initial commit of ebook 18412HEADmain

11 files changed, 11110 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/18412-0.txt b/18412-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..d09a69e
--- /dev/null
+++ b/18412-0.txt
@@ -0,0 +1,3322 @@
+The Project Gutenberg EBook of De Pleiters, by Jean Baptiste Racine
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Pleiters
+
+Author: Jean Baptiste Racine
+
+Translator: Abraham Bogaert
+
+Release Date: May 18, 2006 [EBook #18412]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE PLEITERS ***
+
+
+
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
+file was produced from images generously made available
+by the Bibliothèque nationale de France (BnF/Gallica) at
+http://gallica.bnf.fr)
+
+
+
+
+
+
+                        DE
+
+                     PLEITERS,
+
+                    _BLYSPEL._
+
+      Uit het Fransch van den Heer RACINE.
+
+
+             [Illustration:
+             Proficit et Recreat.]
+
+                 t’AMSTELDAM,
+
+      By d’Erven van ALBERT MAGNUS, op de
+        Nieuwendyk, in den Atlas, 1695.
+
+               _Met Privilegie._
+
+                [Illustration]
+
+
+
+
+                   DEN HEERE
+
+              DAVID vander PLASS,
+
+                 Konstig Beeld.
+
+                       En
+
+               Portret Schilder.
+
+Myn Nimf, die meer als eens gelukkig was,
+Dat ze u vernoegde als zy haar Dichten las,
+Verstout zich om, ô waarde VANDER PLASS!
+        U dus te groeten.
+’t Mishaage u niet, dat zy, om zulk een eer
+t’Erkennen, u haar Pleiters wyd, myn Heer,
+En nevens die, haar hart demoedig neêr
+        Leit aan uw voeten.
+De Schilderkonst, die zy waardeert en acht,
+En nu weêr in haar eerste staat gebracht,
+Heeft op haar ziel een onbepaalde macht
+        Door haar vermoogen.
+En die, myn Heer, vliegt met de Poëzy
+Haar Zúster, zelf d’onsterflykheid voorbij,
+En twisten nooit om d’opperheerschappy
+        Met brandende oogen.
+Te meer als zy, gelyk myn Nimf beschoud,
+In diamant, en eeuwig duurzaam goud
+Haar lof graveert, en op de gronden boud
+        Van groote lichten.
+Ja uw penzeel, die zelf d’aloudheid tart,
+En Aristiid doorluchtig steekt naar ’t hart,
+Van schaduwen beneepen noch benart,
+        Weet van geen zwichten.
+Zy, eer gewoon de Helden, trots van moed,
+Te volgen door een zee van dierbaar bloed,
+Daar d’eene op ’t hart van d’andre stoot en woed
+        Om d’oorlogszegen:
+Of edeler, en van een grootzer aard,
+Den vyand uit medoogen red en spaard,
+Het Heldenbloed in d’aderen bewaard,
+        En haat den degen,
+Volgt nu een trant die ’t doffe hart verheugd,
+De rouw verkeert in uitgelaate vreugd;
+Doch die niet wykt van ’t waare spoor der deugd,
+        Noch van de reden.
+Zy volgt de pen van Aristophanes,
+Die ’t bloedig spoor der groote Euripides,
+Noch die de trant der wyze Sophocles
+        Niet na wou treeden.
+Terentius heeft nooit zo zoet geboert
+Menander heeft nooit op ’t Tooneel gevoerd
+Een stuk, dat zo de harten heeft geroert
+        Om luit te schateren:
+Noch Plautus heeft met Warnaar met den Pot,
+Al lachchende de feilen zo bespot
+Als hy: geen Spel had zulk een heerlyk lot
+        Noch deed zo klaateren.
+En wy, myn Heer, wy waaren noch berooft
+Van zulk een schat, indien dat Dichtren hooft
+RACINE, die gelyk een zon verdooft
+        Alle andre lichten,
+De laafte hand niet had aan ’t werk geleid,
+De Griekse lof door zyn verstand verbreid,
+En Dichters naam gewyd d’onsterflykheid
+        Door zyn gedichten.
+Zy volgt van ver die groote baak in zee,
+En zoekt by u een lieve en stille ree.
+Dit wenschtze alleen, dit is alleen haar bee
+        Na zo veel vlagen.
