diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 04:55:07 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 04:55:07 -0700 |
| commit | dd1e46f1ca293e4ef5c4a81614bcf253e8ef67df (patch) | |
| tree | 5f9023740a771cdb848af091b5be5a3efa2fc491 | |
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 19183-0.txt | 6598 | ||||
| -rw-r--r-- | 19183-0.zip | bin | 0 -> 58958 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 19183-h.zip | bin | 0 -> 63116 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 19183-h/19183-h.htm | 6616 | ||||
| -rw-r--r-- | 19183.txt | 6598 | ||||
| -rw-r--r-- | 19183.zip | bin | 0 -> 58764 bytes | |||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 |
9 files changed, 19828 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/19183-0.txt b/19183-0.txt new file mode 100644 index 0000000..157dfff --- /dev/null +++ b/19183-0.txt @@ -0,0 +1,6598 @@ +The Project Gutenberg EBook of Hedda Gabler, by Henrik Ibsen + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Hedda Gabler + Dramo en kvar aktoj + +Author: Henrik Ibsen + +Translator: Odd Tangerud + +Release Date: September 5, 2006 [EBook #19183] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HEDDA GABLER *** + + + + +Produced by William Walter Patterson, Geraldine Wright and Andrew Sly + + + + + + +HENRIK IBSEN + +HEDDA GABLER + +Dramo en kvar aktoj + +(1890) + +Tradukis +Odd Tangerud + +Eldonejo: Jec Scandinavia a/s +Postboks 54. N - 3401 Lier +Tlf. 32 85 50 01, Fax. 32 85 50 82 +ISBN 82-91707-61-8 + + +ROLOJ: + + JØRGEN TESMAN, stipendiulo pri arthistorio + SINJORINO HEDDA TESMAN, lia edzino + FRAŬLINO JULIANE TESMAN, lia onklino + SINJORINO ELVSTED + ASESORO BRACK + EJLERT LØVBORG + BERTE, servistino en la domo de la geedzoj Tesman + + (Brack prononciĝas: _Brak_ + Jochum prononciĝas: _Jokum_ + ø prononciĝas: franca _eu_ aŭ germana _oe_) + +(La intrigo okazas en la vilao de _Tesman_ en la okcidenta +parto de la urbo.) + + + + +UNUA AKTO + + +(Grandspaca, bele kaj elegante meblita salono kun dekoro en malhelaj +koloroj. Sur la fona muro estas larĝa pordaperturo kun +flankentiritaj kurtenoj. Tiu aperturo kondukas en pli malgrandan +ĉambron, meblitan en la sama stilo kia la salono. Sur la dekstra +muro de tiu ĉi estas duala pordo, kiu kondukas al la antaŭĉambro. +Sur la kontraŭa, maldekstra muro estas vitra pordo, ankaŭ tiu kun +flankentirita kurteno. Tra la fenestroj oni vidas parton de ekstera +verando kun tegmento kaj foliarboj kun aŭtunaj koloroj. Antaŭe sur +la planko staras ovala tablo kovrita de tuko kaj kun seĝoj +ĉirkaŭe. Antaŭe sur la dekstra muro estas larĝa, malhela +porcelana forno, altdorsa apogseĝo, skabelo kun kuseno kaj du +taburetoj. En la dekstra angulo estas angulsofo kaj malgranda ronda +tablo. Antaŭe, iom tirita de la muro, estas sofo. Interne apud la +vitra pordo estas piano. Ambaŭflanke de la fona pordo staras +etaĝeroj kun aĵoj el terakoto kaj majoliko. Ĉe la fona muro de la +malantaŭa ĉambro oni vidas sofon, tablon kaj kelkajn seĝojn. Super +tiu sofo pendas portreto de belaspekta, maljuna viro en uniformo de +generalo. Super la tablo pendas lampo kun neklara, laktokolora, vitra +kupolo. -- Ĉirkaŭe en la salono estas multaj florbukedoj metitaj en +vazojn. Aliaj kuŝas sur la tabloj. Sur la plankoj de ambaŭ ĉambroj +kuŝas dikaj tapiŝoj. -- Matena lumo. La suno brilas tra la vitra +pordo.) + +(_Fraŭlino Juliane Tesman_, kun ĉapelo kaj sunombrelo, envenas de +la antaŭĉambro, akompanata de _Berte_, kiu portas bukedon, +ĉirkaŭvolvitan de papero. _Fraŭlino Tesman_ estas bonaspekta kaj +bonanima sinjorino de proksimume 65 jaroj. Belete sed simple vestita +en griza promena vesto. _Berte_ estas iom aĝa servistino kun +ordinara kampara aspekto.) + +FRAŬLINO TESMAN +(haltas interne de la pordo, aŭskultas kaj diras mallaŭte) Vere mi +kredas, ke ili ankoraŭ ne ellitiĝis. + +BERTE +(same mallaŭte) Estas ja kiel mi diris, fraŭlino. Pensu, -- tiom +malfrue kiom la vaporŝipo alvenis en la nokto. Kaj jen poste! Dio +mia, -- kiom la juna sinjorino volis elpaki, antaŭ ol sin retiri por +ripozi. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, ja, -- lasu ilin nur bone ripozi. Sed freŝan matenan aeron ili +almenaŭ havu enen al si, kiam ili venos. (ŝi iras al la vitra +pordo kaj tute malfermas ĝin) + +BERTE +(apud la tablo, iom konfuzita kun la bukedo en la mano) Honto al mi +se plu estas konvena loko. Mi opinias, ke mi metu ĝin ĉi tien, +fraŭlino. (metas la bukedon antaŭe sur la pianon) + +FRAŬLINO TESMAN +Do nun vi havas novajn gemastrojn, mia kara Berte. Dio sciu, ke estis +por mi pli ol zorgoplene rezigni pri vi. + +BERTE +(plorprete) Tamen pri mi, fraŭlino! Kion mi diru? Mi, kiu dum tiom +da jaroj estis en la servo de la fraŭlinoj. + +FRAŬLINO TESMAN +Ni devas trankvile akcepti la staton. Vere estas nenio alia farebla. +Vidu, Jørgen _devas_ havi vin en la domo ĉe si. Li devas. Vi ja +kutimiĝis mastrumi por li ek de kiam li estis knabeto. + +BERTE +Jes, sed tamen, fraŭlino, mi tiom zorge pensas pri ŝi, kiu kuŝas +hejme. Kompatinda ŝi, kiu mem estas tute senhelpa. Kaj jen kun la +nova servistino! Neniam en la mondo lernas ŝi kontentigi al la +bezonoj de tiu malsana homo. + +FRAŬLINO TESMAN +Nu, mi certe sukcesos instrui ŝin al tio. Kaj la plimulton mi +kompreneble prenos sur min mem. Pro mia malfeliĉa fratino vi ne +bezonas maltrankviliĝi, mia kara Berte. + +BERTE +Nu jes, sed estas ankaŭ alia afero, fraŭlino. Mi multe timas, ke mi +ne povos sufiĉe kontentigi al la juna sinjorino. + +FRAŬLINO TESMAN +Nu bona Dio, -- en la unua tempo eble okazos io tia. + +BERTE +Ĉar aspekte ŝi estas tre pretendema. + +FRAŬLINO TESMAN +Kompreneble. Filino de generalo Gabler. Kaj pripensu al kio ŝi estis +kutimita dum la generalo vivis. Ĉu vi memoras, kiam ŝi kune kun sia +patro rajdis laŭ la vojo? En la longa, nigra draprobo? Kaj kun plumo +en la ĉapelo? + +BERTE +Jes, jes, -- estu certa! -- Sed vere mi ne tiam imagis, ke fariĝus +paro el ŝi kaj la kandidato. + +FRAŬLINO TESMAN +Ankaŭ mi ne. -- Sed atentu -- Berte, -- dum mi memoras: De nun vi ne +titolu Jørgen kandidato. Vi devas diri "la doktoro". + +BERTE +Jes, ankaŭ la juna sinjorino menciis tion -- ĉinokte, -- ĵus kiam +ili envenis la pordon. Ĉu vere _estas_ tiel, fraŭlino? + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, efektive estas tiel. Imagu, Berte, -- ili faris lin doktoro +eksterlande. Nun dum la vojaĝo, komprenu. Pri tio mi aŭdis eĉ ne +vorteton, -- antaŭ ol li mem rakontis tie malsupre sur la ŝipkajo. + +BERTE +Jes, ja, li certe kapablas fariĝi kio ajn. Tiom lerta kiom _li_ +estas. Sed mi neniam kredis, ke li ankaŭ volis komenci kuraci +homojn. + +FRAŬLINO TESMAN +Ne, ne estas tia doktoro, kia li fariĝis. -- (kapskuas +signifoplene) Tamen baldaŭ vi eble nomu lin io alia, kio estas +ankoraŭ pli grandioza. + +BERTE +Ĉu vere! Kio estos tio, fraŭlino? + +FRAŬLINO TESMAN +(ridetas) Hm, -- nu, tion vi scius! (emociita) Aj, Dio mia, -- se +karmemora Jochum povus rigardi el sia tombo, kaj vidi, kio fariĝis +el lia knabeto! (ĉirkaŭrigardas) Sed aŭskultu, Berte, -- kial vi +_jenon_ faris? -- Forprenis la kovraĵojn de ĉiuj mebloj? + +BERTE +Sinjorino diris, ke mi tion faru. Ŝi ne ŝatas kovraĵojn sur la +seĝoj, ŝi diris. + +FRAŬLINO TESMAN +Ĉu ili do uzos ĉi tiun ĉambron -- ĉiutage? + +BERTE +Jes, ŝajne. Almenaŭ laŭ Sinjorino. Ĉar li mem, -- la doktoro, -- +li nenion diris. + +(_Jørgen Tesman_ venas kantetante de la dekstra flanko de la +malantaŭa ĉambro, portante malplenan, malfermitan valizon. Li estas +mezstatura, juneca viro de 33 jaroj, iom diketa, kaj kun fidema, +ronda, kontenta vizaĝo, blondaj haroj kaj barbo. Li portas +okulvitrojn, kaj estas vestita en komforta, iom neglektema hejma +vestaĵo.) + +FRAŬLINO TESMAN +Bonan matenon, bonan matenon, Jørgen! + +TESMAN +(ĉe la pordo) Onklino Julle! Kara onklino Julle! (proksimiĝas kaj +vigle agitas ŝian manon) Vi, ĉi tie -- tiom frue en la tago! Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, kompreneble ke mi devis fari etan viziton al vi. + +TESMAN +Kaj tio eĉ se vi ne havis sufiĉan ripozon dum la nokto! + +FRAŬLINO TESMAN +Ho, neniel afektas min. + +TESMAN +Nu, cetere vi venis bone hejmen de la kajo? Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, vere mi faris, -- dank' al Dio. La asesoro ĝentile akompanis +min ĝis la pordo. + +TESMAN +Domaĝe ke ni ne povis kunpreni vin en la veturilo. Sed vi ja mem +vidis --. Hedda havis tiom da skatoloj, kiujn ni devis kunpreni. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, vere ege multe da skatoloj ŝi havis. + +BERTE +(al Tesman) Eble mi eniru por demandi Sinjorinon, ĉu estus io pri +kio mi povus ŝin helpi? + +TESMAN +Ne, dankon, Berte, -- vi ne faru. Se ŝi ion deziras, ŝi sonorigos, +ŝi diris. + +BERTE +(dekstren) Nu tiel. + +TESMAN +Sed jen, -- kunprenu tiun ĉi valizon. + +BERTE +(prenas ĝin) Mi metos ĝin en la subtegmentejon. + +(Ŝi eliras tra la pordo de la antaŭĉambro.) + +TESMAN +Imagu, onklino, -- tiun valizon mi havis tute plenŝtopita de nuraj +kopioj. Estas nekredeble kiom mi sukcesis kolekti en la arkivoj. +Malnovaj, strangaj dokumentoj pri kiuj neniu ion sciis -- + +FRAŬLINO TESMAN +Jes certe, vi ne malŝparis vian tempon dum la nuptovojaĝo, vi, +Jørgen. + +TESMAN +Ne, tion mi ja povas diri. Sed demetu vian ĉapelon. Jen! permesu al +mi malnodi la banton. Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +(dum li tion faras) Ho Dio mia, -- tio ĉi estas ja kvazaŭ vi +ankoraŭ estus hejme ĉe ni. + +TESMAN +(turnas la ĉapelon en sia mano) Jen, -- kian belan, grandiozan +ĉapelon vi havigis al vi! + +FRAŬLINO TESMAN +Mi aĉetis ĝin pro Hedda. + +TESMAN +Pro Hedda? Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, por ke Hedda ne hontu pri mi, kiam ni kune promenos surstrate. + +TESMAN +(karese frapetas ŝian vangon) Vi ja pensas pri ĉio, vi, onklino +Julle! (metas la ĉapelon sur seĝon ĉe la tablo) Kaj nun, -- jen, +-- ni eksidu ĉi tie en la sofo. Kaj iom babilu ĝis Hedda venos. + +(Ili sidigas sin; ŝi metas sian sunombrelon en la angulon de la +sofo.) + +FRAŬLINO TESMAN +(prenas ambaŭ liajn manojn kaj rigardas lin) Kiom benate bone estas +denove havi vin vigle vivanta antaŭ miaj okuloj, Jørgen! Ho vi, filo +de nia karmemora Jochum! + +TESMAN +Kaj kiom por mi! Ree rigardi vin, onklino Julle! Vin, kiu estis por +mi kaj patro kaj patrino. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, mi certe scias, ke vi daŭre amos viajn maljunajn onklinojn. + +TESMAN +Sed estas do neniu plibonigo por onklino Rina. Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Ho ne, kara, -- estas ja neniu plibonigo atendebla por ŝi, +povrulino. Ŝi kuŝas tiel, kiel ŝi kuŝis dum tiuj multaj jaroj. +Sed Dio permesu al mi havi ŝin ankoraŭ iom da tempo! Ĉar alie mi +ne scias por kio vivi, Jørgen. Eĉ pli nun, komprenu, kiam mi ne plu +havas vin por kiu mastrumi. + +TESMAN +(frapetas ŝian dorson) Nu, nu, nu, --! + +FRAŬLINO TESMAN +(abrupte ŝanĝas temon) Kaj jen eĉ imagi ke vi estas edziĝinta +viro, Jørgen! -- Kaj ke estas vi, kiu kaptis Hedda Gabler! La +ĉarmegan Hedda Gabler. Jen imagu! Ŝi, kiu havis tiom da +amindumantoj ĉirkaŭ si! + +TESMAN +(kantetas kaj ridetas kontente) Jes, mi vere kredas ke mi havas +sufiĉe da bonaj amikoj promenantaj en la urbo, kiuj min envias. Ĉu +ne? + +FRAŬLINO TESMAN +Kaj ke vi ankaŭ povis fari tian longan nuptovojaĝon! Pli ol kvin, +-- preskaŭ ses monatojn -- + +TESMAN +Nu, -- por mi estis ja ia studvojaĝo samtempe. Kiom da arkivoj kiom +mi devis ekzameni! Kaj kiom da libroj kiom mi devis tralegi, kara! + +FRAŬLINO TESMAN +Nu jes, tiel do estas. (pli intime kaj iom mallaŭte) Sed aŭskultu +nun, Jørgen, -- ĉu vi ne havas ion -- ion kroman rakontindan? + +TESMAN +De la vojaĝo? + +FRAŬLINO TESMAN +J-e-e-s. + +TESMAN +Ne, mi ne scias pri io alia ol tio, kion mi rakontis al vi en la +leteroj. Ke mi ricevis la doktoran rangon tie sude -- tion mi ja +rakontis al vi hieraŭ. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, tiaj aferoj, jes. Sed mi pensas, -- ĉu vi ne havas iujn, -- +iujn tiajn -- esperojn --? + +TESMAN +Esperojn? + +FRAŬLINO TESMAN +Dio mia, Jørgen, -- mi ja estas via maljuna onklino! + +TESMAN +Jes certe mi havas esperojn, ho jes. + +FRAŬLINO TESMAN +Nu? + +TESMAN +Mi havas ja la plej bonajn esperojn fariĝi profesoro post nelonge. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, profesoro, jes -- + +TESMAN +Aŭ, -- mi povas rekte diri, ke mi certe scias, ke mi fariĝos. Sed +kara, bona onklino Julle, -- tion vi ja mem bone scias! + +FRAŬLINO TESMAN +(ridetante) Jes, certe mi scias. Vi pravas. (ŝanĝas temon) -- +Sed ni parolis pri la vojaĝo. -- Ĝi certe postulis multe da mono, +Jørgen? + +TESMAN +Nu, bona Dio, -- la granda stipendio helpis ja longe. + +FRAŬLINO TESMAN +Sed mi vere ne komprenas, ke ĝi estis sufiĉa por du. + +TESMAN +Ne, ne. Tio ne estas facile komprenebla. Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Kaj aldone _tio_, ke estas sinjorino, kun kiu oni vojaĝas. Ĉar tio +estas ekstreme pli multekosta, laŭdire. + +TESMAN +Jes, kompreneble, -- iom pli multekosta tio ja estas. Sed Hedda +_devis_ havi tiun vojaĝon, onklino! Ŝi vere _devis_. Io alia ne +konvenus. + +FRAŬLINO TESMAN +Ne, ne, ja ne konvenus. Ĉar nuptovojaĝo estas ja kutimo nuntempe. +-- Sed diru nun, -- ĉu vi jam sufiĉe trarigardis la apartamenton? + +TESMAN +Ho jes, kredu. Mi jam estis surpiede de post heliĝo. + +FRAŬLINO TESMAN +Kaj kiel ĉio al vi plaĉas? + +TESMAN +Bonege! Tute bonege! Estas nur tio kion mi ne komprenas, por kio ni +uzu la du malplenajn ĉambrojn, kiuj situas inter jena malantaŭa +ĉambro kaj la dormoĉambro de Hedda? + +FRAŬLINO TESMAN +(ridetas) Ho, mia kara Jørgen, tiujn vi certe bezonos -- post iom da +tempo. + +TESMAN +Jes, certe vi pravas, onklino Julle! Ĉar kiam mia libraro kreskos, +tiam --. Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Ĝuste, mia kara knabo. Ĝuste pri via libraro mi pensis. + +TESMAN +Plej kontenta mi ja estas pro Hedda. Antaŭ nia fianĉiĝo, ŝi ja +ofte diris, ke ŝi nenie ŝatus loĝi krom en la vilao de ministrino +Falk. + +FRAŬLINO TESMAN +Jen imagu, -- ke okazis, ke ĝi estis por vendo. Ĵus post via +foriro. + +TESMAN +Jes, onklino Julle, bonŝanco akompanis nin. Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Sed multekoste, mia kara Jørgen! Multekoste estos por vi, -- ĉio +ĉi. + +TESMAN +(rigardas ŝin iom timeme) Jes, eble fariĝos, onklino? + +FRAŬLINO TESMAN +Ho, granda Dio! + +TESMAN +Kiom, vi opinias? Proksimume? Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Ne, tio neeblas por mi scii antaŭ ol ni estos ricevintaj ĉiujn +fakturojn. + +TESMAN +Nu, feliĉe ke asesoro Brack akiris avantaĝajn kondiĉojn por mi. +Tion li mem skribis en letero al Hedda. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes ja, pri tio neniam timu, mia knabo. -- Krome por mebloj kaj +tapiŝoj mi garantiis. + +TESMAN +Garantiis? Vi? Kara onklino Julle, -- kian garantion povis _vi_ doni? + +FRAŬLINO TESMAN +Mi asignis miajn rentojn. + +TESMAN +(eksaltas) Kion! Viajn -- kaj la rentojn de onklino Rina! + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, mi ne trovis alian eblecon, kara. + +TESMAN +(starigas sin antaŭ ŝin) Sed ĉu vi tute freneziĝis, onklino! +Tiuj rentoj, -- estas ja la sola vivtenado por vi kaj onklino Rina. + +FRAŬLINO TESMAN +Nu, nu, -- ne ekscitiĝu pro tio. Estas ja nur afero de formo, +komprenu. Tion ankaŭ diris asesoro Brack. Ĉar estas li, kiu tiom +bonvoleme ordigis ĉion por mi. Nur afero de formo, li diris. + +TESMAN +Jes, eble bone. Sed tamen -- + +FRAŬLINO TESMAN +Ĉar nun vi ja ricevos vian propran salajron por pagi. Kaj, Dio mia, +eĉ se ni devus iom elspezi --? Iom aldoni komence --? Estus ja nur +ia feliĉo por ni. + +TESMAN +Ho, onklino, -- neniam vi laciĝas oferi vin por mi! + +FRAŬLINO TESMAN +(ekstaras kaj metas siajn manojn sur liajn ŝultrojn) Ĉu mi do +havas iun alian ĝojon en tiu ĉi mondo, krom ebenigi la vojon por +vi, mia kara knabo? Vi, kiu havis nek patron nek patrinon al kiuj vin +teni. Kaj nun ni staras ĉe la celo, kara! Aspektis malespere +kelkfoje. Sed, bona Dio, nun vi superas, Jørgen! + +TESMAN +Jes, estas strange kiel ĉio aranĝis sin avantaĝe. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, -- kaj tiuj, kiuj kontraŭstaris vin -- kaj volis bari al vi la +vojon, -- ili devas nun resti sube. Ili falis, tiuj, Jørgen! Tiu kiu +estis por vi la plej danĝera, -- li falis plej fatale, li. -- Kaj +nun li kuŝas tiel, kiel li por si sternis, -- povra, miskonduta +homo. + +TESMAN +Ĉu vi ion aŭdis pri Ejlert? Nome post kiam mi forvojaĝis? + +FRAŬLINO TESMAN +Nenion krom tio ke li eldonus novan libron. + +TESMAN +Kion? Ejlert Løvborg? Ĵus nun? Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, tion oni diras. Dio scias ĉu ĝi ion valoras, ĉu? Ne, sed kiam +la _via_ nova libro aperos, -- tio estos ja io alia, Jørgen! Pri kio +ĝi temos? + +TESMAN +Ĝi temos pri la hejma industrio en Brabant en la Mezepoko. + +FRAŬLINO TESMAN +Jen, imagu, -- ke vi povas skribi ankaŭ pri tia temo! + +TESMAN +Cetere eble daŭros ankoraŭ longe pri tiu libro. Mi havas ja tiujn +kompleksajn kolektojn, kiujn mi devas unue ordigi, komprenu. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, ordigi kaj kolekti, -- tion vi vere scipovas. Ne vane vi estas +la filo de karmemora Jochum. + +TESMAN +Mi tre antaŭĝojas komenci pri tio. Precipe nun, kiam mi ekhavis +mian propran domon kaj hejmon kie labori. + +FRAŬLINO TESMAN +Kaj antaŭ ĉio nun, kiam vi gajnis ŝin, kiun via koro sopiris, kara +Jørgen. + +TESMAN +(ĉirkaŭbrakas ŝin) Ho jes, jes, onklino Julle! Hedda, -- ŝi +estas ja la plej ŝatinda el ĉio! (rigardas al la pordo) Jen mi +kredas, ke ŝi venas. Ĉu? + +(_Hedda_ venas de maldekstre tra la malantaŭa ĉambro. Ŝi estas +sinjorino de proksimume 29 jaroj. Vizaĝo kaj staturo aspektas noble. +La koloro de la haŭto iom pala. La okuloj estas ŝtalgrizaj kaj +esprimas malvarman, serenan trankvilon. La hararo estas bele bruneta, +sed ne tre densa. Ŝi estas vestita en eleganta, libere pendanta +antaŭtagmeza kostumo.) + +FRAŬLINO TESMAN +(iras al Hedda renkonte) Bonan matenon, kara Hedda! Kore al vi bonan +matenon! + +HEDDA +(donas al ŝi la manon) Bonan matenon, kara fraŭlino Tesman! +Vizitante tiom frue? Estas ja tre afable. + +FRAŬLINO TESMAN +(aspektas iom ĝenata) Nu, -- ĉu la juna sinjorino bone dormis en +sia nova hejmo? + +HEDDA +Nu ja, dankon! Elteneble. + +TESMAN +(ridas) Elteneble! Jen, jen, vi trovas esprimon, Hedda! Vi vere +dormis profunde kiel ŝtono, kiam mi ellitiĝis. + +HEDDA +Feliĉe. Krome oni devas ja sin kutimigi al ĉio nova, fraŭlino +Tesman. Iom post iom. (rigardas maldekstren) Hu, -- jen la +ĉambristino lasis la pordon de la altano malferma. Enondas +kvazaŭ maro da suno. + +FRAŬLINO TESMAN +(iras al la pordo) Nu, do ni ĝin fermu. + +HEDDA +Ne, ne, tion ne! Kara Tesman, kuntiru la kurtenojn. Tio donas pli +malakran lumon. + +TESMAN +(ĉe la pordo) Nu jes, -- nu jes. Jen, Hedda, -- nun vi havas ombron +kaj ankaŭ freŝan aeron. + +HEDDA +Jes, freŝa aero estas ĉi tie vere bezonata. Ĉiuj tiuj benitaj +floroj --. Sed, kara, -- bonvolu preni sidlokon, fraŭlino Tesman! + +FRAŬLINO TESMAN +Ne, dankon. Nun mi ja scias, ke ĉio statas bone, -- dank' al Dio! +Kaj nun mi devas trovi mian vojon hejmen. Al ŝi, kiu kuŝas kaj +sopire atendas, la kompatinda. + +TESMAN +Do vi kore salutu ŝin multfoje de mi. Kaj diru al ŝi, ke mi faros +viziton al ŝi iom poste hodiaŭ. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, ja, tion mi faros. Sed jen atentu, Jørgen -- (serĉas en la +poŝo de sia robo) Tion mi preskaŭ forgesis. Jen io kion mi +kunportis por vi. + +TESMAN +Kio estas do tio, onklino? Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +(eltiras platan paketon en gazetpapero kaj donas ĝin al li) Jen, +mia kara knabo. + +TESMAN +(elpakas) Ho, bona Dio, -- ĉu vi vere gardis ilin por mi, onklino +Julle! Hedda! Estas vere kortuŝe, kara! Ĉu? + +HEDDA +(ĉe la etaĝeroj dekstre) Jes, kara, kio do estas? + +TESMAN +Miaj malnovaj matenŝuoj! La pantofloj, vidu! + +HEDDA +Nu do. Mi memoras, ke vi ofte parolis pri ili dum la vojaĝo. + +TESMAN +Jes, mi vere sentis la mankon de ili. (proksimiĝas al ŝi) Jen, +rigardu ilin, Hedda! + +HEDDA +(iras al la forno) Ne, dankon, ili vere ne interesas min. + +TESMAN +(postsekvas ŝin) Imagu -- tiujn onklino Rina brodis por mi kuŝante +en sia lito. Eĉ malsana kia ŝi estis. Ho, vi ne povas imagi, kiom +da memoroj ili revokas. + +HEDDA +(ĉe la tablo) Efektive ne por mi. + +FRAŬLINO TESMAN +Pri tio Hedda ja pravas, Jørgen. + +TESMAN +Jes, sed mi opinias, ke nun, kiam ŝi apartenas al la familio -- + +HEDDA +(interrompante) Kun tiu ĉambristino ni certe neniam interakordos, +Tesman. + +FRAŬLINO TESMAN +Ne interakordos kun Berte? + +TESMAN +Kara, -- kial vi _tiel_ ekpensas? Ĉu? + +HEDDA +(montras) Jen rigardu! Tie ŝi postlasis sian malnovan ĉapelon sur +la seĝo. + +TESMAN +(konsternita, perdas la pantoflojn sur la plankon) Tamen Hedda do +--! + +HEDDA +Imagu, -- se iu venus kaj tiaĵon vidus. + +TESMAN +Tamen, Hedda, estas ja la ĉapelo de onklino Julle! + +HEDDA +Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +(prenas la ĉapelon) Jes vere, ĝi estas mia. Kaj cetere ĝi ne +estas malnova, kara sinjorineto Hedda. + +HEDDA +Mi vere ne proksime rigardis ĝin, fraŭlino Tesman. + +FRAŬLINO TESMAN +(ligas la ĉapelon sur sin) Kredu min, vere la unuan fojon mi nun +portas ĝin. Jes, Dio scias ke tiel estas. + +TESMAN +Kaj grandioza ĝi estas. Vere grandioza! + +FRAŬLINO TESMAN +Nu, ne bombastu, mia kara Jørgen. (ĉirkaŭrigardas) La sunombrelon +--? Nu, jen. (prenas ĝin) Ĉar ankaŭ tiu estas mia. (grumbletas) +Ne tiu de Berte. + +TESMAN +Novan ĉapelon kaj novan sunombrelon! Jen, Imagu, Hedda! + +HEDDA +Belaj, eĉ belegaj ili estas. + +TESMAN +Jes, ĉu ne? Ĉu? Sed onklino, pririgardu nun vere Hedda antaŭ ol vi +foriros! Vidu kiom belega ŝi estas! + +FRAŬLINO TESMAN +Ho, kara, _tio_ estas ja nenio nova. Hedda estis ja ĉarmega ĉiujn +siajn tagojn. (ŝi kapsalutas kaj foriras dekstren) + +TESMAN +(sekvas ŝin) Jes, sed ĉu vi rimarkis ke ŝi fariĝis iomete +korpulenta kaj floranta? Kiom ŝi ete dikiĝis dum la vojaĝo? + +HEDDA +(transpaŝas la plankon) Ho, lasu nun tion --! + +FRAŬLINO TESMAN +(haltas kaj sin turnas) Dikiĝis? + +TESMAN +Jes, onklino Julle, vi ne povas tion bone vidi nun, kiam ŝi portas +tiun robon. Sed _mi_, kiu havas okazon -- + +HEDDA +(ĉe la vitra pordo, senpacience) Ho, vi ne havas okazon al io ajn! + +TESMAN +Certe estas la montara aero tie sude en Tirolo -- + +HEDDA +(abrupte, interrompante) Mi estas nun ĝuste tia, kia mi estis je la +forvojaĝo. + +TESMAN +Jes, tion vi pretendas, vi. Sed honto al mi se vi estas. Ĉu ne +ankaŭ al vi tiel aspektas, onklino? + +FRAŬLINO TESMAN +(kunplektas la manojn kaj rigardas ŝin) Rava, -- rava, -- rava +estas Hedda. (iras al ŝi, per ambaŭ manoj klinigas ŝian kapon, +kaj kisas ŝian hararon) Dio benu kaj gardu Hedda Tesman. Pro +Jørgen. + +HEDDA +(sin zorgeme deŝirante) Ho --! Lasu min nun. + +FRAŬLINO TESMAN +(en kvieta kortuŝo) Ĉiun opan tagon mi enrigardos ĉe vi du. + +TESMAN +Jes, tion faru, onklino. Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Adiaŭ, adiaŭ! + +(Ŝi eliras tra la pordo de la antaŭĉambro. _Tesman_ akompanas ŝin +elen. La pordo restas malferma. Oni aŭdas _Tesman_ ripeti siajn +salutojn al onklino _Rina_, kaj danki pro la matenŝuoj) + +(Samtempe _Hedda_ iras tien kaj reen sur la planko, suprenlevas la +brakojn, pugnigas la manojn kvazaŭ en kolero. Ŝi tiras la kurtenojn +for de la vitra pordo, restas tie staranta, kaj elrigardas.) + +(Iom poste _Tesman_ ree envenas kaj fermas la pordon post si.) + +TESMAN +(prenas la pantoflojn de la planko) Al kio estas vi rigardanta, +Hedda? + +HEDDA +(denove trankvila kaj sinrega) Mi simple staras rigardante la +foliaron. Ĝi estas tre flava. Kaj kiom velka! + +TESMAN +(enpakas la ŝuojn kaj metas ilin sur la tablon) Jam estas ja +Septembro. + +HEDDA +(denove maltrankvila) Jes, pensu, -- jam estas -- estas Septembro. + +TESMAN +Ĉu vi ne trovas, ke onklino Julle aspektis tre strange? Preskaŭ +solene? Ĉu vi povas kompreni ŝian konduton? Ĉu? + +HEDDA +Mi apenaŭ konas ŝin. Ĉu ŝi ne ofte estas tia? + +TESMAN +Ne, ne kia hodiaŭ. + +HEDDA +(iras for de la vitra pordo) Ĉu vi kredas, ke ŝi sentas sin +afliktita pro tio pri la ĉapelo? + +TESMAN +Eh, ne multe. Eble iom en la momento -- + +HEDDA +Sed kia maniero estas do tio, deĵeti la ĉapelon ĉi tie en la +salono. Tio ne estas kutimo. + +TESMAN +Nu, vi povas esti certa, ke onklino Julle tion neniam plu faros. + +HEDDA +Cetere mi certe trankviligos ŝin. + +TESMAN +Jes, kara, kara Hedda, se vi tion volus! + +HEDDA +Kiam vi iros al ili poste hodiaŭ, vi povos ja inviti ŝin ĉe ni por +la vespero. + +TESMAN +Jes, tion mi efektive faros. Kaj estas ankaŭ alia afero, per kiu vi +povus ege ĝojigi ŝin. + +HEDDA +Nu? + +TESMAN +Se vi nur povus decidigi vin familiane alparoli ŝin. Pro mi, Hedda? +Ĉu? + +HEDDA +Ne, ne, Tesman -- je Dio, ne petu min pri tio. Mi tion al vi diris +iam antaŭe. Mi provos nomi ŝin onklino. Kaj tio sufiĉu. + +TESMAN +Nu do tiel. Sed mi opinias, ke nun, kiam vi apartenas al la familio, +nun -- + +HEDDA +Hm, -- mi ne ĝuste scias ĉu -- + +(Ŝi iras trans la plankon al la porda aperturo.) + +TESMAN +(iom poste) Ĉu io estas al vi, Hedda? Ĉu? + +HEDDA +Mi ja rigardas mian malnovan pianon. Ĝi ne bone harmonias kun la +aliaj mebloj. + +TESMAN +La unuan fojon kiam mi ricevos salajron, mi aranĝu por ĝin ŝanĝi. + +HEDDA +Ne, ne, -- ne ŝanĝi. Mi ne volas malhavi ĝin. Prefere ni metu ĝin +tien en la malantaŭan ĉambron. Kaj anstataŭe ni povos havi alian +ĉi tie. Laŭokaze, mi opinias. + +TESMAN +(iom embarasita) Jes, -- tion ni ja povos fari. + +HEDDA +(prenas la bukedon de sur la piano) Tiuj floroj ne estis ĉi tie +ĉinokte, kiam ni venis. + +TESMAN +Eble onklino Julle kunportis ilin por vi. + +HEDDA +(rigardas en la bukedon) Vizitkarton. (elprenas ĝin kaj legas) +"Revenos iom poste". Ĉu vi povas diveni de kiu? + +TESMAN +Ne. De kiu do? Ĉu? + +HEDDA +Estas subskribite "Sinjorino notario Elvsted". + +TESMAN +Ĉu vere? Sinjorino Elvsted! Fraŭlino Rysing, kiel ŝi nomiĝis +antaŭe. + +HEDDA +Jes, ĝuste. Tiu kun la iritanta hararo, per kiu ŝi parade +sensaciis. Via antaŭa flamo, laŭdire. + +TESMAN +(ridas) Nu, ne daŭris longe. Kaj estis ja antaŭ ol mi konatiĝis +kun vi, Hedda. Sed imagu, -- ke ŝi estas en la urbo. + +HEDDA +Strange ke ŝi vizitas nin. Mi konas ŝin ja nur de la instituto. + +TESMAN +Jes, mi vere ne vidis ŝin de post -- Dio scias, kiom da tempo. +Strange ke ŝi eltenas tie norde en tia izolejo. Ĉu? + +HEDDA +(iom pripensas kaj subite diras) Aŭdu, Tesman, -- ĉu ne estas tie +norde, ke li loĝas, -- tiu, -- Ejlert Løvborg? + +TESMAN +Jes, estas ĝuste norde en tiu regiono. + +(_Berte_ venas ĉe la pordo de la antaŭĉambro) + +BERTE +Sinjorino, nun ŝi revenis, tiu sinjorino, kiu antaŭ iom da tempo +enrigardis kaj donis florojn. (montras) Tiujn, kiujn Sinjorino +tenas. + +HEDDA +Aha, ŝi venis? Jes, envenigu ŝin. + +(_Berte_ malfermas la pordon por _sinjorino Elvsted_, kaj mem eliras. +-- _Sinjorino Elvsted_ estas stature svelta kun belaj, molaj +vizaĝtrajtoj. Helbluaj okuloj, grandaj, rondaj kaj iom elstarantaj, +kun timema, demanda esprimo. La hararo estas frapante hela, preskaŭ +blankeflava, kaj neordinare riĉa kaj ondanta. Ŝi estas nur paron da +jaroj pli juna ol _Hedda_. La vestaĵo estas malhela vizitkostumo, +eleganta, sed ne tute laŭ la plej nova modo.) + +HEDDA +(proksimiĝas amike) Bonan tagon, kara sinjorino Elvsted. Ŝatinde +foje revidi vin. + +ELVSTED +(nervoza, provas regi sin) Jes, estas longa tempo post kiam ni laste +renkontiĝis. + +TESMAN +(donas al ŝi la manon) Kaj same ni du. Ĉu? + +HEDDA +Dankon pro viaj ravaj floroj -- + +ELVSTED +Ho, mi petas --. Mi volis viziti vin jam hieraŭ posttagmeze. Sed mi +sciiĝis, ke vi estas for, vojaĝante -- + +TESMAN +Vi ĵus venis urben? Ĉu? + +ELVSTED +Mi venis ĉi tien hieraŭ tagmeze. Ho, mi vere malesperis, kiam mi +aŭdis, ke vi ne estas hejme. + +HEDDA +Malesperis! Kial do? + +TESMAN +Sed bona, kara sinjorino Rysing -- sinjorino Elvsted mi volus diri -- + +HEDDA +Espereble ne estas malbono okazonta? + +ELVSTED +Vere estas. Kaj mi konas eĉ ne unu homon ĉi tie, al kiu mi povus +min turni. + +HEDDA +(metas la florbukedon sur la tablon) Venu, -- kaj ni eksidu ĉi tien +sur la sofon -- + +ELVSTED +Ho, mi havas eĉ ne momentan kvieton sidi! + +HEDDA +Certe vi havas. Nu, venu. + +(Ŝi tiras _sinjorinon Elvsted_ malsupren sur la sofon, kaj eksidas +apud ŝi.) + +TESMAN +Nu? Kaj kio, Sinjorino --? + +HEDDA +Ĉu io eksterordinara okazis tie norde ĉe vi? + +ELVSTED +Jes, -- okazis kaj ne okazis. Ho, -- mi ege dezirus, ke vi ne min +miskomprenu -- + +HEDDA +Sekve vi vere plej saĝe faros malkaŝe rakonti, sinjorino Elvsted. + +TESMAN +Ĉar estas ja pro tio, ke vi venas. Ĉu? + +ELVSTED +Jes, ja, estas ja pro tio. Kaj jenon mi devas diri al vi, sinjorino, +-- se vi tion ne jam scias, -- ke ankaŭ Ejlert Løvborg estas en la +urbo. + +HEDDA +Løvborg estas --! + +TESMAN +Ĉu vere! Ejlert Løvborg revenis! Jen imagu, Hedda! + +HEDDA +Ho Dio, mi ja aŭdas. + +ELVSTED +Li jam estas ĉi tie dum semajno. Imagu tion -- tutan semajnon! En +ĉi danĝera urbo. Sola! Kun aro de malbona societo troviĝanta ĉi +tie. + +HEDDA +Sed kara sinjorino Elvsted, -- kiel _li_ vere koncernas vin? + +ELVSTED +(rigardas ŝin timeme kaj diras rapide) Li estis instruisto por la +infanoj. + +HEDDA +Por viaj infanoj? + +ELVSTED +Por tiuj de mia edzo. Mi neniujn havas. + +HEDDA +Do, por la edzinfanoj. + +ELVSTED +Jes. + +TESMAN +(iom hezitante) Ĉu li estis tiom, -- mi ne scias kiel min esprimi, +-- tiom -- regula en vivado kaj konduto, ke oni povis dungi lin al +tio? Ĉu? + +ELVSTED +Dum la lastaj kelkaj jaroj li nenion mallaŭdindan faris. + +TESMAN +Vere ne? Jen imagu, Hedda! + +HEDDA +Mi aŭdas. + +ELVSTED +Eĉ ne ereton, mi asertas al vi, sinjoro! En neniu rilato. Sed tamen +--. Nun, kiam mi scias, ke li estas ĉi tie -- en la granda urbo --. +Kaj kun tiom da mono en la manoj. Nun mi morte timas pro li. + +TESMAN +Sed kial li ne prefere restis tie norde, kie li estis? Ĉe vi kaj via +edzo? Ĉu? + +ELVSTED +Kiam la libro estis eldonita, li ne plu kontentiĝis en kvieto tie +fore ĉe ni. + +TESMAN +Jes vere, -- onklino Julle diris, ke li eldonis novan libron. + +ELVSTED +Jes, grandan, novan libron, kiu temas pri la kultura progreso -- tiel +iom ĝenerale. Okazis antaŭ dek kvar tagoj. Kaj ĉar la publiko ĝin +aĉetis kaj legis tiom avide -- kaj ĝi vekis tian grandan atenton -- + +TESMAN +Nu, jenon ĝi do faris? Do certe estas io, kion li havis kŭsanta ĉe +si de la bonaj tagoj. + +ELVSTED +De pli frue, vi opinias? + +TESMAN +Nu jes. + +ELVSTED +Ne, li ĉion skribis norde ĉe ni. Nun -- la lastan jaron. + +TESMAN +Vere ĝojige aŭdi. Hedda! Jen imagu! + +ELVSTED +Ah jes, se nur daŭrus. + +HEDDA +Ĉu vi renkontis lin ĉi tie? + +ELVSTED +Ankoraŭ ne. Mi tiom klopodis trovi lian adreson. Sed ĉi-matene mi +fine sukcesis. + +HEDDA +(rigardas ŝin esplore) Vere mi opinias, ke estas strange de via +edzo -- hm -- + +ELVSTED +(skuiĝas nervoze) De mia edzo! Kio? + +HEDDA +Ke li sendas _vin_ al la urbo en tia komisio. Ke li ne mem iras por +atenti sian amikon. + +ELVSTED +Ho ne, ne, -- mia edzo ne havas tempon por tio. Kaj estas ankaŭ -- +kelkaj aĉetoj, kiujn mi devus fari. + +HEDDA +(ridetas supraĵe) Do, tio estas ja alia afero. + +ELVSTED +(ekstaras maltrankvila) Kaj nun mi humile petas vin, sinjoro Tesman, +amike akceptu Ejlert Løvborg, se li vizitos vin! Kaj tion li certe +faros. Bona Dio, -- vi du estis ja tiom bonaj amikoj pasinte. Estas +ja ĝuste la samaj studoj, kiujn vi ambaŭ faras. La samaj sciencoj, +-- laŭ mia kompreno. + +TESMAN +Nu, tiel estis ja almenaŭ pasinte. + +ELVSTED +Jes, kaj tial mi insiste petas vin, ke vi absolute -- ankaŭ vi -- ke +vi zorge atentu lin. Ĉu ne, sinjoro Tesman, -- vi promesas tion al +mi? + +TESMAN +Jes, tre volonte, sinjorino Rysing -- + +HEDDA +Elvsted. + +TESMAN +Mi certe faros por Ejlert ĉion, kio al mi eblas. Pri tio vi fidu. + +ELVSTED +Ho kiom benite afabla vi estas! (premas liajn manojn) Dankon, +dankon, dankon! (timigita) Ĉar mia edzo ja tiom multe ŝatas lin! + +HEDDA +(ekstaras) Vi devus sendi al li leteron, Tesman. Ĉar eble li ne +venos al vi tiel el propra instigo. + +TESMAN +Jes, estus eble pli ĝuste, tiel, Hedda? Ĉu? + +HEDDA +Kaj faru ju pli frue des pli bone. Tuj, mi opinias. + +ELVSTED +(pete) Ho jes, se vi tion volus! + +TESMAN +Mi skribos tuj ĉi-momente. Ĉu vi havas lian adreson, sinjorino -- +sinjorino Elvsted? + +ELVSTED +Jes. (prenas el la poŝo slipeton, kaj donas al li) Jen ĝi estas. + +TESMAN +Bone, bone. Mi eniros -- (ĉirkaŭrigardas) Momenton, -- la +pantoflojn? Nu, jen. (prenas la paketon kaj volas foriri) + +HEDDA +Skribu nun vere kore kaj amike. Kaj ankaŭ sufiĉe longe. + +TESMAN +Jes certe, tion mi faru. + +ELVSTED +Sed nepre neniun vorton, ke mi petis por li! + +TESMAN +Ne, tio ja estas memkomprenebla. Ĉu? + +(Li trairas la malantaŭan ĉambron dekstren.) + +HEDDA +(proksimiĝas al _sinjorino Elvsted_, ridetas kaj diras) Jen! Nun ni +batis du muŝojn en unu frapo. + +ELVSTED +Kiel tio? + +HEDDA +Ĉu vi ne komprenis, ke mi volis forigi lin? + +ELVSTED +Jes, por skribi tiun leteron -- + +HEDDA +Kaj por mi sola paroli kun vi. + +ELVSTED +(konfuzita) Pri tio sama! + +HEDDA +Jes, ĝuste pri tio. + +ELVSTED +(timigita) Tamen ne _estas_ pli, sinjorino Tesman! Vere ne pli! + +HEDDA +Efektive estas. Estas konsiderinde pli. Tiom mi ja komprenas. Jen +venu, -- kaj ni eksidu konfideme kune. + +(Ŝi devigas _sinjorinon Elvsted_ eksidi sur la apogseĝon apud la +forno, kaj mem sidigas sin sur unu el la taburetoj.) + +ELVSTED +(timema, rigardas sian horloĝon) Sed kara, bona Sinjorino --. Mi +vere intencis nun foriri. + +HEDDA +Ho, ne tiom urĝas. -- Nu? Rakontu al mi iom kiel vi fartas en via +hejmo. + +ELVSTED +Ho, estas ĝuste _tio_, kion mi plej malvolonte tuŝu. + +HEDDA +Sed al mi, kara --? Bona Dio, ni estis ja kune en la instituto. + +ELVSTED +Jes, sed vi estis en klaso super mi. Ho, kiom mi tiam vin timis! + +HEDDA +Vi min timis? + +ELVSTED +Jes, mi estis ege timema. Ĉar kiam ni renkontiĝis en la ŝtuparo, +vi kutimis taŭzi miajn harojn. + +HEDDA +Ne, ĉu mi _tion_ faris? + +ELVSTED +Jes, kaj iam vi diris, ke vi volis per fajro senharigi min. + +HEDDA +Ho, tio estis ja nur babilaĉo, vi komprenu. + +ELVSTED +Jes, sed tiam mi estis ja tiom stulta. -- Kaj poste almenaŭ -- ni +disiĝis -- foren disiĝis unu de la alia. Niaj rondoj estis ja ege +malsimilaj. + +HEDDA +Nu, do ni denove alproksimiĝu. Aŭskultu nun! En la instituto ni +intimiĝis kaj antaŭnomis unu la alian -- + +ELVSTED +Ne, en tio vi certe eraras. + +HEDDA +Ho ne, certe ne! Mi memoras tute klare. Kaj tial ni estu koramikinoj, +nun kiel antaŭe. (proksimiĝas sur la tabureto) Jen! (kisas ŝin +sur la vangon) Nun ni estu amikinoj kaj vi nomas min Hedda. + +ELVSTED +(premas kaj frapetas ŝiajn manojn) Ho, tiom da boneco kaj afableco +--! Al tio mi tute ne estas kutimiĝinta. + +HEDDA +Nu, nu, nu! Kaj mi estas via amikino, kiel antaŭe, kaj nomas vin +mia kara Tora. + +ELVSTED +Tea mi nomiĝas. + +HEDDA +Jes ĝuste. Kompreneble. Tea mi dirus. (rigardas ŝin kompateme) Do +vi ne kutimiĝis al boneco kaj afableco, vi, Tea? En via propra +hejmo? + +ELVSTED +Ho, se mi vere havus hejmon! Sed mi neniun havas. Mi neniam havis. + +HEDDA +(iom rigardas ŝin) Mi komprenetis, ke estus io tia. + +ELVSTED +(rigardas antaŭen senhelpe) Jes, -- jes, -- jes. + +HEDDA +Mi ne certe memoras nun. Sed ĉu ne estis unue kiel mastrumistino, ke +vi venis tien norde al la notario? + +ELVSTED +Vere mi estus guvernistino. Sed lia edzino -- la tiama, -- ŝi estis +malsaneca, -- kaj plej ofte kuŝis en lito. Jen, mi devis ankaŭ +ŝarĝi min pri la mastrumado. + +HEDDA +Sed poste, -- fine, vi fariĝis dommastrino. + +ELVSTED +(peze) Jes, fine mi tio fariĝis. + +HEDDA +Mi pripensu --. Kiom longe estas de tiam, -- proksimume? + +ELVSTED +Post kiam mi edziniĝis? + +HEDDA +Jes. + +ELVSTED +Estas nun kvin jaroj de tiam. + +HEDDA +Jes, ĝuste; tiom devas esti. + +ELVSTED +Ho, tiuj kvin jaroj --! Aŭ pli ĝuste la du -- tri lastaj. Ho, se +vi, Sinjorino, povus imagi al vi -- + +HEDDA +(frapetas ŝian manon) _Sinjorino_? Hontu, Tea! + +ELVSTED +Ne, ne, mi provos. -- Ja, -- se vi nur povus imagi kaj kompreni -- + +HEDDA +(preterpase rimarkante) Ejlert Løvborg loĝas ja tie norde dum tri +jaroj, mi opinias. + +ELVSTED +(rigardas ŝin iom necerte) Ejlert Løvborg? Jes -- li faras. + +HEDDA +Ĉu vi konis lin jam ĉi tie en la urbo? + +ELVSTED +Apenaŭ. Nu ja, -- de nomo, kompreneble. + +HEDDA +Sed tie norde, -- li do venis en vian domon? + +ELVSTED +Jes li vizitis nin ĉiun tagon. Li devis ja legi kun la infanoj. Ĉar +laŭtempe mi sola ne kapablis ĉion fari. + +HEDDA +Ne, kompreneble. -- Kaj via edzo --? Li verŝajne ofte vojaĝas? + +ELVSTED +Jes. Sinjorino, -- ne Hedda, -- vi komprenas, ke kiel notario li +devas ofte vojaĝi ĉirkaŭe en la distrikto. + +HEDDA +(apogante sin al la seĝbrako) Tea, -- kompatinda, dolĉa Tea, -- +nun vi ĉion rakontu al mi, -- tiel kiel estas. + +ELVSTED +Jes, kaj jen vi demandu. + +HEDDA +Kia vere estas via edzo, Tea? Mi pensas, -- kia en -- ĉiutagaj +rilatoj. Ĉu li traktas vin bone? + +ELVSTED +(eviteme) Li certe mem kredas, ke li ĉion plej eble bone faras. + +HEDDA +Ŝajnas al mi, ke li estas tro maljuna por vi. Certe pli ol dudek +jarojn pli maljuna? + +ELVSTED +(incitita) Ankaŭ tio. Unu rilato aldone al alia. Ĉio pri li estas +por mi malsimpatia! Ni havas eĉ ne unu penson kune. Nenion en la +mondo, -- li kaj mi. + +HEDDA +Sed ĉu li tamen ne iel amas vin? Tiel siamaniere? + +ELVSTED +Ho, mi ne scias kion li sentas. Mi vere nur estas utila por li. Kaj +ne kostas multe dungi min. Mi estas malmultekosta. + +HEDDA +Estas malsaĝe de vi. + +ELVSTED +(agitas la kapon) Ne povas esti alimaniere. Ne kun li. Ŝajne li +vere ŝatas neniun alian krom si mem. Eble iomete la infanojn. + +HEDDA +Kaj ankaŭ Ejlert Løvborg, Tea. + +ELVSTED +(rigardas ŝin) Ŝatas Ejlert Løvborg! Kiel vi havas tiun ideon? + +HEDDA +Sed, kara, -- ŝajnas al mi, ke ĉar li sendas vin eĉ ĉi tien al la +urbo post lin -- (ridetas preskaŭ nerimarkeble) Kaj krome vi ja +mem tion diris al Tesman. + +ELVSTED +(kun nervoza spasmeto) Nu do? Jes, eble mi tion faris. (eldiras +kviete) Nu. -- Pli bone ke mi diru al vi ĉion. Ĉar tamen +malkaŝiĝos. + +HEDDA +Sed, mia kara Tea --? + +ELVSTED +Do, mallonge kaj rekte! Mia edzo tute ne sciis, ke mi forvojaĝis. + +HEDDA +Ĉu vere! Via edzo nenion sciis? + +ELVSTED +Kompreneble ne. Krome li ne estis hejme. Faris vojaĝon, ankaŭ li. +Ho, mi ne plu eltenis, Hedda! Tute neeble! Tiel sola kia mi de nun +estus tie norde. + +HEDDA +Nu? Kaj poste? + +ELVSTED +Jen, mi pakis kelkajn el miaj aĵoj. La plej necesajn. Tiel kaŝe. +Kaj jen mi forlasis la domon. + +HEDDA +Senpere? + +ELVSTED +Jes. Kaj vojaĝis per fervojo rekte ĉi tien al la urbo. + +HEDDA +Sed, mia kara, bona Tea, -- ke vi tion kuraĝis! + +ELVSTED +(ekstaras kaj paŝas sur la planko) Nu ja, kion en la tuta mondo mi +alie farus! + +HEDDA +Sed kion via edzo diros, kiam vi revenos hejmen? + +ELVSTED +(ĉe la tablo, rigardas ŝin) Tien norden al _li_? + +HEDDA +Nu jes, nu jes? + +ELVSTED +Tien norden al li mi neniam plu revenos. + +HEDDA +(ekstaras kaj proksimiĝas) Vi do -- tute serioze, -- forvojaĝis de +ĉio? + +ELVSTED +Jes. Mi ne opiniis, ke por mi estas io alia farebla. + +HEDDA +Kaj -- ke vi foriris tiel tute malsekrete. + +ELVSTED +Ho, tiaĵon oni tamen ne povas teni sekreta. + +HEDDA +Sed kion vi pensas, ke homoj diros pri vi, Tea? + +ELVSTED +Kara Dio, ili diru, kion ili volas. (sidigas sin inerte kaj peze sur +la sofon) Ĉar mi faris nenion alian ol kion mi _devis_ fari. + +HEDDA +(post mallonga paŭzo) Kion vi nun intencas fari? Kiun okupon vi +volas komenci? + +ELVSTED +Tion mi ankoraŭ ne scias. Mi nur scias ke mi devas vivi tie, kie +Ejlert Løvborg vivas. -- Se mi do _pluvivu_. + +HEDDA +(prenas seĝon de ĉe la tablo, eksidas ĉe ŝi kaj frotetas ŝiajn +manojn) Vi Tea, -- kiel estiĝis tiu -- tiu amikeco -- inter vi kaj +Ejlert Løvborg? + +ELVSTED +Nu, evoluis tiel iom post iom. Mi ekhavis kvazaŭ ian influon sur +lin. + +HEDDA +Nu? + +ELVSTED +Li formetis siajn antaŭajn kutimojn. Ne ĉar mi petis lin pri tio. +Ĉar tion mi neniam kuraĝis fari. Sed li certe notis, ke tiaĵojn mi +ne emis. Kaj tial li ilin forlasis. + +HEDDA +(kaŝas spontanan mokridon) Vi do restarigis lin -- kiel oni diras, +-- vi, eta Tea. + +ELVSTED +Jes, tion li almenaŭ mem diras. Kaj li -- siavice, -- li faris ian +veran homon el mi. Lernigis min pensi -- kaj kompreni ion kaj tion. + +HEDDA +Ĉu li legis ankaŭ kun _vi_? + +ELVSTED +Ne precize legis. Sed li parolis kun mi. Parolis pri senfine +profundaj pensoj. Kaj poste venis tiu rava, feliĉa tempo, kiam mi +partoprenis lian laboron! Kiam mi permesiĝis helpi lin! + +HEDDA +Do, tion vi povis? + +ELVSTED +Jes. Kiam li ion skribis, ni devis ĉiam labori kune. + +HEDDA +Do, kiel du bonaj kamaradoj. + +ELVSTED +(viglece) Kamaradoj! Jes, imagu, Hedda -- tiel ankaŭ li nomis nin! +-- Ho, mi devus ja senti min korege ĝoja. Sed eĉ tion mi ne povas. +Ĉar mi ja ne scias, ĉu tio daŭros kun la tempo. + +HEDDA +Ĉu via fido al li ne estas pli forta ol tio? + +ELVSTED +(peze) Virina ombro staras inter Ejlert Løvborg kaj mi. + +HEDDA +(rigardas ŝin intense) Kiu _tiu_ estus? + +ELVSTED +Mi ne scias. Iu aŭ alia de -- de lia pasinteco. Iu kiun li verŝajne +neniam forgesas. + +HEDDA +Kion li diris -- pri tio? + +ELVSTED +Nur unu fojon -- preterpase -- li aludis. + +HEDDA +Do! Kaj kion li jen diris? + +ELVSTED +Li diris, ke kiam ili disiĝis, tiam ŝi volus pafi lin per pistolo. + +HEDDA +(malvarme, sinrege) Ho ĉu! Tiaĵon oni ne kutimas fari ĉi tie. + +ELVSTED +Ne. Kaj tial mi kredas, ke estas la ruĝhara kantistino, kun kiu li +dum tempo -- + +HEDDA +Jes, povas esti. + +ELVSTED +Ĉar mi memoras, ke oni diris pri ŝi, ke ŝi kunportis ŝargitajn +armilojn. + +HEDDA +Nu, -- do kompreneble estas ŝi. + +ELVSTED +(tordas la manojn) Jes, sed pensu, Hedda, -- nun mi aŭdas, ke tiu +kantistino, -- ŝi estas denove en la urbo! Ho, -- mi estas tute +malespera -- + +HEDDA +(ekrigardas al la malantaŭa ĉambro) Ts! Tesman venas. (ekstaras +kaj flustras) Tea, -- ĉio devas resti inter vi kaj mi. + +ELVSTED +(eksaltas) Ho jes, -- jes! Pro Dio --! + +(_Jørgen Tesman_, kun letero en la mano, venas de dekstre tra la +malantaŭa ĉambro.) + +TESMAN +Jen, -- nun la epistolo estas prete verkita. + +HEDDA +Estas ja bone. Sed sinjorino Elvsted jam volas foriri, mi kredas. +Atendu iomete. Mi akompanos al la ĝardenpordego. + +TESMAN +Jen, Hedda, -- eble Berte povas ekspedi tiun ĉi? + +HEDDA +(prenas la leteron) Mi diros al ŝi. + +(_Berte_ venas de la antaŭĉambro.) + +BERTE +Asesoro Brack venis, kaj diras, ke li deziras viziti la gesinjorojn. + +HEDDA +Jes, petu la asesoron bonvole enveni. Kaj, jen -- metu tiun ĉi +leteron en la poŝtkeston. + +BERTE +(prenas la leteron) Jes, Sinjorino. + +(Ŝi malfermas la pordon por _asesoro Brack_ kaj mem eliras. La +asesoro estas 45 jara sinjoro. Diktrunka, sed de bona staturo kaj kun +elastaj movoj. La vizaĝo estas ronda, sed kun nobla profilo. La +haroj estas tonditaj mallongaj kaj estas preskaŭ ankoraŭ nigraj kaj +zorge frizitaj. Okuloj vivece ludantaj. Brovoj dikaj. Same la +lipharoj, kun tonditaj pintoj. Li portas elegantan promenan kostumon, +tamen iom tro juneca por lia aĝo. Li uzas nazpinĉilon, kiun li foje +kaj refoje lasas pendi.) + +ASESORO BRACK +(kun la ĉapelo en la mano; salutas) Ĉu oni kuraĝas fari viziton +tiom frue en la tago? + +HEDDA +Kompreneble oni kuraĝas. + +TESMAN +(premas lian manon) Ĉiam bonvena vi estu. +(prezentas) Asesoro Brack -- sinjorino Rysing -- + +HEDDA +Oho --! + +BRACK +(reverence) Ah, -- treege ĝojigas min -- + +HEDDA +(rigardas lin kaj ridas) Estas vere amuze rigardadi vin dum hela +tago, asesoro! + +BRACK +Ŝanĝigita -- vi eble trovas? + +HEDDA +Jes, iomete pli juna, ŝajnas al mi. + +BRACK +Dankas kompleze. + +TESMAN +Sed kion vi diras pri Hedda! Ĉu? Ĉu ŝi ne aspektas florante? Ŝi +rekte -- + +HEDDA +Ho, lasu nun min netuŝita. Prefere danku la asesoron pro la peno, +kiun li havis -- + +BRACK +Nu, nu, -- estis por mi nura plezuro -- + +HEDDA +Jes vi estas fidela estaĵo. Sed por mia amikino urĝas foriri. Ĝis +revido, asesoro. Mi baldaŭ revenos. + +(Reciprokaj salutoj. _Sinjorino Elvsted_ kaj _Hedda_ eliras tra la +antaŭĉambra pordo.) + +BRACK +Nu, -- ĉu via edzino estas sufiĉe kontenta --? + +TESMAN +Jes, ni ne povas sufiĉe danki vin. Konsentite ke -- ioma ŝanĝo +estos necesa, mi aŭdas. Kaj io kaj io mankas. Fariĝos necese havigi +aldone kelkajn aĵojn. + +BRACK +Nu do? Vere? + +TESMAN +Sed pri tio vi ne estu ĝenata. Hedda diris, ke ŝi mem volas aranĝi +pri tio kio mankas. -- Sed ĉu ni ne sidiĝu? Ĉu? + +BRACK +Dankon, momenton. (eksidas ĉe la tablo) Estas io, pri kio mi volus +paroli kun vi, kara Tesman. + +TESMAN +Nu? Aha, mi komprenas! (eksidas) Estas verŝajne la serioza parto +de la festeno, kiu nun komencas. Ĉu ? + +BRACK +Nu, tiuj monaferoj ankoraŭ ne tiom urĝas. Krome mi dezirus, ke ni +estus nin aranĝintaj iom pli simple. + +TESMAN +Sed tio ja tute ne decus! Pensu do pri Hedda, kara! Vi kiu konas ŝin +tiel bone --. Ne eblis ja proponi al ŝi tute etburĝajn +ĉirkaŭaĵojn! + +BRACK +Ne, ne, -- estas ja tio la dilemo. + +TESMAN +Kaj -- feliĉe -- ne povas longe daŭri, ĝis mi estos nomita +profesoro. + +BRACK +Nu, jen vidu, -- tiaj aferoj ofte estas longedaŭraj. + +TESMAN +Ĉu vi eble aŭdis ion pli detale? Ĉu? + +BRACK +Nenion deciditan --. (interrompante) Sed, jen mi memoras, -- +novaĵon, kiun mi povas rakonti. + +TESMAN +Nu? + +BRACK +Via iama amiko, Ejlert Løvborg, revenis urben. + +TESMAN +Tion mi jam scias. + +BRACK +Nu? Kie vi kaptis tiun sciigon? + +TESMAN +Ŝi tion rakontis, la sinjorino, kiu eliris kun Hedda. + +BRACK +Nu tiel. Kiel ŝi nomiĝas? Mi ne bone aŭdis -- + +TESMAN +Sinjorino Elvsted. + +BRACK +Aha, -- do la edzino de la notario. Jes, -- estas ja ĉe ili, ke li +restadis. + +TESMAN +Kaj pensu, -- kun ĝojo mi aŭdas, ke li refariĝis tute bonkonduta +homo! + +BRACK +Jes, oni ja tion pretendas. + +TESMAN +Kaj laŭdire li ankaŭ estas eldoninta novan libron. Ĉu? + +BRACK +Jes ja, vere! + +TESMAN +Kaj ĝi ankaŭ vekis atenton! + +BRACK +Eĉ ege neordinaran atenton ĝi vekis! + +TESMAN +Imagu, -- ĉu tio ne estas ĝojige aŭdi? Li, kun siaj mirindaj +talentoj --. Mi estis senespere konvinkita, ke li komplete perdiĝis +por ĉiam. + +BRACK +Tio estis ja la ĝenerala opinio pri li. + +TESMAN +Sed mi ne povas imagi, kion li nun volas komenci! De kio li do nun +poste vivu? Ĉu? + +(_Hedda_ dum la lastaj vortoj envenis tra la pordo de la +antaŭĉambro.) + +HEDDA +(al _Brack_, ridas moke) Tesman ĉiam kunportas zorgojn pri la +enspezoj por vivi. + +TESMAN +Nu Dio, -- ni sidas ĉi tie parolante pri tiu kompatinda Ejlert +Løvborg. + +HEDDA +(rapide rigardas lin) Nu tiel? (eksidas sur la apogseĝon apud la +forno, kaj demandas indiferente) Kio estas al _li_? + +TESMAN +Ja, -- la heredon li certe jam foruzis antaŭ longe. Kaj novan libron +li apenaŭ povas skribi ĉiun jaron. Ĉu? Nu, -- kaj jen mi vere +demandas, kio fariĝos el li? + +BRACK +Pri tio mi povus eble iom informi vin. + +TESMAN +Do? + +BRACK +Vi devas memori, ke li havas parencojn kun ne malgranda influo. + +TESMAN +Ho, bedaŭrinde, -- la parencoj, ili al li ja turnis la dorson. + +BRACK +Iam ili nomis lin la espero de la familio. + +TESMAN +Jes ja, iam! Sed tiun esperon li ja mem perdigis. + +HEDDA +Kiu scias? (ridetas) Norde ĉe la notario Elvsted ili ja restarigis +lin -- + +BRACK +Kaj aldone tiu libro, kiu eldoniĝis -- + +TESMAN +Bone, bone, Dio permesu, ke ili vere lin helpu al io aŭ alia. Mi +ĵus skribis al li leteron. Hedda, mi invitis lin ĉe ni hodiaŭ +vespere. + +BRACK +Tamen kara, vi partoprenos ja mian fraŭlofestenon ĉivespere. Tion +vi ja promesis sur la kajo ĉinokte. + +HEDDA +Ĉu vi tion forgesis, Tesman? + +TESMAN +Jes vere, tion mi forgesis. + +BRACK +Cetere vi povas esti trankvila, kaj fidi ke li ne venos. + +TESMAN +Kial vi tion supozas? Ĉu? + +BRACK +(iom hezitante, ekstaras kaj apogas la manojn sur la seĝdorso) Kara +Tesman --. Kaj ankaŭ vi, Sinjorino --. Mi ne povas lasi vin en +nescio pri io, kio -- kio -- + +TESMAN +Kio koncernas Ejlert --? + +BRACK +Ambaŭ vin; vin kaj lin. + +TESMAN +Sed, kara asesoro, diru do! + +BRACK +Vi devas antaŭvidi, ke via enoficiĝo eble ne okazos tiom frue, kiom +vi deziras kaj atendas. + +TESMAN +(eksaltas maltrankvile) Ĉu io intervenis? Ĉu? + +BRACK +La enoficiĝo por la posteno estos eble submetata al konkuro -- + +TESMAN +Konkuro! Jen imagu, Hedda! + +HEDDA +(duonkuŝigas sin pli malantaŭen en la seĝo) Aha, jen, jen! + +TESMAN +Sed kun kiu do! Vere ne kun --? + +BRACK +Jes, ĝuste. Kun Ejlert Løvborg. + +TESMAN +(kunfrapas la manojn) Ne, ne, -- tio ĉi estas ja tute nepensebla! +Tute neebla! Ĉu? + +BRACK +Hm, -- tamen ni tion do eble spertos. + +TESMAN +Sed, sed asesoro Brack, -- estus nekredebla senkonsidero kontraŭ mi! +(agitas per la brakoj) Jes, ĉar -- konsideru, -- mi estas +edziĝinta homo! Ni ja geedziĝis sub tiuj perspektivoj, Hedda kaj +mi. Akiris pezan ŝuldon. Prunteprenis monon eĉ de onklino Julle. +Ĉar, Dio mia, -- mi ja preskaŭ ricevis promeson pri la posteno. +Ĉu? + +BRACK +Nu, nu, nu, -- la postenon vi probable ricevos. Sed nur post konkuro. + +HEDDA +(senmova en la apogseĝo) Imagu, Tesman, -- estos kvazaŭ ia sporto. + +TESMAN +Sed, plej kara Hedda, kiel vi povas trakti tion ĉi tiel senzorge! + +HEDDA +(kiel antaŭe) Tion mi tute ne faras. Mi vere estas streĉe +interesita pri la rezulto. + +BRACK +Ĉiuokaze, sinjorino Tesman, estas bone, ke vi nun sciu, kiel statas +la aferoj, -- jam antaŭ ol vi komencos aĉetadi, pri kio vi minacas, +kiel mi aŭdis. + +HEDDA +Tio ĉi povas neniun ŝanĝon fari. + +BRACK +Nu tiel? Tio estas alia afero. Adiaŭ! (al _Tesman_) Kiam mi faros +mian posttagmezan promenadon, mi enrigardos por vin serĉi. + +TESMAN +Ho, jes ja, -- el tio ĉi mi ne vidas vojon, nek elen nek enen. + +HEDDA +(kuŝanta, antaŭenstreĉas la manon) Adiaŭ, Asesoro. Kaj bonvenon +reen. + +BRACK +Koran dankon. Adiaŭ, adiaŭ. + +TESMAN +(akompanas lin al la pordo) Adiaŭ, kara Asesoro! Mi vere petas vin +pardoni -- (_Asesoro Brack_ eliras tra la pordo de la antaŭĉambro) + +TESMAN +(paŝas tien reen sur la planko) Ho, Hedda, -- oni neniam devus +riski enpenetri la fabelolandon. Ĉu? + +HEDDA +(rigardas lin ridetante) Ĉu _vi_ tion faras? + +TESMAN +Ho jes, -- ne eblas nei, -- _estis_ fabelriske edziĝi kaj aĉeti +domon kun nuraj necertaj perspektivoj. + +HEDDA +Vi eble pravas. + +TESMAN +Nu, -- nian ŝatindan hejmon ni tamen havas, Hedda! Imagu, -- la +hejmon, pri kiu ni kune revadis. Reve fantaziadis mi dirus. Ĉu? + +HEDDA +(ekstaras malrapide kaj lace) La interkonsento estis, ke ni vivu +festene. Grandsinjore. + +TESMAN +Jes, bona Dio, -- kiom mi antaŭĝojis al tio! Imagu, -- vidi vin +kiel mastrinon, -- en elektita rondo! Ĉu? -- Jes ja, -- intertempe +ni du devas elteni kune en soleco, Hedda. Nur foje vidi onklinon +Julle ĉe ni. -- Ho vi, kiu devus sperti ion alian -- ion tute alian +--! + +HEDDA +Livre-vestitan serviston mi kompreneble unue ne ricevos. + +TESMAN +Ho ne, -- bedaŭrinde. Dungi serviston, -- vidu, pri tio ne eblas +pensi. + +HEDDA +Kaj la rajdĉevalon, kiun mi havus -- + +TESMAN +(timigita) La rajdĉevalon! + +HEDDA +-- pri ĝi mi certe nun eĉ ne plu kuraĝas pensi. + +TESMAN +Ne, Dio gardu min, -- estas ja memkompreneble! + +HEDDA +(paŝas sur la planko) Nu -- per unu afero mi almenaŭ povas min +ĝojigi dume. + +TESMAN +(ĝoje) Ho, Dio benata, dankon! Kaj kio estas do tio, Hedda? Ĉu? + +HEDDA +(ĉe la pordo, rigardas lin kun kaŝata moko) Miaj pistoloj, -- +Jørgen. + +TESMAN +(timigate) La pistoloj! + +HEDDA +(kun glaciaj okuloj) La pistoloj de generalo Gabler. + +(Ŝi eliras tra la malantaŭa ĉambro maldekstren.) + +TESMAN +(kuras al la pordaperturo kaj vokas post ŝi) Ne, Dio benu vin, plej +kara Hedda, -- ne tuŝu tiujn danĝerajn objektojn! Pro mi, Hedda! +Ĉu? + + + + +DUA AKTO + + +(La sama ĉambro de _gesinjoroj Tesman_, sed la piano estas elmetita; +kaj eleganta, eta skribotablo estas tie lokigita anstataŭe. Ĉe la +sofo maldekstre estas metita malgranda tablo. La plejmultaj +florbukedoj estas forportitaj. La bukedo de _sinjorino Elvsted_ +staras sur pli granda tablo iom antaŭe sur la planko. -- Estas +posttagmezo.) + +(_Hedda_, vestita por akceptado, estas sola en la ĉambro. Ŝi staras +ĉe la malferma vitra pordo ŝargante revolverpistolon. Alia egala +kuŝas en malfermita pistolskatolo sur la skribotablo.) + +HEDDA +(rigardas malsupren en la ĝardenon kaj krias) Bonan tagon, sinjoro +Asesoro! + +BRACK +(aŭdata de malsupre iom fore) Dankon, same, sinjorino Tesman! + +HEDDA +(suprenlevas la pistolon kaj celumas) Nun mi pafas vin, sinjoro +Brack! + +BRACK +(krias de tie) Ne -- ne -- ne! Ne staru tiel celumante ĝuste al mi! + +HEDDA +Tio rezultas el ŝteliro laŭ sekreta vojo! (ŝi pafas) + +BRACK +(pli proksime) Ĉu vi estas tute freneza --! + +HEDDA +Ho, Dio, -- ĉu eble mi trafis vin? + +BRACK +(ankoraŭ ekstere) Ĉesu pri tiuj stultaĵoj! + +HEDDA +Do, envenu, Asesoro. + +(_Asesoro Brack_, vestita por sinjora festeno, envenas tra la vitra +pordo. Li portas malpezan mantelon sur la brako.) + +BRACK +Pro diablo, -- ĉu vi ankoraŭ faras tiun sporton? Al kio vi pafas? + +HEDDA +Ho, mi nur staras tiel pafante en la bluan aeron. + +BRACK +(zorge prenas la pistolon el ŝia mano) Pardonu, Sinjorino. (rigardas +ĝin) Aha, tiun ĉi, -- tiun mi bone konas. (ĉirkaŭrigardas) Kie +ni havas la skatolon? Nu, jen. (metas la pistolon enen kaj fermas) +Ĉar nun ni sufiĉe ŝercis hodiaŭ. + +HEDDA +Sed kara Dio, pri kio vi volas ke mi okupiĝu? + +BRACK +Ĉu vi ne akceptis vizitantojn? + +HEDDA +(fermas la vitran pordon) Eĉ ne unu. Ĉiuj la intimaj verŝajne +ankoraŭ estas en la kamparo. + +BRACK +Kaj eble ankaŭ Tesman ne estas hejme? + +HEDDA +(ĉe la skribotablo, metas la pistolskatolon en la tirkeston) Ne. +Tuj post kiam li manĝis, li kuris al la onklinoj. Ĉar li ne atendis +vin tiel frue. + +BRACK +Hm, -- domaĝe ke mi ne tion suspektis. Estis stulte de mi. + +HEDDA +(turnas la kapon kaj rigardas lin) Kial stulte? + +BRACK +Nu, ĉar tial mi estus veninta ĉi tien ankoraŭ iom -- pli frue. + +HEDDA +(paŝas trans la plankon) Nu ja, sed tiam vi tute ne estus iun +renkontanta. Ĉar mi estis en mia ĉambro ŝanĝante vestojn post la +tagmanĝo. + +BRACK +Kaj ne troviĝas eta pordofendo, tra kiu oni povus intertrakti? + +HEDDA +Vi ja forgesis tian aranĝi. + +BRACK +Jen, ankaŭ _tio_ estis stulta de mi. + +HEDDA +Nu, do ni sidiĝu ĉi tie. Kaj atendu. Ĉar Tesman verŝajne ne +revenos hejmen tiom frue. + +BRACK +Nu do, kara Dio, mi estu pacienca. + +(_Hedda_ sidigas sin en la sofoangulon. _Brack_ metas sian mantelon +super la dorson de la plej proksima seĝo kaj eksidas, sed daŭre +tenas la ĉapelon en la mano. Mallonga paŭzo. Ili rigardas unu la +alian.) + +HEDDA +Nu? + +BRACK +(per la sama voĉo) Nu? + +HEDDA +Estas mi, kiu demandis unue. + +BRACK +(klinas sin iom antaŭen) Do, ni permesu al ni etan, agrablan +babiladon, sinjorino Hedda. + +HEDDA +(kuŝigas sin iom pli malantaŭen en la sofo) Ĉu ne ŝajnas al vi, +ke estas kvazaŭ eterneco post kiam ni laste kunparolis? -- Nu, la +rimarkoj preterpasante hieraŭ vespere kaj hodiaŭ matene -- mi ne +grave konsideras. + +BRACK +Sed tiel inter ni du? -- Du solaj vi aludas? + +HEDDA +Nu jes. Proksimume. + +BRACK +Ĉiun opan tagon mi iris sopirante, ke vi baldaŭ bone revenus +hejmen. + +HEDDA +Kaj eĉ mi la tutan tempon sopiris pri la sama. + +BRACK +Vi? Vere, sinjorino Hedda? Kaj mi, kiu kredis, ke vi tiom bone +amuziĝis dum la vojaĝo! + +HEDDA +Ho, jen kredu! + +BRACK +Sed tion Tesman ĉiam skribis. + +HEDDA +Jes _li_! Ĉar li ja trovas, ke estas por li plej ŝatinde +ĉirkaŭflari en la librejoj. Kaj havi ŝancon sidi kopiante +malnovajn pergamenfoliojn, -- aŭ ion tian. + +BRACK +(iom malice) Nu, tio estas ja lia tasko en la vivo. Almenaŭ parte. + +HEDDA +Jes, tio ja estas. Kaj tiam oni kompreneble --. Sed por mi! Ho ne, +kara Asesoro, -- por mi estis terure tede. + +BRACK +(simpatiante) Ĉu vere vi tion diras? Tute serioze? + +HEDDA +Jes, vi povas ja mem imagi --! Tiel tute duonan jaron neniam renkonti +homon, kiu iom konas nian rondon. Kaj kun kiu oni povas paroli pri +niaj propraj aferoj. + +BRACK +Ne, ne, -- ankaŭ mi sentus tion manko. + +HEDDA +Kaj aldone tio, kio estas la plej netolerebla -- + +BRACK +Nu? + +HEDDA +-- ĉiam kaj eterne esti devigata pasi la tagojn kune kun -- kun unu +sola kaj la sama -- + +BRACK +(kapklinas samopiniante) Kaj frue kaj malfrue, -- jes. Imagu, -- je +ĉiuj okazoj. + +HEDDA +Mi diris: ĉiam kaj eterne. + +BRACK +Jen komprenite. Sed kun nia deca Tesman mi opinias, ke oni devus +kapabli -- + +HEDDA +Tesman estas -- fakulo, kara. + +BRACK +Sendiskute. + +HEDDA +Kaj kun fakuloj ne estas amuze vojaĝi. Almenaŭ ne dumlonge. + +BRACK +Eĉ ne -- kun la fakulo, kiun oni _amas_? + +HEDDA +Hu, -- ne uzu tiun sukergluan vorton! + +BRACK +(ekmiras) Jen kio, sinjorino Hedda? + +HEDDA +(duone ridante, duone ĉagrenita) Jes, vi provu tion, vi! Aŭdi pri +kulturhistorio frue kaj malfrue -- + +BRACK +Ĉiam kaj eterne -- + +HEDDA +Jes -- jes -- jes! Kaj pri tiu hejma industrio en la mezepoko --! Tio +estas ja la plej monstra! + +BRACK +(rigardas ŝin esplorante) Sed diru al mi, -- kiel devas mi kompreni +ke --? Hm -- + +HEDDA +Ke fariĝis paro de mi kaj Jørgen Tesman, vi aludas? + +BRACK +Nu ja, esprimu nin tiel. + +HEDDA +Bona Dio, ĉu vi do trovas tion stranga? + +BRACK +Kaj jes, kaj ne, -- sinjorino Hedda. + +HEDDA +Mi vere estis dancinta ĝis laciĝo, kara Asesoro. Mia tempo estis +pasinta -- (skuiĝas) Hu ne, -- tion mi tamen ne dirus. Eĉ ne tion +pensi! + +BRACK +Al tio vi verdire havas neniun kialon. + +HEDDA +Ho, -- kialon --, (rigardas lin kvazaŭ kaŝobservante) Kaj Jørgen +Tesman, -- oni devas ja rigardi lin kiel bonkondutan homon en ĉiuj +rilatoj. + +BRACK +Bonkondutan kaj fidindan. Bona Dio. + +HEDDA +Kaj ion rekte ridindan ĉe li mi ne povas trovi. Ĉu vi ion tian +trovas? + +BRACK +Ridindan? Ne-e, -- ĝuste tion mi ne volas diri -- + +HEDDA +Do, kaj cetere li ja estas tre diligenta kolektanto? -- Certe eblas, +ke fine li tamen atingos alten. + +BRACK +(rigardas ŝin iom necerte) Mi kredis, ke vi opinias, same kiel +ĉiuj aliaj, ke li fariĝus aparte elstara viro. + +HEDDA +(kun esprimo de laceco) Jes, mi opiniis. -- Kaj kiam li nepre kaj +absolute volis havi la permeson prizorgi min --. Mi ne scias, kial mi +ne tion akceptus. + +BRACK +Ne -- ne. De tiu flanko rigardate -- + +HEDDA +Estis efektive pli ol kion miaj aliaj amikoj volis fari, kara +Asesoro, tiuj kiuj provis altiri mian favoron. + +BRACK +(ridas) Nu vere, mi ne povas respondi por ĉiuj aliaj. Sed koncerne +min, vi ja scias, ke mi ĉiam subtenis iun -- iun respekton por la +geedza ligo. Ja tiel ĝenerale, sinjorino Hedda. + +HEDDA +(ŝercante) Ho, mi vere neniam nutris min per esperoj koncerne +_vin_. + +BRACK +Ĉio, kion mi deziras, estas bona, intima rondo, en kiu mi povas +servi per konsilo kaj helpo, kaj havas la permeson enveni aŭ eliri +kiel -- kiel elprovita amiko -- + +HEDDA +Amiko de la edzo en la domo vi sugestas? + +BRACK +(klinas sin) Por diri la veron, -- prefere de la sinjorino. Sed +krome ankaŭ de la edzo, kompreneble. Sciu, -- tia -- diru triangula +rilato, -- ĝi estas funde granda komforto por ĉiuj partoj. + +HEDDA +Jes, mi ofte sopiris havi trian ulon dum la vojaĝo. Hu, -- sidi nur +du solaj en la kupeo --! + +BRACK +Feliĉe la nuptovojaĝo estas nun finita -- + +HEDDA +(skuas la kapon) Evidente la vojaĝo estos longa, -- longa ankoraŭ. +Mi nur atingis haltejon dumvojaĝe. + +BRACK +Nu, do oni elsaltas. Kaj iom sin distras, sinjorino Hedda. + +HEDDA +Mi neniam elsaltos. + +BRACK +Vere ne? + +HEDDA +Ne. Ĉar ĉiam ĉeestas iu, kiu -- + +BRACK +(ridante) -- kiu rigardas ies krurojn, vi aludas? + +HEDDA +Jes ĝuste. + +BRACK +Nu, sed, bona Dio -- + +HEDDA +(kun deturnanta mansvingo) Mi ne ŝatas tion. -- En tia okazo mi +prefere restas sidanta, -- kie mi fine troviĝas. En sola duopo. + +BRACK +Nu, sed jen envenas tria persono al la paro. + +HEDDA +Nu jes, -- _tio_ estas io tute alia! + +BRACK +Elprovita, komprenema amiko -- + +HEDDA +-- plezuriga en ĉiuj vivecaj sferoj -- + +BRACK +-- kaj tute ne estante fakulo! + +HEDDA +(kun aŭdebla ĝemspiro) Jes, tio estus ja efektive malŝarĝo. + +BRACK +(aŭdas ke iu malfermas la enirejpordon, kaj rigardas tien) La +triangulo formata. + +HEDDA +(mallaŭte) Kaj jen la trajno pluen veturas. + +(_Jørgen Tesman_, en griza promenadkostumo kaj kun mola felta +ĉapelo, envenas tra la antaŭĉambro. Li havas plurajn nebinditajn +librojn sub la brako kaj en la poŝoj.) + +TESMAN +(iras al la tablo apud la sofo en la angulo) Puf, -- vere estis +varme kuntiri, -- ĉion ĉi. (demetas la librojn) Mi eĉ ŝvitas, +Hedda. Jen, jen, -- vi jam alvenis, kara Asesoro? Ĉu? Tion Berte ne +menciis. + +BRACK +(ekstaras) Mi iris tra la ĝardeno. + +HEDDA +Kiajn librojn vi kunportas? + +TESMAN +(staras foliumante) Estas novaj sciencfakaj verkoj, kiujn mi nepre +devas havi. + +HEDDA +Fakaj verkoj? + +BRACK +Aha, estas fakaj verkoj, sinjorino Tesman. + +(_Brack_ kaj _Hedda_ interŝanĝas kompreneman rideton.) + +HEDDA +Ĉu vi bezonas ankoraŭ pli da fakaj verkoj? + +TESMAN +Jes, kara Hedda, el tiuj oni neniam ekhavas tro. Oni devas ja +orientiĝi pri kio estas verkita kaj presita. + +HEDDA +Nu ja, verŝajne oni tion devas. + +TESMAN +(serĉas inter la libroj) Kaj, rigardu, -- jen mi kaptis ankaŭ la +novan libron de Ejlert Løvborg. (ĝin etendante) Ĉu vi eble emus +ĝin rigardi, Hedda? Ĉu? + +HEDDA +Ne, multan dankon. Aŭ -- jes, eble poste. + +TESMAN +Mi ĝin iom foliumis dumvoje. + +BRACK +Nu, kion do vi opinias -- kiel fakulo? + +TESMAN +Mi trovas, ke estas strange kiom atenteme li sin esprimas. Tiel li +neniam skribis antaŭe. (kolektas la librojn) Sed nun mi volas +enporti ĉion ĉi. Estos plezuro foliume tranĉi --! Kaj jen mi +ankaŭ devas ŝanĝi vestaĵojn. (al _Brack_) Ĉar ni ja ne bezonas +tuj foriri? Ĉu? + +BRACK +Kompreneble ne, -- ne urĝas ankoraŭ dum longe. + +TESMAN +Do mi permesas al mi iom da tempo. (eliras kun la libroj, sed haltas +en la pordaperturo kaj turnas sin) Jen, mi memoras, Hedda, -- +onklino Julle ne vizitos vin ĉivespere. + +HEDDA +Ĉu ne? Ĉu estas la epizodo kun la ĉapelo, kiu malhelpas? + +TESMAN +Ho, tute ne. Kial vi pensas tiel pri onklino Julle? Imagu --! Sed +onklino Rina estas tiom malsana, sciu. + +HEDDA +Tia ŝi ja ĉiam estas. + +TESMAN +Jes, sed hodiaŭ ŝia malsano multe malboniĝis, la kompatindulino. + +HEDDA +Do ja, estas konvene, ke la alia restas ĉe ŝi. Mi devas rezigni. + +TESMAN +Kaj vi ne povas imagi, vi, kiom ĝoja onklino Julle tamen estis, -- +ĉar vi tiom prosperis dum la vojaĝo! + +HEDDA +(duonlaŭte, ekstaras) Ho, -- tiuj eternaj onklinoj! + +TESMAN +Kion? + +HEDDA +(iras al la vitra pordo) Nenion. + +TESMAN +Nu do. (li eliras tra la malantaŭa ĉambro kaj dekstren) + +BRACK +Pri kiu ĉapelo vi parolis? + +HEDDA +Ho, estis epizodo kun fraŭlino Tesman ĉimatene. Ŝi estis metinta +sian ĉapelon tien sur la seĝon. (rigardas lin kaj ridetas) +Kaj mi pretende kredis, ke estas la ĉapelo de la servistino. + +BRACK +(skuas la kapon) Sed kara, bona sinjorino Hedda, kiel vi igis vin +mem tion fari! Kontraŭ tiu honesta, maljuna sinjorino! + +HEDDA +(nervoza, paŝas trans la plankon) Nu, komprenu, -- tento al tia +konduto foje ĵetiĝas sur min. Kaj tiam mi _ne povas_ rezisti. +(ĵetas sin sur la apogseĝon ĉe la forno) Ho, mi ne mem scias, +kiel tion ekspliki. + +BRACK +(malantaŭ la apogseĝo) Vi ne estas vere feliĉa, -- tio estas la +kialo. + +HEDDA +(rigardas antaŭen) Krome mi ne scias, kial mi estu -- feliĉa. Aŭ +eble vi povas al mi tion diri? + +BRACK +Jes -- interalie ĉar vi ricevis ĝuste tiun hejmon, kiun vi deziris. + +HEDDA +(rigardas lin kaj ridas) Ĉu ankaŭ vi kredas pri tiu dezirhistorio? + +BRACK +Ĉu do estas nenio en ĝi? + +HEDDA +Kompreneble, -- io estas en ĝi. + +BRACK +Kaj? + +HEDDA +Estas _tio_ en ĝi, ke mi uzis Tesman por akompani min hejmen de la +vesperaj festenoj pasintan someron -- + +BRACK +Bedaŭrinde, -- ke mi ja havis alian vojon. + +HEDDA +Vero. Vi ja sekvis aliajn vojojn pasintan someron. + +BRACK +(ridas) Honto al vi, sinjorino Hedda! Nu, -- sed vi kaj Tesman do? + +HEDDA +Jen, hazarde iun vesperon ni preterpasis ĉi tie. Kaj Tesman, +kompatindulo, li ade turnis -- turnadis. Ĉar li ne sciis pri kio +paroli. Kaj mi kompatis tiun multesciantan homon -- + +BRACK +(ridetas dubante) _Vi_ kompatis? Hm -- + +HEDDA +Jes vere, mi faris. Kaj jen -- por lin helpi el la embaraso -- mi +hazarde, senpripense diris ke en tiu vilao mi ŝatus loĝi. + +BRACK +Ne pli ol tio? + +HEDDA +Ne _tiun_ vesperon. + +BRACK +Sed poste do? + +HEDDA +Jes. Mia facilanimeco kuntiris sekvojn, kara Asesoro. + +BRACK +Bedaŭrinde, -- tion faras niaj facilanimecoj tro ofte, sinjorino +Hedda. + +HEDDA +Dankon! Sed estis en tiu fantaziado pri la vilao de ministrino Falk, +ke Jørgen Tesman kaj mi renkontiĝis en kompreno! _Tio_ tiris post si +fianĉiniĝon kaj edziniĝon kaj nuptovojaĝon kaj ĉion. Nu ja, +Asesoro, -- kiel oni sternas, tiel oni kuŝas, -- mi dirus. + +BRACK +Komike! Kaj funde vi neniel interesiĝis pri la tuta afero. + +HEDDA +Ne, Dio scias ke ne. + +BRACK +Sed nun do? Nun, kiam ni fine aranĝis por vi hejmecan lokon? + +HEDDA +Hu, -- ŝajnas al mi, ke odoras lavendo kaj peklitaj rozoj en ĉiuj +ĉambroj. -- Sed tiun odoron eble onklino Julle kunportis. + +BRACK +(ridas) Ho ne, mi prefere pensas, ke estas postresto de la karmemora +ministrino. + +HEDDA +Do, io formortinta algluiĝas. Memorigas al mi balflorojn -- +posttagajn. (interplektante la manojn malantaŭ la nukon, +duonkuŝante malantaŭen sur la seĝo, kaj lin rigardante) Ho, kara +Asesoro, -- vi ne povas imagi, kiel terure mi enuos ĉi tie. + +BRACK +Ĉu la vivo ne havus iun taskon por oferti ankaŭ al vi, sinjorino +Hedda? + +HEDDA +Taskon, -- iun, kiu estus iom alloga? + +BRACK +Prefere tian, kompreneble. + +HEDDA +Dio scias, kia tasko tiu estus. Multfoje mi pripensas -- (interrompante) +Sed ankaŭ tio certe ne eblas. + +BRACK +Kiu scias? Nur diru. + +HEDDA +Se mi povus igi Tesman fariĝi politikisto, jen sugesto. + +BRACK +(ridas) Tesman! Ne, sed pensu do, -- por tiaĵoj kiel politiko li ja +tute ne taŭgas -- tute ne. + +HEDDA +Ne, tion mi vere kredas. -- Sed se mi nun tamen kapablus puŝi lin al +tio? + +BRACK +Pa, -- kia kontentigo estus por vi en tio? Ĉar li ja ne taŭgas. +Kial vi tamen volas lin al tio puŝi? + +HEDDA +Ĉar mi enuas, aŭdu! (iom poste) Ĉu vi do opinias, ke estus tute +neeble, ke Tesman fariĝu ĉefministro? + +BRACK +Hm, -- jen, kara sinjorino Hedda, -- por _tio_ fariĝi, li devus unue +esti sufiĉe riĉa viro. + +HEDDA +(ekstaras senpacienca) Jen, tio estas! Estas tiuj mizeraj kondiĉoj, +en kiujn mi falis -- (paŝas sur la planko) Estas tiuj, kiuj igas +la vivon tiel bedaŭrinda! Rekte ridinda! -- Ĉar _tiel_ ja estas. + +BRACK +Mi fakte opinias, ke la kulpo troviĝas aliloke. + +HEDDA +Kie do? + +BRACK +Vi neniam travivis iun skuan vekiĝon. + +HEDDA +Ion seriozan, vi aludas? + +BRACK +Jes, tiel oni povas ja ankaŭ sin esprimi. Sed nun ĝi eble okazos. + +HEDDA +(rektigas la nukon) Ho, vi pensas pri la kontraŭaĵoj rilate tiun +bagatelan postenon de profesoro! Sed tiu estu la propra afero de +Tesman. Pri ĝi mi vere ne malŝparas penson. + +BRACK +Nu -- pri tiu ne. Sed kiam nun prezentiĝos al vi, -- kion oni -- +kiel en pompa stilo -- nomas seriozajn kaj -- gravajn postulojn pri +respondeco? (ridetas) Novajn postulojn, eta sinjorino Hedda. + +HEDDA +(kolere) Silentu! Neniam vi spertos iun tiaĵon! + +BRACK +(atenteme) Ni interparolos proksimume post jaro -- maksimume. + +HEDDA +(interrompante) Mi ne havas talenton por tiaĵo, sinjoro Asesoro. +Por nenio kun postuloj al mi! + +BRACK +Ĉu vi ne, kiel la plimulto de virinoj, havus talenton por rolo, kiel +--? + +HEDDA +(ĉe la vitra pordo) Ho, silentu, mi diras! -- Multfoje ŝajnas al +mi, ke mi havas talenton por nur unu rolo en la mondo. + +BRACK +(proksimiĝas) Kaj kiu estas do tiu, se mi kuraĝas demandi? + +HEDDA +(staras rigardante eksteren) Por el mi enuigi la vivon. Nun vi +scias. (turnas sin, rigardas al la malantaŭa ĉambro, kaj ridas) +Jes, tute ĝuste! Jen ni havas la profesoron. + +BRACK +(mallaŭte, avertante) Nu, nu, nu, sinjorino Hedda! + +(_Jørgen Tesman_, festene vestita, kun gantoj kaj ĉapelo enmane, +venas de dekstre tra la malantaŭa ĉambro.) + +TESMAN +Hedda, -- ĉu ne venis malinvito de Ejlert Løvborg? Ĉu? + +HEDDA +Ne. + +TESMAN +Nu, do jen vidu, ni certe havos lin post iom da tempo. + +BRACK +Ĉu vi vere kredas, ke li venos? + +TESMAN +Jes, pri tio mi preskaŭ certas. Ĉar verŝajne estas nur senfunda +onidiro, tio kion vi rakontis antaŭtagmeze. + +BRACK +Vere? + +TESMAN +Jes, almenaŭ onklino Julle diris, ke ŝi kredas, ke neniel estonte +li volus bari al mi la vojon. Jen imagu! + +BRACK +Nu, do ĉio estas ja en bona ordo. + +TESMAN +(metas la ĉapelon kun la gantoj en ĝi sur seĝon dekstre) Jes, sed +vi devas permesi al mi atendi lin kiom eble plej longe. + +BRACK +Por tio ni havas abundan tempon. Neniu venos al mi antaŭ la sepa -- +la sepa kaj duono. + +TESMAN +Nu, do ni povas ja dume plezurigi Hedda. Kaj tiel pasigi la tempon. +Ĉu? + +HEDDA +(portas la surtuton kaj ĉapelon de Brack al la sofo en la angulo) +Kaj se tro malfaciliĝas, sinjoro Løvborg povas ja restadi ĉi tie +ĉe mi. + +BRACK +(volas mem preni la vestaĵojn) Ho, pardonu, Sinjorino! -- Al kio vi +aludas per "tro malfaciliĝas"? + +HEDDA +Se li ne volas iri kun vi kaj Tesman. + +TESMAN +(rigardas ŝin sendecide) Sed, kara Hedda, -- ĉu vi kredas ke tio +decas, ke li restos ĉi tie ĉe vi? Ĉu? Memoru ke onklino Julle ne +povas veni. + +HEDDA +Ne, sed sinjorino Elvsted venos. Kaj tiam ni tri kune trinkos tason +da teo. + +TESMAN +Jes, _jen_ kio konvenas. + +BRACK +(ridetas) Kaj estus eble la plej saniga por li. + +HEDDA +Kial do? + +BRACK +Bona Dio, Sinjorino, vi ja sufiĉe ofte mokaludis miajn etajn +fraŭlofestenojn. Ili konvenus sole por vere principfidelaj viroj, vi +opiniis. + +HEDDA +Sed certe sinjoro Løvborg nun estas sufiĉe principfidela. Konvertita +pekulo -- + +(_Berte_ envenas tra la pordo de la antaŭĉambro.) + +BERTE +Sinjorino, venas sinjoro, kiu deziras viziti -- + +HEDDA +Jes, envenigu lin. + +TESMAN +(mallaŭte) Mi certas, ke estas li! Jen, imagu! + +(_Ejlert Løvborg_ envenas de la antaŭĉambro. Li estas svelta kaj +malgrasa; samaĝa kun Tesman, sed aspektas iom pli aĝa kaj kaduka. +Haroj kaj barbo estas nigrebrunaj, la vizaĝo iom longa, pala, kun +nur paro de du ruĝetaj makuloj sur la vangoostoj. Li estas vestita +en eleganta, nigra, tute nova vizitkostumo. Malhelaj gantoj kaj +cilindra ĉapelo en la mano. Li restas starante ĉe la pordo kaj +rapide kline salutas. Aspektas iom ĝenata.) + +TESMAN +(al li kaj mansalutas) Jen, kara Ejlert, -- ni do fine ankoraŭfoje +renkontiĝas! + +LØVBORG +(parolas per kvieta voĉo) Dankon al vi pro la letero. (proksimiĝas +al _Hedda_) Ĉu mi kuraĝu ankaŭ al vi doni mian manon, sinjorino +Tesman? + +HEDDA +(prenas lian manon) Bonvenon, sinjoro Løvborg. (kun mangesto) Mi +ne scias ĉu tiuj du sinjoroj --? + +LØVBORG +(ete klinas sin) Asesoro Brack, mi opinias. + +BRACK +(same) Evidente. Antaŭ kelkaj jaroj -- + +TESMAN +(al _Løvborg_, kun la manoj sur liaj ŝultroj) Kaj nun vi kondutu +kvazaŭ hejme, Ejlert! Ĉu ne, Hedda? -- Ĉar vi volas ja denove +loĝi ĉi tie en la urbo, mi aŭdas? Ĉu ne? + +LØVBORG +Jes, mi faros. + +TESMAN +Nu, estas ja kompreneble. Aŭdu, -- mi akiris vian novan libron. Sed +mi vere ankoraŭ ne havis tempon legi ĝin. + +LØVBORG +Tion vi vere povas ŝpari al vi. + +TESMAN +Kial do, vi opinias? + +LØVBORG +Ĉar ne estas io atentinda en ĝi. + +TESMAN +Ho, imagu, ke vi tion diras! + +BRACK +Tamen ĝi estas ja ege laŭdata, mi aŭdas. + +LØVBORG +Estas ĝuste tio, kion mi celis. Kaj tial mi verkis la libron tia, ke +ĉiuj povus ĝin pense sekvi. + +BRACK +Tre saĝe. + +TESMAN +Sed kara Ejlert, --! + +LØVBORG +Ĉar nun mi volas provi restarigi min. Komenci denove. + +TESMAN +(iom ĝenata) Jes, tion vi do volas? Ĉu? + +LØVBORG +(ridetas, formetas la ĉapelon kaj tiras paketon en paperkovraĵo el +la poŝo de la mantelo) Sed kiam tio ĉi eldoniĝos, Jørgen Tesman +-- tiam vi nepre legu. Ĉar _jen_ definitive la ĝusta. Tio en kio mi +mem estas. + +TESMAN +Nu? Kaj kio do tio estas? + +LØVBORG +Estas la daŭrigo. + +TESMAN +La daŭrigo? De kio? + +LØVBORG +De la libro. + +TESMAN +De la nova? + +LØVBORG +Kompreneble. + +TESMAN +Jes, sed kara Ejlert, -- ĝi enhavas ja la temon ĝis niaj tagoj! + +LØVBORG +Ĝi enhavas. Kaj tiu ĉi temas pri la estonteco. + +TESMAN +Pri la estonteco! Sed bona Dio, pri ĝi ni ja nenion scias! + +LØVBORG +Ne. Sed tamen estas io kaj tio pri ĝi direnda. (malfermas la +paketon) Jen, rigardu -- + +TESMAN +Sed ne estas via manskribo. + +LØVBORG +Mi diktis. (foliumas la paperojn) Ĝi estas dividita en du +sekciojn. La unua temas pri la kultur-potencoj de la estonteco. Kaj +tiu dua -- (foliumas iom pli antaŭen) -- tiu temas pri la estonta +kultur-evoluo. + +TESMAN +Mirinde! Pri tiaj temoj mi neniam ekpensus skribi. + +HEDDA +(ĉe la vitra pordo, frapetadas la vitron) Hm -- Ho -- ne. + +LØVBORG +(metas la paperojn en la kovraĵon kaj metas la paketon sur la +tablon) Mi ĝin kunprenis, ĉar mi intencis iom legi por vi +ĉivespere. + +TESMAN +Jes, estas tre afable de vi. Sed ĉivespere --? (rigardas al +_Brack_) Mi vere ne scias, kiel tio ordiĝus -- + +LØVBORG +Nu, do alian fojon. Ne urĝas. + +BRACK +Mi devas klarigi al vi, sinjoro Løvborg, -- okazos eta aranĝo ĉe mi +ĉivespere. Precipe por Tesman, komprenu -- + +LØVBORG +(serĉas la ĉapelon) Nu, -- do mi ne pli longe -- + +BRACK +Ne, aŭskultu nun. Ĉu vi ne povus fari al mi la plezuron kunveni? + +LØVBORG +(abrupte kaj decide) Ne, tion mi ne povas. Mi sincere dankas vin. + +BRACK +Jen kio? Kunvenu. Ni estos eta elektita rondo. Kaj kredu, ke estos +vivece, kiel sinjorino Hed --, kiel sinjorino Tesman diras. + +LØVBORG +Pri tio mi ne dubas. Sed tamen -- + +BRACK +Kaj vi povus kunpreni vian manuskripton, kaj legi por Tesman _tie_ +ĉe mi. Ĉar mi havas sufiĉe da ĉambroj. + +TESMAN +Jes pensu, Ejlert, -- tion vi povus fari! Ĉu? + +HEDDA +(intervenas) Sed kara, ĉar sinjoro Løvborg tute ne _volas_! Mi +estas certa, ke sinjoro Løvborg multe pli ŝatas resti ĉi tie kaj +havi vespermanĝon kun mi. + +LØVBORG +(ekrigardas ŝin) Kun vi, sinjorino! + +HEDDA +Kaj kun sinjorino Elvsted. + +LØVBORG +Ĉu? -- (pasante) Ŝin mi preterpase renkontis tagmeze. + +HEDDA +Ĉu vere? Jes, ŝi venos ĉi tien. Kaj tial estas preskaŭ necese, ke +vi restos, sinjoro Løvborg. Ĉar alie ŝi ne havos iun por akompani +sin hejmen. + +LØVBORG +Jen vero. Jes, multan dankon, Sinjorino, -- do mi restos ĉi tie. + +HEDDA +Kaj mi nur donu al la servistino etan informon -- + +(Ŝi iras al la pordo de la antaŭĉambro kaj sonorigas. _Berte_ +envenas. _Hedda_ parolas mallaŭte kun ŝi kaj montras al la +malantaŭa ĉambro. _Berte_ kapjesas kaj ree eliras.) + +TESMAN +(samtempe al _Ejlert Løvborg_) Aŭdu, Ejlert, -- ĉu estas tiu ĉi +nova temo, -- tiu pri la estonteco, -- pri kiu vi intencas fari +prelegojn? + +LØVBORG +Jes. + +TESMAN +Ĉar mi aŭdis ĉe la librovendisto, ke vi eble donos serion da +prelegoj ĉi tie dum la aŭtuno. + +LØVBORG +Jes, mi faros. Vi ne devas riproĉi min pro tio, Tesman. + +TESMAN +Ne, pro Dio, kompreneble ne! Sed --? + +LØVBORG +Mi bone komprenas, ke por vi iom kontraŭas. + +TESMAN +(malgaja) Ho, mi ne povas ja postuli, ke pro mi vi -- + +LØVBORG +Sed mi atendas ĝis kiam vi ekhavos vian oficon. + +TESMAN +Vi atendas! Jes sed, -- jes sed, -- ĉu vi ne volas konkuri? Ĉu? + +LØVBORG +Ne. Mi nur volas venki vin. En la opinio de la publiko. + +TESMAN +Sed, bona Dio, -- do onklino Julle tamen praviĝis! Ho jes, -- mi +_tion_ ja sciis! Hedda! Jen imagu, -- Ejlert Løvborg tute ne volas +kontraŭi nin! + +HEDDA +(abrupte) Nin? Tenu min ekster tio. + +(Ŝi iras al la malantaŭa ĉambro, kie _Berte_ staras metante sur la +tablon pleton kun karafoj kaj glasoj. _Hedda_ kapsignas aprobe, kaj +ree venas antaŭen. _Berte_ eliras.) + +TESMAN +(samtempe) Sed vi, asesoro Brack, -- Kion vi diras al tio ĉi? Ĉu? + +BRACK +Nu, mi diras, ke gloro kaj venko -- hm, -- povas ja esti treege belaj +aferoj -- + +TESMAN +Jes certe povas esti. Sed tamen -- + +HEDDA +(rigardas Tesman kun malvarma rideto) Ŝajnas al mi, ke vi staras +kvazaŭ fulmofrapita. + +TESMAN +Jes, -- proksimume tia, -- mi opinias -- + +BRACK +Estis ja vere fulmotondro, kiu pasis super ni, Sinjorino. + +HEDDA +(montras al la malantaŭa ĉambro) Ĉu la sinjoroj bonvolas eniri +por preni glason da frida punĉo? + +BRACK +(rigardas sian horloĝon) Forirsalute? Jes, eble ne estus rifuzinde. + +TESMAN +Bonege, Hedda! Vere bonege! En tia sangvina animstato, en kia mi nun +troviĝas -- + +HEDDA +Bonvolu, ankaŭ vi, sinjoro Løvborg. + +LØVBORG +(rifuzante) Ne, multan dankon. Ne por mi. + +BRACK +Sed, bona Dio, -- frida punĉo vere ne estas veneno, mi scias. + +LØVBORG +Eble ne por ĉiuj. + +HEDDA +Jen, mi distru sinjoron Løvborg dume. + +TESMAN +Nu ja, kara Hedda, tion faru do. + +(Li kaj _Brack_ iras en la malantaŭan ĉambron, eksidas, trinkas +punĉon, fumas cigaredojn kaj parolas gajhumore dum la sekvanta +sceno. _Ejlert Løvborg_ restas staranta ĉe la forno. _Hedda_ iras al +la skribotablo.) + +HEDDA +(per iom laŭtigita voĉo) Nun mi montros al vi kelkajn fotojn, se +vi emas. Ĉar Tesman kaj mi -- ni faris ekskurson tra Tirolo dum la +hejmenvojaĝo. + +(Ŝi venas kun albumo, kiun ŝi metas sur la tablon apud la sofo, kaj +eksidas en ties superan angulon. _Ejlert Løvborg_ proksimiĝas, +haltas kaj rigardas ŝin. Poste li prenas seĝon kaj eksidas ĉe ŝia +maldekstra flanko kun la dorso al la malantaŭa ĉambro.) + +HEDDA +(malfermas la albumon) Jen rigardu tiun montodorson, sinjoro +Løvborg! Estas la Ortlermontaro. Tesman skribis sube. Jen estas: +Ortlermontaro ĉe Meran. + +LØVBORG +(kiu konstante ŝin rigardas, diras mallaŭte kaj malrapide) Hedda +-- Gabler -- + +HEDDA +(ekrigardas lin rapide) Nu! Ts! + +LØVBORG +(ripetas malrapide) Hedda Gabler! + +HEDDA +(rigardas en la albumon) Jes, tiel mi nomiĝis en pli frua tempo. +Tiam, -- kiam ni du konis unu la alian. + +LØVBORG +Kaj de nun, -- kaj dum la tuta vivo, -- mi do devas kutimigi min ne +plu diri Hedda Gabler. + +HEDDA +(daŭre foliumante) Jes, vi devas. Kaj mi opinias, ke vi devas +praktiki sufiĉe frutempe. Ŝajnas al mi, ke ju pli frue, des pli +bone. + +LØVBORG +(kun indignoplena voĉo) Hedda Gabler edziniĝita? Kaj tia kun -- +Jørgen Tesman! + +HEDDA +Jes, -- tiel okazas. + +LØVBORG +Ho, Hedda, Hedda, -- kiel povis vi do forĵeti vin mem! + +HEDDA +(rigardas lin akre) Nu? Ne tiele nun. + +LØVBORG +Kiel do? (_Tesman_ envenas kaj iras al la sofo) + +HEDDA +(aŭdas lin veni kaj diras indiferente) Kaj tio ĉi, sinjoro +Løvborg, tio estas vido de malsupre en la Ampezzovalo. Jen rigardu +tiujn montopintojn. (afable rigardas _Tesman_) Kio do nomiĝas tiuj +strangaj montopintoj? + +TESMAN +Lasu min rigardi. Ho, estas la Dolomitoj, tiuj. + +HEDDA +Ĝuste ja! -- estas la Dolomitoj, sinjoro Løvborg. + +TESMAN +Hedda, -- mi nur volis demandi, ĉu ni ne tamen enmetu iom da punĉo? +Almenaŭ al vi, Hedda. Ĉu? + +HEDDA +Jes, dankon. Kaj eble kelkajn kukojn. + +TESMAN +Ne cigaredojn? + +HEDDA +Ne. + +TESMAN +Bone. + +(Li iras en la malantaŭan ĉambron kaj dekstren. _Brack_ sidas tie +kaj observadas _Hedda_ kaj _Løvborg_.) + +LØVBORG +(mallaŭte kiel antaŭe) Nu, respondu al mi, Hedda, -- kiel vi povis +tion ĉi fari? + +HEDDA +(aspekte profunde studante la albumon) Se vi daŭre kondutos intime, +mi ne volas kun vi paroli. + +LØVBORG +Ĉu mi ne rajtas eĉ kiam ni estas solaj? + +HEDDA +Ne. Vi povas tiel pensi. Sed vi ne rajtas tiel paroli. + +LØVBORG +Aha, mi komprenas. Tio ofendas vian amon -- al Jørgen Tesman. + +HEDDA +(ekrigardas lin kaj ridetas) Amon? Ne, nun vi estas sprita! + +LØVBORG +Do ne amon! + +HEDDA +Tamen nenian malfidelecon! Tiaĵon mi ne volas akcepti. + +LØVBORG +Hedda, -- respondu al mi nur tion solan -- + +HEDDA +Ts! + +(_Tesman_ kun pleto venas de la malantaŭa ĉambro.) + +TESMAN +Jen! Jen la bonaĵoj. (li metas la pleton sur la tablon) + +HEDDA +Kial vi mem servas? + +TESMAN +(verŝas en la glasojn) Jes, ĉar mi trovas, ke estas tiom amuze +servi vin, Hedda. + +HEDDA +Sed vi ja verŝis en ambaŭ glasojn. Kaj sinjoro Løvborg ja ne +deziras -- + +TESMAN +Ne, sed sinjorino Elvsted ja baldaŭ venos. + +HEDDA +Jes, vere, -- sinjorino Elvsted -- + +TESMAN +Ĉu vi ŝin forgesis? Ĉu? + +HEDDA +Ni tiom profundiĝis en tion ĉi. (montras al li bildon) Ĉu vi +memoras tiun etan vilaĝon? + +TESMAN +Ho, estas _tiu_ malsupre de Brennerpasejo! Estas tie, kie ni devis +restadi la tutan nokton -- + +HEDDA +-- kaj renkontis tiun aron da vivecaj somergastoj. + +TESMAN +Jes, vere estis _tie_. Imagu -- se ni tiam povus havi _vin_ kun ni, +Ejlert! Nu! (li iras kaj sidigas sin ĉe _Brack_) + +LØVBORG +Respondu al mi sole tion, Hedda -- + +HEDDA +Nu? + +LØVBORG +Ĉu ne estis amo, eĉ ne en la rilato kun _mi_? Ne guto, -- ne +simileco de amo, eĉ ne en tio? + +HEDDA +Nu, ĉu vere estis? Por mi aspektis, kvazaŭ ni estas du bonaj +kamaradoj. Du vere intimaj amikoj. (ridetas) Precipe vi estis tre +nekaŝema. + +LØVBORG +Estis vi, kiu tion deziris. + +HEDDA +Kiam mi retropensas, ŝajnas al mi, ke estis io bela, io alloga, -- +io kuraĝa en -- en tiu kaŝema intimeco -- tiu kamaradeco, pri kiu +neniu vivanta homo ion flaris. + +LØVBORG +Jes, ĉu ne, Hedda! Ĉu ne tiel estis? -- Kiam mi vizitis vian patron +tiel dum la posttagmezoj --. Kaj la generalo sidis ĉe la fenestro +legante la gazetojn, -- kun la dorso al ni turnita -- + +HEDDA +Kaj ni du en la sofo en la angulo -- + +LØVBORG +Ĉiam kun la sama ilustrita revuo antaŭ ni -- + +HEDDA +Pro manko de albumo, jes. + +LØVBORG +Jes, Hedda, -- kaj kiam mi konfesis por vi --! Rakontis al vi pri mi +mem tion, kion neniu alia tiam sciis. Sidis tie kaj konfesis, ke mi +eliris diboĉante tagojn kaj noktojn. Diboĉis tagnokton post +tagnokto. Ho, Hedda, kia estis tiu potenco en vi, kiu devigis min +konfesi tiaĵojn? + +HEDDA +Ĉu vi imagas, ke estis iu potenco en mi? + +LØVBORG +Jes, kiel mi alie tion klarigu al mi? Kaj ĉiuj tiuj -- en pudoro +volvitaj demandoj, kiujn vi al mi faris -- + +HEDDA +Kaj kiujn vi ege bone komprenis -- + +LØVBORG +Jen, ke vi povis sidi kaj tiel fari demandojn! Tute senhonte! + +HEDDA +En pudoro volvitaj do estis. + +LØVBORG +Jes, tamen senhonte. Elĉerpige demandi min pri -- pri ĉiuj tiaĵoj! + +HEDDA +Kaj ke vi igis vin respondi, sinjoro Løvborg. + +LØVBORG +Jes, estas ja ĝuste tio, kion mi ne komprenas -- nun poste. Sed diru +do al mi, Hedda, -- ĉu ne estis amo funde en nia rilato? Ĉu ne +estis de via flanko, kvazaŭ vi dezirus lavi min pura, -- kiam mi +rifuĝis al vi por konfesi? Ĉu ne estis tiel? + +HEDDA +Ne, ne ekzakte. + +LØVBORG +Kio vin do instigis? + +HEDDA +Ĉu aspektas por vi tiom nekompreneble, se junulino -- kiam povas +okazi tiel -- sekrete -- + +LØVBORG +Nu? + +HEDDA +Ke ŝi dezire volas rigardi en mondon, pri kiu -- + +LØVBORG +Pri kiu --? + +HEDDA +-- pri kiu oni ne rajtas ion scii? + +LØVBORG +Jen, tio do estis? + +HEDDA +Ankaŭ tio. Ankaŭ tio, -- mi imagas. + +LØVBORG +Kamaradeco en avido de la vivoĝuo. Sed kial _tio_ do ne povus +daŭri? + +HEDDA +Pro tio vi mem kulpas. + +LØVBORG +Estas vi, kiu rompis. + +HEDDA +Jes, kiam danĝero minacis, ke realiĝo venus en la rilato. Honto al +vi, Ejlert Løvborg, kiel povis vi atenci vian -- vian fideman +kamaradon! + +LØVBORG +(premegas la manojn) Ho, kial vi ne realigis la minacon? Kial vi ne +mortpafis min, kiel vi minacis! + +HEDDA +_Tiom_ mi timas la skandalon. + +LØVBORG +Jes, Hedda. Funde vi estas malkuraĝa. + +HEDDA +Terure malkuraĝa. (ŝanĝas sintenon) Sed estis ja feliĉe por vi. +Kaj poste vi ja konsolis vin tiom rave ĉe la familio Elvsted. + +LØVBORG +Mi scias, kion Tea konfidis al vi. + +HEDDA +Kaj eble vi konfidis ion pri ni du? + +LØVBORG +Eĉ ne vorton. Tiaĵojn ŝi estas tro stulta por kompreni. + +HEDDA +Stulta? + +LØVBORG +En tiaj aferoj ŝi estas stulta. + +HEDDA +Kaj mi estas malkuraĝa. (klinas sin pli proksimen al li, sen lin +rigardi en la okulojn, kaj diras pli mallaŭte) Sed nun _mi_ volas +ion konfidi al _vi_. + +LØVBORG +(atente) Nu? + +HEDDA +_Tio_ ke mi ne kuraĝis mortpafi vin -- + +LØVBORG +Jes?! + +HEDDA +-- _tio_ ne estis mia plej fia malkuraĝo -- tiun vesperon. + +LØVBORG +(rigardas ŝin momenton, komprenas, kaj flustras pasie) Ho, Hedda! +Hedda Gabler! Nun mi ekvidas kaŝitan fundon sub nia kamaradeco! Vi +kaj mi --! _Tamen_ estis la deziro pri vivo en vi -- + +HEDDA +(mallaŭte, sed kun akra ekrigardo) Gardu vin! Ne imagu ion tian! + +(Mallumiĝadas. La pordo de la antaŭĉambro estas de ekstere +malfermata de _Berte_.) + +HEDDA +(klake fermas la albumon kaj vokas ridetante) Nu, fine! Kara Tea, -- +jen do, envenu! + +(_Sinjorino Elvsted_ venas de la antaŭĉambro. Ŝi estas vizite +vestita. La pordo fermiĝas malantaŭ ŝi.) + +HEDDA +(en la sofo, etendas la brakojn al ŝi) Dolĉa Tea, -- vi ne povas +imagi, kiom mi atendis vin! + +(_Sinjorino Elvsted_ preterpase interŝanĝas etan saluton kun la +sinjoroj en la malantaŭa ĉambro, iras al la tablo kaj donas al +Hedda la manon. _Ejlert Løvborg_ ekstaris. Li kaj _sinjorino Elvsted_ +sin salutas per muta kapklino.) + +ELVSTED +Eble mi devus eniri por iom paroli kun via edzo? + +HEDDA +Ho, tute ne. Lasu tiujn du sidi. Ili baldaŭ foriros. + +ELVSTED +Ili foriros? + +HEDDA +Jes, ili eliros drinkfesteni. + +ELVSTED +(rapide al Løvborg) Sed certe vi ne? + +LØVBORG +Ne. + +HEDDA +Sinjoro Løvborg -- li restos ĉe ni. + +ELVSTED +(prenas seĝon kaj volas eksidi apud li) Ho, kiom agrable ĉi tie +estas! + +HEDDA +Ne dankon, mia eta Tea. Ne _tie_! Bele venu ĉi tien al mi. Mi volas +esti meze inter vi. + +ELVSTED +Jes, tute kiel vi volas. + +(Ŝi ĉirkaŭiras la tablon kaj eksidas en la sofon dekstre de +_Hedda_. _Løvborg_ ree eksidas sur la seĝon.) + +LØVBORG +(post mallonga paŭzo, al _Hedda_) Ĉu ŝi ne estas ĝue rigardinda? + +HEDDA +(glite tuŝetas ŝiajn harojn) Nur rigardinda? + +LØVBORG +Jes. Ĉar _ni_ du -- ŝi kaj mi, -- _ni_ estas du veraj kamaradoj. Ni +absolute fidas unu la alian. Kaj ni povas sidi kune kaj libere +interparoli -- + +HEDDA +Sen pudoraj diskretaĵoj, sinjoro Løvborg? -- + +LØVBORG +Nu -- + +ELVSTED +(mallaŭte, sin kroĉante al _Hedda_) Ho, kiom feliĉa mi estas, +Hedda! Ĉar, -- imagu, -- li diras, ke mi ankaŭ inspiris lin. + +HEDDA +(rigardas ŝin ridetante) Aj, ĉu li tion diras? + +LØVBORG +Kaj tian kuraĝon en agoj, kian ŝi havas, sinjorino Tesman? + +ELVSTED +Ho, Dio, -- _mi_ kuraĝon! + +LØVBORG +Treege -- kiam temas pri la kamarado. + +HEDDA +Jes, _kuraĝon_ -- ja! Se oni nur _tian_ havus. + +LØVBORG +Kaj kion do vi pensas? + +HEDDA +Tiam oni povus eble ankoraŭ vivi la vivon. (subite ŝanĝiĝas) +Sed nun, mia plej kara Tea, -- nun vi trinku glason da frida punĉo. + +ELVSTED +Ne dankon, -- mi neniam trinkas tiaĵojn. + +HEDDA +Nu, do vi, sinjoro Løvborg. + +LØVBORG +Dankon, ankaŭ mi ne. + +ELVSTED +Ne, ankaŭ li ne! + +HEDDA +(rigardas lin firme) Tamen ĉar mi nun tion volas? + +LØVBORG +Neniel utilas. + +HEDDA +(ridas) Mi do tute ne havas iun povon super vi, mi povrulino? + +LØVBORG +Ne en _tiu_ rilato. + +HEDDA +Serioze dirite, mi tamen opinias ke vi devus tion fari. Pro vi mem. + +ELVSTED +Ho ne, Hedda --! + +LØVBORG +Kaj kial? + +HEDDA +Aŭ pro la homoj, ĝuste dirite. + +LØVBORG +Vere? + +HEDDA +Alie oni povus ja ekhavi la opinion, ke vi -- tiel funde -- ne sentas +vin sufiĉe hardita -- ne sufiĉe certa pri vi mem. + +ELVSTED +(mallaŭte) Ho, ne, ne, Hedda --! + +LØVBORG +La homoj povas kredi, kion ili volas, -- ĝis plue. + +ELVSTED +(ĝoje) Jes, ĉu ne vere! + +HEDDA +Tion ja montris klare la vizaĝo de asesoro Brack. + +LØVBORG +Kiel do? + +HEDDA +Li ridetis iom moke, kiam vi ne kuraĝis eniri tien al la tablo. + +LØVBORG +Mi ne kuraĝis! Mi prefere volis ja resti ĉi tie kaj paroli kun +_vi_. + +ELVSTED +Estis ja tute kompreneble, Hedda. + +HEDDA +Sed tion la asesoro ne povis suspekti. Kaj mi ankaŭ vidis, ke li +ekridetis kaj ĵetis okulumon al Tesman, kiam vi eĉ ne kuraĝis +kunveni al tiu povra, eta festeno. + +LØVBORG +Kuraĝis! Vi diras ke mi ne kuraĝis? + +HEDDA +Ne mi. Sed tiel asesoro Brack komprenis la staton. + +LØVBORG +Lasu nur tion al li. + +HEDDA +Vi do ne kuniros? + +LØVBORG +Mi restos ĉe vi kaj Tea. + +ELVSTED +Jes, Hedda, -- tion vi ja povas pensi. + +HEDDA +(ridetas kaj kapklinas aprobe al _Løvborg_) Do fundamente solide +masonita. Principofirma por ĉiam. Jen kia devas esti viro! (turnas +sin al _sinjorino Elvsted_ kaj frapetas ŝin) Nu, ĉu mi ne tion +diris, kiam vi, tute freneza, venis ĉi tien ĉimatene -- + +LØVBORG +(mirigita) Freneza! + +ELVSTED +(terurigita) Hedda, -- Hedda do --! + +HEDDA +Jen, rigardu nur mem! Ne estas ja necese iri en tiu morta timo -- +(interrompante) Do, jen ni tri povas esti gajaj! + +LØVBORG +(estas skuita) Aha, -- kio do estas tio ĉi, sinjorino Tesman! + +ELVSTED +Ho Dio, ho Dio, Hedda! Kion vi diras! Kion vi faras! + +HEDDA +Restu nur trankvila! La abomena asesoro sidas vin observante. + +LØVBORG +En morta timo, do. Pro mi. + +ELVSTED +(mallaŭte, plende) Ho, Hedda, -- nun vi igis min tute malfeliĉa! + +LØVBORG +(rigardas ŝin dum momento fikse; grimacas) Do _tio_ estis de la +kamarado la senrezerva fido al mi. + +ELVSTED +(petoplene) Ho, kara amiko, -- vi devas unue aŭskulti --! + +LØVBORG +(prenas unu el la plenaj punĉoglasoj, suprenlevas ĝin, kaj diras +malrapide per raŭka voĉo) Via tosto, Tea! (li malplenigas +la glason, demetas ĝin kaj prenas la alian) + +ELVSTED +(mallaŭte) Ho, Hedda, Hedda, -- kial vi tion volus! + +HEDDA +Volus! Mi? Ĉu vi estas freneza? + +LØVBORG +Kaj ankaŭ toston por vi, sinjorino Tesman. Dankon pro la vero. Ĝi +vivu! (li trinkas kaj volas denove plenigi la glason) + +HEDDA +(metas la manon sur lian brakon) Nu, nu, -- ne pli nune. Memoru, ke +vi iros en festenon. + +ELVSTED +Ne, ne, ne! + +HEDDA +Ŝ-ŝ! Ili sidas vin rigardante. + +LØVBORG +(demetas la glason) Vi, Tea, -- diru nun la veron. + +ELVSTED +Jes! + +LØVBORG +Ĉu la notario sciis, ke vi postvojaĝus min? + +ELVSTED +(tordas siajn manojn) Ho, Hedda, -- vi aŭdas pri kio li demandas! + +LØVBORG +Ĉu estis interkonsento inter vi kaj li, ke vi vojaĝu al la urbo por +observi min? Eble estis la notario mem, kiu igis vin tion fari? Aha, +vi, -- eble li denove bezonis min en la oficejo! Aŭ ĉu estas ĉe la +kartotablo ke mi mankis al li? + +ELVSTED +(mallaŭte, ĝemplende) Ho, Løvborg, Løvborg --! + +LØVBORG +(prenas glason kaj volas ĝin plenigi) Ankaŭ tosto por la maljuna +notario! + +HEDDA +(lin deturnante) Ne pli nun. Memoru, ke vi eliru por legi por +Tesman! + +LØVBORG +(trankvile, demetas la glason) Estis stulte de mi, Tea, tio ĉi. Jen +konduti tiel, mi pensas. Ne koleru pro mi, vi kara, kara kamarado. Vi +vidos, -- kaj vi kaj la aliaj, -- ke kvankam mi iun fojon falis, do +--. Nun mi restariĝis! Pere de _via_ helpo, Tea. + +ELVSTED +(ĝojbrile) Ho Dio, dankon --! + +(_Brack_ intertempe rigardis sian horloĝon. Li kaj _Tesman_ ekstaras +kaj venas en la salonon.) + +BRACK +(prenas sian ĉapelon kaj mantelon) Jen, sinjorino Tesman, nun estas +horo por foriri. + +HEDDA +Nun do estas. + +LØVBORG +(ekstaras) Ankaŭ por mi, sinjoro Asesoro. + +ELVSTED +(mallaŭte kaj petante) Ho, Løvborg, -- ne faru! + +HEDDA +(pinĉas ŝian brakon) Ili aŭdas vin! + +ELVSTED +(krias malforte) Aj! + +LØVBORG +(al _Brack_) Vi bonvole invitis min kunveni. + +BRACK +Jen, vi tamen venos? + +LØVBORG +Jes, multan dankon. + +BRACK +Por mi ĝojege -- + +LØVBORG +(ekprenas la paketon de paperoj kaj diras al _Tesman_) Ĉar mi +dezirus montri al vi ion kaj aliaĵon antaŭ ol ĝin transdoni. + +TESMAN +Jen, imagu, -- estos amuze! -- Sed kara Hedda, kiel vi hejmenirigos +sinjorinon Elvsted? Ĉu? + +HEDDA +Nu, por tio ni ĉiuokaze trovos rimedon. + +LØVBORG +(rigardas la sinjorinojn) Sinjorino Elvsted? Kompreneble mi revenos +por ŝin serĉi. (pli proksime) Proksimume je la deka, sinjorino +Tesman? Ĉu tio konvenas? + +HEDDA +Jes, certe. Ege konvene. + +TESMAN +Nu, do ĉio estas en bona ordo. Sed min vi ne devas atendi tiom frue, +Hedda. + +HEDDA +Ho, kara, vi restu tiom longe -- tiom longe, kiom vi volas. + +ELVSTED +(en obtuza timo) Sinjoro Løvborg, -- mi do restos ĉi tie, ĝis vi +revenos. + +LØVBORG +(kun la ĉapelo en la mano) Memkompreneble, Sinjorino. + +BRACK +Kaj jen ekveturas la amuzad-trajno, miaj sinjoroj! Mi esperas, ke ni +festenos vivece, kiel certa bela sinjorino diradas. + +HEDDA +Aj, se la bela sinjorino povus ĉeesti nevidata --! + +BRACK +Kial nevidata? + +HEDDA +Por aŭskulti iujn el viaj spritaĵoj sen pudoraj diskretaĵoj, +sinjoro Asesoro. + +BRACK +(ridas) Tion mi ne volas konsili al la bela sinjorino. + +TESMAN +(ankaŭ li ridas) Ne, nun vi estas amuza, Hedda. Jen, imagu! + +BRACK +Nu, adiaŭ, adiaŭ, sinjorinoj! + +LØVBORG +(kapklinas adiaŭe) Do je la deka. + +(_Brack_, _Løvborg_ kaj _Tesman_ eliras tra la pordo de la +antaŭĉambro. Samtempe _Berte_ venas de la malantaŭa ĉambro kun +eklumigita lampo, kiun ŝi metas sur la salontablon, kaj eliras la +saman vojon.) + +ELVSTED +(ekstaris kaj maltrankvile paŝas sur la planko) Hedda, -- Hedda, -- +al kio tio ĉi kondukos! + +HEDDA +Je la deka, -- tiam li do revenos. Mi vizie vidas lin. Kun vitfolioj +en la hararo. Verva kaj vigla -- + +ELVSTED +Dio donu ke tiel estos. + +HEDDA +Kaj tiam, vidu, -- tiam li estos regajninta la regadon de si mem. +Tiam li estos libera homo dum ĉiuj siaj tagoj. + +ELVSTED +Ho Dio, jes, -- se nur tiel li venos, kiel vi lin vizias. + +HEDDA +Tiel kaj ne alimaniere li venos! (ekstaras kaj sin proksimigas) +Dubu pri li, vi, tiom longe kiom vi volas. Mi fidas lin. Kaj nun ni +testu -- + +ELVSTED +Vi havas iun kaŝ-intencon, Hedda! + +HEDDA +Jes, estas. Unu fojon en la vivo mi volas havi potencon sur la sorto +de homo. + +ELVSTED +Ĉu vi ne tion havas? + +HEDDA +Ne havas -- kaj neniam havis. + +ELVSTED +Sed sur via edzo do? + +HEDDA +Hoj, _tio_ efektive valorus la penon. Ho, se vi povus kompreni, kiom +malriĉa mi estas. Kaj _vi_ havu la favoron esti tiom riĉa! +(ĉirkaŭbrakas ŝin pasie) Mi pensas, ke mi tamen forbruligos +viajn harojn. + +ELVSTED +Lasu min! Lasu min! Mi timas vin, Hedda! + +BERTE +(en la pordaperturo) La tetablo estas pretigita en la manĝoĉambro, +Sinjorino. + +HEDDA +Bone. Ni venos. + +ELVSTED +Ne, ne, ne! Mi prefere iru hejmen sola! Tuj! + +HEDDA +Sensencaĵo! Unue vi havu tiun teakvon, vi eta stultulino. Kaj poste, +-- Je la deka, -- revenos Ejlert Løvborg -- kun vitfolioj en la +hararo. + +(Kvazaŭ perforte ŝi tiras _sinjorinon Elvsted_ al la pordo.) + + + + +TRIA AKTO + + +(La ĉambro de _gesinjoroj Tesman_. La pordokurtenoj estas tiritaj +antaŭ la aperturo. Tiel same antaŭ la vitra pordo. Sur la tablo la +kerosenlampo kun ŝirmilo, meĉo malsuprenŝraŭbita, lumas malklare. +En la forno, kies pordo estas malferma, estis fajro, kiu nun preskaŭ +estingiĝis.) + +(_Sinjorino Elvsted_, envolvita en granda ŝalo kaj kun la piedoj sur +skabelo, sidas tute apud la forno, malantaŭenklinita en la +apogseĝo. _Hedda_ kuŝas vestita, dormante sur la sofo kun kovrilo +sur si.) + +ELVSTED +(post paŭzo, ekrektigas sin en la seĝo kaj aŭskultas atente. +Poste, laca, ŝi denove malleviĝas kaj mallaŭte plendas) Ankoraŭ +ne! -- Ho Dio, -- ho Dio, -- ankoraŭ ne. + +(_Berte_ singardeme ŝteliras enen tra la pordo de la antaŭĉambro. +Ŝi havas leteron en la mano.) + +ELVSTED +(turnas sin kaj flustras maltrankvile) Nu, -- ĉu iu venis? + +BERTE +(mallaŭte) Jes, ĵus venis knabino kun tiu ĉi letero. + +ELVSTED +(rapide, etendas la manon) Letero! Donu al mi! + +BERTE +Ne, ĝi estas por la doktoro, Sinjorino. + +ELVSTED +Nu tiel. + +BERTE +Estis la servistino de fraŭlino Tesman, kiu alportis ĝin. Mi metos +ĝin ĉi tien sur la tablon. + +ELVSTED +Jes, tion faru. + +BERTE +(demetas la leteron) Estas plej bone, ke mi estingu la lampon. Ĝi +fumas. + +ELVSTED +Jes, estingu. Baldaŭ fariĝos taglumo. + +BERTE +(estingas) Jam estas taglumo, Sinjorino. + +ELVSTED +Jes, hela tago! Kaj ankoraŭ ne hejmenveninta --! + +BERTE +Ho, Dio, -- mi pensis ke tiel okazus. + +ELVSTED +Vi tion pensis? + +BERTE +Jes, kiam mi vidis ke certa viro estas reveninta al la urbo, tiam --. +Kaj ilin kuntiris. Ĉar pri tiu sinjoro oni ja aŭdis sufiĉe antaŭ +iom da tempo. + +ELVSTED +Ne tiom laŭte parolu. Vi vekas Sinjorinon. + +BERTE +(rigardas al la sofo kaj suspiras) Ne, Dio, -- lasu ŝin nur dormi, +kompatindulinon. -- Ĉu mi metu ion pli en la fornon? + +ELVSTED +Dankon, ne por mi. + +BERTE +Jen do. (ŝi malrapide eliras tra la pordo de la antaŭĉambro) + +HEDDA +(vekiĝas pro la fermo de la pordo kaj suprenrigardas) Kio estas --! + +ELVSTED +Estis nur la servistino -- + +HEDDA +(ĉirkaŭrigardas) Ha, jen en la salono --! Jes nun mi ja memoras -- +(rektigas sin, sidanta sur la sofo, streĉas sin kaj frotas siajn +okulojn) Kioma horo estas, Tea? + +ELVSTED +(rigardas sian horloĝon) Ĝi jam pasis la sepan. + +HEDDA +Kiam revenis Tesman? + +ELVSTED +Li ankoraŭ ne revenis. + +HEDDA +Ankoraŭ ne hejmenvenis? + +ELVSTED +(ekstaras) Eĉ ne unu revenis. + +HEDDA +Kaj ni, kiuj sidis ĉi tie maldormante kaj atendante ĝis la kvara -- + +ELVSTED +(tordas la manojn) Kaj _tiel_ kiel mi lin atendis! + +HEDDA +(oscedas kaj diras kun la mano kovrante la buŝon) Ho jes, -- pro +tio ni estus nin ŝparintaj. + +ELVSTED +Ĉu vi iom dormis poste? + +HEDDA +Ho jes, Mi opinias, ke mi dormis sufiĉe bone. Ĉu vi ne? + +ELVSTED +Eĉ ne momenton. Mi ne povis, Hedda. Estis tute neeble por mi. + +HEDDA +(ekstaras kaj proksimiĝas al ŝi) Nu, nu, nu! Ne estas kaŭzo por +maltrankvilo. Mi bone komprenas kiel statas. + +ELVSTED +Jes, kaj kion vi do kredas? Ĉu vi povas al mi diri? + +HEDDA +Nu, kompreneble tre longe daŭris ĉe la asesoro -- + +ELVSTED +Ho Dio, jes, -- certe daŭris. Sed tamen -- + +HEDDA +Kaj jen, vidu, tiam Tesman ne volis hejmenveni kaj fari bruon kaj +sonorigi meze dum la nokto. (ridas) Eble li ankaŭ ne volis montri +sin -- tia ĵus post viveca festeno. + +ELVSTED +Sed kara, -- kien li do estus irinta? + +HEDDA +Kompreneble li iris al la onklinoj kaj sin kuŝigis _tie_. Ili havas +ja lian antaŭan ĉambron atendanta. + +ELVSTED +Ne, ĉe _ili_ li ne povas esti. Ĉar ĵus venis letero al li de +fraŭlino Tesman. Jen ĝi kuŝas. + +HEDDA +Ĉu? (rigardas la surskribon) Jes, vere estas de onklino Julle +propramane. Nu, do li kompreneble restas ĉe la asesoro. Kaj Ejlert +Løvborg, li sidas legante kun vitfolioj en la hararo. + +ELVSTED +Ho Hedda, vi nur paroladas kaj diras ion pri kio vi mem ne kredas. + +HEDDA +Vi vere estas stulta, Tea. + +ELVSTED +Ho ja, bedaŭrinde, mi do eble tia estas. + +HEDDA +Kaj kiel morte laca vi aspektas. + +ELVSTED +Jes, mi vere _estas_ morte laca. + +HEDDA +Nu, tial vi faru, kiel mi diras. Iru en mian ĉambron kaj kuŝigu vin +tempeton sur mia lito. + +ELVSTED +Ho ne, ne, -- mi tamen ne kapablas dormi. + +HEDDA +Certe vi kapablas. + +ELVSTED +Sed via edzo certe estos baldaŭ revenanta. Kaj jen mi devas tuj +scii -- + +HEDDA +Mi atentigos vin, kiam li revenos. + +ELVSTED +Do, vi tion promesas, Hedda? + +HEDDA +Jes, tion vi povas fidi. Nur eniru kaj dormu dume. + +ELVSTED +Dankon. Do mi tion provu. (ŝi iras tra la malantaŭa ĉambro) + +(_Hedda_ iras al la vitra pordo kaj flankentiras la kurtenojn. Hela +taglumo ŝutiĝas en la salonon. Poste ŝi prenas de la skribotablo +malgrandan manspegulon, rigardas sin en ĝi kaj ordigas la harojn. +Ŝi iras al la pordo de la antaŭĉambro kaj premas la butonon de la +sonorilo.) + +(_Berte_ iom poste envenas tra la pordo.) + +BERTE +Ĉu Sinjorino ion deziras? + +HEDDA +Jes, bonvole metu ion pli en la fornon. Mi ja vere frostadas. + +BERTE +Jes brr, -- tuj kaj senprokraste estu varme. + +(Ŝi kunrastas la ardaĵojn kaj enmetas lignopecon.) + +BERTE +(haltas kaj aŭskultas) Nun oni sonorigas ĉe la ĉefpordo, +Sinjorino. + +HEDDA +Do eliru, kaj malfermu. Mi mem okupiĝu pri la forno. + +BERTE +Baldaŭ ekflamos. (ŝi eliras tra la antaŭĉambra pordo) + +(_Hedda_ genuas sur la skabelon kaj metas plurajn lignopecojn en la +fornon.) + +(Post mallonga daŭro _Jørgen Tesman_ envenas de la antaŭĉambro. Li +aspektas laca kaj iom serioza. Ŝteliras piedpinte direkte al la +pordaperturo, kaj volas engliti inter la kurtenojn.) + +HEDDA +(apud la forno, ne suprenrigardante) Bonan matenon. + +TESMAN +(turnas sin) Hedda! (proksimiĝas) Sed kara vi, -- tiom frue +ellitiĝinta! Ĉu? + +HEDDA +Jes, mi tre frue ellitiĝis hodiaŭ. + +TESMAN +Kaj mi, kiu estis certa, ke vi ankoraŭ kuŝus dormante! Jen imagu, +Hedda! + +HEDDA +Ne parolu tiom laŭte. Sinjorino Elvsted kuŝas ene ĉe mi. + +TESMAN +Sinjorino Elvsted, ĉu ŝi restis dum la nokto? + +HEDDA +Jes, neniu ja venis por ŝin serĉi. + +TESMAN +Ne, do neniu faris. + +HEDDA +(fermas la pordon de la forno kaj ekstaras) Nu, ĉu estis tiom amuze +ĉe la asesoro? + +TESMAN +Ĉu vi estis timoplena pro mi? Ĉu? + +HEDDA +Ne, pri tio mi eĉ ne momenton pensis. Sed mi demandis, ĉu vi bone +amuziĝis. + +TESMAN +Jes vere. Tiun ĉi fojon, do --. Sed pleje en la komenco, ŝajnas al +mi. Ĉar tiam Ejlert legis por mi. Ni alvenis ja pli ol horon tro +frue, -- jen imagu! Kaj Brack tiom okupiĝis pri la aranĝo. Sed dume +Ejlert legis. + +HEDDA +(eksidas dekstre de la tablo) Nu? Rakontu -- + +TESMAN +(eksidas sur skabelon ĉe la forno) Sciu, Hedda, neeblas por vi +imagi, kia verko tiu fariĝos! Certe estas io el la plej rimarkinda +skribita. Jen imagu! + +HEDDA +Ja, ja, tio ne interesas min -- + +TESMAN +Mi devas ion konfesi al vi, Hedda. Kiam li estis leginta, -- io +malica kreskis en mi. + +HEDDA +Io malica? + +TESMAN +Mi sidis kaj enviis Ejlert, ke li kapablis skribi tiaĵon. Jen imagu, +Hedda! + +HEDDA +Jes, ja, mi ja imagas! + +TESMAN +Kaj scii ke li, -- tiel naturdotita -- bedaŭrinde tamen estas +neplibonigebla. + +HEDDA +Ĉu vi ne sugestas, ke li havas pli da vitaleco ol la aliaj? + +TESMAN +Ne, bona Dio --. Jen vidu, li tute ne povas moderigi sin meze en la +ĝuo. + +HEDDA +Kaj en kio rezultiĝis ĉio -- fine? + +TESMAN +Nu, mi trovas, ke vere estis bakanalo, Hedda. + +HEDDA +Ĉu li havis vitfoliojn en la hararo? + +TESMAN +Vitfoliojn? Ne, tion mi eĉ ne videtis. Sed li donis longan, konfuzan +paroladon por la virino, kiu inspiris lin dum la laboro. Ja, tiel li +sin esprimis. + +HEDDA +Ĉu li nomis ŝin? + +TESMAN +Ne, tion li ne faris. Sed mi ne povas imagi, ke estus iu alia ol +sinjorino Elvsted. + +HEDDA +Nu, -- kie vi disiĝis de li? + +TESMAN +Sur la vojo hejmen. Ni ekiris, -- la lastaj de ni, -- samtempe. Kaj +Brack ankaŭ kuniris por spiri freŝan aeron. Kaj jen, vidu, ni +decidis akompani Ejlert hejmen. Jes, ĉar li estis ja vere +superŝarĝita! + +HEDDA +Do li estis. + +TESMAN +Sed nun vi aŭdu la plej rimarkindan, Hedda! Aŭ la bedaŭrindan mi +estus prefere dirinta. Ho, -- mi preskaŭ hontas -- pro Ejlert -- +tion rakonti -- + +HEDDA +Jen do --? + +TESMAN +Nu, dum ni tiel iris laŭvoje, vidu, jen mi hazarde iom +malantaŭiĝis. Nur kelkajn minutojn, -- jen imagu! + +HEDDA +Jes, ja, Dio, sed --? + +TESMAN +Kaj kiam mi rapidas post la aliajn, jen, ĉu vi scias, kion mi trovas +ĉe la vojrando? Ĉu? + +HEDDA +Ne, kiel mi povus tion scii! + +TESMAN +Nepre ne tion al iu ajn diru, Hedda. Atentu bone! Promesu al mi pro +Ejlert. (tiras paketon en papervolvaĵo el la poŝo de la mantelo) +Jen, imagu, -- tion ĉi mi trovis. + +HEDDA +Ĉu ne estas la paketo, kiun li kunportis ĉi tien hieraŭ? + +TESMAN +Jes, ĝuste, estas lia valora, unika manuskripto! Kaj tiun li tie +promenante perdis -- sen tion rimarki. Jen nur imagu, Hedda! Kiom +bedaŭrinde -- + +HEDDA +Sed kial do vi ne tuj redonis al li la paketon? + +TESMAN +Ne, tion mi ne kuraĝis -- pro lia tiama stato -- + +HEDDA +Ĉu vi eĉ ne diris al iuj el la aliaj, ke vi ĝin trovis? + +TESMAN +Ho, tute ne. Kompreneble ke tion mi ne volis fari respekte al Ejlert. + +HEDDA +Do estas neniu, kiu scias, ke vi havas la manuskripton de Ejlert +Løvborg? + +TESMAN +Ne, kaj tion ankaŭ neniu sciu. + +HEDDA +Kaj poste, pri kio vi kun li interparolis? + +TESMAN +Mi ne plu havis ŝancon kun li paroli. Ĉar kiam ni venis en la +stratojn, tiam li kaj du aŭ tri aliaj tute malaperis por ni. Jen +imagu! + +HEDDA +Nu? Ili do akompanis lin hejmen. + +TESMAN +Jes, aspekte ili tion faris. Kaj ankaŭ Brack foriris. + +HEDDA +Kaj kien vi poste stumblis? + +TESMAN +Jen, mi kaj kelkaj el la aliaj, ni akompanis unu el la vivecaj uloj, +kaj trinkis matenkafon tie ĉe li. Aŭ pli ĝuste nomi ĝin +noktokafo. Ĉu? Sed kiam mi nun estos iom ripozinta -- kaj kiam mi +opinios ke Ejlert, la kompatindulo, satdormis, tiam mi devos iri al +li kun tio ĉi. + +HEDDA +(etendas la manon por la paketo) Ne, -- ne transdonu ĝin! Ne tuj, +mi diras. Lasu min legi ĝin unue. + +TESMAN +Ne, kara, bona Hedda, je Dio, tion mi ne kuraĝas. + +HEDDA +Vi ne kuraĝas? + +TESMAN +Ne, -- ĉar vi bone povas imagi, kiom malespera li fariĝos, kiam li +vekiĝas, kaj mankas al li la manuskripto. Ĉar sciu ke li ne havas +kopion! Tion li mem diris. + +HEDDA +(rigardas lin kvazaŭ esplorante) Kaj tiaĵon oni ne povas denove +skribi? Ankoraŭ fojon, ĉu? + +TESMAN +Tio neniam eblus, mi kredas. Ĉar la inspiro, -- jen vidu -- + +HEDDA +Jes, ja, -- ĝuste tiel do estas -- (pasante) Sed mi memoras, -- +jen letero por vi. + +TESMAN +Ĉu, imagu --! + +HEDDA +(ĝin donante) Venis frue ĉi-matene. + +TESMAN +De onklino Julle. Kio do estas? (metas la paketon sur la alian +skabelon, malfermas la leteron, trakuras ĝin kaj eksaltas) + +TESMAN +Ho Hedda, -- ŝi skribas, ke la bedaŭrinda onklino Rina kuŝas ĉe +la morto! + +HEDDA +Tion oni devus ja atendi. + +TESMAN +Kaj se mi dezirus ankoraŭ fojon vidi ŝin, mi devas rapidi. Mi tuj +kuros tien. + +HEDDA +(subpremas rideton) Vi eĉ volas kuri? + +TESMAN +Ho, plej kara Hedda, -- se vi povus decidigi vin kuniri! Jen imagu! + +HEDDA +(ekstaras kaj diras lace kaj repuŝante) Ne, ne; ne petu min pri +tiaĵo. Mi ne volas vidi malsanon kaj morton. Ne trudu al mi ion +malbelan. + +TESMAN +Nu, Dio do --! (ĉirkaŭkuras) Mian ĉapelon --? Mian mantelon --? +Nu, en la antaŭĉambro --. Mi kore esperas, ke mi ne venos tro +malfrue, Hedda? Ĉu? + +HEDDA +Ho, nur kuru, kaj -- + +(_Berte_ venas ĉe la pordo de la antaŭĉambro.) + +BERTE +Asesoro Brack staras ekstere, kaj demandas ĉu li povus enveni. + +TESMAN +Je tiu ĉi tempo! Ne, nun ne eblas por mi akcepti lin. + +HEDDA +Sed mi povas. (al _Berte_) Petu la asesoron enveni. (_Berte_ +eliras) + +HEDDA +(rapide flustrante) La paketon, Tesman! (ŝi prenas ĝin de la +skabelo) + +TESMAN +Jes, donu ĝin al mi! + +HEDDA +Ne, ne, mi kaŝos ĝin por vi dume. + +(Ŝi iras al la skribotablo, kaj metas ĝin en la librobreton. +_Tesman_ penas pro urĝeco kaj ne kapablas surtiri la gantojn.) + +(_Asesoro Brack_ envenas de la antaŭĉambro.) + +HEDDA +(kapklinas al li) Nu, vi ja estas frumatena birdo. + +BRACK +Jes, vi trovas, ĉu ne? (al _Tesman_) Ĉu ankaŭ vi eliros? + +TESMAN +Jes, mi nepre devas viziti la onklinojn. Imagu, -- la malsana, ŝi +kuŝas ĉe la morto, la bedaŭrinda. + +BRACK +Nu Dio, ĉu tiel? Sed jen ne lasu min reteni vin. En tia serioza +momento -- + +TESMAN +Jes, mi vere devas kuri --. Adiaŭ! Adiaŭ! + +(Li rapidas eksteren tra la antaŭĉambra pordo.) + +HEDDA +(proksimiĝas) Aspekte estis pli ol vivece hejme ĉe vi ĉi tiun +nokton, sinjoro Asesoro. + +BRACK +Mi eĉ ankoraŭ ne ŝanĝis vestojn, sinjorino Hedda. + +HEDDA +Ankaŭ vi ne? + +BRACK +Ne, kiel vi vidas. Sed kion Tesman rakontis pri la noktaj +travivaĵoj? + +HEDDA +Oho, ion tedegan. Nur ke ili ie eniris kaj trinkis kafon. + +BRACK +Pri tiu kafokunveno mi jam estas informita. Tie Ejlert Løvborg ne +partoprenis, mi opinias? + +HEDDA +Ne, antaŭe ili jam akompanis lin hejmen. + +BRACK +Ankaŭ Tesman? + +HEDDA +Ne, sed kelkaj aliaj, li diris. + +BRACK +(ridetas) Jørgen Tesman vere estas naiva animo, sinjorino Hedda. + +HEDDA +Jes, Dio scias ke li estas. Sed ĉu io kaŝiĝas en la afero? + +BRACK +Jes, via suspekto ne estas senfunda. + +HEDDA +Nu jen! Eksidu, kara Asesoro. Tiel vi rakontos pli bone. + +(Ŝi eksidas maldekstre de la tablo. _Brack_ ĉe la longa flanko de +la tablo proksime al ŝi.) + +HEDDA +Nu jen, do? + +BRACK +Mi havis apartajn kialojn por postsekvi la vojojn de miaj gastoj -- +aŭ pli ĝuste dirite, de kelkaj el miaj gastoj ĉi-nokte. + +HEDDA +Kaj inter ili eble estis ankaŭ Ejlert Løvborg? + +BRACK +Mi devas konfesi -- li estis. + +HEDDA +Nun vi vere igas min scivolema -- + +BRACK +Ĉu vi scias, kie li kaj kelkaj el la aliaj pasigis la reston de la +nokto, sinjorino Hedda? + +HEDDA +Se decas tion rakonti, jen faru. + +BRACK +Kompreneble, decas rakonti. Nu, ili vizitis neordinare animitan +vesperkunvenon. + +HEDDA +De la pasia speco? + +BRACK +De la plej pasia speco. + +HEDDA +Iom pli pri tio ĉi, Asesoro -- + +BRACK +Løvborg estis antaŭe invitita, ankaŭ ili. Mi pri tio estis bone +informita. Sed tiam li rifuzis veni. Ĉar nun li ja surmetis novan +homecon, kiel vi scias. + +HEDDA +Tie norde ĉe la notario Elvsted. Sed li tamen iris? + +BRACK +Jes, vidu, sinjorino Hedda, -- jen, bedaŭrinde, ĉe mi vizitas lin +la genio ĉivespere -- + +HEDDA +Jes, tie li ja inspiriĝis, mi aŭdas. + +BRACK +Treege inspiriĝis. Nu, jen li ekhavis alian ideon, mi opinias. Ĉar +ni virhomoj, bedaŭrinde ne ĉiam estas tiom principfirmaj kiom ni +devus esti. + +HEDDA +Nu, vi mem ja estas escepto, asesoro Brack. Sed jen pri Løvborg --? + +BRACK +Jes, mallonge, -- la fino estis, ke li alvenis en la salonojn de +fraŭlino Diana. + +HEDDA +De fraŭlino Diana? + +BRACK +Estis fraŭlino Diana, kiu prezentis la vesperkunvenan programon. Por +elektita rondo de amikinoj kaj admirantoj. + +HEDDA +Ĉu tiu estas iu ruĝhara? + +BRACK +Ĝuste. + +HEDDA +Iu tia -- kantistino? + +BRACK +Nu ja, -- ankaŭ tio. Kaj krome ega ĉasistino -- de sinjoroj, -- +sinjorino Hedda. Vi certe aŭdis pri ŝi. Ejlert Løvborg estis unu el +ŝiaj plej varmaj protektantoj -- en siaj pli prosperaj jaroj. + +HEDDA +Kaj kiel tio ĉi finiĝis? + +BRACK +Ne tre amikece, aspektas. Fraŭlino Diana verŝajne de la plej +kortuŝa akcepto transiris al luktado -- + +HEDDA +Kontraŭ Løvborg? + +BRACK +Jes. Li kulpigis ŝin aŭ la amikinojn, ke ili priŝtelis lin. Li +pretendis, ke lia poŝbiletujo malaperis. Kaj ankaŭ aliaj aĵoj. +Mallonge, li estus farinta teruregan tumulton. + +HEDDA +Kaj en kion rezultis tio? + +BRACK +Tio rezultis en komunan bataladon inter kaj sinjorinoj kaj sinjoroj. +Feliĉe fine alvenis la polico. + +HEDDA +Ĉu ankaŭ la polico? + +BRACK +Jes. Sed tio certe fariĝos multekosta ŝerco por Ejlert Løvborg, tiu +freneza homo. + +HEDDA +Nu! + +BRACK +Laŭdire li senbride kontraŭstaris. Li estus frapinta unu el la +policistoj sur la orelon kaj disŝirinta lian mantelon. Jen li sekve +estis kondukata al la stacio. + +HEDDA +De kie vi nun sciiĝis pri tio? + +BRACK +De la polico mem. + +HEDDA +(rigardas penseme antaŭen) Tiel do ĉio okazis. Kaj sekve li ne +havis vitfoliojn en la hararo. + +BRACK +Vitfoliojn, sinjorino Hedda? + +HEDDA +(ŝanĝas voĉtonon) Sed diru al mi nun, Asesoro, -- kial vi do tiel +postsekvas kaj kaŝobservas Ejlert Løvborg? + +BRACK +Unue ne estas tute indiferente por mi se informiĝos dum la +ekzamenadoj, ke li venis rekte de mi. + +HEDDA +Ĉu ankaŭ fariĝos ekzamenoj? + +BRACK +Kompreneble. Cetere tio estu kiel tio estas. Sed mi opinias, ke mi, +kia amiko de la familio, devis havigi al vi kaj al Tesman kompletan +informon pri liaj noktaj heroaĵoj. + +HEDDA +Kial vere tion, asesoro Brack? + +BRACK +Nu, ĉar mi havas vivan suspekton, ke li volas uzi vin kiel ian +ŝirmilon. + +HEDDA +Ĉu, sed kial povas vi imagi tiaĵon! + +BRACK +Ho Dio, -- ni ja ne estas blindaj, sinjorino Hedda. Atentu nur! Tiu +sinjorino Elvsted, verdire ŝi certe ne forlasos la urbon tiom frue. + +HEDDA +Nu, ĉu estus io inter tiuj du, jen estas multaj aliaj lokoj, kie ili +povos renkontiĝi. + +BRACK +Neniu hejmo. Ĉiuj decaj domoj estos de nun denove fermitaj por +Ejlert Løvborg. + +HEDDA +Kaj tia ankaŭ la mia devas esti, vi opinias? + +BRACK +Jes. Mi konfesas, ke estus por mi pli ol ĝene, se tiu sinjoro estus +enlasita ĉi tien. Se li, kia superflua -- kaj entrudulo -- sin +enŝovus en -- + +HEDDA +En la triangulon? + +BRACK +Ĝuste. Estus por mi same kiel fariĝi senhejma. + +HEDDA +(rigardas lin ridetante) Do, -- sola koko en la korto, -- tio estas +via celo. + +BRACK +(kapklinas malrapide kaj malaltigas la voĉon) Jes, estas mia celo. +Kaj por tiu celo mi batalos -- kun ĉiuj rimedoj, pri kiuj mi +disponas. + +HEDDA +(perdante sian rideton) Aspekte vi estas danĝera homo, -- kiam +temas pri realigo. + +BRACK +Vi tion opinias? + +HEDDA +Jes, mi nun komencas tion kredi. Kaj mi estas kore ĝoja -- tiom +longe, ke vi ne potencas super mi. + +BRACK +(ridas dusence) Ja-ja, sinjorino Hedda, -- vi eble pravas pri tio. +Kiu scias, ĉu mi okaze ne estus viro por elpensi eĉ ion kaj alian. + +HEDDA +Do, sed aŭskultu nun, asesoro Brack! Aspektas ja kvazaŭ vi sidas +tie minacante. + +BRACK +(ekstaras) Ho, tute ne! La triangulo, vidu, -- ĝi prefere +fortikiĝu kaj defendiĝu libervole. + +HEDDA +Tion ankaŭ mi opinias. + +BRACK +Jen mi do diris kion mi deziras. Kaj mi nun ree devas trovi la vojon +urben. Adiaŭ, sinjorino Hedda! + +(Li iras al la vitra pordo.) + +HEDDA +(ekstaras) Vi iras tra la ĝardeno? + +BRACK +Jes, por mi estas pli mallonge. + +HEDDA +Jes, kaj krome estas ja vojo kaŝa. + +BRACK +Tute ĝuste. Mi ne estas kontraŭ kaŝaj vojoj. Foje ili povas esti +sufiĉe pikantaj. + +HEDDA +Kiam oni pafas per kugloj, vi opinias? + +BRACK +(ĉe la pordo, ridas al ŝi) Ho, oni vere ne pafas siajn dresitajn +kortkokojn! + +HEDDA +(ankaŭ ŝi ridas) Ho ne, kiam oni ne havas pli ol unu solan, -- + +(Ili kapsalutas adiaŭe, sub ridado. Li foriras. Ŝi fermas la pordon +post li.) + +(_Hedda_ staras momenton serioze rigardante eksteren. Poste ŝi iras +kaj rigardas tra la kurteno de la fona muro. Ŝi iras al la +skribotablo, prenas la paketon de _Løvborg_ el la librobretaro kaj +volas foliumi la paperojn. La laŭta voĉo de _Berte_ aŭdiĝas de la +antaŭĉambro. _Hedda_ turnas sin kaj aŭskultas. Rapide ŝi metas la +paketon en la tirkeston, ŝlosas kaj metas la ŝlosilon sur la +skribilaron.) + +(_Ejlert Løvborg_ en mantelo kaj kun ĉapelo en la mano, tirmalfermas +la pordon de la antaŭĉambro. Li aspektas freneze kaj ekscitite.) + +LØVBORG +(turnita al la pordo de la antaŭĉambro) Kaj mi diras al vi, ke mi +devas kaj volas eniri! Jen do! + +(Li fermas la pordon, turnas sin, vidas _Hedda_, regas sin tuj kaj +salutas.) + +HEDDA +(ĉe la skribotablo) Nu, sinjoro Løvborg, estas ege malfrue ke vi +venas serĉi Tea. + +LØVBORG +Aŭ ege frue ke mi envenas ĉe vi. Mi petas vin pardoni. + +HEDDA +Kiel vi scias, ke ŝi daŭre estas ĉe mi? + +LØVBORG +Oni diris en ŝia loĝejo, ke ŝi estis ekstere la tutan nokton. + +HEDDA +(iras al la salona tablo) Ĉu vi povis ion rimarki en la mienoj, +kiam ili tion diris? + +LØVBORG +(rigardas ŝin demande) Rimarki en la mienoj? + +HEDDA +Mi aludas, ĉu aspektis, kvazaŭ ili pensus ion aŭ iel pri tio? + +LØVBORG +(subite komprenas) Ho jes, tiel ja estas! Mi tiras ŝin malsupren +kun mi! Cetere mi nenion povis rimarki. -- Tesman eble ankoraŭ ne +ellitiĝis? + +HEDDA +Ne, -- mi ne kredas -- + +LØVBORG +Kiam li hejmenvenis? + +HEDDA +Tre malfrue. + +LØVBORG +Ĉu li ion al vi rakontis? + +HEDDA +Jes, mi aŭdis ke estis sufiĉe viglece ĉe asesoro Brack. + +LØVBORG +Nenion pli? + +HEDDA +Ne, mi kredas ke ne. Krome mi estis tiel ege dormema -- + +(_Sinjorino Elvsted_ envenas tra inter la kurtenoj sur la fona muro.) + +ELVSTED +(proksimiĝas al li) Ho, Løvborg! Fine --! + +LØVBORG +Jes, fine. Kaj tro malfrue. + +ELVSTED +(rigardas lin en timo) Kio estas tro malfrue! + +LØVBORG +Nun ĉio estas tro malfrue. Pri mi estas finite. + +ELVSTED +Ho ne, ne, -- tion ne diru! + +LØVBORG +Vi mem diros la samon, kiam vi aŭdos -- + +ELVSTED +Mi volas nenion aŭdi! + +HEDDA +Vi eble deziras paroli kun ŝi sola? Ĉar do mi foriros. + +LØVBORG +Ne, restu, -- ankaŭ vi. Mi petas vin pri tio. + +ELVSTED +Jes, sed mi nenion volas aŭdi, mi diras! + +LØVBORG +Ne estas pri la noktaj travivaĵoj, ke mi volas paroli. + +ELVSTED +Pri kio do --? + +LØVBORG +Estas pri tio, ke niaj vojoj devas nun disiĝi. + +ELVSTED +Disiĝi! + +HEDDA +(senvole) Mi tion sciis! + +LØVBORG +Ĉar mi ne plu bezonas vin, Tea. + +ELVSTED +Kaj jenon vi povas diri! Ne plu bezonas min! Mi ja helpos vin nun +kiel antaŭe? Kompreneble ni daŭre kunlaboru? + +LØVBORG +De nun mi ne plu intencas labori. + +ELVSTED +(rezigne) Por kio mi do uzu mian vivon? + +LØVBORG +Vi devas provi vivi, kvazaŭ vi neniam konis min. + +ELVSTED +Sed tion mi ja ne kapablas! + +LØVBORG +Provu ĉu vi kapablus, Tea. Vi devas revojaĝi hejmen -- + +ELVSTED +(ribele) Neniam en tiu ĉi mondo! Kie vi estas, tie ankaŭ mi +deziras esti! Mi ne lasas min tiel forpeliĝi! Mi volas esti ĉi tie! +Esti kune kun vi, kiam la libro eldoniĝos. + +HEDDA +(duonlaŭte, en streĉa atento) Ho, la libro, -- jes! + +LØVBORG +(rigardas ŝin) La libro mia kaj de Tea. Ĉar _tia_ ĝi estas. + +ELVSTED +Jes, tia mi sentas, ke ĝi estas. Kaj tial mi ankaŭ rajtas esti ĉe +vi, kiam ĝi venos! Mi volas vidi, ke denove ŝutiĝas estimo kaj +honoro super vin. Kaj la ĝojo, -- la ĝojo, tiun mi volas dividi kun +vi. + +LØVBORG +Tea, -- nia libro neniam eldoniĝos. + +HEDDA +Aj! + +ELVSTED +Ne eldoniĝos! + +LØVBORG +Neniam eldoniĝos. + +ELVSTED +(en timema suspekto) Løvborg, -- kien vi formetis la kajerojn! + +HEDDA +(rigardas lin atente) Jes, la kajerojn --? + +ELVSTED +Kie vi havas ilin! + +LØVBORG +Ho, Tea, -- prefere ne demandu min pri tio. + +ELVSTED +Jes, jes, mi volas tuj ekscii. Mi rajtas tion tuj ekscii. + +LØVBORG +La kajerojn -- Nu do, -- la kajerojn, tiujn mi disŝiris en mil +pecojn. + +ELVSTED +(krias) Ho ne, ne --! + +HEDDA +(senvole) Sed tio ja tute ne --! + +LØVBORG +(rigardas ŝin) Ne vero, vi opinias? + +HEDDA +(regas sin) Nu jes. Kompreneble. Ĉar vi mem tion diras. Sed ŝajnis +al mi nekredeble -- + +LØVBORG +Tamen vero. + +ELVSTED +(tordas la manojn) Ho Dio, -- ho Dio, Hedda, -- disŝiris sian +propran verkon. + +LØVBORG +Mi disŝiris mian propran vivon. Sekve mi ankaŭ povis disŝiri mian +vivoverkon -- + +ELVSTED +Kaj tion vi do faris ĉinokte! + +LØVBORG +Jes, aŭdu. En mil pecojn. Kaj ŝutis ilin en la fjordon. Tre fore. +Tie almenaŭ estas freŝa salakvo. Lasu ilin flosi en ĝi. Flosi laŭ +fluo kaj vento. Kaj post ioma tempo ili subakviĝos. Pli kaj pli +profunden. Kiel mi, Tea. + +ELVSTED +Sciu do, Løvborg, ke tio pri la libro --. Ĉiujn miajn tagojn tio +staros antaŭ mi, kvazaŭ vi mortigus etan infanon. + +LØVBORG +Vi pravas. Estas kvazaŭ infanmortigo. + +ELVSTED +Sed kiel vi do povis --! Ankaŭ mi havis ja mian parton de la infano. + +HEDDA +(preskaŭ senvoĉe) Ho, la infano -- + +ELVSTED +(spiras peze) Do, finite. Ja, ja, nun mi foriros, Hedda. + +HEDDA +Sed vi tamen ne forvojaĝos? + +ELVSTED +Ho, mi ne mem scias, kion mi faros. Nun ĉio antaŭ mi estas mallumo. + +(Ŝi eliras tra la pordo de la antaŭĉambro.) + +HEDDA +(_Hedda_ staras, iom atendante) Vi do ne volas akompani ŝin hejmen, +sinjoro Løvborg? + +LØVBORG +Mi? Tra la stratoj? Do la homoj vidus, ke ŝi irus kune kun mi? + +HEDDA +Mi ja ne scias, kio cetere okazis ĉi-nokte. Sed ĉu do estas tiom +tute neripareble? + +LØVBORG +Tiu ĉi nokto ne restos la sola. Tion mi certe scias. Sed ankaŭ +estas _tio_, ke mi eĉ ne emas pluvivi tian vivon. Ne nun denove. +Estas la vivoforto kaj necedemo, kiujn ŝi rompis en mi. + +HEDDA +(rigardas penseme antaŭen) La dolĉa, eta stultulino fingrumis +homan sorton. (rigardas lin) Sed tamen kial vi povis esti tiom +senkora kontraŭ ŝi? + +LØVBORG +Ho, ne diru, ke mi estis senkora! + +HEDDA +Tiel detrui tion, kio plenigis ŝian animon dum longaj, longaj +tempoj! Tion vi ne nomas senkora! + +LØVBORG +Al vi mi povas diri la veron, Hedda. + +HEDDA +La veron? + +LØVBORG +Unue promesu al mi, -- donu al mi vian promeson, ke tio, kion mi nun +konfidas al vi, pri tio Tea neniam sciiĝu. + +HEDDA +Jen mia promeso. + +LØVBORG +Bone. Do mi volas diri al vi, ke ne estas vero, kion mi al ŝi +rakontadis. + +HEDDA +Tio pri la kajeroj? + +LØVBORG +Jes. Mi ne disŝiris ilin. Ankaŭ ne ĵetis ilin en la fjordon. + +HEDDA +Ne, ne -- sed kie do ili estas? + +LØVBORG +Mi tamen detruis ilin. Funde kaj efike, Hedda! + +HEDDA +Tion ĉi mi ne komprenas. + +LØVBORG +Tea diris, ke tio, kion mi faris, al ŝi estas kvazaŭ infanmortigo. + +HEDDA +Jes, -- tion ŝi diris. + +LØVBORG +Sed mortigi sian infanon, -- ne estas la plej fia, kion patro povas +fari kontraŭ ĝi. + +HEDDA +Tio ne la plej fia? + +LØVBORG +Ne, sed aŭdi la plej fian, de tio mi volis ŝpari Tea. + +HEDDA +Kaj kio do estas tio, la plej fia? + +LØVBORG +Imagu nun, Hedda, ke viro, -- tiel je frua matena horo, -- post +freneza, diboĉega nokto revenis hejmen al la patrino de sia infano +kaj diris: Jen aŭdu -- tie mi estis kaj tie. En tiuj kaj tiuj lokoj. +Kaj mi kunprenis nian infanon. En tiajn kaj tiajn lokojn. La infano +por mi perdiĝis. Tute perdiĝis. Diablo scias en kies manojn ĝi +falis. Kies manoj kaptis ĝin. + +HEDDA +Ho, -- sed finfine tio -- ĉi tio estis ja nur libro -- + +LØVBORG +La pura animo de Tea estis en tiu libro. + +HEDDA +Jes, mi komprenas. + +LØVBORG +Kaj tial vi ja ankaŭ komprenas, ke inter ŝi kaj mi neniu estonteco +estas. + +HEDDA +Kaj kiun vojon vi nun iros? + +LØVBORG +Neniun. Nur aranĝi pri fino de ĉio. Ju pli frue, des pli bone. + +HEDDA +(paŝon pli proksimen) Ejlert Løvborg, -- jen aŭskultu -- Ĉu vi ne +povus aranĝi, ke -- ke okazos en beleco? + +LØVBORG +En beleco? (ridetas) Kun vitfolioj en la hararo, kiel vi en pli +fruaj tagoj imagis -- + +HEDDA +Ho ne. La vitfolioj, -- je tiuj mi ne plu kredas. Sed tamen en +beleco! Unu solan fojon! -- Adiaŭ! Foriru nun. Kaj ne pli ofte +revenu. + +LØVBORG +Adiaŭ, sinjorino. Kaj salutu Jørgen Tesman de mi. (li volas +foriri) + +HEDDA +Ne, atendu! Kunprenu memoraĵon de mi. + +(Ŝi iras al la skribotablo kaj malfermas la tirkeston kaj la +skatolon kun pistoloj. Ŝi returnas al _Løvborg_ kun unu el la +pistoloj.) + +LØVBORG +(rigardas ŝin) Tiun? Do _tiu_ estas la memoraĵo? + +HEDDA +(kapklinas malrapide) Vi rekonas ĝin? Iam ĝi leviĝis kontraŭ +vin. + +LØVBORG +Tiam vi estus devinta ĝin uzi. + +HEDDA +Jen! Uzu ĝin _vi_ nun. + +LØVBORG +(metas la pistolon en la brustpoŝon) Dankon! + +HEDDA +Kaj en beleco, Ejlert Løvborg. Promesu al mi nur tion! + +LØVBORG +Adiaŭ, Hedda Gabler. (li eliras tra la pordo de la antaŭĉambro) + +(_Hedda_ aŭskultas momenton ĉe la pordo. Poste ŝi iras al la +skribotablo, kaj elprenas la paketon kun la manuskripto, iom rigardas +inter la kovraĵon, duone elprenas kelkajn foliojn kaj rigardas ilin. +Poste ŝi kunprenas ĉion kaj eksidas en la apogseĝon apud la forno. +La paketon ŝi havas ĉe la sino. Iom poste ŝi malfermas la pordon +de la forno kaj poste ankaŭ la paketon.) + +HEDDA +(ĵetas unu el la kajeroj en la fajron kaj flustras antaŭen) Nun mi +forbruligas vian infanon, Tea! -- Vi kun la krispa hararo! +(ĵetas pliajn kajerojn en la fornon) Vian infanon kaj tiun de +Ejlert Løvborg. (enĵetas la restantajn) Nun bruligas, -- nun +bruligas mi la infanon. + + + + +KVARA AKTO + + +(La samaj ĉambroj ĉe la _gesinjoroj Tesman_. Estas vespero. La +salono estas malluma. La malantaŭa ĉambro estas lumigita de la +penda lampo super la tablo tie. La kurtenoj antaŭ la vitra pordo +estas kuntiritaj.) + +(_Hedda_, nigre vestita, paŝadas sur la planko en la nelumigita +ĉambro. Ŝi iras en la malantaŭan ĉambron kaj tie iras +maldekstren. Aŭdiĝas kelkaj akordoj de la piano. Poste ŝi ree +aperas kaj iras en la salonon.) + +(_Berte_ envenas de dekstre tra la malantaŭa ĉambro kun lumigita +lampo, kiun ŝi metas sur la tablon antaŭ la sofo en la angulo de la +salono. Ŝiaj okuloj estas plorŝvelaj, kaj ŝi havas nigrajn bendojn +sur la manteleto. Ŝi eliras singardeme dekstren. _Hedda_ iras al la +vitra pordo, iom tiras la kurtenon flanken kaj rigardas eksteren en +la mallumon.) + +(Mallonge poste enen de la antaŭĉambro venas _fraŭlino Tesman_, +funebre vestita, kun ĉapelo kaj vualo. _Hedda_ iras al ŝi renkonte +kaj etendas al ŝi la manon.) + +FRAŬLINO TESMAN +Nu, Hedda, jen mi venas en koloroj de funebro. Ĉar nun mia +kompatinda fratino finis sian agonion. + +HEDDA +Mi jam scias, kiel vi certe vidas. Tesman sendis al mi karton. + +FRAŬLINO TESMAN +Jes, li ja promesis. Sed mi tamen opiniis, ke al Hedda, -- ĉi tie en +la domo de vivo, -- ĉi tie devas mi mem raporti pri la morto. + +HEDDA +Estas tre ĝentile de vi. + +FRAŬLINO TESMAN +Ho, Rina ne devus forpasi ĝuste nun. La domo de Hedda ne devus +funebri en tiu ĉi tempo. + +HEDDA +(deturnante la temon) Ŝi ja mortis tre trankvile, fraŭlino Tesman? + +FRAŬLINO TESMAN +Ho, tiom bele, -- tiom pace ŝi fine feliĉiĝis. Kaj aldone tiu +nepriskribebla feliĉo, ke ŝi ankoraŭ fojon revidis Jørgen. Kaj +povis al li diri la finan adiaŭon. -- Ĉu eble li ankoraŭ ne +hejmenvenis? + +HEDDA +Ne. Li skribis, ke mi ne atendu lin tiom frue. Sed bonvolu eksidi. + +FRAŬLINO TESMAN +Ne dankon, kara -- benita Hedda. Mi vere emus. Sed mi ne havas +sufiĉe da tempo. Nun mi devas prizorgi ŝin kaj beligi tiel kiel mi +povas. Vere bela ŝi venu en sian tombon. + +HEDDA +Ĉu ne mi povas pri io helpi? + +FRAŬLINO TESMAN +Ho, ne pensu pri tio! Tiajn aferojn Hedda ne devas tuŝi per siaj +manoj. Kaj ankaŭ ne al ili ligi siajn pensojn. Almenaŭ ne dum tiu +ĉi tempo, certe ne. + +HEDDA +Ho, la pensoj, -- ili ne lasas sin tiel regi -- + +FRAŬLINO TESMAN +(daŭrigante) Ja, bona Dio, tiel fariĝas en tiu ĉi mondo. Hejme +ĉe mi ni nun kudros lintolon por Rina. Kaj mi opinias ke ankaŭ ĉe +vi oni baldaŭ kudros. Sed tio estos de alia speco, tio, -- dankon al +Dio! + +(_Jørgen Tesman_ envenas de la antaŭĉambro.) + +HEDDA +Nu, estas bone ke vi fine revenas. + +TESMAN +Ĉu vi estas ĉi tie, onklino Julle? Ĉe Hedda? Jen imagu! + +FRAŬLINO TESMAN +Mi ĵus intencis foriri, mia kara knabo. Nu, ĉu vi sukcesis fari +ĉion, kion vi promesis al mi? + +TESMAN +Ne, mi vere timas, ke mi forgesis la duonon. Mi devas denove enkuri +ĉe vi morgaŭ. Ĉar hodiaŭ mia kapo estas kvazaŭ konfuzita. Mi ne +povas kunteni la pensojn. + +FRAŬLINO TESMAN +Sed kara Jørgen, vi ne devas reagi tiel. + +TESMAN +Do? Kiel do, vi opinias? + +FRAŬLINO TESMAN +Vi devas ami la funebron. Esti ĝoja pro tio kio okazis. Kia mi +estas. + +TESMAN +Ho jes, jes. Vi pensas pri Rina, ĉu? + +HEDDA +Fariĝos solece por vi nun, fraŭlino Tesman. + +FRAŬLINO TESMAN +La unuajn tagojn, jes. Sed ne daŭros longe, espereble. Mi intencas, +ke la ĉambreto de karmemora Rina ne restu malplena. + +TESMAN +Nu? Kiun vi volas, ke enloĝiĝu? Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Nu, troviĝas ĉiam iu aŭ alia malsana kompatindulino, kiu bezonas +zorgadon kaj flegon, bedaŭrinde. + +HEDDA +Ĉu vi vere ankoraŭfoje volas preni sur vin tian krucon? + +FRAŬLINO TESMAN +Krucon! Dio pardonu vin, infano, -- ne estis ja kruco por mi. + +HEDDA +Sed se nun venus fremda homo kaj -- + +FRAŬLINO TESMAN +Ho, kun malsanaj homoj oni baldaŭ amikiĝas. Kaj mi ja vere bezonas +iun por kiu vivi, ankaŭ mi. Nu, dankon al Dio, -- en via domo eblus +ankaŭ okazi io aŭ alia por laborigi la manojn de maljuna onklino. + +HEDDA +Ho, ne parolu pri niaj aferoj. + +TESMAN +Jes, imagu kiom bonege ni tri povus kune vivi, se -- + +HEDDA +Se --? + +TESMAN +(maltrankvila) Ho, nenio. Certe ordiĝos. Esperu tion. Ĉu? + +FRAŬLINO TESMAN +Ja, ja. Vi du certe havas ion priparolendan, mi komprenas. (ridetas) +Kaj Hedda eble havas ion rakontindan por vi, Jørgen. Adiaŭ! +Nun mi devas hejmeniri al Rina. (turnas sin ĉe la pordo) +Bona Dio, kiel strange imagi! Nun Rina estas ĉe mi kaj ĉe karmemora +Jochum samtempe. + +TESMAN +Jes, jen imagu, onklino Julle! Ĉu? + +(_Fraŭlino Tesman_ eliras tra la pordo de la antaŭĉambro.) + +HEDDA +(sekvas _Tesman_ per la okuloj malvarme kaj esplore) Mi vere kredas, +ke la morto atakas _vian_ koron pli ol ŝian. + +TESMAN +Ho, ne estas sole jena morto. Estas Ejlert pro kiu mi estas tiom +maltrankvila. + +HEDDA +(rapide) Ĉu estas io nova pri li? + +TESMAN +Mi intencis kuri supren al li nun posttagmeze, kaj diri al li, ke la +manuskripto estas sendifekta. + +HEDDA +Nu? Vi ne renkontis lin? + +TESMAN +Ne. Li ne estis hejme. Sed poste mi renkontis sinjorinon Elvsted, kaj +ŝi diris, ke li estis ĉe ni frue ĉi-matene. + +HEDDA +Jes, tuj post via foriro. + +TESMAN +Kaj, laŭdire, li estis disŝirinta la manuskripton. Ĉu? + +HEDDA +Jes, li tion asertis. + +TESMAN +Sed, bona Dio, do li estis ja tute freneza! Kaj sekve vi ne kuraĝis +redoni ĝin al li, Hedda? + +HEDDA +Ne, li ĝin ne ricevis. + +TESMAN +Sed vi certe diris al li, ke ni ĝin havas? + +HEDDA +Ne. (rapide) Eble vi tion diris al sinjorino Elvsted? + +TESMAN +Ne, tion mi ne volis. Sed al li mem vi estus tion dirinta. Imagu, se +li en malespero ekpensus sin meti en danĝeron de morto! Donu al mi +la manuskripton, Hedda! Mi tuj kuros kun ĝi al li. Kie vi havas la +paketon? + +HEDDA +(malvarma kaj nemoviĝanta, sin apogante al la apogseĝo) Mi ĝin ne +plu havas. + +TESMAN +Vi ĝin ne plu havas! Pro la ĉielo kion vi aludas per tio! + +HEDDA +Mi forbruligis ĝin -- ĉion. + +TESMAN +(eksaltas en timo) Forbruligis! Forbruligis la manuskripton de +Ejlert! + +HEDDA +Ne kriu tiel. La servistino povus eble vin aŭdi. + +TESMAN +Forbruligis! Sed bona Dio --! Ne, ne, ne, -- tio estas tute neebla! + +HEDDA +Jes, sed tiel tamen estas. + +TESMAN +Sed ĉu vi mem komprenas, kion vi faris, Hedda! Estas ja +kontraŭleĝa traktado de trovitaĵo. Jen imagu! Jes, demandu nur al +asesoro Brack, kaj vi aŭdos. + +HEDDA +Estas pli konsilinde, ke vi ne parolu pri tio, -- nek al la asesoro, +nek al iu alia. + +TESMAN +Sed kiel povis vi ekpensi iun tiagrade neaŭditan agon! Kiel povis vi +ekhavi tiun ideon? Kiel tia koncepto obsedis vin? Respondu al mi pri +tio. Ĉu? + +HEDDA +(subpremas preskaŭ nerimarkeblan rideton) Mi tion faris por vi, +Jørgen. + +TESMAN +Por mi! + +HEDDA +Kiam vi revenis hejmen ĉi-matene kaj rakontis, ke li legis por vi -- + +TESMAN +Jes, jes, kaj kio jen? + +HEDDA +Tiam vi konfesis, ke vi enviis al li lian verkon. + +TESMAN +Ho Dio, ne prenu tion laŭlitere --. + +HEDDA +Tamen. Mi ne povis toleri la penson, ke iu alia superombru vin. + +TESMAN +(kun ekkrio inter dubo kaj ĝojo) Hedda, -- ho, ĉu estas vero, kion +vi diras! -- Tamen, -- tamen -- tiel mi neniam antaŭe spertis vian +amon. Jen imagu! + +HEDDA +Nu, do estas plej bone ke vi eksciu -- ke ĝuste en tiu ĉi tempo -- +(impete, interrompante) Ne, ne, -- vi povas pridemandi ĉe onklino +Julle. Kaj certe ŝi donos al vi informon. + +TESMAN +Ho, mi preskaŭ kredas ke mi komprenas vin, Hedda! (kunfrapas la +manojn) Eja, bona Dio, vi --, ĉu tio estus ebla! Ĉu? + +HEDDA +Ne kriu tiel. La servistino povus aŭdi vin. + +TESMAN +(ridante en senrega ĝojo) La servistino! Ne, nun vi estas vere +amuzega, Hedda! La servistino, -- tiu estas ja Berte, tiu! Mi mem +iros tion rakonti al Berte. + +HEDDA +(premegas la manojn kiel en malespero) Ho, mi krevos, -- mi krevos +en ĉio ĉi! + +TESMAN +En kio do, Hedda? Ĉu? + +HEDDA +(malvarme, sinrege) En ĉio tio -- ridinda, -- Jørgen. + +TESMAN +Ridinda? Ke mi estas tiom ĝojega. Sed tamen --. Eble ne estas saĝe, +ke mi ion diru al Berte. + +HEDDA +Ho ja, -- kial ne ankaŭ tio? + +TESMAN +Ne, ne, ankoraŭ ne. Sed onklino Julle nepre devas tion scii. Kaj +ankaŭ _tio_ ke vi komencis nomi min Jørgen! Jen imagu. Ho, onklino +Julle, ŝi fariĝos ege ĝoja, -- ege ĝoja! + +HEDDA +Kiam ŝi aŭdos ke mi forbruligis la paperojn de Ejlert Løvborg -- +por vi? + +TESMAN +Ne, jen vere! Tion pri la paperoj, tion kompreneble neniu devas +ekscii. Sed ke vi forbruligas por mi, Hedda, -- en tiu scio vere +ankaŭ onklino Julle partoprenu! Cetere mi ŝatus scii, mi, ĉu tia +sinteno estas kutima ĉe junaj edzinoj? Ĉu? + +HEDDA +Vi devas demandi al onklino Julle ankaŭ pri _tio_, mi opinias. + +TESMAN +Jes, tion mi certe okaze faros. (denove aspektas maltrankvile kaj +hezitante) Tamen, -- tamen, la manuskripto? Bona Dio, estas ja tamen +terure pensi pri la kompatinda Ejlert. + +(_Sinjorino Elvsted_, vestita kiel je la unua vizito, kun ĉapelo kaj +supervestoj, envenas tra la pordo de la antaŭĉambro.) + +ELVSTED +(salutas rapide kaj diras ekscitite) Ho, kara Hedda, ne ofendiĝu +pro tio, ke mi revenas. + +HEDDA +Kio okazis al vi, Tea? + +TESMAN +Ĉu denove estas io pri Ejlert Løvborg? Ĉu? + +ELVSTED +Ho jes, -- mi terure timas, ke akcidento okazis al li. + +HEDDA +(prenas ŝian brakon) Ho, -- vi tion kredas! + +TESMAN +Ne do. bona Dio, -- kial vi povas ekpensi pri tiaĵo, sinjorino +Elvsted! + +ELVSTED +Ja, ĉar mi aŭdis, ke oni parolis pri li en la pensiono, -- ĝuste +kiam mi envenis. Ho, disvastiĝas ja la plej nekredeblaj onidiroj pri +li en la urbo hodiaŭ. + +TESMAN +Jes, imagu, tion ankaŭ mi aŭdis! Kaj tamen mi povas atesti, ke li +iris rekte hejmen kaj kuŝigis sin. Jen imagu! + +HEDDA +Nu, -- kion oni diris en la pensiono? + +ELVSTED +Ho, mi eksciis nenion. Aŭ ĉar ili nenion certe sciis aŭ --. Ili +silentiĝis, kiam ili min vidis. Kaj demandi mi ne kuraĝis. + +TESMAN +(maltrankvile paŝadante) Ni esperu -- ni esperu, ke vi misaŭdis, +sinjorino Elvsted! + +ELVSTED +Ne, ne, mi estas certa, ke pri li oni parolis. Kaj jen mi aŭdis, ke +oni ion menciis pri malsanulejo aŭ -- + +TESMAN +Malsanulejo! + +HEDDA +Ne, -- tio do vere neeblas! + +ELVSTED +Ho, mi morte timas pro li. Kaj sekve mi supreniris al lia loĝejo, +kaj serĉis lin _tie_. + +HEDDA +Ĉu vere vi _povis_ decidigi vin al tio, Tea! + +ELVSTED +Jes, kion do mi alie farus? Ĉar ŝajnis al mi, ke mi ne plu povis +elteni tiun necertecon. + +TESMAN +Sed vi ne renkontis lin? Ankaŭ vi ne? Ĉu? + +ELVSTED +Ne. Kaj la aliaj loĝantoj nenion sciis pri li. Li ne estis hejme de +post hieraŭ posttagmeze, ili diris. + +TESMAN +Hieraŭ! Imagu, ke ili povis tion diri! + +ELVSTED +Ho, ŝajnas al mi, ke devas esti okazinta iu akcidento al li! + +TESMAN +Vi, Hedda, -- ĉu mi iru urben, kaj tie informiĝu pri li en diversaj +lokoj --? + +HEDDA +Ne, ne, vi ne impliku vin en tio ĉi. + +(_Asesoro Brack_, kun ĉapelo en la mano, envenas tra la pordo de la +antaŭĉambro, kiun _Berte_ malfermas kaj poste malantaŭ li fermas. +Li aspektas serioze kaj salutas silente.) + +TESMAN +Ho, jen vi, kara Asesoro? Ĉu? + +BRACK +Jes, mi nepre devis viziti vin ĉivespere. + +TESMAN +Mi povas vidi laŭ via aspekto, ke vi ricevis mesaĝon de onklino +Julle. + +BRACK +Ankaŭ tiun mi ricevis, jes. + +TESMAN +Ĉu ne estas malĝojige? Ĉu? + +BRACK +Nu, kara Tesman, tio estas kiel oni tion konceptas. + +TESMAN +(rigardas lin necerte) Ĉu estas okazinta io alia? + +BRACK +Jes, vere estas. + +HEDDA +(ekscitita) Io malĝojiga, asesoro Brack? + +BRACK +Ankaŭ tio laŭkoncepte, Sinjorino. + +ELVSTED +(senvole ekĝemas) Ho, estas io pri Ejlert Løvborg! + +BRACK +(iom rigardas ŝin) Kial Sinjorino ekpensas pri _tio_? Ĉu eble +Sinjorino jam ion scias --? + +ELVSTED +(konfuzita) Ne, ne, mi tute nenion scias; sed -- + +TESMAN +Sed bona Dio, diru do! + +BRACK +(ŝultrotiras) Nu, -- bedaŭrinde, -- Ejlert Løvborg estas portita +al la malsanulejo. Li certe jam estas mortonta. + +ELVSTED +(ekkrias) Ho Dio, ho Dio --! + +TESMAN +En la malsanulejo! Kaj eĉ mortonta! + +HEDDA +(senvole) Tiom rapide do --! + +ELVSTED +(lamentante) Kaj ni, kiuj disiĝis sen repaciĝo, Hedda! + +HEDDA +(flustras) Sed, Tea, -- Tea do! + +ELVSTED +(sen atenti ŝin) Mi devas iri al li! Mi devas vidi lin en vivo. + +BRACK +Vi neniel povas, Sinjorino. Neniu estas permesata enveni al li. + +ELVSTED +Ho, sed diru do al mi nur tion, kio okazis al li! Kio do estas? + +TESMAN +Jes, ĉar li kredeble ne mem --! Ĉu? + +HEDDA +Jes, mi certas ke li mem faris. + +TESMAN +Hedda, -- kial vi povas --! + +BRACK +(kiu konstante ŝin rigardas) Bedaŭrinde vi ĝuste divenis, +sinjorino Tesman. + +ELVSTED +Ho, kiom terure! + +TESMAN +Li mem do! Jen imagu! + +HEDDA +Sin pafis! + +BRACK +Ankaŭ nun vi ĝuste divenis, Sinjorino. + +ELVSTED +(provas sin regi) Kiam tio okazis, sinjoro Asesoro? + +BRACK +Nun, posttagmeze. Inter la tria kaj la kvara. + +TESMAN +Sed bona Dio, -- kie li do tion faris? Ĉu? + +BRACK +(iom necerta) Kie? Jes, kara, -- eble li tion faris en sia loĝejo. + +ELVSTED +Ne, tiel ne povas esti. Ĉar tie mi enrigardis inter la sesa kaj la +sepa. + +BRACK +Nu, do en iu alia loko. Tion mi ne precize scias. Mi nur scias, ke +oni trovis lin --. Li estis sin pafinta -- tra la brusto. + +ELVSTED +Ho, kiom terure imagi! Jen ke pri li tiel finiĝis! + +HEDDA +(al _Brack_) Ĉu estas tra la brusto? + +BRACK +Jes, -- kiel mi diras. + +HEDDA +Do ne tra la tempio? + +BRACK +Tra la brusto, sinjorino Tesman. + +HEDDA +Ja, ja, -- la brusto estas ankaŭ bona. + +BRACK +Kiel, Sinjorino? + +HEDDA +(repuŝante) Ho ne, -- nenio. + +TESMAN +Kaj la vundo estas vivdanĝera, vi diras? Ĉu? + +BRACK +La vundo estas absolute mortiga. Verŝajne jam estas finite pri li. + +ELVSTED +Ja, Ja, tion mi antaŭsentas! Estas finite! Finite! Ho, Hedda --! + +TESMAN +Sed diru al mi, -- kie vi eksciiĝis pri ĉio tio? + +BRACK +(abrupte) Tra iu el la policistoj. Iu kun kiu mi interparolus. + +HEDDA +(laŭte) Fine heroaĵo! + +TESMAN +(timigita) Dio gardu min, -- kion vi diras, Hedda! + +HEDDA +Mi diras, ke en tio ĉi estas beleco. + +BRACK +Hm, sinjorino Tesman -- + +TESMAN +Beleco! Ne, jen imagu! + +ELVSTED +Ho, Hedda, kiel vi do povas paroli pri beleco en tiaĵo! + +HEDDA +Ejlert Løvborg faris la saldon pri sia vivo. Li kuraĝis tion fari, +kio -- kio estis farenda. + +ELVSTED +Ne, neniel kredu, ke tiel okazis! Kion li faris, tion li faris en +deliro. + +TESMAN +En malespero li tion faris! + +HEDDA +Tiel ne estas. Pri tio mi estas certa. + +ELVSTED +Jes, li faris! En deliro! Ĝuste kiel kiam li disŝiris niajn +kajerojn. + +BRACK +(ekmiras) La kajerojn? La manuskripton, vi aludas? Ĉu li disŝiris +ĝin? + +ELVSTED +Jes, tion li faris ĉi-nokte. + +TESMAN +(flustras mallaŭte) Ho, Hedda, el tio ni neniam liberiĝos. + +BRACK +Hm, estas strange. + +TESMAN +(paŝadante sur la planko) Jen imagu, ke Ejlert tiel forlasas la +mondon! Kaj ne postlasas tion, kio daŭre famigus lian nomon -- + +ELVSTED +Ho, se eblus tion rekonstrui! + +TESMAN +Jes, imagu, se tio eblus! Mi ne scias kiom mi donus -- + +ELVSTED +Eblus, sinjoro Tesman. + +TESMAN +Kion vi sugestas? + +ELVSTED +(serĉas en la poŝo de la robo) Jen, vidu. Mi gardis la foliaĵojn, +kiujn li kunportis, kiam li diktis. + +HEDDA +(paŝon pli proksimen) Aĥ --! + +TESMAN +Ilin vi gardis, sinjorino Elvsted! Ĉu? + +ELVSTED +Jen ili estas. Mi kunprenis ilin, kiam mi forvojaĝis. Kaj ili restis +en la poŝo -- + +TESMAN +Ho, permesu al mi rigardi! + +ELVSTED +(donas al li amaseton da folietoj) Sed estas tiom konfuzite. Tiom +intermiksite. + +TESMAN +Imagu, ĉu ni tamen povus trovi vojon en ĝi! Eble kiam ni du helpus +unu la alian -- + +ELVSTED +Ho jes, ni almenaŭ provu -- + +TESMAN +Ni _plenumu_! Ni _devas_ sukcesi! Mi metas mian vivon en tion! + +HEDDA +Vi, Jørgen? Vian vivon? + +TESMAN +Jes, aŭ pli ĝuste dirite la tutan tempon je mia dispono. Miaj +propraj kolektoj, ili kuŝu dume. Hedda, -- vi komprenas min? Ĉu? +Estas io kion mi ŝuldas al la renomo de Ejlert. + +HEDDA +Eble tio. + +TESMAN +Kaj jen, kara sinjorino Elvsted, ni do al la laboro. Bona Dio, ne +utilas kovi sur tio, kio estas okazinta. Ĉu? Ni provu tiom retrovi +animan trankvilon, ke -- + +ELVSTED +Jes, jes, sinjoro Tesman, mi provos kiom eble plej bone. + +TESMAN +Nu, venu do ĉi tien. Ni devas tuj ekzameni la noticojn. Kie ni sidu? +Ĉi tie? Ne, tie en la malantaŭa ĉambro. Pardonu, kara Asesoro! +Venu do kun mi, sinjorino Elvsted. + +ELVSTED +Ho Dio, -- se nur estus fareble! + +(_Tesman_ kaj _sinjorino Elvsted_ iras en la malantaŭan ĉambron. +Ŝi deprenas ĉapelon kaj supervestojn. Ambaŭ sidigas sin ĉe la +tablo sub la penda lampo kaj sin profundigas en fervora ekzameno de +la paperoj. _Hedda_ iras al la forno kaj eksidas sur la apogseĝon. +Iom poste _Brack_ iras al ŝi.) + +HEDDA +(duonlaŭte) Ho Asesoro, -- kia liberiĝo estas en tio ĉi pri +Ejlert Løvborg. + +BRACK +Liberiĝo, sinjorino Hedda? Jes, por li ja efektive estas +liberiĝo -- + +HEDDA +Mi pensas, por mi. Liberiĝo scii, ke almenaŭ io kuraĝa povas +libervole okazi en tiu ĉi mondo. Io, sur kio falas lumo de spontanea +beleco. + +BRACK +(ridetas) Hm, -- kara sinjorino Hedda -- + +HEDDA +Ho, mi certe scias, kion vi volas diri. Ĉar vi estas ia fakulo, +ankaŭ vi, kiel -- nu! + +BRACK +(rigardas ŝin firme) Ejlert Løvborg signifis por vi pli ol vi eble +volas agnoski por vi mem. Aŭ ĉu mi eraras en tio? + +HEDDA +Pri tiaĵo mi ne al vi respondas. Mi nur scias, ke Ejlert Løvborg +havis kuraĝon vivi la vivon laŭ sia propra animo. Kaj nun -- la +heroaĵo! El kiu brilas beleco. Tio, ke li havis forton kaj volon +elŝiri sin el la vivofesteno -- tiom frue. + +BRACK +Mi bedaŭras, sinjorino Hedda, -- sed mi estas devigata tiri vin el +bela iluzio. + +HEDDA +Iluzio? + +BRACK +El kiu vi tamen baldaŭ elŝiriĝus. + +HEDDA +Kaj kiu estas do tiu? + +BRACK +Li ne mortpafis sin mem -- libervole. + +HEDDA +Ne libervole! + +BRACK +Ne. La afero pri Ejlert Løvborg ne estas tia, kia mi ĝin prezentis. + +HEDDA +(emociita) Ĉu vi ion prisilentis? Kaj kion? + +BRACK +Pro la kompatinda sinjorino Elvsted mi iomete ŝanĝis la esprimojn. + +HEDDA +Kiujn do? + +BRACK +Unue tiun, ke li jam vere estas morta. + +HEDDA +En la malsanulejo. + +BRACK +Jes. Kaj sen regajni konscion. + +HEDDA +Kion pli vi prisilentis? + +BRACK +Tion, ke la evento ne okazis en lia ĉambro. + +HEDDA +Nu, tio povas ja esti sufiĉe indiferenta. + +BRACK +Ne tute. Ĉar mi al vi diru, -- Ejlert Løvborg troviĝis mortpafita +en -- la buduaro de fraŭlino Diana. + +HEDDA +(volas eksalti, sed refalas) Neeblas, asesoro Brack! Tie li ne +denove troviĝus hodiaŭ! + +BRACK +Li estis tie hodiaŭ posttagmeze. Li venis por postuli ion, kion +oni estus forpreninta de li. Parolis konfuzite pri infano, kiu +malaperis -- + +HEDDA +Aĥ, -- tial do -- + +BRACK +Mi pensis, ke eble povus esti lia manuskripto. Sed tiun li ja mem +neniigis, mi aŭdas. Do eble estis lia poŝbiletujo. + +HEDDA +Eble estis ĝi. -- Kaj tie, -- tie oni trovis lin. + +BRACK +Jes, tie. Kun elpafita pistolo en la brustpoŝo. La kuglo trafis lin +mortige. + +HEDDA +En la brusto, -- jes. + +BRACK +Ne, -- ĝi trafis lin en la abdomenon. + +HEDDA +(ekrigardas lin kun esprimo de abomeno) Aldone tio! Ho ridindaĵo +kaj abomenaĵo, kiuj suprenmetas sin kiel malbenon sur _ĉion_, kion +mi nur tuŝas. + +BRACK +Aldoniĝas ankaŭ io alia, sinjorino Hedda. Io, kion oni ankaŭ +klasifiku sub la fia. + +HEDDA +Kaj kio estas tio? + +BRACK +La pistolo, kiun li ĉe si havis -- + +HEDDA +(senspire) Nu! Kio pri ĝi! + +BRACK +Ĝin li devas esti ŝtelinta. + +HEDDA +(eksaltas) Ŝtelinta! Ne estas vero! Tion li ne faris. + +BRACK +Nenio alia eblas. Li certe estas ĝin ŝtelinta --. Ŝ-ŝt! + +(_Tesman_ kaj _sinjorino Elvsted_ ekstaris ĉe la tablo en la +malantaŭa ĉambro kaj venas en la salonon.) + +TESMAN +(kun la paperoj en ambaŭ manoj) Aŭdu, Hedda, -- preskaŭ neeblas +por mi vidi tie sub la penda lampo. Jen imagu. + +HEDDA +Jes, mi imagas. + +TESMAN +Ĉu povus ni sidi ĉe via skribotablo. Ĉu? + +HEDDA +Volonte. (rapide) Ne, atendu! Lasu min unue iom ordigi. + +TESMAN +Ho, tion vi tute ne bezonas, Hedda. Estas sufiĉe da loko. + +HEDDA +Ne, ne, lasu min nur ion forigi, mi diras. Porti tion ĉi tien sur la +pianon dume. Jen do! + +(Ŝi tiras objekton, kovritan de notfolioj, el sub la bretaro, +almetas pliajn notfoliojn, kaj portas ĉion maldekstren en la +malantaŭan ĉambron. _Tesman_ metas la paperfoliojn sur la +skribotablon kaj translokigas tien la lampon de la tablo en la +angulo. Li kaj _sinjorino Elvsted_ eksidas kaj rekomencas la laboron. +_Hedda_ revenas.) + +HEDDA +(malantaŭ la seĝo de _sinjorino Elvsted_, mole palpante ŝiajn +harojn) Nu, dolĉa Tea, -- ĉu eblas pri la monumento de Ejlert +Løvborg? + +ELVSTED +(rigardas ŝin senespere) Ho Dio, -- certe fariĝos ege malfacile +trovi sistemon. + +TESMAN +Ni devas kapabli. Estas la sola vojo. Kaj ordigi la paperojn de +aliuloj, -- tio estas ĝuste io por kio mi taŭgas. + +(_Hedda_ iras al la forno kaj eksidas sur unu el la taburetoj. +_Brack_ staras super ŝi, apoganta al la apogseĝo.) + +HEDDA +(flustras) Kion vi diris pri la pistolo? + +BRACK +(mallaŭte) Ke li nepre estas ĝin ŝtelinta. + +HEDDA +Kial ĝuste ŝtelinta? + +BRACK +Ĉar ĉiu alia klarigo devas esti neebla, sinjorino Hedda. + +HEDDA +Ĉu? + +BRACK +(rigardas ŝin iom ekzamene) Ejlert Løvborg kompreneble estis ĉi +tie hodiaŭ matene. Ĉu ne? + +HEDDA +Jes. + +BRACK +Vi estis sola kun li, ĉu? + +HEDDA +Jes, momenton. + +BRACK +Ĉu vi ne forlasis la ĉambron, dum lia ĉeesto? + +HEDDA +Ne. + +BRACK +Pripensu. Ĉu vi ne eliris momenton? + +HEDDA +Jes, eble mallongan momenton -- eksteren en la antaŭĉambron. + +BRACK +Kaj kie vi dume havis vian pistolskatolon? + +HEDDA +Ĝi estis ene en -- + +BRACK +Nu, sinjorino Hedda? + +HEDDA +La skatolo staris tie sur la skribotablo. + +BRACK +Ĉu vi poste rigardis ĉu ambaŭ pistoloj estas tie? + +HEDDA +Ne. + +BRACK +Ankaŭ ne estas necese. Mi vidis tiun pistolon, kiun Løvborg havis +ĉe si. Kaj mi tuj rekonis ĝin de hieraŭ. Kaj ankaŭ de pli frue. + +HEDDA +Ĉu vi eble havas ĝin? + +BRACK +Ne, la polico ĝin havas. + +HEDDA +Kion la polico faros pri la pistolo? + +BRACK +Serĉos sciiĝon pri la posedanto. + +HEDDA +Ĉu vi kredas, ke oni tion povas malkaŝi? + +BRACK +(klinas sin super ŝi malsupren kaj flustras) Ne, Hedda Gabler, -- +ne tiom longe kiom mi silentas. + +HEDDA +(rigardas lin timeme) Kaj se vi ne silentas, -- kio do? + +BRACK +(ŝultrotiras) Estas ja ĉiam la klarigo, ke la pistolo estas +ŝtelita. + +HEDDA +(firme) Prefere morti! + +BRACK +(ridetas) Tiaĵon oni diras, sed oni tion ne faras. + +HEDDA +(ne respondante) Kaj se la pistolo do ne estas ŝtelita. Kaj la +posedanto troviĝas. Kio tiam sekvos? + +BRACK +Ja, Hedda, -- tiam sekvos la skandalo. + +HEDDA +La skandalo! + +BRACK +La skandalo, jes, -- kiun vi tiom morte timas. Kompreneble vi estos +vokata antaŭ la tribunalon. Kaj vi kaj fraŭlino Diana. Ŝi devas ja +klarigi kiel ĉio okazis. Se estis akcidenta pafo aŭ intenca +mortigo. Ĉu li tirus la pistolon el la poŝo por ŝin minaci? Kaj +jen la kuglo pafiĝus? Aŭ ĉu ŝi tirus la pistolon el lia mano, kaj +jen mortpafus lin, kaj remetus la pistolon en lian poŝon? Ŝi certe +kapablus tion fari. Ĉar ŝi estas fortika knabineto, tiu sama +fraŭlino Diana. + +HEDDA +Sed ĉio ĉi abomena ne koncernas _min_. + +BRACK +Ne. Sed vi devas respondi tiun demandon: Kial vi donis la pistolon al +Ejlert Løvborg? Kaj kiujn konkludojn oni tiros el la fakto, ke vi al +li ĝin donis? + +HEDDA +(mallevas la kapon) Vere. Pri tio mi ne pensis. + +BRACK +Nu, feliĉe neniu danĝero estas, tiom longe kiom mi silentas. + +HEDDA +(rigardas supren al li) Mi do estas sub via potenco, Asesoro. De nun +vi regas mian korpon kaj animon. + +BRACK +(flustras pli mallaŭte) Plej kara Hedda, -- kredu min -- mi ne +misuzos la staton. + +HEDDA +Tamen same sub via potenco. Dependanta de viaj postuloj kaj volo. +Mallibera. Do mallibera! (ekstaras impete) Ne, -- tiun penson +mi ne eltenos! Neniam. + +BRACK +(rigardas ŝin duone mokante) Kutime oni rezignas antaŭ la +neevitebleco. + +HEDDA +(reciprokas lian rigardon) Ja, eble. + +(Ŝi iras al la skribotablo.) + +HEDDA +(subpremas senperan rideton kaj imitas la akcenton de Tesman) Ĉu vi +do sukcesas, Jørgen? Ĉu? + +TESMAN +Dio scias, kara. Estos laboro almenaŭ de pluraj monatoj, tio ĉi. + +HEDDA +(kiel antaŭe) Jen imagu! (rapidas leĝere per la manoj tra la +hararo de _sinjorino Elvsted_) Ĉu ne estas strange por vi, Tea? Nun +vi sidas ĉi tie kune kun Tesman -- ĝuste kiel vi antaŭe sidis kune +kun Ejlert Løvborg. + +ELVSTED +Ho Dio, se mi nur povus inspiri ankaŭ vian edzon. + +HEDDA +Ho, tio certe venos -- kun la paso de tempo. + +TESMAN +Ja, sciu, Hedda, -- jam vere ŝajnas al mi, ke mi komencas ion tian +percepti. Sed retrovu seĝon ĉe la asesoro. + +HEDDA +Ĉu estas nenio, por kio vi du povas uzi min en tio? + +TESMAN +Ne, absolute nenio. (turnas la kapon) De nun vi vere devas esti +tiom afabla teni al Hedda kompanion, kara Asesoro! + +BRACK +(kun ekrigardo al Hedda) Estos por mi ega plezuro. + +HEDDA +Dankon. Sed ĉivespere mi estas laca. Mi volas iom kuŝi tie ene sur +la sofo. + +TESMAN +Jes, tion faru, kara. Ĉu? + +(_Hedda_ iras en la malantaŭan ĉambron kaj kuntiras la kurtenojn +post si. Mallonga paŭzo. Subite oni aŭdas, ke ŝi ludas sovaĝan +dancmelodion tie ene sur la piano.) + +ELVSTED +(eksaltas de sur la seĝo) Hu, kio do estas! + +TESMAN +(kuras al la pordaperturo) Sed, plej kara Hedda, -- ne ludu do por +danco ĉivespere! Memoru do onklinon Rina! Kaj ankaŭ Ejlert! + +HEDDA +(metas la kapon antaŭen inter la kurtenoj) Kaj ankaŭ onklinon +Julle. Kaj la tutan aron. -- De nun mi estos silenta. + +(Ŝi denove fermas post si.) + +TESMAN +(ĉe la skribotablo) Ŝi eble suferas vidi nin ĉe tiu ĉi doloriga +laboro. Sciu, sinjorino Elvsted, -- vi transloĝiĝu al onklino +Julle. Kaj jen mi venos en la vesperoj. Kaj ni povos sidi laborante +_tie_. Ĉu? + +ELVSTED +Jes, estus eble pli bone -- + +HEDDA +(en la malantaŭa ĉambro) Mi bone aŭdas kion vi diras, Tesman. Sed +kiel mi pasigu la vesperojn ĉi tie? + +TESMAN +(foliumas la paperojn) Ho, asesoro Brack certe estas tiom ĝentila, +ke li tamen vizitos vin. + +BRACK +(sur la apogseĝo, krietas ĝoje) Kun plezuro ĉiun laŭvican +vesperon, sinjorino Tesman! Ni kune certe bone amuziĝu ĉi tie, ni +du! + +HEDDA +(klare kaj aŭdeble) Jes, ĉu vi ne nutras tiun esperon, Asesoro? +Vi, kia sola koko en la korto -- -- + +(Pafo aŭdiĝas tie ene. _Tesman_, _sinjorino Elvsted_ kaj _Brack_ +eksaltas.) + +TESMAN +Aj, nun ŝi denove fingrumas la pistolojn. + +(Li distiras la kurtenojn kaj kuras enen. _Sinjorino Elvsted_ same. +_Hedda_ kuŝas senviva, sternita sur la sofo. Konfuzo kaj kriado. +Konfuzita _Berte_ envenas de dekstre.) + +TESMAN +(krias al _Brack_) Pafis sin! Pafis sin tra la tempio! Jen imagu! + +BRACK +(duone paralizita sur la apogseĝo) Sed Dio kompatu, -- tiaĵon oni +ja _ne faras!_ + + + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Hedda Gabler, by Henrik Ibsen + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HEDDA GABLER *** + +***** This file should be named 19183-0.txt or 19183-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/9/1/8/19183/ + +Produced by William Walter Patterson, Geraldine Wright and Andrew Sly + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/19183-0.zip b/19183-0.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2274413 --- /dev/null +++ b/19183-0.zip diff --git a/19183-h.zip b/19183-h.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..378469e --- /dev/null +++ b/19183-h.zip diff --git a/19183-h/19183-h.htm b/19183-h/19183-h.htm new file mode 100644 index 0000000..99bada2 --- /dev/null +++ b/19183-h/19183-h.htm @@ -0,0 +1,6616 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"> +<html> +<head> +<title>Hedda Gabler</title> +<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=us-ascii"> +<style type="text/css"><!-- +body {margin:10%} +.acte p {padding-left: 2em; text-indent: -2em} +.actehead {margin-top: 4em; margin-bottom: 2em; font-size: 2em; + font-weight: bolder; text-align: center; word-spacing: 0.5em;} +.staging {font-size: 90%} +p.staging {text-indent: 0; margin-right: 2em; text-align: justify} +div#titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-bottom: 4em;} +--></style> + +</head> +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of Hedda Gabler, by Henrik Ibsen + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Hedda Gabler + Dramo en kvar aktoj + +Author: Henrik Ibsen + +Translator: Odd Tangerud + +Release Date: September 5, 2006 [EBook #19183] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: ASCII + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HEDDA GABLER *** + + + + +Produced by William Walter Patterson, Geraldine Wright and Andrew Sly + + + + + +</pre> + +<div id="titlepage"> +<h2>HENRIK IBSEN</h2> +<h1>HEDDA GABLER</h1> +<p>Dramo en kvar aktoj</p> +<p>(1890)</p> +<p>Tradukis<br> +Odd Tangerud</p> +<p>Eldonejo: Jec Scandinavia a/s<br> +Postboks 54. N - 3401 Lier<br> +Tlf. 32 85 50 01, Fax. 32 85 50 82<br> +ISBN 82-91707-61-8</p> +</div> +<p>ROLOJ:</p> +<ul> +<li>JØRGEN TESMAN, stipendiulo pri arthistorio</li> +<li>SINJORINO HEDDA TESMAN, lia edzino</li> +<li>FRAŬLINO JULIANE TESMAN, lia onklino</li> +<li>SINJORINO ELVSTED</li> +<li>ASESORO BRACK</li> +<li>EJLERT LØVBORG</li> +<li>BERTE, servistino en la domo de la geedzoj Tesman</li> +</ul> +<p>(Brack prononciĝas: <i>Brak</i><br> +Jochum prononciĝas: <i>Jokum</i><br> +ø prononciĝas: franca <i>eu</i> aŭ germana <i>oe</i>)</p> +<p>(La intrigo okazas en la vilao de <b>Tesman</b> en la okcidenta +parto de la urbo.)</p> + +<div class="acte"> +<h3 class="actehead">UNUA AKTO</h3> + +<p class="staging">(Grandspaca, bele kaj elegante meblita salono kun dekoro en malhelaj +koloroj. Sur la fona muro estas larĝa pordaperturo kun +flankentiritaj kurtenoj. Tiu aperturo kondukas en pli malgrandan +ĉambron, meblitan en la sama stilo kia la salono. Sur la dekstra +muro de tiu ĉi estas duala pordo, kiu kondukas al la antaŭĉambro. +Sur la kontraŭa, maldekstra muro estas vitra pordo, ankaŭ tiu kun +flankentirita kurteno. Tra la fenestroj oni vidas parton de ekstera +verando kun tegmento kaj foliarboj kun aŭtunaj koloroj. Antaŭe sur +la planko staras ovala tablo kovrita de tuko kaj kun seĝoj +ĉirkaŭe. Antaŭe sur la dekstra muro estas larĝa, malhela +porcelana forno, altdorsa apogseĝo, skabelo kun kuseno kaj du +taburetoj. En la dekstra angulo estas angulsofo kaj malgranda ronda +tablo. Antaŭe, iom tirita de la muro, estas sofo. Interne apud la +vitra pordo estas piano. Ambaŭflanke de la fona pordo staras +etaĝeroj kun aĵoj el terakoto kaj majoliko. Ĉe la fona muro de la +malantaŭa ĉambro oni vidas sofon, tablon kaj kelkajn seĝojn. Super +tiu sofo pendas portreto de belaspekta, maljuna viro en uniformo de +generalo. Super la tablo pendas lampo kun neklara, laktokolora, vitra +kupolo. — Ĉirkaŭe en la salono estas multaj florbukedoj metitaj en +vazojn. Aliaj kuŝas sur la tabloj. Sur la plankoj de ambaŭ ĉambroj +kuŝas dikaj tapiŝoj. — Matena lumo. La suno brilas tra la vitra +pordo.)</p> + +<p class="staging">(<b>Fraŭlino Juliane Tesman</b>, kun ĉapelo kaj sunombrelo, envenas de +la antaŭĉambro, akompanata de <b>Berte</b>, kiu portas bukedon, +ĉirkaŭvolvitan de papero. <b>Fraŭlino Tesman</b> estas bonaspekta kaj +bonanima sinjorino de proksimume 65 jaroj. Belete sed simple vestita +en griza promena vesto. <b>Berte</b> estas iom aĝa servistino kun +ordinara kampara aspekto.)</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(haltas interne de la pordo, aŭskultas kaj diras mallaŭte)</span> Vere mi +kredas, ke ili ankoraŭ ne ellitiĝis.</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(same mallaŭte)</span> Estas ja kiel mi diris, fraŭlino. Pensu, — tiom +malfrue kiom la vaporŝipo alvenis en la nokto. Kaj jen poste! Dio +mia, — kiom la juna sinjorino volis elpaki, antaŭ ol sin retiri por +ripozi.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, ja, — lasu ilin nur bone ripozi. Sed freŝan matenan aeron ili +almenaŭ havu enen al si, kiam ili venos. <span class="staging">(ŝi iras al la vitra +pordo kaj tute malfermas ĝin)</span></p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(apud la tablo, iom konfuzita kun la bukedo en la mano)</span> Honto al mi +se plu estas konvena loko. Mi opinias, ke mi metu ĝin ĉi tien, +fraŭlino. <span class="staging">(metas la bukedon antaŭe sur la pianon)</span></p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Do nun vi havas novajn gemastrojn, mia kara Berte. Dio sciu, ke estis +por mi pli ol zorgoplene rezigni pri vi.</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(plorprete)</span> Tamen pri mi, fraŭlino! Kion mi diru? Mi, kiu dum tiom +da jaroj estis en la servo de la fraŭlinoj.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ni devas trankvile akcepti la staton. Vere estas nenio alia farebla. +Vidu, Jørgen <em>devas</em> havi vin en la domo ĉe si. Li devas. Vi ja +kutimiĝis mastrumi por li ek de kiam li estis knabeto.</p> + +<p>BERTE<br> +Jes, sed tamen, fraŭlino, mi tiom zorge pensas pri ŝi, kiu kuŝas +hejme. Kompatinda ŝi, kiu mem estas tute senhelpa. Kaj jen kun la +nova servistino! Neniam en la mondo lernas ŝi kontentigi al la +bezonoj de tiu malsana homo.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Nu, mi certe sukcesos instrui ŝin al tio. Kaj la plimulton mi +kompreneble prenos sur min mem. Pro mia malfeliĉa fratino vi ne +bezonas maltrankviliĝi, mia kara Berte.</p> + +<p>BERTE<br> +Nu jes, sed estas ankaŭ alia afero, fraŭlino. Mi multe timas, ke mi +ne povos sufiĉe kontentigi al la juna sinjorino.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Nu bona Dio, — en la unua tempo eble okazos io tia.</p> + +<p>BERTE<br> +Ĉar aspekte ŝi estas tre pretendema.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Kompreneble. Filino de generalo Gabler. Kaj pripensu al kio ŝi estis +kutimita dum la generalo vivis. Ĉu vi memoras, kiam ŝi kune kun sia +patro rajdis laŭ la vojo? En la longa, nigra draprobo? Kaj kun plumo +en la ĉapelo?</p> + +<p>BERTE<br> +Jes, jes, — estu certa! — Sed vere mi ne tiam imagis, ke fariĝus +paro el ŝi kaj la kandidato.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ankaŭ mi ne. — Sed atentu — Berte, — dum mi memoras: De nun vi ne +titolu Jørgen kandidato. Vi devas diri “la doktoro”.</p> + +<p>BERTE<br> +Jes, ankaŭ la juna sinjorino menciis tion — ĉinokte, — ĵus kiam +ili envenis la pordon. Ĉu vere <em>estas</em> tiel, fraŭlino?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, efektive estas tiel. Imagu, Berte, — ili faris lin doktoro +eksterlande. Nun dum la vojaĝo, komprenu. Pri tio mi aŭdis eĉ ne +vorteton, — antaŭ ol li mem rakontis tie malsupre sur la ŝipkajo.</p> + +<p>BERTE<br> +Jes, ja, li certe kapablas fariĝi kio ajn. Tiom lerta kiom <em>li</em> +estas. Sed mi neniam kredis, ke li ankaŭ volis komenci kuraci +homojn.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ne, ne estas tia doktoro, kia li fariĝis. — <span class="staging">(kapskuas +signifoplene)</span> Tamen baldaŭ vi eble nomu lin io alia, kio estas +ankoraŭ pli grandioza.</p> + +<p>BERTE<br> +Ĉu vere! Kio estos tio, fraŭlino?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(ridetas)</span> Hm, — nu, tion vi scius! <span class="staging">(emociita)</span> Aj, Dio mia, — se +karmemora Jochum povus rigardi el sia tombo, kaj vidi, kio fariĝis +el lia knabeto! <span class="staging">(ĉirkaŭrigardas)</span> Sed aŭskultu, Berte, — kial vi +<em>jenon</em> faris? — Forprenis la kovraĵojn de ĉiuj mebloj?</p> + +<p>BERTE<br> +Sinjorino diris, ke mi tion faru. Ŝi ne ŝatas kovraĵojn sur la +seĝoj, ŝi diris.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ĉu ili do uzos ĉi tiun ĉambron — ĉiutage?</p> + +<p>BERTE<br> +Jes, ŝajne. Almenaŭ laŭ Sinjorino. Ĉar li mem, — la doktoro, — +li nenion diris.</p> + +<p class="staging">(<b>Jørgen Tesman</b> venas kantetante de la dekstra flanko de la +malantaŭa ĉambro, portante malplenan, malfermitan valizon. Li estas +mezstatura, juneca viro de 33 jaroj, iom diketa, kaj kun fidema, +ronda, kontenta vizaĝo, blondaj haroj kaj barbo. Li portas +okulvitrojn, kaj estas vestita en komforta, iom neglektema hejma +vestaĵo.)</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Bonan matenon, bonan matenon, Jørgen!</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(ĉe la pordo)</span> Onklino Julle! Kara onklino Julle! <span class="staging">(proksimiĝas kaj +vigle agitas ŝian manon)</span> Vi, ĉi tie — tiom frue en la tago! Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, kompreneble ke mi devis fari etan viziton al vi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj tio eĉ se vi ne havis sufiĉan ripozon dum la nokto!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ho, neniel afektas min.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, cetere vi venis bone hejmen de la kajo? Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, vere mi faris, — dank' al Dio. La asesoro ĝentile akompanis +min ĝis la pordo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Domaĝe ke ni ne povis kunpreni vin en la veturilo. Sed vi ja mem +vidis —. Hedda havis tiom da skatoloj, kiujn ni devis kunpreni.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, vere ege multe da skatoloj ŝi havis.</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(al Tesman)</span> Eble mi eniru por demandi Sinjorinon, ĉu estus io pri +kio mi povus ŝin helpi?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, dankon, Berte, — vi ne faru. Se ŝi ion deziras, ŝi sonorigos, +ŝi diris.</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(dekstren)</span> Nu tiel.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed jen, — kunprenu tiun ĉi valizon.</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(prenas ĝin)</span> Mi metos ĝin en la subtegmentejon.</p> + +<p class="staging">(Ŝi eliras tra la pordo de la antaŭĉambro.)</p> + +<p>TESMAN<br> +Imagu, onklino, — tiun valizon mi havis tute plenŝtopita de nuraj +kopioj. Estas nekredeble kiom mi sukcesis kolekti en la arkivoj. +Malnovaj, strangaj dokumentoj pri kiuj neniu ion sciis —</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes certe, vi ne malŝparis vian tempon dum la nuptovojaĝo, vi, +Jørgen.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, tion mi ja povas diri. Sed demetu vian ĉapelon. Jen! permesu al +mi malnodi la banton. Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(dum li tion faras)</span> Ho Dio mia, — tio ĉi estas ja kvazaŭ vi +ankoraŭ estus hejme ĉe ni.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(turnas la ĉapelon en sia mano)</span> Jen, — kian belan, grandiozan +ĉapelon vi havigis al vi!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Mi aĉetis ĝin pro Hedda.</p> + +<p>TESMAN<br> +Pro Hedda? Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, por ke Hedda ne hontu pri mi, kiam ni kune promenos surstrate.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(karese frapetas ŝian vangon)</span> Vi ja pensas pri ĉio, vi, onklino +Julle! <span class="staging">(metas la ĉapelon sur seĝon ĉe la tablo)</span> Kaj nun, — jen, +— ni eksidu ĉi tie en la sofo. Kaj iom babilu ĝis Hedda venos.</p> + +<p class="staging">(Ili sidigas sin; ŝi metas sian sunombrelon en la angulon de la +sofo.)</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(prenas ambaŭ liajn manojn kaj rigardas lin)</span> Kiom benate bone estas +denove havi vin vigle vivanta antaŭ miaj okuloj, Jørgen! Ho vi, filo +de nia karmemora Jochum!</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj kiom por mi! Ree rigardi vin, onklino Julle! Vin, kiu estis por +mi kaj patro kaj patrino.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, mi certe scias, ke vi daŭre amos viajn maljunajn onklinojn.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed estas do neniu plibonigo por onklino Rina. Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ho ne, kara, — estas ja neniu plibonigo atendebla por ŝi, +povrulino. Ŝi kuŝas tiel, kiel ŝi kuŝis dum tiuj multaj jaroj. +Sed Dio permesu al mi havi ŝin ankoraŭ iom da tempo! Ĉar alie mi +ne scias por kio vivi, Jørgen. Eĉ pli nun, komprenu, kiam mi ne plu +havas vin por kiu mastrumi.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(frapetas ŝian dorson)</span> Nu, nu, nu, —!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(abrupte ŝanĝas temon)</span> Kaj jen eĉ imagi ke vi estas edziĝinta +viro, Jørgen! — Kaj ke estas vi, kiu kaptis Hedda Gabler! La +ĉarmegan Hedda Gabler. Jen imagu! Ŝi, kiu havis tiom da +amindumantoj ĉirkaŭ si!</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(kantetas kaj ridetas kontente)</span> Jes, mi vere kredas ke mi havas +sufiĉe da bonaj amikoj promenantaj en la urbo, kiuj min envias. Ĉu +ne?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Kaj ke vi ankaŭ povis fari tian longan nuptovojaĝon! Pli ol kvin, +— preskaŭ ses monatojn —</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, — por mi estis ja ia studvojaĝo samtempe. Kiom da arkivoj kiom +mi devis ekzameni! Kaj kiom da libroj kiom mi devis tralegi, kara!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Nu jes, tiel do estas. <span class="staging">(pli intime kaj iom mallaŭte)</span> Sed aŭskultu +nun, Jørgen, — ĉu vi ne havas ion — ion kroman rakontindan?</p> + +<p>TESMAN<br> +De la vojaĝo?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +J-e-e-s.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, mi ne scias pri io alia ol tio, kion mi rakontis al vi en la +leteroj. Ke mi ricevis la doktoran rangon tie sude — tion mi ja +rakontis al vi hieraŭ.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, tiaj aferoj, jes. Sed mi pensas, — ĉu vi ne havas iujn, — +iujn tiajn — esperojn —?</p> + +<p>TESMAN<br> +Esperojn?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Dio mia, Jørgen, — mi ja estas via maljuna onklino!</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes certe mi havas esperojn, ho jes.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Nu?</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi havas ja la plej bonajn esperojn fariĝi profesoro post nelonge.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, profesoro, jes —</p> + +<p>TESMAN<br> +Aŭ, — mi povas rekte diri, ke mi certe scias, ke mi fariĝos. Sed +kara, bona onklino Julle, — tion vi ja mem bone scias!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(ridetante)</span> Jes, certe mi scias. Vi pravas. <span class="staging">(ŝanĝas temon)</span> — +Sed ni parolis pri la vojaĝo. — Ĝi certe postulis multe da mono, +Jørgen?</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, bona Dio, — la granda stipendio helpis ja longe.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Sed mi vere ne komprenas, ke ĝi estis sufiĉa por du.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, ne. Tio ne estas facile komprenebla. Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Kaj aldone <em>tio</em>, ke estas sinjorino, kun kiu oni vojaĝas. Ĉar tio +estas ekstreme pli multekosta, laŭdire.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, kompreneble, — iom pli multekosta tio ja estas. Sed Hedda +<em>devis</em> havi tiun vojaĝon, onklino! Ŝi vere <em>devis</em>. Io alia ne +konvenus.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ne, ne, ja ne konvenus. Ĉar nuptovojaĝo estas ja kutimo nuntempe. +— Sed diru nun, — ĉu vi jam sufiĉe trarigardis la apartamenton?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho jes, kredu. Mi jam estis surpiede de post heliĝo.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Kaj kiel ĉio al vi plaĉas?</p> + +<p>TESMAN<br> +Bonege! Tute bonege! Estas nur tio kion mi ne komprenas, por kio ni +uzu la du malplenajn ĉambrojn, kiuj situas inter jena malantaŭa +ĉambro kaj la dormoĉambro de Hedda?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(ridetas)</span> Ho, mia kara Jørgen, tiujn vi certe bezonos — post iom da +tempo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, certe vi pravas, onklino Julle! Ĉar kiam mia libraro kreskos, +tiam —. Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ĝuste, mia kara knabo. Ĝuste pri via libraro mi pensis.</p> + +<p>TESMAN<br> +Plej kontenta mi ja estas pro Hedda. Antaŭ nia fianĉiĝo, ŝi ja +ofte diris, ke ŝi nenie ŝatus loĝi krom en la vilao de ministrino +Falk.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jen imagu, — ke okazis, ke ĝi estis por vendo. Ĵus post via +foriro.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, onklino Julle, bonŝanco akompanis nin. Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Sed multekoste, mia kara Jørgen! Multekoste estos por vi, — ĉio +ĉi.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin iom timeme)</span> Jes, eble fariĝos, onklino?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ho, granda Dio!</p> + +<p>TESMAN<br> +Kiom, vi opinias? Proksimume? Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ne, tio neeblas por mi scii antaŭ ol ni estos ricevintaj ĉiujn +fakturojn.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, feliĉe ke asesoro Brack akiris avantaĝajn kondiĉojn por mi. +Tion li mem skribis en letero al Hedda.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes ja, pri tio neniam timu, mia knabo. — Krome por mebloj kaj +tapiŝoj mi garantiis.</p> + +<p>TESMAN<br> +Garantiis? Vi? Kara onklino Julle, — kian garantion povis <em>vi</em> doni?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Mi asignis miajn rentojn.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(eksaltas)</span> Kion! Viajn — kaj la rentojn de onklino Rina!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, mi ne trovis alian eblecon, kara.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(starigas sin antaŭ ŝin)</span> Sed ĉu vi tute freneziĝis, onklino! +Tiuj rentoj, — estas ja la sola vivtenado por vi kaj onklino Rina.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Nu, nu, — ne ekscitiĝu pro tio. Estas ja nur afero de formo, +komprenu. Tion ankaŭ diris asesoro Brack. Ĉar estas li, kiu tiom +bonvoleme ordigis ĉion por mi. Nur afero de formo, li diris.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, eble bone. Sed tamen —</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ĉar nun vi ja ricevos vian propran salajron por pagi. Kaj, Dio mia, +eĉ se ni devus iom elspezi —? Iom aldoni komence —? Estus ja nur +ia feliĉo por ni.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, onklino, — neniam vi laciĝas oferi vin por mi!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(ekstaras kaj metas siajn manojn sur liajn ŝultrojn)</span> Ĉu mi do +havas iun alian ĝojon en tiu ĉi mondo, krom ebenigi la vojon por +vi, mia kara knabo? Vi, kiu havis nek patron nek patrinon al kiuj vin +teni. Kaj nun ni staras ĉe la celo, kara! Aspektis malespere +kelkfoje. Sed, bona Dio, nun vi superas, Jørgen!</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, estas strange kiel ĉio aranĝis sin avantaĝe.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, — kaj tiuj, kiuj kontraŭstaris vin — kaj volis bari al vi la +vojon, — ili devas nun resti sube. Ili falis, tiuj, Jørgen! Tiu kiu +estis por vi la plej danĝera, — li falis plej fatale, li. — Kaj +nun li kuŝas tiel, kiel li por si sternis, — povra, miskonduta +homo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu vi ion aŭdis pri Ejlert? Nome post kiam mi forvojaĝis?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Nenion krom tio ke li eldonus novan libron.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kion? Ejlert Løvborg? Ĵus nun? Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, tion oni diras. Dio scias ĉu ĝi ion valoras, ĉu? Ne, sed kiam +la <em>via</em> nova libro aperos, — tio estos ja io alia, Jørgen! Pri kio +ĝi temos?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĝi temos pri la hejma industrio en Brabant en la Mezepoko.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jen, imagu, — ke vi povas skribi ankaŭ pri tia temo!</p> + +<p>TESMAN<br> +Cetere eble daŭros ankoraŭ longe pri tiu libro. Mi havas ja tiujn +kompleksajn kolektojn, kiujn mi devas unue ordigi, komprenu.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, ordigi kaj kolekti, — tion vi vere scipovas. Ne vane vi estas +la filo de karmemora Jochum.</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi tre antaŭĝojas komenci pri tio. Precipe nun, kiam mi ekhavis +mian propran domon kaj hejmon kie labori.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Kaj antaŭ ĉio nun, kiam vi gajnis ŝin, kiun via koro sopiris, kara +Jørgen.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(ĉirkaŭbrakas ŝin)</span> Ho jes, jes, onklino Julle! Hedda, — ŝi +estas ja la plej ŝatinda el ĉio! <span class="staging">(rigardas al la pordo)</span> Jen mi +kredas, ke ŝi venas. Ĉu?</p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b> venas de maldekstre tra la malantaŭa ĉambro. Ŝi estas +sinjorino de proksimume 29 jaroj. Vizaĝo kaj staturo aspektas noble. +La koloro de la haŭto iom pala. La okuloj estas ŝtalgrizaj kaj +esprimas malvarman, serenan trankvilon. La hararo estas bele bruneta, +sed ne tre densa. Ŝi estas vestita en eleganta, libere pendanta +antaŭtagmeza kostumo.)</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(iras al Hedda renkonte)</span> Bonan matenon, kara Hedda! Kore al vi bonan +matenon!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(donas al ŝi la manon)</span> Bonan matenon, kara fraŭlino Tesman! +Vizitante tiom frue? Estas ja tre afable.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(aspektas iom ĝenata)</span> Nu, — ĉu la juna sinjorino bone dormis en +sia nova hejmo?</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu ja, dankon! Elteneble.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(ridas)</span> Elteneble! Jen, jen, vi trovas esprimon, Hedda! Vi vere +dormis profunde kiel ŝtono, kiam mi ellitiĝis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Feliĉe. Krome oni devas ja sin kutimigi al ĉio nova, fraŭlino +Tesman. Iom post iom. <span class="staging">(rigardas maldekstren)</span> Hu, — jen la +ĉambristino lasis la pordon de la altano malferma. Enondas +kvazaŭ maro da suno.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(iras al la pordo)</span> Nu, do ni ĝin fermu.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, ne, tion ne! Kara Tesman, kuntiru la kurtenojn. Tio donas pli +malakran lumon.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(ĉe la pordo)</span> Nu jes, — nu jes. Jen, Hedda, — nun vi havas ombron +kaj ankaŭ freŝan aeron.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, freŝa aero estas ĉi tie vere bezonata. Ĉiuj tiuj benitaj +floroj —. Sed, kara, — bonvolu preni sidlokon, fraŭlino Tesman!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ne, dankon. Nun mi ja scias, ke ĉio statas bone, — dank' al Dio! +Kaj nun mi devas trovi mian vojon hejmen. Al ŝi, kiu kuŝas kaj +sopire atendas, la kompatinda.</p> + +<p>TESMAN<br> +Do vi kore salutu ŝin multfoje de mi. Kaj diru al ŝi, ke mi faros +viziton al ŝi iom poste hodiaŭ.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, ja, tion mi faros. Sed jen atentu, Jørgen — <span class="staging">(serĉas en la +poŝo de sia robo)</span> Tion mi preskaŭ forgesis. Jen io kion mi +kunportis por vi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kio estas do tio, onklino? Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(eltiras platan paketon en gazetpapero kaj donas ĝin al li)</span> Jen, +mia kara knabo.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(elpakas)</span> Ho, bona Dio, — ĉu vi vere gardis ilin por mi, onklino +Julle! Hedda! Estas vere kortuŝe, kara! Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĉe la etaĝeroj dekstre)</span> Jes, kara, kio do estas?</p> + +<p>TESMAN<br> +Miaj malnovaj matenŝuoj! La pantofloj, vidu!</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu do. Mi memoras, ke vi ofte parolis pri ili dum la vojaĝo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, mi vere sentis la mankon de ili. <span class="staging">(proksimiĝas al ŝi)</span> Jen, +rigardu ilin, Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(iras al la forno)</span> Ne, dankon, ili vere ne interesas min.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(postsekvas ŝin)</span> Imagu — tiujn onklino Rina brodis por mi kuŝante +en sia lito. Eĉ malsana kia ŝi estis. Ho, vi ne povas imagi, kiom +da memoroj ili revokas.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĉe la tablo)</span> Efektive ne por mi.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Pri tio Hedda ja pravas, Jørgen.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, sed mi opinias, ke nun, kiam ŝi apartenas al la familio —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(interrompante)</span> Kun tiu ĉambristino ni certe neniam interakordos, +Tesman.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ne interakordos kun Berte?</p> + +<p>TESMAN<br> +Kara, — kial vi <em>tiel</em> ekpensas? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(montras)</span> Jen rigardu! Tie ŝi postlasis sian malnovan ĉapelon sur +la seĝo.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(konsternita, perdas la pantoflojn sur la plankon)</span> Tamen Hedda do +—!</p> + +<p>HEDDA<br> +Imagu, — se iu venus kaj tiaĵon vidus.</p> + +<p>TESMAN<br> +Tamen, Hedda, estas ja la ĉapelo de onklino Julle!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(prenas la ĉapelon)</span> Jes vere, ĝi estas mia. Kaj cetere ĝi ne +estas malnova, kara sinjorineto Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi vere ne proksime rigardis ĝin, fraŭlino Tesman.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(ligas la ĉapelon sur sin)</span> Kredu min, vere la unuan fojon mi nun +portas ĝin. Jes, Dio scias ke tiel estas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj grandioza ĝi estas. Vere grandioza!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Nu, ne bombastu, mia kara Jørgen. <span class="staging">(ĉirkaŭrigardas)</span> La sunombrelon +—? Nu, jen. <span class="staging">(prenas ĝin)</span> Ĉar ankaŭ tiu estas mia. <span class="staging">(grumbletas)</span> +Ne tiu de Berte.</p> + +<p>TESMAN<br> +Novan ĉapelon kaj novan sunombrelon! Jen, Imagu, Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +Belaj, eĉ belegaj ili estas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, ĉu ne? Ĉu? Sed onklino, pririgardu nun vere Hedda antaŭ ol vi +foriros! Vidu kiom belega ŝi estas!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ho, kara, <em>tio</em> estas ja nenio nova. Hedda estis ja ĉarmega ĉiujn +siajn tagojn. <span class="staging">(ŝi kapsalutas kaj foriras dekstren)</span></p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(sekvas ŝin)</span> Jes, sed ĉu vi rimarkis ke ŝi fariĝis iomete +korpulenta kaj floranta? Kiom ŝi ete dikiĝis dum la vojaĝo?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(transpaŝas la plankon)</span> Ho, lasu nun tion —!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(haltas kaj sin turnas)</span> Dikiĝis?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, onklino Julle, vi ne povas tion bone vidi nun, kiam ŝi portas +tiun robon. Sed <em>mi</em>, kiu havas okazon —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĉe la vitra pordo, senpacience)</span> Ho, vi ne havas okazon al io ajn!</p> + +<p>TESMAN<br> +Certe estas la montara aero tie sude en Tirolo —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(abrupte, interrompante)</span> Mi estas nun ĝuste tia, kia mi estis je la +forvojaĝo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, tion vi pretendas, vi. Sed honto al mi se vi estas. Ĉu ne +ankaŭ al vi tiel aspektas, onklino?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(kunplektas la manojn kaj rigardas ŝin)</span> Rava, — rava, — rava +estas Hedda. <span class="staging">(iras al ŝi, per ambaŭ manoj klinigas ŝian kapon, +kaj kisas ŝian hararon)</span> Dio benu kaj gardu Hedda Tesman. Pro +Jørgen.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(sin zorgeme deŝirante)</span> Ho —! Lasu min nun.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(en kvieta kortuŝo)</span> Ĉiun opan tagon mi enrigardos ĉe vi du.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, tion faru, onklino. Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Adiaŭ, adiaŭ!</p> + +<p class="staging">(Ŝi eliras tra la pordo de la antaŭĉambro. <b>Tesman</b> akompanas ŝin +elen. La pordo restas malferma. Oni aŭdas <b>Tesman</b> ripeti siajn +salutojn al onklino <b>Rina</b>, kaj danki pro la matenŝuoj)</p> + +<p class="staging">(Samtempe <b>Hedda</b> iras tien kaj reen sur la planko, suprenlevas la +brakojn, pugnigas la manojn kvazaŭ en kolero. Ŝi tiras la kurtenojn +for de la vitra pordo, restas tie staranta, kaj elrigardas.)</p> + +<p class="staging">(Iom poste <b>Tesman</b> ree envenas kaj fermas la pordon post si.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(prenas la pantoflojn de la planko)</span> Al kio estas vi rigardanta, +Hedda?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(denove trankvila kaj sinrega)</span> Mi simple staras rigardante la +foliaron. Ĝi estas tre flava. Kaj kiom velka!</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(enpakas la ŝuojn kaj metas ilin sur la tablon)</span> Jam estas ja +Septembro.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(denove maltrankvila)</span> Jes, pensu, — jam estas — estas Septembro.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu vi ne trovas, ke onklino Julle aspektis tre strange? Preskaŭ +solene? Ĉu vi povas kompreni ŝian konduton? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi apenaŭ konas ŝin. Ĉu ŝi ne ofte estas tia?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, ne kia hodiaŭ.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(iras for de la vitra pordo)</span> Ĉu vi kredas, ke ŝi sentas sin +afliktita pro tio pri la ĉapelo?</p> + +<p>TESMAN<br> +Eh, ne multe. Eble iom en la momento —</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed kia maniero estas do tio, deĵeti la ĉapelon ĉi tie en la +salono. Tio ne estas kutimo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, vi povas esti certa, ke onklino Julle tion neniam plu faros.</p> + +<p>HEDDA<br> +Cetere mi certe trankviligos ŝin.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, kara, kara Hedda, se vi tion volus!</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiam vi iros al ili poste hodiaŭ, vi povos ja inviti ŝin ĉe ni por +la vespero.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, tion mi efektive faros. Kaj estas ankaŭ alia afero, per kiu vi +povus ege ĝojigi ŝin.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu?</p> + +<p>TESMAN<br> +Se vi nur povus decidigi vin familiane alparoli ŝin. Pro mi, Hedda? +Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, ne, Tesman — je Dio, ne petu min pri tio. Mi tion al vi diris +iam antaŭe. Mi provos nomi ŝin onklino. Kaj tio sufiĉu.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu do tiel. Sed mi opinias, ke nun, kiam vi apartenas al la familio, +nun —</p> + +<p>HEDDA<br> +Hm, — mi ne ĝuste scias ĉu —</p> + +<p class="staging">(Ŝi iras trans la plankon al la porda aperturo.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(iom poste)</span> Ĉu io estas al vi, Hedda? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi ja rigardas mian malnovan pianon. Ĝi ne bone harmonias kun la +aliaj mebloj.</p> + +<p>TESMAN<br> +La unuan fojon kiam mi ricevos salajron, mi aranĝu por ĝin ŝanĝi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, ne, — ne ŝanĝi. Mi ne volas malhavi ĝin. Prefere ni metu ĝin +tien en la malantaŭan ĉambron. Kaj anstataŭe ni povos havi alian +ĉi tie. Laŭokaze, mi opinias.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(iom embarasita)</span> Jes, — tion ni ja povos fari.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(prenas la bukedon de sur la piano)</span> Tiuj floroj ne estis ĉi tie +ĉinokte, kiam ni venis.</p> + +<p>TESMAN<br> +Eble onklino Julle kunportis ilin por vi.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas en la bukedon)</span> Vizitkarton. <span class="staging">(elprenas ĝin kaj legas)</span> +“Revenos iom poste”. Ĉu vi povas diveni de kiu?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne. De kiu do? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Estas subskribite “Sinjorino notario Elvsted”.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu vere? Sinjorino Elvsted! Fraŭlino Rysing, kiel ŝi nomiĝis +antaŭe.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, ĝuste. Tiu kun la iritanta hararo, per kiu ŝi parade +sensaciis. Via antaŭa flamo, laŭdire.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(ridas)</span> Nu, ne daŭris longe. Kaj estis ja antaŭ ol mi konatiĝis +kun vi, Hedda. Sed imagu, — ke ŝi estas en la urbo.</p> + +<p>HEDDA<br> +Strange ke ŝi vizitas nin. Mi konas ŝin ja nur de la instituto.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, mi vere ne vidis ŝin de post — Dio scias, kiom da tempo. +Strange ke ŝi eltenas tie norde en tia izolejo. Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(iom pripensas kaj subite diras)</span> Aŭdu, Tesman, — ĉu ne estas tie +norde, ke li loĝas, — tiu, — Ejlert Løvborg?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, estas ĝuste norde en tiu regiono.</p> + +<p class="staging">(<b>Berte</b> venas ĉe la pordo de la antaŭĉambro)</p> + +<p>BERTE<br> +Sinjorino, nun ŝi revenis, tiu sinjorino, kiu antaŭ iom da tempo +enrigardis kaj donis florojn. <span class="staging">(montras)</span> Tiujn, kiujn Sinjorino +tenas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Aha, ŝi venis? Jes, envenigu ŝin.</p> + +<p class="staging">(<b>Berte</b> malfermas la pordon por <b>sinjorino Elvsted</b>, kaj mem eliras. +— <b>Sinjorino Elvsted</b> estas stature svelta kun belaj, molaj +vizaĝtrajtoj. Helbluaj okuloj, grandaj, rondaj kaj iom elstarantaj, +kun timema, demanda esprimo. La hararo estas frapante hela, preskaŭ +blankeflava, kaj neordinare riĉa kaj ondanta. Ŝi estas nur paron da +jaroj pli juna ol <b>Hedda</b>. La vestaĵo estas malhela vizitkostumo, +eleganta, sed ne tute laŭ la plej nova modo.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(proksimiĝas amike)</span> Bonan tagon, kara sinjorino Elvsted. Ŝatinde +foje revidi vin.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(nervoza, provas regi sin)</span> Jes, estas longa tempo post kiam ni laste +renkontiĝis.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(donas al ŝi la manon)</span> Kaj same ni du. Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Dankon pro viaj ravaj floroj —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, mi petas —. Mi volis viziti vin jam hieraŭ posttagmeze. Sed mi +sciiĝis, ke vi estas for, vojaĝante —</p> + +<p>TESMAN<br> +Vi ĵus venis urben? Ĉu?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Mi venis ĉi tien hieraŭ tagmeze. Ho, mi vere malesperis, kiam mi +aŭdis, ke vi ne estas hejme.</p> + +<p>HEDDA<br> +Malesperis! Kial do?</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed bona, kara sinjorino Rysing — sinjorino Elvsted mi volus diri —</p> + +<p>HEDDA<br> +Espereble ne estas malbono okazonta?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Vere estas. Kaj mi konas eĉ ne unu homon ĉi tie, al kiu mi povus +min turni.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(metas la florbukedon sur la tablon)</span> Venu, — kaj ni eksidu ĉi tien +sur la sofon —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, mi havas eĉ ne momentan kvieton sidi!</p> + +<p>HEDDA<br> +Certe vi havas. Nu, venu.</p> + +<p class="staging">(Ŝi tiras <b>sinjorinon Elvsted</b> malsupren sur la sofon, kaj eksidas +apud ŝi.)</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu? Kaj kio, Sinjorino —?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu io eksterordinara okazis tie norde ĉe vi?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, — okazis kaj ne okazis. Ho, — mi ege dezirus, ke vi ne min +miskomprenu —</p> + +<p>HEDDA<br> +Sekve vi vere plej saĝe faros malkaŝe rakonti, sinjorino Elvsted.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉar estas ja pro tio, ke vi venas. Ĉu?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, ja, estas ja pro tio. Kaj jenon mi devas diri al vi, sinjorino, +— se vi tion ne jam scias, — ke ankaŭ Ejlert Løvborg estas en la +urbo.</p> + +<p>HEDDA<br> +Løvborg estas —!</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu vere! Ejlert Løvborg revenis! Jen imagu, Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho Dio, mi ja aŭdas.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Li jam estas ĉi tie dum semajno. Imagu tion — tutan semajnon! En +ĉi danĝera urbo. Sola! Kun aro de malbona societo troviĝanta ĉi +tie.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed kara sinjorino Elvsted, — kiel <em>li</em> vere koncernas vin?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin timeme kaj diras rapide)</span> Li estis instruisto por la +infanoj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Por viaj infanoj?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Por tiuj de mia edzo. Mi neniujn havas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Do, por la edzinfanoj.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(iom hezitante)</span> Ĉu li estis tiom, — mi ne scias kiel min esprimi, +— tiom — regula en vivado kaj konduto, ke oni povis dungi lin al +tio? Ĉu?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Dum la lastaj kelkaj jaroj li nenion mallaŭdindan faris.</p> + +<p>TESMAN<br> +Vere ne? Jen imagu, Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi aŭdas.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Eĉ ne ereton, mi asertas al vi, sinjoro! En neniu rilato. Sed tamen +—. Nun, kiam mi scias, ke li estas ĉi tie — en la granda urbo —. +Kaj kun tiom da mono en la manoj. Nun mi morte timas pro li.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed kial li ne prefere restis tie norde, kie li estis? Ĉe vi kaj via +edzo? Ĉu?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Kiam la libro estis eldonita, li ne plu kontentiĝis en kvieto tie +fore ĉe ni.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes vere, — onklino Julle diris, ke li eldonis novan libron.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, grandan, novan libron, kiu temas pri la kultura progreso — tiel +iom ĝenerale. Okazis antaŭ dek kvar tagoj. Kaj ĉar la publiko ĝin +aĉetis kaj legis tiom avide — kaj ĝi vekis tian grandan atenton —</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, jenon ĝi do faris? Do certe estas io, kion li havis kŭsanta ĉe +si de la bonaj tagoj.</p> + +<p>ELVSTED<br> +De pli frue, vi opinias?</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu jes.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, li ĉion skribis norde ĉe ni. Nun — la lastan jaron.</p> + +<p>TESMAN<br> +Vere ĝojige aŭdi. Hedda! Jen imagu!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ah jes, se nur daŭrus.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi renkontis lin ĉi tie?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ankoraŭ ne. Mi tiom klopodis trovi lian adreson. Sed ĉi-matene mi +fine sukcesis.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin esplore)</span> Vere mi opinias, ke estas strange de via +edzo — hm —</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(skuiĝas nervoze)</span> De mia edzo! Kio?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ke li sendas <em>vin</em> al la urbo en tia komisio. Ke li ne mem iras por +atenti sian amikon.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho ne, ne, — mia edzo ne havas tempon por tio. Kaj estas ankaŭ — +kelkaj aĉetoj, kiujn mi devus fari.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ridetas supraĵe)</span> Do, tio estas ja alia afero.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(ekstaras maltrankvila)</span> Kaj nun mi humile petas vin, sinjoro Tesman, +amike akceptu Ejlert Løvborg, se li vizitos vin! Kaj tion li certe +faros. Bona Dio, — vi du estis ja tiom bonaj amikoj pasinte. Estas +ja ĝuste la samaj studoj, kiujn vi ambaŭ faras. La samaj sciencoj, +— laŭ mia kompreno.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, tiel estis ja almenaŭ pasinte.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, kaj tial mi insiste petas vin, ke vi absolute — ankaŭ vi — ke +vi zorge atentu lin. Ĉu ne, sinjoro Tesman, — vi promesas tion al +mi?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, tre volonte, sinjorino Rysing —</p> + +<p>HEDDA<br> +Elvsted.</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi certe faros por Ejlert ĉion, kio al mi eblas. Pri tio vi fidu.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho kiom benite afabla vi estas! <span class="staging">(premas liajn manojn)</span> Dankon, +dankon, dankon! <span class="staging">(timigita)</span> Ĉar mia edzo ja tiom multe ŝatas lin!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekstaras)</span> Vi devus sendi al li leteron, Tesman. Ĉar eble li ne +venos al vi tiel el propra instigo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, estus eble pli ĝuste, tiel, Hedda? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj faru ju pli frue des pli bone. Tuj, mi opinias.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(pete)</span> Ho jes, se vi tion volus!</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi skribos tuj ĉi-momente. Ĉu vi havas lian adreson, sinjorino — +sinjorino Elvsted?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes. <span class="staging">(prenas el la poŝo slipeton, kaj donas al li)</span> Jen ĝi estas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Bone, bone. Mi eniros — <span class="staging">(ĉirkaŭrigardas)</span> Momenton, — la +pantoflojn? Nu, jen. <span class="staging">(prenas la paketon kaj volas foriri)</span></p> + +<p>HEDDA<br> +Skribu nun vere kore kaj amike. Kaj ankaŭ sufiĉe longe.