diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 04:54:22 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 04:54:22 -0700 |
| commit | 9b999a672543e2f07750a2916562182239c09188 (patch) | |
| tree | 2550f5c031c0ad1d381b9a6fdcf8ebbe5c35db9e /18887-h | |
Diffstat (limited to '18887-h')
| -rw-r--r-- | 18887-h/18887-h.htm | 2239 | ||||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/add_0_b.jpg | bin | 0 -> 148760 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/add_0_t.jpg | bin | 0 -> 52422 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/add_1_b.jpg | bin | 0 -> 144814 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/add_1_t.jpg | bin | 0 -> 45104 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/add_2_b.jpg | bin | 0 -> 159065 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/add_2_t.jpg | bin | 0 -> 51067 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/cover_b.jpg | bin | 0 -> 59365 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/cover_t.jpg | bin | 0 -> 20148 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/decor_1.jpg | bin | 0 -> 12461 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/decor_2.jpg | bin | 0 -> 1755 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/decor_3.jpg | bin | 0 -> 6493 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/printer.jpg | bin | 0 -> 8801 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/rizal_b.jpg | bin | 0 -> 205051 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18887-h/images/rizal_t.jpg | bin | 0 -> 59510 bytes |
15 files changed, 2239 insertions, 0 deletions
diff --git a/18887-h/18887-h.htm b/18887-h/18887-h.htm new file mode 100644 index 0000000..6a3ae8c --- /dev/null +++ b/18887-h/18887-h.htm @@ -0,0 +1,2239 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" + "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> + +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"> + +<head> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html;charset=iso-8859-1" /> + +<title>The Project Gutenberg eBook of Si Rizal at ang mga Diwata, by José N. Sevilla.</title> + +<style type="text/css"> +<!-- +p { text-indent: 2em; margin-top: .75em; text-align: justify; margin-bottom: .75em;} + .noind {text-indent: 0em;} + .sign {text-align: right; padding-right: 3em;} + .gap {margin-top: 2em;} + .biggap {margin-top: 4em;} + .brack {font-size: 300%;} + +h1,h2,h3,h4,h5,h6 {text-align: center; clear: both;} + +hr { width: 30%; margin-top: 2em; margin-bottom: 2em; margin-left: auto; margin-right: auto; clear: both;} + +body {margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-family: "Times New Roman", Times, serif;} +table {margin-left: auto; margin-right: auto;} + + .blockquot{margin-left: 10%; margin-right: 10%;} + .pagenum {position: absolute; text-indent: 0em; left: 92%; font-size: 0.7em; text-align: center; color: gray;} + .center {text-align: center;} + .smcap {font-variant: small-caps;} + +a img { border: 0; } + .caption {font-weight: bold;} + .figcenter {margin: auto; text-align: center;} + + .poem {margin-left:30%; margin-right:10%; text-align: left;} + .poem .stanza {margin: 1em 0em 1em 0em;} + .verseind {text-indent: 1em;} + .verse verseind {margin: 0em;} + .verse6 {text-indent: 6em;} + .verse10 {text-indent: 10em;} + .verse12 {text-indent: 12em;} + .versesd {text-indent: -4em;} + .speaker {position: absolute; + right: 70%; + width: 25%; + text-align: left;} + .dialogue {margin-left: 7%;} + +--> + </style> + </head> +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of Si Rizal at ang mga Diwata, by Jose N. Sevilla + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Si Rizal at ang mga Diwata + Zarzuelang Tagalog na may Dalawang Yugto + +Author: Jose N. Sevilla + +Release Date: July 22, 2006 [EBook #18887] + +Language: Tagalog + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SI RIZAL AT ANG MGA DIWATA *** + + + + +Produced by Tamiko I. Camacho, Pilar Somoza, and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net Handog +ng Proyektong Gutenberg ng Pilipinas para sa pagpapahalaga +ng panitikang Pilipino. (http://www.gutenberg.ph) + + + + + + +</pre> + + + +<hr/> + +<div class="figcenter" style="width: 294px;"> +<a href="images/add_0_b.jpg"><img src="images/add_0_t.jpg" width="294" height="400" alt="Advertisement Manuel de Leos/Libreria de R. Martinez" title="Advertisement Manuel de Leos/Libreria de R. Martinez" /></a> +</div> + +<hr/> + +<div class="figcenter" style="width: 268px;"> +<a href="images/cover_b.jpg"><img src="images/cover_t.jpg" width="268" height="400" alt="Cover" title="Cover" /></a> +</div> + +<hr/> + +<h1>Si Rizal at ang mga Diwata</h1> + +<h4><i>(ZARZUELANG TAGALOG NA MAY DALAWANG YUGTO)</i></h4> + +<h4>TUGTUGIN NG</h4> + +<h3>Gurong Manuel Lopez</h3> + +<h4>AT TITIK NI</h4> + +<h3>Jose N. Sevilla</h3> + +<div class="figcenter" style="width: 180px;"> +<img class="gap" src="images/printer.jpg" width="180" height="90" alt="Printer's mark" title="Printer's mark" /> +</div> + +<h5 class="gap">(<span class="smcap">Unang Pagkalimbag</span>)</h5> + +<h5>MAYNILA, 1913.</h5> + +<h4 class="gap"><span class="smcap">Imp. SEVILLA, Ilaya 601 Tondo, Manila</span>.</h4> + +<hr/> + +<h2>TALAAN NG NILALAMAN</h2> + +<table summary="talaan ng nilalaman"> +<tr><td><a href="#unang_yugto">UNANG YUGTO</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#i_a">I Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#ii_a">II Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#iii_a">III Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#iv_a">IV Tugma</a></td></tr> + +<tr><td><a href="#ikalawang_yugto">IKALAWANG YUGTO</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#i_b">I Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#ii_b">II Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#iii_b">III Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#iv_b">IV Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#v_b">V Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#vi_b">VI Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#vii_b">VII Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#viii_b">VIII Tugma</a></td></tr> +<tr><td class="verseind"><a href="#huling_tugma">Huling Tugma</a></td></tr> +</table> + +<hr/> + + +<div class="figcenter" style="width: 342px;"> +<a href="images/rizal_b.jpg"><img src="images/rizal_t.jpg" width="342" height="400" alt="Dr. José Rizal y Mercado" title="Dr. José Rizal y Mercado" /></a> +<span class="caption"><i>Dr. José Rizal y Mercado</i></span> +</div> + + +<div class="blockquot"> +<p><i>Ala-ala sa dakilang Bayani, bilang pamimintuho sa kanyang mga banal +na mithiin.