+Ontfangt ze dan met die genegentheid,
+Als zy dit Spel aan uwe voeten leit,
+En zie of een die zo bekoorlyk pleit
+        U kan behagen.
+
+            ABRAHAM BÓGAERT.
+
+
+
+
+Copie van de Privilegie.
+
+De Staten van Holland ende Westvriesland, doen te weten.
+Also Ons vertoont is by de tegenwoordige Regenten van de
+Schouwburgh tot Amsterdam. Dat sy Supplianten sedert eenige
+jaren herwaerts met hunne goede vrinden hadden gemackt
+en ten Tooneel gevoert verscheiden Wercken, soo van
+Treurspelen, Blyspelen als Kluchten, welcke sy lieden nu
+geerne met den druck gemeen wilden maecken, doch gemerkt
+dat dese wercken door het nadrucken van anderen, veel van
+haer luyster, soo in Tael als Spelkonst souden komen te
+verliesen, ende alsoo sy Supplianten hen berooft souden
+sien van hun bysonder oogwit om de Nederduytsche Tael en
+de Dichtkonst voort te setten soo vonden sy hen genootsaekt,
+om daer inne te voorsien, ende hen te keeren tot Ons,
+onderdanigh versoeckende, dat wy omme redenen voorsz. de
+Supplianten geliefden te verlenen Octroy ofte Privilegie,
+omme alle hunne wercken reets gemaeckt ende noch in ’t licht
+te brengen, den tyt van vyftien jaren alleen te mogen
+drucken en verkopen of doen drucken en verkopen, met verbot
+van alle anderen op seeckere hooge peene daer toe by Ons te
+stellen ende voor’s in communi forma. Soo is ’t, dat Wy,
+de Zake en ’t Versoek voorsz. overgemerkt hebbende, ende
+genegen wesende ter bede van de Supplianten, uyt Onse rechte
+wetenschap, Souveraine Macht ende authoriteyt deselve
+Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert
+hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren mits
+desen, dat sy geduurende den tyt van vyftien eerst
+achtereenvolgende jaren de voorsz. werken die reeds gedrukt
+zyn, ende die van tyt tot tyt door haer gemaect ende in ’t
+ligt gebragt sullen werden, Binnen den voorsz. Onsen Lande
+alleen sullen mogen drukken, doen drukken, uytgeven en
+verkopen. Verbiedende daerom allen ende eenen yegelyken
+de selve werken naer te drukken ofte elders naer gedruckt
+binnen de selve Onsen Lande te brengen, uyt te geven ofte
+te verkopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte in
+gebrachte ofte verkogte Exemplaren, ende een boete van drie
+hondert guldens daer en boven te verbeuren, te appliceren
+een derde part voor den Officier die de calange doen sal,
+een derde-part voor den Armen der plaetse daer het casus
+voorvallen sal, ende het resterende derde part voor de
+Supplianten. Alles in dien verstande, dat Wy de Supplianten
+met desen Onsen Octroye alleen willende gratificeren tot
+verhoedinge van hare schade door het nadrucken van de
+voorsz. werken, daer door in geenige deele verstaan, den
+Inhoude van dien te Authoriseren, ofte te avouëren, ende
+veel min de selve onder Onse protectie ende bescherminge
+eenig meerde credit, aansien ofte reputatie te geven, nemaer
+de Suppliante, in cas daar in yets onbehoorlijkx soude mogen
+influëren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden
+wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselijk
+begerende, dat by aldien sy desen Onsen Octroye voor de
+selve Werken sullen willen stellen, daer van gene
+geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen
+maken; nemaer gehouden sullen wesen, het selve Octroy
+in’t geheel ende sonder eenige Omissie daar voor te drukken
+ofte te doen drucken; ende dat sy gehouden sullen zyn een
+Exempelaer van alle de voorsz. werken, gebonden ende wel
+geconditioneert te brengen in de Bibliotheecq van Onse
+Universiteyt tot Leyden, ende daer van behoorlyk te doen
+blyken. Alles op pœne van het effect van dien te verliesen.
