis nun pacan estrejon. Ili ŝtopis la fumtubon + kaj tiamaniere fumpelis la klientojn de la kantolernejo. + Ili enrompiĝis la lernejon dumnokte, malgraŭ + ĝiaj imponegaj fiksfermaĵoj (pordo-vimentigoj kaj + fenestropalisoj) kaj tohuva-bohuigis ĉion, rezulte de + kio la kompatinda lernejestro komencis opinii ke ĉiuj + sorĉistinoj de la lando tie kunvenis. Sed eĉ pli + ĝenis lin tio ke Bromo elprofitis ĉiun oportunon lin + ridindigi antaŭ lia damo. Ekzemple, tiu havis kanajlan + hundon kiun li instruis ploraĉi en la plej absurda + maniero kaj prezentis kiel rivalon de Ikabodo pri la arto de + psalmokantado. +</p> + +<p> + La afero antaŭenevoluis tiumaniere dum kelke da tempo + sen rezultigi materialan efikon en la relativa situacio de + la kontraŭstarantaj potenculoj. En bela aŭtuna + posttagmezo, Ikabodo, spertante penseman humoron, sidis + reĝpoze sur la alta skabelo ekde kiu li kutimis + superrigardi ĉiujn eventojn de sia eta literatura + imperio. En la mano li balancis punbastoneton, tiun sceptron + de despota potenco. Betula vipilo, simbolo de justeco, + ripozis sur tri najloj malantaŭ la trono, konstanta + teruraĵo por malbonkondutaj lernantoj. Sur la instrutablo + antaŭ li vidiĝis diversaj kontrabandaĵoj kaj + malpermesataj armiloj malkovritaj sur la personoj de senokupaj + buboj: kiaj duonmanĝitaj pomoj, aerpafiloj, giriloj, + muŝkaĝoj, kaj kompletaj legioj da etaj paperaj + ludkokoj furiozantaj. Verŝajne tre lastatempe trudiĝis + iu terura prijusteca akto ĉar ĉiuj liaj lernantoj + okupiĝis atente pri siaj libroj aŭ flustris ruze + malantaŭ ili, samtempe kontrolante kaŝrigarde + la majstron. Tial speco de zuma silento regis tra la tuta + lernĉambro. +</p> + +<!-- File: 14.png --> + +<p> + Interrompis la silenton la subita apero de Negro + surportanta stupotolajn jakon kaj pantalonon kaj rondkronan + ĉapelfragmenton similantan la ĉapon de Merkuro. + Sidante surdorse de nekombita, sovaĝaspekta, nur + duondresita ĉevalido kiun, ne havante kaprimenon, li + gvidis pere de ŝnuro, li alvenis klakadante la lernejan + pordon kaj transdonis leteron invitantan Ikabodon partopreni en + ĝojfesteno aŭ "peplomdistraĵo" okazontan tiun + vesperon ĉe S-ro Van-Taselo. Liverinte sian mesaĝon + kun mieno de graveco kaj vortelekto de altkvalito kiujn Negroj + emas elmontri okaze de tiaj etaj misioj, li transiris haste la + rivereton kaj forkuretis laŭvale, sin admirante pro la + rango kaj la urĝo de sia tasko. +</p> + +<p> + Nun ĉio estis hastado kaj bruado en la ĵus antaŭe + trankvila lernĉambro. La lernantojn la instruisto rapidigis + tra la lecionoj sen paŭzi por pritrakti sengravaĵojn. + La lertaj preteratentis senpune duonon el siaj taskoj. La + mallertaj ricevis de tempo al tempo fortan surpostaĵan + instigaĵon devigantan ilin plirapidiĝi aŭ + kuraĝigantan ilin ekkompreni malfacilan vorton. Libroj + ĵetiĝis surplanken sen surbreta remetiĝo. Inkujoj + renversiĝis, benkoj flankenŝoviĝis kaj la tuta + lernantaro liberiĝis unu horon frue, hastante eksplode + eksteren kiel legio da junaj diabletoj, kriegante kaj bruegante + sur la gazono, gajigite pro sia antaŭhora forsendiĝo. +</p> + +<p> + La galanta Ikabodo pasigis almenaŭ suplementan duonhoron + pri sia tualeto, brosante kaj renovigante sian plej bonan + kaj verfakte ununuran kompleton de rustonigra koloro kaj + aranĝante sian aspekton helpe de peco de rompita spegulo + pendanta surmure en la lernĉambro. Por ekaperi ĉe + sia damo laŭ aŭtenta kavalira stilo li prunteprenis + ĉevalon de la kultivisto tiam lin gastiganta, kolerema + maljuna Nederlandano nomiĝanta Johano Van-Ripero kaj, + tiel galante surseliĝinte, survojiĝis kvazaŭ + vagkavaliro serĉanta aventurojn. +</p> + +<p> + Sed decas, laŭ la aŭtenta spirito de romantika + rakontado, ke mi transdonu priskribon pri la aspekto kaj la + ekipaĵo de mia heroo kaj lia ĉevalo. +</p> + +<p> + La besto kiun li surrajdis estis disfalinta plugĉevalo + pretervivinta preskaŭ ĉion krom sia malicemo. Ĝi + estis marasma kaj dikvilega kun ŝafinkolo kaj martelkapo. + Ĝiaj rostaj kolhararo kaj vosto estis implikitaj kaj + noditaj je lapoj. Unu okulo perdis sian pupilon kaj havis + koleran, fantoman rigardmanieron. La alia tamen elmontris + la briladon de vera diablo. Tiomalgraŭe ĝi estis + sendube fajra kaj spirita en sia bona epoko se ni juĝu + laŭ ĝia nomo: Pafilpulvo. Efektive ĝi estis + antaŭe ŝatata rajdĉevalo de sia mastro, + la kolerema Van-Ripero, kiu estis agresema rajdanto kaj + impregnumis la beston, povas esti, je iom de sia propra spirito, + ĉar, kvankam ĝi havis maljunan paneintan aspekton, + kaŝiĝis en ĝi pli da diableco ol en iu ajn juna + ĉevalo. +</p> + +<p> + Ikabodo estis taŭga figuro por tia besto. Li rajdis kun + mallongaj piedingoj kiuj levis liajn genuojn preskaŭ al la + nivelo de la selpomelo. Liaj kubutoj elŝoviĝis kiel + akridkruroj. + +<!