</i></p> + + +<p class="sign">Ang Kumatha</p> +</div> + +<hr/> + +<h2>MGA TAONG GAGANAP</h2> + +<table summary="mga_taong_gaganap"> + +<tr><td> </td><td> </td><td>Rizal 14 na taon</td></tr> +<tr><td> </td><td> </td><td>Filipinas</td></tr> +<tr><td> </td><td> </td><td>Anangki</td></tr> +<tr><td> </td><td> </td><td>Sakim</td></tr> +<tr><td> </td><td> </td><td>Ingit</td></tr> +<tr><td> </td><td> </td><td>Minerva</td></tr> +<tr><td> </td><td> </td><td>Panahon</td></tr> + +<tr> +<td><span class="smcap">Mga Diwata</span></td> +<td class="brack">{</td> +<td>Kagandahan<br/> +Karangalan, Kasayahan at<br/> +Kayamanan</td> +</tr> + +<tr> +<td><span class="smcap">Coro Ng</span></td> +<td class="brack">{</td> +<td>Kabataan<br/> +Kabinataan<br/> +Mga Panganay</td> +</tr> +</table> + +<div class="figcenter" style="width: 74px;"> +<img class="biggap" src="images/decor_3.jpg" width="74" height="100" alt="Decorative motif" title="Decorative motif" /> +</div> + +<p>TAGUBILIN:</p> + +<p>Ipinagbabawal ang pagtatanghal na walang pahintulot ng Gurong si G. +Manuel Lopez at ng Kumatha.</p> + +<hr/> + +<div class="figcenter" style="width: 500px;"> +<img src="images/decor_1.jpg" width="500" height="38" alt="Decorative motif" title="Decorative motif" /> +</div> + +<h2>SI RIZAL AT ANG MGA DIWATA</h2> + +<div class="figcenter" style="width: 200px;"> +<img src="images/decor_2.jpg" width="200" height="23" alt="Decorative motif" title="Decorative motif" /> +</div> + +<h2><a name="unang_yugto"></a><i>UNANG YUGTO</i></h2> + + +<p class="center noind"><i>Sa kabilang dako ng tanawin ay kakahuyan at bundukin at sa kabilang +dako'y bahagi ng dagat BAY.<br/> +Isang bangkang lunday ang nakapugal na bay-bayin.<br/> +<b>Lalabas ang Coro ng Kabataan na boong lugad na nagaawit.</b></i></p> + + + +<h3 class="biggap"><a name="i_a"></a>I TUGMA</h3> + + +<p><i>AWITIN</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker">(<span class="smcap">Lahat</span>)</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tayo na't magpaliguan</div> +<div class="verse">Dito sa dagat na tabang</div> +<div class="verse">Tubig niya'y sakdal linaw</div> +<div class="verse">Anong sarap! Anong inam!</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker">(<span class="smcap">Lalaki</span>)</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Banka'y atin nang ibunsod</div> +<div class="verse">At sabayan ng pag-gaod</div> +<div class="verse">Kapit kayo't mahuhulog</div> +<div class="verse">Mahirap na ang malunod.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker">(<span class="smcap">Babai</span>)</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Anong sarap na aliwan</div> +<div class="verse">Ng mamangka sa dagatan</div> +<div class="verse">Huwag kayong magagalaw</div> +<div class="verse">Ang bangka ay gumigiwang.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker">(<span class="smcap">Lahat</span>)</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tayo na't maglusungan</div> +<div class="verse">Sa tubig na sakdal linaw</div> +<div class="verse">Hayo na't maglundagan</div> +<div class="verse">Anong sarap manimbulan!</div> +</div> +</div> +</div> + +<p class="center noind"><i>Magpapasukang lahat sa loob. Si Rizal ay lalabas sa kabilang dako na +wari'y may hinahanap.</i></p> + + + + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_6" id="Page_6">Páhiná 6</a></span></p> + +<h3 class="biggap"><a name="ii_a"></a>II TUGMA</h3> + + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ako ay iniwan.... Hindi na inisip,</div> +<div class="verse">Ang nagsisiluhang Ina at kapatid,</div> +<div class="verse">Nagpasasang lahat sumimsim ng tamis</div> +<div class="verse">Ng pagliliwaliw.... at kami'y sa sakit.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Anong pagkahirap ng ganitong buhay</div> +<div class="verse">Maraming kapatid ay di maasahan,</div> +<div class="verse">Ang nangatuturing na mga panganay</div> +<div class="verse">Na dapat huwarin sa mabuting asal,</div> +<div class="verse">Sa landas ng puri'y dapat na mag-akay</div> +<div class="verse">At dapat magsikap ng ikararangal,</div> +<div class="verse">Ng kanyang kaanak, ng kanyang pangalan,</div> +<div class="verse">Ay siyang nagiging masamang huwaran</div> +<div class="verse">At dumog sa hilig na napakahalay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Ang tanang pag-asa ng Ina kong giliw</div> +<div class="verse">Ang kabinataang dinaladalangin,</div> +<div class="verse">Siyang tatawagan, aking ituturing</div> +<div class="verse">Yaring kalagayang balot ng hilahil.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Nguni't hindi kaya ariing aglahi</div> +<div class="verse">Ng mga kapatid ang gayong mungkahi?</div> +<div class="verseind"><i>(Mag-iisip ng boong alinlangan)</i></div> +<div class="verse">Sa ano't ano ma'y aking luwalhati,</div> +<div class="verse">Ang agad malaman yaring pagwawari.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p class="center noind"><i>(Anyong hahanapin, sa kabilang dako'y lalabas ang Kabinataan.)</i></p> + + + + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_7" id="Page_7">Páhiná 7</a></span></p> + +<h3 class="biggap"><a name="iii_a"></a>III TUGMA</h3> + +<h3>(ANG KABINATAAN AT SI RIZAL)</h3> + + +<p><i>SALITAAN:</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kabinataan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ang buhay ng tao ay isang pangarap</div> +<div class="verse">Isang kasayahang walang makatulad</div> +<div class="verse">Ang di magtamasa ay hangal at uslak</div> +<div class="verse">Laging magtitiis, laging maghihirap.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse"><i>(sa sarili)</i> Ang kabinataan....</div> +<div class="verse6"><i>(lalapitan)</i> Kayo 'y siyang pakay</div> +<div class="verse">Talagang sadya kong kayo'y tatawagan,</div> +<div class="verse">Sana'y isasamong si Ina'y káwaan.</div> +<div class="versesd"><i>(tunog)</i> Ibig baga ninyo mga hinihirang</div> +<div class="verse">Na samahan ako't Siya'y saklolohan?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kabinataan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Kami ay may lakad; huwag abalahin</div> +<div class="verse">At ang kasayaha'y dapat tamasahin,</div> +<div class="verse">Hindi mo ba tantong ang hindi sumimsim</div> +<div class="verse">Sa kanyang tagayan ay mangmang ó baliw?</div> +<div class="versesd"><i>(hihimukin)</i> Sumama ka Rizal, sa ami'y sumama</div> +<div class="verse">At doon pahirin ang bakas ng dusa.