+Ende ten eynde de Suppliante desen Onsen consente Octroye
+mogen genieten als naar behooren: Lasten wy allen ende eenen
+yegelyken die ’t aengaen mach, dat sy de Suppliante van den
+inhoude van desen doen, laten en gedogen, rustelyk, en
+volkomentlyk genieten en cesserende alle beletten ter
+contrarie. Gedaan in den Hage onder Onsen Grooten Zegele
+hier aan doen hangen, den XIX September in ’t Jaer onses
+Heeren en Zaligmakers duysent ses hondert vier en tachtig.
+
+          G. FAGEL:
+    Ter Ordonnantie van de Staten
+      SIMON van BEAUMONT
+
+De tegenwoordige REGENTEN van de SCHOUWBURG, hebben het
+recht der bovenstaande PRIVILEGIE, voor het BLYSPEL van DE
+PLEITERS, vergund aan de Erfgenaamen van _Albert Magnus_.
+
+  _Den 28 van Maart, 1695._
+
+
+
+
+VERTOONERS.
+
+  DANDYN, _een Rechter_.
+
+  LEANDER, _Zoon van Dandyn, Minnaar van Izabel._
+
+  JERONIMO, _een oud Burger._
+
+  IZABEL, _Dochter van Jeronimo._
+
+  DE GRAVIN VAN NARRESTYN, &c. &c.
+
+  WOUTER, _Secretaris_}
+                      }  _van Dandyn._
+  ORATYN, _Portier_   }
+
+  VOLKERT.
+
+_’t Tooneel is te Parys, voor en in ’t huis van Dandyn._
+
+
+
+
+DE PLEITERS,
+
+_BLYSPEL_.
+
+
+
+
+EERSTE BEDRYF.
+
+
+_EERSTE TOONEEL._
+
+ORATYN, _een groote zak met Processen met zich sleepende._
+
+Ja; ’k zeg als noch, het is een zot die hem vertrouwt
+Op dingen die hy hoopt, en niet met ’t oog beschouwt,
+En, als een Ezel hem by d’ooren om laat leijen;
+Want een die heden lacht, zal morgen zeker schreijen.
+Een jaar geleên, liet van Gaskonje my van daan
+Een Rechter komen, en nam my voor Switzer aan.
+De kaale Fransjes, ha! die Jonkers zonder veeren,
+Die dachten my toen met hun snoeven wat te scheeren;
+Maar schoon Gaskonjer, ’k ben een krygsman in myn bloed;
+’k Snoef meê van houwen, en van kerven, als verwoed.
+Bloed! al die snoeshaans met hun a la mode kleeren,
+Die kwamen my terstond hun dienst toen offereeren,
+’t Was al Heer Oratyn uw dienaar. ’k Lach me slap!
+Maar zonder geld lach ik met zulk een Ridderschap.
+’k Kon voor een goed portier van d’Opera passeeren.
+Men had goed kloppen, en my dus te lermoneeren,
+Doch ’k het geen mensch in, of geld, geld was eerst het woord,
+Geld moest’er wezen, of ik sloot aanstonds de poort;
+’t Is waar, ’k moet aan myn Heer daar van een portie dokken;
+Doch ’k win daar by; want zie, ik hou de grootste plokken.
+’k Verzorg de kaarszen, ’t hooy, ’t papier, en kleinigheên,
+En ik versta my op de kunst, van nul ’k hou een.
+Maar hy is als de droes genegen tot dat zwessen,
+Ja dag en nacht leit hy en prevelt van Processen,
+Van Vonnis, van Apel, Sententie, Vierschaar, daar
+Hy wil gaan eeten, en ook slaapen ’t heele jaar.
+Ik zei wel hondertmaal myn Heer Dandyn, ik zweerje
+Je staat te vroeg op alle morgens, hoe begeerje
+Dan uit te teeren, en te sterven als een beest?
+Eet, drinkt, en slaapt, want zie de wyn verheugd de geest.
+Maar ’t was vergeefs. Hy heeft zyn rol zo lang gaan speulen,
+Zo lang gewaakt, dat hy een slag heeft van de meulen.
+Dan wil hy een voor een ons vonnissen; enfyn
+Hij preuveld dag op dag een duivel van Latyn,
+Daar ik geen woord van weet; ja, ’k hoor hem dikwils zweeren.
+Dat hy wil slaapen in de muts en Rechters kleeren.
+Hy deed zyn haan onlangs uit gramschap ’t hooft afslaan,
+Omdat hy laater, als wel eer, was opgestaan:
+Hy zei een Pleiter had, wiens zaak niet wel wou vlooten,
+Hem listig omgekogt, en ’t beest gevult de pooten.