-- File: 15.png --> + + Li portis sian vipon perpendikulare en la mano kiel sceptron. + Dum lia ĉevalo antaŭentrotis, lia brakmovaro multe + pensigis pri la batado de flugiloj. Malgranda lanĉapelo + sidis sursupraĵe de lia nazo ĉar tiel oni rajtus + nomi lian mallarĝan, striaspektan frunton. La basko de + lia nigra jako preskaŭ atingis flirtante la voston de la + ĉevalo. Tiel aspektis Ikabodo kaj lia rajdbesto kiam ili + eliris trenmarŝante la barilpordon de Johano Van-Ripero: + aperaĵo nepre malkutime renkontata dum plena taglumo. +</p> + +<p> + Estis bela aŭtuna tago, kiel mi jam diris. La ĉielo + estis klara kaj trankvila kaj la naturo surportis tiun + riĉan oran livreon kiun ni kunligas ĉiam al la + koncepto de abundo. La arbaroj vestiĝis en sobraj brunoj + kaj flavoj dum kelkajn pli malfortajn arbojn la frostoj jam + vundetis, ilin farbinte per brilegaj oranĝaj, purpuraj + kaj skarlataj koloroj. Glisantaj vicoj da sovaĝaj anasoj + komencis aperi altnivele en la ĉielo. La bojo de la sciuro + aŭdiĝis elirante la fag- kaj hikoriboskojn kaj de + tempo al tempo la pensema fajfo de la koturno sonis en la + najbara stoplejo. +</p> + +<p> + La birdoj ĝuis siajn adiaŭbankedojn. En la abundo de + sia festado ili flugetis, pepante kaj kapriolante, interarbuste, + interarbe, kapricaj pro la kvanto kaj la diverseco ilin + ĉirkaŭantaj. Vidiĝis la honesta virturdo, la + plej ŝatata predaĵo de komencantaj ĉasistoj, + kun sia laŭta, plendema noto; kaj la kvivitantaj merloj, + flugante en zibelkoloraj nubaĵoj; kaj la orflugilspego, + kun siaj karmezina hupo, plenforma nigra gorĝo kaj belega + plumaro; kaj la cedrobirdo kun siaj ruĝpintaj flugiloj kaj + flavpinta vosteto kaj sia Hispanaspekta hupĉapo; kaj la + blua garolo, tiu brua dando vestita en palblua jako kaj blankaj + subvestaĵoj, kriĉante kaj babilante, kapjesante kaj + saltante kaj riverencante, ŝajnigante disponi bonajn + rilatojn kun ĉiu boskokantanto. +</p> + +<p> + Dum Ikabodo trotetis malhaste laŭvoje, lia rigardo, + ĉiam serĉante ĉiun simptomon pri gastronomia + abundo, kontrolis kun plezuro la trezorojn de la bela + aŭtuno. Ĉiuflanke li rimarkis vastajn provizojn da + pomoj: iuj pendantaj kun prema riĉeco surarbe; aliaj + kunigitaj en korboj kaj bareloj por la merkato; ceteraj + amasigitaj konusforme por la cidropremilo. Pli fore li ekvidis + grandajn kampojn da Indianmaizo, kun ĝiaj orkoloraj spikoj + gvatantaj eksteren el siaj foliaraj kovriloj kaj promesantaj + aliiĝi en kuketojn kaj rapidpudingojn. Aldone vidiĝis, + kuŝante submaize, flavaj kukurboj, suprenturnante siajn + belajn rondajn ventrojn sunodirekten kaj antaŭanoncante + siajn kvalitojn kiel luksegaj tortoj. Kaj baldaŭ poste li + preterpasis la bonodorajn fagopirkampojn elŝvebigantajn + abelujan aromon kaj dum li rigardis tiujn, kaptis lian menson + dolĉaj antaŭbildoj pri delikataj patkukoj, bone + buteritaj, garnitaj de mielo aŭ melaso far la rafinita + kavethava maneto de Katrino Van-Taselo. +</p> + +<p> + Tiel nutrante sian menson per multaj dolĉaj pensoj + kaj "sukeraj supozoj", li vojaĝis laŭflanke de + montetaro disponanta pri panorama vidaĵo laŭ kelkaj + el la plej bonaj pejzaĝoj de potenca Hudsono-Rivero. La + suno iompostiome radirigis sian vastan diskon okcidenten. + La larĝa sino de Tapan-Lago kuŝis senmove kaj + vitroaspekte, krom + +<!-- File: 16.png --> + + tio ke tie kaj tie milda ondado moviĝis kaj daŭrigis + la bluan ombron de la fora monto. Kelkaj sukcenaj nuboj + ŝvebis en la ĉielo sen ununura aerspiro por + ilin antaŭenirigi. La horizonto elmontris belan oran + koloraĵon kiu iom post iom transformiĝis en puran + pomverdon kiu siavice aliiĝis en la malhelan bluon de la + mezĉielo. Oblikva lumradio paŭzis sur la arbaraj + firstoj de la klifegoj superpendantaj kelkajn areojn de la + rivero, plimalheligante la preskaŭ nigrajn grizon kaj + purpuron de iliaj rokaj muroj. Fordistance lantanta slupo, + malsuprenfalante laŭ la tajdoritmo dum ĝia velo pendis + senutile kontraŭmasten kaj la reflektoj de la ĉielo + speguliĝis en la trankvila akvo, aspektis kiel ŝipo + pendanta en la aero. +</p> + +<p> + La tago jam vesperiĝis kiam Ikabodo atingis la kastelon de + S-ro Van-Taselo, plenegan je la plej estimataj kaj sukcesintaj + homoj de la apuda regiono. Maljunaj kultivistoj—magra, + ledvizaĝa gento—surportantaj hejmfaritajn jakojn kaj + pantalonojn, bluajn ŝtrumpojn, grandegajn ŝuojn kaj + belegajn stanalojajn bukojn. Iliaj energiaj ŝrumpintaj + edzinetoj vestitaj en kapformaj krispigitaj ĉapoj, + longtaliaj etroboj, hejmkudritaj subjupoj, kun tondiloj kaj + pinglokusenetoj kaj gajaj kalikotaj poŝoj pendantaj + ekstere. Plenfiguraj fraŭlinoj, preskaŭ tiel + antikvamodaj kiel siaj patrinoj, krom tie kie pajloĉapelo, + altkvalita rubando aŭ eble blanka frako, malkaŝis + simptomojn de urba noviĝo. La filoj, surportantaj + mallongajn kvadratrandajn jakojn havantajn longajn vicojn + da mirindaj latunaj butonoj kaj elmontrantaj kapdorsajn + harplektaĵojn laŭ la modo de la epoko, precipe se ili + sukcesis akiri tiucelan angilhaŭton, multe estimatan tra la + regiono kiel potencan harnutrilon-kaj-fortikigilon. +</p> + +<p> + Bromo Ostaro tamen estis la heroo de la sceno, alveninte + la kunvenon surdorse de sia plej ŝatata rajdbesto, + Ĉioriskulo, estaĵo, same kiel li, plena je spirito kaj + malico, kaj kiun kapablis mastri neniu