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(malungkot)</i> Sumama pa ako?.... Paano si Ina?....</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kabinataan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(pakutya)</i> Si Ina?... Bayaan. Siya ay saka na.</div> +<div class="versesd"><i>(Pasubali)</i> Tawagan na muna ang mga panganay:</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Kayo'y kapatid ding dapat na asahan;</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kabinataan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Sila'y siyang unang dapat na dumamay.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Samahan na ako. Tayo na't suyuan.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kabinataan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Nalalaman mo nang kami ay may lakad.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_8" id="Page_8">Páhiná 8</a></span></p> +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Matitiis kayang hindi bigyang lunas</div> +<div class="verse">Ang sakit ni Ina sa gitna ng hirap?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kabinataan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">May panahon pa rin.... <i>(aalis)</i></div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Kung tapos nang lahat.</div> +</div> +</div> +</div> + + + + +<h3 class="biggap"><a name="iv_a"></a>IV TUGMA</h3> + +<p class="center noind"><i>Mapagiisa si Rizal.</i></p> + + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ang aking pag asang mangakakatulong</div> +<div class="verse">Na mangag-iibis ng dusa't lingatong,</div> +<div class="verse">Di man nabahala sa tapat kong lungoy,</div> +<div class="verse">Hindi man dinigig ... Agad nang yumaon.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Masayang masayang parang walang malay,</div> +<div class="verse">Nagsasamantala ng galak sa buhay;</div> +<div class="verse">Parang mga musmos na di nalalamang</div> +<div class="verse">Ligayang sandali'y agad napaparam.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p class="center noind"><i>(Mayuyukayok sa isang dako ng tanawin na waring may iniisip.)</i></p> + +<p class="center noind"><span class="smcap">Lalabas Ang Mga Diwata Na Mag Aawitan Ng Kaakit-akit. Si Ingit at +Si Sakim Ay Sa Kabilang Dako.</span></p> + +<p><i>SALITAAN.</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Mga Diwata kong hirang</div> +<div class="verse">Inyong akitin si Rizal;</div> +<div class="verse">Akitin mo Kagandahan,</div> +<div class="verse">Ganda ang iyong ialay.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kagandahan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Siya'y aking lalambingan.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ikaw naman Kasayahan</div> +<div class="verse">Pilitin mong siya'y mapukaw.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kasayahan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Sa puso'y siyang bubuhay.</div> +</div> +</div> +</div> + + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_9" id="Page_9">Páhiná 9</a></span></p><div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tulungan mo Karangalan</div> +<div class="verse">Gayumahi't nang masilaw</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Karangalan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Aalayan ko ng dangal.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Akitin mo Kayamanan</div> +<div class="verse">Ng salaping makikinang.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kayamanan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Sisiluin ko ng yaman.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Hayo na at siya'y lapitan</div> +<div class="verse">At gisinging malumanay.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><i>AWITIN:</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Mga Diwata</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tayo na't ating gisingin</div> +<div class="verse">Halina't atin siluin</div> +<div class="verse">Alayan natin ng lambing</div> +<div class="verse">Upang siya'y sumaatin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Rizal, Rizal, gumising na</div> +<div class="verse">Silayan kami ng mata</div> +<div class="verse">Asahan mong liligaya't</div> +<div class="verse">Malilimot ang balisa.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><i>SALITAAN.</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Rizal, Anó't namamanglaw?</div> +<div class="verse">Baki't ka ba nagdaramdam?</div> +<div class="verse">Sabihin mo, iyong tura't</div> +<div class="verse">Ako'y handa sa pag-damay</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Dahilan kay Inang mahal</div> +<div class="verse">Na nagagapos ng lumbay.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">¡Ah! Yaon ang dahilan</div> +<div class="verse">Ng di mo ikatiwasay?</div> +<div class="verse">Ibig mong aking lunasan</div> +<div class="verse">Ang mga sakit sa buhay?</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_10" id="Page_10">Páhiná 10</a></span></p> +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(sa sarili)</i> ¡Oh pusong napakarangal!</div> +<div class="versesd"><i>(sa kausap)</i> Kayo ay pagtatapatan</div> +<div class="verse">Ang tanging pag-asa, ang Kabinataan,</div> +<div class="verse">Ang nangatuturing na mga panganay</div> +<div class="verse">Ang dapat lumunas, ang dapat dumamay</div> +<div class="verse">Ay na nga hihimbing, at nalilimutang</div> +<div class="verse">Sila'y may ina pang dapat paglingkuran.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Dahil lamang doon, ikaw ay nalumbay?</div> +<div class="verse">Ayokong makitang sino may lumuha,</div> +<div class="verse">Kaya't tangapin mo ang aking kalinga.</div> +<div class="verse">Ako'y si Anangki. Ako'y si Tadhana.</div> +<div class="verse">Nariyat kasama ang tanang Diwata.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(tatawag)</i> Kagandahan: Siya, kayo'y magpasasa</div> +<div class="verse">Pawiin kay Rizal ang bakas ng luha</div> +<div class="verse">Iyong ipatantong ikaw ang Hiwagang</div> +<div class="verse">Hinababol-habol ng tanang Makata.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">At siya'y suyuin ng boong pag-giliw,</div> +<div class="verse">Sa kanya'y idulot ang timyas ng lambing,</div> +<div class="verse">Siya'y dalhin mo sa mga tanawin</div> +<div class="verse">Ng mga pangarap.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kagandahan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Akin pong gagawin.