+Ja wel, de pikken schen die zotten met elkaar.
+Zyn zoon verbied my om te spreeken met zyn vaâr,
+En laat hem dag en nacht van ons op straat bewaaken,
+Want anders zou hy ’t hier in huis zo lang niet maaken.
+Myn Heer, denkt list op list, om ons, hem toevertrouwt,
+’t Ontsnappen, ik voor my, ik slaap niet meer; geen hout
+Is ook zo mager als ik word, ’k doe niet als gaapen.
+Maar hy mag waken dien het lust, ik ga wat slaapen:
+Dit zal myn kussen zyn. Ik meen heel onbevreest
+Van nacht te slaapen, want myn Heer slaapt als beest.
+Kom, kom.
+
+
+_TWEDE TOONEEL._
+
+WOUTER, ORATYN.
+
+WOUTER.
+        Ho, Oratyn!
+
+ORATYN.
+                   Ja wel... maar’k mag maar zwygen,
+’k Vrees dat hy bang is dat ik hier de pip zal krygen.
+
+WOUTER.
+Wat drommel doe je hier zo vroeg op straat te gaan?
+
+ORATYN.
+Hoe, moet men altyd op verloore schiltwacht staan,
+Een man bewaaren die niet doed als schreeuwen, tieren?
+’k Loof ’t is een tovenaar, zo duivels kan hy gieren.
+
+WOUTER.
+Wat zegje!
+
+ORATYN.
+         Hoor, ik zet hem bevende van kouw,
+En geeuwende van vaak, hoe dat ik slaapen wou,
+Geef een Request in, zei hy weêr, dat jy wilt slaapen.
+Ja wel, zie daar, ’k begin weêr van ’t verhaal te gaapen;
+Ik slaap al praatende; goe nacht.
+
+WOUTER.
+                                Goenacht, ziedaar
+Ik zweer je zo... maar zacht, ik hoor in huis gebaar.
+
+
+_DERDE TOONEEL._
+
+DANDYN, WOUTER, ORATYN.
+
+DANDYN _in ’t venster._
+Waar zyt gy Oratyn? Ô Wouter!
+
+WOUTER _tegen Oratyn._
+                            Stil.
+
+DANDYN.
+                                Dat’s wonder,
+Ik zie myn wachters noch om hoog in ’t huis, noch onder.
+Dat ’s goed, ’k zal springen uit het venster op de straat,
+Want zo ik wachte, en zy hier kwamen, was ’t te laat.
+
+WOUTER.
+Hoe, springt de gek?
+
+ORATYN.
+                   Ha! ha! dat’s beet, myn Heer.
+
+DANDYN.
+                                               Helpt, vrinden!
+Helpt, dieven! moord!
+
+ORATYN.
+                    Hou smoel, sta stil, of ’k zal je binden.
+
+WOUTER.
+Ja, schreeuw maar.
+
+DANDYN.
+                 Helpt, men dood me!
+
+
+_VIERDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, WOUTER, ORATYN.
+
+LEANDER.
+                                   Och, och! ’k vrees voor verraad;
+Ras brengt een kaars hier, ’k hoor myn vader in de straat.
+Wat doe je hier? wat wil je weêr zo vroeg beslechten?
+’t Is nacht, waar loop je heên myn vader?
+
+DANDYN.
+                                        ’k Wil gaan rechten.
+
+LEANDER.
+Wie rechten? ’t slaapt hier al.
+
+ORATYN.
+                              Ik niet, dat schut ik Heer.
+
+LEANDER.
+De zakken hangen hem tot op zyn schoenen neêr!
+
+DANDYN.
+’k Wil in drie maanden in myn huis niet weder komen,
+Des heb ik zakken en Processen meêgenoomen.
+
+LEANDER.
+Wie zal je voeden?
+
+DANDYN.
+                 Wie? ik denk de slager.
+
+LEANDER.
+                                       Maar,
+Waar zal je slaapen?
+
+DANDYN.
+                   In de Vierschaar, dat is raar.
+
+LEANDER.
+Neen, eet en slaapt in huis, dat zal u beter voegen
+Als in de Vierschaar; laat uw hof u vergenoegen.