krom li. Li famiĝis + efektive kiel viro preferanta atakemajn bestojn emantajn + efektivigi ĉiuspecajn ruzmanovrojn konstante minacantajn + la bonfarton de la rajdanto, ĉar li opiniis ke obeema, + bonkonduta ĉevalo maltaŭgas al verva knabo. +</p> + +<p> + Tre plaĉus al mi paŭzi ĉi-tie por primediti + la mondon da ĉarmoj kiu ektrafis la ravitan rigardon de + mia heroo kiam li eniris la gastosalonon de la Van-Tasela + domego. Ne tiuj de la aro da plenformaj junulinoj kun ilia luksa + ekspocizio de ruĝo kaj blanko sed la malavaraj ĉarmoj + de aŭtenta Nederlanda kamparsocia tetablo en la riĉega + aŭtuna sezono. Tiom da pladoj ŝarĝitaj de amasoj + da diversaj, preskaŭ nepriskribeblaj kukoj kiujn scipovas + baki nur spertaj Nederlandaj dommastrinoj! Inkluziviĝis + la timiga pastokuko, la pli afabla oleokuko kaj la krusta + kaj dispeciĝema tordbulo; sukerkukoj kaj buterkukoj, + zingibrokukoj kaj mielkukoj kaj la tuta kukofamilio. Apud tiuj + elmontriĝis pomtortoj, persiktortoj kaj kukurbtortoj; + kaj aldone tranĉaĵoj da ŝinko kaj bukanita + bovaĵo; kaj poste teleroj da bonsaporaj konfititaj prunoj, + persikoj, piroj kaj cidonioj; krome, rostitaj alozo kaj kokinoj; + kune kun bovloj da lakto kaj kremo, ĉiuj interaranĝite + ege ĥaose, iom laŭ la ordo de mia rakontado, dum meze + de tiuj—nia + +<!-- File: 17.png --> + + alta Ĉielo benu la lokon—staris la tekruĉo, + suprenlevante nubojn de vaporo. Mankas al mi spiro kaj tempo por + pridiskuti tiun bankedon laŭ ĝiaj meritoj kaj mi ege + avidas repreni la evolufadenon de mia rakontado. Feliĉe, + Ikabodo Gruo ne tiom hastis kiel sia historiisto kaj li dece + traktis ĉiun bongustaĵon. +</p> + +<p> + Li estis bonvola kaj dankema persono kies koro ŝvelis + samritme kiel lia korpo kontentiĝis kaj kies spirito + vigliĝis post bona manĝado samritme kiel la spiritoj + de aliaj viroj post multa drinkado. Krome, manĝante, li + ne povis malkonsenti ĉirkaŭpasigi sian rigardon kaj + subridi pri la eblo povi ekestri iun tagon tiun tutan scenon + de preskaŭ neimageblaj lukso kaj riĉeco. Tiam li + pensis kiel rapide li sin forturnos disde la malnova lerndomo, + klakigos la fingrojn antaŭ la vizaĝo de Johano + Van-Ripero kaj ĉiu cetera avara patrono, kaj eksterdomigos + piedbate ĉiun vagabondan pedagogon kuraĝintan lin nomi + kamarado. +</p> + +<p> + Multaĝulo Baltuso Van-Taselo ĉirkaŭvagadis inter + siaj gastoj kun la vizaĝo dilatita pro kontentiĝo + kaj bonhumoro, same ronda kaj gaja kiel rikoltsezona luno. + Liaj gastamaj atentaĵoj estis mallongdaŭraj sed + signifoplenaj, konsistante el manpremoj, ŝultrobatetoj, + laŭtaj ekridoj kaj urĝaj invitoj: "Ekmanĝu! Vin + provizu!" +</p> + +<p> + Kaj nun la sono de la muziko eliranta la komunĉambron + aŭ halon alvokis ĉiujn al la balo. La muzikanto estis + maljuna grizhara Negro kiu jam de pli ol duonjarcento rolis kiel + migra orkestro de la regiono. Lia muzikilo estis preskaŭ + tiel malnova kaj eluzita kiel li mem. La plej grandan parton de + la tempo li surskrapis du-tri kordojn, akompanante ĉiun + arĉmovon kun samtempa kapmovo, antaŭenkliniĝante + preskaŭ ĝistere kaj piedbatante ĉiun fojon kiam + alvenis danci nova paro. +</p> + +<p> + Ikabodo fieris tiom pri sia danckapablo kiel pri siaj + kantotalentoj. Nenia korpomembro, nenia karnofibro + senokupis ĉe li. Vidinte lian malkompakte muntitan + korpoframon en plena moviĝado, klakade rondirantan + en la ĉambro, vi supozintus ke Sankta Vito mem, tiu + benita patrono pri dancado, surscenejiĝas proprapersone + antaŭ vi. Li estis admirata de ĉiuj Negroj + de la bieno kaj la ĉirkaŭanta komunumo kiuj, + kuniĝinte, ĉiuaĝaj, ĉiudimensiaj, + konsistigis piramidaĵojn da brilaj Nigraj vizaĝoj, + starante amase ĉe ĉiu pordo kaj fenestro, spektadante + kun ravo la scenon, rulante siajn blankajn okulglobojn, + elmontrante de orelo al orelo larĝe ridetantajn vicojn da + eburkoloraj dentoj. +</p> + +<p> + Kiel la buboskurĝanto povus konduti alie ol vigle kaj + ĝoje? La mastrino de lia koro estis lia kundancantino kaj + ridetis afable responde al liaj amaj okulumadoj. Dume, Bromo + Ostaro, ege frapite de amo kaj envio, sidis sole kaj paŭte + en fora ĉambroangulo. +</p> + +<p> + Kiam la dancado finiĝis, Ikabodo aliris interparoli kun + ensemblo da saĝuloj sidantaj kaj + +<!-- File: 18.png --> + + fumantaj kun maljuna Van-Taselo ĉe unu ekstremaĵo de + la galerio kie ili klaĉadis pri antaŭaj tempoj kaj + rakontis longajn anekdotojn pri la milito. +</p> + +<p> + La regiono, en la tempo pri kiu mi parolas, estis unu el + tiuj bonfavoritaj lokoj en kiuj kronikoj kaj heroaj viroj + abundas. La Brita-Usona batallinio etendiĝis proksime + al ĝi dum la milito. Ĝi rolis tial kiel prirabejo + kiun infestis rifuĝintoj, gerilistoj kaj ĉiuj specoj + de limlinia kavalireco. Nun forpasis, kvankam apenaŭ, + sufiĉe da tempo por povigi ĉiun rakontanton ornami + sian rakonton per kelkaj belaj fikcioj kaj, pro la malprecizo + de siaj memoraĵoj, sin heroigi en ĉiu rakontata + bravaĵo. +</p> + +<p> + Estis la rakonto pri Dofuo Martlingo, grandkorpa, blubarba + Nederlandano preskaŭ kaptinta Britan fregaton kun malnova + naŭfunta ferkanono pafanta ekde kotbarikado, krom tio ke + je la sesa salvo la armilo eksplodis. Kaj estis la maljuna + sinjoro—li restu anonima estinte ĝentilhomo tro + riĉa por ke mi nomu lin nur rapidvorte—kiu, dum la + batalo de Blanka-Ebenaĵaro, estante bonega defendomajstro, + deturnis musketkuglon per eta glavo. Laŭ lia raporto + la kuglo ĉirkaŭzumis la klingon kaj forkarambolis + de sur la manŝirmilo kaj li pretis certigi la raporton + ĉiumomente, elmontronte la glavon kun ties iom fleksita + ŝirmilo. Estis pluraj ceteraj, egalvalore estimiĝintaj + sur la batalkampo, neniu el kiuj maldubis pri la gravo de sia + propra agado kaj la influo kiun tiu estigis sur la finan venkon. +</p> + +<p> + Sed ĉiuj tiuj neniel gravis kompare al la pli sukcesaj + legendoj pri fantomoj kaj aperaĵoj. La komunumo riĉas + je tiaj legendaj trezoroj. Lokaj fabloj kaj superstiĉoj + pli bone prosperas en tiuj izolitaj, de longe enloĝataj + retiriĝejoj sed nun tretas ilin subpiede la nomadega + homamaso aktuale konsistiganta la loĝantaron de la plej + multnombraj el niaj kamparejoj. Krome, fantomoj spertas nenian + kuraĝigon en la plejparto el niaj vilaĝoj ĉar + ili apenaŭ ĝuas la tempon finsperti sian unuan + dormeton kaj sin renversi en siaj tomboj antaŭ ol iliaj + travivintaj amikoj jam forlasas la najbarejon. Tial kiam ili + eltombiĝas nokte por ĉirkaŭpromeni, restas al ili + neniaj viziteblaj konatoj. Jen sendube la kialo pro kiu ni nur + malofte aŭdas pri fantomoj escepte kiam temas pri niaj de + longe enloĝataj Nederlandaj komunumoj. +</p> + +<p> + La tuja kaŭzo tamen—la ofteco de supernaturaj + rakontoj en tiuj lokoj—atribueblas sendube al la + proksimeco de Dorm-Valeto. Kontaĝon alportis la aero + mem elblovanta tiun hantejon. Ĝi elspiris etoson de + revoj kaj fantazioj infektantan la tutan landon. Pluraj + Dorm-Valetanoj partoprenis en la ĉe-Van-Tasela festo kaj, + kiel kutime, disrakontis siajn sovaĝajn kaj mirindajn + legendojn. Multaj mornaj historietoj raportiĝis pri + funebraj procesioj, okazintaj kun malgajaj ploregoj kaj + plendoj proksime al la arbego, ankoraŭ staranta en la + najbarejo, kie la bedaŭrinda Majoro Andreo punmortis. + Ankaŭ iom menciiĝis la virino vestita en blanko + kiu hantis la senluman ravineton ĉe Korak-Rokego kaj + ofte aŭdiĝis kriegante en antaŭŝtormaj + vintronoktoj, pereinte tie en la neĝo. Plejparte tamen + temis kutime en la rakontoj pri la plej ŝatata fantomo de + +<!-- File: 19.png --> + + Dorm-Valeto, la senkapa rajdanto, kiu aŭdiĝis + plurajn fojojn tre lastatempe, patrolante la kamparon kaj, + laŭraporte, ŝnurante sian ĉevalon ĉiunokte + inter la tomboj de la preĝeja antaŭkorto. +</p> + +<p> + La izolita situloko de la preĝejo, ekde ĉiam + verŝajne, igas ĝin ŝatata hantejo de + ĉagrenitaj spiritoj. Ĝi staras sur altaĵeto, + ĉirkaŭate de robinioj kaj altegaj ulmoj, de inter + kiuj ĝiaj decaj, kalkolaktitaj muroj elbrilas modeste, + kiel Kristana pureco transbrilanta la rulkurtenojn de la + dormĉambro. Malkruta deklivo descendas de ĝi + ĝis arĝenta akvotavolo ĉirkaŭlimigata de + altaj arboj inter kiuj povas ekvidiĝi la bluaj montetoj + de Hudsono-Rivero. Rigardante ĝian gazonkorton kie la + sunradioj ŝajnas dormadi tiom trankvile, oni povus supozi + ke tie almenaŭ la mortintoj rajtas ripozi en paco. +</p> + +<p> + Unuflanke de la preĝejo etendiĝas larĝa + boskovaleto laŭ kiu granda rojo bruegas inter rompitaj + rokoj kaj trunkoj de falintaj arboj. Super profunda, nigra parto + de la rojo, ne malproksime disde la preĝejo, lignoponto + antaŭatempe transĵetiĝis. La alvenvojon kaj + la ponton mem superpendantaj arboj dense ombradis, volvante + tiulastan en malhelo eĉ dumtage sed estigante timigan + nigregon dumnokte. +</p> + +<p> + Ĉi-tiu estis unu el la plej ŝatataj hantejoj + de la senkapa rajdanto kaj la loko kie li la plej ofte + renkontiĝis. Oni rakontis la sperton de Multaĝulo + Braŭvero, la plej hereza el la prifantomaj malkredantoj. Li + renkontis la rajdanton revenante de vizito al Dorm-Valeto kaj + devis ekrajdi samĉevale malantaŭdorse de la fantomo. + Ili galopis traarbuste-trapteride, transmontete-transmarĉe, + ĝis atingi la ponton. Tie subite la rajdanto aliiĝis + en skeleton, ĵetis la maljunulon en la rojon kaj foriris en + fulmo kaj tondro, sin lanĉante super la arbosupraĵojn. +</p> + +<p> + Tuj egalis tiun rakonton tri mirindaj aventuroj de Bromo + Ostaro, kiu primokis la galopantan Heson, dirante ke tiu estas + nomada ĉarlatano. Li deklaris ke kiam li revenis unu + nokton de najbara vilaĝo Singo-Singo kaj kiam devancis + lin tiu noktomeza trupano, li proponis vetrajdi kun tiu + kontraŭ bovlo da punĉo. Li aldone raportis ke li + gajnintus la veton, ĉar Ĉioriskulo nepre venkis la + koboldĉevalon. Tamen kiam ili atingis la preĝejan + ponton, la Heso kabeis kaj malaperis en eka fajrbrilo. +</p> + +<p> + Ĉiuj tiuj raportaĵoj, rakontite en tiu dormema subtono + kun kiu homoj parolas en la malhelo, dum la vizaĝoj de + la aŭskultantoj nur foje kaj refoje ricevis hazardan + reflekton de la ekbrilo de iu pipo, penetris profunde en la + menson de Ikabodo. Li respondis reciproke per longaj eltiroj + prunteprenitaj de lia netaksebla aŭtoro Kotono Matero, kaj + aldonis multajn mirindajn eventojn okazintajn en lia denaska + ŝtato Konektikuto kaj timigajn vidajojn kiujn li spertis + dum siaj ĉiunoktaj piedpromenadoj en Dorm-Valeto. +</p> + +<!