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes certe, tion mi faru.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Sed nepre neniun vorton, ke mi petis por li!</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, tio ja estas memkomprenebla. Ĉu?</p> + +<p class="staging">(Li trairas la malantaŭan ĉambron dekstren.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(proksimiĝas al <b>sinjorino Elvsted</b>, ridetas kaj diras)</span> Jen! Nun ni +batis du muŝojn en unu frapo.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Kiel tio?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi ne komprenis, ke mi volis forigi lin?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, por skribi tiun leteron —</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj por mi sola paroli kun vi.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(konfuzita)</span> Pri tio sama!</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, ĝuste pri tio.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(timigita)</span> Tamen ne <em>estas</em> pli, sinjorino Tesman! Vere ne pli!</p> + +<p>HEDDA<br> +Efektive estas. Estas konsiderinde pli. Tiom mi ja komprenas. Jen +venu, — kaj ni eksidu konfideme kune.</p> + +<p class="staging">(Ŝi devigas <b>sinjorinon Elvsted</b> eksidi sur la apogseĝon apud la +forno, kaj mem sidigas sin sur unu el la taburetoj.)</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(timema, rigardas sian horloĝon)</span> Sed kara, bona Sinjorino —. Mi +vere intencis nun foriri.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, ne tiom urĝas. — Nu? Rakontu al mi iom kiel vi fartas en via +hejmo.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, estas ĝuste <em>tio</em>, kion mi plej malvolonte tuŝu.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed al mi, kara —? Bona Dio, ni estis ja kune en la instituto.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, sed vi estis en klaso super mi. Ho, kiom mi tiam vin timis!</p> + +<p>HEDDA<br> +Vi min timis?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, mi estis ege timema. Ĉar kiam ni renkontiĝis en la ŝtuparo, +vi kutimis taŭzi miajn harojn.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, ĉu mi <em>tion</em> faris?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, kaj iam vi diris, ke vi volis per fajro senharigi min.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, tio estis ja nur babilaĉo, vi komprenu.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, sed tiam mi estis ja tiom stulta. — Kaj poste almenaŭ — ni +disiĝis — foren disiĝis unu de la alia. Niaj rondoj estis ja ege +malsimilaj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, do ni denove alproksimiĝu. Aŭskultu nun! En la instituto ni +intimiĝis kaj antaŭnomis unu la alian —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, en tio vi certe eraras.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho ne, certe ne! Mi memoras tute klare. Kaj tial ni estu koramikinoj, +nun kiel antaŭe. <span class="staging">(proksimiĝas sur la tabureto)</span> Jen! <span class="staging">(kisas ŝin +sur la vangon)</span> Nun ni estu amikinoj kaj vi nomas min Hedda.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(premas kaj frapetas ŝiajn manojn)</span> Ho, tiom da boneco kaj afableco +—! Al tio mi tute ne estas kutimiĝinta.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, nu, nu! Kaj mi estas via amikino, kiel antaŭe, kaj nomas vin +mia kara Tora.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Tea mi nomiĝas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes ĝuste. Kompreneble. Tea mi dirus. <span class="staging">(rigardas ŝin kompateme)</span> Do +vi ne kutimiĝis al boneco kaj afableco, vi, Tea? En via propra +hejmo?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, se mi vere havus hejmon! Sed mi neniun havas. Mi neniam havis.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(iom rigardas ŝin)</span> Mi komprenetis, ke estus io tia.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rigardas antaŭen senhelpe)</span> Jes, — jes, — jes.</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi ne certe memoras nun. Sed ĉu ne estis unue kiel mastrumistino, ke +vi venis tien norde al la notario?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Vere mi estus guvernistino. Sed lia edzino — la tiama, — ŝi estis +malsaneca, — kaj plej ofte kuŝis en lito. Jen, mi devis ankaŭ +ŝarĝi min pri la mastrumado.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed poste, — fine, vi fariĝis dommastrino.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(peze)</span> Jes, fine mi tio fariĝis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi pripensu —. Kiom longe estas de tiam, — proksimume?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Post kiam mi edziniĝis?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Estas nun kvin jaroj de tiam.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, ĝuste; tiom devas esti.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, tiuj kvin jaroj —! Aŭ pli ĝuste la du — tri lastaj. Ho, se +vi, Sinjorino, povus imagi al vi —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(frapetas ŝian manon)</span> <em>Sinjorino</em>? Hontu, Tea!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, ne, mi provos. — Ja, — se vi nur povus imagi kaj kompreni —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(preterpase rimarkante)</span> Ejlert Løvborg loĝas ja tie norde dum tri +jaroj, mi opinias.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin iom necerte)</span> Ejlert Løvborg? Jes — li faras.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi konis lin jam ĉi tie en la urbo?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Apenaŭ. Nu ja, — de nomo, kompreneble.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed tie norde, — li do venis en vian domon?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes li vizitis nin ĉiun tagon. Li devis ja legi kun la infanoj. Ĉar +laŭtempe mi sola ne kapablis ĉion fari.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, kompreneble. — Kaj via edzo —? Li verŝajne ofte vojaĝas?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes. Sinjorino, — ne Hedda, — vi komprenas, ke kiel notario li +devas ofte vojaĝi ĉirkaŭe en la distrikto.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(apogante sin al la seĝbrako)</span> Tea, — kompatinda, dolĉa Tea, — +nun vi ĉion rakontu al mi, — tiel kiel estas.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, kaj jen vi demandu.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kia vere estas via edzo, Tea? Mi pensas, — kia en — ĉiutagaj +rilatoj. Ĉu li traktas vin bone?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(eviteme)</span> Li certe mem kredas, ke li ĉion plej eble bone faras.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ŝajnas al mi, ke li estas tro maljuna por vi. Certe pli ol dudek +jarojn pli maljuna?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(incitita)</span> Ankaŭ tio. Unu rilato aldone al alia. Ĉio pri li estas +por mi malsimpatia! Ni havas eĉ ne unu penson kune. Nenion en la +mondo, — li kaj mi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed ĉu li tamen ne iel amas vin? Tiel siamaniere?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, mi ne scias kion li sentas. Mi vere nur estas utila por li. Kaj +ne kostas multe dungi min. Mi estas malmultekosta.</p> + +<p>HEDDA<br> +Estas malsaĝe de vi.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(agitas la kapon)</span> Ne povas esti alimaniere. Ne kun li. Ŝajne li +vere ŝatas neniun alian krom si mem. Eble iomete la infanojn.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj ankaŭ Ejlert Løvborg, Tea.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin)</span> Ŝatas Ejlert Løvborg! Kiel vi havas tiun ideon?</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed, kara, — ŝajnas al mi, ke ĉar li sendas vin eĉ ĉi tien al la +urbo post lin — <span class="staging">(ridetas preskaŭ nerimarkeble)</span> Kaj krome vi ja +mem tion diris al Tesman.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(kun nervoza spasmeto)</span> Nu do? Jes, eble mi tion faris. <span class="staging">(eldiras +kviete)</span> Nu. — Pli bone ke mi diru al vi ĉion. Ĉar tamen +malkaŝiĝos.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed, mia kara Tea —?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Do, mallonge kaj rekte! Mia edzo tute ne sciis, ke mi forvojaĝis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vere! Via edzo nenion sciis?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Kompreneble ne. Krome li ne estis hejme. Faris vojaĝon, ankaŭ li. +Ho, mi ne plu eltenis, Hedda! Tute neeble! Tiel sola kia mi de nun +estus tie norde.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu? Kaj poste?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jen, mi pakis kelkajn el miaj aĵoj. La plej necesajn. Tiel kaŝe. +Kaj jen mi forlasis la domon.</p> + +<p>HEDDA<br> +Senpere?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes. Kaj vojaĝis per fervojo rekte ĉi tien al la urbo.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed, mia kara, bona Tea, — ke vi tion kuraĝis!</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(ekstaras kaj paŝas sur la planko)</span> Nu ja, kion en la tuta mondo mi +alie farus!</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed kion via edzo diros, kiam vi revenos hejmen?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(ĉe la tablo, rigardas ŝin)</span> Tien norden al <em>li</em>?</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu jes, nu jes?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Tien norden al li mi neniam plu revenos.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekstaras kaj proksimiĝas)</span> Vi do — tute serioze, — forvojaĝis de +ĉio?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes. Mi ne opiniis, ke por mi estas io alia farebla.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj — ke vi foriris tiel tute malsekrete.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, tiaĵon oni tamen ne povas teni sekreta.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed kion vi pensas, ke homoj diros pri vi, Tea?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Kara Dio, ili diru, kion ili volas. <span class="staging">(sidigas sin inerte kaj peze sur +la sofon)</span> Ĉar mi faris nenion alian ol kion mi <em>devis</em> fari.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(post mallonga paŭzo)</span> Kion vi nun intencas fari? Kiun okupon vi +volas komenci?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Tion mi ankoraŭ ne scias. Mi nur scias ke mi devas vivi tie, kie +Ejlert Løvborg vivas. — Se mi do <em>pluvivu</em>.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(prenas seĝon de ĉe la tablo, eksidas ĉe ŝi kaj frotetas ŝiajn +manojn)</span> Vi Tea, — kiel estiĝis tiu — tiu amikeco — inter vi kaj +Ejlert Løvborg?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Nu, evoluis tiel iom post iom. Mi ekhavis kvazaŭ ian influon sur +lin.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Li formetis siajn antaŭajn kutimojn. Ne ĉar mi petis lin pri tio. +Ĉar tion mi neniam kuraĝis fari. Sed li certe notis, ke tiaĵojn mi +ne emis. Kaj tial li ilin forlasis.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kaŝas spontanan mokridon)</span> Vi do restarigis lin — kiel oni diras, +— vi, eta Tea.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, tion li almenaŭ mem diras. Kaj li — siavice, — li faris ian +veran homon el mi. Lernigis min pensi — kaj kompreni ion kaj tion.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu li legis ankaŭ kun <em>vi</em>?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne precize legis. Sed li parolis kun mi. Parolis pri senfine +profundaj pensoj. Kaj poste venis tiu rava, feliĉa tempo, kiam mi +partoprenis lian laboron! Kiam mi permesiĝis helpi lin!</p> + +<p>HEDDA<br> +Do, tion vi povis?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes. Kiam li ion skribis, ni devis ĉiam labori kune.</p> + +<p>HEDDA<br> +Do, kiel du bonaj kamaradoj.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(viglece)</span> Kamaradoj! Jes, imagu, Hedda — tiel ankaŭ li nomis nin! +— Ho, mi devus ja senti min korege ĝoja. Sed eĉ tion mi ne povas. +Ĉar mi ja ne scias, ĉu tio daŭros kun la tempo.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu via fido al li ne estas pli forta ol tio?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(peze)</span> Virina ombro staras inter Ejlert Løvborg kaj mi.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin intense)</span> Kiu <em>tiu</em> estus?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Mi ne scias. Iu aŭ alia de — de lia pasinteco. Iu kiun li verŝajne +neniam forgesas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kion li diris — pri tio?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Nur unu fojon — preterpase — li aludis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Do! Kaj kion li jen diris?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Li diris, ke kiam ili disiĝis, tiam ŝi volus pafi lin per pistolo.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(malvarme, sinrege)</span> Ho ĉu! Tiaĵon oni ne kutimas fari ĉi tie.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne. Kaj tial mi kredas, ke estas la ruĝhara kantistino, kun kiu li +dum tempo —</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, povas esti.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ĉar mi memoras, ke oni diris pri ŝi, ke ŝi kunportis ŝargitajn +armilojn.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, — do kompreneble estas ŝi.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(tordas la manojn)</span> Jes, sed pensu, Hedda, — nun mi aŭdas, ke tiu +kantistino, — ŝi estas denove en la urbo! Ho, — mi estas tute +malespera —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekrigardas al la malantaŭa ĉambro)</span> Ts! Tesman venas. <span class="staging">(ekstaras +kaj flustras)</span> Tea, — ĉio devas resti inter vi kaj mi.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(eksaltas)</span> Ho jes, — jes! Pro Dio —!</p> + +<p class="staging">(<b>Jørgen Tesman</b>, kun letero en la mano, venas de dekstre tra la +malantaŭa ĉambro.)</p> + +<p>TESMAN<br> +Jen, — nun la epistolo estas prete verkita.</p> + +<p>HEDDA<br> +Estas ja bone. Sed sinjorino Elvsted jam volas foriri, mi kredas. +Atendu iomete. Mi akompanos al la ĝardenpordego.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jen, Hedda, — eble Berte povas ekspedi tiun ĉi?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(prenas la leteron)</span> Mi diros al ŝi.</p> + +<p class="staging">(<b>Berte</b> venas de la antaŭĉambro.)</p> + +<p>BERTE<br> +Asesoro Brack venis, kaj diras, ke li deziras viziti la gesinjorojn.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, petu la asesoron bonvole enveni. Kaj, jen — metu tiun ĉi +leteron en la poŝtkeston.</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(prenas la leteron)</span> Jes, Sinjorino.</p> + +<p class="staging">(Ŝi malfermas la pordon por <b>asesoro Brack</b> kaj mem eliras. La +asesoro estas 45 jara sinjoro. Diktrunka, sed de bona staturo kaj kun +elastaj movoj. La vizaĝo estas ronda, sed kun nobla profilo. La +haroj estas tonditaj mallongaj kaj estas preskaŭ ankoraŭ nigraj kaj +zorge frizitaj. Okuloj vivece ludantaj. Brovoj dikaj. Same la +lipharoj, kun tonditaj pintoj. Li portas elegantan promenan kostumon, +tamen iom tro juneca por lia aĝo. Li uzas nazpinĉilon, kiun li foje +kaj refoje lasas pendi.)</p> + +<p>ASESORO BRACK<br> +<span class="staging">(kun la ĉapelo en la mano; salutas)</span> Ĉu oni kuraĝas fari viziton +tiom frue en la tago?</p> + +<p>HEDDA<br> +Kompreneble oni kuraĝas.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(premas lian manon)</span> Ĉiam bonvena vi estu. +<span class="staging">(prezentas)</span> Asesoro Brack — sinjorino Rysing —</p> + +<p>HEDDA<br> +Oho —!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(reverence)</span> Ah, — treege ĝojigas min —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas lin kaj ridas)</span> Estas vere amuze rigardadi vin dum hela +tago, asesoro!</p> + +<p>BRACK<br> +Ŝanĝigita — vi eble trovas?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, iomete pli juna, ŝajnas al mi.</p> + +<p>BRACK<br> +Dankas kompleze.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed kion vi diras pri Hedda! Ĉu? Ĉu ŝi ne aspektas florante? Ŝi +rekte —</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, lasu nun min netuŝita. Prefere danku la asesoron pro la peno, +kiun li havis —</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, nu, — estis por mi nura plezuro —</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes vi estas fidela estaĵo. Sed por mia amikino urĝas foriri. Ĝis +revido, asesoro. Mi baldaŭ revenos.</p> + +<p class="staging">(Reciprokaj salutoj. <b>Sinjorino Elvsted</b> kaj <b>Hedda</b> eliras tra la +antaŭĉambra pordo.)</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, — ĉu via edzino estas sufiĉe kontenta —?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, ni ne povas sufiĉe danki vin. Konsentite ke — ioma ŝanĝo +estos necesa, mi aŭdas. Kaj io kaj io mankas. Fariĝos necese havigi +aldone kelkajn aĵojn.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu do? Vere?</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed pri tio vi ne estu ĝenata. Hedda diris, ke ŝi mem volas aranĝi +pri tio kio mankas. — Sed ĉu ni ne sidiĝu? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +Dankon, momenton. <span class="staging">(eksidas ĉe la tablo)</span> Estas io, pri kio mi volus +paroli kun vi, kara Tesman.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu? Aha, mi komprenas! <span class="staging">(eksidas)</span> Estas verŝajne la serioza parto +de la festeno, kiu nun komencas. Ĉu ?</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, tiuj monaferoj ankoraŭ ne tiom urĝas. Krome mi dezirus, ke ni +estus nin aranĝintaj iom pli simple.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed tio ja tute ne decus! Pensu do pri Hedda, kara! Vi kiu konas ŝin +tiel bone —. Ne eblis ja proponi al ŝi tute etburĝajn +ĉirkaŭaĵojn!</p> + +<p>BRACK<br> +Ne, ne, — estas ja tio la dilemo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj — feliĉe — ne povas longe daŭri, ĝis mi estos nomita +profesoro.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, jen vidu, — tiaj aferoj ofte estas longedaŭraj.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu vi eble aŭdis ion pli detale? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +Nenion deciditan —. <span class="staging">(interrompante)</span> Sed, jen mi memoras, — +novaĵon, kiun mi povas rakonti.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu?</p> + +<p>BRACK<br> +Via iama amiko, Ejlert Løvborg, revenis urben.</p> + +<p>TESMAN<br> +Tion mi jam scias.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu? Kie vi kaptis tiun sciigon?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ŝi tion rakontis, la sinjorino, kiu eliris kun Hedda.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu tiel. Kiel ŝi nomiĝas? Mi ne bone aŭdis —</p> + +<p>TESMAN<br> +Sinjorino Elvsted.</p> + +<p>BRACK<br> +Aha, — do la edzino de la notario. Jes, — estas ja ĉe ili, ke li +restadis.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj pensu, — kun ĝojo mi aŭdas, ke li refariĝis tute bonkonduta +homo!</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, oni ja tion pretendas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj laŭdire li ankaŭ estas eldoninta novan libron. Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes ja, vere!</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj ĝi ankaŭ vekis atenton!</p> + +<p>BRACK<br> +Eĉ ege neordinaran atenton ĝi vekis!</p> + +<p>TESMAN<br> +Imagu, — ĉu tio ne estas ĝojige aŭdi? Li, kun siaj mirindaj +talentoj —. Mi estis senespere konvinkita, ke li komplete perdiĝis +por ĉiam.</p> + +<p>BRACK<br> +Tio estis ja la ĝenerala opinio pri li.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed mi ne povas imagi, kion li nun volas komenci! De kio li do nun +poste vivu? Ĉu?</p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b> dum la lastaj vortoj envenis tra la pordo de la +antaŭĉambro.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(al <b>Brack</b>, ridas moke)</span> Tesman ĉiam kunportas zorgojn pri la +enspezoj por vivi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu Dio, — ni sidas ĉi tie parolante pri tiu kompatinda Ejlert +Løvborg.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rapide rigardas lin)</span> Nu tiel? <span class="staging">(eksidas sur la apogseĝon apud la +forno, kaj demandas indiferente)</span> Kio estas al <em>li</em>?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ja, — la heredon li certe jam foruzis antaŭ longe. Kaj novan libron +li apenaŭ povas skribi ĉiun jaron. Ĉu? Nu, — kaj jen mi vere +demandas, kio fariĝos el li?</p> + +<p>BRACK<br> +Pri tio mi povus eble iom informi vin.</p> + +<p>TESMAN<br> +Do?</p> + +<p>BRACK<br> +Vi devas memori, ke li havas parencojn kun ne malgranda influo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, bedaŭrinde, — la parencoj, ili al li ja turnis la dorson.</p> + +<p>BRACK<br> +Iam ili nomis lin la espero de la familio.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes ja, iam! Sed tiun esperon li ja mem perdigis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiu scias? <span class="staging">(ridetas)</span> Norde ĉe la notario Elvsted ili ja restarigis +lin —</p> + +<p>BRACK<br> +Kaj aldone tiu libro, kiu eldoniĝis —</p> + +<p>TESMAN<br> +Bone, bone, Dio permesu, ke ili vere lin helpu al io aŭ alia. Mi +ĵus skribis al li leteron. Hedda, mi invitis lin ĉe ni hodiaŭ +vespere.</p> + +<p>BRACK<br> +Tamen kara, vi partoprenos ja mian fraŭlofestenon ĉivespere. Tion +vi ja promesis sur la kajo ĉinokte.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi tion forgesis, Tesman?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes vere, tion mi forgesis.</p> + +<p>BRACK<br> +Cetere vi povas esti trankvila, kaj fidi ke li ne venos.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kial vi tion supozas? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(iom hezitante, ekstaras kaj apogas la manojn sur la seĝdorso)</span> Kara +Tesman —. Kaj ankaŭ vi, Sinjorino —. Mi ne povas lasi vin en +nescio pri io, kio — kio —</p> + +<p>TESMAN<br> +Kio koncernas Ejlert —?</p> + +<p>BRACK<br> +Ambaŭ vin; vin kaj lin.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed, kara asesoro, diru do!</p> + +<p>BRACK<br> +Vi devas antaŭvidi, ke via enoficiĝo eble ne okazos tiom frue, kiom +vi deziras kaj atendas.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(eksaltas maltrankvile)</span> Ĉu io intervenis? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +La enoficiĝo por la posteno estos eble submetata al konkuro —</p> + +<p>TESMAN<br> +Konkuro! Jen imagu, Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(duonkuŝigas sin pli malantaŭen en la seĝo)</span> Aha, jen, jen!</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed kun kiu do! Vere ne kun —?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, ĝuste. Kun Ejlert Løvborg.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(kunfrapas la manojn)</span> Ne, ne, — tio ĉi estas ja tute nepensebla! +Tute neebla! Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +Hm, — tamen ni tion do eble spertos.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed, sed asesoro Brack, — estus nekredebla senkonsidero kontraŭ mi! +<span class="staging">(agitas per la brakoj)</span> Jes, ĉar — konsideru, — mi estas +edziĝinta homo! Ni ja geedziĝis sub tiuj perspektivoj, Hedda kaj +mi. Akiris pezan ŝuldon. Prunteprenis monon eĉ de onklino Julle. +Ĉar, Dio mia, — mi ja preskaŭ ricevis promeson pri la posteno. +Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, nu, nu, — la postenon vi probable ricevos. Sed nur post konkuro.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(senmova en la apogseĝo)</span> Imagu, Tesman, — estos kvazaŭ ia sporto.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed, plej kara Hedda, kiel vi povas trakti tion ĉi tiel senzorge!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kiel antaŭe)</span> Tion mi tute ne faras. Mi vere estas streĉe +interesita pri la rezulto.</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉiuokaze, sinjorino Tesman, estas bone, ke vi nun sciu, kiel statas +la aferoj, — jam antaŭ ol vi komencos aĉetadi, pri kio vi minacas, +kiel mi aŭdis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Tio ĉi povas neniun ŝanĝon fari.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu tiel? Tio estas alia afero. Adiaŭ! <span class="staging">(al <b>Tesman</b>)</span> Kiam mi faros +mian posttagmezan promenadon, mi enrigardos por vin serĉi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, jes ja, — el tio ĉi mi ne vidas vojon, nek elen nek enen.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kuŝanta, antaŭenstreĉas la manon)</span> Adiaŭ, Asesoro. Kaj bonvenon +reen.</p> + +<p>BRACK<br> +Koran dankon. Adiaŭ, adiaŭ.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(akompanas lin al la pordo)</span> Adiaŭ, kara Asesoro! Mi vere petas vin +pardoni — <span class="staging">(<b>Asesoro Brack</b> eliras tra la pordo de la antaŭĉambro)</span></p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(paŝas tien reen sur la planko)</span> Ho, Hedda, — oni neniam devus +riski enpenetri la fabelolandon. Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas lin ridetante)</span> Ĉu <em>vi</em> tion faras?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho jes, — ne eblas nei, — <em>estis</em> fabelriske edziĝi kaj aĉeti +domon kun nuraj necertaj perspektivoj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Vi eble pravas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, — nian ŝatindan hejmon ni tamen havas, Hedda! Imagu, — la +hejmon, pri kiu ni kune revadis. Reve fantaziadis mi dirus. Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekstaras malrapide kaj lace)</span> La interkonsento estis, ke ni vivu +festene. Grandsinjore.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, bona Dio, — kiom mi antaŭĝojis al tio! Imagu, — vidi vin +kiel mastrinon, — en elektita rondo! Ĉu? — Jes ja, — intertempe +ni du devas elteni kune en soleco, Hedda. Nur foje vidi onklinon +Julle ĉe ni. — Ho vi, kiu devus sperti ion alian — ion tute alian +—!</p> + +<p>HEDDA<br> +Livre-vestitan serviston mi kompreneble unue ne ricevos.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho ne, — bedaŭrinde. Dungi serviston, — vidu, pri tio ne eblas +pensi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj la rajdĉevalon, kiun mi havus —</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(timigita)</span> La rajdĉevalon!</p> + +<p>HEDDA<br> +— pri ĝi mi certe nun eĉ ne plu kuraĝas pensi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, Dio gardu min, — estas ja memkompreneble!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(paŝas sur la planko)</span> Nu — per unu afero mi almenaŭ povas min +ĝojigi dume.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(ĝoje)</span> Ho, Dio benata, dankon! Kaj kio estas do tio, Hedda? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĉe la pordo, rigardas lin kun kaŝata moko)</span> Miaj pistoloj, — +Jørgen.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(timigate)</span> La pistoloj!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kun glaciaj okuloj)</span> La pistoloj de generalo Gabler.</p> + +<p class="staging">(Ŝi eliras tra la malantaŭa ĉambro maldekstren.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(kuras al la pordaperturo kaj vokas post ŝi)</span> Ne, Dio benu vin, plej +kara Hedda, — ne tuŝu tiujn danĝerajn objektojn! Pro mi, Hedda! +Ĉu?</p> +</div> +<div class="acte"> +<h3 class="actehead">DUA AKTO</h3> + +<p class="staging">(La sama ĉambro de <b>gesinjoroj Tesman</b>, sed la piano estas elmetita; +kaj eleganta, eta skribotablo estas tie lokigita anstataŭe. Ĉe la +sofo maldekstre estas metita malgranda tablo. La plejmultaj +florbukedoj estas forportitaj. La bukedo de <b>sinjorino Elvsted</b> +staras sur pli granda tablo iom antaŭe sur la planko. — Estas +posttagmezo.)</p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b>, vestita por akceptado, estas sola en la ĉambro. Ŝi staras +ĉe la malferma vitra pordo ŝargante revolverpistolon. Alia egala +kuŝas en malfermita pistolskatolo sur la skribotablo.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas malsupren en la ĝardenon kaj krias)</span> Bonan tagon, sinjoro +Asesoro!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(aŭdata de malsupre iom fore)</span> Dankon, same, sinjorino Tesman!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(suprenlevas la pistolon kaj celumas)</span> Nun mi pafas vin, sinjoro +Brack!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(krias de tie)</span> Ne — ne — ne! Ne staru tiel celumante ĝuste al mi!</p> + +<p>HEDDA<br> +Tio rezultas el ŝteliro laŭ sekreta vojo! <span class="staging">(ŝi pafas)</span></p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(pli proksime)</span> Ĉu vi estas tute freneza —!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, Dio, — ĉu eble mi trafis vin?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ankoraŭ ekstere)</span> Ĉesu pri tiuj stultaĵoj!</p> + +<p>HEDDA<br> +Do, envenu, Asesoro.</p> + +<p class="staging">(<b>Asesoro Brack</b>, vestita por sinjora festeno, envenas tra la vitra +pordo. Li portas malpezan mantelon sur la brako.)</p> + +<p>BRACK<br> +Pro diablo, — ĉu vi ankoraŭ faras tiun sporton? Al kio vi pafas?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, mi nur staras tiel pafante en la bluan aeron.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(zorge prenas la pistolon el ŝia mano)</span> Pardonu, Sinjorino. <span class="staging">(rigardas +ĝin)</span> Aha, tiun ĉi, — tiun mi bone konas. <span class="staging">(ĉirkaŭrigardas)</span> Kie +ni havas la skatolon? Nu, jen. <span class="staging">(metas la pistolon enen kaj fermas)</span> +Ĉar nun ni sufiĉe ŝercis hodiaŭ.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed kara Dio, pri kio vi volas ke mi okupiĝu?</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉu vi ne akceptis vizitantojn?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(fermas la vitran pordon)</span> Eĉ ne unu. Ĉiuj la intimaj verŝajne +ankoraŭ estas en la kamparo.</p> + +<p>BRACK<br> +Kaj eble ankaŭ Tesman ne estas hejme?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĉe la skribotablo, metas la pistolskatolon en la tirkeston)</span> Ne. +Tuj post kiam li manĝis, li kuris al la onklinoj. Ĉar li ne atendis +vin tiel frue.</p> + +<p>BRACK<br> +Hm, — domaĝe ke mi ne tion suspektis. Estis stulte de mi.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(turnas la kapon kaj rigardas lin)</span> Kial stulte?</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, ĉar tial mi estus veninta ĉi tien ankoraŭ iom — pli frue.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(paŝas trans la plankon)</span> Nu ja, sed tiam vi tute ne estus iun +renkontanta. Ĉar mi estis en mia ĉambro ŝanĝante vestojn post la +tagmanĝo.</p> + +<p>BRACK<br> +Kaj ne troviĝas eta pordofendo, tra kiu oni povus intertrakti?</p> + +<p>HEDDA<br> +Vi ja forgesis tian aranĝi.</p> + +<p>BRACK<br> +Jen, ankaŭ <em>tio</em> estis stulta de mi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, do ni sidiĝu ĉi tie. Kaj atendu. Ĉar Tesman verŝajne ne +revenos hejmen tiom frue.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu do, kara Dio, mi estu pacienca.</p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b> sidigas sin en la sofoangulon. <b>Brack</b> metas sian mantelon +super la dorson de la plej proksima seĝo kaj eksidas, sed daŭre +tenas la ĉapelon en la mano. Mallonga paŭzo. Ili rigardas unu la +alian.)</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(per la sama voĉo)</span> Nu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Estas mi, kiu demandis unue.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(klinas sin iom antaŭen)</span> Do, ni permesu al ni etan, agrablan +babiladon, sinjorino Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kuŝigas sin iom pli malantaŭen en la sofo)</span> Ĉu ne ŝajnas al vi, +ke estas kvazaŭ eterneco post kiam ni laste kunparolis? — Nu, la +rimarkoj preterpasante hieraŭ vespere kaj hodiaŭ matene — mi ne +grave konsideras.</p> + +<p>BRACK<br> +Sed tiel inter ni du? — Du solaj vi aludas?</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu jes. Proksimume.</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉiun opan tagon mi iris sopirante, ke vi baldaŭ bone revenus +hejmen.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj eĉ mi la tutan tempon sopiris pri la sama.</p> + +<p>BRACK<br> +Vi? Vere, sinjorino Hedda? Kaj mi, kiu kredis, ke vi tiom bone +amuziĝis dum la vojaĝo!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, jen kredu!</p> + +<p>BRACK<br> +Sed tion Tesman ĉiam skribis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes <em>li</em>! Ĉar li ja trovas, ke estas por li plej ŝatinde +ĉirkaŭflari en la librejoj. Kaj havi ŝancon sidi kopiante +malnovajn pergamenfoliojn, — aŭ ion tian.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(iom malice)</span> Nu, tio estas ja lia tasko en la vivo. Almenaŭ parte.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, tio ja estas. Kaj tiam oni kompreneble —. Sed por mi! Ho ne, +kara Asesoro, — por mi estis terure tede.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(simpatiante)</span> Ĉu vere vi tion diras? Tute serioze?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, vi povas ja mem imagi —! Tiel tute duonan jaron neniam renkonti +homon, kiu iom konas nian rondon. Kaj kun kiu oni povas paroli pri +niaj propraj aferoj.</p> + +<p>BRACK<br> +Ne, ne, — ankaŭ mi sentus tion manko.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj aldone tio, kio estas la plej netolerebla —</p> + +<p>BRACK<br> +Nu?</p> + +<p>HEDDA<br> +— ĉiam kaj eterne esti devigata pasi la tagojn kune kun — kun unu +sola kaj la sama —</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(kapklinas samopiniante)</span> Kaj frue kaj malfrue, — jes. Imagu, — je +ĉiuj okazoj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi diris: ĉiam kaj eterne.</p> + +<p>BRACK<br> +Jen komprenite. Sed kun nia deca Tesman mi opinias, ke oni devus +kapabli —</p> + +<p>HEDDA<br> +Tesman estas — fakulo, kara.</p> + +<p>BRACK<br> +Sendiskute.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kun fakuloj ne estas amuze vojaĝi. Almenaŭ ne dumlonge.</p> + +<p>BRACK<br> +Eĉ ne — kun la fakulo, kiun oni <em>amas</em>?</p> + +<p>HEDDA<br> +Hu, — ne uzu tiun sukergluan vorton!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ekmiras)</span> Jen kio, sinjorino Hedda?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(duone ridante, duone ĉagrenita)</span> Jes, vi provu tion, vi! Aŭdi pri +kulturhistorio frue kaj malfrue —</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉiam kaj eterne —</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes — jes — jes! Kaj pri tiu hejma industrio en la mezepoko —! Tio +estas ja la plej monstra!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin esplorante)</span> Sed diru al mi, — kiel devas mi kompreni +ke —? Hm —</p> + +<p>HEDDA<br> +Ke fariĝis paro de mi kaj Jørgen Tesman, vi aludas?</p> + +<p>BRACK<br> +Nu ja, esprimu nin tiel.</p> + +<p>HEDDA<br> +Bona Dio, ĉu vi do trovas tion stranga?</p> + +<p>BRACK<br> +Kaj jes, kaj ne, — sinjorino Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi vere estis dancinta ĝis laciĝo, kara Asesoro. Mia tempo estis +pasinta — <span class="staging">(skuiĝas)</span> Hu ne, — tion mi tamen ne dirus. Eĉ ne tion +pensi!</p> + +<p>BRACK<br> +Al tio vi verdire havas neniun kialon.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, — kialon —, <span class="staging">(rigardas lin kvazaŭ kaŝobservante)</span> Kaj Jørgen +Tesman, — oni devas ja rigardi lin kiel bonkondutan homon en ĉiuj +rilatoj.</p> + +<p>BRACK<br> +Bonkondutan kaj fidindan. Bona Dio.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj ion rekte ridindan ĉe li mi ne povas trovi. Ĉu vi ion tian +trovas?</p> + +<p>BRACK<br> +Ridindan? Ne-e, — ĝuste tion mi ne volas diri —</p> + +<p>HEDDA<br> +Do, kaj cetere li ja estas tre diligenta kolektanto? — Certe eblas, +ke fine li tamen atingos alten.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin iom necerte)</span> Mi kredis, ke vi opinias, same kiel +ĉiuj aliaj, ke li fariĝus aparte elstara viro.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kun esprimo de laceco)</span> Jes, mi opiniis. — Kaj kiam li nepre kaj +absolute volis havi la permeson prizorgi min —. Mi ne scias, kial mi +ne tion akceptus.</p> + +<p>BRACK<br> +Ne — ne. De tiu flanko rigardate —</p> + +<p>HEDDA<br> +Estis efektive pli ol kion miaj aliaj amikoj volis fari, kara +Asesoro, tiuj kiuj provis altiri mian favoron.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridas)</span> Nu vere, mi ne povas respondi por ĉiuj aliaj. Sed koncerne +min, vi ja scias, ke mi ĉiam subtenis iun — iun respekton por la +geedza ligo. Ja tiel ĝenerale, sinjorino Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ŝercante)</span> Ho, mi vere neniam nutris min per esperoj koncerne +<em>vin</em>.</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉio, kion mi deziras, estas bona, intima rondo, en kiu mi povas +servi per konsilo kaj helpo, kaj havas la permeson enveni aŭ eliri +kiel — kiel elprovita amiko —</p> + +<p>HEDDA<br> +Amiko de la edzo en la domo vi sugestas?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(klinas sin)</span> Por diri la veron, — prefere de la sinjorino. Sed +krome ankaŭ de la edzo, kompreneble. Sciu, — tia — diru triangula +rilato, — ĝi estas funde granda komforto por ĉiuj partoj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, mi ofte sopiris havi trian ulon dum la vojaĝo. Hu, — sidi nur +du solaj en la kupeo —!</p> + +<p>BRACK<br> +Feliĉe la nuptovojaĝo estas nun finita —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(skuas la kapon)</span> Evidente la vojaĝo estos longa, — longa ankoraŭ. +Mi nur atingis haltejon dumvojaĝe.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, do oni elsaltas. Kaj iom sin distras, sinjorino Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi neniam elsaltos.</p> + +<p>BRACK<br> +Vere ne?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne. Ĉar ĉiam ĉeestas iu, kiu —</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridante)</span> — kiu rigardas ies krurojn, vi aludas?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes ĝuste.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, sed, bona Dio —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kun deturnanta mansvingo)</span> Mi ne ŝatas tion. — En tia okazo mi +prefere restas sidanta, — kie mi fine troviĝas. En sola duopo.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, sed jen envenas tria persono al la paro.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu jes, — <em>tio</em> estas io tute alia!</p> + +<p>BRACK<br> +Elprovita, komprenema amiko —</p> + +<p>HEDDA<br> +— plezuriga en ĉiuj vivecaj sferoj —</p> + +<p>BRACK<br> +— kaj tute ne estante fakulo!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kun aŭdebla ĝemspiro)</span> Jes, tio estus ja efektive malŝarĝo.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(aŭdas ke iu malfermas la enirejpordon, kaj rigardas tien)</span> La +triangulo formata.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(mallaŭte)</span> Kaj jen la trajno pluen veturas.</p> + +<p class="staging">(<b>Jørgen Tesman</b>, en griza promenadkostumo kaj kun mola felta +ĉapelo, envenas tra la antaŭĉambro. Li havas plurajn nebinditajn +librojn sub la brako kaj en la poŝoj.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(iras al la tablo apud la sofo en la angulo)</span> Puf, — vere estis +varme kuntiri, — ĉion ĉi. <span class="staging">(demetas la librojn)</span> Mi eĉ ŝvitas, +Hedda. Jen, jen, — vi jam alvenis, kara Asesoro? Ĉu? Tion Berte ne +menciis.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ekstaras)</span> Mi iris tra la ĝardeno.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiajn librojn vi kunportas?</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(staras foliumante)</span> Estas novaj sciencfakaj verkoj, kiujn mi nepre +devas havi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Fakaj verkoj?</p> + +<p>BRACK<br> +Aha, estas fakaj verkoj, sinjorino Tesman.</p> + +<p class="staging">(<b>Brack</b> kaj <b>Hedda</b> interŝanĝas kompreneman rideton.)</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi bezonas ankoraŭ pli da fakaj verkoj?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, kara Hedda, el tiuj oni neniam ekhavas tro. Oni devas ja +orientiĝi pri kio estas verkita kaj presita.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu ja, verŝajne oni tion devas.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(serĉas inter la libroj)</span> Kaj, rigardu, — jen mi kaptis ankaŭ la +novan libron de Ejlert Løvborg. <span class="staging">(ĝin etendante)</span> Ĉu vi eble emus +ĝin rigardi, Hedda? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, multan dankon. Aŭ — jes, eble poste.</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi ĝin iom foliumis dumvoje.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, kion do vi opinias — kiel fakulo?</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi trovas, ke estas strange kiom atenteme li sin esprimas. Tiel li +neniam skribis antaŭe. <span class="staging">(kolektas la librojn)</span> Sed nun mi volas +enporti ĉion ĉi. Estos plezuro foliume tranĉi —! Kaj jen mi +ankaŭ devas ŝanĝi vestaĵojn. <span class="staging">(al <b>Brack</b>)</span> Ĉar ni ja ne bezonas +tuj foriri? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +Kompreneble ne, — ne urĝas ankoraŭ dum longe.</p> + +<p>TESMAN<br> +Do mi permesas al mi iom da tempo. <span class="staging">(eliras kun la libroj, sed haltas +en la pordaperturo kaj turnas sin)</span> Jen, mi memoras, Hedda, — +onklino Julle ne vizitos vin ĉivespere.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu ne? Ĉu estas la epizodo kun la ĉapelo, kiu malhelpas?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, tute ne. Kial vi pensas tiel pri onklino Julle? Imagu —! Sed +onklino Rina estas tiom malsana, sciu.</p> + +<p>HEDDA<br> +Tia ŝi ja ĉiam estas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, sed hodiaŭ ŝia malsano multe malboniĝis, la kompatindulino.</p> + +<p>HEDDA<br> +Do ja, estas konvene, ke la alia restas ĉe ŝi. Mi devas rezigni.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj vi ne povas imagi, vi, kiom ĝoja onklino Julle tamen estis, — +ĉar vi tiom prosperis dum la vojaĝo!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(duonlaŭte, ekstaras)</span> Ho, — tiuj eternaj onklinoj!</p> + +<p>TESMAN<br> +Kion?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(iras al la vitra pordo)</span> Nenion.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu do. <span class="staging">(li eliras tra la malantaŭa ĉambro kaj dekstren)</span></p> + +<p>BRACK<br> +Pri kiu ĉapelo vi parolis?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, estis epizodo kun fraŭlino Tesman ĉimatene. Ŝi estis metinta +sian ĉapelon tien sur la seĝon. <span class="staging">(rigardas lin kaj ridetas)</span> +Kaj mi pretende kredis, ke estas la ĉapelo de la servistino.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(skuas la kapon)</span> Sed kara, bona sinjorino Hedda, kiel vi igis vin +mem tion fari! Kontraŭ tiu honesta, maljuna sinjorino!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(nervoza, paŝas trans la plankon)</span> Nu, komprenu, — tento al tia +konduto foje ĵetiĝas sur min. Kaj tiam mi <em>ne povas</em> rezisti. +<span class="staging">(ĵetas sin sur la apogseĝon ĉe la forno)</span> Ho, mi ne mem scias, +kiel tion ekspliki.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(malantaŭ la apogseĝo)</span> Vi ne estas vere feliĉa, — tio estas la +kialo.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas antaŭen)</span> Krome mi ne scias, kial mi estu — feliĉa. Aŭ +eble vi povas al mi tion diri?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes — interalie ĉar vi ricevis ĝuste tiun hejmon, kiun vi deziris.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas lin kaj ridas)</span> Ĉu ankaŭ vi kredas pri tiu dezirhistorio?</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉu do estas nenio en ĝi?</p> + +<p>HEDDA<br> +Kompreneble, — io estas en ĝi.</p> + +<p>BRACK<br> +Kaj?</p> + +<p>HEDDA<br> +Estas <em>tio</em> en ĝi, ke mi uzis Tesman por akompani min hejmen de la +vesperaj festenoj pasintan someron —</p> + +<p>BRACK<br> +Bedaŭrinde, — ke mi ja havis alian vojon.</p> + +<p>HEDDA<br> +Vero. Vi ja sekvis aliajn vojojn pasintan someron.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridas)</span> Honto al vi, sinjorino Hedda! Nu, — sed vi kaj Tesman do?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jen, hazarde iun vesperon ni preterpasis ĉi tie. Kaj Tesman, +kompatindulo, li ade turnis — turnadis. Ĉar li ne sciis pri kio +paroli. Kaj mi kompatis tiun multesciantan homon —</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridetas dubante)</span> <em>Vi</em> kompatis? Hm —</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes vere, mi faris. Kaj jen — por lin helpi el la embaraso — mi +hazarde, senpripense diris ke en tiu vilao mi ŝatus loĝi.</p> + +<p>BRACK<br> +Ne pli ol tio?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne <em>tiun</em> vesperon.</p> + +<p>BRACK<br> +Sed poste do?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes. Mia facilanimeco kuntiris sekvojn, kara Asesoro.</p> + +<p>BRACK<br> +Bedaŭrinde, — tion faras niaj facilanimecoj tro ofte, sinjorino +Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Dankon! Sed estis en tiu fantaziado pri la vilao de ministrino Falk, +ke Jørgen Tesman kaj mi renkontiĝis en kompreno! <em>Tio</em> tiris post si +fianĉiniĝon kaj edziniĝon kaj nuptovojaĝon kaj ĉion. Nu ja, +Asesoro, — kiel oni sternas, tiel oni kuŝas, — mi dirus.</p> + +<p>BRACK<br> +Komike! Kaj funde vi neniel interesiĝis pri la tuta afero.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, Dio scias ke ne.</p> + +<p>BRACK<br> +Sed nun do? Nun, kiam ni fine aranĝis por vi hejmecan lokon?</p> + +<p>HEDDA<br> +Hu, — ŝajnas al mi, ke odoras lavendo kaj peklitaj rozoj en ĉiuj +ĉambroj. — Sed tiun odoron eble onklino Julle kunportis.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridas)</span> Ho ne, mi prefere pensas, ke estas postresto de la karmemora +ministrino.</p> + +<p>HEDDA<br> +Do, io formortinta algluiĝas. Memorigas al mi balflorojn — +posttagajn. <span class="staging">(interplektante la manojn malantaŭ la nukon, +duonkuŝante malantaŭen sur la seĝo, kaj lin rigardante)</span> Ho, kara +Asesoro, — vi ne povas imagi, kiel terure mi enuos ĉi tie.</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉu la vivo ne havus iun taskon por oferti ankaŭ al vi, sinjorino +Hedda?</p> + +<p>HEDDA<br> +Taskon, — iun, kiu estus iom alloga?</p> + +<p>BRACK<br> +Prefere tian, kompreneble.</p> + +<p>HEDDA<br> +Dio scias, kia tasko tiu estus. Multfoje mi pripensas — <span class="staging">(interrompante)</span> +Sed ankaŭ tio certe ne eblas.</p> + +<p>BRACK<br> +Kiu scias? Nur diru.</p> + +<p>HEDDA<br> +Se mi povus igi Tesman fariĝi politikisto, jen sugesto.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridas)</span> Tesman! Ne, sed pensu do, — por tiaĵoj kiel politiko li ja +tute ne taŭgas — tute ne.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, tion mi vere kredas. — Sed se mi nun tamen kapablus puŝi lin al +tio?</p> + +<p>BRACK<br> +Pa, — kia kontentigo estus por vi en tio? Ĉar li ja ne taŭgas. +Kial vi tamen volas lin al tio puŝi?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉar mi enuas, aŭdu! <span class="staging">(iom poste)</span> Ĉu vi do opinias, ke estus tute +neeble, ke Tesman fariĝu ĉefministro?</p> + +<p>BRACK<br> +Hm, — jen, kara sinjorino Hedda, — por <em>tio</em> fariĝi, li devus unue +esti sufiĉe riĉa viro.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekstaras senpacienca)</span> Jen, tio estas! Estas tiuj mizeraj kondiĉoj, +en kiujn mi falis — <span class="staging">(paŝas sur la planko)</span> Estas tiuj, kiuj igas +la vivon tiel bedaŭrinda! Rekte ridinda! — Ĉar <em>tiel</em> ja estas.</p> + +<p>BRACK<br> +Mi fakte opinias, ke la kulpo troviĝas aliloke.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kie do?</p> + +<p>BRACK<br> +Vi neniam travivis iun skuan vekiĝon.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ion seriozan, vi aludas?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, tiel oni povas ja ankaŭ sin esprimi. Sed nun ĝi eble okazos.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rektigas la nukon)</span> Ho, vi pensas pri la kontraŭaĵoj rilate tiun +bagatelan postenon de profesoro! Sed tiu estu la propra afero de +Tesman. Pri ĝi mi vere ne malŝparas penson.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu — pri tiu ne. Sed kiam nun prezentiĝos al vi, — kion oni — +kiel en pompa stilo — nomas seriozajn kaj — gravajn postulojn pri +respondeco? <span class="staging">(ridetas)</span> Novajn postulojn, eta sinjorino Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kolere)</span> Silentu! Neniam vi spertos iun tiaĵon!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(atenteme)</span> Ni interparolos proksimume post jaro — maksimume.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(interrompante)</span> Mi ne havas talenton por tiaĵo, sinjoro Asesoro. +Por nenio kun postuloj al mi!</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉu vi ne, kiel la plimulto de virinoj, havus talenton por rolo, kiel +—?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĉe la vitra pordo)</span> Ho, silentu, mi diras! — Multfoje ŝajnas al +mi, ke mi havas talenton por nur unu rolo en la mondo.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(proksimiĝas)</span> Kaj kiu estas do tiu, se mi kuraĝas demandi?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(staras rigardante eksteren)</span> Por el mi enuigi la vivon. Nun vi +scias. <span class="staging">(turnas sin, rigardas al la malantaŭa ĉambro, kaj ridas)</span> +Jes, tute ĝuste! Jen ni havas la profesoron.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(mallaŭte, avertante)</span> Nu, nu, nu, sinjorino Hedda!</p> + +<p class="staging">(<b>Jørgen Tesman</b>, festene vestita, kun gantoj kaj ĉapelo enmane, +venas de dekstre tra la malantaŭa ĉambro.)</p> + +<p>TESMAN<br> +Hedda, — ĉu ne venis malinvito de Ejlert Løvborg? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, do jen vidu, ni certe havos lin post iom da tempo.</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉu vi vere kredas, ke li venos?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, pri tio mi preskaŭ certas. Ĉar verŝajne estas nur senfunda +onidiro, tio kion vi rakontis antaŭtagmeze.</p> + +<p>BRACK<br> +Vere?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, almenaŭ onklino Julle diris, ke ŝi kredas, ke neniel estonte +li volus bari al mi la vojon. Jen imagu!</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, do ĉio estas ja en bona ordo.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(metas la ĉapelon kun la gantoj en ĝi sur seĝon dekstre)</span> Jes, sed +vi devas permesi al mi atendi lin kiom eble plej longe.</p> + +<p>BRACK<br> +Por tio ni havas abundan tempon. Neniu venos al mi antaŭ la sepa — +la sepa kaj duono.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, do ni povas ja dume plezurigi Hedda. Kaj tiel pasigi la tempon. +Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(portas la surtuton kaj ĉapelon de Brack al la sofo en la angulo)</span> +Kaj se tro malfaciliĝas, sinjoro Løvborg povas ja restadi ĉi tie +ĉe mi.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(volas mem preni la vestaĵojn)</span> Ho, pardonu, Sinjorino! — Al kio vi +aludas per “tro malfaciliĝas”?</p> + +<p>HEDDA<br> +Se li ne volas iri kun vi kaj Tesman.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin sendecide)</span> Sed, kara Hedda, — ĉu vi kredas ke tio +decas, ke li restos ĉi tie ĉe vi? Ĉu? Memoru ke onklino Julle ne +povas veni.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, sed sinjorino Elvsted venos. Kaj tiam ni tri kune trinkos tason +da teo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, <em>jen</em> kio konvenas.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridetas)</span> Kaj estus eble la plej saniga por li.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kial do?</p> + +<p>BRACK<br> +Bona Dio, Sinjorino, vi ja sufiĉe ofte mokaludis miajn etajn +fraŭlofestenojn. Ili konvenus sole por vere principfidelaj viroj, vi +opiniis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed certe sinjoro Løvborg nun estas sufiĉe principfidela. Konvertita +pekulo —</p> + +<p class="staging">(<b>Berte</b> envenas tra la pordo de la antaŭĉambro.)</p> + +<p>BERTE<br> +Sinjorino, venas sinjoro, kiu deziras viziti —</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, envenigu lin.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(mallaŭte)</span> Mi certas, ke estas li! Jen, imagu!</p> + +<p class="staging">(<b>Ejlert Løvborg</b> envenas de la antaŭĉambro. Li estas svelta kaj +malgrasa; samaĝa kun Tesman, sed aspektas iom pli aĝa kaj kaduka. +Haroj kaj barbo estas nigrebrunaj, la vizaĝo iom longa, pala, kun +nur paro de du ruĝetaj makuloj sur la vangoostoj. Li estas vestita +en eleganta, nigra, tute nova vizitkostumo. Malhelaj gantoj kaj +cilindra ĉapelo en la mano. Li restas starante ĉe la pordo kaj +rapide kline salutas. Aspektas iom ĝenata.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(al li kaj mansalutas)</span> Jen, kara Ejlert, — ni do fine ankoraŭfoje +renkontiĝas!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(parolas per kvieta voĉo)</span> Dankon al vi pro la letero. <span class="staging">(proksimiĝas +al <b>Hedda</b>)</span> Ĉu mi kuraĝu ankaŭ al vi doni mian manon, sinjorino +Tesman?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(prenas lian manon)</span> Bonvenon, sinjoro Løvborg. <span class="staging">(kun mangesto)</span> Mi +ne scias ĉu tiuj du sinjoroj —?</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(ete klinas sin)</span> Asesoro Brack, mi opinias.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(same)</span> Evidente. Antaŭ kelkaj jaroj —</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(al <b>Løvborg</b>, kun la manoj sur liaj ŝultroj)</span> Kaj nun vi kondutu +kvazaŭ hejme, Ejlert! Ĉu ne, Hedda? — Ĉar vi volas ja denove +loĝi ĉi tie en la urbo, mi aŭdas? Ĉu ne?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, mi faros.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, estas ja kompreneble. Aŭdu, — mi akiris vian novan libron. Sed +mi vere ankoraŭ ne havis tempon legi ĝin.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Tion vi vere povas ŝpari al vi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kial do, vi opinias?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉar ne estas io atentinda en ĝi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, imagu, ke vi tion diras!</p> + +<p>BRACK<br> +Tamen ĝi estas ja ege laŭdata, mi aŭdas.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Estas ĝuste tio, kion mi celis. Kaj tial mi verkis la libron tia, ke +ĉiuj povus ĝin pense sekvi.</p> + +<p>BRACK<br> +Tre saĝe.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed kara Ejlert, —!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉar nun mi volas provi restarigi min. Komenci denove.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(iom ĝenata)</span> Jes, tion vi do volas? Ĉu?</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(ridetas, formetas la ĉapelon kaj tiras paketon en paperkovraĵo el +la poŝo de la mantelo)</span> Sed kiam tio ĉi eldoniĝos, Jørgen Tesman +— tiam vi nepre legu. Ĉar <em>jen</em> definitive la ĝusta. Tio en kio mi +mem estas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu? Kaj kio do tio estas?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Estas la daŭrigo.</p> + +<p>TESMAN<br> +La daŭrigo? De kio?</p> + +<p>LØVBORG<br> +De la libro.</p> + +<p>TESMAN<br> +De la nova?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kompreneble.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, sed kara Ejlert, — ĝi enhavas ja la temon ĝis niaj tagoj!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĝi enhavas. Kaj tiu ĉi temas pri la estonteco.</p> + +<p>TESMAN<br> +Pri la estonteco! Sed bona Dio, pri ĝi ni ja nenion scias!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ne. Sed tamen estas io kaj tio pri ĝi direnda. <span class="staging">(malfermas la +paketon)</span> Jen, rigardu —</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed ne estas via manskribo.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Mi diktis. <span class="staging">(foliumas la paperojn)</span> Ĝi estas dividita en du +sekciojn. La unua temas pri la kultur-potencoj de la estonteco. Kaj +tiu dua — <span class="staging">(foliumas iom pli antaŭen)</span> — tiu temas pri la estonta +kultur-evoluo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Mirinde! Pri tiaj temoj mi neniam ekpensus skribi.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĉe la vitra pordo, frapetadas la vitron)</span> Hm — Ho — ne.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(metas la paperojn en la kovraĵon kaj metas la paketon sur la +tablon)</span> Mi ĝin kunprenis, ĉar mi intencis iom legi por vi +ĉivespere.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, estas tre afable de vi. Sed ĉivespere —? <span class="staging">(rigardas al +<b>Brack</b>)</span> Mi vere ne scias, kiel tio ordiĝus —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Nu, do alian fojon. Ne urĝas.</p> + +<p>BRACK<br> +Mi devas klarigi al vi, sinjoro Løvborg, — okazos eta aranĝo ĉe mi +ĉivespere. Precipe por Tesman, komprenu —</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(serĉas la ĉapelon)</span> Nu, — do mi ne pli longe —</p> + +<p>BRACK<br> +Ne, aŭskultu nun. Ĉu vi ne povus fari al mi la plezuron kunveni?</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(abrupte kaj decide)</span> Ne, tion mi ne povas. Mi sincere dankas vin.</p> + +<p>BRACK<br> +Jen kio? Kunvenu. Ni estos eta elektita rondo. Kaj kredu, ke estos +vivece, kiel sinjorino Hed —, kiel sinjorino Tesman diras.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Pri tio mi ne dubas. Sed tamen —</p> + +<p>BRACK<br> +Kaj vi povus kunpreni vian manuskripton, kaj legi por Tesman <em>tie</em> +ĉe mi. Ĉar mi havas sufiĉe da ĉambroj.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes pensu, Ejlert, — tion vi povus fari! Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(intervenas)</span> Sed kara, ĉar sinjoro Løvborg tute ne <em>volas</em>! Mi +estas certa, ke sinjoro Løvborg multe pli ŝatas resti ĉi tie kaj +havi vespermanĝon kun mi.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(ekrigardas ŝin)</span> Kun vi, sinjorino!</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kun sinjorino Elvsted.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉu? — <span class="staging">(pasante)</span> Ŝin mi preterpase renkontis tagmeze.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vere? Jes, ŝi venos ĉi tien. Kaj tial estas preskaŭ necese, ke +vi restos, sinjoro Løvborg. Ĉar alie ŝi ne havos iun por akompani +sin hejmen.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jen vero. Jes, multan dankon, Sinjorino, — do mi restos ĉi tie.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj mi nur donu al la servistino etan informon —</p> + +<p class="staging">(Ŝi iras al la pordo de la antaŭĉambro kaj sonorigas. <b>Berte</b> +envenas. <b>Hedda</b> parolas mallaŭte kun ŝi kaj montras al la +malantaŭa ĉambro. <b>Berte</b> kapjesas kaj ree eliras.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(samtempe al <b>Ejlert Løvborg</b>)</span> Aŭdu, Ejlert, — ĉu estas tiu ĉi +nova temo, — tiu pri la estonteco, — pri kiu vi intencas fari +prelegojn?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉar mi aŭdis ĉe la librovendisto, ke vi eble donos serion da +prelegoj ĉi tie dum la aŭtuno.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, mi faros. Vi ne devas riproĉi min pro tio, Tesman.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, pro Dio, kompreneble ne! Sed —?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Mi bone komprenas, ke por vi iom kontraŭas.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(malgaja)</span> Ho, mi ne povas ja postuli, ke pro mi vi —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Sed mi atendas ĝis kiam vi ekhavos vian oficon.</p> + +<p>TESMAN<br> +Vi atendas! Jes sed, — jes sed, — ĉu vi ne volas konkuri? Ĉu?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ne. Mi nur volas venki vin. En la opinio de la publiko.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed, bona Dio, — do onklino Julle tamen praviĝis! Ho jes, — mi +<em>tion</em> ja sciis! Hedda! Jen imagu, — Ejlert Løvborg tute ne volas +kontraŭi nin!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(abrupte)</span> Nin? Tenu min ekster tio.</p> + +<p class="staging">(Ŝi iras al la malantaŭa ĉambro, kie <b>Berte</b> staras metante sur la +tablon pleton kun karafoj kaj glasoj. <b>Hedda</b> kapsignas aprobe, kaj +ree venas antaŭen. <b>Berte</b> eliras.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(samtempe)</span> Sed vi, asesoro Brack, — Kion vi diras al tio ĉi? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, mi diras, ke gloro kaj venko — hm, — povas ja esti treege belaj +aferoj —</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes certe povas esti. Sed tamen —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas Tesman kun malvarma rideto)</span> Ŝajnas al mi, ke vi staras +kvazaŭ fulmofrapita.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, — proksimume tia, — mi opinias —</p> + +<p>BRACK<br> +Estis ja vere fulmotondro, kiu pasis super ni, Sinjorino.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(montras al la malantaŭa ĉambro)</span> Ĉu la sinjoroj bonvolas eniri +por preni glason da frida punĉo?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(rigardas sian horloĝon)</span> Forirsalute? Jes, eble ne estus rifuzinde.</p> + +<p>TESMAN<br> +Bonege, Hedda! Vere bonege! En tia sangvina animstato, en kia mi nun +troviĝas —</p> + +<p>HEDDA<br> +Bonvolu, ankaŭ vi, sinjoro Løvborg.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(rifuzante)</span> Ne, multan dankon. Ne por mi.</p> + +<p>BRACK<br> +Sed, bona Dio, — frida punĉo vere ne estas veneno, mi scias.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Eble ne por ĉiuj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jen, mi distru sinjoron Løvborg dume.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu ja, kara Hedda, tion faru do.</p> + +<p class="staging">(Li kaj <b>Brack</b> iras en la malantaŭan ĉambron, eksidas, trinkas +punĉon, fumas cigaredojn kaj parolas gajhumore dum la sekvanta +sceno. <b>Ejlert Løvborg</b> restas staranta ĉe la forno. <b>Hedda</b> iras al +la skribotablo.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(per iom laŭtigita voĉo)</span> Nun mi montros al vi kelkajn fotojn, se +vi emas. Ĉar Tesman kaj mi — ni faris ekskurson tra Tirolo dum la +hejmenvojaĝo.