</div> +<div class="verse"><i>(Lalapit at hahawakan si Rizal)</i></div> +<div class="verse">Halína, halina sa bayan ng tuwa,</div> +<div class="verse">Limutin na Rizal ang mga pag-luha,</div> +<div class="verse">Puso ko't puso mo'y mag-iisang diwa</div> +<div class="verse">At magasusumisid sa dagat "biyaya".</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Ikikitil kita ng mga bulaklak</div> +<div class="verse">At siyang idadampi sa pusong may hirap</div> +</div><div class="stanza"> +<span class='pagenum'><a name="Page_11" id="Page_11">Páhiná 11</a></span><div class="verse">Kita'y susuubin ng aking pag-liyag</div> +<div class="verse">Ng sa pighati mo'y siyang maging lunas,</div> +<div class="verse">Siya na ang sakit.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(alinlangan)</i> Hindi ko magawang</div> +<div class="verse">Agad na sumimsim ng ala'y mong tuwa;</div> +<div class="verse">Ang Ina ko'y siyang sumasagunita</div> +<div class="verse">Mandi'y nakikitang lunod na sa luha.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kagandahan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Pawiin sa loob ang tanang ísiping</div> +<div class="verse">Makapagdudulot ng dusa't hilahil</div> +<div class="verse">At ngayo'y panahong ating tamasahin</div> +<div class="verse">Ang galak sa buhay na sumasaatin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Buklatin ang pusong iyong iyo lamang,</div> +<div class="verse">Tanging makikita'y pagsintang dalisay</div> +<div class="verse">Tahas masasabing tanging-tanging ikaw</div> +<div class="verse">Ang itinitibok ng puso ko't buhay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Pawang tuwa't suyo, ang ipakikita</div> +<div class="verse">Ng nananabik kong puso sa pagsinta't</div> +<div class="verse">Di ka babahiran bahagya mang dusa.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tunay ang sabi mo?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Yao'y nasulat na,</div> +<div class="verse">Nang lalong maganap ang dulot kong alay</div> +<div class="verse">Ngayo'y kilalanin ang isa pang abay.</div> +<div class="versesd"><i>(Tatawag)</i> Kasayahan ... Lapit: Siya ay alayan</div> +<div class="verse">Ng tanging samyo mong kabangubanguhan.</div> +<div class="verse">Ang mga mata mong kapilas ng langit,</div> +<div class="verse">Ay tanging kay Rizal dapat mong ititig;</div> +<div class="verse">Ang masayang ngiting sa dusa'y pambihis,</div> +<div class="verse">Ang mabining kilos na nakasakit</div> +<div class="verse">Ang mahinghing anyo, ang timyas ng halik,</div> +<span class='pagenum'><a name="Page_12" id="Page_12">Páhiná 12</a></span> +<div class="verse">Ang gandang sariwang laging nagtatalik,</div> +<div class="verse">Ang matang mapungay, ang diwang malinis,</div> +<div class="verse">Idulot kay Rizal.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kasayahan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Ganap na ang nais!</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(Hangang-hanga)</i> Ito kaya'y tunay?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kasayahan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Hindi panaginip.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(tatawag)</i> Karangalan ... Siya ay iyong putungan</div> +<div class="verse">Ng nakahihiling iyong katangian:</div> +<div class="verse">Gawin mong si Rizal ay laging hangaan</div> +<div class="verse">Sa boong daigdig ng lalo mang paham.</div> +<div class="verse">Ibig kong makita na siya'y kapiling</div> +<div class="verse">Ng lalong Bayaní, ng lalong Magiting,</div> +<div class="verse">Ibig kong makitang siya'y pintuhuin</div> +<div class="verse">Ng tanang linalan....</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Karangalan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Ang gayo'y gagawin.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">At kulang pa yata ... <i>(mag-iisip)</i> Ah! si Kayamanan!</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kayamanan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ako po'y utusan.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Ngayon di'y gampanan,</div> +<div class="verse">Yarin tagubilin, sa íkatitibay</div> +<div class="verse">Na kanyang ligayang walang katapusan;</div> +<div class="verse">Sinupin mong lahat, na ang kayamanang</div> +<div class="verse">Mahahagilap mo sa boong tinakpan,</div> +<div class="verse">Ang lahat at lahat ay iyong ialay</div> +<div class="verse">Kung kailanganin ng batang si Rizal.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(magalang)</i> Bago ko tangapin ang tanang biyaya'y</div> +<div class="verse">Bayaang ialay ang aking paghanga.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Sila'y alipin mo; ang mga Diwata'y</div> +<div class="verse">Iyong iyo lamang. Hayo't magpasasa.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_13" id="Page_13">Páhiná 13</a></span></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(Magalang)</i> Anangki, salamat.</div> +<div class="versesd"><i>(sa mga Diwata; boong tamis)</i> Halina kay Ina</div> +<div class="verse">Oh! mga giliw kong panglunas sa dusa,</div> +<div class="verse">Tayo na't piliting siya'y lumigaya,</div> +<div class="verse">Yamang ako'y inyo, kayo nama'y kanya.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Lahat</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(sabay)</i> Di kami nanayag. Kami'y iyo lamang.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kagandahan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ang kahi ma't sinong magnais umagaw</div> +<div class="verse">Ng biyayang iyo, iyong iyong tunay</div> +<div class="verse">Ay aming kagalit gagawing kaaway</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Sa makatwid, ay ...</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Lahat</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Iyo nang nalaman.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kagandahan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Na sino't sino mang sa iyo'y pumiling,</div> +<div class="verse">Sino mang aagaw ng sariling amin</div> +<div class="verse">Ay sisiphayuin ng siphayong baliw.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(magalang)</i> Anangki, Tadhana, ako'y patawarin.</div> +<div class="verse">Ang tanang Diwatang kaloob sa akin</div> +<div class="verse">Ay di maaaring aking tamasahin,</div> +<div class="verse">Náiyan, kunin na, muli mong bawiin.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Sa anong dahilan?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Sa malaking bagay.