-- File: 20.png --> + +<p> + Nun la festeno finiĝis. La maljunaj kultivistoj kunigis + siajn familiojn en siaj ĉaroj kaj aŭdiĝis + dum kelke da tempo veturante klakante laŭ la valetaj + vojoj kaj trans la forajn montetojn. Kelkaj fraŭlinoj + rajdis sur kromseloj malantaŭ siaj plej ŝatataj + amkandidatoj, kaj ilia leĝerkora ridado, miksite kun la + hufbruo de la ĉevaloj, eĥadis laŭ la silentaj + boskoterenoj, mallaŭtiĝante pli kaj pli ĝis + nepra finaŭdiĝo—kaj la lastatempa sceno de + bruo kaj kapriolado ekestis silenta kaj dezerta. Ikabodo tamen + iom lantis, laŭ la kutimo de kamparaj amindumantoj, por + interparoli kun la heredontino, nepre konvinkite nun progresi + sur ĝissukcesa vojo. +</p> + +<p> + Kio okazis dum la intervjuo mi ne entreprenu diri. Efektive tion + mi ne scias. Mi devas timi tamen ke io misiĝis ĉar, + post mallonga tempo, li ja ekeliris kun malfeliĉa kaj + morna mieno. Ho, tiuj virinoj! Tiuj virinoj! Ĉu eblas ke + tiu knabino efektivigis kelkajn koketajn ruzojn siajn? Ĉu + tio ke ŝi kuraĝigis la kompatindan pedagogon estis + nura artifiko havanta la celon certigi venkon kontraŭ lia + rivalo? La respondon nur Ĉielo scias, ne mi! Sufiĉu + diri ke Ikabodo eliris ŝtelpaŝe kun la aspekto de + kokineja rabisto, ne tiu de virinkora konkerinto. Rigardante + nek dekstren nek maldekstren por ĉirkaŭkontroli la + panoramon de kampara riĉeco pri kiu antaŭe li tiel + ofte avarĝojaĉis, li iris rekte al la stablo kaj, per + pluraj energiaj man- kaj piedbatoj, vekis sian rajdbeston ege + malĝentile el la komfortejo kie tiu ĝuis profundan + dormadon, sonĝante pri amasegoj da maizo kaj aveno kaj + vastaj valoj plenaj je fleo kaj trifolio. +</p> + +<p> + Estis la nokta sorĉhoro kiam Ikabodo, malĝojkore + kaj senkuraĝe, laŭiris sian ĝishejman vojon, + laŭ la deklivoj de la altaj montetoj elstarantaj super + Lanto-Vilaĝo kaj kiujn antaŭe en la posttagmezo + li trairis tiom ĝoje. La horo estis same morna kiel li + mem. Malproksime sub li Tapan-Lago etendis sian malhelan kaj + malklaran akvodezerton, elmontrante diversloke altan maston + de slupo sidanta trankvile ankrite kontraŭtere. En la + nepra noktomeza silento li aŭdis la bojadon de gardhundo + patrolanta sur la kontraŭa bordo de Hudsono-Rivero. Sed + tio estis tiel svaga kaj mallaŭta ke ĝi prikonsciigis + ĉe li nur la malproksimecon de tiu lojala kuniranto de la + homaro. Cetere, foje kaj refoje, la longdaŭra kokerikado + de iu virkoko, hazarde vekita, eĥadis fore, forege, el + kultivista domo situanta intermontete, sed la bruo atingis liajn + orelojn kiel sonĝsono. Neniaj vivosignoj sentiĝis + proksime al li, krom malofta grilĉirpo aŭ eble + guturala ekvibro de virrano kiu, loĝante en najbara + marĉo, dormis malkomforte kaj ekturniĝis surlite. +</p> + +<p> + Ĉiuj fantomo- kaj koboldorakontoj aŭditaj de li dum + la posttagmezo nun kunamasiĝis en lia memoro. La nokto + pli kaj pli malheliĝis. La steloj ŝajnis sinki pli + profunde en la ĉielo kaj pelantaj nuboj ilin malaperigis de + tempo al tempo el lia vidkampo. Neniam li sin sentis tiel soleca + kaj senĝoja. Li alproksimiĝis krome la lokon mem kie + la eventoj de multaj el la fantomrakontoj surscenejiĝis. + Meze de la vojo elstaris grandega tuliparbo kiu superaltis kiel + giganto la ceterajn arbojn de la najbarejo, konsistigante specon + de orientilo. Ĝiaj branĉoj, torditaj kaj fantaziaj, + estis tiel dikaj + +<!-- File: 21.png --> + + kiel la trunkoj de ordinaraj arboj, kliniĝante + preskaŭ ĝistere antaŭ ol releviĝi en + la aeron. Ĝi jam rolis en la tragika raporto pri la + malbonŝanca Andreo militkaptita tre proksime, pro kio + ĝi universale kromnomiĝis "la arbo de Majoro + Andreo". La popolamaso konsideris ĝin kun miksaĵo + da respekto kaj superstiĉo, duone pro kompato pri la + sorto de ties malbonfortuna samnomulo, duone pro la rakontoj + pri strangaj vidaĵoj kaj malgajaj lamentadoj kiujn oni + ĉirkaŭaŭdigis pri ĝi. +</p> + +<p> + Dum Ikabodo alproksimiĝis tiun timindan arbon, li komencis + lipfajfi. Li kredis aŭdi respondan fajfadon: tio estis + nur ventoblovaĵo sin pelinta akratone tra la sekaj + branĉoj. Kiam li alvenis iom pli proksime li opiniis + ekvidi blankaĵon pendantan mezarbe: li paŭzis kaj + ĉesis fajfi. Kiam li rigardis pli atente tamen li konsciis + ke temas pri loko kie fulmo trafis la arbon kaj malkovris la + suban blankan lignon. Subite li aŭdis ĝemadon. Liaj + dentoj klaketadis kaj liaj genuoj batis kontraŭselen: tio + estis nur unua branĉego frotinta duan dum la vento ilin + ambaŭ vagbalancadis. Li preterpasis la arbon sekure, sed + lin atendis novaj danĝeroj. +</p> + +<p> + Proksimume ducent jardojn for de la arbo eta rojo transiris + la vojon kaj eniris kotan, densboskan terkavaĵon konatan + laŭ la nomo Vilejo-Marĉo. Pluraj krudaj ŝtipegoj, + apudmetite, rolis kiel transroja ponto. Jenflanke