</p> + +<p class="staging">(Ŝi venas kun albumo, kiun ŝi metas sur la tablon apud la sofo, kaj +eksidas en ties superan angulon. <b>Ejlert Løvborg</b> proksimiĝas, +haltas kaj rigardas ŝin. Poste li prenas seĝon kaj eksidas ĉe ŝia +maldekstra flanko kun la dorso al la malantaŭa ĉambro.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(malfermas la albumon)</span> Jen rigardu tiun montodorson, sinjoro +Løvborg! Estas la Ortlermontaro. Tesman skribis sube. Jen estas: +Ortlermontaro ĉe Meran.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(kiu konstante ŝin rigardas, diras mallaŭte kaj malrapide)</span> Hedda +— Gabler —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekrigardas lin rapide)</span> Nu! Ts!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(ripetas malrapide)</span> Hedda Gabler!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas en la albumon)</span> Jes, tiel mi nomiĝis en pli frua tempo. +Tiam, — kiam ni du konis unu la alian.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kaj de nun, — kaj dum la tuta vivo, — mi do devas kutimigi min ne +plu diri Hedda Gabler.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(daŭre foliumante)</span> Jes, vi devas. Kaj mi opinias, ke vi devas +praktiki sufiĉe frutempe. Ŝajnas al mi, ke ju pli frue, des pli +bone.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(kun indignoplena voĉo)</span> Hedda Gabler edziniĝita? Kaj tia kun — +Jørgen Tesman!</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, — tiel okazas.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ho, Hedda, Hedda, — kiel povis vi do forĵeti vin mem!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas lin akre)</span> Nu? Ne tiele nun.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kiel do? <span class="staging">(<b>Tesman</b> envenas kaj iras al la sofo)</span></p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(aŭdas lin veni kaj diras indiferente)</span> Kaj tio ĉi, sinjoro +Løvborg, tio estas vido de malsupre en la Ampezzovalo. Jen rigardu +tiujn montopintojn. <span class="staging">(afable rigardas <b>Tesman</b>)</span> Kio do nomiĝas tiuj +strangaj montopintoj?</p> + +<p>TESMAN<br> +Lasu min rigardi. Ho, estas la Dolomitoj, tiuj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĝuste ja! — estas la Dolomitoj, sinjoro Løvborg.</p> + +<p>TESMAN<br> +Hedda, — mi nur volis demandi, ĉu ni ne tamen enmetu iom da punĉo? +Almenaŭ al vi, Hedda. Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, dankon. Kaj eble kelkajn kukojn.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne cigaredojn?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne.</p> + +<p>TESMAN<br> +Bone.</p> + +<p class="staging">(Li iras en la malantaŭan ĉambron kaj dekstren. <b>Brack</b> sidas tie +kaj observadas <b>Hedda</b> kaj <b>Løvborg</b>.)</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(mallaŭte kiel antaŭe)</span> Nu, respondu al mi, Hedda, — kiel vi povis +tion ĉi fari?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(aspekte profunde studante la albumon)</span> Se vi daŭre kondutos intime, +mi ne volas kun vi paroli.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉu mi ne rajtas eĉ kiam ni estas solaj?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne. Vi povas tiel pensi. Sed vi ne rajtas tiel paroli.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Aha, mi komprenas. Tio ofendas vian amon — al Jørgen Tesman.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekrigardas lin kaj ridetas)</span> Amon? Ne, nun vi estas sprita!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Do ne amon!</p> + +<p>HEDDA<br> +Tamen nenian malfidelecon! Tiaĵon mi ne volas akcepti.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Hedda, — respondu al mi nur tion solan —</p> + +<p>HEDDA<br> +Ts!</p> + +<p class="staging">(<b>Tesman</b> kun pleto venas de la malantaŭa ĉambro.)</p> + +<p>TESMAN<br> +Jen! Jen la bonaĵoj. <span class="staging">(li metas la pleton sur la tablon)</span></p> + +<p>HEDDA<br> +Kial vi mem servas?</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(verŝas en la glasojn)</span> Jes, ĉar mi trovas, ke estas tiom amuze +servi vin, Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed vi ja verŝis en ambaŭ glasojn. Kaj sinjoro Løvborg ja ne +deziras —</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, sed sinjorino Elvsted ja baldaŭ venos.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, vere, — sinjorino Elvsted —</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu vi ŝin forgesis? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ni tiom profundiĝis en tion ĉi. <span class="staging">(montras al li bildon)</span> Ĉu vi +memoras tiun etan vilaĝon?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, estas <em>tiu</em> malsupre de Brennerpasejo! Estas tie, kie ni devis +restadi la tutan nokton —</p> + +<p>HEDDA<br> +— kaj renkontis tiun aron da vivecaj somergastoj.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, vere estis <em>tie</em>. Imagu — se ni tiam povus havi <em>vin</em> kun ni, +Ejlert! Nu! <span class="staging">(li iras kaj sidigas sin ĉe <b>Brack</b>)</span></p> + +<p>LØVBORG<br> +Respondu al mi sole tion, Hedda —</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉu ne estis amo, eĉ ne en la rilato kun <em>mi</em>? Ne guto, — ne +simileco de amo, eĉ ne en tio?</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, ĉu vere estis? Por mi aspektis, kvazaŭ ni estas du bonaj +kamaradoj. Du vere intimaj amikoj. <span class="staging">(ridetas)</span> Precipe vi estis tre +nekaŝema.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Estis vi, kiu tion deziris.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiam mi retropensas, ŝajnas al mi, ke estis io bela, io alloga, — +io kuraĝa en — en tiu kaŝema intimeco — tiu kamaradeco, pri kiu +neniu vivanta homo ion flaris.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, ĉu ne, Hedda! Ĉu ne tiel estis? — Kiam mi vizitis vian patron +tiel dum la posttagmezoj —. Kaj la generalo sidis ĉe la fenestro +legante la gazetojn, — kun la dorso al ni turnita —</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj ni du en la sofo en la angulo —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉiam kun la sama ilustrita revuo antaŭ ni —</p> + +<p>HEDDA<br> +Pro manko de albumo, jes.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, Hedda, — kaj kiam mi konfesis por vi —! Rakontis al vi pri mi +mem tion, kion neniu alia tiam sciis. Sidis tie kaj konfesis, ke mi +eliris diboĉante tagojn kaj noktojn. Diboĉis tagnokton post +tagnokto. Ho, Hedda, kia estis tiu potenco en vi, kiu devigis min +konfesi tiaĵojn?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi imagas, ke estis iu potenco en mi?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, kiel mi alie tion klarigu al mi? Kaj ĉiuj tiuj — en pudoro +volvitaj demandoj, kiujn vi al mi faris —</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kiujn vi ege bone komprenis —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jen, ke vi povis sidi kaj tiel fari demandojn! Tute senhonte!</p> + +<p>HEDDA<br> +En pudoro volvitaj do estis.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, tamen senhonte. Elĉerpige demandi min pri — pri ĉiuj tiaĵoj!</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj ke vi igis vin respondi, sinjoro Løvborg.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, estas ja ĝuste tio, kion mi ne komprenas — nun poste. Sed diru +do al mi, Hedda, — ĉu ne estis amo funde en nia rilato? Ĉu ne +estis de via flanko, kvazaŭ vi dezirus lavi min pura, — kiam mi +rifuĝis al vi por konfesi? Ĉu ne estis tiel?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, ne ekzakte.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kio vin do instigis?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu aspektas por vi tiom nekompreneble, se junulino — kiam povas +okazi tiel — sekrete —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Nu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ke ŝi dezire volas rigardi en mondon, pri kiu —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Pri kiu —?</p> + +<p>HEDDA<br> +— pri kiu oni ne rajtas ion scii?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jen, tio do estis?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ankaŭ tio. Ankaŭ tio, — mi imagas.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kamaradeco en avido de la vivoĝuo. Sed kial <em>tio</em> do ne povus +daŭri?</p> + +<p>HEDDA<br> +Pro tio vi mem kulpas.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Estas vi, kiu rompis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, kiam danĝero minacis, ke realiĝo venus en la rilato. Honto al +vi, Ejlert Løvborg, kiel povis vi atenci vian — vian fideman +kamaradon!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(premegas la manojn)</span> Ho, kial vi ne realigis la minacon? Kial vi ne +mortpafis min, kiel vi minacis!</p> + +<p>HEDDA<br> +<em>Tiom</em> mi timas la skandalon.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, Hedda. Funde vi estas malkuraĝa.</p> + +<p>HEDDA<br> +Terure malkuraĝa. <span class="staging">(ŝanĝas sintenon)</span> Sed estis ja feliĉe por vi. +Kaj poste vi ja konsolis vin tiom rave ĉe la familio Elvsted.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Mi scias, kion Tea konfidis al vi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj eble vi konfidis ion pri ni du?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Eĉ ne vorton. Tiaĵojn ŝi estas tro stulta por kompreni.</p> + +<p>HEDDA<br> +Stulta?</p> + +<p>LØVBORG<br> +En tiaj aferoj ŝi estas stulta.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj mi estas malkuraĝa. <span class="staging">(klinas sin pli proksimen al li, sen lin +rigardi en la okulojn, kaj diras pli mallaŭte)</span> Sed nun <em>mi</em> volas +ion konfidi al <em>vi</em>.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(atente)</span> Nu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<em>Tio</em> ke mi ne kuraĝis mortpafi vin —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes?!</p> + +<p>HEDDA<br> +— <em>tio</em> ne estis mia plej fia malkuraĝo — tiun vesperon.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin momenton, komprenas, kaj flustras pasie)</span> Ho, Hedda! +Hedda Gabler! Nun mi ekvidas kaŝitan fundon sub nia kamaradeco! Vi +kaj mi —! <em>Tamen</em> estis la deziro pri vivo en vi —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(mallaŭte, sed kun akra ekrigardo)</span> Gardu vin! Ne imagu ion tian!</p> + +<p class="staging">(Mallumiĝadas. La pordo de la antaŭĉambro estas de ekstere +malfermata de <b>Berte</b>.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(klake fermas la albumon kaj vokas ridetante)</span> Nu, fine! Kara Tea, — +jen do, envenu!</p> + +<p class="staging">(<b>Sinjorino Elvsted</b> venas de la antaŭĉambro. Ŝi estas vizite +vestita. La pordo fermiĝas malantaŭ ŝi.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(en la sofo, etendas la brakojn al ŝi)</span> Dolĉa Tea, — vi ne povas +imagi, kiom mi atendis vin!</p> + +<p class="staging">(<b>Sinjorino Elvsted</b> preterpase interŝanĝas etan saluton kun la +sinjoroj en la malantaŭa ĉambro, iras al la tablo kaj donas al +Hedda la manon. <b>Ejlert Løvborg</b> ekstaris. Li kaj <b>sinjorino Elvsted</b> +sin salutas per muta kapklino.)</p> + +<p>ELVSTED<br> +Eble mi devus eniri por iom paroli kun via edzo?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, tute ne. Lasu tiujn du sidi. Ili baldaŭ foriros.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ili foriros?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, ili eliros drinkfesteni.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rapide al Løvborg)</span> Sed certe vi ne?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ne.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sinjoro Løvborg — li restos ĉe ni.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(prenas seĝon kaj volas eksidi apud li)</span> Ho, kiom agrable ĉi tie +estas!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne dankon, mia eta Tea. Ne <em>tie</em>! Bele venu ĉi tien al mi. Mi volas +esti meze inter vi.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, tute kiel vi volas.</p> + +<p class="staging">(Ŝi ĉirkaŭiras la tablon kaj eksidas en la sofon dekstre de +<b>Hedda</b>. <b>Løvborg</b> ree eksidas sur la seĝon.)</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(post mallonga paŭzo, al <b>Hedda</b>)</span> Ĉu ŝi ne estas ĝue rigardinda?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(glite tuŝetas ŝiajn harojn)</span> Nur rigardinda?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes. Ĉar <em>ni</em> du — ŝi kaj mi, — <em>ni</em> estas du veraj kamaradoj. Ni +absolute fidas unu la alian. Kaj ni povas sidi kune kaj libere +interparoli —</p> + +<p>HEDDA<br> +Sen pudoraj diskretaĵoj, sinjoro Løvborg? —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Nu —</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(mallaŭte, sin kroĉante al <b>Hedda</b>)</span> Ho, kiom feliĉa mi estas, +Hedda! Ĉar, — imagu, — li diras, ke mi ankaŭ inspiris lin.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin ridetante)</span> Aj, ĉu li tion diras?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kaj tian kuraĝon en agoj, kian ŝi havas, sinjorino Tesman?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, Dio, — <em>mi</em> kuraĝon!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Treege — kiam temas pri la kamarado.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, <em>kuraĝon</em> — ja! Se oni nur <em>tian</em> havus.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kaj kion do vi pensas?</p> + +<p>HEDDA<br> +Tiam oni povus eble ankoraŭ vivi la vivon. <span class="staging">(subite ŝanĝiĝas)</span> +Sed nun, mia plej kara Tea, — nun vi trinku glason da frida punĉo.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne dankon, — mi neniam trinkas tiaĵojn.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, do vi, sinjoro Løvborg.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Dankon, ankaŭ mi ne.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, ankaŭ li ne!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas lin firme)</span> Tamen ĉar mi nun tion volas?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Neniel utilas.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ridas)</span> Mi do tute ne havas iun povon super vi, mi povrulino?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ne en <em>tiu</em> rilato.</p> + +<p>HEDDA<br> +Serioze dirite, mi tamen opinias ke vi devus tion fari. Pro vi mem.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho ne, Hedda —!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kaj kial?</p> + +<p>HEDDA<br> +Aŭ pro la homoj, ĝuste dirite.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Vere?</p> + +<p>HEDDA<br> +Alie oni povus ja ekhavi la opinion, ke vi — tiel funde — ne sentas +vin sufiĉe hardita — ne sufiĉe certa pri vi mem.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(mallaŭte)</span> Ho, ne, ne, Hedda —!</p> + +<p>LØVBORG<br> +La homoj povas kredi, kion ili volas, — ĝis plue.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(ĝoje)</span> Jes, ĉu ne vere!</p> + +<p>HEDDA<br> +Tion ja montris klare la vizaĝo de asesoro Brack.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kiel do?</p> + +<p>HEDDA<br> +Li ridetis iom moke, kiam vi ne kuraĝis eniri tien al la tablo.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Mi ne kuraĝis! Mi prefere volis ja resti ĉi tie kaj paroli kun +<em>vi</em>.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Estis ja tute kompreneble, Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed tion la asesoro ne povis suspekti. Kaj mi ankaŭ vidis, ke li +ekridetis kaj ĵetis okulumon al Tesman, kiam vi eĉ ne kuraĝis +kunveni al tiu povra, eta festeno.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kuraĝis! Vi diras ke mi ne kuraĝis?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne mi. Sed tiel asesoro Brack komprenis la staton.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Lasu nur tion al li.</p> + +<p>HEDDA<br> +Vi do ne kuniros?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Mi restos ĉe vi kaj Tea.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, Hedda, — tion vi ja povas pensi.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ridetas kaj kapklinas aprobe al <b>Løvborg</b>)</span> Do fundamente solide +masonita. Principofirma por ĉiam. Jen kia devas esti viro! <span class="staging">(turnas +sin al <b>sinjorino Elvsted</b> kaj frapetas ŝin)</span> Nu, ĉu mi ne tion +diris, kiam vi, tute freneza, venis ĉi tien ĉimatene —</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(mirigita)</span> Freneza!</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(terurigita)</span> Hedda, — Hedda do —!</p> + +<p>HEDDA<br> +Jen, rigardu nur mem! Ne estas ja necese iri en tiu morta timo — +<span class="staging">(interrompante)</span> Do, jen ni tri povas esti gajaj!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(estas skuita)</span> Aha, — kio do estas tio ĉi, sinjorino Tesman!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho Dio, ho Dio, Hedda! Kion vi diras! Kion vi faras!</p> + +<p>HEDDA<br> +Restu nur trankvila! La abomena asesoro sidas vin observante.</p> + +<p>LØVBORG<br> +En morta timo, do. Pro mi.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(mallaŭte, plende)</span> Ho, Hedda, — nun vi igis min tute malfeliĉa!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin dum momento fikse; grimacas)</span> Do <em>tio</em> estis de la +kamarado la senrezerva fido al mi.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(petoplene)</span> Ho, kara amiko, — vi devas unue aŭskulti —!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(prenas unu el la plenaj punĉoglasoj, suprenlevas ĝin, kaj diras +malrapide per raŭka voĉo)</span> Via tosto, Tea! <span class="staging">(li malplenigas +la glason, demetas ĝin kaj prenas la alian)</span></p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(mallaŭte)</span> Ho, Hedda, Hedda, — kial vi tion volus!</p> + +<p>HEDDA<br> +Volus! Mi? Ĉu vi estas freneza?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kaj ankaŭ toston por vi, sinjorino Tesman. Dankon pro la vero. Ĝi +vivu! <span class="staging">(li trinkas kaj volas denove plenigi la glason)</span></p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(metas la manon sur lian brakon)</span> Nu, nu, — ne pli nune. Memoru, ke +vi iros en festenon.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, ne, ne!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ŝ-ŝ! Ili sidas vin rigardante.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(demetas la glason)</span> Vi, Tea, — diru nun la veron.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉu la notario sciis, ke vi postvojaĝus min?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(tordas siajn manojn)</span> Ho, Hedda, — vi aŭdas pri kio li demandas!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉu estis interkonsento inter vi kaj li, ke vi vojaĝu al la urbo por +observi min? Eble estis la notario mem, kiu igis vin tion fari? Aha, +vi, — eble li denove bezonis min en la oficejo! Aŭ ĉu estas ĉe la +kartotablo ke mi mankis al li?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(mallaŭte, ĝemplende)</span> Ho, Løvborg, Løvborg —!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(prenas glason kaj volas ĝin plenigi)</span> Ankaŭ tosto por la maljuna +notario!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(lin deturnante)</span> Ne pli nun. Memoru, ke vi eliru por legi por +Tesman!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(trankvile, demetas la glason)</span> Estis stulte de mi, Tea, tio ĉi. Jen +konduti tiel, mi pensas. Ne koleru pro mi, vi kara, kara kamarado. Vi +vidos, — kaj vi kaj la aliaj, — ke kvankam mi iun fojon falis, do +—. Nun mi restariĝis! Pere de <em>via</em> helpo, Tea.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(ĝojbrile)</span> Ho Dio, dankon —!</p> + +<p class="staging">(<b>Brack</b> intertempe rigardis sian horloĝon. Li kaj <b>Tesman</b> ekstaras +kaj venas en la salonon.)</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(prenas sian ĉapelon kaj mantelon)</span> Jen, sinjorino Tesman, nun estas +horo por foriri.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nun do estas.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(ekstaras)</span> Ankaŭ por mi, sinjoro Asesoro.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(mallaŭte kaj petante)</span> Ho, Løvborg, — ne faru!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(pinĉas ŝian brakon)</span> Ili aŭdas vin!</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(krias malforte)</span> Aj!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(al <b>Brack</b>)</span> Vi bonvole invitis min kunveni.</p> + +<p>BRACK<br> +Jen, vi tamen venos?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, multan dankon.</p> + +<p>BRACK<br> +Por mi ĝojege —</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(ekprenas la paketon de paperoj kaj diras al <b>Tesman</b>)</span> Ĉar mi +dezirus montri al vi ion kaj aliaĵon antaŭ ol ĝin transdoni.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jen, imagu, — estos amuze! — Sed kara Hedda, kiel vi hejmenirigos +sinjorinon Elvsted? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, por tio ni ĉiuokaze trovos rimedon.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(rigardas la sinjorinojn)</span> Sinjorino Elvsted? Kompreneble mi revenos +por ŝin serĉi. <span class="staging">(pli proksime)</span> Proksimume je la deka, sinjorino +Tesman? Ĉu tio konvenas?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, certe. Ege konvene.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, do ĉio estas en bona ordo. Sed min vi ne devas atendi tiom frue, +Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, kara, vi restu tiom longe — tiom longe, kiom vi volas.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(en obtuza timo)</span> Sinjoro Løvborg, — mi do restos ĉi tie, ĝis vi +revenos.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(kun la ĉapelo en la mano)</span> Memkompreneble, Sinjorino.</p> + +<p>BRACK<br> +Kaj jen ekveturas la amuzad-trajno, miaj sinjoroj! Mi esperas, ke ni +festenos vivece, kiel certa bela sinjorino diradas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Aj, se la bela sinjorino povus ĉeesti nevidata —!</p> + +<p>BRACK<br> +Kial nevidata?</p> + +<p>HEDDA<br> +Por aŭskulti iujn el viaj spritaĵoj sen pudoraj diskretaĵoj, +sinjoro Asesoro.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridas)</span> Tion mi ne volas konsili al la bela sinjorino.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(ankaŭ li ridas)</span> Ne, nun vi estas amuza, Hedda. Jen, imagu!</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, adiaŭ, adiaŭ, sinjorinoj!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(kapklinas adiaŭe)</span> Do je la deka.</p> + +<p class="staging">(<b>Brack</b>, <b>Løvborg</b> kaj <b>Tesman</b> eliras tra la pordo de la +antaŭĉambro. Samtempe <b>Berte</b> venas de la malantaŭa ĉambro kun +eklumigita lampo, kiun ŝi metas sur la salontablon, kaj eliras la +saman vojon.)</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(ekstaris kaj maltrankvile paŝas sur la planko)</span> Hedda, — Hedda, — +al kio tio ĉi kondukos!</p> + +<p>HEDDA<br> +Je la deka, — tiam li do revenos. Mi vizie vidas lin. Kun vitfolioj +en la hararo. Verva kaj vigla —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Dio donu ke tiel estos.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj tiam, vidu, — tiam li estos regajninta la regadon de si mem. +Tiam li estos libera homo dum ĉiuj siaj tagoj.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho Dio, jes, — se nur tiel li venos, kiel vi lin vizias.</p> + +<p>HEDDA<br> +Tiel kaj ne alimaniere li venos! <span class="staging">(ekstaras kaj sin proksimigas)</span> +Dubu pri li, vi, tiom longe kiom vi volas. Mi fidas lin. Kaj nun ni +testu —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Vi havas iun kaŝ-intencon, Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, estas. Unu fojon en la vivo mi volas havi potencon sur la sorto +de homo.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ĉu vi ne tion havas?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne havas — kaj neniam havis.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Sed sur via edzo do?</p> + +<p>HEDDA<br> +Hoj, <em>tio</em> efektive valorus la penon. Ho, se vi povus kompreni, kiom +malriĉa mi estas. Kaj <em>vi</em> havu la favoron esti tiom riĉa! +<span class="staging">(ĉirkaŭbrakas ŝin pasie)</span> Mi pensas, ke mi tamen forbruligos +viajn harojn.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Lasu min! Lasu min! Mi timas vin, Hedda!</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(en la pordaperturo)</span> La tetablo estas pretigita en la manĝoĉambro, +Sinjorino.</p> + +<p>HEDDA<br> +Bone. Ni venos.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, ne, ne! Mi prefere iru hejmen sola! Tuj!</p> + +<p>HEDDA<br> +Sensencaĵo! Unue vi havu tiun teakvon, vi eta stultulino. Kaj poste, +— Je la deka, — revenos Ejlert Løvborg — kun vitfolioj en la +hararo.</p> + +<p class="staging">(Kvazaŭ perforte ŝi tiras <b>sinjorinon Elvsted</b> al la pordo.)</p> +</div> +<div class="acte"> +<h3 class="actehead">TRIA AKTO</h3> + +<p class="staging">(La ĉambro de <b>gesinjoroj Tesman</b>. La pordokurtenoj estas tiritaj +antaŭ la aperturo. Tiel same antaŭ la vitra pordo. Sur la tablo la +kerosenlampo kun ŝirmilo, meĉo malsuprenŝraŭbita, lumas malklare. +En la forno, kies pordo estas malferma, estis fajro, kiu nun preskaŭ +estingiĝis.)</p> + +<p class="staging">(<b>Sinjorino Elvsted</b>, envolvita en granda ŝalo kaj kun la piedoj sur +skabelo, sidas tute apud la forno, malantaŭenklinita en la +apogseĝo. <b>Hedda</b> kuŝas vestita, dormante sur la sofo kun kovrilo +sur si.)</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(post paŭzo, ekrektigas sin en la seĝo kaj aŭskultas atente. +Poste, laca, ŝi denove malleviĝas kaj mallaŭte plendas)</span> Ankoraŭ +ne! — Ho Dio, — ho Dio, — ankoraŭ ne.</p> + +<p class="staging">(<b>Berte</b> singardeme ŝteliras enen tra la pordo de la antaŭĉambro. +Ŝi havas leteron en la mano.)</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(turnas sin kaj flustras maltrankvile)</span> Nu, — ĉu iu venis?</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(mallaŭte)</span> Jes, ĵus venis knabino kun tiu ĉi letero.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rapide, etendas la manon)</span> Letero! Donu al mi!</p> + +<p>BERTE<br> +Ne, ĝi estas por la doktoro, Sinjorino.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Nu tiel.</p> + +<p>BERTE<br> +Estis la servistino de fraŭlino Tesman, kiu alportis ĝin. Mi metos +ĝin ĉi tien sur la tablon.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, tion faru.</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(demetas la leteron)</span> Estas plej bone, ke mi estingu la lampon. Ĝi +fumas.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, estingu. Baldaŭ fariĝos taglumo.</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(estingas)</span> Jam estas taglumo, Sinjorino.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, hela tago! Kaj ankoraŭ ne hejmenveninta —!</p> + +<p>BERTE<br> +Ho, Dio, — mi pensis ke tiel okazus.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Vi tion pensis?</p> + +<p>BERTE<br> +Jes, kiam mi vidis ke certa viro estas reveninta al la urbo, tiam —. +Kaj ilin kuntiris. Ĉar pri tiu sinjoro oni ja aŭdis sufiĉe antaŭ +iom da tempo.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne tiom laŭte parolu. Vi vekas Sinjorinon.</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(rigardas al la sofo kaj suspiras)</span> Ne, Dio, — lasu ŝin nur dormi, +kompatindulinon. — Ĉu mi metu ion pli en la fornon?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Dankon, ne por mi.</p> + +<p>BERTE<br> +Jen do. <span class="staging">(ŝi malrapide eliras tra la pordo de la antaŭĉambro)</span></p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(vekiĝas pro la fermo de la pordo kaj suprenrigardas)</span> Kio estas —!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Estis nur la servistino —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĉirkaŭrigardas)</span> Ha, jen en la salono —! Jes nun mi ja memoras — +<span class="staging">(rektigas sin, sidanta sur la sofo, streĉas sin kaj frotas siajn +okulojn)</span> Kioma horo estas, Tea?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rigardas sian horloĝon)</span> Ĝi jam pasis la sepan.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiam revenis Tesman?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Li ankoraŭ ne revenis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ankoraŭ ne hejmenvenis?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(ekstaras)</span> Eĉ ne unu revenis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj ni, kiuj sidis ĉi tie maldormante kaj atendante ĝis la kvara —</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(tordas la manojn)</span> Kaj <em>tiel</em> kiel mi lin atendis!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(oscedas kaj diras kun la mano kovrante la buŝon)</span> Ho jes, — pro +tio ni estus nin ŝparintaj.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ĉu vi iom dormis poste?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho jes, Mi opinias, ke mi dormis sufiĉe bone. Ĉu vi ne?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Eĉ ne momenton. Mi ne povis, Hedda. Estis tute neeble por mi.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekstaras kaj proksimiĝas al ŝi)</span> Nu, nu, nu! Ne estas kaŭzo por +maltrankvilo. Mi bone komprenas kiel statas.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, kaj kion vi do kredas? Ĉu vi povas al mi diri?</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, kompreneble tre longe daŭris ĉe la asesoro —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho Dio, jes, — certe daŭris. Sed tamen —</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj jen, vidu, tiam Tesman ne volis hejmenveni kaj fari bruon kaj +sonorigi meze dum la nokto. <span class="staging">(ridas)</span> Eble li ankaŭ ne volis montri +sin — tia ĵus post viveca festeno.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Sed kara, — kien li do estus irinta?</p> + +<p>HEDDA<br> +Kompreneble li iris al la onklinoj kaj sin kuŝigis <em>tie</em>. Ili havas +ja lian antaŭan ĉambron atendanta.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, ĉe <em>ili</em> li ne povas esti. Ĉar ĵus venis letero al li de +fraŭlino Tesman. Jen ĝi kuŝas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu? <span class="staging">(rigardas la surskribon)</span> Jes, vere estas de onklino Julle +propramane. Nu, do li kompreneble restas ĉe la asesoro. Kaj Ejlert +Løvborg, li sidas legante kun vitfolioj en la hararo.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho Hedda, vi nur paroladas kaj diras ion pri kio vi mem ne kredas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Vi vere estas stulta, Tea.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho ja, bedaŭrinde, mi do eble tia estas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kiel morte laca vi aspektas.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, mi vere <em>estas</em> morte laca.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, tial vi faru, kiel mi diras. Iru en mian ĉambron kaj kuŝigu vin +tempeton sur mia lito.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho ne, ne, — mi tamen ne kapablas dormi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Certe vi kapablas.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Sed via edzo certe estos baldaŭ revenanta. Kaj jen mi devas tuj +scii —</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi atentigos vin, kiam li revenos.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Do, vi tion promesas, Hedda?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, tion vi povas fidi. Nur eniru kaj dormu dume.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Dankon. Do mi tion provu. <span class="staging">(ŝi iras tra la malantaŭa ĉambro)</span></p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b> iras al la vitra pordo kaj flankentiras la kurtenojn. Hela +taglumo ŝutiĝas en la salonon. Poste ŝi prenas de la skribotablo +malgrandan manspegulon, rigardas sin en ĝi kaj ordigas la harojn. +Ŝi iras al la pordo de la antaŭĉambro kaj premas la butonon de la +sonorilo.)</p> + +<p class="staging">(<b>Berte</b> iom poste envenas tra la pordo.)</p> + +<p>BERTE<br> +Ĉu Sinjorino ion deziras?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, bonvole metu ion pli en la fornon. Mi ja vere frostadas.</p> + +<p>BERTE<br> +Jes brr, — tuj kaj senprokraste estu varme.</p> + +<p class="staging">(Ŝi kunrastas la ardaĵojn kaj enmetas lignopecon.)</p> + +<p>BERTE<br> +<span class="staging">(haltas kaj aŭskultas)</span> Nun oni sonorigas ĉe la ĉefpordo, +Sinjorino.</p> + +<p>HEDDA<br> +Do eliru, kaj malfermu. Mi mem okupiĝu pri la forno.</p> + +<p>BERTE<br> +Baldaŭ ekflamos. <span class="staging">(ŝi eliras tra la antaŭĉambra pordo)</span></p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b> genuas sur la skabelon kaj metas plurajn lignopecojn en la +fornon.)</p> + +<p class="staging">(Post mallonga daŭro <b>Jørgen Tesman</b> envenas de la antaŭĉambro. Li +aspektas laca kaj iom serioza. Ŝteliras piedpinte direkte al la +pordaperturo, kaj volas engliti inter la kurtenojn.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(apud la forno, ne suprenrigardante)</span> Bonan matenon.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(turnas sin)</span> Hedda! <span class="staging">(proksimiĝas)</span> Sed kara vi, — tiom frue +ellitiĝinta! Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, mi tre frue ellitiĝis hodiaŭ.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj mi, kiu estis certa, ke vi ankoraŭ kuŝus dormante! Jen imagu, +Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne parolu tiom laŭte. Sinjorino Elvsted kuŝas ene ĉe mi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sinjorino Elvsted, ĉu ŝi restis dum la nokto?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, neniu ja venis por ŝin serĉi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, do neniu faris.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(fermas la pordon de la forno kaj ekstaras)</span> Nu, ĉu estis tiom amuze +ĉe la asesoro?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu vi estis timoplena pro mi? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, pri tio mi eĉ ne momenton pensis. Sed mi demandis, ĉu vi bone +amuziĝis.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes vere. Tiun ĉi fojon, do —. Sed pleje en la komenco, ŝajnas al +mi. Ĉar tiam Ejlert legis por mi. Ni alvenis ja pli ol horon tro +frue, — jen imagu! Kaj Brack tiom okupiĝis pri la aranĝo. Sed dume +Ejlert legis.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(eksidas dekstre de la tablo)</span> Nu? Rakontu —</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(eksidas sur skabelon ĉe la forno)</span> Sciu, Hedda, neeblas por vi +imagi, kia verko tiu fariĝos! Certe estas io el la plej rimarkinda +skribita. Jen imagu!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ja, ja, tio ne interesas min —</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi devas ion konfesi al vi, Hedda. Kiam li estis leginta, — io +malica kreskis en mi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Io malica?</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi sidis kaj enviis Ejlert, ke li kapablis skribi tiaĵon. Jen imagu, +Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, ja, mi ja imagas!</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj scii ke li, — tiel naturdotita — bedaŭrinde tamen estas +neplibonigebla.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi ne sugestas, ke li havas pli da vitaleco ol la aliaj?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, bona Dio —. Jen vidu, li tute ne povas moderigi sin meze en la +ĝuo.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj en kio rezultiĝis ĉio — fine?</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, mi trovas, ke vere estis bakanalo, Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu li havis vitfoliojn en la hararo?</p> + +<p>TESMAN<br> +Vitfoliojn? Ne, tion mi eĉ ne videtis. Sed li donis longan, konfuzan +paroladon por la virino, kiu inspiris lin dum la laboro. Ja, tiel li +sin esprimis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu li nomis ŝin?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, tion li ne faris. Sed mi ne povas imagi, ke estus iu alia ol +sinjorino Elvsted. + +<p>HEDDA<br> +Nu, — kie vi disiĝis de li?</p> + +<p>TESMAN<br> +Sur la vojo hejmen. Ni ekiris, — la lastaj de ni, — samtempe. Kaj +Brack ankaŭ kuniris por spiri freŝan aeron. Kaj jen, vidu, ni +decidis akompani Ejlert hejmen. Jes, ĉar li estis ja vere +superŝarĝita!</p> + +<p>HEDDA<br> +Do li estis.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed nun vi aŭdu la plej rimarkindan, Hedda! Aŭ la bedaŭrindan mi +estus prefere dirinta. Ho, — mi preskaŭ hontas — pro Ejlert — +tion rakonti —</p> + +<p>HEDDA<br> +Jen do —?</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, dum ni tiel iris laŭvoje, vidu, jen mi hazarde iom +malantaŭiĝis. Nur kelkajn minutojn, — jen imagu!</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, ja, Dio, sed —?</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj kiam mi rapidas post la aliajn, jen, ĉu vi scias, kion mi trovas +ĉe la vojrando? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, kiel mi povus tion scii!</p> + +<p>TESMAN<br> +Nepre ne tion al iu ajn diru, Hedda. Atentu bone! Promesu al mi pro +Ejlert. <span class="staging">(tiras paketon en papervolvaĵo el la poŝo de la mantelo)</span> +Jen, imagu, — tion ĉi mi trovis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu ne estas la paketo, kiun li kunportis ĉi tien hieraŭ?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, ĝuste, estas lia valora, unika manuskripto! Kaj tiun li tie +promenante perdis — sen tion rimarki. Jen nur imagu, Hedda! Kiom +bedaŭrinde —</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed kial do vi ne tuj redonis al li la paketon?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, tion mi ne kuraĝis — pro lia tiama stato —</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi eĉ ne diris al iuj el la aliaj, ke vi ĝin trovis?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, tute ne. Kompreneble ke tion mi ne volis fari respekte al Ejlert.</p> + +<p>HEDDA<br> +Do estas neniu, kiu scias, ke vi havas la manuskripton de Ejlert +Løvborg?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, kaj tion ankaŭ neniu sciu.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj poste, pri kio vi kun li interparolis?</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi ne plu havis ŝancon kun li paroli. Ĉar kiam ni venis en la +stratojn, tiam li kaj du aŭ tri aliaj tute malaperis por ni. Jen +imagu!</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu? Ili do akompanis lin hejmen.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, aspekte ili tion faris. Kaj ankaŭ Brack foriris.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kien vi poste stumblis?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jen, mi kaj kelkaj el la aliaj, ni akompanis unu el la vivecaj uloj, +kaj trinkis matenkafon tie ĉe li. Aŭ pli ĝuste nomi ĝin +noktokafo. Ĉu? Sed kiam mi nun estos iom ripozinta — kaj kiam mi +opinios ke Ejlert, la kompatindulo, satdormis, tiam mi devos iri al +li kun tio ĉi.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(etendas la manon por la paketo)</span> Ne, — ne transdonu ĝin! Ne tuj, +mi diras. Lasu min legi ĝin unue.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, kara, bona Hedda, je Dio, tion mi ne kuraĝas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Vi ne kuraĝas?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, — ĉar vi bone povas imagi, kiom malespera li fariĝos, kiam li +vekiĝas, kaj mankas al li la manuskripto. Ĉar sciu ke li ne havas +kopion! Tion li mem diris.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas lin kvazaŭ esplorante)</span> Kaj tiaĵon oni ne povas denove +skribi? Ankoraŭ fojon, ĉu?</p> + +<p>TESMAN<br> +Tio neniam eblus, mi kredas. Ĉar la inspiro, — jen vidu —</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, ja, — ĝuste tiel do estas — <span class="staging">(pasante)</span> Sed mi memoras, — +jen letero por vi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu, imagu —!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĝin donante)</span> Venis frue ĉi-matene.</p> + +<p>TESMAN<br> +De onklino Julle. Kio do estas? <span class="staging">(metas la paketon sur la alian +skabelon, malfermas la leteron, trakuras ĝin kaj eksaltas)</span></p> + +<p>TESMAN<br> +Ho Hedda, — ŝi skribas, ke la bedaŭrinda onklino Rina kuŝas ĉe +la morto!</p> + +<p>HEDDA<br> +Tion oni devus ja atendi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj se mi dezirus ankoraŭ fojon vidi ŝin, mi devas rapidi. Mi tuj +kuros tien.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(subpremas rideton)</span> Vi eĉ volas kuri?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, plej kara Hedda, — se vi povus decidigi vin kuniri! Jen imagu!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekstaras kaj diras lace kaj repuŝante)</span> Ne, ne; ne petu min pri +tiaĵo. Mi ne volas vidi malsanon kaj morton. Ne trudu al mi ion +malbelan.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, Dio do —! <span class="staging">(ĉirkaŭkuras)</span> Mian ĉapelon —? Mian mantelon —? +Nu, en la antaŭĉambro —. Mi kore esperas, ke mi ne venos tro +malfrue, Hedda? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, nur kuru, kaj —</p> + +<p class="staging">(<b>Berte</b> venas ĉe la pordo de la antaŭĉambro.)</p> + +<p>BERTE<br> +Asesoro Brack staras ekstere, kaj demandas ĉu li povus enveni.</p> + +<p>TESMAN<br> +Je tiu ĉi tempo! Ne, nun ne eblas por mi akcepti lin.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed mi povas. <span class="staging">(al <b>Berte</b>)</span> Petu la asesoron enveni. <span class="staging">(<b>Berte</b> +eliras)</span></p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rapide flustrante)</span> La paketon, Tesman! <span class="staging">(ŝi prenas ĝin de la +skabelo)</span></p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, donu ĝin al mi!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, ne, mi kaŝos ĝin por vi dume.</p> + +<p class="staging">(Ŝi iras al la skribotablo, kaj metas ĝin en la librobreton. +<b>Tesman</b> penas pro urĝeco kaj ne kapablas surtiri la gantojn.)</p> + +<p class="staging">(<b>Asesoro Brack</b> envenas de la antaŭĉambro.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kapklinas al li)</span> Nu, vi ja estas frumatena birdo.</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, vi trovas, ĉu ne? <span class="staging">(al <b>Tesman</b>)</span> Ĉu ankaŭ vi eliros?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, mi nepre devas viziti la onklinojn. Imagu, — la malsana, ŝi +kuŝas ĉe la morto, la bedaŭrinda.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu Dio, ĉu tiel? Sed jen ne lasu min reteni vin. En tia serioza +momento —</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, mi vere devas kuri —. Adiaŭ! Adiaŭ!</p> + +<p class="staging">(Li rapidas eksteren tra la antaŭĉambra pordo.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(proksimiĝas)</span> Aspekte estis pli ol vivece hejme ĉe vi ĉi tiun +nokton, sinjoro Asesoro.</p> + +<p>BRACK<br> +Mi eĉ ankoraŭ ne ŝanĝis vestojn, sinjorino Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ankaŭ vi ne?</p> + +<p>BRACK<br> +Ne, kiel vi vidas. Sed kion Tesman rakontis pri la noktaj +travivaĵoj?</p> + +<p>HEDDA<br> +Oho, ion tedegan. Nur ke ili ie eniris kaj trinkis kafon.</p> + +<p>BRACK<br> +Pri tiu kafokunveno mi jam estas informita. Tie Ejlert Løvborg ne +partoprenis, mi opinias?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, antaŭe ili jam akompanis lin hejmen.</p> + +<p>BRACK<br> +Ankaŭ Tesman?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, sed kelkaj aliaj, li diris.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridetas)</span> Jørgen Tesman vere estas naiva animo, sinjorino Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, Dio scias ke li estas. Sed ĉu io kaŝiĝas en la afero?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, via suspekto ne estas senfunda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu jen! Eksidu, kara Asesoro. Tiel vi rakontos pli bone.</p> + +<p class="staging">(Ŝi eksidas maldekstre de la tablo. <b>Brack</b> ĉe la longa flanko de +la tablo proksime al ŝi.)</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu jen, do?</p> + +<p>BRACK<br> +Mi havis apartajn kialojn por postsekvi la vojojn de miaj gastoj — +aŭ pli ĝuste dirite, de kelkaj el miaj gastoj ĉi-nokte.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj inter ili eble estis ankaŭ Ejlert Løvborg?</p> + +<p>BRACK<br> +Mi devas konfesi — li estis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nun vi vere igas min scivolema —</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉu vi scias, kie li kaj kelkaj el la aliaj pasigis la reston de la +nokto, sinjorino Hedda?</p> + +<p>HEDDA<br> +Se decas tion rakonti, jen faru.</p> + +<p>BRACK<br> +Kompreneble, decas rakonti. Nu, ili vizitis neordinare animitan +vesperkunvenon.</p> + +<p>HEDDA<br> +De la pasia speco?</p> + +<p>BRACK<br> +De la plej pasia speco.</p> + +<p>HEDDA<br> +Iom pli pri tio ĉi, Asesoro —</p> + +<p>BRACK<br> +Løvborg estis antaŭe invitita, ankaŭ ili. Mi pri tio estis bone +informita. Sed tiam li rifuzis veni. Ĉar nun li ja surmetis novan +homecon, kiel vi scias.</p> + +<p>HEDDA<br> +Tie norde ĉe la notario Elvsted. Sed li tamen iris?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, vidu, sinjorino Hedda, — jen, bedaŭrinde, ĉe mi vizitas lin +la genio ĉivespere —</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, tie li ja inspiriĝis, mi aŭdas.</p> + +<p>BRACK<br> +Treege inspiriĝis. Nu, jen li ekhavis alian ideon, mi opinias. Ĉar +ni virhomoj, bedaŭrinde ne ĉiam estas tiom principfirmaj kiom ni +devus esti.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, vi mem ja estas escepto, asesoro Brack. Sed jen pri Løvborg —?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, mallonge, — la fino estis, ke li alvenis en la salonojn de +fraŭlino Diana.</p> + +<p>HEDDA<br> +De fraŭlino Diana?</p> + +<p>BRACK<br> +Estis fraŭlino Diana, kiu prezentis la vesperkunvenan programon. Por +elektita rondo de amikinoj kaj admirantoj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu tiu estas iu ruĝhara?</p> + +<p>BRACK<br> +Ĝuste.</p> + +<p>HEDDA<br> +Iu tia — kantistino?</p> + +<p>BRACK<br> +Nu ja, — ankaŭ tio. Kaj krome ega ĉasistino — de sinjoroj, — +sinjorino Hedda. Vi certe aŭdis pri ŝi. Ejlert Løvborg estis unu el +ŝiaj plej varmaj protektantoj — en siaj pli prosperaj jaroj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kiel tio ĉi finiĝis?</p> + +<p>BRACK<br> +Ne tre amikece, aspektas. Fraŭlino Diana verŝajne de la plej +kortuŝa akcepto transiris al luktado —</p> + +<p>HEDDA<br> +Kontraŭ Løvborg?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes. Li kulpigis ŝin aŭ la amikinojn, ke ili priŝtelis lin. Li +pretendis, ke lia poŝbiletujo malaperis. Kaj ankaŭ aliaj aĵoj. +Mallonge, li estus farinta teruregan tumulton.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj en kion rezultis tio?</p> + +<p>BRACK<br> +Tio rezultis en komunan bataladon inter kaj sinjorinoj kaj sinjoroj. +Feliĉe fine alvenis la polico.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu ankaŭ la polico?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes. Sed tio certe fariĝos multekosta ŝerco por Ejlert Løvborg, tiu +freneza homo.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu!</p> + +<p>BRACK<br> +Laŭdire li senbride kontraŭstaris. Li estus frapinta unu el la +policistoj sur la orelon kaj disŝirinta lian mantelon. Jen li sekve +estis kondukata al la stacio.</p> + +<p>HEDDA<br> +De kie vi nun sciiĝis pri tio?</p> + +<p>BRACK<br> +De la polico mem.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas penseme antaŭen)</span> Tiel do ĉio okazis. Kaj sekve li ne +havis vitfoliojn en la hararo.</p> + +<p>BRACK<br> +Vitfoliojn, sinjorino Hedda?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ŝanĝas voĉtonon)</span> Sed diru al mi nun, Asesoro, — kial vi do tiel +postsekvas kaj kaŝobservas Ejlert Løvborg?</p> + +<p>BRACK<br> +Unue ne estas tute indiferente por mi se informiĝos dum la +ekzamenadoj, ke li venis rekte de mi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu ankaŭ fariĝos ekzamenoj?</p> + +<p>BRACK<br> +Kompreneble. Cetere tio estu kiel tio estas. Sed mi opinias, ke mi, +kia amiko de la familio, devis havigi al vi kaj al Tesman kompletan +informon pri liaj noktaj heroaĵoj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kial vere tion, asesoro Brack?</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, ĉar mi havas vivan suspekton, ke li volas uzi vin kiel ian +ŝirmilon.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu, sed kial povas vi imagi tiaĵon!</p> + +<p>BRACK<br> +Ho Dio, — ni ja ne estas blindaj, sinjorino Hedda. Atentu nur! Tiu +sinjorino Elvsted, verdire ŝi certe ne forlasos la urbon tiom frue.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, ĉu estus io inter tiuj du, jen estas multaj aliaj lokoj, kie ili +povos renkontiĝi.</p> + +<p>BRACK<br> +Neniu hejmo. Ĉiuj decaj domoj estos de nun denove fermitaj por +Ejlert Løvborg.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj tia ankaŭ la mia devas esti, vi opinias?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes. Mi konfesas, ke estus por mi pli ol ĝene, se tiu sinjoro estus +enlasita ĉi tien. Se li, kia superflua — kaj entrudulo — sin +enŝovus en —</p> + +<p>HEDDA<br> +En la triangulon?</p> + +<p>BRACK<br> +Ĝuste. Estus por mi same kiel fariĝi senhejma.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas lin ridetante)</span> Do, — sola koko en la korto, — tio estas +via celo.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(kapklinas malrapide kaj malaltigas la voĉon)</span> Jes, estas mia celo. +Kaj por tiu celo mi batalos — kun ĉiuj rimedoj, pri kiuj mi +disponas.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(perdante sian rideton)</span> Aspekte vi estas danĝera homo, — kiam +temas pri realigo.</p> + +<p>BRACK<br> +Vi tion opinias?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, mi nun komencas tion kredi. Kaj mi estas kore ĝoja — tiom +longe, ke vi ne potencas super mi.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridas dusence)</span> Ja-ja, sinjorino Hedda, — vi eble pravas pri tio. +Kiu scias, ĉu mi okaze ne estus viro por elpensi eĉ ion kaj alian.</p> + +<p>HEDDA<br> +Do, sed aŭskultu nun, asesoro Brack! Aspektas ja kvazaŭ vi sidas +tie minacante.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ekstaras)</span> Ho, tute ne! La triangulo, vidu, — ĝi prefere +fortikiĝu kaj defendiĝu libervole.</p> + +<p>HEDDA<br> +Tion ankaŭ mi opinias.</p> + +<p>BRACK<br> +Jen mi do diris kion mi deziras. Kaj mi nun ree devas trovi la vojon +urben. Adiaŭ, sinjorino Hedda!</p> + +<p class="staging">(Li iras al la vitra pordo.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekstaras)</span> Vi iras tra la ĝardeno?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, por mi estas pli mallonge.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, kaj krome estas ja vojo kaŝa.</p> + +<p>BRACK<br> +Tute ĝuste. Mi ne estas kontraŭ kaŝaj vojoj. Foje ili povas esti +sufiĉe pikantaj.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiam oni pafas per kugloj, vi opinias?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ĉe la pordo, ridas al ŝi)</span> Ho, oni vere ne pafas siajn dresitajn +kortkokojn!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ankaŭ ŝi ridas)</span> Ho ne, kiam oni ne havas pli ol unu solan, —</p> + +<p class="staging">(Ili kapsalutas adiaŭe, sub ridado. Li foriras. Ŝi fermas la pordon +post li.)</p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b> staras momenton serioze rigardante eksteren. Poste ŝi iras +kaj rigardas tra la kurteno de la fona muro. Ŝi iras al la +skribotablo, prenas la paketon de <b>Løvborg</b> el la librobretaro kaj +volas foliumi la paperojn. La laŭta voĉo de <b>Berte</b> aŭdiĝas de la +antaŭĉambro. <b>Hedda</b> turnas sin kaj aŭskultas. Rapide ŝi metas la +paketon en la tirkeston, ŝlosas kaj metas la ŝlosilon sur la +skribilaron.)</p> + +<p class="staging">(<b>Ejlert Løvborg</b> en mantelo kaj kun ĉapelo en la mano, tirmalfermas +la pordon de la antaŭĉambro. Li aspektas freneze kaj ekscitite.)</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(turnita al la pordo de la antaŭĉambro)</span> Kaj mi diras al vi, ke mi +devas kaj volas eniri! Jen do!</p> + +<p class="staging">(Li fermas la pordon, turnas sin, vidas <b>Hedda</b>, regas sin tuj kaj +salutas.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĉe la skribotablo)</span> Nu, sinjoro Løvborg, estas ege malfrue ke vi +venas serĉi Tea.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Aŭ ege frue ke mi envenas ĉe vi. Mi petas vin pardoni.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiel vi scias, ke ŝi daŭre estas ĉe mi?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Oni diris en ŝia loĝejo, ke ŝi estis ekstere la tutan nokton.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(iras al la salona tablo)</span> Ĉu vi povis ion rimarki en la mienoj, +kiam ili tion diris?</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin demande)</span> Rimarki en la mienoj?</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi aludas, ĉu aspektis, kvazaŭ ili pensus ion aŭ iel pri tio?</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(subite komprenas)</span> Ho jes, tiel ja estas! Mi tiras ŝin malsupren +kun mi! Cetere mi nenion povis rimarki. — Tesman eble ankoraŭ ne +ellitiĝis?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, — mi ne kredas —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kiam li hejmenvenis?</p> + +<p>HEDDA<br> +Tre malfrue.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉu li ion al vi rakontis?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, mi aŭdis ke estis sufiĉe viglece ĉe asesoro Brack.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Nenion pli?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, mi kredas ke ne. Krome mi estis tiel ege dormema —</p> + +<p class="staging">(<b>Sinjorino Elvsted</b> envenas tra inter la kurtenoj sur la fona muro.)</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(proksimiĝas al li)</span> Ho, Løvborg! Fine —!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, fine. Kaj tro malfrue.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rigardas lin en timo)</span> Kio estas tro malfrue!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Nun ĉio estas tro malfrue. Pri mi estas finite.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho ne, ne, — tion ne diru!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Vi mem diros la samon, kiam vi aŭdos —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Mi volas nenion aŭdi!</p> + +<p>HEDDA<br> +Vi eble deziras paroli kun ŝi sola? Ĉar do mi foriros.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ne, restu, — ankaŭ vi. Mi petas vin pri tio.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, sed mi nenion volas aŭdi, mi diras!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ne estas pri la noktaj travivaĵoj, ke mi volas paroli.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Pri kio do —?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Estas pri tio, ke niaj vojoj devas nun disiĝi.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Disiĝi!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(senvole)</span> Mi tion sciis!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ĉar mi ne plu bezonas vin, Tea.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Kaj jenon vi povas diri! Ne plu bezonas min! Mi ja helpos vin nun +kiel antaŭe? Kompreneble ni daŭre kunlaboru?</p> + +<p>LØVBORG<br> +De nun mi ne plu intencas labori.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rezigne)</span> Por kio mi do uzu mian vivon?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Vi devas provi vivi, kvazaŭ vi neniam konis min.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Sed tion mi ja ne kapablas!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Provu ĉu vi kapablus, Tea. Vi devas revojaĝi hejmen —</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(ribele)</span> Neniam en tiu ĉi mondo! Kie vi estas, tie ankaŭ mi +deziras esti! Mi ne lasas min tiel forpeliĝi! Mi volas esti ĉi tie! +Esti kune kun vi, kiam la libro eldoniĝos.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(duonlaŭte, en streĉa atento)</span> Ho, la libro, — jes!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin)</span> La libro mia kaj de Tea. Ĉar <em>tia</em> ĝi estas.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, tia mi sentas, ke ĝi estas. Kaj tial mi ankaŭ rajtas esti ĉe +vi, kiam ĝi venos! Mi volas vidi, ke denove ŝutiĝas estimo kaj +honoro super vin. Kaj la ĝojo, — la ĝojo, tiun mi volas dividi kun +vi.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Tea, — nia libro neniam eldoniĝos.</p> + +<p>HEDDA<br> +Aj!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne eldoniĝos!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Neniam eldoniĝos.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(en timema suspekto)</span> Løvborg, — kien vi formetis la kajerojn!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas lin atente)</span> Jes, la kajerojn —?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Kie vi havas ilin!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ho, Tea, — prefere ne demandu min pri tio.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, jes, mi volas tuj ekscii. Mi rajtas tion tuj ekscii.</p> + +<p>LØVBORG<br> +La kajerojn — Nu do, — la kajerojn, tiujn mi disŝiris en mil +pecojn.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(krias)</span> Ho ne, ne —!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(senvole)</span> Sed tio ja tute ne —!</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin)</span> Ne vero, vi opinias?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(regas sin)</span> Nu jes. Kompreneble. Ĉar vi mem tion diras. Sed ŝajnis +al mi nekredeble —</p> + +<p>LØVBORG<br> +Tamen vero.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(tordas la manojn)</span> Ho Dio, — ho Dio, Hedda, — disŝiris sian +propran verkon.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Mi disŝiris mian propran vivon. Sekve mi ankaŭ povis disŝiri mian +vivoverkon —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Kaj tion vi do faris ĉinokte!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes, aŭdu. En mil pecojn. Kaj ŝutis ilin en la fjordon. Tre fore. +Tie almenaŭ estas freŝa salakvo. Lasu ilin flosi en ĝi. Flosi laŭ +fluo kaj vento. Kaj post ioma tempo ili subakviĝos. Pli kaj pli +profunden. Kiel mi, Tea.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Sciu do, Løvborg, ke tio pri la libro —. Ĉiujn miajn tagojn tio +staros antaŭ mi, kvazaŭ vi mortigus etan infanon.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Vi pravas. Estas kvazaŭ infanmortigo.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Sed kiel vi do povis —! Ankaŭ mi havis ja mian parton de la infano.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(preskaŭ senvoĉe)</span> Ho, la infano —</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(spiras peze)</span> Do, finite. Ja, ja, nun mi foriros, Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed vi tamen ne forvojaĝos?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, mi ne mem scias, kion mi faros. Nun ĉio antaŭ mi estas mallumo.</p> + +<p class="staging">(Ŝi eliras tra la pordo de la antaŭĉambro.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(<b>Hedda</b> staras, iom atendante)</span> Vi do ne volas akompani ŝin hejmen, +sinjoro Løvborg?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Mi? Tra la stratoj? Do la homoj vidus, ke ŝi irus kune kun mi?</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi ja ne scias, kio cetere okazis ĉi-nokte. Sed ĉu do estas tiom +tute neripareble?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Tiu ĉi nokto ne restos la sola. Tion mi certe scias. Sed ankaŭ +estas <em>tio</em>, ke mi eĉ ne emas pluvivi tian vivon. Ne nun denove. +Estas la vivoforto kaj necedemo, kiujn ŝi rompis en mi.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas penseme antaŭen)</span> La dolĉa, eta stultulino fingrumis +homan sorton. <span class="staging">(rigardas lin)</span> Sed tamen kial vi povis esti tiom +senkora kontraŭ ŝi?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ho, ne diru, ke mi estis senkora!</p> + +<p>HEDDA<br> +Tiel detrui tion, kio plenigis ŝian animon dum longaj, longaj +tempoj! Tion vi ne nomas senkora!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Al vi mi povas diri la veron, Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +La veron?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Unue promesu al mi, — donu al mi vian promeson, ke tio, kion mi nun +konfidas al vi, pri tio Tea neniam sciiĝu.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jen mia promeso.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Bone. Do mi volas diri al vi, ke ne estas vero, kion mi al ŝi +rakontadis.</p> + +<p>HEDDA<br> +Tio pri la kajeroj?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Jes. Mi ne disŝiris ilin. Ankaŭ ne ĵetis ilin en la fjordon.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, ne — sed kie do ili estas?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Mi tamen detruis ilin. Funde kaj efike, Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +Tion ĉi mi ne komprenas.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Tea diris, ke tio, kion mi faris, al ŝi estas kvazaŭ infanmortigo.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, — tion ŝi diris.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Sed mortigi sian infanon, — ne estas la plej fia, kion patro povas +fari kontraŭ ĝi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Tio ne la plej fia?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Ne, sed aŭdi la plej fian, de tio mi volis ŝpari Tea.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kio do estas tio, la plej fia?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Imagu nun, Hedda, ke viro, — tiel je frua matena horo, — post +freneza, diboĉega nokto revenis hejmen al la patrino de sia infano +kaj diris: Jen aŭdu — tie mi estis kaj tie. En tiuj kaj tiuj lokoj. +Kaj mi kunprenis nian infanon. En tiajn kaj tiajn lokojn. La infano +por mi perdiĝis. Tute perdiĝis. Diablo scias en kies manojn ĝi +falis. Kies manoj kaptis ĝin.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, — sed finfine tio — ĉi tio estis ja nur libro —</p> + +<p>LØVBORG<br> +La pura animo de Tea estis en tiu libro.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, mi komprenas.