+Ei, vader, laat myn raad zo veel op uw gemoed
+Vermogen; denkt om uw gezondheid, die...
+
+DANDYN.
+                                       Heel goed,
+Ik wil ziek wezen.
+
+LEANDER.
+                 Gy zyt ziek genoeg; ga heenen,
+Leg u te rust, gy hebt geen vlees meêr aan jou beenen.
+
+DANDYN.
+Te rust! gelykt ge u zelf by my? meent gy, wat smaat!
+Als dat een Rechter niet te doen heeft als de straat,
+Gelyk een schytvalk, met de degen wat te vegen?
+Met knechts te zwerven, dan door ’t hof, dan langs de wegen?
+Mooy weer te speelen steeds in kroegen zonder tal?
+Des daags naar ’t dobbelschool te loopen, ’s nachts naar ’t bal?
+Ha! geld te winnen is van grooter consequentie.
+Elk zo een strikje kost uw vader een sententie.
+Myn rok maakt u beschaamt. Gy, gy een Rechters zoon!
+Foei, schaam je wat, gy speelt voor edelman, ô hoon!
+Wel aan Dandyn, wil in uw kamer eens verschynen,
+Bezie de beelden der doorluchtige Dandynen,
+Dat waaren mannen, ha! en Rechters van verstand,
+Zy sliepen in de rok, om vroeg weêr by der hand
+Te wezen. Kom, bezie de giften van een Rechter
+By die van een Baron, en oordeel dan wie slechter,
+En kaalder wezen zal in ’t einde van het jaar.
+Wat is doch een Baron meêr als een kerkpilaar!
+Hoe veel zaagt gy ’er wel van die gekante baazen,
+Hier in myn woelig hof, in hunne handen blaazen,
+En trentelen van kouw, tot dat zy, om by ’t vuur
+Te komen, moesten ’t spit by na de derd’half uur
+Omdraijen. Welk een spyt! denkt gy wel om uw Broeder?
+Zyn dit de lessen van uw afgestorve moeder?
+Die arme Magdaleen! ach, ’k denk noch, hoe die vrouw,
+Geen Audientie, hoe gering, verzuimen zouw;
+Nooit, nooit verliet zy my, en ’t is my niet vergeeten
+Wat zy daar dikwils al van daan bragt; ja de speeren,
+De slagers doeken had zy meê genoomen, om
+Met leege handen niet te komen wederom.
+Zo kan het huis bestaan. Loop zot, gy lykt niet nader
+Als een kaale edelman.
+
+LEANDER.
+                     Maar gy verstaft, myn vader.
+Kom, Oratyn, gelei uw meester, hy word moe,
+Leg hem te bed, en sluit de deur en ’t venster toe;
+Gy zult hem koesteren, en op zyn stuipen letten.
+
+ORATYN.
+Wilt dan te minste een zotte oppasser by hem zetten.
+
+DANDYN.
+Wat recht hebt gy om my naar bed te brengen? zoet,
+Verkrygt eerst een Arrest dat ik gaan slaapen moet.
+
+LEANDER.
+Wel, vader, ga maar by provisie naar d’Alkove.
+
+DANDYN.
+’k Zal gaan, maar eer ik slaap, wil ik veel eer gelooven,
+Dat gy zult dol zyn.
+
+LEANDER.
+                   Wel. Ik zie hem eind’lyk gaan.
+Dat men hem niet verlaat. Gy Wouter blyft wat staan.
+
+
+_VYFDE TOONEEL._
+
+LEANDER, WOUTER.
+
+LEANDER.
+’k Wil u een groot geheim, dat my beknelt, verklaren.
+Ach! Wouter, ach!
+
+WOUTER.
+                Hoe, Heer, moet men u ook bewaaren?
+
+LEANDER.
+Dat scheelt niet veel. Helaas! myn zotheid is zo groot
+Als Vaders zotheid, ja noch grooter, was ik dood!
+
+WOUTER.
+Hoe, wilt ge ook rechten?
+
+LEANDER.
+                        Ei zwygt stil, en hoort me aandachtig.
+Kent gy dat huis wel?
+
+WOUTER.
+                    Ha, nou vat ik je; waarachtig
+De liefde Heer zit jou al vroeg om ’t hart, ja wel!
+Wou jy niet spreeken van Mejuffrouw Izabel?