de la + vojo kie la akvoflueto eniris la boskon, aro da kverkoj kaj + kaŝtanoj, pezege implikite per sovaĝaj vitoj, + ĵetis kavernspecan malhelon sur ĝin. Transiri tiun + ponton fariĝis malfacilega provo. Ĉe tiu sama loko + mem la malbonsorta Andreo kaptiĝis kaj sub la kovraĵo + estigita de tiuj kaŝtanoj kaj vitoj kaŝiĝis la + fortikaj rajdmilicanoj lin surprizintaj. Ekde tiam, eĉ + hodiaŭ, ĉiuj taksas la lokalon kiel hantitan rojon + kaj terurfrapitaj estas la sentoj de la lerneja knabo devanta + ĝin preterpasi solapersone post la sunsubiĝo. +</p> + +<p> + Dum li alproksimiĝis la rivereton lia koro komencis bategi. + Li amasigis tamen sian tutan rezolutecon, piedbatis sian + ĉevalon surripare dekduon da fojoj kaj entreprenis transiri + haste la ponton. Sed anstataŭ ekkuri antaŭen la + perversa maljuna bestaĉo flankenmoviĝis, trafante la + barilon. Ikabodo, kies timo pligrandiĝis pro la prokrasto, + ektiris la bridrimenon en la kontraŭa direkto kaj batis + malavare per la kontraŭflanka piedo. Ĉio vanis. Lia + besto ekmoviĝis, verdire, sed nur sukcesis enplonĝi + densejon da dornarbustoj kaj alnoj situantan aliflanke de la + vojo. +</p> + +<p> + Nun la lernejestro utiligis kaj vipon kaj kalkanon + sur la senkarnajn ripojn de la maljuna Pafilpulvo kiu + antaŭenhastegis, snufadante kaj ekronkante, tamen + eksenmoviĝis apud la ponto kun subito kiu preskaŭ + antaŭenĵetis superkape sian rajdanton. En tiu sama + momento la delikata aŭdkapablo de la lernejestraj oreloj + perceptis likvaĵan apudpontan piedpaŝegon. En la + malhela ombro de la bosko, sur la rojrando, li ekvidis gigantan, + misforman, nigran, turegantaĵon. Tiu restis senmove sed + havis kuntiriĝintan aspekton, kvazaŭ kolosega monstro + preta sin lanĉi kontraŭ la vojaĝanton. +</p> + +<!-- File: 22.png --> + +<p> + La haroj de la timigita pedagogo elstariĝis surkape pro + teruro. Kion fari? Jam forpasis la oportuno turniĝi kaj + forfuĝi. Krome, kiun ŝancon li havus eskapi fantomon + aŭ koboldon—se temis pri tiaĵo—povantan + surrajdi la flugilojn de la vento? Tial, estigante ioman + pseŭdokuraĝon, li demandis balbutante: "Kiu vi + estas?" Nenian respondon li ricevis. Li ripetis la demandon en + ankoraŭ pli maltrankviltona voĉo. Daŭre okazis + nenia respondo. Novan fojon li piedbatis la flankojn de la + senmova Pafilpulvo kaj, fermante la okulojn, kun senintenca + fervoro ekpsalmis preĝejan himnon. +</p> + +<p> + En tiu momento la timiga ombraĵo ekmoviĝis kaj, + pergrimpe, persalte, subite ekstariĝis meze de la vojo. + Kvankam la nokto estis malhela kaj morna, la formo de la + nekonataĵo nun iom konstateblis. Ĝi ŝajnis + esti vastdimensia rajdanto sidanta sur fortikframa nigra + ĉevalo. Ĝi faris nek minacan geston, nek afablan + inviton, preferante sin apartigi aliarande de la vojo, + antaŭentrotante blindaflanke de multaĝa Pafilpulvo, + kiu nun renormaliĝis post siaj timo kaj obstino. +</p> + +<p> + Ikabodo, al kiu tiu stranga noktomeza kunrajdanto nepre + malplaĉis, kaj memorante la aventuron kiun Bromo Ostaro + spertis kun la Galopanta Heso, plirapidigis sian ĉevalon, + esperante forlasi la fremdaĵon. Ankaŭ tiu tamen + plirapidigis sian ĉevalon, egalante la progreson de + Ikabodo. Tiulasta malrapidiĝis, ekpromenadpaŝigis + sian beston, intencante lanti malantaŭe—la aliulo + same agis. Lia koro komencis malfortiĝi. Li ekstrebis + reaktivigi sian psalmokantadon sed lia malsekigita lango + algluiĝis al lia palato kaj la notoj mortis en lia + gorĝo. En la malbonhumora kaj obstina silento de tiu + insista kunulo kaŝiĝis io mistera kaj ege timiga. La + afero baldaŭ klariĝis. +</p> + +<p> + Laŭgrimpante ioman deklivon reliefigantan + kontraŭĉielen <!-- Error in book: kontraŭcielen --> + la figuron de lia kunvojaĝanto, gigante altan kaj + envolvitan en mantelo, Ikabodo hororegis, ekkonsciante ke tiu + senkapas. Lia hororo pligrandiĝis kiam li rimarkis ke la + mankantan kapon, anstataŭ porti ĝin surŝultre, + la fremdaĵo-fremdulo transportis antaŭ si sur la + selpomelo. La teruro de Ikabodo atingis senesperan nivelon. + Li strebis instigi Pafilpulvon per kaskadaĵo da man- kaj + piedbategoj, dezirante per subita moviĝo preterkuregi + sian kunulon, sed la fantomo subitmoviĝis samritme kiel + li. Tial kune ili ekkuregis, vole malvole, dum ŝtonoj + forflugetis kaj fajreroj ekbruletis je ĉiu salto. La + malpezaj vestaĵoj de Ikabodo flirtadis en la aero dum + li etendis sian longan, magran korpon super la kapo de sia + ĉevalo pro sia avida deziro forfuĝi. +</p> + +<p> + Ili nun atingis la vojon kiu flankenturniĝas en la + direkto al Dorm-Valeto. Tamen Pafilpulvo, laŭŝajne + sorĉite per demono, anstataŭ resti survoje, + turniĝis kontraŭdirekten kaj plonĝis impete + laŭdeklive, descendante malrektaflanke. Tiu vojo trairas + sablan kavaĵon ombratan de arboj dum preskaŭ + kvaronmejlo, kie ĝi transiras la ponton tiam faman en lokaj + fantomrakontoj kaj aliflanke de kiu suprenŝvelas la verda + monteto sur kiu staras la kalkolaktita preĝejo. +</p> + +<!