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Kaj tial vi ja ankaŭ komprenas, ke inter ŝi kaj mi neniu estonteco +estas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kiun vojon vi nun iros?</p> + +<p>LØVBORG<br> +Neniun. Nur aranĝi pri fino de ĉio. Ju pli frue, des pli bone.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(paŝon pli proksimen)</span> Ejlert Løvborg, — jen aŭskultu — Ĉu vi ne +povus aranĝi, ke — ke okazos en beleco?</p> + +<p>LØVBORG<br> +En beleco? <span class="staging">(ridetas)</span> Kun vitfolioj en la hararo, kiel vi en pli +fruaj tagoj imagis —</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho ne. La vitfolioj, — je tiuj mi ne plu kredas. Sed tamen en +beleco! Unu solan fojon! — Adiaŭ! Foriru nun. Kaj ne pli ofte +revenu.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Adiaŭ, sinjorino. Kaj salutu Jørgen Tesman de mi. <span class="staging">(li volas +foriri)</span></p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, atendu! Kunprenu memoraĵon de mi.</p> + +<p class="staging">(Ŝi iras al la skribotablo kaj malfermas la tirkeston kaj la +skatolon kun pistoloj. Ŝi returnas al <b>Løvborg</b> kun unu el la +pistoloj.)</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin)</span> Tiun? Do <em>tiu</em> estas la memoraĵo?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kapklinas malrapide)</span> Vi rekonas ĝin? Iam ĝi leviĝis kontraŭ +vin.</p> + +<p>LØVBORG<br> +Tiam vi estus devinta ĝin uzi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jen! Uzu ĝin <em>vi</em> nun.</p> + +<p>LØVBORG<br> +<span class="staging">(metas la pistolon en la brustpoŝon)</span> Dankon!</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj en beleco, Ejlert Løvborg. Promesu al mi nur tion!</p> + +<p>LØVBORG<br> +Adiaŭ, Hedda Gabler. <span class="staging">(li eliras tra la pordo de la antaŭĉambro)</span></p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b> aŭskultas momenton ĉe la pordo. Poste ŝi iras al la +skribotablo, kaj elprenas la paketon kun la manuskripto, iom rigardas +inter la kovraĵon, duone elprenas kelkajn foliojn kaj rigardas ilin. +Poste ŝi kunprenas ĉion kaj eksidas en la apogseĝon apud la forno. +La paketon ŝi havas ĉe la sino. Iom poste ŝi malfermas la pordon +de la forno kaj poste ankaŭ la paketon.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ĵetas unu el la kajeroj en la fajron kaj flustras antaŭen)</span> Nun mi +forbruligas vian infanon, Tea! — Vi kun la krispa hararo! +<span class="staging">(ĵetas pliajn kajerojn en la fornon)</span> Vian infanon kaj tiun de +Ejlert Løvborg. <span class="staging">(enĵetas la restantajn)</span> Nun bruligas, — nun +bruligas mi la infanon.</p> +</div> +<div class="acte"> +<h3 class="actehead">KVARA AKTO</h3> + +<p class="staging">(La samaj ĉambroj ĉe la <b>gesinjoroj Tesman</b>. Estas vespero. La +salono estas malluma. La malantaŭa ĉambro estas lumigita de la +penda lampo super la tablo tie. La kurtenoj antaŭ la vitra pordo +estas kuntiritaj.)</p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b>, nigre vestita, paŝadas sur la planko en la nelumigita +ĉambro. Ŝi iras en la malantaŭan ĉambron kaj tie iras +maldekstren. Aŭdiĝas kelkaj akordoj de la piano. Poste ŝi ree +aperas kaj iras en la salonon.)</p> + +<p class="staging">(<b>Berte</b> envenas de dekstre tra la malantaŭa ĉambro kun lumigita +lampo, kiun ŝi metas sur la tablon antaŭ la sofo en la angulo de la +salono. Ŝiaj okuloj estas plorŝvelaj, kaj ŝi havas nigrajn bendojn +sur la manteleto. Ŝi eliras singardeme dekstren. <b>Hedda</b> iras al la +vitra pordo, iom tiras la kurtenon flanken kaj rigardas eksteren en +la mallumon.)</p> + +<p class="staging">(Mallonge poste enen de la antaŭĉambro venas <b>Fraŭlino Tesman</b>, +funebre vestita, kun ĉapelo kaj vualo. <b>Hedda</b> iras al ŝi renkonte +kaj etendas al ŝi la manon.)</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Nu, Hedda, jen mi venas en koloroj de funebro. Ĉar nun mia +kompatinda fratino finis sian agonion.</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi jam scias, kiel vi certe vidas. Tesman sendis al mi karton.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Jes, li ja promesis. Sed mi tamen opiniis, ke al Hedda, — ĉi tie en +la domo de vivo, — ĉi tie devas mi mem raporti pri la morto.</p> + +<p>HEDDA<br> +Estas tre ĝentile de vi.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ho, Rina ne devus forpasi ĝuste nun. La domo de Hedda ne devus +funebri en tiu ĉi tempo.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(deturnante la temon)</span> Ŝi ja mortis tre trankvile, fraŭlino Tesman?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ho, tiom bele, — tiom pace ŝi fine feliĉiĝis. Kaj aldone tiu +nepriskribebla feliĉo, ke ŝi ankoraŭ fojon revidis Jørgen. Kaj +povis al li diri la finan adiaŭon. — Ĉu eble li ankoraŭ ne +hejmenvenis?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne. Li skribis, ke mi ne atendu lin tiom frue. Sed bonvolu eksidi.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ne dankon, kara — benita Hedda. Mi vere emus. Sed mi ne havas +sufiĉe da tempo. Nun mi devas prizorgi ŝin kaj beligi tiel kiel mi +povas. Vere bela ŝi venu en sian tombon.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu ne mi povas pri io helpi?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ho, ne pensu pri tio! Tiajn aferojn Hedda ne devas tuŝi per siaj +manoj. Kaj ankaŭ ne al ili ligi siajn pensojn. Almenaŭ ne dum tiu +ĉi tempo, certe ne.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, la pensoj, — ili ne lasas sin tiel regi —</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +<span class="staging">(daŭrigante)</span> Ja, bona Dio, tiel fariĝas en tiu ĉi mondo. Hejme +ĉe mi ni nun kudros lintolon por Rina. Kaj mi opinias ke ankaŭ ĉe +vi oni baldaŭ kudros. Sed tio estos de alia speco, tio, — dankon al +Dio!</p> + +<p class="staging">(<b>Jørgen Tesman</b> envenas de la antaŭĉambro.)</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, estas bone ke vi fine revenas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu vi estas ĉi tie, onklino Julle? Ĉe Hedda? Jen imagu!</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Mi ĵus intencis foriri, mia kara knabo. Nu, ĉu vi sukcesis fari +ĉion, kion vi promesis al mi?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, mi vere timas, ke mi forgesis la duonon. Mi devas denove enkuri +ĉe vi morgaŭ. Ĉar hodiaŭ mia kapo estas kvazaŭ konfuzita. Mi ne +povas kunteni la pensojn.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Sed kara Jørgen, vi ne devas reagi tiel.</p> + +<p>TESMAN<br> +Do? Kiel do, vi opinias?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Vi devas ami la funebron. Esti ĝoja pro tio kio okazis. Kia mi +estas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho jes, jes. Vi pensas pri Rina, ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Fariĝos solece por vi nun, fraŭlino Tesman.</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +La unuajn tagojn, jes. Sed ne daŭros longe, espereble. Mi intencas, +ke la ĉambreto de karmemora Rina ne restu malplena.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu? Kiun vi volas, ke enloĝiĝu? Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Nu, troviĝas ĉiam iu aŭ alia malsana kompatindulino, kiu bezonas +zorgadon kaj flegon, bedaŭrinde.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi vere ankoraŭfoje volas preni sur vin tian krucon?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Krucon! Dio pardonu vin, infano, — ne estis ja kruco por mi.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed se nun venus fremda homo kaj —</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ho, kun malsanaj homoj oni baldaŭ amikiĝas. Kaj mi ja vere bezonas +iun por kiu vivi, ankaŭ mi. Nu, dankon al Dio, — en via domo eblus +ankaŭ okazi io aŭ alia por laborigi la manojn de maljuna onklino.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, ne parolu pri niaj aferoj.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, imagu kiom bonege ni tri povus kune vivi, se —</p> + +<p>HEDDA<br> +Se —?</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(maltrankvila)</span> Ho, nenio. Certe ordiĝos. Esperu tion. Ĉu?</p> + +<p>FRAŬLINO TESMAN<br> +Ja, ja. Vi du certe havas ion priparolendan, mi komprenas. <span class="staging">(ridetas)</span> +Kaj Hedda eble havas ion rakontindan por vi, Jørgen. Adiaŭ! +Nun mi devas hejmeniri al Rina. <span class="staging">(turnas sin ĉe la pordo)</span> +Bona Dio, kiel strange imagi! Nun Rina estas ĉe mi kaj ĉe karmemora +Jochum samtempe.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, jen imagu, onklino Julle! Ĉu?</p> + +<p class="staging">(<b>Fraŭlino Tesman</b> eliras tra la pordo de la antaŭĉambro.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(sekvas <b>Tesman</b> per la okuloj malvarme kaj esplore)</span> Mi vere kredas, +ke la morto atakas <em>vian</em> koron pli ol ŝian.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, ne estas sole jena morto. Estas Ejlert pro kiu mi estas tiom +maltrankvila.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rapide)</span> Ĉu estas io nova pri li?</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi intencis kuri supren al li nun posttagmeze, kaj diri al li, ke la +manuskripto estas sendifekta.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu? Vi ne renkontis lin?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne. Li ne estis hejme. Sed poste mi renkontis sinjorinon Elvsted, kaj +ŝi diris, ke li estis ĉe ni frue ĉi-matene.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, tuj post via foriro.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj, laŭdire, li estis disŝirinta la manuskripton. Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, li tion asertis.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed, bona Dio, do li estis ja tute freneza! Kaj sekve vi ne kuraĝis +redoni ĝin al li, Hedda?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, li ĝin ne ricevis.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed vi certe diris al li, ke ni ĝin havas?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne. <span class="staging">(rapide)</span> Eble vi tion diris al sinjorino Elvsted?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, tion mi ne volis. Sed al li mem vi estus tion dirinta. Imagu, se +li en malespero ekpensus sin meti en danĝeron de morto! Donu al mi +la manuskripton, Hedda! Mi tuj kuros kun ĝi al li. Kie vi havas la +paketon?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(malvarma kaj nemoviĝanta, sin apogante al la apogseĝo)</span> Mi ĝin ne +plu havas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Vi ĝin ne plu havas! Pro la ĉielo kion vi aludas per tio!</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi forbruligis ĝin — ĉion.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(eksaltas en timo)</span> Forbruligis! Forbruligis la manuskripton de +Ejlert!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne kriu tiel. La servistino povus eble vin aŭdi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Forbruligis! Sed bona Dio —! Ne, ne, ne, — tio estas tute neebla!</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, sed tiel tamen estas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed ĉu vi mem komprenas, kion vi faris, Hedda! Estas ja +kontraŭleĝa traktado de trovitaĵo. Jen imagu! Jes, demandu nur al +asesoro Brack, kaj vi aŭdos.</p> + +<p>HEDDA<br> +Estas pli konsilinde, ke vi ne parolu pri tio, — nek al la asesoro, +nek al iu alia.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed kiel povis vi ekpensi iun tiagrade neaŭditan agon! Kiel povis vi +ekhavi tiun ideon? Kiel tia koncepto obsedis vin? Respondu al mi pri +tio. Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(subpremas preskaŭ nerimarkeblan rideton)</span> Mi tion faris por vi, +Jørgen.</p> + +<p>TESMAN<br> +Por mi!</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiam vi revenis hejmen ĉi-matene kaj rakontis, ke li legis por vi —</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, jes, kaj kio jen?</p> + +<p>HEDDA<br> +Tiam vi konfesis, ke vi enviis al li lian verkon.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho Dio, ne prenu tion laŭlitere —.</p> + +<p>HEDDA<br> +Tamen. Mi ne povis toleri la penson, ke iu alia superombru vin.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(kun ekkrio inter dubo kaj ĝojo)</span> Hedda, — ho, ĉu estas vero, kion +vi diras! — Tamen, — tamen — tiel mi neniam antaŭe spertis vian +amon. Jen imagu!</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, do estas plej bone ke vi eksciu — ke ĝuste en tiu ĉi tempo — +<span class="staging">(impete, interrompante)</span> Ne, ne, — vi povas pridemandi ĉe onklino +Julle. Kaj certe ŝi donos al vi informon.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, mi preskaŭ kredas ke mi komprenas vin, Hedda! <span class="staging">(kunfrapas la +manojn)</span> Eja, bona Dio, vi —, ĉu tio estus ebla! Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne kriu tiel. La servistino povus aŭdi vin.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(ridante en senrega ĝojo)</span> La servistino! Ne, nun vi estas vere +amuzega, Hedda! La servistino, — tiu estas ja Berte, tiu! Mi mem +iros tion rakonti al Berte.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(premegas la manojn kiel en malespero)</span> Ho, mi krevos, — mi krevos +en ĉio ĉi!</p> + +<p>TESMAN<br> +En kio do, Hedda? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(malvarme, sinrege)</span> En ĉio tio — ridinda, — Jørgen.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ridinda? Ke mi estas tiom ĝojega. Sed tamen —. Eble ne estas saĝe, +ke mi ion diru al Berte.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho ja, — kial ne ankaŭ tio?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, ne, ankoraŭ ne. Sed onklino Julle nepre devas tion scii. Kaj +ankaŭ <em>tio</em> ke vi komencis nomi min Jørgen! Jen imagu. Ho, onklino +Julle, ŝi fariĝos ege ĝoja, — ege ĝoja!</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiam ŝi aŭdos ke mi forbruligis la paperojn de Ejlert Løvborg — +por vi?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, jen vere! Tion pri la paperoj, tion kompreneble neniu devas +ekscii. Sed ke vi forbruligas por mi, Hedda, — en tiu scio vere +ankaŭ onklino Julle partoprenu! Cetere mi ŝatus scii, mi, ĉu tia +sinteno estas kutima ĉe junaj edzinoj? Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Vi devas demandi al onklino Julle ankaŭ pri <em>tio</em>, mi opinias.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, tion mi certe okaze faros. <span class="staging">(denove aspektas maltrankvile kaj +hezitante)</span> Tamen, — tamen, la manuskripto? Bona Dio, estas ja tamen +terure pensi pri la kompatinda Ejlert.</p> + +<p class="staging">(<b>Sinjorino Elvsted</b>, vestita kiel je la unua vizito, kun ĉapelo kaj +supervestoj, envenas tra la pordo de la antaŭĉambro.)</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(salutas rapide kaj diras ekscitite)</span> Ho, kara Hedda, ne ofendiĝu +pro tio, ke mi revenas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kio okazis al vi, Tea?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu denove estas io pri Ejlert Løvborg? Ĉu?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho jes, — mi terure timas, ke akcidento okazis al li.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(prenas ŝian brakon)</span> Ho, — vi tion kredas!</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne do. bona Dio, — kial vi povas ekpensi pri tiaĵo, sinjorino +Elvsted!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ja, ĉar mi aŭdis, ke oni parolis pri li en la pensiono, — ĝuste +kiam mi envenis. Ho, disvastiĝas ja la plej nekredeblaj onidiroj pri +li en la urbo hodiaŭ.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, imagu, tion ankaŭ mi aŭdis! Kaj tamen mi povas atesti, ke li +iris rekte hejmen kaj kuŝigis sin. Jen imagu!</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, — kion oni diris en la pensiono?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, mi eksciis nenion. Aŭ ĉar ili nenion certe sciis aŭ —. Ili +silentiĝis, kiam ili min vidis. Kaj demandi mi ne kuraĝis.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(maltrankvile paŝadante)</span> Ni esperu — ni esperu, ke vi misaŭdis, +sinjorino Elvsted!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, ne, mi estas certa, ke pri li oni parolis. Kaj jen mi aŭdis, ke +oni ion menciis pri malsanulejo aŭ —</p> + +<p>TESMAN<br> +Malsanulejo!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, — tio do vere neeblas!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, mi morte timas pro li. Kaj sekve mi supreniris al lia loĝejo, +kaj serĉis lin <em>tie</em>.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vere vi <em>povis</em> decidigi vin al tio, Tea!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, kion do mi alie farus? Ĉar ŝajnis al mi, ke mi ne plu povis +elteni tiun necertecon.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed vi ne renkontis lin? Ankaŭ vi ne? Ĉu?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne. Kaj la aliaj loĝantoj nenion sciis pri li. Li ne estis hejme de +post hieraŭ posttagmeze, ili diris.</p> + +<p>TESMAN<br> +Hieraŭ! Imagu, ke ili povis tion diri!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, ŝajnas al mi, ke devas esti okazinta iu akcidento al li!</p> + +<p>TESMAN<br> +Vi, Hedda, — ĉu mi iru urben, kaj tie informiĝu pri li en diversaj +lokoj —?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, ne, vi ne impliku vin en tio ĉi.</p> + +<p class="staging">(<b>Asesoro Brack</b>, kun ĉapelo en la mano, envenas tra la pordo de la +antaŭĉambro, kiun <b>Berte</b> malfermas kaj poste malantaŭ li fermas. +Li aspektas serioze kaj salutas silente.)</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, jen vi, kara Asesoro? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, mi nepre devis viziti vin ĉivespere.</p> + +<p>TESMAN<br> +Mi povas vidi laŭ via aspekto, ke vi ricevis mesaĝon de onklino +Julle.</p> + +<p>BRACK<br> +Ankaŭ tiun mi ricevis, jes.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu ne estas malĝojige? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, kara Tesman, tio estas kiel oni tion konceptas.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(rigardas lin necerte)</span> Ĉu estas okazinta io alia?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, vere estas.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekscitita)</span> Io malĝojiga, asesoro Brack?</p> + +<p>BRACK<br> +Ankaŭ tio laŭkoncepte, Sinjorino.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(senvole ekĝemas)</span> Ho, estas io pri Ejlert Løvborg!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(iom rigardas ŝin)</span> Kial Sinjorino ekpensas pri <em>tio</em>? Ĉu eble +Sinjorino jam ion scias —?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(konfuzita)</span> Ne, ne, mi tute nenion scias; sed —</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed bona Dio, diru do!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ŝultrotiras)</span> Nu, — bedaŭrinde, — Ejlert Løvborg estas portita +al la malsanulejo. Li certe jam estas mortonta.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(ekkrias)</span> Ho Dio, ho Dio —!</p> + +<p>TESMAN<br> +En la malsanulejo! Kaj eĉ mortonta!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(senvole)</span> Tiom rapide do —!</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(lamentante)</span> Kaj ni, kiuj disiĝis sen repaciĝo, Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(flustras)</span> Sed, Tea, — Tea do!</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(sen atenti ŝin)</span> Mi devas iri al li! Mi devas vidi lin en vivo.</p> + +<p>BRACK<br> +Vi neniel povas, Sinjorino. Neniu estas permesata enveni al li.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, sed diru do al mi nur tion, kio okazis al li! Kio do estas?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, ĉar li kredeble ne mem —! Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, mi certas ke li mem faris.</p> + +<p>TESMAN<br> +Hedda, — kial vi povas —!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(kiu konstante ŝin rigardas)</span> Bedaŭrinde vi ĝuste divenis, +sinjorino Tesman.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, kiom terure!</p> + +<p>TESMAN<br> +Li mem do! Jen imagu!</p> + +<p>HEDDA<br> +Sin pafis!</p> + +<p>BRACK<br> +Ankaŭ nun vi ĝuste divenis, Sinjorino.</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(provas sin regi)</span> Kiam tio okazis, sinjoro Asesoro?</p> + +<p>BRACK<br> +Nun, posttagmeze. Inter la tria kaj la kvara.</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed bona Dio, — kie li do tion faris? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(iom necerta)</span> Kie? Jes, kara, — eble li tion faris en sia loĝejo.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, tiel ne povas esti. Ĉar tie mi enrigardis inter la sesa kaj la +sepa.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, do en iu alia loko. Tion mi ne precize scias. Mi nur scias, ke +oni trovis lin —. Li estis sin pafinta — tra la brusto.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, kiom terure imagi! Jen ke pri li tiel finiĝis!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(al <b>Brack</b>)</span> Ĉu estas tra la brusto?</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, — kiel mi diras.</p> + +<p>HEDDA<br> +Do ne tra la tempio?</p> + +<p>BRACK<br> +Tra la brusto, sinjorino Tesman.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ja, ja, — la brusto estas ankaŭ bona.</p> + +<p>BRACK<br> +Kiel, Sinjorino?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(repuŝante)</span> Ho ne, — nenio.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj la vundo estas vivdanĝera, vi diras? Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +La vundo estas absolute mortiga. Verŝajne jam estas finite pri li.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ja, Ja, tion mi antaŭsentas! Estas finite! Finite! Ho, Hedda —!</p> + +<p>TESMAN<br> +Sed diru al mi, — kie vi eksciiĝis pri ĉio tio?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(abrupte)</span> Tra iu el la policistoj. Iu kun kiu mi interparolus.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(laŭte)</span> Fine heroaĵo!</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(timigita)</span> Dio gardu min, — kion vi diras, Hedda!</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi diras, ke en tio ĉi estas beleco.</p> + +<p>BRACK<br> +Hm, sinjorino Tesman —</p> + +<p>TESMAN<br> +Beleco! Ne, jen imagu!</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, Hedda, kiel vi do povas paroli pri beleco en tiaĵo!</p> + +<p>HEDDA<br> +Ejlert Løvborg faris la saldon pri sia vivo. Li kuraĝis tion fari, +kio — kio estis farenda.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ne, neniel kredu, ke tiel okazis! Kion li faris, tion li faris en +deliro.</p> + +<p>TESMAN<br> +En malespero li tion faris!</p> + +<p>HEDDA<br> +Tiel ne estas. Pri tio mi estas certa.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, li faris! En deliro! Ĝuste kiel kiam li disŝiris niajn +kajerojn.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ekmiras)</span> La kajerojn? La manuskripton, vi aludas? Ĉu li disŝiris +ĝin?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, tion li faris ĉi-nokte.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(flustras mallaŭte)</span> Ho, Hedda, el tio ni neniam liberiĝos.</p> + +<p>BRACK<br> +Hm, estas strange.</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(paŝadante sur la planko)</span> Jen imagu, ke Ejlert tiel forlasas la +mondon! Kaj ne postlasas tion, kio daŭre famigus lian nomon —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho, se eblus tion rekonstrui!</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, imagu, se tio eblus! Mi ne scias kiom mi donus —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Eblus, sinjoro Tesman.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kion vi sugestas?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(serĉas en la poŝo de la robo)</span> Jen, vidu. Mi gardis la foliaĵojn, +kiujn li kunportis, kiam li diktis.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(paŝon pli proksimen)</span> Aĥ —!</p> + +<p>TESMAN<br> +Ilin vi gardis, sinjorino Elvsted! Ĉu?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jen ili estas. Mi kunprenis ilin, kiam mi forvojaĝis. Kaj ili restis +en la poŝo —</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, permesu al mi rigardi!</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(donas al li amaseton da folietoj)</span> Sed estas tiom konfuzite. Tiom +intermiksite.</p> + +<p>TESMAN<br> +Imagu, ĉu ni tamen povus trovi vojon en ĝi! Eble kiam ni du helpus +unu la alian —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho jes, ni almenaŭ provu —</p> + +<p>TESMAN<br> +Ni <em>plenumu</em>! Ni <em>devas</em> sukcesi! Mi metas mian vivon en tion!</p> + +<p>HEDDA<br> +Vi, Jørgen? Vian vivon?</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, aŭ pli ĝuste dirite la tutan tempon je mia dispono. Miaj +propraj kolektoj, ili kuŝu dume. Hedda, — vi komprenas min? Ĉu? +Estas io kion mi ŝuldas al la renomo de Ejlert.</p> + +<p>HEDDA<br> +Eble tio.</p> + +<p>TESMAN<br> +Kaj jen, kara sinjorino Elvsted, ni do al la laboro. Bona Dio, ne +utilas kovi sur tio, kio estas okazinta. Ĉu? Ni provu tiom retrovi +animan trankvilon, ke —</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, jes, sinjoro Tesman, mi provos kiom eble plej bone.</p> + +<p>TESMAN<br> +Nu, venu do ĉi tien. Ni devas tuj ekzameni la noticojn. Kie ni sidu? +Ĉi tie? Ne, tie en la malantaŭa ĉambro. Pardonu, kara Asesoro! +Venu do kun mi, sinjorino Elvsted.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho Dio, — se nur estus fareble!</p> + +<p class="staging">(<b>Tesman</b> kaj <b>sinjorino Elvsted</b> iras en la malantaŭan ĉambron. +Ŝi deprenas ĉapelon kaj supervestojn. Ambaŭ sidigas sin ĉe la +tablo sub la penda lampo kaj sin profundigas en fervora ekzameno de +la paperoj. <b>Hedda</b> iras al la forno kaj eksidas sur la apogseĝon. +Iom poste <b>Brack</b> iras al ŝi.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(duonlaŭte)</span> Ho Asesoro, — kia liberiĝo estas en tio ĉi pri +Ejlert Løvborg.</p> + +<p>BRACK<br> +Liberiĝo, sinjorino Hedda? Jes, por li ja efektive estas +liberiĝo —</p> + +<p>HEDDA<br> +Mi pensas, por mi. Liberiĝo scii, ke almenaŭ io kuraĝa povas +libervole okazi en tiu ĉi mondo. Io, sur kio falas lumo de spontanea +beleco.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridetas)</span> Hm, — kara sinjorino Hedda —</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, mi certe scias, kion vi volas diri. Ĉar vi estas ia fakulo, +ankaŭ vi, kiel — nu!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin firme)</span> Ejlert Løvborg signifis por vi pli ol vi eble +volas agnoski por vi mem. Aŭ ĉu mi eraras en tio?</p> + +<p>HEDDA<br> +Pri tiaĵo mi ne al vi respondas. Mi nur scias, ke Ejlert Løvborg +havis kuraĝon vivi la vivon laŭ sia propra animo. Kaj nun — la +heroaĵo! El kiu brilas beleco. Tio, ke li havis forton kaj volon +elŝiri sin el la vivofesteno — tiom frue.</p> + +<p>BRACK<br> +Mi bedaŭras, sinjorino Hedda, — sed mi estas devigata tiri vin el +bela iluzio.</p> + +<p>HEDDA<br> +Iluzio?</p> + +<p>BRACK<br> +El kiu vi tamen baldaŭ elŝiriĝus.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kiu estas do tiu?</p> + +<p>BRACK<br> +Li ne mortpafis sin mem — libervole.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne libervole!</p> + +<p>BRACK<br> +Ne. La afero pri Ejlert Løvborg ne estas tia, kia mi ĝin prezentis.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(emociita)</span> Ĉu vi ion prisilentis? Kaj kion?</p> + +<p>BRACK<br> +Pro la kompatinda sinjorino Elvsted mi iomete ŝanĝis la esprimojn.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kiujn do?</p> + +<p>BRACK<br> +Unue tiun, ke li jam vere estas morta.</p> + +<p>HEDDA<br> +En la malsanulejo.</p> + +<p>BRACK<br> +Jes. Kaj sen regajni konscion.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kion pli vi prisilentis?</p> + +<p>BRACK<br> +Tion, ke la evento ne okazis en lia ĉambro.</p> + +<p>HEDDA<br> +Nu, tio povas ja esti sufiĉe indiferenta.</p> + +<p>BRACK<br> +Ne tute. Ĉar mi al vi diru, — Ejlert Løvborg troviĝis mortpafita +en — la buduaro de fraŭlino Diana.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(volas eksalti, sed refalas)</span> Neeblas, asesoro Brack! Tie li ne +denove troviĝus hodiaŭ!</p> + +<p>BRACK<br> +Li estis tie hodiaŭ posttagmeze. Li venis por postuli ion, kion +oni estus forpreninta de li. Parolis konfuzite pri infano, kiu +malaperis —</p> + +<p>HEDDA<br> +Aĥ, — tial do —</p> + +<p>BRACK<br> +Mi pensis, ke eble povus esti lia manuskripto. Sed tiun li ja mem +neniigis, mi aŭdas. Do eble estis lia poŝbiletujo.</p> + +<p>HEDDA<br> +Eble estis ĝi. — Kaj tie, — tie oni trovis lin.</p> + +<p>BRACK<br> +Jes, tie. Kun elpafita pistolo en la brustpoŝo. La kuglo trafis lin +mortige.</p> + +<p>HEDDA<br> +En la brusto, — jes.</p> + +<p>BRACK<br> +Ne, — ĝi trafis lin en la abdomenon.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ekrigardas lin kun esprimo de abomeno)</span> Aldone tio! Ho ridindaĵo +kaj abomenaĵo, kiuj suprenmetas sin kiel malbenon sur <em>ĉion</em>, kion +mi nur tuŝas.</p> + +<p>BRACK<br> +Aldoniĝas ankaŭ io alia, sinjorino Hedda. Io, kion oni ankaŭ +klasifiku sub la fia.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kaj kio estas tio?</p> + +<p>BRACK<br> +La pistolo, kiun li ĉe si havis —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(senspire)</span> Nu! Kio pri ĝi!</p> + +<p>BRACK<br> +Ĝin li devas esti ŝtelinta.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(eksaltas)</span> Ŝtelinta! Ne estas vero! Tion li ne faris.</p> + +<p>BRACK<br> +Nenio alia eblas. Li certe estas ĝin ŝtelinta —. Ŝ-ŝt!</p> + +<p class="staging">(<b>Tesman</b> kaj <b>sinjorino Elvsted</b> ekstaris ĉe la tablo en la +malantaŭa ĉambro kaj venas en la salonon.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(kun la paperoj en ambaŭ manoj)</span> Aŭdu, Hedda, — preskaŭ neeblas +por mi vidi tie sub la penda lampo. Jen imagu.</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, mi imagas.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ĉu povus ni sidi ĉe via skribotablo. Ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Volonte. <span class="staging">(rapide)</span> Ne, atendu! Lasu min unue iom ordigi.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ho, tion vi tute ne bezonas, Hedda. Estas sufiĉe da loko.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne, ne, lasu min nur ion forigi, mi diras. Porti tion ĉi tien sur la +pianon dume. Jen do!</p> + +<p class="staging">(Ŝi tiras objekton, kovritan de notfolioj, el sub la bretaro, +almetas pliajn notfoliojn, kaj portas ĉion maldekstren en la +malantaŭan ĉambron. <b>Tesman</b> metas la paperfoliojn sur la +skribotablon kaj translokigas tien la lampon de la tablo en la +angulo. Li kaj <b>sinjorino Elvsted</b> eksidas kaj rekomencas la laboron. +<b>Hedda</b> revenas.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(malantaŭ la seĝo de <b>sinjorino Elvsted</b>, mole palpante ŝiajn +harojn)</span> Nu, dolĉa Tea, — ĉu eblas pri la monumento de Ejlert +Løvborg?</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin senespere)</span> Ho Dio, — certe fariĝos ege malfacile +trovi sistemon.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ni devas kapabli. Estas la sola vojo. Kaj ordigi la paperojn de +aliuloj, — tio estas ĝuste io por kio mi taŭgas.</p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b> iras al la forno kaj eksidas sur unu el la taburetoj. +<b>Brack</b> staras super ŝi, apoganta al la apogseĝo.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(flustras)</span> Kion vi diris pri la pistolo?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(mallaŭte)</span> Ke li nepre estas ĝin ŝtelinta.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kial ĝuste ŝtelinta?</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉar ĉiu alia klarigo devas esti neebla, sinjorino Hedda.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin iom ekzamene)</span> Ejlert Løvborg kompreneble estis ĉi +tie hodiaŭ matene. Ĉu ne?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes.</p> + +<p>BRACK<br> +Vi estis sola kun li, ĉu?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, momenton.</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉu vi ne forlasis la ĉambron, dum lia ĉeesto?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne.</p> + +<p>BRACK<br> +Pripensu. Ĉu vi ne eliris momenton?</p> + +<p>HEDDA<br> +Jes, eble mallongan momenton — eksteren en la antaŭĉambron.</p> + +<p>BRACK<br> +Kaj kie vi dume havis vian pistolskatolon?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĝi estis ene en —</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, sinjorino Hedda?</p> + +<p>HEDDA<br> +La skatolo staris tie sur la skribotablo.</p> + +<p>BRACK<br> +Ĉu vi poste rigardis ĉu ambaŭ pistoloj estas tie?</p> + +<p>HEDDA<br> +Ne.</p> + +<p>BRACK<br> +Ankaŭ ne estas necese. Mi vidis tiun pistolon, kiun Løvborg havis +ĉe si. Kaj mi tuj rekonis ĝin de hieraŭ. Kaj ankaŭ de pli frue.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi eble havas ĝin?</p> + +<p>BRACK<br> +Ne, la polico ĝin havas.</p> + +<p>HEDDA<br> +Kion la polico faros pri la pistolo?</p> + +<p>BRACK<br> +Serĉos sciiĝon pri la posedanto.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu vi kredas, ke oni tion povas malkaŝi?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(klinas sin super ŝi malsupren kaj flustras)</span> Ne, Hedda Gabler, — +ne tiom longe kiom mi silentas.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas lin timeme)</span> Kaj se vi ne silentas, — kio do?</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ŝultrotiras)</span> Estas ja ĉiam la klarigo, ke la pistolo estas +ŝtelita.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(firme)</span> Prefere morti!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(ridetas)</span> Tiaĵon oni diras, sed oni tion ne faras.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(ne respondante)</span> Kaj se la pistolo do ne estas ŝtelita. Kaj la +posedanto troviĝas. Kio tiam sekvos?</p> + +<p>BRACK<br> +Ja, Hedda, — tiam sekvos la skandalo.</p> + +<p>HEDDA<br> +La skandalo!</p> + +<p>BRACK<br> +La skandalo, jes, — kiun vi tiom morte timas. Kompreneble vi estos +vokata antaŭ la tribunalon. Kaj vi kaj fraŭlino Diana. Ŝi devas ja +klarigi kiel ĉio okazis. Se estis akcidenta pafo aŭ intenca +mortigo. Ĉu li tirus la pistolon el la poŝo por ŝin minaci? Kaj +jen la kuglo pafiĝus? Aŭ ĉu ŝi tirus la pistolon el lia mano, kaj +jen mortpafus lin, kaj remetus la pistolon en lian poŝon? Ŝi certe +kapablus tion fari. Ĉar ŝi estas fortika knabineto, tiu sama +fraŭlino Diana.</p> + +<p>HEDDA<br> +Sed ĉio ĉi abomena ne koncernas <em>min</em>.</p> + +<p>BRACK<br> +Ne. Sed vi devas respondi tiun demandon: Kial vi donis la pistolon al +Ejlert Løvborg? Kaj kiujn konkludojn oni tiros el la fakto, ke vi al +li ĝin donis?</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(mallevas la kapon)</span> Vere. Pri tio mi ne pensis.</p> + +<p>BRACK<br> +Nu, feliĉe neniu danĝero estas, tiom longe kiom mi silentas.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(rigardas supren al li)</span> Mi do estas sub via potenco, Asesoro. De nun +vi regas mian korpon kaj animon.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(flustras pli mallaŭte)</span> Plej kara Hedda, — kredu min — mi ne +misuzos la staton.</p> + +<p>HEDDA<br> +Tamen same sub via potenco. Dependanta de viaj postuloj kaj volo. +Mallibera. Do mallibera! <span class="staging">(ekstaras impete)</span> Ne, — tiun penson +mi ne eltenos! Neniam.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(rigardas ŝin duone mokante)</span> Kutime oni rezignas antaŭ la +neevitebleco.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(reciprokas lian rigardon)</span> Ja, eble.</p> + +<p class="staging">(Ŝi iras al la skribotablo.)</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(subpremas senperan rideton kaj imitas la akcenton de Tesman)</span> Ĉu vi +do sukcesas, Jørgen? Ĉu?</p> + +<p>TESMAN<br> +Dio scias, kara. Estos laboro almenaŭ de pluraj monatoj, tio ĉi.</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(kiel antaŭe)</span> Jen imagu! <span class="staging">(rapidas leĝere per la manoj tra la +hararo de <b>sinjorino Elvsted</b>)</span> Ĉu ne estas strange por vi, Tea? Nun +vi sidas ĉi tie kune kun Tesman — ĝuste kiel vi antaŭe sidis kune +kun Ejlert Løvborg.</p> + +<p>ELVSTED<br> +Ho Dio, se mi nur povus inspiri ankaŭ vian edzon.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ho, tio certe venos — kun la paso de tempo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Ja, sciu, Hedda, — jam vere ŝajnas al mi, ke mi komencas ion tian +percepti. Sed retrovu seĝon ĉe la asesoro.</p> + +<p>HEDDA<br> +Ĉu estas nenio, por kio vi du povas uzi min en tio?</p> + +<p>TESMAN<br> +Ne, absolute nenio. <span class="staging">(turnas la kapon)</span> De nun vi vere devas esti +tiom afabla teni al Hedda kompanion, kara Asesoro!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(kun ekrigardo al Hedda)</span> Estos por mi ega plezuro.</p> + +<p>HEDDA<br> +Dankon. Sed ĉivespere mi estas laca. Mi volas iom kuŝi tie ene sur +la sofo.</p> + +<p>TESMAN<br> +Jes, tion faru, kara. Ĉu?</p> + +<p class="staging">(<b>Hedda</b> iras en la malantaŭan ĉambron kaj kuntiras la kurtenojn +post si. Mallonga paŭzo. Subite oni aŭdas, ke ŝi ludas sovaĝan +dancmelodion tie ene sur la piano.)</p> + +<p>ELVSTED<br> +<span class="staging">(eksaltas de sur la seĝo)</span> Hu, kio do estas!</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(kuras al la pordaperturo)</span> Sed, plej kara Hedda, — ne ludu do por +danco ĉivespere! Memoru do onklinon Rina! Kaj ankaŭ Ejlert!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(metas la kapon antaŭen inter la kurtenoj)</span> Kaj ankaŭ onklinon +Julle. Kaj la tutan aron. — De nun mi estos silenta.</p> + +<p class="staging">(Ŝi denove fermas post si.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(ĉe la skribotablo)</span> Ŝi eble suferas vidi nin ĉe tiu ĉi doloriga +laboro. Sciu, sinjorino Elvsted, — vi transloĝiĝu al onklino +Julle. Kaj jen mi venos en la vesperoj. Kaj ni povos sidi laborante +<em>tie</em>. Ĉu?</p> + +<p>ELVSTED<br> +Jes, estus eble pli bone —</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(en la malantaŭa ĉambro)</span> Mi bone aŭdas kion vi diras, Tesman. Sed +kiel mi pasigu la vesperojn ĉi tie?</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(foliumas la paperojn)</span> Ho, asesoro Brack certe estas tiom ĝentila, +ke li tamen vizitos vin.</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(sur la apogseĝo, krietas ĝoje)</span> Kun plezuro ĉiun laŭvican +vesperon, sinjorino Tesman! Ni kune certe bone amuziĝu ĉi tie, ni +du!</p> + +<p>HEDDA<br> +<span class="staging">(klare kaj aŭdeble)</span> Jes, ĉu vi ne nutras tiun esperon, Asesoro? +Vi, kia sola koko en la korto — —</p> + +<p class="staging">(Pafo aŭdiĝas tie ene. <b>Tesman</b>, <b>sinjorino Elvsted</b> kaj <b>Brack</b> +eksaltas.)</p> + +<p>TESMAN<br> +Aj, nun ŝi denove fingrumas la pistolojn.</p> + +<p class="staging">(Li distiras la kurtenojn kaj kuras enen. <b>Sinjorino Elvsted</b> same. +<b>Hedda</b> kuŝas senviva, sternita sur la sofo. Konfuzo kaj kriado. +Konfuzita <b>Berte</b> envenas de dekstre.)</p> + +<p>TESMAN<br> +<span class="staging">(krias al <b>Brack</b>)</span> Pafis sin! Pafis sin tra la tempio! Jen imagu!</p> + +<p>BRACK<br> +<span class="staging">(duone paralizita sur la apogseĝo)</span> Sed Dio kompatu, — tiaĵon oni +ja <em>ne faras!</em></p> + +</div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Hedda Gabler, by Henrik Ibsen + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HEDDA GABLER *** + +***** This file should be named 19183-h.htm or 19183-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/9/1/8/19183/ + +Produced by William Walter Patterson, Geraldine Wright and Andrew Sly + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> + diff --git a/19183.txt b/19183.txt new file mode 100644 index 0000000..b7fa24d --- /dev/null +++ b/19183.txt @@ -0,0 +1,6598 @@ +The Project Gutenberg EBook of Hedda Gabler, by Henrik Ibsen + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Hedda Gabler + Dramo en kvar aktoj + +Author: Henrik Ibsen + +Translator: Odd Tangerud + +Release Date: September 5, 2006 [EBook #19183] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: ASCII + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HEDDA GABLER *** + + + + +Produced by William Walter Patterson, Geraldine Wright and Andrew Sly + + + + + + +HENRIK IBSEN + +HEDDA GABLER + +Dramo en kvar aktoj + +(1890) + +Tradukis +Odd Tangerud + +Eldonejo: Jec Scandinavia a/s +Postboks 54. N - 3401 Lier +Tlf. 32 85 50 01, Fax. 32 85 50 82 +ISBN 82-91707-61-8 + + +ROLOJ: + + JORGEN TESMAN, stipendiulo pri arthistorio + SINJORINO HEDDA TESMAN, lia edzino + FRAUxLINO JULIANE TESMAN, lia onklino + SINJORINO ELVSTED + ASESORO BRACK + EJLERT LOVBORG + BERTE, servistino en la domo de la geedzoj Tesman + + (Brack prononcigxas: _Brak_ + Jochum prononcigxas: _Jokum_ + [o/] prononcigxas: franca _eu_ aux germana _oe_) + +(La intrigo okazas en la vilao de _Tesman_ en la okcidenta +parto de la urbo.) + + + + +UNUA AKTO + + +(Grandspaca, bele kaj elegante meblita salono kun dekoro en malhelaj +koloroj. Sur la fona muro estas largxa pordaperturo kun +flankentiritaj kurtenoj. Tiu aperturo kondukas en pli malgrandan +cxambron, meblitan en la sama stilo kia la salono. Sur la dekstra +muro de tiu cxi estas duala pordo, kiu kondukas al la antauxcxambro. +Sur la kontrauxa, maldekstra muro estas vitra pordo, ankaux tiu kun +flankentirita kurteno. Tra la fenestroj oni vidas parton de ekstera +verando kun tegmento kaj foliarboj kun auxtunaj koloroj. Antauxe sur +la planko staras ovala tablo kovrita de tuko kaj kun segxoj +cxirkauxe. Antauxe sur la dekstra muro estas largxa, malhela +porcelana forno, altdorsa apogsegxo, skabelo kun kuseno kaj du +taburetoj. En la dekstra angulo estas angulsofo kaj malgranda ronda +tablo. Antauxe, iom tirita de la muro, estas sofo. Interne apud la +vitra pordo estas piano. Ambauxflanke de la fona pordo staras +etagxeroj kun ajxoj el terakoto kaj majoliko. Cxe la fona muro de la +malantauxa cxambro oni vidas sofon, tablon kaj kelkajn segxojn. Super +tiu sofo pendas portreto de belaspekta, maljuna viro en uniformo de +generalo. Super la tablo pendas lampo kun neklara, laktokolora, vitra +kupolo. -- Cxirkauxe en la salono estas multaj florbukedoj metitaj en +vazojn. Aliaj kusxas sur la tabloj. Sur la plankoj de ambaux cxambroj +kusxas dikaj tapisxoj. -- Matena lumo. La suno brilas tra la vitra +pordo.) + +(_Frauxlino Juliane Tesman_, kun cxapelo kaj sunombrelo, envenas de +la antauxcxambro, akompanata de _Berte_, kiu portas bukedon, +cxirkauxvolvitan de papero. _Frauxlino Tesman_ estas bonaspekta kaj +bonanima sinjorino de proksimume 65 jaroj. Belete sed simple vestita +en griza promena vesto. _Berte_ estas iom agxa servistino kun +ordinara kampara aspekto.) + +FRAUxLINO TESMAN +(haltas interne de la pordo, auxskultas kaj diras mallauxte) Vere mi +kredas, ke ili ankoraux ne ellitigxis. + +BERTE +(same mallauxte) Estas ja kiel mi diris, frauxlino. Pensu, -- tiom +malfrue kiom la vaporsxipo alvenis en la nokto. Kaj jen poste! Dio +mia, -- kiom la juna sinjorino volis elpaki, antaux ol sin retiri por +ripozi. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, ja, -- lasu ilin nur bone ripozi. Sed fresxan matenan aeron ili +almenaux havu enen al si, kiam ili venos. (sxi iras al la vitra +pordo kaj tute malfermas gxin) + +BERTE +(apud la tablo, iom konfuzita kun la bukedo en la mano) Honto al mi +se plu estas konvena loko. Mi opinias, ke mi metu gxin cxi tien, +frauxlino. (metas la bukedon antauxe sur la pianon) + +FRAUxLINO TESMAN +Do nun vi havas novajn gemastrojn, mia kara Berte. Dio sciu, ke estis +por mi pli ol zorgoplene rezigni pri vi. + +BERTE +(plorprete) Tamen pri mi, frauxlino! Kion mi diru? Mi, kiu dum tiom +da jaroj estis en la servo de la frauxlinoj. + +FRAUxLINO TESMAN +Ni devas trankvile akcepti la staton. Vere estas nenio alia farebla. +Vidu, Jorgen _devas_ havi vin en la domo cxe si. Li devas. Vi ja +kutimigxis mastrumi por li ek de kiam li estis knabeto. + +BERTE +Jes, sed tamen, frauxlino, mi tiom zorge pensas pri sxi, kiu kusxas +hejme. Kompatinda sxi, kiu mem estas tute senhelpa. Kaj jen kun la +nova servistino! Neniam en la mondo lernas sxi kontentigi al la +bezonoj de tiu malsana homo. + +FRAUxLINO TESMAN +Nu, mi certe sukcesos instrui sxin al tio. Kaj la plimulton mi +kompreneble prenos sur min mem. Pro mia malfelicxa fratino vi ne +bezonas maltrankviligxi, mia kara Berte. + +BERTE +Nu jes, sed estas ankaux alia afero, frauxlino. Mi multe timas, ke mi +ne povos suficxe kontentigi al la juna sinjorino. + +FRAUxLINO TESMAN +Nu bona Dio, -- en la unua tempo eble okazos io tia. + +BERTE +Cxar aspekte sxi estas tre pretendema. + +FRAUxLINO TESMAN +Kompreneble. Filino de generalo Gabler. Kaj pripensu al kio sxi estis +kutimita dum la generalo vivis. Cxu vi memoras, kiam sxi kune kun sia +patro rajdis laux la vojo? En la longa, nigra draprobo? Kaj kun plumo +en la cxapelo? + +BERTE +Jes, jes, -- estu certa! -- Sed vere mi ne tiam imagis, ke farigxus +paro el sxi kaj la kandidato. + +FRAUxLINO TESMAN +Ankaux mi ne. -- Sed atentu -- Berte, -- dum mi memoras: De nun vi ne +titolu Jorgen kandidato. Vi devas diri "la doktoro". + +BERTE +Jes, ankaux la juna sinjorino menciis tion -- cxinokte, -- jxus kiam +ili envenis la pordon. Cxu vere _estas_ tiel, frauxlino? + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, efektive estas tiel. Imagu, Berte, -- ili faris lin doktoro +eksterlande. Nun dum la vojagxo, komprenu. Pri tio mi auxdis ecx ne +vorteton, -- antaux ol li mem rakontis tie malsupre sur la sxipkajo. + +BERTE +Jes, ja, li certe kapablas farigxi kio ajn. Tiom lerta kiom _li_ +estas. Sed mi neniam kredis, ke li ankaux volis komenci kuraci +homojn. + +FRAUxLINO TESMAN +Ne, ne estas tia doktoro, kia li farigxis. -- (kapskuas +signifoplene) Tamen baldaux vi eble nomu lin io alia, kio estas +ankoraux pli grandioza. + +BERTE +Cxu vere! Kio estos tio, frauxlino? + +FRAUxLINO TESMAN +(ridetas) Hm, -- nu, tion vi scius! (emociita) Aj, Dio mia, -- se +karmemora Jochum povus rigardi el sia tombo, kaj vidi, kio farigxis +el lia knabeto! (cxirkauxrigardas) Sed auxskultu, Berte, -- kial vi +_jenon_ faris? -- Forprenis la kovrajxojn de cxiuj mebloj? + +BERTE +Sinjorino diris, ke mi tion faru. Sxi ne sxatas kovrajxojn sur la +segxoj, sxi diris. + +FRAUxLINO TESMAN +Cxu ili do uzos cxi tiun cxambron -- cxiutage? + +BERTE +Jes, sxajne. Almenaux laux Sinjorino. Cxar li mem, -- la doktoro, -- +li nenion diris. + +(_Jorgen Tesman_ venas kantetante de la dekstra flanko de la +malantauxa cxambro, portante malplenan, malfermitan valizon. Li estas +mezstatura, juneca viro de 33 jaroj, iom diketa, kaj kun fidema, +ronda, kontenta vizagxo, blondaj haroj kaj barbo. Li portas +okulvitrojn, kaj estas vestita en komforta, iom neglektema hejma +vestajxo.) + +FRAUxLINO TESMAN +Bonan matenon, bonan matenon, Jorgen! + +TESMAN +(cxe la pordo) Onklino Julle! Kara onklino Julle! (proksimigxas kaj +vigle agitas sxian manon) Vi, cxi tie -- tiom frue en la tago! Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, kompreneble ke mi devis fari etan viziton al vi. + +TESMAN +Kaj tio ecx se vi ne havis suficxan ripozon dum la nokto! + +FRAUxLINO TESMAN +Ho, neniel afektas min. + +TESMAN +Nu, cetere vi venis bone hejmen de la kajo? Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, vere mi faris, -- dank' al Dio. La asesoro gxentile akompanis +min gxis la pordo. + +TESMAN +Domagxe ke ni ne povis kunpreni vin en la veturilo. Sed vi ja mem +vidis --. Hedda havis tiom da skatoloj, kiujn ni devis kunpreni. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, vere ege multe da skatoloj sxi havis. + +BERTE +(al Tesman) Eble mi eniru por demandi Sinjorinon, cxu estus io pri +kio mi povus sxin helpi? + +TESMAN +Ne, dankon, Berte, -- vi ne faru. Se sxi ion deziras, sxi sonorigos, +sxi diris. + +BERTE +(dekstren) Nu tiel. + +TESMAN +Sed jen, -- kunprenu tiun cxi valizon. + +BERTE +(prenas gxin) Mi metos gxin en la subtegmentejon. + +(Sxi eliras tra la pordo de la antauxcxambro.) + +TESMAN +Imagu, onklino, -- tiun valizon mi havis tute plensxtopita de nuraj +kopioj. Estas nekredeble kiom mi sukcesis kolekti en la arkivoj. +Malnovaj, strangaj dokumentoj pri kiuj neniu ion sciis -- + +FRAUxLINO TESMAN +Jes certe, vi ne malsxparis vian tempon dum la nuptovojagxo, vi, +Jorgen. + +TESMAN +Ne, tion mi ja povas diri. Sed demetu vian cxapelon. Jen! permesu al +mi malnodi la banton. Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +(dum li tion faras) Ho Dio mia, -- tio cxi estas ja kvazaux vi +ankoraux estus hejme cxe ni. + +TESMAN +(turnas la cxapelon en sia mano) Jen, -- kian belan, grandiozan +cxapelon vi havigis al vi! + +FRAUxLINO TESMAN +Mi acxetis gxin pro Hedda. + +TESMAN +Pro Hedda? Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, por ke Hedda ne hontu pri mi, kiam ni kune promenos surstrate. + +TESMAN +(karese frapetas sxian vangon) Vi ja pensas pri cxio, vi, onklino +Julle! (metas la cxapelon sur segxon cxe la tablo) Kaj nun, -- jen, +-- ni eksidu cxi tie en la sofo. Kaj iom babilu gxis Hedda venos. + +(Ili sidigas sin; sxi metas sian sunombrelon en la angulon de la +sofo.) + +FRAUxLINO TESMAN +(prenas ambaux liajn manojn kaj rigardas lin) Kiom benate bone estas +denove havi vin vigle vivanta antaux miaj okuloj, Jorgen! Ho vi, filo +de nia karmemora Jochum! + +TESMAN +Kaj kiom por mi! Ree rigardi vin, onklino Julle! Vin, kiu estis por +mi kaj patro kaj patrino. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, mi certe scias, ke vi dauxre amos viajn maljunajn onklinojn. + +TESMAN +Sed estas do neniu plibonigo por onklino Rina. Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Ho ne, kara, -- estas ja neniu plibonigo atendebla por sxi, +povrulino. Sxi kusxas tiel, kiel sxi kusxis dum tiuj multaj jaroj. +Sed Dio permesu al mi havi sxin ankoraux iom da tempo! Cxar alie mi +ne scias por kio vivi, Jorgen. Ecx pli nun, komprenu, kiam mi ne plu +havas vin por kiu mastrumi. + +TESMAN +(frapetas sxian dorson) Nu, nu, nu, --! + +FRAUxLINO TESMAN +(abrupte sxangxas temon) Kaj jen ecx imagi ke vi estas edzigxinta +viro, Jorgen! -- Kaj ke estas vi, kiu kaptis Hedda Gabler! La +cxarmegan Hedda Gabler. Jen imagu! Sxi, kiu havis tiom da +amindumantoj cxirkaux si! + +TESMAN +(kantetas kaj ridetas kontente) Jes, mi vere kredas ke mi havas +suficxe da bonaj amikoj promenantaj en la urbo, kiuj min envias. Cxu +ne? + +FRAUxLINO TESMAN +Kaj ke vi ankaux povis fari tian longan nuptovojagxon! Pli ol kvin, +-- preskaux ses monatojn -- + +TESMAN +Nu, -- por mi estis ja ia studvojagxo samtempe. Kiom da arkivoj kiom +mi devis ekzameni! Kaj kiom da libroj kiom mi devis tralegi, kara! + +FRAUxLINO TESMAN +Nu jes, tiel do estas. (pli intime kaj iom mallauxte) Sed auxskultu +nun, Jorgen, -- cxu vi ne havas ion -- ion kroman rakontindan? + +TESMAN +De la vojagxo? + +FRAUxLINO TESMAN +J-e-e-s. + +TESMAN +Ne, mi ne scias pri io alia ol tio, kion mi rakontis al vi en la +leteroj. Ke mi ricevis la doktoran rangon tie sude -- tion mi ja +rakontis al vi hieraux. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, tiaj aferoj, jes. Sed mi pensas, -- cxu vi ne havas iujn, -- +iujn tiajn -- esperojn --? + +TESMAN +Esperojn? + +FRAUxLINO TESMAN +Dio mia, Jorgen, -- mi ja estas via maljuna onklino! + +TESMAN +Jes certe mi havas esperojn, ho jes. + +FRAUxLINO TESMAN +Nu? + +TESMAN +Mi havas ja la plej bonajn esperojn farigxi profesoro post nelonge. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, profesoro, jes -- + +TESMAN +Aux, -- mi povas rekte diri, ke mi certe scias, ke mi farigxos. Sed +kara, bona onklino Julle, -- tion vi ja mem bone scias! + +FRAUxLINO TESMAN +(ridetante) Jes, certe mi scias. Vi pravas. (sxangxas temon) -- +Sed ni parolis pri la vojagxo. -- Gxi certe postulis multe da mono, +Jorgen? + +TESMAN +Nu, bona Dio, -- la granda stipendio helpis ja longe. + +FRAUxLINO TESMAN +Sed mi vere ne komprenas, ke gxi estis suficxa por du. + +TESMAN +Ne, ne. Tio ne estas facile komprenebla. Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Kaj aldone _tio_, ke estas sinjorino, kun kiu oni vojagxas. Cxar tio +estas ekstreme pli multekosta, lauxdire. + +TESMAN +Jes, kompreneble, -- iom pli multekosta tio ja estas. Sed Hedda +_devis_ havi tiun vojagxon, onklino! Sxi vere _devis_. Io alia ne +konvenus. + +FRAUxLINO TESMAN +Ne, ne, ja ne konvenus. Cxar nuptovojagxo estas ja kutimo nuntempe. +-- Sed diru nun, -- cxu vi jam suficxe trarigardis la apartamenton? + +TESMAN +Ho jes, kredu. Mi jam estis surpiede de post heligxo. + +FRAUxLINO TESMAN +Kaj kiel cxio al vi placxas? + +TESMAN +Bonege! Tute bonege! Estas nur tio kion mi ne komprenas, por kio ni +uzu la du malplenajn cxambrojn, kiuj situas inter jena malantauxa +cxambro kaj la dormocxambro de Hedda? + +FRAUxLINO TESMAN +(ridetas) Ho, mia kara Jorgen, tiujn vi certe bezonos -- post iom da +tempo. + +TESMAN +Jes, certe vi pravas, onklino Julle! Cxar kiam mia libraro kreskos, +tiam --. Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Gxuste, mia kara knabo. Gxuste pri via libraro mi pensis. + +TESMAN +Plej kontenta mi ja estas pro Hedda. Antaux nia fiancxigxo, sxi ja +ofte diris, ke sxi nenie sxatus logxi krom en la vilao de ministrino +Falk. + +FRAUxLINO TESMAN +Jen imagu, -- ke okazis, ke gxi estis por vendo. Jxus post via +foriro. + +TESMAN +Jes, onklino Julle, bonsxanco akompanis nin. Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Sed multekoste, mia kara Jorgen! Multekoste estos por vi, -- cxio +cxi. + +TESMAN +(rigardas sxin iom timeme) Jes, eble farigxos, onklino? + +FRAUxLINO TESMAN +Ho, granda Dio! + +TESMAN +Kiom, vi opinias? Proksimume? Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Ne, tio neeblas por mi scii antaux ol ni estos ricevintaj cxiujn +fakturojn. + +TESMAN +Nu, felicxe ke asesoro Brack akiris avantagxajn kondicxojn por mi. +Tion li mem skribis en letero al Hedda. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes ja, pri tio neniam timu, mia knabo. -- Krome por mebloj kaj +tapisxoj mi garantiis. + +TESMAN +Garantiis? Vi? Kara onklino Julle, -- kian garantion povis _vi_ doni? + +FRAUxLINO TESMAN +Mi asignis miajn rentojn. + +TESMAN +(eksaltas) Kion! Viajn -- kaj la rentojn de onklino Rina! + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, mi ne trovis alian eblecon, kara. + +TESMAN +(starigas sin antaux sxin) Sed cxu vi tute frenezigxis, onklino! +Tiuj rentoj, -- estas ja la sola vivtenado por vi kaj onklino Rina. + +FRAUxLINO TESMAN +Nu, nu, -- ne ekscitigxu pro tio. Estas ja nur afero de formo, +komprenu. Tion ankaux diris asesoro Brack. Cxar estas li, kiu tiom +bonvoleme ordigis cxion por mi. Nur afero de formo, li diris. + +TESMAN +Jes, eble bone. Sed tamen -- + +FRAUxLINO TESMAN +Cxar nun vi ja ricevos vian propran salajron por pagi. Kaj, Dio mia, +ecx se ni devus iom elspezi --? Iom aldoni komence --? Estus ja nur +ia felicxo por ni. + +TESMAN +Ho, onklino, -- neniam vi lacigxas oferi vin por mi! + +FRAUxLINO TESMAN +(ekstaras kaj metas siajn manojn sur liajn sxultrojn) Cxu mi do +havas iun alian gxojon en tiu cxi mondo, krom ebenigi la vojon por +vi, mia kara knabo? Vi, kiu havis nek patron nek patrinon al kiuj vin +teni. Kaj nun ni staras cxe la celo, kara! Aspektis malespere +kelkfoje. Sed, bona Dio, nun vi superas, Jorgen! + +TESMAN +Jes, estas strange kiel cxio arangxis sin avantagxe. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, -- kaj tiuj, kiuj kontrauxstaris vin -- kaj volis bari al vi la +vojon, -- ili devas nun resti sube. Ili falis, tiuj, Jorgen! Tiu kiu +estis por vi la plej dangxera, -- li falis plej fatale, li. -- Kaj +nun li kusxas tiel, kiel li por si sternis, -- povra, miskonduta +homo. + +TESMAN +Cxu vi ion auxdis pri Ejlert? Nome post kiam mi forvojagxis? + +FRAUxLINO TESMAN +Nenion krom tio ke li eldonus novan libron. + +TESMAN +Kion? Ejlert Lovborg? Jxus nun? Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, tion oni diras. Dio scias cxu gxi ion valoras, cxu? Ne, sed kiam +la _via_ nova libro aperos, -- tio estos ja io alia, Jorgen! Pri kio +gxi temos? + +TESMAN +Gxi temos pri la hejma industrio en Brabant en la Mezepoko. + +FRAUxLINO TESMAN +Jen, imagu, -- ke vi povas skribi ankaux pri tia temo! + +TESMAN +Cetere eble dauxros ankoraux longe pri tiu libro. Mi havas ja tiujn +kompleksajn kolektojn, kiujn mi devas unue ordigi, komprenu. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, ordigi kaj kolekti, -- tion vi vere scipovas. Ne vane vi estas +la filo de karmemora Jochum. + +TESMAN +Mi tre antauxgxojas komenci pri tio. Precipe nun, kiam mi ekhavis +mian propran domon kaj hejmon kie labori. + +FRAUxLINO TESMAN +Kaj antaux cxio nun, kiam vi gajnis sxin, kiun via koro sopiris, kara +Jorgen. + +TESMAN +(cxirkauxbrakas sxin) Ho jes, jes, onklino Julle! Hedda, -- sxi +estas ja la plej sxatinda el cxio! (rigardas al la pordo) Jen mi +kredas, ke sxi venas. Cxu? + +(_Hedda_ venas de maldekstre tra la malantauxa cxambro. Sxi estas +sinjorino de proksimume 29 jaroj. Vizagxo kaj staturo aspektas noble. +La koloro de la hauxto iom pala. La okuloj estas sxtalgrizaj kaj +esprimas malvarman, serenan trankvilon. La hararo estas bele bruneta, +sed ne tre densa. Sxi estas vestita en eleganta, libere pendanta +antauxtagmeza kostumo.) + +FRAUxLINO TESMAN +(iras al Hedda renkonte) Bonan matenon, kara Hedda! Kore al vi bonan +matenon! + +HEDDA +(donas al sxi la manon) Bonan matenon, kara frauxlino Tesman! +Vizitante tiom frue? Estas ja tre afable. + +FRAUxLINO TESMAN +(aspektas iom gxenata) Nu, -- cxu la juna sinjorino bone dormis en +sia nova hejmo? + +HEDDA +Nu ja, dankon! Elteneble. + +TESMAN +(ridas) Elteneble! Jen, jen, vi trovas esprimon, Hedda! Vi vere +dormis profunde kiel sxtono, kiam mi ellitigxis. + +HEDDA +Felicxe. Krome oni devas ja sin kutimigi al cxio nova, frauxlino +Tesman. Iom post iom. (rigardas maldekstren) Hu, -- jen la +cxambristino lasis la pordon de la altano malferma. Enondas +kvazaux maro da suno. + +FRAUxLINO TESMAN +(iras al la pordo) Nu, do ni gxin fermu. + +HEDDA +Ne, ne, tion ne! Kara Tesman, kuntiru la kurtenojn. Tio donas pli +malakran lumon. + +TESMAN +(cxe la pordo) Nu jes, -- nu jes. Jen, Hedda, -- nun vi havas ombron +kaj ankaux fresxan aeron. + +HEDDA +Jes, fresxa aero estas cxi tie vere bezonata. Cxiuj tiuj benitaj +floroj --. Sed, kara, -- bonvolu preni sidlokon, frauxlino Tesman! + +FRAUxLINO TESMAN +Ne, dankon. Nun mi ja scias, ke cxio statas bone, -- dank' al Dio! +Kaj nun mi devas trovi mian vojon hejmen. Al sxi, kiu kusxas kaj +sopire atendas, la kompatinda. + +TESMAN +Do vi kore salutu sxin multfoje de mi. Kaj diru al sxi, ke mi faros +viziton al sxi iom poste hodiaux. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, ja, tion mi faros. Sed jen atentu, Jorgen -- (sercxas en la +posxo de sia robo) Tion mi preskaux forgesis. Jen io kion mi +kunportis por vi. + +TESMAN +Kio estas do tio, onklino? Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +(eltiras platan paketon en gazetpapero kaj donas gxin al li) Jen, +mia kara knabo. + +TESMAN +(elpakas) Ho, bona Dio, -- cxu vi vere gardis ilin por mi, onklino +Julle! Hedda! Estas vere kortusxe, kara! Cxu? + +HEDDA +(cxe la etagxeroj dekstre) Jes, kara, kio do estas? + +TESMAN +Miaj malnovaj matensxuoj! La pantofloj, vidu! + +HEDDA +Nu do. Mi memoras, ke vi ofte parolis pri ili dum la vojagxo. + +TESMAN +Jes, mi vere sentis la mankon de ili. (proksimigxas al sxi) Jen, +rigardu ilin, Hedda! + +HEDDA +(iras al la forno) Ne, dankon, ili vere ne interesas min. + +TESMAN +(postsekvas sxin) Imagu -- tiujn onklino Rina brodis por mi kusxante +en sia lito. Ecx malsana kia sxi estis. Ho, vi ne povas imagi, kiom +da memoroj ili revokas. + +HEDDA +(cxe la tablo) Efektive ne por mi. + +FRAUxLINO TESMAN +Pri tio Hedda ja pravas, Jorgen. + +TESMAN +Jes, sed mi opinias, ke nun, kiam sxi apartenas al la familio -- + +HEDDA +(interrompante) Kun tiu cxambristino ni certe neniam interakordos, +Tesman. + +FRAUxLINO TESMAN +Ne interakordos kun Berte? + +TESMAN +Kara, -- kial vi _tiel_ ekpensas? Cxu? + +HEDDA +(montras) Jen rigardu! Tie sxi postlasis sian malnovan cxapelon sur +la segxo. + +TESMAN +(konsternita, perdas la pantoflojn sur la plankon) Tamen Hedda do +--! + +HEDDA +Imagu, -- se iu venus kaj tiajxon vidus. + +TESMAN +Tamen, Hedda, estas ja la cxapelo de onklino Julle! + +HEDDA +Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +(prenas la cxapelon) Jes vere, gxi estas mia. Kaj cetere gxi ne +estas malnova, kara sinjorineto Hedda. + +HEDDA +Mi vere ne proksime rigardis gxin, frauxlino Tesman. + +FRAUxLINO TESMAN +(ligas la cxapelon sur sin) Kredu min, vere la unuan fojon mi nun +portas gxin. Jes, Dio scias ke tiel estas. + +TESMAN +Kaj grandioza gxi estas. Vere grandioza! + +FRAUxLINO TESMAN +Nu, ne bombastu, mia kara Jorgen. (cxirkauxrigardas) La sunombrelon +--? Nu, jen. (prenas gxin) Cxar ankaux tiu estas mia. (grumbletas) +Ne tiu de Berte. + +TESMAN +Novan cxapelon kaj novan sunombrelon! Jen, Imagu, Hedda! + +HEDDA +Belaj, ecx belegaj ili estas. + +TESMAN +Jes, cxu ne? Cxu? Sed onklino, pririgardu nun vere Hedda antaux ol vi +foriros! Vidu kiom belega sxi estas! + +FRAUxLINO TESMAN +Ho, kara, _tio_ estas ja nenio nova. Hedda estis ja cxarmega cxiujn +siajn tagojn. (sxi kapsalutas kaj foriras dekstren) + +TESMAN +(sekvas sxin) Jes, sed cxu vi rimarkis ke sxi farigxis iomete +korpulenta kaj floranta? Kiom sxi ete dikigxis dum la vojagxo? + +HEDDA +(transpasxas la plankon) Ho, lasu nun tion --! + +FRAUxLINO TESMAN +(haltas kaj sin turnas) Dikigxis? + +TESMAN +Jes, onklino Julle, vi ne povas tion bone vidi nun, kiam sxi portas +tiun robon. Sed _mi_, kiu havas okazon -- + +HEDDA +(cxe la vitra pordo, senpacience) Ho, vi ne havas okazon al io ajn! + +TESMAN +Certe estas la montara aero tie sude en Tirolo -- + +HEDDA +(abrupte, interrompante) Mi estas nun gxuste tia, kia mi estis je la +forvojagxo. + +TESMAN +Jes, tion vi pretendas, vi. Sed honto al mi se vi estas. Cxu ne +ankaux al vi tiel aspektas, onklino? + +FRAUxLINO TESMAN +(kunplektas la manojn kaj rigardas sxin) Rava, -- rava, -- rava +estas Hedda. (iras al sxi, per ambaux manoj klinigas sxian kapon, +kaj kisas sxian hararon) Dio benu kaj gardu Hedda Tesman. Pro +Jorgen. + +HEDDA +(sin zorgeme desxirante) Ho --! Lasu min nun. + +FRAUxLINO TESMAN +(en kvieta kortusxo) Cxiun opan tagon mi enrigardos cxe vi du. + +TESMAN +Jes, tion faru, onklino. Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Adiaux, adiaux! + +(Sxi eliras tra la pordo de la antauxcxambro. _Tesman_ akompanas sxin +elen. La pordo restas malferma. Oni auxdas _Tesman_ ripeti siajn +salutojn al onklino _Rina_, kaj danki pro la matensxuoj) + +(Samtempe _Hedda_ iras tien kaj reen sur la planko, suprenlevas la +brakojn, pugnigas la manojn kvazaux en kolero. Sxi tiras la kurtenojn +for de la vitra pordo, restas tie staranta, kaj elrigardas.) + +(Iom poste _Tesman_ ree envenas kaj fermas la pordon post si.) + +TESMAN +(prenas la pantoflojn de la planko) Al kio estas vi rigardanta, +Hedda? + +HEDDA +(denove trankvila kaj sinrega) Mi simple staras rigardante la +foliaron. Gxi estas tre flava. Kaj kiom velka! + +TESMAN +(enpakas la sxuojn kaj metas ilin sur la tablon) Jam estas ja +Septembro. + +HEDDA +(denove maltrankvila) Jes, pensu, -- jam estas -- estas Septembro. + +TESMAN +Cxu vi ne trovas, ke onklino Julle aspektis tre strange? Preskaux +solene? Cxu vi povas kompreni sxian konduton? Cxu? + +HEDDA +Mi apenaux konas sxin. Cxu sxi ne ofte estas tia? + +TESMAN +Ne, ne kia hodiaux. + +HEDDA +(iras for de la vitra pordo) Cxu vi kredas, ke sxi sentas sin +afliktita pro tio pri la cxapelo? + +TESMAN +Eh, ne multe. Eble iom en la momento -- + +HEDDA +Sed kia maniero estas do tio, dejxeti la cxapelon cxi tie en la +salono. Tio ne estas kutimo. + +TESMAN +Nu, vi povas esti certa, ke onklino Julle tion neniam plu faros. + +HEDDA +Cetere mi certe trankviligos sxin. + +TESMAN +Jes, kara, kara Hedda, se vi tion volus! + +HEDDA +Kiam vi iros al ili poste hodiaux, vi povos ja inviti sxin cxe ni por +la vespero. + +TESMAN +Jes, tion mi efektive faros. Kaj estas ankaux alia afero, per kiu vi +povus ege gxojigi sxin. + +HEDDA +Nu? + +TESMAN +Se vi nur povus decidigi vin familiane alparoli sxin. Pro mi, Hedda? +Cxu? + +HEDDA +Ne, ne, Tesman -- je Dio, ne petu min pri tio. Mi tion al vi diris +iam antauxe. Mi provos nomi sxin onklino. Kaj tio suficxu. + +TESMAN +Nu do tiel. Sed mi opinias, ke nun, kiam vi apartenas al la familio, +nun -- + +HEDDA +Hm, -- mi ne gxuste scias cxu -- + +(Sxi iras trans la plankon al la porda aperturo.) + +TESMAN +(iom poste) Cxu io estas al vi, Hedda? Cxu? + +HEDDA +Mi ja rigardas mian malnovan pianon. Gxi ne bone harmonias kun la +aliaj mebloj. + +TESMAN +La unuan fojon kiam mi ricevos salajron, mi arangxu por gxin sxangxi. + +HEDDA +Ne, ne, -- ne sxangxi. Mi ne volas malhavi gxin. Prefere ni metu gxin +tien en la malantauxan cxambron. Kaj anstatauxe ni povos havi alian +cxi tie. Lauxokaze, mi opinias. + +TESMAN +(iom embarasita) Jes, -- tion ni ja povos fari. + +HEDDA +(prenas la bukedon de sur la piano) Tiuj floroj ne estis cxi tie +cxinokte, kiam ni venis. + +TESMAN +Eble onklino Julle kunportis ilin por vi. + +HEDDA +(rigardas en la bukedon) Vizitkarton. (elprenas gxin kaj legas) +"Revenos iom poste". Cxu vi povas diveni de kiu? + +TESMAN +Ne. De kiu do? Cxu? + +HEDDA +Estas subskribite "Sinjorino notario Elvsted". + +TESMAN +Cxu vere? Sinjorino Elvsted! Frauxlino Rysing, kiel sxi nomigxis +antauxe. + +HEDDA +Jes, gxuste. Tiu kun la iritanta hararo, per kiu sxi parade +sensaciis. Via antauxa flamo, lauxdire. + +TESMAN +(ridas) Nu, ne dauxris longe. Kaj estis ja antaux ol mi konatigxis +kun vi, Hedda. Sed imagu, -- ke sxi estas en la urbo. + +HEDDA +Strange ke sxi vizitas nin. Mi konas sxin ja nur de la instituto. + +TESMAN +Jes, mi vere ne vidis sxin de post -- Dio scias, kiom da tempo. +Strange ke sxi eltenas tie norde en tia izolejo. Cxu? + +HEDDA +(iom pripensas kaj subite diras) Auxdu, Tesman, -- cxu ne estas tie +norde, ke li logxas, -- tiu, -- Ejlert Lovborg? + +TESMAN +Jes, estas gxuste norde en tiu regiono. + +(_Berte_ venas cxe la pordo de la antauxcxambro) + +BERTE +Sinjorino, nun sxi revenis, tiu sinjorino, kiu antaux iom da tempo +enrigardis kaj donis florojn. (montras) Tiujn, kiujn Sinjorino +tenas. + +HEDDA +Aha, sxi venis? Jes, envenigu sxin. + +(_Berte_ malfermas la pordon por _sinjorino Elvsted_, kaj mem eliras. +-- _Sinjorino Elvsted_ estas stature svelta kun belaj, molaj +vizagxtrajtoj. Helbluaj okuloj, grandaj, rondaj kaj iom elstarantaj, +kun timema, demanda esprimo. La hararo estas frapante hela, preskaux +blankeflava, kaj neordinare ricxa kaj ondanta. Sxi estas nur paron da +jaroj pli juna ol _Hedda_. La vestajxo estas malhela vizitkostumo, +eleganta, sed ne tute laux la plej nova modo.) + +HEDDA +(proksimigxas amike) Bonan tagon, kara sinjorino Elvsted. Sxatinde +foje revidi vin. + +ELVSTED +(nervoza, provas regi sin) Jes, estas longa tempo post kiam ni laste +renkontigxis. + +TESMAN +(donas al sxi la manon) Kaj same ni du. Cxu? + +HEDDA +Dankon pro viaj ravaj floroj -- + +ELVSTED +Ho, mi petas --. Mi volis viziti vin jam hieraux posttagmeze. Sed mi +sciigxis, ke vi estas for, vojagxante -- + +TESMAN +Vi jxus venis urben? Cxu? + +ELVSTED +Mi venis cxi tien hieraux tagmeze. Ho, mi vere malesperis, kiam mi +auxdis, ke vi ne estas hejme. + +HEDDA +Malesperis! Kial do? + +TESMAN +Sed bona, kara sinjorino Rysing -- sinjorino Elvsted mi volus diri -- + +HEDDA +Espereble ne estas malbono okazonta? + +ELVSTED +Vere estas. Kaj mi konas ecx ne unu homon cxi tie, al kiu mi povus +min turni. + +HEDDA +(metas la florbukedon sur la tablon) Venu, -- kaj ni eksidu cxi tien +sur la sofon -- + +ELVSTED +Ho, mi havas ecx ne momentan kvieton sidi! + +HEDDA +Certe vi havas. Nu, venu. + +(Sxi tiras _sinjorinon Elvsted_ malsupren sur la sofon, kaj eksidas +apud sxi.) + +TESMAN +Nu? Kaj kio, Sinjorino --? + +HEDDA +Cxu io eksterordinara okazis tie norde cxe vi? + +ELVSTED +Jes, -- okazis kaj ne okazis. Ho, -- mi ege dezirus, ke vi ne min +miskomprenu -- + +HEDDA +Sekve vi vere plej sagxe faros malkasxe rakonti, sinjorino Elvsted. + +TESMAN +Cxar estas ja pro tio, ke vi venas. Cxu? + +ELVSTED +Jes, ja, estas ja pro tio. Kaj jenon mi devas diri al vi, sinjorino, +-- se vi tion ne jam scias, -- ke ankaux Ejlert Lovborg estas en la +urbo. + +HEDDA +Lovborg estas --! + +TESMAN +Cxu vere! Ejlert Lovborg revenis! Jen imagu, Hedda! + +HEDDA +Ho Dio, mi ja auxdas. + +ELVSTED +Li jam estas cxi tie dum semajno. Imagu tion -- tutan semajnon! En +cxi dangxera urbo. Sola! Kun aro de malbona societo trovigxanta cxi +tie. + +HEDDA +Sed kara sinjorino Elvsted, -- kiel _li_ vere koncernas vin? + +ELVSTED +(rigardas sxin timeme kaj diras rapide) Li estis instruisto por la +infanoj. + +HEDDA +Por viaj infanoj? + +ELVSTED +Por tiuj de mia edzo. Mi neniujn havas. + +HEDDA +Do, por la edzinfanoj. + +ELVSTED +Jes. + +TESMAN +(iom hezitante) Cxu li estis tiom, -- mi ne scias kiel min esprimi, +-- tiom -- regula en vivado kaj konduto, ke oni povis dungi lin al +tio? Cxu? + +ELVSTED +Dum la lastaj kelkaj jaroj li nenion mallauxdindan faris. + +TESMAN +Vere ne? Jen imagu, Hedda! + +HEDDA +Mi auxdas. + +ELVSTED +Ecx ne ereton, mi asertas al vi, sinjoro! En neniu rilato. Sed tamen +--. Nun, kiam mi scias, ke li estas cxi tie -- en la granda urbo --. +Kaj kun tiom da mono en la manoj. Nun mi morte timas pro li. + +TESMAN +Sed kial li ne prefere restis tie norde, kie li estis? Cxe vi kaj via +edzo? Cxu? + +ELVSTED +Kiam la libro estis eldonita, li ne plu kontentigxis en kvieto tie +fore cxe ni. + +TESMAN +Jes vere, -- onklino Julle diris, ke li eldonis novan libron. + +ELVSTED +Jes, grandan, novan libron, kiu temas pri la kultura progreso -- tiel +iom gxenerale. Okazis antaux dek kvar tagoj. Kaj cxar la publiko gxin +acxetis kaj legis tiom avide -- kaj gxi vekis tian grandan atenton -- + +TESMAN +Nu, jenon gxi do faris? Do certe estas io, kion li havis kuxsanta cxe +si de la bonaj tagoj. + +ELVSTED +De pli frue, vi opinias? + +TESMAN +Nu jes. + +ELVSTED +Ne, li cxion skribis norde cxe ni. Nun -- la lastan jaron. + +TESMAN +Vere gxojige auxdi. Hedda! Jen imagu! + +ELVSTED +Ah jes, se nur dauxrus. + +HEDDA +Cxu vi renkontis lin cxi tie? + +ELVSTED +Ankoraux ne. Mi tiom klopodis trovi lian adreson. Sed cxi-matene mi +fine sukcesis. + +HEDDA +(rigardas sxin esplore) Vere mi opinias, ke estas strange de via +edzo -- hm -- + +ELVSTED +(skuigxas nervoze) De mia edzo! Kio? + +HEDDA +Ke li sendas _vin_ al la urbo en tia komisio. Ke li ne mem iras por +atenti sian amikon. + +ELVSTED +Ho ne, ne, -- mia edzo ne havas tempon por tio. Kaj estas ankaux -- +kelkaj acxetoj, kiujn mi devus fari. + +HEDDA +(ridetas suprajxe) Do, tio estas ja alia afero. + +ELVSTED +(ekstaras maltrankvila) Kaj nun mi humile petas vin, sinjoro Tesman, +amike akceptu Ejlert Lovborg, se li vizitos vin! Kaj tion li certe +faros. Bona Dio, -- vi du estis ja tiom bonaj amikoj pasinte. Estas +ja gxuste la samaj studoj, kiujn vi ambaux faras. La samaj sciencoj, +-- laux mia kompreno. + +TESMAN +Nu, tiel estis ja almenaux pasinte. + +ELVSTED +Jes, kaj tial mi insiste petas vin, ke vi absolute -- ankaux vi -- ke +vi zorge atentu lin. Cxu ne, sinjoro Tesman, -- vi promesas tion al +mi? + +TESMAN +Jes, tre volonte, sinjorino Rysing -- + +HEDDA +Elvsted. + +TESMAN +Mi certe faros por Ejlert cxion, kio al mi eblas. Pri tio vi fidu. + +ELVSTED +Ho kiom benite afabla vi estas! (premas liajn manojn) Dankon, +dankon, dankon! (timigita) Cxar mia edzo ja tiom multe sxatas lin! + +HEDDA +(ekstaras) Vi devus sendi al li leteron, Tesman. Cxar eble li ne +venos al vi tiel el propra instigo. + +TESMAN +Jes, estus eble pli gxuste, tiel, Hedda? Cxu? + +HEDDA +Kaj faru ju pli frue des pli bone. Tuj, mi opinias. + +ELVSTED +(pete) Ho jes, se vi tion volus! + +TESMAN +Mi skribos tuj cxi-momente. Cxu vi havas lian adreson, sinjorino -- +sinjorino Elvsted? + +ELVSTED +Jes. (prenas el la posxo slipeton, kaj donas al li) Jen gxi estas. + +TESMAN +Bone, bone. Mi eniros -- (cxirkauxrigardas) Momenton, -- la +pantoflojn? Nu, jen. (prenas la paketon kaj volas foriri) + +HEDDA +Skribu nun vere kore kaj amike. Kaj ankaux suficxe longe. + +TESMAN +Jes certe, tion mi faru. + +ELVSTED +Sed nepre neniun vorton, ke mi petis por li! + +TESMAN +Ne, tio ja estas memkomprenebla. Cxu? + +(Li trairas la malantauxan cxambron dekstren.) + +HEDDA +(proksimigxas al _sinjorino Elvsted_, ridetas kaj diras) Jen! Nun ni +batis du musxojn en unu frapo. + +ELVSTED +Kiel tio? + +HEDDA +Cxu vi ne komprenis, ke mi volis forigi lin? + +ELVSTED +Jes, por skribi tiun leteron -- + +HEDDA +Kaj por mi sola paroli kun vi. + +ELVSTED +(konfuzita) Pri tio sama! + +HEDDA +Jes, gxuste pri tio. + +ELVSTED +(timigita) Tamen ne _estas_ pli, sinjorino Tesman! Vere ne pli! + +HEDDA +Efektive estas. Estas konsiderinde pli. Tiom mi ja komprenas. Jen +venu, -- kaj ni eksidu konfideme kune. + +(Sxi devigas _sinjorinon Elvsted_ eksidi sur la apogsegxon apud la +forno, kaj mem sidigas sin sur unu el la taburetoj.) + +ELVSTED +(timema, rigardas sian horlogxon) Sed kara, bona Sinjorino --. Mi +vere intencis nun foriri. + +HEDDA +Ho, ne tiom urgxas. -- Nu? Rakontu al mi iom kiel vi fartas en via +hejmo. + +ELVSTED +Ho, estas gxuste _tio_, kion mi plej malvolonte tusxu. + +HEDDA +Sed al mi, kara --? Bona Dio, ni estis ja kune en la instituto. + +ELVSTED +Jes, sed vi estis en klaso super mi. Ho, kiom mi tiam vin timis! + +HEDDA +Vi min timis? + +ELVSTED +Jes, mi estis ege timema. Cxar kiam ni renkontigxis en la sxtuparo, +vi kutimis tauxzi miajn harojn. + +HEDDA +Ne, cxu mi _tion_ faris? + +ELVSTED +Jes, kaj iam vi diris, ke vi volis per fajro senharigi min. + +HEDDA +Ho, tio estis ja nur babilacxo, vi komprenu. + +ELVSTED +Jes, sed tiam mi estis ja tiom stulta. -- Kaj poste almenaux -- ni +disigxis -- foren disigxis unu de la alia. Niaj rondoj estis ja ege +malsimilaj. + +HEDDA +Nu, do ni denove alproksimigxu. Auxskultu nun! En la instituto ni +intimigxis kaj antauxnomis unu la alian -- + +ELVSTED +Ne, en tio vi certe eraras. + +HEDDA +Ho ne, certe ne! Mi memoras tute klare. Kaj tial ni estu koramikinoj, +nun kiel antauxe. (proksimigxas sur la tabureto) Jen! (kisas sxin +sur la vangon) Nun ni estu amikinoj kaj vi nomas min Hedda. + +ELVSTED +(premas kaj frapetas sxiajn manojn) Ho, tiom da boneco kaj afableco +--! Al tio mi tute ne estas kutimigxinta. + +HEDDA +Nu, nu, nu! Kaj mi estas via amikino, kiel antauxe, kaj nomas vin +mia kara Tora. + +ELVSTED +Tea mi nomigxas. + +HEDDA +Jes gxuste. Kompreneble. Tea mi dirus. (rigardas sxin kompateme) Do +vi ne kutimigxis al boneco kaj afableco, vi, Tea? En via propra +hejmo? + +ELVSTED +Ho, se mi vere havus hejmon! Sed mi neniun havas. Mi neniam havis. + +HEDDA +(iom rigardas sxin) Mi komprenetis, ke estus io tia. + +ELVSTED +(rigardas antauxen senhelpe) Jes, -- jes, -- jes. + +HEDDA +Mi ne certe memoras nun. Sed cxu ne estis unue kiel mastrumistino, ke +vi venis tien norde al la notario? + +ELVSTED +Vere mi estus guvernistino. Sed lia edzino -- la tiama, -- sxi estis +malsaneca, -- kaj plej ofte kusxis en lito. Jen, mi devis ankaux +sxargxi min pri la mastrumado. + +HEDDA +Sed poste, -- fine, vi farigxis dommastrino. + +ELVSTED +(peze) Jes, fine mi tio farigxis. + +HEDDA +Mi pripensu --. Kiom longe estas de tiam, -- proksimume? + +ELVSTED +Post kiam mi edzinigxis? + +HEDDA +Jes. + +ELVSTED +Estas nun kvin jaroj de tiam. + +HEDDA +Jes, gxuste; tiom devas esti. + +ELVSTED +Ho, tiuj kvin jaroj --! Aux pli gxuste la du -- tri lastaj. Ho, se +vi, Sinjorino, povus imagi al vi -- + +HEDDA +(frapetas sxian manon) _Sinjorino_? Hontu, Tea! + +ELVSTED +Ne, ne, mi provos. -- Ja, -- se vi nur povus imagi kaj kompreni -- + +HEDDA +(preterpase rimarkante) Ejlert Lovborg logxas ja tie norde dum tri +jaroj, mi opinias. + +ELVSTED +(rigardas sxin iom necerte) Ejlert Lovborg? Jes -- li faras. + +HEDDA +Cxu vi konis lin jam cxi tie en la urbo? + +ELVSTED +Apenaux. Nu ja, -- de nomo, kompreneble. + +HEDDA +Sed tie norde, -- li do venis en vian domon? + +ELVSTED +Jes li vizitis nin cxiun tagon. Li devis ja legi kun la infanoj. Cxar +lauxtempe mi sola ne kapablis cxion fari. + +HEDDA +Ne, kompreneble. -- Kaj via edzo --? Li versxajne ofte vojagxas? + +ELVSTED +Jes. Sinjorino, -- ne Hedda, -- vi komprenas, ke kiel notario li +devas ofte vojagxi cxirkauxe en la distrikto. + +HEDDA +(apogante sin al la segxbrako) Tea, -- kompatinda, dolcxa Tea, -- +nun vi cxion rakontu al mi, -- tiel kiel estas. + +ELVSTED +Jes, kaj jen vi demandu. + +HEDDA +Kia vere estas via edzo, Tea? Mi pensas, -- kia en -- cxiutagaj +rilatoj. Cxu li traktas vin bone? + +ELVSTED +(eviteme) Li certe mem kredas, ke li cxion plej eble bone faras. + +HEDDA +Sxajnas al mi, ke li estas tro maljuna por vi. Certe pli ol dudek +jarojn pli maljuna? + +ELVSTED +(incitita) Ankaux tio. Unu rilato aldone al alia. Cxio pri li estas +por mi malsimpatia! Ni havas ecx ne unu penson kune. Nenion en la +mondo, -- li kaj mi. + +HEDDA +Sed cxu li tamen ne iel amas vin? Tiel siamaniere? + +ELVSTED +Ho, mi ne scias kion li sentas. Mi vere nur estas utila por li. Kaj +ne kostas multe dungi min. Mi estas malmultekosta. + +HEDDA +Estas malsagxe de vi. + +ELVSTED +(agitas la kapon) Ne povas esti alimaniere. Ne kun li. Sxajne li +vere sxatas neniun alian krom si mem. Eble iomete la infanojn. + +HEDDA +Kaj ankaux Ejlert Lovborg, Tea. + +ELVSTED +(rigardas sxin) Sxatas Ejlert Lovborg! Kiel vi havas tiun ideon? + +HEDDA +Sed, kara, -- sxajnas al mi, ke cxar li sendas vin ecx cxi tien al la +urbo post lin -- (ridetas preskaux nerimarkeble) Kaj krome vi ja +mem tion diris al Tesman. + +ELVSTED +(kun nervoza spasmeto) Nu do? Jes, eble mi tion faris. (eldiras +kviete) Nu. -- Pli bone ke mi diru al vi cxion. Cxar tamen +malkasxigxos. + +HEDDA +Sed, mia kara Tea --? + +ELVSTED +Do, mallonge kaj rekte! Mia edzo tute ne sciis, ke mi forvojagxis. + +HEDDA +Cxu vere! Via edzo nenion sciis? + +ELVSTED +Kompreneble ne. Krome li ne estis hejme. Faris vojagxon, ankaux li. +Ho, mi ne plu eltenis, Hedda! Tute neeble! Tiel sola kia mi de nun +estus tie norde. + +HEDDA +Nu? Kaj poste? + +ELVSTED +Jen, mi pakis kelkajn el miaj ajxoj. La plej necesajn. Tiel kasxe. +Kaj jen mi forlasis la domon. + +HEDDA +Senpere? + +ELVSTED +Jes. Kaj vojagxis per fervojo rekte cxi tien al la urbo. + +HEDDA +Sed, mia kara, bona Tea, -- ke vi tion kuragxis! + +ELVSTED +(ekstaras kaj pasxas sur la planko) Nu ja, kion en la tuta mondo mi +alie farus! + +HEDDA +Sed kion via edzo diros, kiam vi revenos hejmen? + +ELVSTED +(cxe la tablo, rigardas sxin) Tien norden al _li_? + +HEDDA +Nu jes, nu jes? + +ELVSTED +Tien norden al li mi neniam plu revenos. + +HEDDA +(ekstaras kaj proksimigxas) Vi do -- tute serioze, -- forvojagxis de +cxio? + +ELVSTED +Jes. Mi ne opiniis, ke por mi estas io alia farebla. + +HEDDA +Kaj -- ke vi foriris tiel tute malsekrete. + +ELVSTED +Ho, tiajxon oni tamen ne povas teni sekreta. + +HEDDA +Sed kion vi pensas, ke homoj diros pri vi, Tea? + +ELVSTED +Kara Dio, ili diru, kion ili volas. (sidigas sin inerte kaj peze sur +la sofon) Cxar mi faris nenion alian ol kion mi _devis_ fari. + +HEDDA +(post mallonga pauxzo) Kion vi nun intencas fari? Kiun okupon vi +volas komenci? + +ELVSTED +Tion mi ankoraux ne scias. Mi nur scias ke mi devas vivi tie, kie +Ejlert Lovborg vivas. -- Se mi do _pluvivu_. + +HEDDA +(prenas segxon de cxe la tablo, eksidas cxe sxi kaj frotetas sxiajn +manojn) Vi Tea, -- kiel estigxis tiu -- tiu amikeco -- inter vi kaj +Ejlert Lovborg? + +ELVSTED +Nu, evoluis tiel iom post iom. Mi ekhavis kvazaux ian influon sur +lin. + +HEDDA +Nu? + +ELVSTED +Li formetis siajn antauxajn kutimojn. Ne cxar mi petis lin pri tio. +Cxar tion mi neniam kuragxis fari. Sed li certe notis, ke tiajxojn mi +ne emis. Kaj tial li ilin forlasis. + +HEDDA +(kasxas spontanan mokridon) Vi do restarigis lin -- kiel oni diras, +-- vi, eta Tea. + +ELVSTED +Jes, tion li almenaux mem diras. Kaj li -- siavice, -- li faris ian +veran homon el mi. Lernigis min pensi -- kaj kompreni ion kaj tion. + +HEDDA +Cxu li legis ankaux kun _vi_? + +ELVSTED +Ne precize legis. Sed li parolis kun mi. Parolis pri senfine +profundaj pensoj. Kaj poste venis tiu rava, felicxa tempo, kiam mi +partoprenis lian laboron! Kiam mi permesigxis helpi lin! + +HEDDA +Do, tion vi povis? + +ELVSTED +Jes. Kiam li ion skribis, ni devis cxiam labori kune. + +HEDDA +Do, kiel du bonaj kamaradoj. + +ELVSTED +(viglece) Kamaradoj! Jes, imagu, Hedda -- tiel ankaux li nomis nin! +-- Ho, mi devus ja senti min korege gxoja. Sed ecx tion mi ne povas. +Cxar mi ja ne scias, cxu tio dauxros kun la tempo. + +HEDDA +Cxu via fido al li ne estas pli forta ol tio? + +ELVSTED +(peze) Virina ombro staras inter Ejlert Lovborg kaj mi. + +HEDDA +(rigardas sxin intense) Kiu _tiu_ estus? + +ELVSTED +Mi ne scias. Iu aux alia de -- de lia pasinteco. Iu kiun li versxajne +neniam forgesas. + +HEDDA +Kion li diris -- pri tio? + +ELVSTED +Nur unu fojon -- preterpase -- li aludis. + +HEDDA +Do! Kaj kion li jen diris? + +ELVSTED +Li diris, ke kiam ili disigxis, tiam sxi volus pafi lin per pistolo. + +HEDDA +(malvarme, sinrege) Ho cxu! Tiajxon oni ne kutimas fari cxi tie. + +ELVSTED +Ne. Kaj tial mi kredas, ke estas la rugxhara kantistino, kun kiu li +dum tempo -- + +HEDDA +Jes, povas esti. + +ELVSTED +Cxar mi memoras, ke oni diris pri sxi, ke sxi kunportis sxargitajn +armilojn. + +HEDDA +Nu, -- do kompreneble estas sxi. + +ELVSTED +(tordas la manojn) Jes, sed pensu, Hedda, -- nun mi auxdas, ke tiu +kantistino, -- sxi estas denove en la urbo! Ho, -- mi estas tute +malespera -- + +HEDDA +(ekrigardas al la malantauxa cxambro) Ts! Tesman venas. (ekstaras +kaj flustras) Tea, -- cxio devas resti inter vi kaj mi. + +ELVSTED +(eksaltas) Ho jes, -- jes! Pro Dio --! + +(_Jorgen Tesman_, kun letero en la mano, venas de dekstre tra la +malantauxa cxambro.) + +TESMAN +Jen, -- nun la epistolo estas prete verkita. + +HEDDA +Estas ja bone. Sed sinjorino Elvsted jam volas foriri, mi kredas. +Atendu iomete. Mi akompanos al la gxardenpordego. + +TESMAN +Jen, Hedda, -- eble Berte povas ekspedi tiun cxi? + +HEDDA +(prenas la leteron) Mi diros al sxi. + +(_Berte_ venas de la antauxcxambro.) + +BERTE +Asesoro Brack venis, kaj diras, ke li deziras viziti la gesinjorojn. + +HEDDA +Jes, petu la asesoron bonvole enveni. Kaj, jen -- metu tiun cxi +leteron en la posxtkeston. + +BERTE +(prenas la leteron) Jes, Sinjorino. + +(Sxi malfermas la pordon por _asesoro Brack_ kaj mem eliras. La +asesoro estas 45 jara sinjoro. Diktrunka, sed de bona staturo kaj kun +elastaj movoj. La vizagxo estas ronda, sed kun nobla profilo. La +haroj estas tonditaj mallongaj kaj estas preskaux ankoraux nigraj kaj +zorge frizitaj. Okuloj vivece ludantaj. Brovoj dikaj. Same la +lipharoj, kun tonditaj pintoj. Li portas elegantan promenan kostumon, +tamen iom tro juneca por lia agxo. Li uzas nazpincxilon, kiun li foje +kaj refoje lasas pendi.) + +ASESORO BRACK +(kun la cxapelo en la mano; salutas) Cxu oni kuragxas fari viziton +tiom frue en la tago? + +HEDDA +Kompreneble oni kuragxas. + +TESMAN +(premas lian manon) Cxiam bonvena vi estu. +(prezentas) Asesoro Brack -- sinjorino Rysing -- + +HEDDA +Oho --! + +BRACK +(reverence) Ah, -- treege gxojigas min -- + +HEDDA +(rigardas lin kaj ridas) Estas vere amuze rigardadi vin dum hela +tago, asesoro! + +BRACK +Sxangxigita -- vi eble trovas? + +HEDDA +Jes, iomete pli juna, sxajnas al mi. + +BRACK +Dankas kompleze. + +TESMAN +Sed kion vi diras pri Hedda! Cxu? Cxu sxi ne aspektas florante? Sxi +rekte -- + +HEDDA +Ho, lasu nun min netusxita. Prefere danku la asesoron pro la peno, +kiun li havis -- + +BRACK +Nu, nu, -- estis por mi nura plezuro -- + +HEDDA +Jes vi estas fidela estajxo. Sed por mia amikino urgxas foriri. Gxis +revido, asesoro. Mi baldaux revenos. + +(Reciprokaj salutoj. _Sinjorino Elvsted_ kaj _Hedda_ eliras tra la +antauxcxambra pordo.) + +BRACK +Nu, -- cxu via edzino estas suficxe kontenta --? + +TESMAN +Jes, ni ne povas suficxe danki vin. Konsentite ke -- ioma sxangxo +estos necesa, mi auxdas. Kaj io kaj io mankas. Farigxos necese havigi +aldone kelkajn ajxojn. + +BRACK +Nu do? Vere? + +TESMAN +Sed pri tio vi ne estu gxenata. Hedda diris, ke sxi mem volas arangxi +pri tio kio mankas. -- Sed cxu ni ne sidigxu? Cxu? + +BRACK +Dankon, momenton. (eksidas cxe la tablo) Estas io, pri kio mi volus +paroli kun vi, kara Tesman. + +TESMAN +Nu? Aha, mi komprenas! (eksidas) Estas versxajne la serioza parto +de la festeno, kiu nun komencas. Cxu ? + +BRACK +Nu, tiuj monaferoj ankoraux ne tiom urgxas. Krome mi dezirus, ke ni +estus nin arangxintaj iom pli simple. + +TESMAN +Sed tio ja tute ne decus! Pensu do pri Hedda, kara! Vi kiu konas sxin +tiel bone --. Ne eblis ja proponi al sxi tute etburgxajn +cxirkauxajxojn! + +BRACK +Ne, ne, -- estas ja tio la dilemo. + +TESMAN +Kaj -- felicxe -- ne povas longe dauxri, gxis mi estos nomita +profesoro. + +BRACK +Nu, jen vidu, -- tiaj aferoj ofte estas longedauxraj. + +TESMAN +Cxu vi eble auxdis ion pli detale? Cxu? + +BRACK +Nenion deciditan --. (interrompante) Sed, jen mi memoras, -- +novajxon, kiun mi povas rakonti. + +TESMAN +Nu? + +BRACK +Via iama amiko, Ejlert Lovborg, revenis urben. + +TESMAN +Tion mi jam scias. + +BRACK +Nu? Kie vi kaptis tiun sciigon? + +TESMAN +Sxi tion rakontis, la sinjorino, kiu eliris kun Hedda. + +BRACK +Nu tiel. Kiel sxi nomigxas? Mi ne bone auxdis -- + +TESMAN +Sinjorino Elvsted. + +BRACK +Aha, -- do la edzino de la notario. Jes, -- estas ja cxe ili, ke li +restadis. + +TESMAN +Kaj pensu, -- kun gxojo mi auxdas, ke li refarigxis tute bonkonduta +homo! + +BRACK +Jes, oni ja tion pretendas. + +TESMAN +Kaj lauxdire li ankaux estas eldoninta novan libron. Cxu? + +BRACK +Jes ja, vere! + +TESMAN +Kaj gxi ankaux vekis atenton! + +BRACK +Ecx ege neordinaran atenton gxi vekis! + +TESMAN +Imagu, -- cxu tio ne estas gxojige auxdi? Li, kun siaj mirindaj +talentoj --. Mi estis senespere konvinkita, ke li komplete perdigxis +por cxiam. + +BRACK +Tio estis ja la gxenerala opinio pri li. + +TESMAN +Sed mi ne povas imagi, kion li nun volas komenci! De kio li do nun +poste vivu? Cxu? + +(_Hedda_ dum la lastaj vortoj envenis tra la pordo de la +antauxcxambro.) + +HEDDA +(al _Brack_, ridas moke) Tesman cxiam kunportas zorgojn pri la +enspezoj por vivi. + +TESMAN +Nu Dio, -- ni sidas cxi tie parolante pri tiu kompatinda Ejlert +Lovborg. + +HEDDA +(rapide rigardas lin) Nu tiel? (eksidas sur la apogsegxon apud la +forno, kaj demandas indiferente) Kio estas al _li_? + +TESMAN +Ja, -- la heredon li certe jam foruzis antaux longe. Kaj novan libron +li apenaux povas skribi cxiun jaron. Cxu? Nu, -- kaj jen mi vere +demandas, kio farigxos el li? + +BRACK +Pri tio mi povus eble iom informi vin. + +TESMAN +Do? + +BRACK +Vi devas memori, ke li havas parencojn kun ne malgranda influo. + +TESMAN +Ho, bedauxrinde, -- la parencoj, ili al li ja turnis la dorson. + +BRACK +Iam ili nomis lin la espero de la familio. + +TESMAN +Jes ja, iam! Sed tiun esperon li ja mem perdigis. + +HEDDA +Kiu scias? (ridetas) Norde cxe la notario Elvsted ili ja restarigis +lin -- + +BRACK +Kaj aldone tiu libro, kiu eldonigxis -- + +TESMAN +Bone, bone, Dio permesu, ke ili vere lin helpu al io aux alia. Mi +jxus skribis al li leteron. Hedda, mi invitis lin cxe ni hodiaux +vespere. + +BRACK +Tamen kara, vi partoprenos ja mian frauxlofestenon cxivespere. Tion +vi ja promesis sur la kajo cxinokte. + +HEDDA +Cxu vi tion forgesis, Tesman? + +TESMAN +Jes vere, tion mi forgesis. + +BRACK +Cetere vi povas esti trankvila, kaj fidi ke li ne venos. + +TESMAN +Kial vi tion supozas? Cxu? + +BRACK +(iom hezitante, ekstaras kaj apogas la manojn sur la segxdorso) Kara +Tesman --. Kaj ankaux vi, Sinjorino --. Mi ne povas lasi vin en +nescio pri io, kio -- kio -- + +TESMAN +Kio koncernas Ejlert --? + +BRACK +Ambaux vin; vin kaj lin. + +TESMAN +Sed, kara asesoro, diru do! + +BRACK +Vi devas antauxvidi, ke via enoficigxo eble ne okazos tiom frue, kiom +vi deziras kaj atendas. + +TESMAN +(eksaltas maltrankvile) Cxu io intervenis? Cxu? + +BRACK +La enoficigxo por la posteno estos eble submetata al konkuro -- + +TESMAN +Konkuro! Jen imagu, Hedda! + +HEDDA +(duonkusxigas sin pli malantauxen en la segxo) Aha, jen, jen! + +TESMAN +Sed kun kiu do! Vere ne kun --? + +BRACK +Jes, gxuste. Kun Ejlert Lovborg. + +TESMAN +(kunfrapas la manojn) Ne, ne, -- tio cxi estas ja tute nepensebla! +Tute neebla! Cxu? + +BRACK +Hm, -- tamen ni tion do eble spertos. + +TESMAN +Sed, sed asesoro Brack, -- estus nekredebla senkonsidero kontraux mi! +(agitas per la brakoj) Jes, cxar -- konsideru, -- mi estas +edzigxinta homo! Ni ja geedzigxis sub tiuj perspektivoj, Hedda kaj +mi. Akiris pezan sxuldon. Prunteprenis monon ecx de onklino Julle. +Cxar, Dio mia, -- mi ja preskaux ricevis promeson pri la posteno. +Cxu? + +BRACK +Nu, nu, nu, -- la postenon vi probable ricevos. Sed nur post konkuro. + +HEDDA +(senmova en la apogsegxo) Imagu, Tesman, -- estos kvazaux ia sporto. + +TESMAN +Sed, plej kara Hedda, kiel vi povas trakti tion cxi tiel senzorge! + +HEDDA +(kiel antauxe) Tion mi tute ne faras. Mi vere estas strecxe +interesita pri la rezulto. + +BRACK +Cxiuokaze, sinjorino Tesman, estas bone, ke vi nun sciu, kiel statas +la aferoj, -- jam antaux ol vi komencos acxetadi, pri kio vi minacas, +kiel mi auxdis. + +HEDDA +Tio cxi povas neniun sxangxon fari. + +BRACK +Nu tiel? Tio estas alia afero. Adiaux! (al _Tesman_) Kiam mi faros +mian posttagmezan promenadon, mi enrigardos por vin sercxi. + +TESMAN +Ho, jes ja, -- el tio cxi mi ne vidas vojon, nek elen nek enen. + +HEDDA +(kusxanta, antauxenstrecxas la manon) Adiaux, Asesoro. Kaj bonvenon +reen. + +BRACK +Koran dankon. Adiaux, adiaux. + +TESMAN +(akompanas lin al la pordo) Adiaux, kara Asesoro! Mi vere petas vin +pardoni -- (_Asesoro Brack_ eliras tra la pordo de la antauxcxambro) + +TESMAN +(pasxas tien reen sur la planko) Ho, Hedda, -- oni neniam devus +riski enpenetri la fabelolandon. Cxu? + +HEDDA +(rigardas lin ridetante) Cxu _vi_ tion faras? + +TESMAN +Ho jes, -- ne eblas nei, -- _estis_ fabelriske edzigxi kaj acxeti +domon kun nuraj necertaj perspektivoj. + +HEDDA +Vi eble pravas. + +TESMAN +Nu, -- nian sxatindan hejmon ni tamen havas, Hedda! Imagu, -- la +hejmon, pri kiu ni kune revadis. Reve fantaziadis mi dirus. Cxu? + +HEDDA +(ekstaras malrapide kaj lace) La interkonsento estis, ke ni vivu +festene. Grandsinjore. + +TESMAN +Jes, bona Dio, -- kiom mi antauxgxojis al tio! Imagu, -- vidi vin +kiel mastrinon, -- en elektita rondo! Cxu? -- Jes ja, -- intertempe +ni du devas elteni kune en soleco, Hedda. Nur foje vidi onklinon +Julle cxe ni. -- Ho vi, kiu devus sperti ion alian -- ion tute alian +--! + +HEDDA +Livre-vestitan serviston mi kompreneble unue ne ricevos. + +TESMAN +Ho ne, -- bedauxrinde. Dungi serviston, -- vidu, pri tio ne eblas +pensi. + +HEDDA +Kaj la rajdcxevalon, kiun mi havus -- + +TESMAN +(timigita) La rajdcxevalon! + +HEDDA +-- pri gxi mi certe nun ecx ne plu kuragxas pensi. + +TESMAN +Ne, Dio gardu min, -- estas ja memkompreneble! + +HEDDA +(pasxas sur la planko) Nu -- per unu afero mi almenaux povas min +gxojigi dume. + +TESMAN +(gxoje) Ho, Dio benata, dankon! Kaj kio estas do tio, Hedda? Cxu? + +HEDDA +(cxe la pordo, rigardas lin kun kasxata moko) Miaj pistoloj, -- +Jorgen. + +TESMAN +(timigate) La pistoloj! + +HEDDA +(kun glaciaj okuloj) La pistoloj de generalo Gabler. + +(Sxi eliras tra la malantauxa cxambro maldekstren.) + +TESMAN +(kuras al la pordaperturo kaj vokas post sxi) Ne, Dio benu vin, plej +kara Hedda, -- ne tusxu tiujn dangxerajn objektojn! Pro mi, Hedda! +Cxu? + + + + +DUA AKTO + + +(La sama cxambro de _gesinjoroj Tesman_, sed la piano estas elmetita; +kaj eleganta, eta skribotablo estas tie lokigita anstatauxe. Cxe la +sofo maldekstre estas metita malgranda tablo. La plejmultaj +florbukedoj estas forportitaj. La bukedo de _sinjorino Elvsted_ +staras sur pli granda tablo iom antauxe sur la planko. -- Estas +posttagmezo.) + +(_Hedda_, vestita por akceptado, estas sola en la cxambro. Sxi staras +cxe la malferma vitra pordo sxargante revolverpistolon. Alia egala +kusxas en malfermita pistolskatolo sur la skribotablo.) + +HEDDA +(rigardas malsupren en la gxardenon kaj krias) Bonan tagon, sinjoro +Asesoro! + +BRACK +(auxdata de malsupre iom fore) Dankon, same, sinjorino Tesman! + +HEDDA +(suprenlevas la pistolon kaj celumas) Nun mi pafas vin, sinjoro +Brack! + +BRACK +(krias de tie) Ne -- ne -- ne! Ne staru tiel celumante gxuste al mi! + +HEDDA +Tio rezultas el sxteliro laux sekreta vojo! (sxi pafas) + +BRACK +(pli proksime) Cxu vi estas tute freneza --! + +HEDDA +Ho, Dio, -- cxu eble mi trafis vin? + +BRACK +(ankoraux ekstere) Cxesu pri tiuj stultajxoj! + +HEDDA +Do, envenu, Asesoro. + +(_Asesoro Brack_, vestita por sinjora festeno, envenas tra la vitra +pordo. Li portas malpezan mantelon sur la brako.) + +BRACK +Pro diablo, -- cxu vi ankoraux faras tiun sporton? Al kio vi pafas? + +HEDDA +Ho, mi nur staras tiel pafante en la bluan aeron. + +BRACK +(zorge prenas la pistolon el sxia mano) Pardonu, Sinjorino. (rigardas +gxin) Aha, tiun cxi, -- tiun mi bone konas. (cxirkauxrigardas) Kie +ni havas la skatolon? Nu, jen. (metas la pistolon enen kaj fermas) +Cxar nun ni suficxe sxercis hodiaux. + +HEDDA +Sed kara Dio, pri kio vi volas ke mi okupigxu? + +BRACK +Cxu vi ne akceptis vizitantojn? + +HEDDA +(fermas la vitran pordon) Ecx ne unu. Cxiuj la intimaj versxajne +ankoraux estas en la kamparo. + +BRACK +Kaj eble ankaux Tesman ne estas hejme? + +HEDDA +(cxe la skribotablo, metas la pistolskatolon en la tirkeston) Ne. +Tuj post kiam li mangxis, li kuris al la onklinoj. Cxar li ne atendis +vin tiel frue. + +BRACK +Hm, -- domagxe ke mi ne tion suspektis. Estis stulte de mi. + +HEDDA +(turnas la kapon kaj rigardas lin) Kial stulte? + +BRACK +Nu, cxar tial mi estus veninta cxi tien ankoraux iom -- pli frue. + +HEDDA +(pasxas trans la plankon) Nu ja, sed tiam vi tute ne estus iun +renkontanta. Cxar mi estis en mia cxambro sxangxante vestojn post la +tagmangxo. + +BRACK +Kaj ne trovigxas eta pordofendo, tra kiu oni povus intertrakti? + +HEDDA +Vi ja forgesis tian arangxi. + +BRACK +Jen, ankaux _tio_ estis stulta de mi. + +HEDDA +Nu, do ni sidigxu cxi tie. Kaj atendu. Cxar Tesman versxajne ne +revenos hejmen tiom frue. + +BRACK +Nu do, kara Dio, mi estu pacienca. + +(_Hedda_ sidigas sin en la sofoangulon. _Brack_ metas sian mantelon +super la dorson de la plej proksima segxo kaj eksidas, sed dauxre +tenas la cxapelon en la mano. Mallonga pauxzo. Ili rigardas unu la +alian.) + +HEDDA +Nu? + +BRACK +(per la sama vocxo) Nu? + +HEDDA +Estas mi, kiu demandis unue. + +BRACK +(klinas sin iom antauxen) Do, ni permesu al ni etan, agrablan +babiladon, sinjorino Hedda. + +HEDDA +(kusxigas sin iom pli malantauxen en la sofo) Cxu ne sxajnas al vi, +ke estas kvazaux eterneco post kiam ni laste kunparolis? -- Nu, la +rimarkoj preterpasante hieraux vespere kaj hodiaux matene -- mi ne +grave konsideras. + +BRACK +Sed tiel inter ni du? -- Du solaj vi aludas? + +HEDDA +Nu jes. Proksimume. + +BRACK +Cxiun opan tagon mi iris sopirante, ke vi baldaux bone revenus +hejmen. + +HEDDA +Kaj ecx mi la tutan tempon sopiris pri la sama. + +BRACK +Vi? Vere, sinjorino Hedda? Kaj mi, kiu kredis, ke vi tiom bone +amuzigxis dum la vojagxo! + +HEDDA +Ho, jen kredu! + +BRACK +Sed tion Tesman cxiam skribis. + +HEDDA +Jes _li_! Cxar li ja trovas, ke estas por li plej sxatinde +cxirkauxflari en la librejoj. Kaj havi sxancon sidi kopiante +malnovajn pergamenfoliojn, -- aux ion tian. + +BRACK +(iom malice) Nu, tio estas ja lia tasko en la vivo. Almenaux parte. + +HEDDA +Jes, tio ja estas. Kaj tiam oni kompreneble --. Sed por mi! Ho ne, +kara Asesoro, -- por mi estis terure tede. + +BRACK +(simpatiante) Cxu vere vi tion diras? Tute serioze? + +HEDDA +Jes, vi povas ja mem imagi --! Tiel tute duonan jaron neniam renkonti +homon, kiu iom konas nian rondon. Kaj kun kiu oni povas paroli pri +niaj propraj aferoj. + +BRACK +Ne, ne, -- ankaux mi sentus tion manko. + +HEDDA +Kaj aldone tio, kio estas la plej netolerebla -- + +BRACK +Nu? + +HEDDA +-- cxiam kaj eterne esti devigata pasi la tagojn kune kun -- kun unu +sola kaj la sama -- + +BRACK +(kapklinas samopiniante) Kaj frue kaj malfrue, -- jes. Imagu, -- je +cxiuj okazoj. + +HEDDA +Mi diris: cxiam kaj eterne. + +BRACK +Jen komprenite. Sed kun nia deca Tesman mi opinias, ke oni devus +kapabli -- + +HEDDA +Tesman estas -- fakulo, kara. + +BRACK +Sendiskute. + +HEDDA +Kaj kun fakuloj ne estas amuze vojagxi. Almenaux ne dumlonge. + +BRACK +Ecx ne -- kun la fakulo, kiun oni _amas_? + +HEDDA +Hu, -- ne uzu tiun sukergluan vorton! + +BRACK +(ekmiras) Jen kio, sinjorino Hedda? + +HEDDA +(duone ridante, duone cxagrenita) Jes, vi provu tion, vi! Auxdi pri +kulturhistorio frue kaj malfrue -- + +BRACK +Cxiam kaj eterne -- + +HEDDA +Jes -- jes -- jes! Kaj pri tiu hejma industrio en la mezepoko --! Tio +estas ja la plej monstra! + +BRACK +(rigardas sxin esplorante) Sed diru al mi, -- kiel devas mi kompreni +ke --? Hm -- + +HEDDA +Ke farigxis paro de mi kaj Jorgen Tesman, vi aludas? + +BRACK +Nu ja, esprimu nin tiel. + +HEDDA +Bona Dio, cxu vi do trovas tion stranga? + +BRACK +Kaj jes, kaj ne, -- sinjorino Hedda. + +HEDDA +Mi vere estis dancinta gxis lacigxo, kara Asesoro. Mia tempo estis +pasinta -- (skuigxas) Hu ne, -- tion mi tamen ne dirus. Ecx ne tion +pensi! + +BRACK +Al tio vi verdire havas neniun kialon. + +HEDDA +Ho, -- kialon --, (rigardas lin kvazaux kasxobservante) Kaj Jorgen +Tesman, -- oni devas ja rigardi lin kiel bonkondutan homon en cxiuj +rilatoj. + +BRACK +Bonkondutan kaj fidindan. Bona Dio. + +HEDDA +Kaj ion rekte ridindan cxe li mi ne povas trovi. Cxu vi ion tian +trovas? + +BRACK +Ridindan? Ne-e, -- gxuste tion mi ne volas diri -- + +HEDDA +Do, kaj cetere li ja estas tre diligenta kolektanto? -- Certe eblas, +ke fine li tamen atingos alten. + +BRACK +(rigardas sxin iom necerte) Mi kredis, ke vi opinias, same kiel +cxiuj aliaj, ke li farigxus aparte elstara viro. + +HEDDA +(kun esprimo de laceco) Jes, mi opiniis. -- Kaj kiam li nepre kaj +absolute volis havi la permeson prizorgi min --. Mi ne scias, kial mi +ne tion akceptus. + +BRACK +Ne -- ne. De tiu flanko rigardate -- + +HEDDA +Estis efektive pli ol kion miaj aliaj amikoj volis fari, kara +Asesoro, tiuj kiuj provis altiri mian favoron. + +BRACK +(ridas) Nu vere, mi ne povas respondi por cxiuj aliaj. Sed koncerne +min, vi ja scias, ke mi cxiam subtenis iun -- iun respekton por la +geedza ligo. Ja tiel gxenerale, sinjorino Hedda. + +HEDDA +(sxercante) Ho, mi vere neniam nutris min per esperoj koncerne +_vin_. + +BRACK +Cxio, kion mi deziras, estas bona, intima rondo, en kiu mi povas +servi per konsilo kaj helpo, kaj havas la permeson enveni aux eliri +kiel -- kiel elprovita amiko -- + +HEDDA +Amiko de la edzo en la domo vi sugestas? + +BRACK +(klinas sin) Por diri la veron, -- prefere de la sinjorino. Sed +krome ankaux de la edzo, kompreneble. Sciu, -- tia -- diru triangula +rilato, -- gxi estas funde granda komforto por cxiuj partoj. + +HEDDA +Jes, mi ofte sopiris havi trian ulon dum la vojagxo. Hu, -- sidi nur +du solaj en la kupeo --! + +BRACK +Felicxe la nuptovojagxo estas nun finita -- + +HEDDA +(skuas la kapon) Evidente la vojagxo estos longa, -- longa ankoraux. +Mi nur atingis haltejon dumvojagxe. + +BRACK +Nu, do oni elsaltas. Kaj iom sin distras, sinjorino Hedda. + +HEDDA +Mi neniam elsaltos. + +BRACK +Vere ne? + +HEDDA +Ne. Cxar cxiam cxeestas iu, kiu -- + +BRACK +(ridante) -- kiu rigardas ies krurojn, vi aludas? + +HEDDA +Jes gxuste. + +BRACK +Nu, sed, bona Dio -- + +HEDDA +(kun deturnanta mansvingo) Mi ne sxatas tion. -- En tia okazo mi +prefere restas sidanta, -- kie mi fine trovigxas. En sola duopo. + +BRACK +Nu, sed jen envenas tria persono al la paro. + +HEDDA +Nu jes, -- _tio_ estas io tute alia! + +BRACK +Elprovita, komprenema amiko -- + +HEDDA +-- plezuriga en cxiuj vivecaj sferoj -- + +BRACK +-- kaj tute ne estante fakulo! + +HEDDA +(kun auxdebla gxemspiro) Jes, tio estus ja efektive malsxargxo. + +BRACK +(auxdas ke iu malfermas la enirejpordon, kaj rigardas tien) La +triangulo formata. + +HEDDA +(mallauxte) Kaj jen la trajno pluen veturas. + +(_Jorgen Tesman_, en griza promenadkostumo kaj kun mola felta +cxapelo, envenas tra la antauxcxambro. Li havas plurajn nebinditajn +librojn sub la brako kaj en la posxoj.) + +TESMAN +(iras al la tablo apud la sofo en la angulo) Puf, -- vere estis +varme kuntiri, -- cxion cxi. (demetas la librojn) Mi ecx sxvitas, +Hedda. Jen, jen, -- vi jam alvenis, kara Asesoro? Cxu? Tion Berte ne +menciis. + +BRACK +(ekstaras) Mi iris tra la gxardeno. + +HEDDA +Kiajn librojn vi kunportas? + +TESMAN +(staras foliumante) Estas novaj sciencfakaj verkoj, kiujn mi nepre +devas havi. + +HEDDA +Fakaj verkoj? + +BRACK +Aha, estas fakaj verkoj, sinjorino Tesman. + +(_Brack_ kaj _Hedda_ intersxangxas kompreneman rideton.) + +HEDDA +Cxu vi bezonas ankoraux pli da fakaj verkoj? + +TESMAN +Jes, kara Hedda, el tiuj oni neniam ekhavas tro. Oni devas ja +orientigxi pri kio estas verkita kaj presita. + +HEDDA +Nu ja, versxajne oni tion devas. + +TESMAN +(sercxas inter la libroj) Kaj, rigardu, -- jen mi kaptis ankaux la +novan libron de Ejlert Lovborg. (gxin etendante) Cxu vi eble emus +gxin rigardi, Hedda? Cxu? + +HEDDA +Ne, multan dankon. Aux -- jes, eble poste. + +TESMAN +Mi gxin iom foliumis dumvoje. + +BRACK +Nu, kion do vi opinias -- kiel fakulo? + +TESMAN +Mi trovas, ke estas strange kiom atenteme li sin esprimas. Tiel li +neniam skribis antauxe. (kolektas la librojn) Sed nun mi volas +enporti cxion cxi. Estos plezuro foliume trancxi --! Kaj jen mi +ankaux devas sxangxi vestajxojn. (al _Brack_) Cxar ni ja ne bezonas +tuj foriri? Cxu? + +BRACK +Kompreneble ne, -- ne urgxas ankoraux dum longe. + +TESMAN +Do mi permesas al mi iom da tempo. (eliras kun la libroj, sed haltas +en la pordaperturo kaj turnas sin) Jen, mi memoras, Hedda, -- +onklino Julle ne vizitos vin cxivespere. + +HEDDA +Cxu ne? Cxu estas la epizodo kun la cxapelo, kiu malhelpas? + +TESMAN +Ho, tute ne. Kial vi pensas tiel pri onklino Julle? Imagu --! Sed +onklino Rina estas tiom malsana, sciu. + +HEDDA +Tia sxi ja cxiam estas. + +TESMAN +Jes, sed hodiaux sxia malsano multe malbonigxis, la kompatindulino. + +HEDDA +Do ja, estas konvene, ke la alia restas cxe sxi. Mi devas rezigni. + +TESMAN +Kaj vi ne povas imagi, vi, kiom gxoja onklino Julle tamen estis, -- +cxar vi tiom prosperis dum la vojagxo! + +HEDDA +(duonlauxte, ekstaras) Ho, -- tiuj eternaj onklinoj! + +TESMAN +Kion? + +HEDDA +(iras al la vitra pordo) Nenion. + +TESMAN +Nu do. (li eliras tra la malantauxa cxambro kaj dekstren) + +BRACK +Pri kiu cxapelo vi parolis? + +HEDDA +Ho, estis epizodo kun frauxlino Tesman cximatene. Sxi estis metinta +sian cxapelon tien sur la segxon. (rigardas lin kaj ridetas) +Kaj mi pretende kredis, ke estas la cxapelo de la servistino. + +BRACK +(skuas la kapon) Sed kara, bona sinjorino Hedda, kiel vi igis vin +mem tion fari! Kontraux tiu honesta, maljuna sinjorino! + +HEDDA +(nervoza, pasxas trans la plankon) Nu, komprenu, -- tento al tia +konduto foje jxetigxas sur min. Kaj tiam mi _ne povas_ rezisti. +(jxetas sin sur la apogsegxon cxe la forno) Ho, mi ne mem scias, +kiel tion ekspliki. + +BRACK +(malantaux la apogsegxo) Vi ne estas vere felicxa, -- tio estas la +kialo. + +HEDDA +(rigardas antauxen) Krome mi ne scias, kial mi estu -- felicxa. Aux +eble vi povas al mi tion diri? + +BRACK +Jes -- interalie cxar vi ricevis gxuste tiun hejmon, kiun vi deziris. + +HEDDA +(rigardas lin kaj ridas) Cxu ankaux vi kredas pri tiu dezirhistorio? + +BRACK +Cxu do estas nenio en gxi? + +HEDDA +Kompreneble, -- io estas en gxi. + +BRACK +Kaj? + +HEDDA +Estas _tio_ en gxi, ke mi uzis Tesman por akompani min hejmen de la +vesperaj festenoj pasintan someron -- + +BRACK +Bedauxrinde, -- ke mi ja havis alian vojon. + +HEDDA +Vero. Vi ja sekvis aliajn vojojn pasintan someron. + +BRACK +(ridas) Honto al vi, sinjorino Hedda! Nu, -- sed vi kaj Tesman do? + +HEDDA +Jen, hazarde iun vesperon ni preterpasis cxi tie. Kaj Tesman, +kompatindulo, li ade turnis -- turnadis. Cxar li ne sciis pri kio +paroli. Kaj mi kompatis tiun multesciantan homon -- + +BRACK +(ridetas dubante) _Vi_ kompatis? Hm -- + +HEDDA +Jes vere, mi faris. Kaj jen -- por lin helpi el la embaraso -- mi +hazarde, senpripense diris ke en tiu vilao mi sxatus logxi. + +BRACK +Ne pli ol tio? + +HEDDA +Ne _tiun_ vesperon. + +BRACK +Sed poste do? + +HEDDA +Jes. Mia facilanimeco kuntiris sekvojn, kara Asesoro. + +BRACK +Bedauxrinde, -- tion faras niaj facilanimecoj tro ofte, sinjorino +Hedda. + +HEDDA +Dankon! Sed estis en tiu fantaziado pri la vilao de ministrino Falk, +ke Jorgen Tesman kaj mi renkontigxis en kompreno! _Tio_ tiris post si +fiancxinigxon kaj edzinigxon kaj nuptovojagxon kaj cxion. Nu ja, +Asesoro, -- kiel oni sternas, tiel oni kusxas, -- mi dirus. + +BRACK +Komike! Kaj funde vi neniel interesigxis pri la tuta afero. + +HEDDA +Ne, Dio scias ke ne. + +BRACK +Sed nun do? Nun, kiam ni fine arangxis por vi hejmecan lokon? + +HEDDA +Hu, -- sxajnas al mi, ke odoras lavendo kaj peklitaj rozoj en cxiuj +cxambroj. -- Sed tiun odoron eble onklino Julle kunportis. + +BRACK +(ridas) Ho ne, mi prefere pensas, ke estas postresto de la karmemora +ministrino. + +HEDDA +Do, io formortinta algluigxas. Memorigas al mi balflorojn -- +posttagajn. (interplektante la manojn malantaux la nukon, +duonkusxante malantauxen sur la segxo, kaj lin rigardante) Ho, kara +Asesoro, -- vi ne povas imagi, kiel terure mi enuos cxi tie. + +BRACK +Cxu la vivo ne havus iun taskon por oferti ankaux al vi, sinjorino +Hedda? + +HEDDA +Taskon, -- iun, kiu estus iom alloga? + +BRACK +Prefere tian, kompreneble. + +HEDDA +Dio scias, kia tasko tiu estus. Multfoje mi pripensas -- (interrompante) +Sed ankaux tio certe ne eblas. + +BRACK +Kiu scias? Nur diru. + +HEDDA +Se mi povus igi Tesman farigxi politikisto, jen sugesto. + +BRACK +(ridas) Tesman! Ne, sed pensu do, -- por tiajxoj kiel politiko li ja +tute ne tauxgas -- tute ne. + +HEDDA +Ne, tion mi vere kredas. -- Sed se mi nun tamen kapablus pusxi lin al +tio? + +BRACK +Pa, -- kia kontentigo estus por vi en tio? Cxar li ja ne tauxgas. +Kial vi tamen volas lin al tio pusxi? + +HEDDA +Cxar mi enuas, auxdu! (iom poste) Cxu vi do opinias, ke estus tute +neeble, ke Tesman farigxu cxefministro? + +BRACK +Hm, -- jen, kara sinjorino Hedda, -- por _tio_ farigxi, li devus unue +esti suficxe ricxa viro. + +HEDDA +(ekstaras senpacienca) Jen, tio estas! Estas tiuj mizeraj kondicxoj, +en kiujn mi falis -- (pasxas sur la planko) Estas tiuj, kiuj igas +la vivon tiel bedauxrinda! Rekte ridinda! -- Cxar _tiel_ ja estas. + +BRACK +Mi fakte opinias, ke la kulpo trovigxas aliloke. + +HEDDA +Kie do? + +BRACK +Vi neniam travivis iun skuan vekigxon. + +HEDDA +Ion seriozan, vi aludas? + +BRACK +Jes, tiel oni povas ja ankaux sin esprimi. Sed nun gxi eble okazos. + +HEDDA +(rektigas la nukon) Ho, vi pensas pri la kontrauxajxoj rilate tiun +bagatelan postenon de profesoro! Sed tiu estu la propra afero de +Tesman. Pri gxi mi vere ne malsxparas penson. + +BRACK +Nu -- pri tiu ne. Sed kiam nun prezentigxos al vi, -- kion oni -- +kiel en pompa stilo -- nomas seriozajn kaj -- gravajn postulojn pri +respondeco? (ridetas) Novajn postulojn, eta sinjorino Hedda. + +HEDDA +(kolere) Silentu! Neniam vi spertos iun tiajxon! + +BRACK +(atenteme) Ni interparolos proksimume post jaro -- maksimume. + +HEDDA +(interrompante) Mi ne havas talenton por tiajxo, sinjoro Asesoro. +Por nenio kun postuloj al mi! + +BRACK +Cxu vi ne, kiel la plimulto de virinoj, havus talenton por rolo, kiel +--? + +HEDDA +(cxe la vitra pordo) Ho, silentu, mi diras! -- Multfoje sxajnas al +mi, ke mi havas talenton por nur unu rolo en la mondo. + +BRACK +(proksimigxas) Kaj kiu estas do tiu, se mi kuragxas demandi? + +HEDDA +(staras rigardante eksteren) Por el mi enuigi la vivon. Nun vi +scias. (turnas sin, rigardas al la malantauxa cxambro, kaj ridas) +Jes, tute gxuste! Jen ni havas la profesoron. + +BRACK +(mallauxte, avertante) Nu, nu, nu, sinjorino Hedda! + +(_Jorgen Tesman_, festene vestita, kun gantoj kaj cxapelo enmane, +venas de dekstre tra la malantauxa cxambro.) + +TESMAN +Hedda, -- cxu ne venis malinvito de Ejlert Lovborg? Cxu? + +HEDDA +Ne. + +TESMAN +Nu, do jen vidu, ni certe havos lin post iom da tempo. + +BRACK +Cxu vi vere kredas, ke li venos? + +TESMAN +Jes, pri tio mi preskaux certas. Cxar versxajne estas nur senfunda +onidiro, tio kion vi rakontis antauxtagmeze. + +BRACK +Vere? + +TESMAN +Jes, almenaux onklino Julle diris, ke sxi kredas, ke neniel estonte +li volus bari al mi la vojon. Jen imagu! + +BRACK +Nu, do cxio estas ja en bona ordo. + +TESMAN +(metas la cxapelon kun la gantoj en gxi sur segxon dekstre) Jes, sed +vi devas permesi al mi atendi lin kiom eble plej longe. + +BRACK +Por tio ni havas abundan tempon. Neniu venos al mi antaux la sepa -- +la sepa kaj duono. + +TESMAN +Nu, do ni povas ja dume plezurigi Hedda. Kaj tiel pasigi la tempon. +Cxu? + +HEDDA +(portas la surtuton kaj cxapelon de Brack al la sofo en la angulo) +Kaj se tro malfaciligxas, sinjoro Lovborg povas ja restadi cxi tie +cxe mi. + +BRACK +(volas mem preni la vestajxojn) Ho, pardonu, Sinjorino! -- Al kio vi +aludas per "tro malfaciligxas"? + +HEDDA +Se li ne volas iri kun vi kaj Tesman. + +TESMAN +(rigardas sxin sendecide) Sed, kara Hedda, -- cxu vi kredas ke tio +decas, ke li restos cxi tie cxe vi? Cxu? Memoru ke onklino Julle ne +povas veni. + +HEDDA +Ne, sed sinjorino Elvsted venos. Kaj tiam ni tri kune trinkos tason +da teo. + +TESMAN +Jes, _jen_ kio konvenas. + +BRACK +(ridetas) Kaj estus eble la plej saniga por li. + +HEDDA +Kial do? + +BRACK +Bona Dio, Sinjorino, vi ja suficxe ofte mokaludis miajn etajn +frauxlofestenojn. Ili konvenus sole por vere principfidelaj viroj, vi +opiniis. + +HEDDA +Sed certe sinjoro Lovborg nun estas suficxe principfidela. Konvertita +pekulo -- + +(_Berte_ envenas tra la pordo de la antauxcxambro.) + +BERTE +Sinjorino, venas sinjoro, kiu deziras viziti -- + +HEDDA +Jes, envenigu lin. + +TESMAN +(mallauxte) Mi certas, ke estas li! Jen, imagu! + +(_Ejlert Lovborg_ envenas de la antauxcxambro. Li estas svelta kaj +malgrasa; samagxa kun Tesman, sed aspektas iom pli agxa kaj kaduka. +Haroj kaj barbo estas nigrebrunaj, la vizagxo iom longa, pala, kun +nur paro de du rugxetaj makuloj sur la vangoostoj. Li estas vestita +en eleganta, nigra, tute nova vizitkostumo. Malhelaj gantoj kaj +cilindra cxapelo en la mano. Li restas starante cxe la pordo kaj +rapide kline salutas. Aspektas iom gxenata.) + +TESMAN +(al li kaj mansalutas) Jen, kara Ejlert, -- ni do fine ankorauxfoje +renkontigxas! + +LOVBORG +(parolas per kvieta vocxo) Dankon al vi pro la letero. (proksimigxas +al _Hedda_) Cxu mi kuragxu ankaux al vi doni mian manon, sinjorino +Tesman? + +HEDDA +(prenas lian manon) Bonvenon, sinjoro Lovborg. (kun mangesto) Mi +ne scias cxu tiuj du sinjoroj --? + +LOVBORG +(ete klinas sin) Asesoro Brack, mi opinias. + +BRACK +(same) Evidente. Antaux kelkaj jaroj -- + +TESMAN +(al _Lovborg_, kun la manoj sur liaj sxultroj) Kaj nun vi kondutu +kvazaux hejme, Ejlert! Cxu ne, Hedda? -- Cxar vi volas ja denove +logxi cxi tie en la urbo, mi auxdas? Cxu ne? + +LOVBORG +Jes, mi faros. + +TESMAN +Nu, estas ja kompreneble. Auxdu, -- mi akiris vian novan libron. Sed +mi vere ankoraux ne havis tempon legi gxin. + +LOVBORG +Tion vi vere povas sxpari al vi. + +TESMAN +Kial do, vi opinias? + +LOVBORG +Cxar ne estas io atentinda en gxi. + +TESMAN +Ho, imagu, ke vi tion diras! + +BRACK +Tamen gxi estas ja ege lauxdata, mi auxdas. + +LOVBORG +Estas gxuste tio, kion mi celis. Kaj tial mi verkis la libron tia, ke +cxiuj povus gxin pense sekvi. + +BRACK +Tre sagxe. + +TESMAN +Sed kara Ejlert, --! + +LOVBORG +Cxar nun mi volas provi restarigi min. Komenci denove. + +TESMAN +(iom gxenata) Jes, tion vi do volas? Cxu? + +LOVBORG +(ridetas, formetas la cxapelon kaj tiras paketon en paperkovrajxo el +la posxo de la mantelo) Sed kiam tio cxi eldonigxos, Jorgen Tesman +-- tiam vi nepre legu. Cxar _jen_ definitive la gxusta. Tio en kio mi +mem estas. + +TESMAN +Nu? Kaj kio do tio estas? + +LOVBORG +Estas la dauxrigo. + +TESMAN +La dauxrigo? De kio? + +LOVBORG +De la libro. + +TESMAN +De la nova? + +LOVBORG +Kompreneble. + +TESMAN +Jes, sed kara Ejlert, -- gxi enhavas ja la temon gxis niaj tagoj! + +LOVBORG +Gxi enhavas. Kaj tiu cxi temas pri la estonteco. + +TESMAN +Pri la estonteco! Sed bona Dio, pri gxi ni ja nenion scias! + +LOVBORG +Ne. Sed tamen estas io kaj tio pri gxi direnda. (malfermas la +paketon) Jen, rigardu -- + +TESMAN +Sed ne estas via manskribo. + +LOVBORG +Mi diktis. (foliumas la paperojn) Gxi estas dividita en du +sekciojn. La unua temas pri la kultur-potencoj de la estonteco. Kaj +tiu dua -- (foliumas iom pli antauxen) -- tiu temas pri la estonta +kultur-evoluo. + +TESMAN +Mirinde! Pri tiaj temoj mi neniam ekpensus skribi. + +HEDDA +(cxe la vitra pordo, frapetadas la vitron) Hm -- Ho -- ne. + +LOVBORG +(metas la paperojn en la kovrajxon kaj metas la paketon sur la +tablon) Mi gxin kunprenis, cxar mi intencis iom legi por vi +cxivespere. + +TESMAN +Jes, estas tre afable de vi. Sed cxivespere --? (rigardas al +_Brack_) Mi vere ne scias, kiel tio ordigxus -- + +LOVBORG +Nu, do alian fojon. Ne urgxas. + +BRACK +Mi devas klarigi al vi, sinjoro Lovborg, -- okazos eta arangxo cxe mi +cxivespere. Precipe por Tesman, komprenu -- + +LOVBORG +(sercxas la cxapelon) Nu, -- do mi ne pli longe -- + +BRACK +Ne, auxskultu nun. Cxu vi ne povus fari al mi la plezuron kunveni? + +LOVBORG +(abrupte kaj decide) Ne, tion mi ne povas. Mi sincere dankas vin. + +BRACK +Jen kio? Kunvenu. Ni estos eta elektita rondo. Kaj kredu, ke estos +vivece, kiel sinjorino Hed --, kiel sinjorino Tesman diras. + +LOVBORG +Pri tio mi ne dubas. Sed tamen -- + +BRACK +Kaj vi povus kunpreni vian manuskripton, kaj legi por Tesman _tie_ +cxe mi. Cxar mi havas suficxe da cxambroj. + +TESMAN +Jes pensu, Ejlert, -- tion vi povus fari! Cxu? + +HEDDA +(intervenas) Sed kara, cxar sinjoro Lovborg tute ne _volas_! Mi +estas certa, ke sinjoro Lovborg multe pli sxatas resti cxi tie kaj +havi vespermangxon kun mi. + +LOVBORG +(ekrigardas sxin) Kun vi, sinjorino! + +HEDDA +Kaj kun sinjorino Elvsted. + +LOVBORG +Cxu? -- (pasante) Sxin mi preterpase renkontis tagmeze. + +HEDDA +Cxu vere? Jes, sxi venos cxi tien. Kaj tial estas preskaux necese, ke +vi restos, sinjoro Lovborg. Cxar alie sxi ne havos iun por akompani +sin hejmen. + +LOVBORG +Jen vero. Jes, multan dankon, Sinjorino, -- do mi restos cxi tie. + +HEDDA +Kaj mi nur donu al la servistino etan informon -- + +(Sxi iras al la pordo de la antauxcxambro kaj sonorigas. _Berte_ +envenas. _Hedda_ parolas mallauxte kun sxi kaj montras al la +malantauxa cxambro. _Berte_ kapjesas kaj ree eliras.) + +TESMAN +(samtempe al _Ejlert Lovborg_) Auxdu, Ejlert, -- cxu estas tiu cxi +nova temo, -- tiu pri la estonteco, -- pri kiu vi intencas fari +prelegojn? + +LOVBORG +Jes. + +TESMAN +Cxar mi auxdis cxe la librovendisto, ke vi eble donos serion da +prelegoj cxi tie dum la auxtuno. + +LOVBORG +Jes, mi faros. Vi ne devas riprocxi min pro tio, Tesman. + +TESMAN +Ne, pro Dio, kompreneble ne! Sed --? + +LOVBORG +Mi bone komprenas, ke por vi iom kontrauxas. + +TESMAN +(malgaja) Ho, mi ne povas ja postuli, ke pro mi vi -- + +LOVBORG +Sed mi atendas gxis kiam vi ekhavos vian oficon. + +TESMAN +Vi atendas! Jes sed, -- jes sed, -- cxu vi ne volas konkuri? Cxu? + +LOVBORG +Ne. Mi nur volas venki vin. En la opinio de la publiko. + +TESMAN +Sed, bona Dio, -- do onklino Julle tamen pravigxis! Ho jes, -- mi +_tion_ ja sciis! Hedda! Jen imagu, -- Ejlert Lovborg tute ne volas +kontrauxi nin! + +HEDDA +(abrupte) Nin? Tenu min ekster tio. + +(Sxi iras al la malantauxa cxambro, kie _Berte_ staras metante sur la +tablon pleton kun karafoj kaj glasoj. _Hedda_ kapsignas aprobe, kaj +ree venas antauxen. _Berte_ eliras.) + +TESMAN +(samtempe) Sed vi, asesoro Brack, -- Kion vi diras al tio cxi? Cxu? + +BRACK +Nu, mi diras, ke gloro kaj venko -- hm, -- povas ja esti treege belaj +aferoj -- + +TESMAN +Jes certe povas esti. Sed tamen -- + +HEDDA +(rigardas Tesman kun malvarma rideto) Sxajnas al mi, ke vi staras +kvazaux fulmofrapita. + +TESMAN +Jes, -- proksimume tia, -- mi opinias -- + +BRACK +Estis ja vere fulmotondro, kiu pasis super ni, Sinjorino. + +HEDDA +(montras al la malantauxa cxambro) Cxu la sinjoroj bonvolas eniri +por preni glason da frida puncxo? + +BRACK +(rigardas sian horlogxon) Forirsalute? Jes, eble ne estus rifuzinde. + +TESMAN +Bonege, Hedda! Vere bonege! En tia sangvina animstato, en kia mi nun +trovigxas -- + +HEDDA +Bonvolu, ankaux vi, sinjoro Lovborg. + +LOVBORG +(rifuzante) Ne, multan dankon. Ne por mi. + +BRACK +Sed, bona Dio, -- frida puncxo vere ne estas veneno, mi scias. + +LOVBORG +Eble ne por cxiuj. + +HEDDA +Jen, mi distru sinjoron Lovborg dume. + +TESMAN +Nu ja, kara Hedda, tion faru do. + +(Li kaj _Brack_ iras en la malantauxan cxambron, eksidas, trinkas +puncxon, fumas cigaredojn kaj parolas gajhumore dum la sekvanta +sceno. _Ejlert Lovborg_ restas staranta cxe la forno. _Hedda_ iras al +la skribotablo.) + +HEDDA +(per iom lauxtigita vocxo) Nun mi montros al vi kelkajn fotojn, se +vi emas. Cxar Tesman kaj mi -- ni faris ekskurson tra Tirolo dum la +hejmenvojagxo. + +(Sxi venas kun albumo, kiun sxi metas sur la tablon apud la sofo, kaj +eksidas en ties superan angulon. _Ejlert Lovborg_ proksimigxas, +haltas kaj rigardas sxin. Poste li prenas segxon kaj eksidas cxe sxia +maldekstra flanko kun la dorso al la malantauxa cxambro.) + +HEDDA +(malfermas la albumon) Jen rigardu tiun montodorson, sinjoro +Lovborg! Estas la Ortlermontaro. Tesman skribis sube. Jen estas: +Ortlermontaro cxe Meran. + +LOVBORG +(kiu konstante sxin rigardas, diras mallauxte kaj malrapide) Hedda +-- Gabler -- + +HEDDA +(ekrigardas lin rapide) Nu! Ts! + +LOVBORG +(ripetas malrapide) Hedda Gabler! + +HEDDA +(rigardas en la albumon) Jes, tiel mi nomigxis en pli frua tempo. +Tiam, -- kiam ni du konis unu la alian. + +LOVBORG +Kaj de nun, -- kaj dum la tuta vivo, -- mi do devas kutimigi min ne +plu diri Hedda Gabler. + +HEDDA +(dauxre foliumante) Jes, vi devas. Kaj mi opinias, ke vi devas +praktiki suficxe frutempe. Sxajnas al mi, ke ju pli frue, des pli +bone. + +LOVBORG +(kun indignoplena vocxo) Hedda Gabler edzinigxita? Kaj tia kun -- +Jorgen Tesman! + +HEDDA +Jes, -- tiel okazas. + +LOVBORG +Ho, Hedda, Hedda, -- kiel povis vi do forjxeti vin mem! + +HEDDA +(rigardas lin akre) Nu? Ne tiele nun. + +LOVBORG +Kiel do? (_Tesman_ envenas kaj iras al la sofo) + +HEDDA +(auxdas lin veni kaj diras indiferente) Kaj tio cxi, sinjoro +Lovborg, tio estas vido de malsupre en la Ampezzovalo. Jen rigardu +tiujn montopintojn. (afable rigardas _Tesman_) Kio do nomigxas tiuj +strangaj montopintoj? + +TESMAN +Lasu min rigardi. Ho, estas la Dolomitoj, tiuj. + +HEDDA +Gxuste ja! -- estas la Dolomitoj, sinjoro Lovborg. + +TESMAN +Hedda, -- mi nur volis demandi, cxu ni ne tamen enmetu iom da puncxo? +Almenaux al vi, Hedda. Cxu? + +HEDDA +Jes, dankon. Kaj eble kelkajn kukojn. + +TESMAN +Ne cigaredojn? + +HEDDA +Ne. + +TESMAN +Bone. + +(Li iras en la malantauxan cxambron kaj dekstren. _Brack_ sidas tie +kaj observadas _Hedda_ kaj _Lovborg_.) + +LOVBORG +(mallauxte kiel antauxe) Nu, respondu al mi, Hedda, -- kiel vi povis +tion cxi fari? + +HEDDA +(aspekte profunde studante la albumon) Se vi dauxre kondutos intime, +mi ne volas kun vi paroli. + +LOVBORG +Cxu mi ne rajtas ecx kiam ni estas solaj? + +HEDDA +Ne. Vi povas tiel pensi. Sed vi ne rajtas tiel paroli. + +LOVBORG +Aha, mi komprenas. Tio ofendas vian amon -- al Jorgen Tesman. + +HEDDA +(ekrigardas lin kaj ridetas) Amon? Ne, nun vi estas sprita! + +LOVBORG +Do ne amon! + +HEDDA +Tamen nenian malfidelecon! Tiajxon mi ne volas akcepti. + +LOVBORG +Hedda, -- respondu al mi nur tion solan -- + +HEDDA +Ts! + +(_Tesman_ kun pleto venas de la malantauxa cxambro.) + +TESMAN +Jen! Jen la bonajxoj. (li metas la pleton sur la tablon) + +HEDDA +Kial vi mem servas? + +TESMAN +(versxas en la glasojn) Jes, cxar mi trovas, ke estas tiom amuze +servi vin, Hedda. + +HEDDA +Sed vi ja versxis en ambaux glasojn. Kaj sinjoro Lovborg ja ne +deziras -- + +TESMAN +Ne, sed sinjorino Elvsted ja baldaux venos. + +HEDDA +Jes, vere, -- sinjorino Elvsted -- + +TESMAN +Cxu vi sxin forgesis? Cxu? + +HEDDA +Ni tiom profundigxis en tion cxi. (montras al li bildon) Cxu vi +memoras tiun etan vilagxon? + +TESMAN +Ho, estas _tiu_ malsupre de Brennerpasejo! Estas tie, kie ni devis +restadi la tutan nokton -- + +HEDDA +-- kaj renkontis tiun aron da vivecaj somergastoj. + +TESMAN +Jes, vere estis _tie_. Imagu -- se ni tiam povus havi _vin_ kun ni, +Ejlert! Nu! (li iras kaj sidigas sin cxe _Brack_) + +LOVBORG +Respondu al mi sole tion, Hedda -- + +HEDDA +Nu? + +LOVBORG +Cxu ne estis amo, ecx ne en la rilato kun _mi_? Ne guto, -- ne +simileco de amo, ecx ne en tio? + +HEDDA +Nu, cxu vere estis? Por mi aspektis, kvazaux ni estas du bonaj +kamaradoj. Du vere intimaj amikoj. (ridetas) Precipe vi estis tre +nekasxema. + +LOVBORG +Estis vi, kiu tion deziris. + +HEDDA +Kiam mi retropensas, sxajnas al mi, ke estis io bela, io alloga, -- +io kuragxa en -- en tiu kasxema intimeco -- tiu kamaradeco, pri kiu +neniu vivanta homo ion flaris. + +LOVBORG +Jes, cxu ne, Hedda! Cxu ne tiel estis? -- Kiam mi vizitis vian patron +tiel dum la posttagmezoj --. Kaj la generalo sidis cxe la fenestro +legante la gazetojn, -- kun la dorso al ni turnita -- + +HEDDA +Kaj ni du en la sofo en la angulo -- + +LOVBORG +Cxiam kun la sama ilustrita revuo antaux ni -- + +HEDDA +Pro manko de albumo, jes. + +LOVBORG +Jes, Hedda, -- kaj kiam mi konfesis por vi --! Rakontis al vi pri mi +mem tion, kion neniu alia tiam sciis. Sidis tie kaj konfesis, ke mi +eliris dibocxante tagojn kaj noktojn. Dibocxis tagnokton post +tagnokto. Ho, Hedda, kia estis tiu potenco en vi, kiu devigis min +konfesi tiajxojn? + +HEDDA +Cxu vi imagas, ke estis iu potenco en mi? + +LOVBORG +Jes, kiel mi alie tion klarigu al mi? Kaj cxiuj tiuj -- en pudoro +volvitaj demandoj, kiujn vi al mi faris -- + +HEDDA +Kaj kiujn vi ege bone komprenis -- + +LOVBORG +Jen, ke vi povis sidi kaj tiel fari demandojn! Tute senhonte! + +HEDDA +En pudoro volvitaj do estis. + +LOVBORG +Jes, tamen senhonte. Elcxerpige demandi min pri -- pri cxiuj tiajxoj! + +HEDDA +Kaj ke vi igis vin respondi, sinjoro Lovborg. + +LOVBORG +Jes, estas ja gxuste tio, kion mi ne komprenas -- nun poste. Sed diru +do al mi, Hedda, -- cxu ne estis amo funde en nia rilato? Cxu ne +estis de via flanko, kvazaux vi dezirus lavi min pura, -- kiam mi +rifugxis al vi por konfesi? Cxu ne estis tiel? + +HEDDA +Ne, ne ekzakte. + +LOVBORG +Kio vin do instigis? + +HEDDA +Cxu aspektas por vi tiom nekompreneble, se junulino -- kiam povas +okazi tiel -- sekrete -- + +LOVBORG +Nu? + +HEDDA +Ke sxi dezire volas rigardi en mondon, pri kiu -- + +LOVBORG +Pri kiu --? + +HEDDA +-- pri kiu oni ne rajtas ion scii? + +LOVBORG +Jen, tio do estis? + +HEDDA +Ankaux tio. Ankaux tio, -- mi imagas. + +LOVBORG +Kamaradeco en avido de la vivogxuo. Sed kial _tio_ do ne povus +dauxri? + +HEDDA +Pro tio vi mem kulpas. + +LOVBORG +Estas vi, kiu rompis. + +HEDDA +Jes, kiam dangxero minacis, ke realigxo venus en la rilato. Honto al +vi, Ejlert Lovborg, kiel povis vi atenci vian -- vian fideman +kamaradon! + +LOVBORG +(premegas la manojn) Ho, kial vi ne realigis la minacon? Kial vi ne +mortpafis min, kiel vi minacis! + +HEDDA +_Tiom_ mi timas la skandalon. + +LOVBORG +Jes, Hedda. Funde vi estas malkuragxa. + +HEDDA +Terure malkuragxa. (sxangxas sintenon) Sed estis ja felicxe por vi. +Kaj poste vi ja konsolis vin tiom rave cxe la familio Elvsted. + +LOVBORG +Mi scias, kion Tea konfidis al vi. + +HEDDA +Kaj eble vi konfidis ion pri ni du? + +LOVBORG +Ecx ne vorton. Tiajxojn sxi estas tro stulta por kompreni. + +HEDDA +Stulta? + +LOVBORG +En tiaj aferoj sxi estas stulta. + +HEDDA +Kaj mi estas malkuragxa. (klinas sin pli proksimen al li, sen lin +rigardi en la okulojn, kaj diras pli mallauxte) Sed nun _mi_ volas +ion konfidi al _vi_. + +LOVBORG +(atente) Nu? + +HEDDA +_Tio_ ke mi ne kuragxis mortpafi vin -- + +LOVBORG +Jes?! + +HEDDA +-- _tio_ ne estis mia plej fia malkuragxo -- tiun vesperon. + +LOVBORG +(rigardas sxin momenton, komprenas, kaj flustras pasie) Ho, Hedda! +Hedda Gabler! Nun mi ekvidas kasxitan fundon sub nia kamaradeco! Vi +kaj mi --! _Tamen_ estis la deziro pri vivo en vi -- + +HEDDA +(mallauxte, sed kun akra ekrigardo) Gardu vin! Ne imagu ion tian! + +(Mallumigxadas. La pordo de la antauxcxambro estas de ekstere +malfermata de _Berte_.) + +HEDDA +(klake fermas la albumon kaj vokas ridetante) Nu, fine! Kara Tea, -- +jen do, envenu! + +(_Sinjorino Elvsted_ venas de la antauxcxambro. Sxi estas vizite +vestita. La pordo fermigxas malantaux sxi.) + +HEDDA +(en la sofo, etendas la brakojn al sxi) Dolcxa Tea, -- vi ne povas +imagi, kiom mi atendis vin! + +(_Sinjorino Elvsted_ preterpase intersxangxas etan saluton kun la +sinjoroj en la malantauxa cxambro, iras al la tablo kaj donas al +Hedda la manon. _Ejlert Lovborg_ ekstaris. Li kaj _sinjorino Elvsted_ +sin salutas per muta kapklino.) + +ELVSTED +Eble mi devus eniri por iom paroli kun via edzo? + +HEDDA +Ho, tute ne. Lasu tiujn du sidi. Ili baldaux foriros. + +ELVSTED +Ili foriros? + +HEDDA +Jes, ili eliros drinkfesteni. + +ELVSTED +(rapide al Lovborg) Sed certe vi ne? + +LOVBORG +Ne. + +HEDDA +Sinjoro Lovborg -- li restos cxe ni. + +ELVSTED +(prenas segxon kaj volas eksidi apud li) Ho, kiom agrable cxi tie +estas! + +HEDDA +Ne dankon, mia eta Tea. Ne _tie_! Bele venu cxi tien al mi. Mi volas +esti meze inter vi. + +ELVSTED +Jes, tute kiel vi volas. + +(Sxi cxirkauxiras la tablon kaj eksidas en la sofon dekstre de +_Hedda_. _Lovborg_ ree eksidas sur la segxon.) + +LOVBORG +(post mallonga pauxzo, al _Hedda_) Cxu sxi ne estas gxue rigardinda? + +HEDDA +(glite tusxetas sxiajn harojn) Nur rigardinda? + +LOVBORG +Jes. Cxar _ni_ du -- sxi kaj mi, -- _ni_ estas du veraj kamaradoj. Ni +absolute fidas unu la alian. Kaj ni povas sidi kune kaj libere +interparoli -- + +HEDDA +Sen pudoraj diskretajxoj, sinjoro Lovborg? -- + +LOVBORG +Nu -- + +ELVSTED +(mallauxte, sin krocxante al _Hedda_) Ho, kiom felicxa mi estas, +Hedda! Cxar, -- imagu, -- li diras, ke mi ankaux inspiris lin. + +HEDDA +(rigardas sxin ridetante) Aj, cxu li tion diras? + +LOVBORG +Kaj tian kuragxon en agoj, kian sxi havas, sinjorino Tesman? + +ELVSTED +Ho, Dio, -- _mi_ kuragxon! + +LOVBORG +Treege -- kiam temas pri la kamarado. + +HEDDA +Jes, _kuragxon_ -- ja! Se oni nur _tian_ havus. + +LOVBORG +Kaj kion do vi pensas? + +HEDDA +Tiam oni povus eble ankoraux vivi la vivon. (subite sxangxigxas) +Sed nun, mia plej kara Tea, -- nun vi trinku glason da frida puncxo. + +ELVSTED +Ne dankon, -- mi neniam trinkas tiajxojn. + +HEDDA +Nu, do vi, sinjoro Lovborg. + +LOVBORG +Dankon, ankaux mi ne. + +ELVSTED +Ne, ankaux li ne! + +HEDDA +(rigardas lin firme) Tamen cxar mi nun tion volas? + +LOVBORG +Neniel utilas. + +HEDDA +(ridas) Mi do tute ne havas iun povon super vi, mi