+Heb ik jou niet gezeit, dat jou geen schoonheid nader...
+Maar jy moet weten, dat Jeronimo haar Vader,
+Zyn goed met pleiten meest heeft door het gat gejaagt.
+Wie duivel heeft hy in Parys niet al gedaagt?
+’k Vrees sterft hy niet, hy zal heel Frankryk niet verschoonen;
+Daarom is hy dicht by zyn Rechter komen woonen.
+Jou vaar wil rechten, hy wil pleiten, wel zie daar
+Het zal me nieuw doen by myn zoolen, of haar vaar,
+Eer gy zyn dochter krygt, niet noch zo ver zal komen,
+Dat hy stout dagen zal myn Heer de Paus van Romen.
+
+LEANDER.
+’k Weet dat zo als gy; maar spyt zyn pleitzucht, ’k zweer,
+Ik sterf voor Izabel.
+
+WOUTER.
+                    Wel, trouwt haar dan, myn Heer;
+Ja toch, spreek maar een woord, het zyn gedaane zaaken.
+
+LEANDER.
+Neen, ’k zie geen kans om daar zo maklyk aan te raaken.
+Helaas! haar vader is t’ontmenscht, ik ken zyn keur;
+Het moet te minsten een Deurwaarder, Curateur,
+Of een van ’t Hof zyn, die haar zien mag, en erlangen.
+Zy zit onzichtbaar in haar huis als een gevangen;
+Zy ziet haar jongmeid vaak met traanen overlâan,
+Myn liefde in rook, haar goed in ’t pleiten heel vergaan.
+Zo ik hem voort laat gaan, hy zal haar ruineeren.
+Kent ge een bedrieger, die een man noch heet met eeren,
+Die trouw zyn vrienden dient, als hy geloont werd?
+Een ivrig dienaar.
+
+WOUTER.
+                  Wel, myn Heer, ’k loof ja, of neen.
+
+LEANDER.
+Maar zouder noch...
+
+WOUTER.
+                  Myn Heer, was noch myn vaar in ’t leven,
+Dat was een man die jou in ’t minst niet zou begeven.
+O! ’t was een vent, myn Heer, van d’andre weereld; hy
+Bedroog heel Frankryk met zyn wytze opsneiery.
+Hy kon, spyt Makelaar, de rechte konst van ’t liegen;
+Ja zou de Duivel zelf door zyn verstand bedriegen:
+En praaten, Brugman was een kreng maar by die vent:
+Zyn daaden stonden op zyn voorhooft vast geprent.
+Hy zou een Prince koets doen stil staan; ja zou zweeren
+Als jy maar geld gaf, dat je zelf niet zoud begeeren.
+Hy was zo gaauw, liet jy hem twintig kroonen zien
+Om tien valsche eeden, o! hy kreeg ’er negentien.
+Maar wat ’s de vraag? ben ik geen zoon van zulk een meester?
+Ik zal jou dienen.
+
+LEANDER.
+                 gy!
+
+WOUTER.
+                   Ja toch, myn Heer, ei, vreest’er
+Niet eens voor.
+
+LEANDER.
+              Durft ge een valsch Exploot den vader wel
+In handen geven?
+
+WOUTER.
+               Ja.
+
+LEANDER.
+                 Durft gy aan Izabel
+Een brief bestellen?
+
+WOUTER.
+                   Ja, al was het aan de drommel,
+Ik kan twe konsten.
+
+LEANDER.
+                  Kom, my dunkt ik hoor gestommel,
+Het is Jeronimo, ik ken zyn schreuwen; ’k zal
+U in myn huis, de zaak ontdekken heel en al,
+
+
+_ZESDE TOONEEL._
+
+JERONIMO, ORATYN.
+
+JERONIMO, _weggaande en wederkomende_.
+Bewaar het huis wel, ’k kom straks weêr, laat jou beleezen
+Van niemand, om om hoog te gaan, of jy meugt vrezen.
+Bestel de brief terstond aan ’t posthuys van Soutfleur;
+En brengt de Haas, omtrent half vyf myn Procureur.
+Indien zyn Klerk hier komt, zo schenkt hem eens Rossolis,
+Of uit myn fles, die in het hok staat, daar de kool is,
+En geef hem dan de zak, die aan de trap hangt, meê.