</div> +<div class="verse">Ako ay di akin, ako ay kay Inang,</div> +<div class="verse">Ang kanyang tiisin ay akin ding tunay,</div> +<div class="verse">Ang aking ligaya'y kanyangkanya lamang</div> +<div class="verse">Kaya't di maaring ang tanan mong alay</div> +<div class="verse">ay tamasahin ko at pagpasasaan.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(matimyas)</i> Ano pa ang ibig? pinawi kong lahat</div> +<div class="verse">Ang mga hirap mo ng mabisang lunas.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_14" id="Page_14">Páhiná 14</a></span></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Di ko kailangan ... Nais ko pa'y hirap</div> +<div class="verse">Kung akin sarili. Aanhin ang galak</div> +<div class="verse">Na di maihandog sa Ina kong liyag?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(payamot)</i> At tumatangi ka sa mga biyaya?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(boong saklap)</i> Hindi maaari, di ko magagawang</div> +<div class="verse">Ako ay mag isang lumasap ng tuwa.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(boong poot)</i> Ako'y ginagalit.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verseind"><i>(mayumi)</i> Ikaw ang bahala.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Anangki</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(galit)</i> Ang ngit-ngit ni Sakim, ang poot ni Ingit</div> +<div class="verse">Ang aking higanti'y siyang mag-uusig</div> +<div class="verse">Asahan; asahang ano mang masapit</div> +<div class="verse">Kita'y tatalian ng mga pasakit.</div> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(tatawag)</i> Ingit, Sakim, Ayan: <i>(ituturo)</i> Siya'y kilalanin</div> +<div class="verse">Siya'y higantihan ng ngit-ngit ng baliw</div> +<div class="verse">Sa hapis na buhay, huwag pagitawin</div> +<div class="verse">At ipaglubugan sa tanang hilahil.</div> +</div> +</div> +</div> +</div> +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Sakim</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(boong kasiyahan)</i> Ako ang bahala; aking nalalaman</div> +<div class="verse">Ang aking gagawin upang pasakitan.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Sakim</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Di ako tutugot na siya ay gumitaw</div> +<div class="verse">Aking pipilitin na siya'y mamatay.</div> +</div> +</div> +</div> + +<h4 class="gap">TABING.</h4> + +<div class="figcenter" style="width: 74px;"> +<img class="biggap" src="images/decor_3.jpg" width="74" height="100" alt="Decorative motif" title="Decorative motif" /> +</div> + +<hr/> + +<div class="figcenter" style="width: 500px;"> +<img src="images/decor_1.jpg" width="500" height="38" alt="Decorative motif" title="Decorative motif" /> +</div> + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_15" id="Page_15">Páhiná 15</a></span></p> + +<h2>SI RIZAL AT ANG MGA DIWATA</h2> + +<div class="figcenter" style="width: 200px;"> +<img src="images/decor_2.jpg" width="200" height="23" alt="Decorative motif" title="Decorative motif" /> +</div> + +<h2><a name="ikalawang_yugto"></a><i>IKALAWANG YUGTO</i></h2> + + + +<h3 class="gap"><a name="i_b"></a>I TUGMA</h3> + +<p class="center noind"><i>Pagbubukas ng tabing ay makikita si Rizal nayuyukayok. Lalabas ni +Filipinas na nag-aawit ng isang mapanglaw na karaingan.</i></p> + + +<p><i>AWITIN:</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Filipinas</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Rizal, Rizal, bunsong hirang</div> +<div class="verse">Ina mo'y huag bayaan</div> +<div class="verse">Ina'y iyong saklolohan</div> +<div class="verse">Sa dagat ng kahirapan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Ang Ina mong tumatangis</div> +<div class="verse">Nalulunod na sa sakit</div> +<div class="verse">Wala nang kayang magtiis</div> +<div class="verse">Sa lingap mo'y nagnanais.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><i>SALITAAN.</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(alinlangan)</i> Anong aking magagawa</div> +<div class="verse">Sa ako'y mus-mos pang bata.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Filipinas</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Sukat ang banal mong nasa</div> +<div class="verse">Kung iyong isasagawa.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(susuyuin)</i> ¡Ina! siya na ang pag-luha</div> +<div class="verse">Handa akong kumalinga.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_16" id="Page_16">Páhiná 16</a></span></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Filipinas</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ay Rizal ng aking buhay.</div> +<div class="verse">Sa tanang kong katiisan,</div> +<div class="verse">Hininga mandi'y papanaw;</div> +<div class="verse">Mga binata'y tawagan</div> +<div class="verse">Nang ikaw ay matulungan.</div> +<div class="verse">Hanapin, tawagan sila,</div> +<div class="verse">Ibalita yaring dusa</div> +<div class="verse">Nang kanilang maalalang</div> +<div class="verse">May tumatangis na Ina.</div> +<div class="verse">At sa kanila'y isulit,</div> +<div class="verse">Ang pighating tinitiis</div> +<div class="verse">Ng Inang tanging ninibig</div> +<div class="verse">Sa libinga'y maghahatid;</div> +<div class="verse">Kailangan ko ang tangkilik. <i>(malulugmok)</i></div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(aalalayan)</i> Ina ... Inang minamahal</div> +<div class="verse">Huag mo akong iiwan</div> +<div class="verse">Aanhin ko yaring buhay</div> +<div class="verse">Kung ikaw ay mamamatay?</div> +</div> +</div> +</div> + +<p class="center noind"><b><i>Lalabas ang mga Panganay na may dalang manok, baraha at bote ng +alak.</i></b></p> + + + + +<h3 class="biggap"><a name="ii_b"></a>II TUGMA</h3> + +<p class="center noind"><span class="smcap">Ang Mga Panganay, Si Rizal at Si Filipinas</span></p> + + +<p><i>SALITAAN:</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 1.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Mabuhay ang kasayahan!</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 2.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Mabuhay ang paglilibang!</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Lahat</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Mabuhay! Laging mabuhay!</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(luhog)</i> Lingapin ninyo si Inang</div> +<span class='pagenum'><a name="Page_17" id="Page_17">Páhiná 17</a></span> +<div class="verse">Mga kapatid kong hirang</div> +<div class="verse">Ako ay inyong tulungan,</div> +<div class="verse">Kung kayo man ay may buhay</div> +<div class="verse">Ay sa kanya tanging utang.