povrulino? + +LOVBORG +Ne en _tiu_ rilato. + +HEDDA +Serioze dirite, mi tamen opinias ke vi devus tion fari. Pro vi mem. + +ELVSTED +Ho ne, Hedda --! + +LOVBORG +Kaj kial? + +HEDDA +Aux pro la homoj, gxuste dirite. + +LOVBORG +Vere? + +HEDDA +Alie oni povus ja ekhavi la opinion, ke vi -- tiel funde -- ne sentas +vin suficxe hardita -- ne suficxe certa pri vi mem. + +ELVSTED +(mallauxte) Ho, ne, ne, Hedda --! + +LOVBORG +La homoj povas kredi, kion ili volas, -- gxis plue. + +ELVSTED +(gxoje) Jes, cxu ne vere! + +HEDDA +Tion ja montris klare la vizagxo de asesoro Brack. + +LOVBORG +Kiel do? + +HEDDA +Li ridetis iom moke, kiam vi ne kuragxis eniri tien al la tablo. + +LOVBORG +Mi ne kuragxis! Mi prefere volis ja resti cxi tie kaj paroli kun +_vi_. + +ELVSTED +Estis ja tute kompreneble, Hedda. + +HEDDA +Sed tion la asesoro ne povis suspekti. Kaj mi ankaux vidis, ke li +ekridetis kaj jxetis okulumon al Tesman, kiam vi ecx ne kuragxis +kunveni al tiu povra, eta festeno. + +LOVBORG +Kuragxis! Vi diras ke mi ne kuragxis? + +HEDDA +Ne mi. Sed tiel asesoro Brack komprenis la staton. + +LOVBORG +Lasu nur tion al li. + +HEDDA +Vi do ne kuniros? + +LOVBORG +Mi restos cxe vi kaj Tea. + +ELVSTED +Jes, Hedda, -- tion vi ja povas pensi. + +HEDDA +(ridetas kaj kapklinas aprobe al _Lovborg_) Do fundamente solide +masonita. Principofirma por cxiam. Jen kia devas esti viro! (turnas +sin al _sinjorino Elvsted_ kaj frapetas sxin) Nu, cxu mi ne tion +diris, kiam vi, tute freneza, venis cxi tien cximatene -- + +LOVBORG +(mirigita) Freneza! + +ELVSTED +(terurigita) Hedda, -- Hedda do --! + +HEDDA +Jen, rigardu nur mem! Ne estas ja necese iri en tiu morta timo -- +(interrompante) Do, jen ni tri povas esti gajaj! + +LOVBORG +(estas skuita) Aha, -- kio do estas tio cxi, sinjorino Tesman! + +ELVSTED +Ho Dio, ho Dio, Hedda! Kion vi diras! Kion vi faras! + +HEDDA +Restu nur trankvila! La abomena asesoro sidas vin observante. + +LOVBORG +En morta timo, do. Pro mi. + +ELVSTED +(mallauxte, plende) Ho, Hedda, -- nun vi igis min tute malfelicxa! + +LOVBORG +(rigardas sxin dum momento fikse; grimacas) Do _tio_ estis de la +kamarado la senrezerva fido al mi. + +ELVSTED +(petoplene) Ho, kara amiko, -- vi devas unue auxskulti --! + +LOVBORG +(prenas unu el la plenaj puncxoglasoj, suprenlevas gxin, kaj diras +malrapide per rauxka vocxo) Via tosto, Tea! (li malplenigas +la glason, demetas gxin kaj prenas la alian) + +ELVSTED +(mallauxte) Ho, Hedda, Hedda, -- kial vi tion volus! + +HEDDA +Volus! Mi? Cxu vi estas freneza? + +LOVBORG +Kaj ankaux toston por vi, sinjorino Tesman. Dankon pro la vero. Gxi +vivu! (li trinkas kaj volas denove plenigi la glason) + +HEDDA +(metas la manon sur lian brakon) Nu, nu, -- ne pli nune. Memoru, ke +vi iros en festenon. + +ELVSTED +Ne, ne, ne! + +HEDDA +Sx-sx! Ili sidas vin rigardante. + +LOVBORG +(demetas la glason) Vi, Tea, -- diru nun la veron. + +ELVSTED +Jes! + +LOVBORG +Cxu la notario sciis, ke vi postvojagxus min? + +ELVSTED +(tordas siajn manojn) Ho, Hedda, -- vi auxdas pri kio li demandas! + +LOVBORG +Cxu estis interkonsento inter vi kaj li, ke vi vojagxu al la urbo por +observi min? Eble estis la notario mem, kiu igis vin tion fari? Aha, +vi, -- eble li denove bezonis min en la oficejo! Aux cxu estas cxe la +kartotablo ke mi mankis al li? + +ELVSTED +(mallauxte, gxemplende) Ho, Lovborg, Lovborg --! + +LOVBORG +(prenas glason kaj volas gxin plenigi) Ankaux tosto por la maljuna +notario! + +HEDDA +(lin deturnante) Ne pli nun. Memoru, ke vi eliru por legi por +Tesman! + +LOVBORG +(trankvile, demetas la glason) Estis stulte de mi, Tea, tio cxi. Jen +konduti tiel, mi pensas. Ne koleru pro mi, vi kara, kara kamarado. Vi +vidos, -- kaj vi kaj la aliaj, -- ke kvankam mi iun fojon falis, do +--. Nun mi restarigxis! Pere de _via_ helpo, Tea. + +ELVSTED +(gxojbrile) Ho Dio, dankon --! + +(_Brack_ intertempe rigardis sian horlogxon. Li kaj _Tesman_ ekstaras +kaj venas en la salonon.) + +BRACK +(prenas sian cxapelon kaj mantelon) Jen, sinjorino Tesman, nun estas +horo por foriri. + +HEDDA +Nun do estas. + +LOVBORG +(ekstaras) Ankaux por mi, sinjoro Asesoro. + +ELVSTED +(mallauxte kaj petante) Ho, Lovborg, -- ne faru! + +HEDDA +(pincxas sxian brakon) Ili auxdas vin! + +ELVSTED +(krias malforte) Aj! + +LOVBORG +(al _Brack_) Vi bonvole invitis min kunveni. + +BRACK +Jen, vi tamen venos? + +LOVBORG +Jes, multan dankon. + +BRACK +Por mi gxojege -- + +LOVBORG +(ekprenas la paketon de paperoj kaj diras al _Tesman_) Cxar mi +dezirus montri al vi ion kaj aliajxon antaux ol gxin transdoni. + +TESMAN +Jen, imagu, -- estos amuze! -- Sed kara Hedda, kiel vi hejmenirigos +sinjorinon Elvsted? Cxu? + +HEDDA +Nu, por tio ni cxiuokaze trovos rimedon. + +LOVBORG +(rigardas la sinjorinojn) Sinjorino Elvsted? Kompreneble mi revenos +por sxin sercxi. (pli proksime) Proksimume je la deka, sinjorino +Tesman? Cxu tio konvenas? + +HEDDA +Jes, certe. Ege konvene. + +TESMAN +Nu, do cxio estas en bona ordo. Sed min vi ne devas atendi tiom frue, +Hedda. + +HEDDA +Ho, kara, vi restu tiom longe -- tiom longe, kiom vi volas. + +ELVSTED +(en obtuza timo) Sinjoro Lovborg, -- mi do restos cxi tie, gxis vi +revenos. + +LOVBORG +(kun la cxapelo en la mano) Memkompreneble, Sinjorino. + +BRACK +Kaj jen ekveturas la amuzad-trajno, miaj sinjoroj! Mi esperas, ke ni +festenos vivece, kiel certa bela sinjorino diradas. + +HEDDA +Aj, se la bela sinjorino povus cxeesti nevidata --! + +BRACK +Kial nevidata? + +HEDDA +Por auxskulti iujn el viaj spritajxoj sen pudoraj diskretajxoj, +sinjoro Asesoro. + +BRACK +(ridas) Tion mi ne volas konsili al la bela sinjorino. + +TESMAN +(ankaux li ridas) Ne, nun vi estas amuza, Hedda. Jen, imagu! + +BRACK +Nu, adiaux, adiaux, sinjorinoj! + +LOVBORG +(kapklinas adiauxe) Do je la deka. + +(_Brack_, _Lovborg_ kaj _Tesman_ eliras tra la pordo de la +antauxcxambro. Samtempe _Berte_ venas de la malantauxa cxambro kun +eklumigita lampo, kiun sxi metas sur la salontablon, kaj eliras la +saman vojon.) + +ELVSTED +(ekstaris kaj maltrankvile pasxas sur la planko) Hedda, -- Hedda, -- +al kio tio cxi kondukos! + +HEDDA +Je la deka, -- tiam li do revenos. Mi vizie vidas lin. Kun vitfolioj +en la hararo. Verva kaj vigla -- + +ELVSTED +Dio donu ke tiel estos. + +HEDDA +Kaj tiam, vidu, -- tiam li estos regajninta la regadon de si mem. +Tiam li estos libera homo dum cxiuj siaj tagoj. + +ELVSTED +Ho Dio, jes, -- se nur tiel li venos, kiel vi lin vizias. + +HEDDA +Tiel kaj ne alimaniere li venos! (ekstaras kaj sin proksimigas) +Dubu pri li, vi, tiom longe kiom vi volas. Mi fidas lin. Kaj nun ni +testu -- + +ELVSTED +Vi havas iun kasx-intencon, Hedda! + +HEDDA +Jes, estas. Unu fojon en la vivo mi volas havi potencon sur la sorto +de homo. + +ELVSTED +Cxu vi ne tion havas? + +HEDDA +Ne havas -- kaj neniam havis. + +ELVSTED +Sed sur via edzo do? + +HEDDA +Hoj, _tio_ efektive valorus la penon. Ho, se vi povus kompreni, kiom +malricxa mi estas. Kaj _vi_ havu la favoron esti tiom ricxa! +(cxirkauxbrakas sxin pasie) Mi pensas, ke mi tamen forbruligos +viajn harojn. + +ELVSTED +Lasu min! Lasu min! Mi timas vin, Hedda! + +BERTE +(en la pordaperturo) La tetablo estas pretigita en la mangxocxambro, +Sinjorino. + +HEDDA +Bone. Ni venos. + +ELVSTED +Ne, ne, ne! Mi prefere iru hejmen sola! Tuj! + +HEDDA +Sensencajxo! Unue vi havu tiun teakvon, vi eta stultulino. Kaj poste, +-- Je la deka, -- revenos Ejlert Lovborg -- kun vitfolioj en la +hararo. + +(Kvazaux perforte sxi tiras _sinjorinon Elvsted_ al la pordo.) + + + + +TRIA AKTO + + +(La cxambro de _gesinjoroj Tesman_. La pordokurtenoj estas tiritaj +antaux la aperturo. Tiel same antaux la vitra pordo. Sur la tablo la +kerosenlampo kun sxirmilo, mecxo malsuprensxrauxbita, lumas malklare. +En la forno, kies pordo estas malferma, estis fajro, kiu nun preskaux +estingigxis.) + +(_Sinjorino Elvsted_, envolvita en granda sxalo kaj kun la piedoj sur +skabelo, sidas tute apud la forno, malantauxenklinita en la +apogsegxo. _Hedda_ kusxas vestita, dormante sur la sofo kun kovrilo +sur si.) + +ELVSTED +(post pauxzo, ekrektigas sin en la segxo kaj auxskultas atente. +Poste, laca, sxi denove mallevigxas kaj mallauxte plendas) Ankoraux +ne! -- Ho Dio, -- ho Dio, -- ankoraux ne. + +(_Berte_ singardeme sxteliras enen tra la pordo de la antauxcxambro. +Sxi havas leteron en la mano.) + +ELVSTED +(turnas sin kaj flustras maltrankvile) Nu, -- cxu iu venis? + +BERTE +(mallauxte) Jes, jxus venis knabino kun tiu cxi letero. + +ELVSTED +(rapide, etendas la manon) Letero! Donu al mi! + +BERTE +Ne, gxi estas por la doktoro, Sinjorino. + +ELVSTED +Nu tiel. + +BERTE +Estis la servistino de frauxlino Tesman, kiu alportis gxin. Mi metos +gxin cxi tien sur la tablon. + +ELVSTED +Jes, tion faru. + +BERTE +(demetas la leteron) Estas plej bone, ke mi estingu la lampon. Gxi +fumas. + +ELVSTED +Jes, estingu. Baldaux farigxos taglumo. + +BERTE +(estingas) Jam estas taglumo, Sinjorino. + +ELVSTED +Jes, hela tago! Kaj ankoraux ne hejmenveninta --! + +BERTE +Ho, Dio, -- mi pensis ke tiel okazus. + +ELVSTED +Vi tion pensis? + +BERTE +Jes, kiam mi vidis ke certa viro estas reveninta al la urbo, tiam --. +Kaj ilin kuntiris. Cxar pri tiu sinjoro oni ja auxdis suficxe antaux +iom da tempo. + +ELVSTED +Ne tiom lauxte parolu. Vi vekas Sinjorinon. + +BERTE +(rigardas al la sofo kaj suspiras) Ne, Dio, -- lasu sxin nur dormi, +kompatindulinon. -- Cxu mi metu ion pli en la fornon? + +ELVSTED +Dankon, ne por mi. + +BERTE +Jen do. (sxi malrapide eliras tra la pordo de la antauxcxambro) + +HEDDA +(vekigxas pro la fermo de la pordo kaj suprenrigardas) Kio estas --! + +ELVSTED +Estis nur la servistino -- + +HEDDA +(cxirkauxrigardas) Ha, jen en la salono --! Jes nun mi ja memoras -- +(rektigas sin, sidanta sur la sofo, strecxas sin kaj frotas siajn +okulojn) Kioma horo estas, Tea? + +ELVSTED +(rigardas sian horlogxon) Gxi jam pasis la sepan. + +HEDDA +Kiam revenis Tesman? + +ELVSTED +Li ankoraux ne revenis. + +HEDDA +Ankoraux ne hejmenvenis? + +ELVSTED +(ekstaras) Ecx ne unu revenis. + +HEDDA +Kaj ni, kiuj sidis cxi tie maldormante kaj atendante gxis la kvara -- + +ELVSTED +(tordas la manojn) Kaj _tiel_ kiel mi lin atendis! + +HEDDA +(oscedas kaj diras kun la mano kovrante la busxon) Ho jes, -- pro +tio ni estus nin sxparintaj. + +ELVSTED +Cxu vi iom dormis poste? + +HEDDA +Ho jes, Mi opinias, ke mi dormis suficxe bone. Cxu vi ne? + +ELVSTED +Ecx ne momenton. Mi ne povis, Hedda. Estis tute neeble por mi. + +HEDDA +(ekstaras kaj proksimigxas al sxi) Nu, nu, nu! Ne estas kauxzo por +maltrankvilo. Mi bone komprenas kiel statas. + +ELVSTED +Jes, kaj kion vi do kredas? Cxu vi povas al mi diri? + +HEDDA +Nu, kompreneble tre longe dauxris cxe la asesoro -- + +ELVSTED +Ho Dio, jes, -- certe dauxris. Sed tamen -- + +HEDDA +Kaj jen, vidu, tiam Tesman ne volis hejmenveni kaj fari bruon kaj +sonorigi meze dum la nokto. (ridas) Eble li ankaux ne volis montri +sin -- tia jxus post viveca festeno. + +ELVSTED +Sed kara, -- kien li do estus irinta? + +HEDDA +Kompreneble li iris al la onklinoj kaj sin kusxigis _tie_. Ili havas +ja lian antauxan cxambron atendanta. + +ELVSTED +Ne, cxe _ili_ li ne povas esti. Cxar jxus venis letero al li de +frauxlino Tesman. Jen gxi kusxas. + +HEDDA +Cxu? (rigardas la surskribon) Jes, vere estas de onklino Julle +propramane. Nu, do li kompreneble restas cxe la asesoro. Kaj Ejlert +Lovborg, li sidas legante kun vitfolioj en la hararo. + +ELVSTED +Ho Hedda, vi nur paroladas kaj diras ion pri kio vi mem ne kredas. + +HEDDA +Vi vere estas stulta, Tea. + +ELVSTED +Ho ja, bedauxrinde, mi do eble tia estas. + +HEDDA +Kaj kiel morte laca vi aspektas. + +ELVSTED +Jes, mi vere _estas_ morte laca. + +HEDDA +Nu, tial vi faru, kiel mi diras. Iru en mian cxambron kaj kusxigu vin +tempeton sur mia lito. + +ELVSTED +Ho ne, ne, -- mi tamen ne kapablas dormi. + +HEDDA +Certe vi kapablas. + +ELVSTED +Sed via edzo certe estos baldaux revenanta. Kaj jen mi devas tuj +scii -- + +HEDDA +Mi atentigos vin, kiam li revenos. + +ELVSTED +Do, vi tion promesas, Hedda? + +HEDDA +Jes, tion vi povas fidi. Nur eniru kaj dormu dume. + +ELVSTED +Dankon. Do mi tion provu. (sxi iras tra la malantauxa cxambro) + +(_Hedda_ iras al la vitra pordo kaj flankentiras la kurtenojn. Hela +taglumo sxutigxas en la salonon. Poste sxi prenas de la skribotablo +malgrandan manspegulon, rigardas sin en gxi kaj ordigas la harojn. +Sxi iras al la pordo de la antauxcxambro kaj premas la butonon de la +sonorilo.) + +(_Berte_ iom poste envenas tra la pordo.) + +BERTE +Cxu Sinjorino ion deziras? + +HEDDA +Jes, bonvole metu ion pli en la fornon. Mi ja vere frostadas. + +BERTE +Jes brr, -- tuj kaj senprokraste estu varme. + +(Sxi kunrastas la ardajxojn kaj enmetas lignopecon.) + +BERTE +(haltas kaj auxskultas) Nun oni sonorigas cxe la cxefpordo, +Sinjorino. + +HEDDA +Do eliru, kaj malfermu. Mi mem okupigxu pri la forno. + +BERTE +Baldaux ekflamos. (sxi eliras tra la antauxcxambra pordo) + +(_Hedda_ genuas sur la skabelon kaj metas plurajn lignopecojn en la +fornon.) + +(Post mallonga dauxro _Jorgen Tesman_ envenas de la antauxcxambro. Li +aspektas laca kaj iom serioza. Sxteliras piedpinte direkte al la +pordaperturo, kaj volas engliti inter la kurtenojn.) + +HEDDA +(apud la forno, ne suprenrigardante) Bonan matenon. + +TESMAN +(turnas sin) Hedda! (proksimigxas) Sed kara vi, -- tiom frue +ellitigxinta! Cxu? + +HEDDA +Jes, mi tre frue ellitigxis hodiaux. + +TESMAN +Kaj mi, kiu estis certa, ke vi ankoraux kusxus dormante! Jen imagu, +Hedda! + +HEDDA +Ne parolu tiom lauxte. Sinjorino Elvsted kusxas ene cxe mi. + +TESMAN +Sinjorino Elvsted, cxu sxi restis dum la nokto? + +HEDDA +Jes, neniu ja venis por sxin sercxi. + +TESMAN +Ne, do neniu faris. + +HEDDA +(fermas la pordon de la forno kaj ekstaras) Nu, cxu estis tiom amuze +cxe la asesoro? + +TESMAN +Cxu vi estis timoplena pro mi? Cxu? + +HEDDA +Ne, pri tio mi ecx ne momenton pensis. Sed mi demandis, cxu vi bone +amuzigxis. + +TESMAN +Jes vere. Tiun cxi fojon, do --. Sed pleje en la komenco, sxajnas al +mi. Cxar tiam Ejlert legis por mi. Ni alvenis ja pli ol horon tro +frue, -- jen imagu! Kaj Brack tiom okupigxis pri la arangxo. Sed dume +Ejlert legis. + +HEDDA +(eksidas dekstre de la tablo) Nu? Rakontu -- + +TESMAN +(eksidas sur skabelon cxe la forno) Sciu, Hedda, neeblas por vi +imagi, kia verko tiu farigxos! Certe estas io el la plej rimarkinda +skribita. Jen imagu! + +HEDDA +Ja, ja, tio ne interesas min -- + +TESMAN +Mi devas ion konfesi al vi, Hedda. Kiam li estis leginta, -- io +malica kreskis en mi. + +HEDDA +Io malica? + +TESMAN +Mi sidis kaj enviis Ejlert, ke li kapablis skribi tiajxon. Jen imagu, +Hedda! + +HEDDA +Jes, ja, mi ja imagas! + +TESMAN +Kaj scii ke li, -- tiel naturdotita -- bedauxrinde tamen estas +neplibonigebla. + +HEDDA +Cxu vi ne sugestas, ke li havas pli da vitaleco ol la aliaj? + +TESMAN +Ne, bona Dio --. Jen vidu, li tute ne povas moderigi sin meze en la +gxuo. + +HEDDA +Kaj en kio rezultigxis cxio -- fine? + +TESMAN +Nu, mi trovas, ke vere estis bakanalo, Hedda. + +HEDDA +Cxu li havis vitfoliojn en la hararo? + +TESMAN +Vitfoliojn? Ne, tion mi ecx ne videtis. Sed li donis longan, konfuzan +paroladon por la virino, kiu inspiris lin dum la laboro. Ja, tiel li +sin esprimis. + +HEDDA +Cxu li nomis sxin? + +TESMAN +Ne, tion li ne faris. Sed mi ne povas imagi, ke estus iu alia ol +sinjorino Elvsted. + +HEDDA +Nu, -- kie vi disigxis de li? + +TESMAN +Sur la vojo hejmen. Ni ekiris, -- la lastaj de ni, -- samtempe. Kaj +Brack ankaux kuniris por spiri fresxan aeron. Kaj jen, vidu, ni +decidis akompani Ejlert hejmen. Jes, cxar li estis ja vere +supersxargxita! + +HEDDA +Do li estis. + +TESMAN +Sed nun vi auxdu la plej rimarkindan, Hedda! Aux la bedauxrindan mi +estus prefere dirinta. Ho, -- mi preskaux hontas -- pro Ejlert -- +tion rakonti -- + +HEDDA +Jen do --? + +TESMAN +Nu, dum ni tiel iris lauxvoje, vidu, jen mi hazarde iom +malantauxigxis. Nur kelkajn minutojn, -- jen imagu! + +HEDDA +Jes, ja, Dio, sed --? + +TESMAN +Kaj kiam mi rapidas post la aliajn, jen, cxu vi scias, kion mi trovas +cxe la vojrando? Cxu? + +HEDDA +Ne, kiel mi povus tion scii! + +TESMAN +Nepre ne tion al iu ajn diru, Hedda. Atentu bone! Promesu al mi pro +Ejlert. (tiras paketon en papervolvajxo el la posxo de la mantelo) +Jen, imagu, -- tion cxi mi trovis. + +HEDDA +Cxu ne estas la paketo, kiun li kunportis cxi tien hieraux? + +TESMAN +Jes, gxuste, estas lia valora, unika manuskripto! Kaj tiun li tie +promenante perdis -- sen tion rimarki. Jen nur imagu, Hedda! Kiom +bedauxrinde -- + +HEDDA +Sed kial do vi ne tuj redonis al li la paketon? + +TESMAN +Ne, tion mi ne kuragxis -- pro lia tiama stato -- + +HEDDA +Cxu vi ecx ne diris al iuj el la aliaj, ke vi gxin trovis? + +TESMAN +Ho, tute ne. Kompreneble ke tion mi ne volis fari respekte al Ejlert. + +HEDDA +Do estas neniu, kiu scias, ke vi havas la manuskripton de Ejlert +Lovborg? + +TESMAN +Ne, kaj tion ankaux neniu sciu. + +HEDDA +Kaj poste, pri kio vi kun li interparolis? + +TESMAN +Mi ne plu havis sxancon kun li paroli. Cxar kiam ni venis en la +stratojn, tiam li kaj du aux tri aliaj tute malaperis por ni. Jen +imagu! + +HEDDA +Nu? Ili do akompanis lin hejmen. + +TESMAN +Jes, aspekte ili tion faris. Kaj ankaux Brack foriris. + +HEDDA +Kaj kien vi poste stumblis? + +TESMAN +Jen, mi kaj kelkaj el la aliaj, ni akompanis unu el la vivecaj uloj, +kaj trinkis matenkafon tie cxe li. Aux pli gxuste nomi gxin +noktokafo. Cxu? Sed kiam mi nun estos iom ripozinta -- kaj kiam mi +opinios ke Ejlert, la kompatindulo, satdormis, tiam mi devos iri al +li kun tio cxi. + +HEDDA +(etendas la manon por la paketo) Ne, -- ne transdonu gxin! Ne tuj, +mi diras. Lasu min legi gxin unue. + +TESMAN +Ne, kara, bona Hedda, je Dio, tion mi ne kuragxas. + +HEDDA +Vi ne kuragxas? + +TESMAN +Ne, -- cxar vi bone povas imagi, kiom malespera li farigxos, kiam li +vekigxas, kaj mankas al li la manuskripto. Cxar sciu ke li ne havas +kopion! Tion li mem diris. + +HEDDA +(rigardas lin kvazaux esplorante) Kaj tiajxon oni ne povas denove +skribi? Ankoraux fojon, cxu? + +TESMAN +Tio neniam eblus, mi kredas. Cxar la inspiro, -- jen vidu -- + +HEDDA +Jes, ja, -- gxuste tiel do estas -- (pasante) Sed mi memoras, -- +jen letero por vi. + +TESMAN +Cxu, imagu --! + +HEDDA +(gxin donante) Venis frue cxi-matene. + +TESMAN +De onklino Julle. Kio do estas? (metas la paketon sur la alian +skabelon, malfermas la leteron, trakuras gxin kaj eksaltas) + +TESMAN +Ho Hedda, -- sxi skribas, ke la bedauxrinda onklino Rina kusxas cxe +la morto! + +HEDDA +Tion oni devus ja atendi. + +TESMAN +Kaj se mi dezirus ankoraux fojon vidi sxin, mi devas rapidi. Mi tuj +kuros tien. + +HEDDA +(subpremas rideton) Vi ecx volas kuri? + +TESMAN +Ho, plej kara Hedda, -- se vi povus decidigi vin kuniri! Jen imagu! + +HEDDA +(ekstaras kaj diras lace kaj repusxante) Ne, ne; ne petu min pri +tiajxo. Mi ne volas vidi malsanon kaj morton. Ne trudu al mi ion +malbelan. + +TESMAN +Nu, Dio do --! (cxirkauxkuras) Mian cxapelon --? Mian mantelon --? +Nu, en la antauxcxambro --. Mi kore esperas, ke mi ne venos tro +malfrue, Hedda? Cxu? + +HEDDA +Ho, nur kuru, kaj -- + +(_Berte_ venas cxe la pordo de la antauxcxambro.) + +BERTE +Asesoro Brack staras ekstere, kaj demandas cxu li povus enveni. + +TESMAN +Je tiu cxi tempo! Ne, nun ne eblas por mi akcepti lin. + +HEDDA +Sed mi povas. (al _Berte_) Petu la asesoron enveni. (_Berte_ +eliras) + +HEDDA +(rapide flustrante) La paketon, Tesman! (sxi prenas gxin de la +skabelo) + +TESMAN +Jes, donu gxin al mi! + +HEDDA +Ne, ne, mi kasxos gxin por vi dume. + +(Sxi iras al la skribotablo, kaj metas gxin en la librobreton. +_Tesman_ penas pro urgxeco kaj ne kapablas surtiri la gantojn.) + +(_Asesoro Brack_ envenas de la antauxcxambro.) + +HEDDA +(kapklinas al li) Nu, vi ja estas frumatena birdo. + +BRACK +Jes, vi trovas, cxu ne? (al _Tesman_) Cxu ankaux vi eliros? + +TESMAN +Jes, mi nepre devas viziti la onklinojn. Imagu, -- la malsana, sxi +kusxas cxe la morto, la bedauxrinda. + +BRACK +Nu Dio, cxu tiel? Sed jen ne lasu min reteni vin. En tia serioza +momento -- + +TESMAN +Jes, mi vere devas kuri --. Adiaux! Adiaux! + +(Li rapidas eksteren tra la antauxcxambra pordo.) + +HEDDA +(proksimigxas) Aspekte estis pli ol vivece hejme cxe vi cxi tiun +nokton, sinjoro Asesoro. + +BRACK +Mi ecx ankoraux ne sxangxis vestojn, sinjorino Hedda. + +HEDDA +Ankaux vi ne? + +BRACK +Ne, kiel vi vidas. Sed kion Tesman rakontis pri la noktaj +travivajxoj? + +HEDDA +Oho, ion tedegan. Nur ke ili ie eniris kaj trinkis kafon. + +BRACK +Pri tiu kafokunveno mi jam estas informita. Tie Ejlert Lovborg ne +partoprenis, mi opinias? + +HEDDA +Ne, antauxe ili jam akompanis lin hejmen. + +BRACK +Ankaux Tesman? + +HEDDA +Ne, sed kelkaj aliaj, li diris. + +BRACK +(ridetas) Jorgen Tesman vere estas naiva animo, sinjorino Hedda. + +HEDDA +Jes, Dio scias ke li estas. Sed cxu io kasxigxas en la afero? + +BRACK +Jes, via suspekto ne estas senfunda. + +HEDDA +Nu jen! Eksidu, kara Asesoro. Tiel vi rakontos pli bone. + +(Sxi eksidas maldekstre de la tablo. _Brack_ cxe la longa flanko de +la tablo proksime al sxi.) + +HEDDA +Nu jen, do? + +BRACK +Mi havis apartajn kialojn por postsekvi la vojojn de miaj gastoj -- +aux pli gxuste dirite, de kelkaj el miaj gastoj cxi-nokte. + +HEDDA +Kaj inter ili eble estis ankaux Ejlert Lovborg? + +BRACK +Mi devas konfesi -- li estis. + +HEDDA +Nun vi vere igas min scivolema -- + +BRACK +Cxu vi scias, kie li kaj kelkaj el la aliaj pasigis la reston de la +nokto, sinjorino Hedda? + +HEDDA +Se decas tion rakonti, jen faru. + +BRACK +Kompreneble, decas rakonti. Nu, ili vizitis neordinare animitan +vesperkunvenon. + +HEDDA +De la pasia speco? + +BRACK +De la plej pasia speco. + +HEDDA +Iom pli pri tio cxi, Asesoro -- + +BRACK +Lovborg estis antauxe invitita, ankaux ili. Mi pri tio estis bone +informita. Sed tiam li rifuzis veni. Cxar nun li ja surmetis novan +homecon, kiel vi scias. + +HEDDA +Tie norde cxe la notario Elvsted. Sed li tamen iris? + +BRACK +Jes, vidu, sinjorino Hedda, -- jen, bedauxrinde, cxe mi vizitas lin +la genio cxivespere -- + +HEDDA +Jes, tie li ja inspirigxis, mi auxdas. + +BRACK +Treege inspirigxis. Nu, jen li ekhavis alian ideon, mi opinias. Cxar +ni virhomoj, bedauxrinde ne cxiam estas tiom principfirmaj kiom ni +devus esti. + +HEDDA +Nu, vi mem ja estas escepto, asesoro Brack. Sed jen pri Lovborg --? + +BRACK +Jes, mallonge, -- la fino estis, ke li alvenis en la salonojn de +frauxlino Diana. + +HEDDA +De frauxlino Diana? + +BRACK +Estis frauxlino Diana, kiu prezentis la vesperkunvenan programon. Por +elektita rondo de amikinoj kaj admirantoj. + +HEDDA +Cxu tiu estas iu rugxhara? + +BRACK +Gxuste. + +HEDDA +Iu tia -- kantistino? + +BRACK +Nu ja, -- ankaux tio. Kaj krome ega cxasistino -- de sinjoroj, -- +sinjorino Hedda. Vi certe auxdis pri sxi. Ejlert Lovborg estis unu el +sxiaj plej varmaj protektantoj -- en siaj pli prosperaj jaroj. + +HEDDA +Kaj kiel tio cxi finigxis? + +BRACK +Ne tre amikece, aspektas. Frauxlino Diana versxajne de la plej +kortusxa akcepto transiris al luktado -- + +HEDDA +Kontraux Lovborg? + +BRACK +Jes. Li kulpigis sxin aux la amikinojn, ke ili prisxtelis lin. Li +pretendis, ke lia posxbiletujo malaperis. Kaj ankaux aliaj ajxoj. +Mallonge, li estus farinta teruregan tumulton. + +HEDDA +Kaj en kion rezultis tio? + +BRACK +Tio rezultis en komunan bataladon inter kaj sinjorinoj kaj sinjoroj. +Felicxe fine alvenis la polico. + +HEDDA +Cxu ankaux la polico? + +BRACK +Jes. Sed tio certe farigxos multekosta sxerco por Ejlert Lovborg, tiu +freneza homo. + +HEDDA +Nu! + +BRACK +Lauxdire li senbride kontrauxstaris. Li estus frapinta unu el la +policistoj sur la orelon kaj dissxirinta lian mantelon. Jen li sekve +estis kondukata al la stacio. + +HEDDA +De kie vi nun sciigxis pri tio? + +BRACK +De la polico mem. + +HEDDA +(rigardas penseme antauxen) Tiel do cxio okazis. Kaj sekve li ne +havis vitfoliojn en la hararo. + +BRACK +Vitfoliojn, sinjorino Hedda? + +HEDDA +(sxangxas vocxtonon) Sed diru al mi nun, Asesoro, -- kial vi do tiel +postsekvas kaj kasxobservas Ejlert Lovborg? + +BRACK +Unue ne estas tute indiferente por mi se informigxos dum la +ekzamenadoj, ke li venis rekte de mi. + +HEDDA +Cxu ankaux farigxos ekzamenoj? + +BRACK +Kompreneble. Cetere tio estu kiel tio estas. Sed mi opinias, ke mi, +kia amiko de la familio, devis havigi al vi kaj al Tesman kompletan +informon pri liaj noktaj heroajxoj. + +HEDDA +Kial vere tion, asesoro Brack? + +BRACK +Nu, cxar mi havas vivan suspekton, ke li volas uzi vin kiel ian +sxirmilon. + +HEDDA +Cxu, sed kial povas vi imagi tiajxon! + +BRACK +Ho Dio, -- ni ja ne estas blindaj, sinjorino Hedda. Atentu nur! Tiu +sinjorino Elvsted, verdire sxi certe ne forlasos la urbon tiom frue. + +HEDDA +Nu, cxu estus io inter tiuj du, jen estas multaj aliaj lokoj, kie ili +povos renkontigxi. + +BRACK +Neniu hejmo. Cxiuj decaj domoj estos de nun denove fermitaj por +Ejlert Lovborg. + +HEDDA +Kaj tia ankaux la mia devas esti, vi opinias? + +BRACK +Jes. Mi konfesas, ke estus por mi pli ol gxene, se tiu sinjoro estus +enlasita cxi tien. Se li, kia superflua -- kaj entrudulo -- sin +ensxovus en -- + +HEDDA +En la triangulon? + +BRACK +Gxuste. Estus por mi same kiel farigxi senhejma. + +HEDDA +(rigardas lin ridetante) Do, -- sola koko en la korto, -- tio estas +via celo. + +BRACK +(kapklinas malrapide kaj malaltigas la vocxon) Jes, estas mia celo. +Kaj por tiu celo mi batalos -- kun cxiuj rimedoj, pri kiuj mi +disponas. + +HEDDA +(perdante sian rideton) Aspekte vi estas dangxera homo, -- kiam +temas pri realigo. + +BRACK +Vi tion opinias? + +HEDDA +Jes, mi nun komencas tion kredi. Kaj mi estas kore gxoja -- tiom +longe, ke vi ne potencas super mi. + +BRACK +(ridas dusence) Ja-ja, sinjorino Hedda, -- vi eble pravas pri tio. +Kiu scias, cxu mi okaze ne estus viro por elpensi ecx ion kaj alian. + +HEDDA +Do, sed auxskultu nun, asesoro Brack! Aspektas ja kvazaux vi sidas +tie minacante. + +BRACK +(ekstaras) Ho, tute ne! La triangulo, vidu, -- gxi prefere +fortikigxu kaj defendigxu libervole. + +HEDDA +Tion ankaux mi opinias. + +BRACK +Jen mi do diris kion mi deziras. Kaj mi nun ree devas trovi la vojon +urben. Adiaux, sinjorino Hedda! + +(Li iras al la vitra pordo.) + +HEDDA +(ekstaras) Vi iras tra la gxardeno? + +BRACK +Jes, por mi estas pli mallonge. + +HEDDA +Jes, kaj krome estas ja vojo kasxa. + +BRACK +Tute gxuste. Mi ne estas kontraux kasxaj vojoj. Foje ili povas esti +suficxe pikantaj. + +HEDDA +Kiam oni pafas per kugloj, vi opinias? + +BRACK +(cxe la pordo, ridas al sxi) Ho, oni vere ne pafas siajn dresitajn +kortkokojn! + +HEDDA +(ankaux sxi ridas) Ho ne, kiam oni ne havas pli ol unu solan, -- + +(Ili kapsalutas adiauxe, sub ridado. Li foriras. Sxi fermas la pordon +post li.) + +(_Hedda_ staras momenton serioze rigardante eksteren. Poste sxi iras +kaj rigardas tra la kurteno de la fona muro. Sxi iras al la +skribotablo, prenas la paketon de _Lovborg_ el la librobretaro kaj +volas foliumi la paperojn. La lauxta vocxo de _Berte_ auxdigxas de la +antauxcxambro. _Hedda_ turnas sin kaj auxskultas. Rapide sxi metas la +paketon en la tirkeston, sxlosas kaj metas la sxlosilon sur la +skribilaron.) + +(_Ejlert Lovborg_ en mantelo kaj kun cxapelo en la mano, tirmalfermas +la pordon de la antauxcxambro. Li aspektas freneze kaj ekscitite.) + +LOVBORG +(turnita al la pordo de la antauxcxambro) Kaj mi diras al vi, ke mi +devas kaj volas eniri! Jen do! + +(Li fermas la pordon, turnas sin, vidas _Hedda_, regas sin tuj kaj +salutas.) + +HEDDA +(cxe la skribotablo) Nu, sinjoro Lovborg, estas ege malfrue ke vi +venas sercxi Tea. + +LOVBORG +Aux ege frue ke mi envenas cxe vi. Mi petas vin pardoni. + +HEDDA +Kiel vi scias, ke sxi dauxre estas cxe mi? + +LOVBORG +Oni diris en sxia logxejo, ke sxi estis ekstere la tutan nokton. + +HEDDA +(iras al la salona tablo) Cxu vi povis ion rimarki en la mienoj, +kiam ili tion diris? + +LOVBORG +(rigardas sxin demande) Rimarki en la mienoj? + +HEDDA +Mi aludas, cxu aspektis, kvazaux ili pensus ion aux iel pri tio? + +LOVBORG +(subite komprenas) Ho jes, tiel ja estas! Mi tiras sxin malsupren +kun mi! Cetere mi nenion povis rimarki. -- Tesman eble ankoraux ne +ellitigxis? + +HEDDA +Ne, -- mi ne kredas -- + +LOVBORG +Kiam li hejmenvenis? + +HEDDA +Tre malfrue. + +LOVBORG +Cxu li ion al vi rakontis? + +HEDDA +Jes, mi auxdis ke estis suficxe viglece cxe asesoro Brack. + +LOVBORG +Nenion pli? + +HEDDA +Ne, mi kredas ke ne. Krome mi estis tiel ege dormema -- + +(_Sinjorino Elvsted_ envenas tra inter la kurtenoj sur la fona muro.) + +ELVSTED +(proksimigxas al li) Ho, Lovborg! Fine --! + +LOVBORG +Jes, fine. Kaj tro malfrue. + +ELVSTED +(rigardas lin en timo) Kio estas tro malfrue! + +LOVBORG +Nun cxio estas tro malfrue. Pri mi estas finite. + +ELVSTED +Ho ne, ne, -- tion ne diru! + +LOVBORG +Vi mem diros la samon, kiam vi auxdos -- + +ELVSTED +Mi volas nenion auxdi! + +HEDDA +Vi eble deziras paroli kun sxi sola? Cxar do mi foriros. + +LOVBORG +Ne, restu, -- ankaux vi. Mi petas vin pri tio. + +ELVSTED +Jes, sed mi nenion volas auxdi, mi diras! + +LOVBORG +Ne estas pri la noktaj travivajxoj, ke mi volas paroli. + +ELVSTED +Pri kio do --? + +LOVBORG +Estas pri tio, ke niaj vojoj devas nun disigxi. + +ELVSTED +Disigxi! + +HEDDA +(senvole) Mi tion sciis! + +LOVBORG +Cxar mi ne plu bezonas vin, Tea. + +ELVSTED +Kaj jenon vi povas diri! Ne plu bezonas min! Mi ja helpos vin nun +kiel antauxe? Kompreneble ni dauxre kunlaboru? + +LOVBORG +De nun mi ne plu intencas labori. + +ELVSTED +(rezigne) Por kio mi do uzu mian vivon? + +LOVBORG +Vi devas provi vivi, kvazaux vi neniam konis min. + +ELVSTED +Sed tion mi ja ne kapablas! + +LOVBORG +Provu cxu vi kapablus, Tea. Vi devas revojagxi hejmen -- + +ELVSTED +(ribele) Neniam en tiu cxi mondo! Kie vi estas, tie ankaux mi +deziras esti! Mi ne lasas min tiel forpeligxi! Mi volas esti cxi tie! +Esti kune kun vi, kiam la libro eldonigxos. + +HEDDA +(duonlauxte, en strecxa atento) Ho, la libro, -- jes! + +LOVBORG +(rigardas sxin) La libro mia kaj de Tea. Cxar _tia_ gxi estas. + +ELVSTED +Jes, tia mi sentas, ke gxi estas. Kaj tial mi ankaux rajtas esti cxe +vi, kiam gxi venos! Mi volas vidi, ke denove sxutigxas estimo kaj +honoro super vin. Kaj la gxojo, -- la gxojo, tiun mi volas dividi kun +vi. + +LOVBORG +Tea, -- nia libro neniam eldonigxos. + +HEDDA +Aj! + +ELVSTED +Ne eldonigxos! + +LOVBORG +Neniam eldonigxos. + +ELVSTED +(en timema suspekto) Lovborg, -- kien vi formetis la kajerojn! + +HEDDA +(rigardas lin atente) Jes, la kajerojn --? + +ELVSTED +Kie vi havas ilin! + +LOVBORG +Ho, Tea, -- prefere ne demandu min pri tio. + +ELVSTED +Jes, jes, mi volas tuj ekscii. Mi rajtas tion tuj ekscii. + +LOVBORG +La kajerojn -- Nu do, -- la kajerojn, tiujn mi dissxiris en mil +pecojn. + +ELVSTED +(krias) Ho ne, ne --! + +HEDDA +(senvole) Sed tio ja tute ne --! + +LOVBORG +(rigardas sxin) Ne vero, vi opinias? + +HEDDA +(regas sin) Nu jes. Kompreneble. Cxar vi mem tion diras. Sed sxajnis +al mi nekredeble -- + +LOVBORG +Tamen vero. + +ELVSTED +(tordas la manojn) Ho Dio, -- ho Dio, Hedda, -- dissxiris sian +propran verkon. + +LOVBORG +Mi dissxiris mian propran vivon. Sekve mi ankaux povis dissxiri mian +vivoverkon -- + +ELVSTED +Kaj tion vi do faris cxinokte! + +LOVBORG +Jes, auxdu. En mil pecojn. Kaj sxutis ilin en la fjordon. Tre fore. +Tie almenaux estas fresxa salakvo. Lasu ilin flosi en gxi. Flosi laux +fluo kaj vento. Kaj post ioma tempo ili subakvigxos. Pli kaj pli +profunden. Kiel mi, Tea. + +ELVSTED +Sciu do, Lovborg, ke tio pri la libro --. Cxiujn miajn tagojn tio +staros antaux mi, kvazaux vi mortigus etan infanon. + +LOVBORG +Vi pravas. Estas kvazaux infanmortigo. + +ELVSTED +Sed kiel vi do povis --! Ankaux mi havis ja mian parton de la infano. + +HEDDA +(preskaux senvocxe) Ho, la infano -- + +ELVSTED +(spiras peze) Do, finite. Ja, ja, nun mi foriros, Hedda. + +HEDDA +Sed vi tamen ne forvojagxos? + +ELVSTED +Ho, mi ne mem scias, kion mi faros. Nun cxio antaux mi estas mallumo. + +(Sxi eliras tra la pordo de la antauxcxambro.) + +HEDDA +(_Hedda_ staras, iom atendante) Vi do ne volas akompani sxin hejmen, +sinjoro Lovborg? + +LOVBORG +Mi? Tra la stratoj? Do la homoj vidus, ke sxi irus kune kun mi? + +HEDDA +Mi ja ne scias, kio cetere okazis cxi-nokte. Sed cxu do estas tiom +tute neripareble? + +LOVBORG +Tiu cxi nokto ne restos la sola. Tion mi certe scias. Sed ankaux +estas _tio_, ke mi ecx ne emas pluvivi tian vivon. Ne nun denove. +Estas la vivoforto kaj necedemo, kiujn sxi rompis en mi. + +HEDDA +(rigardas penseme antauxen) La dolcxa, eta stultulino fingrumis +homan sorton. (rigardas lin) Sed tamen kial vi povis esti tiom +senkora kontraux sxi? + +LOVBORG +Ho, ne diru, ke mi estis senkora! + +HEDDA +Tiel detrui tion, kio plenigis sxian animon dum longaj, longaj +tempoj! Tion vi ne nomas senkora! + +LOVBORG +Al vi mi povas diri la veron, Hedda. + +HEDDA +La veron? + +LOVBORG +Unue promesu al mi, -- donu al mi vian promeson, ke tio, kion mi nun +konfidas al vi, pri tio Tea neniam sciigxu. + +HEDDA +Jen mia promeso. + +LOVBORG +Bone. Do mi volas diri al vi, ke ne estas vero, kion mi al sxi +rakontadis. + +HEDDA +Tio pri la kajeroj? + +LOVBORG +Jes. Mi ne dissxiris ilin. Ankaux ne jxetis ilin en la fjordon. + +HEDDA +Ne, ne -- sed kie do ili estas? + +LOVBORG +Mi tamen detruis ilin. Funde kaj efike, Hedda! + +HEDDA +Tion cxi mi ne komprenas. + +LOVBORG +Tea diris, ke tio, kion mi faris, al sxi estas kvazaux infanmortigo. + +HEDDA +Jes, -- tion sxi diris. + +LOVBORG +Sed mortigi sian infanon, -- ne estas la plej fia, kion patro povas +fari kontraux gxi. + +HEDDA +Tio ne la plej fia? + +LOVBORG +Ne, sed auxdi la plej fian, de tio mi volis sxpari Tea. + +HEDDA +Kaj kio do estas tio, la plej fia? + +LOVBORG +Imagu nun, Hedda, ke viro, -- tiel je frua matena horo, -- post +freneza, dibocxega nokto revenis hejmen al la patrino de sia infano +kaj diris: Jen auxdu -- tie mi estis kaj tie. En tiuj kaj tiuj lokoj. +Kaj mi kunprenis nian infanon. En tiajn kaj tiajn lokojn. La infano +por mi perdigxis. Tute perdigxis. Diablo scias en kies manojn gxi +falis. Kies manoj kaptis gxin. + +HEDDA +Ho, -- sed finfine tio -- cxi tio estis ja nur libro -- + +LOVBORG +La pura animo de Tea estis en tiu libro. + +HEDDA +Jes, mi komprenas. + +LOVBORG +Kaj tial vi ja ankaux komprenas, ke inter sxi kaj mi neniu estonteco +estas. + +HEDDA +Kaj kiun vojon vi nun iros? + +LOVBORG +Neniun. Nur arangxi pri fino de cxio. Ju pli frue, des pli bone. + +HEDDA +(pasxon pli proksimen) Ejlert Lovborg, -- jen auxskultu -- Cxu vi ne +povus arangxi, ke -- ke okazos en beleco? + +LOVBORG +En beleco? (ridetas) Kun vitfolioj en la hararo, kiel vi en pli +fruaj tagoj imagis -- + +HEDDA +Ho ne. La vitfolioj, -- je tiuj mi ne plu kredas. Sed tamen en +beleco! Unu solan fojon! -- Adiaux! Foriru nun. Kaj ne pli ofte +revenu. + +LOVBORG +Adiaux, sinjorino. Kaj salutu Jorgen Tesman de mi. (li volas +foriri) + +HEDDA +Ne, atendu! Kunprenu memorajxon de mi. + +(Sxi iras al la skribotablo kaj malfermas la tirkeston kaj la +skatolon kun pistoloj. Sxi returnas al _Lovborg_ kun unu el la +pistoloj.) + +LOVBORG +(rigardas sxin) Tiun? Do _tiu_ estas la memorajxo? + +HEDDA +(kapklinas malrapide) Vi rekonas gxin? Iam gxi levigxis kontraux +vin. + +LOVBORG +Tiam vi estus devinta gxin uzi. + +HEDDA +Jen! Uzu gxin _vi_ nun. + +LOVBORG +(metas la pistolon en la brustposxon) Dankon! + +HEDDA +Kaj en beleco, Ejlert Lovborg. Promesu al mi nur tion! + +LOVBORG +Adiaux, Hedda Gabler. (li eliras tra la pordo de la antauxcxambro) + +(_Hedda_ auxskultas momenton cxe la pordo. Poste sxi iras al la +skribotablo, kaj elprenas la paketon kun la manuskripto, iom rigardas +inter la kovrajxon, duone elprenas kelkajn foliojn kaj rigardas ilin. +Poste sxi kunprenas cxion kaj eksidas en la apogsegxon apud la forno. +La paketon sxi havas cxe la sino. Iom poste sxi malfermas la pordon +de la forno kaj poste ankaux la paketon.) + +HEDDA +(jxetas unu el la kajeroj en la fajron kaj flustras antauxen) Nun mi +forbruligas vian infanon, Tea! -- Vi kun la krispa hararo! +(jxetas pliajn kajerojn en la fornon) Vian infanon kaj tiun de +Ejlert Lovborg. (enjxetas la restantajn) Nun bruligas, -- nun +bruligas mi la infanon. + + + + +KVARA AKTO + + +(La samaj cxambroj cxe la _gesinjoroj Tesman_. Estas vespero. La +salono estas malluma. La malantauxa cxambro estas lumigita de la +penda lampo super la tablo tie. La kurtenoj antaux la vitra pordo +estas kuntiritaj.) + +(_Hedda_, nigre vestita, pasxadas sur la planko en la nelumigita +cxambro. Sxi iras en la malantauxan cxambron kaj tie iras +maldekstren. Auxdigxas kelkaj akordoj de la piano. Poste sxi ree +aperas kaj iras en la salonon.) + +(_Berte_ envenas de dekstre tra la malantauxa cxambro kun lumigita +lampo, kiun sxi metas sur la tablon antaux la sofo en la angulo de la +salono. Sxiaj okuloj estas plorsxvelaj, kaj sxi havas nigrajn bendojn +sur la manteleto. Sxi eliras singardeme dekstren. _Hedda_ iras al la +vitra pordo, iom tiras la kurtenon flanken kaj rigardas eksteren en +la mallumon.) + +(Mallonge poste enen de la antauxcxambro venas _frauxlino Tesman_, +funebre vestita, kun cxapelo kaj vualo. _Hedda_ iras al sxi renkonte +kaj etendas al sxi la manon.) + +FRAUxLINO TESMAN +Nu, Hedda, jen mi venas en koloroj de funebro. Cxar nun mia +kompatinda fratino finis sian agonion. + +HEDDA +Mi jam scias, kiel vi certe vidas. Tesman sendis al mi karton. + +FRAUxLINO TESMAN +Jes, li ja promesis. Sed mi tamen opiniis, ke al Hedda, -- cxi tie en +la domo de vivo, -- cxi tie devas mi mem raporti pri la morto. + +HEDDA +Estas tre gxentile de vi. + +FRAUxLINO TESMAN +Ho, Rina ne devus forpasi gxuste nun. La domo de Hedda ne devus +funebri en tiu cxi tempo. + +HEDDA +(deturnante la temon) Sxi ja mortis tre trankvile, frauxlino Tesman? + +FRAUxLINO TESMAN +Ho, tiom bele, -- tiom pace sxi fine felicxigxis. Kaj aldone tiu +nepriskribebla felicxo, ke sxi ankoraux fojon revidis Jorgen. Kaj +povis al li diri la finan adiauxon. -- Cxu eble li ankoraux ne +hejmenvenis? + +HEDDA +Ne. Li skribis, ke mi ne atendu lin tiom frue. Sed bonvolu eksidi. + +FRAUxLINO TESMAN +Ne dankon, kara -- benita Hedda. Mi vere emus. Sed mi ne havas +suficxe da tempo. Nun mi devas prizorgi sxin kaj beligi tiel kiel mi +povas. Vere bela sxi venu en sian tombon. + +HEDDA +Cxu ne mi povas pri io helpi? + +FRAUxLINO TESMAN +Ho, ne pensu pri tio! Tiajn aferojn Hedda ne devas tusxi per siaj +manoj. Kaj ankaux ne al ili ligi siajn pensojn. Almenaux ne dum tiu +cxi tempo, certe ne. + +HEDDA +Ho, la pensoj, -- ili ne lasas sin tiel regi -- + +FRAUxLINO TESMAN +(dauxrigante) Ja, bona Dio, tiel farigxas en tiu cxi mondo. Hejme +cxe mi ni nun kudros lintolon por Rina. Kaj mi opinias ke ankaux cxe +vi oni baldaux kudros. Sed tio estos de alia speco, tio, -- dankon al +Dio! + +(_Jorgen Tesman_ envenas de la antauxcxambro.) + +HEDDA +Nu, estas bone ke vi fine revenas. + +TESMAN +Cxu vi estas cxi tie, onklino Julle? Cxe Hedda? Jen imagu! + +FRAUxLINO TESMAN +Mi jxus intencis foriri, mia kara knabo. Nu, cxu vi sukcesis fari +cxion, kion vi promesis al mi? + +TESMAN +Ne, mi vere timas, ke mi forgesis la duonon. Mi devas denove enkuri +cxe vi morgaux. Cxar hodiaux mia kapo estas kvazaux konfuzita. Mi ne +povas kunteni la pensojn. + +FRAUxLINO TESMAN +Sed kara Jorgen, vi ne devas reagi tiel. + +TESMAN +Do? Kiel do, vi opinias? + +FRAUxLINO TESMAN +Vi devas ami la funebron. Esti gxoja pro tio kio okazis. Kia mi +estas. + +TESMAN +Ho jes, jes. Vi pensas pri Rina, cxu? + +HEDDA +Farigxos solece por vi nun, frauxlino Tesman. + +FRAUxLINO TESMAN +La unuajn tagojn, jes. Sed ne dauxros longe, espereble. Mi intencas, +ke la cxambreto de karmemora Rina ne restu malplena. + +TESMAN +Nu? Kiun vi volas, ke enlogxigxu? Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Nu, trovigxas cxiam iu aux alia malsana kompatindulino, kiu bezonas +zorgadon kaj flegon, bedauxrinde. + +HEDDA +Cxu vi vere ankorauxfoje volas preni sur vin tian krucon? + +FRAUxLINO TESMAN +Krucon! Dio pardonu vin, infano, -- ne estis ja kruco por mi. + +HEDDA +Sed se nun venus fremda homo kaj -- + +FRAUxLINO TESMAN +Ho, kun malsanaj homoj oni baldaux amikigxas. Kaj mi ja vere bezonas +iun por kiu vivi, ankaux mi. Nu, dankon al Dio, -- en via domo eblus +ankaux okazi io aux alia por laborigi la manojn de maljuna onklino. + +HEDDA +Ho, ne parolu pri niaj aferoj. + +TESMAN +Jes, imagu kiom bonege ni tri povus kune vivi, se -- + +HEDDA +Se --? + +TESMAN +(maltrankvila) Ho, nenio. Certe ordigxos. Esperu tion. Cxu? + +FRAUxLINO TESMAN +Ja, ja. Vi du certe havas ion priparolendan, mi komprenas. (ridetas) +Kaj Hedda eble havas ion rakontindan por vi, Jorgen. Adiaux! +Nun mi devas hejmeniri al Rina. (turnas sin cxe la pordo) +Bona Dio, kiel strange imagi! Nun Rina estas cxe mi kaj cxe karmemora +Jochum samtempe. + +TESMAN +Jes, jen imagu, onklino Julle! Cxu? + +(_Frauxlino Tesman_ eliras tra la pordo de la antauxcxambro.) + +HEDDA +(sekvas _Tesman_ per la okuloj malvarme kaj esplore) Mi vere kredas, +ke la morto atakas _vian_ koron pli ol sxian. + +TESMAN +Ho, ne estas sole jena morto. Estas Ejlert pro kiu mi estas tiom +maltrankvila. + +HEDDA +(rapide) Cxu estas io nova pri li? + +TESMAN +Mi intencis kuri supren al li nun posttagmeze, kaj diri al li, ke la +manuskripto estas sendifekta. + +HEDDA +Nu? Vi ne renkontis lin? + +TESMAN +Ne. Li ne estis hejme. Sed poste mi renkontis sinjorinon Elvsted, kaj +sxi diris, ke li estis cxe ni frue cxi-matene. + +HEDDA +Jes, tuj post via foriro. + +TESMAN +Kaj, lauxdire, li estis dissxirinta la manuskripton. Cxu? + +HEDDA +Jes, li tion asertis. + +TESMAN +Sed, bona Dio, do li estis ja tute freneza! Kaj sekve vi ne kuragxis +redoni gxin al li, Hedda? + +HEDDA +Ne, li gxin ne ricevis. + +TESMAN +Sed vi certe diris al li, ke ni gxin havas? + +HEDDA +Ne. (rapide) Eble vi tion diris al sinjorino Elvsted? + +TESMAN +Ne, tion mi ne volis. Sed al li mem vi estus tion dirinta. Imagu, se +li en malespero ekpensus sin meti en dangxeron de morto! Donu al mi +la manuskripton, Hedda! Mi tuj kuros kun gxi al li. Kie vi havas la +paketon? + +HEDDA +(malvarma kaj nemovigxanta, sin apogante al la apogsegxo) Mi gxin ne +plu havas. + +TESMAN +Vi gxin ne plu havas! Pro la cxielo kion vi aludas per tio! + +HEDDA +Mi forbruligis gxin -- cxion. + +TESMAN +(eksaltas en timo) Forbruligis! Forbruligis la manuskripton de +Ejlert! + +HEDDA +Ne kriu tiel. La servistino povus eble vin auxdi. + +TESMAN +Forbruligis! Sed bona Dio --! Ne, ne, ne, -- tio estas tute neebla! + +HEDDA +Jes, sed tiel tamen estas. + +TESMAN +Sed cxu vi mem komprenas, kion vi faris, Hedda! Estas ja +kontrauxlegxa traktado de trovitajxo. Jen imagu! Jes, demandu nur al +asesoro Brack, kaj vi auxdos. + +HEDDA +Estas pli konsilinde, ke vi ne parolu pri tio, -- nek al la asesoro, +nek al iu alia. + +TESMAN +Sed kiel povis vi ekpensi iun tiagrade neauxditan agon! Kiel povis vi +ekhavi tiun ideon? Kiel tia koncepto obsedis vin? Respondu al mi pri +tio. Cxu? + +HEDDA +(subpremas preskaux nerimarkeblan rideton) Mi tion faris por vi, +Jorgen. + +TESMAN +Por mi! + +HEDDA +Kiam vi revenis hejmen cxi-matene kaj rakontis, ke li legis por vi -- + +TESMAN +Jes, jes, kaj kio jen? + +HEDDA +Tiam vi konfesis, ke vi enviis al li lian verkon. + +TESMAN +Ho Dio, ne prenu tion lauxlitere --. + +HEDDA +Tamen. Mi ne povis toleri la penson, ke iu alia superombru vin. + +TESMAN +(kun ekkrio inter dubo kaj gxojo) Hedda, -- ho, cxu estas vero, kion +vi diras! -- Tamen, -- tamen -- tiel mi neniam antauxe spertis vian +amon. Jen imagu! + +HEDDA +Nu, do estas plej bone ke vi eksciu -- ke gxuste en tiu cxi tempo -- +(impete, interrompante) Ne, ne, -- vi povas pridemandi cxe onklino +Julle. Kaj certe sxi donos al vi informon. + +TESMAN +Ho, mi preskaux kredas ke mi komprenas vin, Hedda! (kunfrapas la +manojn) Eja, bona Dio, vi --, cxu tio estus ebla! Cxu? + +HEDDA +Ne kriu tiel. La servistino povus auxdi vin. + +TESMAN +(ridante en senrega gxojo) La servistino! Ne, nun vi estas vere +amuzega, Hedda! La servistino, -- tiu estas ja Berte, tiu! Mi mem +iros tion rakonti al Berte. + +HEDDA +(premegas la manojn kiel en malespero) Ho, mi krevos, -- mi krevos +en cxio cxi! + +TESMAN +En kio do, Hedda? Cxu? + +HEDDA +(malvarme, sinrege) En cxio tio -- ridinda, -- Jorgen. + +TESMAN +Ridinda? Ke mi estas tiom gxojega. Sed tamen --. Eble ne estas sagxe, +ke mi ion diru al Berte. + +HEDDA +Ho ja, -- kial ne ankaux tio? + +TESMAN +Ne, ne, ankoraux ne. Sed onklino Julle nepre devas tion scii. Kaj +ankaux _tio_ ke vi komencis nomi min Jorgen! Jen imagu. Ho, onklino +Julle, sxi farigxos ege gxoja, -- ege gxoja! + +HEDDA +Kiam sxi auxdos ke mi forbruligis la paperojn de Ejlert Lovborg -- +por vi? + +TESMAN +Ne, jen vere! Tion pri la paperoj, tion kompreneble neniu devas +ekscii. Sed ke vi forbruligas por mi, Hedda, -- en tiu scio vere +ankaux onklino Julle partoprenu! Cetere mi sxatus scii, mi, cxu tia +sinteno estas kutima cxe junaj edzinoj? Cxu? + +HEDDA +Vi devas demandi al onklino Julle ankaux pri _tio_, mi opinias. + +TESMAN +Jes, tion mi certe okaze faros. (denove aspektas maltrankvile kaj +hezitante) Tamen, -- tamen, la manuskripto? Bona Dio, estas ja tamen +terure pensi pri la kompatinda Ejlert. + +(_Sinjorino Elvsted_, vestita kiel je la unua vizito, kun cxapelo kaj +supervestoj, envenas tra la pordo de la antauxcxambro.) + +ELVSTED +(salutas rapide kaj diras ekscitite) Ho, kara Hedda, ne ofendigxu +pro tio, ke mi revenas. + +HEDDA +Kio okazis al vi, Tea? + +TESMAN +Cxu denove estas io pri Ejlert Lovborg? Cxu? + +ELVSTED +Ho jes, -- mi terure timas, ke akcidento okazis al li. + +HEDDA +(prenas sxian brakon) Ho, -- vi tion kredas! + +TESMAN +Ne do. bona Dio, -- kial vi povas ekpensi pri tiajxo, sinjorino +Elvsted! + +ELVSTED +Ja, cxar mi auxdis, ke oni parolis pri li en la pensiono, -- gxuste +kiam mi envenis. Ho, disvastigxas ja la plej nekredeblaj onidiroj pri +li en la urbo hodiaux. + +TESMAN +Jes, imagu, tion ankaux mi auxdis! Kaj tamen mi povas atesti, ke li +iris rekte hejmen kaj kusxigis sin. Jen imagu! + +HEDDA +Nu, -- kion oni diris en la pensiono? + +ELVSTED +Ho, mi eksciis nenion. Aux cxar ili nenion certe sciis aux --. Ili +silentigxis, kiam ili min vidis. Kaj demandi mi ne kuragxis. + +TESMAN +(maltrankvile pasxadante) Ni esperu -- ni esperu, ke vi misauxdis, +sinjorino Elvsted! + +ELVSTED +Ne, ne, mi estas certa, ke pri li oni parolis. Kaj jen mi auxdis, ke +oni ion menciis pri malsanulejo aux -- + +TESMAN +Malsanulejo! + +HEDDA +Ne, -- tio do vere neeblas! + +ELVSTED +Ho, mi morte timas pro li. Kaj sekve mi supreniris al lia logxejo, +kaj sercxis lin _tie_. + +HEDDA +Cxu vere vi _povis_ decidigi vin al tio, Tea! + +ELVSTED +Jes, kion do mi alie farus? Cxar sxajnis al mi, ke mi ne plu povis +elteni tiun necertecon. + +TESMAN +Sed vi ne renkontis lin? Ankaux vi ne? Cxu? + +ELVSTED +Ne. Kaj la aliaj logxantoj nenion sciis pri li. Li ne estis hejme de +post hieraux posttagmeze, ili diris. + +TESMAN +Hieraux! Imagu, ke ili povis tion diri! + +ELVSTED +Ho, sxajnas al mi, ke devas esti okazinta iu akcidento al li! + +TESMAN +Vi, Hedda, -- cxu mi iru urben, kaj tie informigxu pri li en diversaj +lokoj --? + +HEDDA +Ne, ne, vi ne impliku vin en tio cxi. + +(_Asesoro Brack_, kun cxapelo en la mano, envenas tra la pordo de la +antauxcxambro, kiun _Berte_ malfermas kaj poste malantaux li fermas. +Li aspektas serioze kaj salutas silente.) + +TESMAN +Ho, jen vi, kara Asesoro? Cxu? + +BRACK +Jes, mi nepre devis viziti vin cxivespere. + +TESMAN +Mi povas vidi laux via aspekto, ke vi ricevis mesagxon de onklino +Julle. + +BRACK +Ankaux tiun mi ricevis, jes. + +TESMAN +Cxu ne estas malgxojige? Cxu? + +BRACK +Nu, kara Tesman, tio estas kiel oni tion konceptas. + +TESMAN +(rigardas lin necerte) Cxu estas okazinta io alia? + +BRACK +Jes, vere estas. + +HEDDA +(ekscitita) Io malgxojiga, asesoro Brack? + +BRACK +Ankaux tio lauxkoncepte, Sinjorino. + +ELVSTED +(senvole ekgxemas) Ho, estas io pri Ejlert Lovborg! + +BRACK +(iom rigardas sxin) Kial Sinjorino ekpensas pri _tio_? Cxu eble +Sinjorino jam ion scias --? + +ELVSTED +(konfuzita) Ne, ne, mi tute nenion scias; sed -- + +TESMAN +Sed bona Dio, diru do! + +BRACK +(sxultrotiras) Nu, -- bedauxrinde, -- Ejlert Lovborg estas portita +al la malsanulejo. Li certe jam estas mortonta. + +ELVSTED +(ekkrias) Ho Dio, ho Dio --! + +TESMAN +En la malsanulejo! Kaj ecx mortonta! + +HEDDA +(senvole) Tiom rapide do --! + +ELVSTED +(lamentante) Kaj ni, kiuj disigxis sen repacigxo, Hedda! + +HEDDA +(flustras) Sed, Tea, -- Tea do! + +ELVSTED +(sen atenti sxin) Mi devas iri al li! Mi devas vidi lin en vivo. + +BRACK +Vi neniel povas, Sinjorino. Neniu estas permesata enveni al li. + +ELVSTED +Ho, sed diru do al mi nur tion, kio okazis al li! Kio do estas? + +TESMAN +Jes, cxar li kredeble ne mem --! Cxu? + +HEDDA +Jes, mi certas ke li mem faris. + +TESMAN +Hedda, -- kial vi povas --! + +BRACK +(kiu konstante sxin rigardas) Bedauxrinde vi gxuste divenis, +sinjorino Tesman. + +ELVSTED +Ho, kiom terure! + +TESMAN +Li mem do! Jen imagu! + +HEDDA +Sin pafis! + +BRACK +Ankaux nun vi gxuste divenis, Sinjorino. + +ELVSTED +(provas sin regi) Kiam tio okazis, sinjoro Asesoro? + +BRACK +Nun, posttagmeze. Inter la tria kaj la kvara. + +TESMAN +Sed bona Dio, -- kie li do tion faris? Cxu? + +BRACK +(iom necerta) Kie? Jes, kara, -- eble li tion faris en sia logxejo. + +ELVSTED +Ne, tiel ne povas esti. Cxar tie mi enrigardis inter la sesa kaj la +sepa. + +BRACK +Nu, do en iu alia loko. Tion mi ne precize scias. Mi nur scias, ke +oni trovis lin --. Li estis sin pafinta -- tra la brusto. + +ELVSTED +Ho, kiom terure imagi! Jen ke pri li tiel finigxis! + +HEDDA +(al _Brack_) Cxu estas tra la brusto? + +BRACK +Jes, -- kiel mi diras. + +HEDDA +Do ne tra la tempio? + +BRACK +Tra la brusto, sinjorino Tesman. + +HEDDA +Ja, ja, -- la brusto estas ankaux bona. + +BRACK +Kiel, Sinjorino? + +HEDDA +(repusxante) Ho ne, -- nenio. + +TESMAN +Kaj la vundo estas vivdangxera, vi diras? Cxu? + +BRACK +La vundo estas absolute mortiga. Versxajne jam estas finite pri li. + +ELVSTED +Ja, Ja, tion mi antauxsentas! Estas finite! Finite! Ho, Hedda --! + +TESMAN +Sed diru al mi, -- kie vi eksciigxis pri cxio tio? + +BRACK +(abrupte) Tra iu el la policistoj. Iu kun kiu mi interparolus. + +HEDDA +(lauxte) Fine heroajxo! + +TESMAN +(timigita) Dio gardu min, -- kion vi diras, Hedda! + +HEDDA +Mi diras, ke en tio cxi estas beleco. + +BRACK +Hm, sinjorino Tesman -- + +TESMAN +Beleco! Ne, jen imagu! + +ELVSTED +Ho, Hedda, kiel vi do povas paroli pri beleco en tiajxo! + +HEDDA +Ejlert Lovborg faris la saldon pri sia vivo. Li kuragxis tion fari, +kio -- kio estis farenda. + +ELVSTED +Ne, neniel kredu, ke tiel okazis! Kion li faris, tion li faris en +deliro. + +TESMAN +En malespero li tion faris! + +HEDDA +Tiel ne estas. Pri tio mi estas certa. + +ELVSTED +Jes, li faris! En deliro! Gxuste kiel kiam li dissxiris niajn +kajerojn. + +BRACK +(ekmiras) La kajerojn? La manuskripton, vi aludas? Cxu li dissxiris +gxin? + +ELVSTED +Jes, tion li faris cxi-nokte. + +TESMAN +(flustras mallauxte) Ho, Hedda, el tio ni neniam liberigxos. + +BRACK +Hm, estas strange. + +TESMAN +(pasxadante sur la planko) Jen imagu, ke Ejlert tiel forlasas la +mondon! Kaj ne postlasas tion, kio dauxre famigus lian nomon -- + +ELVSTED +Ho, se eblus tion rekonstrui! + +TESMAN +Jes, imagu, se tio eblus! Mi ne scias kiom mi donus -- + +ELVSTED +Eblus, sinjoro Tesman. + +TESMAN +Kion vi sugestas? + +ELVSTED +(sercxas en la posxo de la robo) Jen, vidu. Mi gardis la foliajxojn, +kiujn li kunportis, kiam li diktis. + +HEDDA +(pasxon pli proksimen) Ahx --! + +TESMAN +Ilin vi gardis, sinjorino Elvsted! Cxu? + +ELVSTED +Jen ili estas. Mi kunprenis ilin, kiam mi forvojagxis. Kaj ili restis +en la posxo -- + +TESMAN +Ho, permesu al mi rigardi! + +ELVSTED +(donas al li amaseton da folietoj) Sed estas tiom konfuzite. Tiom +intermiksite. + +TESMAN +Imagu, cxu ni tamen povus trovi vojon en gxi! Eble kiam ni du helpus +unu la alian -- + +ELVSTED +Ho jes, ni almenaux provu -- + +TESMAN +Ni _plenumu_! Ni _devas_ sukcesi! Mi metas mian vivon en tion! + +HEDDA +Vi, Jorgen? Vian vivon? + +TESMAN +Jes, aux pli gxuste dirite la tutan tempon je mia dispono. Miaj +propraj kolektoj, ili kusxu dume. Hedda, -- vi komprenas min? Cxu? +Estas io kion mi sxuldas al la renomo de Ejlert. + +HEDDA +Eble tio. + +TESMAN +Kaj jen, kara sinjorino Elvsted, ni do al la laboro. Bona Dio, ne +utilas kovi sur tio, kio estas okazinta. Cxu? Ni provu tiom retrovi +animan trankvilon, ke -- + +ELVSTED +Jes, jes, sinjoro Tesman, mi provos kiom eble plej bone. + +TESMAN +Nu, venu do cxi tien. Ni devas tuj ekzameni la noticojn. Kie ni sidu? +Cxi tie? Ne, tie en la malantauxa cxambro. Pardonu, kara Asesoro! +Venu do kun mi, sinjorino Elvsted. + +ELVSTED +Ho Dio, -- se nur estus fareble! + +(_Tesman_ kaj _sinjorino Elvsted_ iras en la malantauxan cxambron. +Sxi deprenas cxapelon kaj supervestojn. Ambaux sidigas sin cxe la +tablo sub la penda lampo kaj sin profundigas en fervora ekzameno de +la paperoj. _Hedda_ iras al la forno kaj eksidas sur la apogsegxon. +Iom poste _Brack_ iras al sxi.) + +HEDDA +(duonlauxte) Ho Asesoro, -- kia liberigxo estas en tio cxi pri +Ejlert Lovborg. + +BRACK +Liberigxo, sinjorino Hedda? Jes, por li ja efektive estas +liberigxo -- + +HEDDA +Mi pensas, por mi. Liberigxo scii, ke almenaux io kuragxa povas +libervole okazi en tiu cxi mondo. Io, sur kio falas lumo de spontanea +beleco. + +BRACK +(ridetas) Hm, -- kara sinjorino Hedda -- + +HEDDA +Ho, mi certe scias, kion vi volas diri. Cxar vi estas ia fakulo, +ankaux vi, kiel -- nu! + +BRACK +(rigardas sxin firme) Ejlert Lovborg signifis por vi pli ol vi eble +volas agnoski por vi mem. Aux cxu mi eraras en tio? + +HEDDA +Pri tiajxo mi ne al vi respondas. Mi nur scias, ke Ejlert Lovborg +havis kuragxon vivi la vivon laux sia propra animo. Kaj nun -- la +heroajxo! El kiu brilas beleco. Tio, ke li havis forton kaj volon +elsxiri sin el la vivofesteno -- tiom frue. + +BRACK +Mi bedauxras, sinjorino Hedda, -- sed mi estas devigata tiri vin el +bela iluzio. + +HEDDA +Iluzio? + +BRACK +El kiu vi tamen baldaux elsxirigxus. + +HEDDA +Kaj kiu estas do tiu? + +BRACK +Li ne mortpafis sin mem -- libervole. + +HEDDA +Ne libervole! + +BRACK +Ne. La afero pri Ejlert Lovborg ne estas tia, kia mi gxin prezentis. + +HEDDA +(emociita) Cxu vi ion prisilentis? Kaj kion? + +BRACK +Pro la kompatinda sinjorino Elvsted mi iomete sxangxis la esprimojn. + +HEDDA +Kiujn do? + +BRACK +Unue tiun, ke li jam vere estas morta. + +HEDDA +En la malsanulejo. + +BRACK +Jes. Kaj sen regajni konscion. + +HEDDA +Kion pli vi prisilentis? + +BRACK +Tion, ke la evento ne okazis en lia cxambro. + +HEDDA +Nu, tio povas ja esti suficxe indiferenta. + +BRACK +Ne tute. Cxar mi al vi diru, -- Ejlert Lovborg trovigxis mortpafita +en -- la buduaro de frauxlino Diana. + +HEDDA +(volas eksalti, sed refalas) Neeblas, asesoro Brack! Tie li ne +denove trovigxus hodiaux! + +BRACK +Li estis tie hodiaux posttagmeze. Li venis por postuli ion, kion +oni estus forpreninta de li. Parolis konfuzite pri infano, kiu +malaperis -- + +HEDDA +Ahx, -- tial do -- + +BRACK +Mi pensis, ke eble povus esti lia manuskripto. Sed tiun li ja mem +neniigis, mi auxdas. Do eble estis lia posxbiletujo. + +HEDDA +Eble estis gxi. -- Kaj tie, -- tie oni trovis lin. + +BRACK +Jes, tie. Kun elpafita pistolo en la brustposxo. La kuglo trafis lin +mortige. + +HEDDA +En la brusto, -- jes. + +BRACK +Ne, -- gxi trafis lin en la abdomenon. + +HEDDA +(ekrigardas lin kun esprimo de abomeno) Aldone tio! Ho ridindajxo +kaj abomenajxo, kiuj suprenmetas sin kiel malbenon sur _cxion_, kion +mi nur tusxas. + +BRACK +Aldonigxas ankaux io alia, sinjorino Hedda. Io, kion oni ankaux +klasifiku sub la fia. + +HEDDA +Kaj kio estas tio? + +BRACK +La pistolo, kiun li cxe si havis -- + +HEDDA +(senspire) Nu! Kio pri gxi! + +BRACK +Gxin li devas esti sxtelinta. + +HEDDA +(eksaltas) Sxtelinta! Ne estas vero! Tion li ne faris. + +BRACK +Nenio alia eblas. Li certe estas gxin sxtelinta --. Sx-sxt! + +(_Tesman_ kaj _sinjorino Elvsted_ ekstaris cxe la tablo en la +malantauxa cxambro kaj venas en la salonon.) + +TESMAN +(kun la paperoj en ambaux manoj) Auxdu, Hedda, -- preskaux neeblas +por mi vidi tie sub la penda lampo. Jen imagu. + +HEDDA +Jes, mi imagas. + +TESMAN +Cxu povus ni sidi cxe via skribotablo. Cxu? + +HEDDA +Volonte. (rapide) Ne, atendu! Lasu min unue iom ordigi. + +TESMAN +Ho, tion vi tute ne bezonas, Hedda. Estas suficxe da loko. + +HEDDA +Ne, ne, lasu min nur ion forigi, mi diras. Porti tion cxi tien sur la +pianon dume. Jen do! + +(Sxi tiras objekton, kovritan de notfolioj, el sub la bretaro, +almetas pliajn notfoliojn, kaj portas cxion maldekstren en la +malantauxan cxambron. _Tesman_ metas la paperfoliojn sur la +skribotablon kaj translokigas tien la lampon de la tablo en la +angulo. Li kaj _sinjorino Elvsted_ eksidas kaj rekomencas la laboron. +_Hedda_ revenas.) + +HEDDA +(malantaux la segxo de _sinjorino Elvsted_, mole palpante sxiajn +harojn) Nu, dolcxa Tea, -- cxu eblas pri la monumento de Ejlert +Lovborg? + +ELVSTED +(rigardas sxin senespere) Ho Dio, -- certe farigxos ege malfacile +trovi sistemon. + +TESMAN +Ni devas kapabli. Estas la sola vojo. Kaj ordigi la paperojn de +aliuloj, -- tio estas gxuste io por kio mi tauxgas. + +(_Hedda_ iras al la forno kaj eksidas sur unu el la taburetoj. +_Brack_ staras super sxi, apoganta al la apogsegxo.) + +HEDDA +(flustras) Kion vi diris pri la pistolo? + +BRACK +(mallauxte) Ke li nepre estas gxin sxtelinta. + +HEDDA +Kial gxuste sxtelinta? + +BRACK +Cxar cxiu alia klarigo devas esti neebla, sinjorino Hedda. + +HEDDA +Cxu? + +BRACK +(rigardas sxin iom ekzamene) Ejlert Lovborg kompreneble estis cxi +tie hodiaux matene. Cxu ne? + +HEDDA +Jes. + +BRACK +Vi estis sola kun li, cxu? + +HEDDA +Jes, momenton. + +BRACK +Cxu vi ne forlasis la cxambron, dum lia cxeesto? + +HEDDA +Ne. + +BRACK +Pripensu. Cxu vi ne eliris momenton? + +HEDDA +Jes, eble mallongan momenton -- eksteren en la antauxcxambron. + +BRACK +Kaj kie vi dume havis vian pistolskatolon? + +HEDDA +Gxi estis ene en -- + +BRACK +Nu, sinjorino Hedda? + +HEDDA +La skatolo staris tie sur la skribotablo. + +BRACK +Cxu vi poste rigardis cxu ambaux pistoloj estas tie? + +HEDDA +Ne. + +BRACK +Ankaux ne estas necese. Mi vidis tiun pistolon, kiun Lovborg havis +cxe si. Kaj mi tuj rekonis gxin de hieraux. Kaj ankaux de pli frue. + +HEDDA +Cxu vi eble havas gxin? + +BRACK +Ne, la polico gxin havas. + +HEDDA +Kion la polico faros pri la pistolo? + +BRACK +Sercxos sciigxon pri la posedanto. + +HEDDA +Cxu vi kredas, ke oni tion povas malkasxi? + +BRACK +(klinas sin super sxi malsupren kaj flustras) Ne, Hedda Gabler, -- +ne tiom longe kiom mi silentas. + +HEDDA +(rigardas lin timeme) Kaj se vi ne silentas, -- kio do? + +BRACK +(sxultrotiras) Estas ja cxiam la klarigo, ke la pistolo estas +sxtelita. + +HEDDA +(firme) Prefere morti! + +BRACK +(ridetas) Tiajxon oni diras, sed oni tion ne faras. + +HEDDA +(ne respondante) Kaj se la pistolo do ne estas sxtelita. Kaj la +posedanto trovigxas. Kio tiam sekvos? + +BRACK +Ja, Hedda, -- tiam sekvos la skandalo. + +HEDDA +La skandalo! + +BRACK +La skandalo, jes, -- kiun vi tiom morte timas. Kompreneble vi estos +vokata antaux la tribunalon. Kaj vi kaj frauxlino Diana. Sxi devas ja +klarigi kiel cxio okazis. Se estis akcidenta pafo aux intenca +mortigo. Cxu li tirus la pistolon el la posxo por sxin minaci? Kaj +jen la kuglo pafigxus? Aux cxu sxi tirus la pistolon el lia mano, kaj +jen mortpafus lin, kaj remetus la pistolon en lian posxon? Sxi certe +kapablus tion fari. Cxar sxi estas fortika knabineto, tiu sama +frauxlino Diana. + +HEDDA +Sed cxio cxi abomena ne koncernas _min_. + +BRACK +Ne. Sed vi devas respondi tiun demandon: Kial vi donis la pistolon al +Ejlert Lovborg? Kaj kiujn konkludojn oni tiros el la fakto, ke vi al +li gxin donis? + +HEDDA +(mallevas la kapon) Vere. Pri tio mi ne pensis. + +BRACK +Nu, felicxe neniu dangxero estas, tiom longe kiom mi silentas. + +HEDDA +(rigardas supren al li) Mi do estas sub via potenco, Asesoro. De nun +vi regas mian korpon kaj animon. + +BRACK +(flustras pli mallauxte) Plej kara Hedda, -- kredu min -- mi ne +misuzos la staton. + +HEDDA +Tamen same sub via potenco. Dependanta de viaj postuloj kaj volo. +Mallibera. Do mallibera! (ekstaras impete) Ne, -- tiun penson +mi ne eltenos! Neniam. + +BRACK +(rigardas sxin duone mokante) Kutime oni rezignas antaux la +neevitebleco. + +HEDDA +(reciprokas lian rigardon) Ja, eble. + +(Sxi iras al la skribotablo.) + +HEDDA +(subpremas senperan rideton kaj imitas la akcenton de Tesman) Cxu vi +do sukcesas, Jorgen? Cxu? + +TESMAN +Dio scias, kara. Estos laboro almenaux de pluraj monatoj, tio cxi. + +HEDDA +(kiel antauxe) Jen imagu! (rapidas legxere per la manoj tra la +hararo de _sinjorino Elvsted_) Cxu ne estas strange por vi, Tea? Nun +vi sidas cxi tie kune kun Tesman -- gxuste kiel vi antauxe sidis kune +kun Ejlert Lovborg. + +ELVSTED +Ho Dio, se mi nur povus inspiri ankaux vian edzon. + +HEDDA +Ho, tio certe venos -- kun la paso de tempo. + +TESMAN +Ja, sciu, Hedda, -- jam vere sxajnas al mi, ke mi komencas ion tian +percepti. Sed retrovu segxon cxe la asesoro. + +HEDDA +Cxu estas nenio, por kio vi du povas uzi min en tio? + +TESMAN +Ne, absolute nenio. (turnas la kapon) De nun vi vere devas esti +tiom afabla teni al Hedda kompanion, kara Asesoro! + +BRACK +(kun ekrigardo al Hedda) Estos por mi ega plezuro. + +HEDDA +Dankon. Sed cxivespere mi estas laca. Mi volas iom kusxi tie ene sur +la sofo. + +TESMAN +Jes, tion faru, kara. Cxu? + +(_Hedda_ iras en la malantauxan cxambron kaj kuntiras la kurtenojn +post si. Mallonga pauxzo. Subite oni auxdas, ke sxi ludas sovagxan +dancmelodion tie ene sur la piano.) + +ELVSTED +(eksaltas de sur la segxo) Hu, kio do estas! + +TESMAN +(kuras al la pordaperturo) Sed, plej kara Hedda, -- ne ludu do por +danco cxivespere! Memoru do onklinon Rina! Kaj ankaux Ejlert! + +HEDDA +(metas la kapon antauxen inter la kurtenoj) Kaj ankaux onklinon +Julle. Kaj la tutan aron. -- De nun mi estos silenta. + +(Sxi denove fermas post si.) + +TESMAN +(cxe la skribotablo) Sxi eble suferas vidi nin cxe tiu cxi doloriga +laboro. Sciu, sinjorino Elvsted, -- vi translogxigxu al onklino +Julle. Kaj jen mi venos en la vesperoj. Kaj ni povos sidi laborante +_tie_. Cxu? + +ELVSTED +Jes, estus eble pli bone -- + +HEDDA +(en la malantauxa cxambro) Mi bone auxdas kion vi diras, Tesman. Sed +kiel mi pasigu la vesperojn cxi tie? + +TESMAN +(foliumas la paperojn) Ho, asesoro Brack certe estas tiom gxentila, +ke li tamen vizitos vin. + +BRACK +(sur la apogsegxo, krietas gxoje) Kun plezuro cxiun lauxvican +vesperon, sinjorino Tesman! Ni kune certe bone amuzigxu cxi tie, ni +du! + +HEDDA +(klare kaj auxdeble) Jes, cxu vi ne nutras tiun esperon, Asesoro? +Vi, kia sola koko en la korto -- -- + +(Pafo auxdigxas tie ene. _Tesman_, _sinjorino Elvsted_ kaj _Brack_ +eksaltas.) + +TESMAN +Aj, nun sxi denove fingrumas la pistolojn. + +(Li distiras la kurtenojn kaj kuras enen. _Sinjorino Elvsted_ same. +_Hedda_ kusxas senviva, sternita sur la sofo. Konfuzo kaj kriado. +Konfuzita _Berte_ envenas de dekstre.) + +TESMAN +(krias al _Brack_) Pafis sin! Pafis sin tra la tempio! Jen imagu! + +BRACK +(duone paralizita sur la apogsegxo) Sed Dio kompatu, -- tiajxon oni +ja _ne faras!_ + + + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Hedda Gabler, by Henrik Ibsen + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HEDDA GABLER *** + +***** This file should be named 19183.txt or 19183.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/9/1/8/19183/ + +Produced by William Walter Patterson, Geraldine Wright and Andrew Sly + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/19183.zip b/19183.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5fe199c --- /dev/null +++ b/19183.zip diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..45e8228 --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #19183 (https://www.gutenberg.org/ebooks/19183) |