+Laat zien, ’k vergeet nu niet. Ja; maakt de boonen reê
+Ik ben noch nochteren. Misschien zal naar my vragen
+Een magerachtig man, die zomtyds heele dagen
+Op myn Comptoir zit, en geduurig voor my zweert,
+Wanneer myn weerparty getuigenis begeert;
+Maar laat hem wachten. ’k Vrees myn Rechter mogt aars uit zyn,
+’t Is reeds by vieren, en dan zou myn zaak verbruit zyn.
+
+ORATYN, _de deur half open doende_.
+Wie daar?
+
+JERONIMO.
+        Ei, kan me uw Heer eens spreeken?
+
+ORATYN, _de deur toe doende_.
+                                     Neen.
+
+JERONIMO.
+                                         Maar wel
+Zyn Secretaris?
+
+ORATYN.
+              Neen, zeg ik, loop naar de Hel.
+
+JERONIMO.
+Noch zyn Portier?
+
+ORATYN.
+                Ja toch, alree man, wilt maar klinken,
+Ik ben de man.
+
+JERONIMO.
+             Myn Heer, ei, neem, en wilt eens drinken
+Op myn gezontheid.
+
+ORATYN.
+                 Ha! uw dienaar, ’k dank je zeer,
+Maar kom eens morgen.
+
+JERONIMO.
+                    Wel, geef my myn geld dan weêr.
+Och, in Parys begint het alles te verkeeren!
+My heugt noch dat men kost gemaklyk procedeeren,
+Ja, gaf me een Rechter maar een gulden vyf of zes,
+Het was voort fiat, al waart tegen een Princes.
+Maar nu geloof ik niet, dat ik met al myn zinnen,
+Noch al myn goed, een blood Portier zou kunnen winnen.
+Maar, ’k zie daar de Gravin van Narrestyn, veel licht
+Komt zy hier ook zo vroeg om zaaken van gewicht.
+
+
+_ZEVENDE TOONEEL._
+
+JERONIMO, DE GRAVIN.
+
+JERONIMO.
+Mevrouw, gy komt te laat.
+
+GRAVIN.
+                        Zei ik het niet! warachtig
+Myn knechten maaken my noch dol, niet een is machtig
+Om ’s morgens op te staan, al schreeuw ik al myn best;
+Wil ik haar hebben, ’k moet haar haalen uyt het nest.
+
+JERONIMO.
+Hy doet hem zekerlyk miszaken.
+
+GRAVIN.
+                             ’k Heb myn Rechter
+Schier in een heele dag niet spreeken konnen.
+
+JERONIMO.
+                                            Echter
+Is myn party zeer sterk; ’k moet vreezen.
+
+GRAVIN.
+                                        Wist gy Heer,
+Wat my gedaan wierd, gy beklaagde u nimmermeer.
+
+JERONIMO.
+Indien ik evenwel goed recht heb...
+
+GRAVIN.
+                                  Van uw leven
+Zaagt gy zo geen Arrest.
+
+JERONIMO.
+                       ’k Wil my gevangen geven;
+Ja, ’k stel de zaak aan u, ei, luister, ’k ben begaan.
+
+GRAVIN.
+Hoor die trouwloosheid, ach, myn Heer, ei, hoord ze eens aan.
+
+JERONIMO.
+De zaak liep geen gevaar.
+
+GRAVIN.
+                        Myn heer, laat ik je eens zeggen...
+
+JERONIMO.
+Dit is de zaak; hy is in ’t minst te wederleggen.
+’t Is achtien jaaren, of de twintig haast geleên,
+Wanneer een Ezel liep dwars door myn velden heên,
+Daar hy zich wentelde niet zonder groote schaade;
+’k Ga met een Rechter van het dorp daar op te raade,
+’k Doe myn beklag, men vat den Ezel by de kop;
+Men stelt een middel voor, men acht de schaaden op
+Een heel voer Hooy: in ’t end, na schier een jaar geleeden,
+Wordt my de bank ontzeit door ’t Vonnis, buiten reeden;
+Ik Appelleer; (ei, let wel op de zaak, Mevrouw)
+Terwyl ik door Arrest myn zaak bevordren wouw,
+Krygt zekre vriend van my, geacht voor een der beste,
+Voorzeker zomme gelds, voort Vonnis by Requeste,
+En ik, ik win myn zaak. Wat doed men? myn party
+Stelt tegen d’Excuters van ’t Vonnisse van my
+Een ander Accident. Terwyl dit zo blyft steeken,
+Laat myn Party, toen een vlucht Hoenders, ’t hok uitbreeken,
+En vliegen op myn land, daar wierd belooft, (’t is mooy
+Mevrouw) men zou aan ’t Hof Raport doen, hoe veel hooy
+Een Hoen wel eeten op een dag kon. Dit wierd wonder
+Wel by ’t Proces gevoegt. Dit stond een tyd lang, zonder
+Ik kon verneemen op de zaak wel wierd betracht;
+Doch my wierd d’uitspraak op de zesde April gebracht,
+Met veel omstandigheên van woorden die ’k myn leven
+Aan geene zaaken van het Hof had hooren geven.