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Lahat</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(pakutya)</i> Ohu?... mapagdunung dunungan.</div> +<div class="versesd"><i>(sa sarili)</i> Bakit malakas ang sugal</div> +<div class="verse">Hahanapi'y kapalaran.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Filipinas</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(sa mga Panganay)</i> Ay mga anak ko ...kayo'y nasisinsay</div> +<div class="verse">Sa dapat landasin....</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 1.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verseind"><i>(padabog)</i> Aking nalalamang</div> +<div class="verse">Kaliwa'y kaliwa at kanan ang kanan. <i>(anyong aalis)</i></div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Kami na'y lingapin ... Sandaling maghintay ...</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 2.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd">(kay Rizal) At ibig mo yatang kami pa'y turuan?...</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 3.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Kung sana'y marunong ó kaya'y mayaman</div> +<div class="verse">Disin ay agad kang pinaniwalaan.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 1.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tayo'y tanghali na.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 2.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Halina at iwan</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verseind"><i>(boong lungcot)</i> At kami ni ina?...</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 3.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse10">Kayó?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Lahat</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse12">Ating lisan.</div> +<div class="verse12"><i>(sabay ng alis)</i></div> +</div> +</div> +</div> + + + + +<h3 class="biggap"><a name="iii_b"></a>III TUGMA</h3> + +<p class="center noind"><span class="smcap"><b>Si Rizal at Si Filipinas</b></span></p> + + +<p><i>SALITAAN</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ituro sa akin Inang ginigiliw</div> +<div class="verse">Kung sino ang dapat na aking suyuin</div> +<div class="verse">At pakaasahang kahit puhunanin</div> +<div class="verse">Ang murang buhay kong aking ihahain.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_18" id="Page_18">Páhiná 18</a></span></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Filipinas</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tanging bunsong nagmamahal</div> +<div class="verse">Ikaw mandin ang nahirang</div> +<div class="verse">Na sa aki'y tumangkakal</div> +<div class="verse">Noong Bathalang Kumapal.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Kung magulang yaring bisig.</div> +<div class="verse">Kung ganap na yaring bait,</div> +<div class="verse">Asahan mo Inang ibig</div> +<div class="verse">Na sisikapin kong pilit</div> +<div class="verse">Ang sa iyo'y pagtangkilik.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Filipinas</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Napakabanal ang nasa</div> +<div class="verse">Kung iyong isasagawa</div> +<div class="verse">Ang iyong layong dakila</div> +<div class="verse">Na sa aki'y pagkalinga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Subalit lalong mainam</div> +<div class="verse">Ang ikaw sana'y tulungan</div> +<div class="verse">Ng aking mga Panganay</div> +<div class="verse">Na kapatid mo ring tunay.</div> +<div class="verse">Kailangan mong tanglawan</div> +<div class="verse">Ang isip na nadidimlan.</div> +<div class="verse">Tumawag ka kay Minerva</div> +<div class="verse">At sa kanya ay pasama</div> +<div class="verse">Tiising mawalay muna</div> +<div class="verse">Sa nalulunos na Ina.</div> +<div class="verse">Siya kita na'y iiwan</div> +<div class="verse">Di na ako makalaban</div> +<div class="verse">Sa dahas ng kahirapan. (<i>anyong aalis</i>)</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ina, Inang minamahal</div> +<div class="verse">Ang bunso mo'y huag lisan.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_19" id="Page_19">Páhiná 19</a></span></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Filipinas</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Kailangan mawalay muna</div> +<div class="verse">Sa namimighating Ina. <i>(sabay alis)</i></div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(anyong hahabulin)</i> Subali't ...May matuwid ka,</div> +<div class="verse">At ayaw mong ipakita</div> +<div class="verse">Sa akin ang pagdurusa</div> +<div class="verse">At aayaw kang talaga</div> +<div class="verse">Na ang puso ko'y magbata.</div> +<div class="verse">Pagsisikapan ko ano mang masapit</div> +<div class="verse">Na sa iyong mata'y huag ng tumigis</div> +<div class="verse">Ang saklap ng luhang animo ay batis,</div> +<div class="verse">Pagpipilitan kong magkapatid-patid</div> +<div class="verse">Ang tanikala mo ng mga pasakit (<i>papasok</i>)</div> +</div> +</div> +</div> + +<h4>(<span class="smcap">Tabing Na Lansangan</span>)</h4> + + + + +<h3 class="biggap"><a name="iv_b"></a>IV TUGMA</h3> + +<p class="center noind"><i>Lalabas ang mga Panganay</i></p> + + +<p><i>SALITAAN:</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 1.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Nanalo ka ba?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 2.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Kung ako'y nanalo ...</div> +<div class="verse">Ako ay nahughog.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 1.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Ako ay natalo</div> +<div class="verse">Sa masamang hilig tayo ay nabuyo.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 3.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Hindi pa rin huli ... Tayo na'y magbago.</div> +<div class="verse">Maling mali tayo ng tinungong landas,</div> +<div class="verse">Ang lansangang yao'y patungo sa hirap;</div> +<div class="verse">Maligoy matinik, mabato't madawag</div> +<div class="verse">At pawang balahong hindi madalumat.</div> +</div> +</div> +</div> + + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_20" id="Page_20">Páhiná 20</a></span></p> + +<h3 class="biggap"><a name="v_b"></a>V TUGMA</h3> + +<p class="center noind"><i>Lalabas ang Kabinataan</i></p> + +<h4><span class="smcap">Ang Mga Panganay at Ang Kabinataan</span></h4> + + +<p><i>SALITAAN:</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kabinataan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Oh! mga Panganay ... Nasaan si Rizal?...