-- File: 23.png --> + +<p> + Ĝis nun la paniko de la ĉevalo havigis al ĝia + malcerta rajdanto ŝajnan avantaĝon en la konkurso. + Bedaŭrinde ĵus kiam li atingis la mezan punkton + de la kavaĵo, la selzono cedis kaj li sentis ĝin + forgliti de sub li. Li mankaptis ĝin perpomele kaj strebis + ĝin reteni surĉevale, tamen sensukcese. Restis al li + nur sufiĉe da tempo por ĉirkaŭbraki la kolon de + multaĝa Pafilpulvo antaŭ ol la selo terenfalis kaj li + aŭdis sian postkuranton ĝin treti subpiede. +</p> + +<p> + Dummomente trapasis lian menson timo pri la kolero de Johano + Van-Ripero ĉar estis la dimanĉa selo de tiu. Al + la momento tamen maltaŭgis etaj timoj. La koboldo + postkuris lin proksimegdistance kvazaŭ preta ekrajdi lian + postaĵon mem kaj, estante malbonlerta ĉevalisto, li + spertis grandan ĝenon penadante reteni sian sidpozon. Foje + li glitis unuflanken; alifoje, aliflanken. Multfoje li sidsaltis + sur la alta kresto de la ĉevala spino kun tiom da fortego + ke li timis sperti tujan tiean korpofendiĝon. +</p> + +<p> + Malfermaĵo en la arboj nun kuraĝigis lin esperi ke la + preĝeja ponto proksimas. La ŝanceliĝanta reflekto + de arĝenta stelo en la rojo sciigis al li ke li ne eraras. + Li vidis la murojn de la preĝejo lumetantajn malhele sub + la foraj arboj. Li memoris la lokon kie malaperis la fantoma + kontraŭstaranto de Bromo Ostaro. "Se mi nur sukcesos atingi + tiun ponton," pensis Ikabodo, "mi estos sekura." +</p> + +<p> + En tiu momento li aŭdis la nigran ĉevalon anhelantan + kaj blovantan malantaŭ li. Li eĉ kredis senti + ĝian varman spiradon. Novfoja konvulsia piedbato en la + riparon kaj multaĝa Pafilpulvo sursaltis la ponton. + Ĝi kuregis tondrobrue trans la eĥantajn tabulojn, + atingis la kontraŭan bordon. Nun Ikabodo rigardis + malantaŭen kontrolante ĉu lia postsekvanto malaperos, + laŭtradicie, en ekbrilo de fajro kaj sulfuro. En tiu + momento mem li vidis la koboldon elstariĝi en siaj + piedingoj entreprenante antaŭenlanĉi sian kapon + kontraŭ la lernejestron. Ikabodo strebegis eviti la hororan + misilon sed li tro malfruis. Ĝi trafis lian kranion kun + grandega kolizio kaj faligis lin kapon antaŭen en la + polvon. Pafilpulvo, la nigra ĉevalo kaj la koboldrajdanto + lin preterpasis, ĉiuj tri, tornadrapide. +</p> + +<p> + La sekvintan matenon la maljuna ĉevalaĉo troviĝis + sensele antaŭ la barilpordo de sia mastro. Dum ĝia + brido kuŝis subpiede ĝi solene maĉadis tiean + herbon. Ikabodo ne aperis matenmanĝhore. Tagmezhore li ne + aperis. La knaboj kunvenis ĉe la lernejo kaj vagpromenadis + laŭborde de la rojo. Nenia lernejestro. Johano Van-Ripero + komencis iom maltrankviliĝi pri la sorto de la kompatinda + Ikabodo kaj sia selo. Enketo ekestiĝis kaj post zorga + esplorado oni trovis spurojn de li. En unu parto de la vojo + iranta al la preĝejo oni trovis la selon tretitan en la + teron. La spuroj de ĉevalhufoj, profunde enfiksite en la + vojo kaj verŝajne kun furora rapideco, kondukis al la ponto + preter kiu, sur la bordo de larĝa parto de la rivereto kie + la akvo fluis pli profunde kaj pli nigrakolore, troviĝis + la ĉapelo de la malbonŝanca Ikabodo kaj proksime al + ĝi frakasita kukurbo. +</p> + +<!-- File: 24.png --> + +<p> + Oni priserĉis la rojon, sen malkovri tamen la kadavron de + la lernejestro. Johano Van-Ripero, kiel ekzekucianto pri lia + heredaĵo, kontrolis la pakon enhavantan liajn ĉiujn + surterajn posedaĵojn. Tiuj konsistis el du ĉemizoj kaj + duono; du kolskarpoj; unu-du paroj da glatlanaj ŝtrumpoj; + malnova ĝisgenua korduroja pantalono; rusta razilo; libro + da psalmhimnoj kun multaj kornitaj paĝoj; kaj rompita + diapazono. +</p> + +<p> + Pri la libroj kaj mebloj de la lernejo, ili apartenis ĉiuj + al la komunumo krom <i>Historio de Sorĉarto</i>, verkita + de Kotono Matero; <i>Nov-Anglia Almanako</i>; cetera libro pri + sonĝoj kaj sortdivenado kaj, en tiulasta, malmultkosta + paperfolio surportanta skribaĉaĵojn kaj inkmakulojn + faritajn okaze de sensukcesaj klopodoj kopii poemojn honorantajn + la heredontinon de Van-Taselo. Tiujn magi- kaj poezilibrojn + tuj bruligis Johano Van-Ripero kiu decidiĝis de tiam + antaŭen ne plu edukigi siajn gefilojn ĉelerneje, + opiniante ke laŭ lia scio, la leg- kaj skribartoj neniam + efektivigas bonajn rezultojn. Kiom ajn da mono la lernejestro + posedis—li ricevis sian kvaronjaran salajron nur unu-du + tagojn antaŭe—li kunportis tion sendube surpersone en + la momento de sia malapero. +</p> + +<p> + La mistera evento instigis grandan spekulativadon + ĉepreĝeje la sekvintan dimanĉon. Aroj da + spektantoj kaj klaĉemuloj kuniĝis en la preĝeja + antaŭkorto, ĉe la ponto kaj tie kie troviĝis + la ĉapelo kaj la kukurbo. Rememoriĝis la rakontoj + de Braŭvero kaj Bromo Ostaro kaj tuta repertuaro da + ceteraj samspecaj raportaĵoj. Kiam la diskutpartoprenantoj + konsideris ĉiujn tiujn kaj komparis ilin kun la simptomoj + de la koncerna kazo, ili ŝancelis la kapon kaj finkonkludis + ke Ikabodon la Galopanta Heso fortransportis. Pro tio ke + li estis fraŭlo kaj ŝuldis monon al neniu, neniu + pasigis pluan tempon maltrankviliĝante pri li. Oni + translokigis la lernejon al alia najbarejo kie alia pedagogo lin + anstataŭis. +</p> + +<p> + Vere