</div> +<div class="verse">Kami ay samahan</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Siya naming pakay</div> +<div class="verse">Ang aming ginawing madumog sa sugal</div> +<div class="verse">Siyang naging sanhi ng sakit ni Inang</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Kabinataan</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">At kami?... Oh! kami'y nagsisipagsisi</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panganay 1.º</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tayo na; halina't alayan ng puri</div> +<div class="verse">Ang Ina't kapatid na laging duhagi.</div> +<div class="verse">Halina't lunasan ang sakit ni Ina</div> +<div class="verse">Kalagin ang gapos ng pighati't dusa</div> +<div class="verse">Halina tuntunin ang himok tuwi na</div> +<div class="verse">Ng bunsong si Rizal</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Lahat</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Halina ... Halina, <i>(papasok na lahat)</i></div> +</div> +</div> +</div> + + +<h4>(<span class="smcap">Bubuksan Ang Tabing</span>)</h4> + + + + +<h3 class="biggap"><a name="vi_b"></a>VI TUGMA</h3> + +<p class="center noind"><i>Sa kabilang dako'y lalabas si Rizal at sa kabilang dako'y si +Minerva.</i></p> + + +<p><i>SALITAAN:</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Minerva.... Minerva, ako ay tulungan</div> +<div class="verse">Ako ay akayin sa landas ng dangal.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Minerva</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ano ang nais mo magiting na Rizal?</div> +<div class="verse">Sabihin ng agad.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p><span class='pagenum'><a name="Page_21" id="Page_21">Páhiná 21</a></span></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse6">Ang iyong pagdamay</div> +<div class="verse">Ang Ina kong minamahal</div> +<div class="verse">Sa pighati'y mamamatay;</div> +<div class="verse">Minerva ako ay tulungan,</div> +<div class="verse">Ang hirap niya'y lunasan,</div> +<div class="verse">Ang isip ko ay tanglawan</div> +<div class="verse">Ng ningning ng karunungan,</div> +<div class="verse">Nang si Ina'y maalayan</div> +<div class="verse">Ng bahagyang kaaliwan.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Minerva</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ano ang aking magagawa</div> +<div class="verse">Sa Ina mong lumuluha?</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tanglawan mo ng biyaya</div> +<div class="verse">Diwa kong napakahina,</div> +<div class="verse">Nang sa aki'y maniwala,</div> +<div class="verse">Kapatid kong matatanda</div> +<div class="verse">Sila ay nangahihimlay</div> +<div class="verse">Sa mga gawing mahahalay;</div> +<div class="verse">Kanilang nalilimutang</div> +<div class="verse">Mahigpit na katungkulang</div> +<div class="verse">Sa Ina ay tumangkakal;</div> +<div class="verse">Ang Ina kong minamahal</div> +<div class="verse">Na Ina rin nilang tunay</div> +<div class="verse">Sa dusa ay mamamatay ...</div> +<div class="verse">Minerva sila'y tanglawan</div> +<div class="verse">Ng iyong kapangyarihan.</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Minerva</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Kailangan magsikap ka</div> +<div class="verse">Kung sa aki'y pasasama;</div> +<div class="verse">Ang mithiin mong ligaya</div> +<span class='pagenum'><a name="Page_22" id="Page_22">Páhiná 22</a></span><div class="verse">Matatagpong walang sala ...</div> +<div class="verse">Kay Panahon ka paakay</div> +<div class="verse">Siyang may hawak ng buhay</div> +<div class="versesd"><i>(tatawag)</i> Panahon ...</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panahon</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse"><i>(magalang)</i> Ako po'y utusan</div> +</div> +</div> +</div> + + +<h3 class="biggap"><a name="vii_b"></a>VII TUGMA</h3> + +<p class="center noind"><i>Si Panahon si Minerva at si Rizal.</i></p> + + +<p><i>SALITAAN</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Minerva</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Iyong samahan si Rizal</div> +<div class="verse">Hangang sa bayan ng dangal</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panahon</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ako ay sunudsunuran</div> +<div class="verse">Sa hari ng karunungan</div> +<div class="versesd"><i>(kay Rizal)</i> Kumapit sa akin Rizal</div> +<div class="verse">At sa akin ka aakbay;</div> +<div class="verse">Ang lakas ng kalakasan</div> +<div class="verse">Ang sa iyo'y papatnubay.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p class="center noind"><i>Magtatagpotagpo ang lahat ng personaje tangi si Filipinas ang mga +Diwata na nakahanda na sa Apoteosis. Ang mga Panganay ay hahanga sa +pagkamatas kay Minerva at kay Panahon. Bubuksan nito ang aklat ng +buhay.</i></p> + + + + +<h3 class="biggap"><a name="viii_b"></a>VIII TUGMA</h3> + + +<p><i>SALITAAN</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Panahon</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ibig mong tahuin ang guhit ng palad?...</div> +<div class="verse">Narito't pakingan <i>(bubuksan ang aklat)</i></div> +<div class="verse"><i>(babasahin)</i> «Laging mahahabag</div> +<div class="verse">Sa palad ng lahi na nawawakawak,</div> +<div class="verse">Sa kapabayaan ng dapat magingat</div> +<div class="verse">Na mga kapatid, hangang mapahamak</div> +<div class="verse">Buhay ang kapalit sa ikakakalag</div> +<span class='pagenum'><a name="Page_23" id="Page_23">Páhiná 23</a></span> +<div class="verse">Ng lubid na gapos ng Inang may hirap</div> +<div class="verse">Si Ingit, si Sakim ay kakatulungin</div> +<div class="verse">Ng mga kaaway na mang aalipin,</div> +<div class="verse">Sila'y magtatalik, buhay mo'y kikitlin.</div> +<div class="verse">Ang lahat ay tungo sa hatol ng haling.</div> +<div class="verse">Ito ang palad mo na tatalimahin</div> +<div class="verse">Upang mailigtas ang Ina sa lagim.</div> +<div class="verse">Kung maganap ito, ganap na ang palad</div> +<div class="verse">Ng Inang alipin ng mga bagabag,</div> +<div class="verse">Sa inyong silanga'y muli ng sisikat</div> +<div class="verse">Ang araw na bagong maningning ang sinag,</div> +<div class="verse">Wala na ang dusa, wala na ang hirap.</div> +<div class="verse">Sa mga kapatid, sa mga kaanak</div> +<div class="verse">Ay siyang pupukaw, siyang mag-uulat</div> +<div class="verse">Ng dapat na gawin sa ikagaganap</div> +<div class="verse">Ng kanilang laya sa araw ng bukas»</div> +</div> +</div> +</div> + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Rizal</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="versesd"><i>(boong kasyahan)</i> Kung ang kulay pula'y kinakailangan</div> +<div class="verse">Na siyang itina sa sikat ng araw</div> +<div class="verse">Dugo ko'y ibubo, pangiti kong alay,</div> +<div class="verse">Nang ang kanyang sinag, lalo pang dumingal.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Nang agad mahawi ang kapal ng dilim</div> +<div class="verse">Na sa kanyang dilag ay nakatatabing.</div> +<div class="verse">Nang agad sumilay ang kanyang luningning</div> +<div class="verse">Na nasasaputan ng pighati't lagim.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verse">Tangi kong pangarap siya'y maalayan</div> +<div class="verse">Ng saganang aliw habang nabubuhay</div> +<div class="verse">Nais kong makilang pawi na ang lumbay.</div> +</div><div class="stanza"> +<span class='pagenum'><a name="Page_24" id="Page_24">Páhiná 24</a></span><div class="verse">Tingala ang mukha at wala bakas man</div> +<div class="verse">Ng mga tiniis sa nasawing buhay.</div> +<div class="verse">Nais kong makitang siya ay hangaan</div> +<div class="verse">At tawagtawaging "Mutya ng Silangan".</div> +</div> +</div> +</div> + +<p class="center noind"><i>Mabubuksang bigla ang tanawin at makikita ng lahat si Filipinas at sa +kanyang paana'y nakahílig ang mga Diwata.</i></p> + + + + +<h3 class="biggap"><a name="huling_tugma"></a>HULING TUGMA.</h3> + + +<div class="dialogue"> +<div class="speaker"><span class="smcap">Filipinas</span>:—</div> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Ang sapot na itim ng aba kong palad,</div> +<div class="verse">Ang luha sa matang linipos ng hirap,</div> +<div class="verse">Ang gapos na sakit, ang tanang bagabag,</div> +<div class="verse">Ang mga tiisin na sumasahagap</div> +<div class="verse">Ang lahat ng ito'y walang ibang lunas.</div> +<div class="verse">Tangi sa mithi kong kayo'y magyayakap.</div> +<div class="verse">At magkakasamang tumungo sa landas</div> +<div class="verse">Ng ikalalaya sa araw ng bukas.</div> +</div> +</div> +</div> + + +<p><i>AWITIN NG LAHAT:</i></p> + +<div class="dialogue"> +<div class="poem"> +<div class="stanza"> +<div class="verse">Tayo na't siya'y samahan</div> +<div class="verse">Samahan natin si Rizal</div> +<div class="verse">Sumunod sa kanyang aral</div> +<div class="verse">Si Ina'y ating bihisan.</div> +<div class="verse">Kaalipina'y ibagsak</div> +<div class="verse">Sukdan tayo'y mapahamak</div> +<div class="verse">Salubungin tá ng galak</div> +<div class="verse">"Bagong Araw" na sisikat.</div> +</div> +</div> +</div> + +<p>APOTEOSIS:</p> + +<p>Samantalang nag-aawit ay unti-unting nahuhubdan ng sapot na itim ang +Inang Filipinas at si Ingit at si Sakim ay masisilaw at mahahanga. +Dahan dahang ibababa ang tabing.</p> + +<hr/> + +<div class="figcenter" style="width: 276px;"> +<a href="images/add_1_b.jpg"><img src="images/add_1_t.jpg" width="276" height="400" alt="Advertisement E. Amador/Optico Oriental" title="Advertisement E. Amador/Optico Oriental" /></a> +</div> + +<hr/> + +<div class="figcenter" style="width: 285px;"> +<a href="images/add_2_b.jpg"><img src="images/add_2_t.jpg" width="285" height="400" alt="Advertisement Farmacia del Ldo. Manuel de Santos/Optica Nacional/Crispulo Layoc Dentista" +title="Advertisement Farmacia del Ldo. Manuel de Santos/Optica Nacional/Crispulo Layoc Dentista" /></a> +</div> + +<hr/> + + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's Si Rizal at ang mga Diwata, by Jose N. Sevilla + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SI RIZAL AT ANG MGA DIWATA *** + +***** This file should be named 18887-h.htm or 18887-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/8/8/8/18887/ + +Produced by Tamiko I. Camacho, Pilar Somoza, and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net Handog +ng Proyektong Gutenberg ng Pilipinas para sa pagpapahalaga +ng panitikang Pilipino. (http://www.gutenberg.ph) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> diff --git a/18887-h/images/add_0_b.jpg b/18887-h/images/add_0_b.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a5bc99e --- /dev/null +++ b/18887-h/images/add_0_b.jpg diff --git a/18887-h/images/add_0_t.jpg b/18887-h/images/add_0_t.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e266e4b --- /dev/null +++ b/18887-h/images/add_0_t.jpg diff --git a/18887-h/images/add_1_b.jpg b/18887-h/images/add_1_b.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..430af7b --- /dev/null +++ b/18887-h/images/add_1_b.jpg diff --git a/18887-h/images/add_1_t.jpg b/18887-h/images/add_1_t.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a7a345b --- /dev/null +++ b/18887-h/images/add_1_t.jpg diff --git a/18887-h/images/add_2_b.jpg b/18887-h/images/add_2_b.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9a9acdd --- /dev/null +++ b/18887-h/images/add_2_b.jpg diff --git a/18887-h/images/add_2_t.jpg b/18887-h/images/add_2_t.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..58eba33 --- /dev/null +++ b/18887-h/images/add_2_t.jpg diff --git a/18887-h/images/cover_b.jpg b/18887-h/images/cover_b.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5ddeb85 --- /dev/null +++ b/18887-h/images/cover_b.jpg diff --git a/18887-h/images/cover_t.jpg b/18887-h/images/cover_t.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..026978f --- /dev/null +++ b/18887-h/images/cover_t.jpg diff --git a/18887-h/images/decor_1.jpg b/18887-h/images/decor_1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..06543e9 --- /dev/null +++ b/18887-h/images/decor_1.jpg diff --git a/18887-h/images/decor_2.jpg b/18887-h/images/decor_2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..113fbba --- /dev/null +++ b/18887-h/images/decor_2.jpg diff --git a/18887-h/images/decor_3.jpg b/18887-h/images/decor_3.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..90adc88 --- /dev/null +++ b/18887-h/images/decor_3.jpg diff --git a/18887-h/images/printer.jpg b/18887-h/images/printer.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..759c4c7 --- /dev/null +++ b/18887-h/images/printer.jpg diff --git a/18887-h/images/rizal_b.jpg b/18887-h/images/rizal_b.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..73b5cf0 --- /dev/null +++ b/18887-h/images/rizal_b.jpg diff --git a/18887-h/images/rizal_t.jpg b/18887-h/images/rizal_t.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..601f7c9 --- /dev/null +++ b/18887-h/images/rizal_t.jpg |