estas ke maljuna kultivisto vizitinta Nov-Jorkon plurajn + jarojn poste kaj dissciigintan la nunan raporton pri la + fantoma aventuro, aldone informis ke Ikabodo Gruo daŭre + vivas; ke li forlasis la najbarejon duone pro timo pri + la koboldo kaj Johano Van-Ripero, duone pro embaraso pri + sia forsendiĝo ĉemane de la heredontino; ke li + translokiĝis al fora regiono de la lando; ke li tie + instruis kaj samtempe fakiĝis pri juro, advokatiĝis, + politikistiĝis, kandidatiĝis, ĵurnalistiĝis + kaj juĝistiĝis en malalttribunalo. +</p> + +<p> + Bromo Ostaro, kiu baldaŭ post la malapero de sia rivalo + edziĝis triumfe kun la floriĝanta Katrino, ĉiam + elmontris ĉioscian mienon kiam ajn oni rakontis la + aventuron de Ikabodo kaj ĉiam ekridegis plenpulme kiam + menciiĝis la kukurbo, pro kio kelkaj homoj suspektis ke li + scias pli longe pri la afero ol li bonvolas raporti. +</p> + +<p> + La multaĝaj kamparaj edzinoj, tamen, la plej bonaj + juĝantoj pri tiuj aferoj, asertas eĉ ĝis + hodiaŭ mem ke Ikabodo forŝteliĝis pere de + supernaturaj rimedoj, ĉio kio estas unu el la plej + ŝatataj historietoj ofte rakontataj en la najbarejo + ĉirkaŭ vintraj vesperfajroj. +</p> + +<!-- File: 25.png --> + +<p> + La ponto fariĝis pli ol iam fokuspunkto de superstiĉa + miro kaj povas esti ke jen la kialo pro kiu dum lastatempaj + jaroj oni ŝanĝis la itineron de la vojo, rezulte de + kio ĝi nun aliras la preĝejon laŭpasante la + bordon de la muellageto. +</p> + +<p> + Forlasite, la lernejo baldaŭ malkomponiĝis kaj + ĝin ekhantis, laŭraporte, la fantomo de la + malbonŝanca pedagogo. Plugknaboj, lantante sur la + ĝishejma vojo en trankvila somervespero, ofte kredas + aŭdi la voĉon de Ikabodo, ĉantantan en fora + distanco malgajan psalmomelodion inter la pacaj solecejoj de + Dorm-Valeto. +</p> + +<div class="italike centre" style="margin-top: 2em; margin-bottom: 2em"> + POSTINFORMO ALDONITA EN LA MANSKRIBADO DE S-RO KNIKERBOKERO +</div> + +<p> + La antaŭa rakonto raportiĝas en preskaŭ la + sammemaj vortoj en kiuj mi aŭdis ĝin raportitan + ĉe korporacia kunveno de la multaĝa urbo Manhatuso, + kunveno kiun ĉeestis multaj el la plej saĝaj kaj + plej estimataj burĝoj de la urbo. La rakontinto estis + afabla, kaduka, sinjorema maljunulo vestita sal-kaj-piprokolore + kaj elmontranta malĝoje komikan vizaĝon. Mi forte + suspektis lin esti malriĉa ĉar li tiel kuraĝe + klopodis distri. Kiam li finrakontis sian historieton, okazis + multe da ridado kaj aprobado, precipe ĉe du-tri deputitaj + magistratanoj tradormintaj la plej grandan parton el la + rakontotempo. +</p> + +<p> + Estis tamen unu alta, sekaspekta, maljuna sinjoro kun + skarabsimilaj brovoj kiu elmontris seriozan kaj iom severan + mienon dum la tuta rakontado. Fojfoje li faldis la brakojn, + antaŭenklinis la kapon, malsuprenrigardis, kvazaŭ + kontrolante la plankon, dum li primeditadis ioman dubon. Li + estis unu el tiuj singardaj homoj kiuj neniam ridas krom + responde al bonega kaŭzo kiam ilin subtenas bonsenco + kaj justeco. Kiam la gajeco de la aliaj ĉeestantoj + finestiĝis kaj reestiĝis silento, li apogis unu + brakon sur la brakon de sia seĝo kaj, arkiginte la alian, + demandis, kun ege saĝaj kapmovo kaj brovkunpremo, kio estas + la moralaĵo de la rakonto kaj kion ĝi pruvas? +</p> + +<p> + La rakontinto, kiu lipenlevadis glason da vino, kiel postlaboran + refreŝaĵon, paŭzis momenton, rigardis sian + demandinton kun mieno de senfina respekto, tiam malsuprenigis la + glason tre malrapide ĝistable kaj deklaris ke la rakonto + celas pruvi, laŭ la plej forta logiko, la jenon: +</p> + +<p> + "Ne estas vivosituacio kiu ne havigas avantaĝojn kaj + plezurojn kondiĉe ke ni konsideru ŝercon nur kiel + ŝercon." +</p> + +<p> + "Rezulte, kiu rajdas konkurse kontraŭ koboldoj, tiu povas + sendube sperti malfacilan rajdadon." +</p> + +<p> + "Tial, se kampara lernejestro malsukcesas sin edzigi al + Nederlanda heredontino, certe + +<!-- File: 26.png --> + + tio estas sekura paŝo en la direkto al altnivela estimo en + la lando." +</p> + +<p> + La singarda maljuna sinjoro kunpremis la brovojn dekoble + pli streĉe post la klarigo, ege perpleksigite par + la rezonado de la silogismo; dume, ŝajnis al mi, la + sal-kaj-pipre vestita viro fiksrigardis lin kun iom triumfa + vizaĝaĉo. Tempofine la seriozulo komentis ke ĉio + tio tre bonas. Tamen, liaopinie, la rakonto iom troigas. Ĝi + havas unu-du punktojn pri kiuj li dubas. +</p> + +<p> + "Kredu min, sinjoro," respondis la rakontinto. "Rilate al tiu + afero, mi mem ne kredas duonon el ĝi." +</p> + +<!-- File: 27.png --> + +<!-- [Blank Page] --> + +<!-- File: 28.png --> + +<!-- [Blank Page] --> + + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's La Legendo de Dorm-Valeto, by Washington Irving + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LA LEGENDO DE DORM-VALETO *** + +***** This file should be named 19293-h.htm or 19293-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/9/2/9/19293/ + +Produced by Robert L. Read, William Patterson and the +Online Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> + +</html> + |