+Mevrouw, ik schreef toen weêr op nieuwe kosten; ’k Dien,
+’k Formeer, ’k Eisch, ’k Antwoord, ’k ga te raa met wyze liên,
+Door Informatien, Raporten, door Relieven,
+En door Transporten, en Explooten, en door Grieven,
+Door nieuwe Fyten, voorts Verbaal, Proces Verbaal.
+’k Kryg Brieven van Bevel, daar ik schier in verdwaal.
+’k Bragt vruchtloos voor den dag wel dartig goede Explooten,
+Tien Apostillen, hegt en vierkant op haar kooten,
+Verstekken twintig, en Producten zonder tal,
+Met tien Instantien, ja wel Mevrouw, ’k word mal,
+Toon ’t Vonnis: en ’k verlies de zaak met al de kosten,
+Die schier op duizend pond beloopt, met al die posten.
+Is dat gerechtigheid? och! heet dat recht doen, naar
+Ik heb geprocedeert by na de twintig jaar?
+Een toevlucht is ’er noch daar ik op heb te hoopen;
+’t Request Civiel, Mevrouw, dat is noch voor my oopen:
+’k Geeft noch niet op. Maar gy, komt ge om te pleiten hier?
+
+GRAVIN.
+Och, mogt ik!
+
+JERONIMO.
+            ’k Zal myn boek verbranden in het vier.
+
+GRAVIN.
+Ik...
+
+JERONIMO.
+     Duizend pond, voor twe voer hooy, waar zal ’t belenden!
+
+GRAVIN.
+Al myn Processen, Heer, die liepen nu ten enden,
+Daar scheelden vier of vyf maar van de kleinsten an;
+Een tegens myn Papa, myn Kinderen, en Man.
+Helaas! myn Heer, ik kan niet half aan u verklaaren,
+Wat listen my niet, van die drie, zyn wedervaaren;
+Wat zy niet deeden. Maar men heeft haar by Arrest
+De macht gegeven, na veel smeekens by Request,
+Mits my te voeden naar myn staat, en te palleeren,
+My te verbiên, van ooit weêrom te procedeeren.
+
+JERONIMO.
+Te procedeeren!
+
+GRAVIN.
+              Ja.
+
+JERONIMO.
+                Mevrouw, zie daar, ’k verstom!
+Dat is een trek!
+
+GRAVIN.
+               Myn Heer, ik word’er raazend om.
+
+JERONIMO.
+Hoe, zo de handen van Gravinnen zelf te binden!
+Maar’t onderhoud, Mevrouw, is’t groot dat gy zult vinden?
+
+GRAVIN.
+Ik kan der deftig van bestaan, myn Heer, maar, ach!
+Waar is vernoeging, waar? als men niet pleiten mag!
+
+JERONIMO.
+Die schrobbers zouden ons tot op ’t gebeente uit knaagen,
+En zou men zwygen? maar, Mevrouw, durf ik u vraagen
+Hoe lang gy hebt gepleit?
+
+GRAVIN.
+                        Dat weet ik niet zo net;
+Maar, ’k schat het dartig jaar.
+
+JERONIMO.
+                              Niet langer!
+
+GRAVIN.
+                                         Ach! myn bed...
+
+JERONIMO.
+Wat jaaren hebt gy wel? gy zyt noch fris van leeden.
+
+GRAVIN.
+Omtrent de zestig.
+
+JERONIMO.
+                 Goed. Wilt vry die tyd besteeden.
+
+GRAVIN.
+Zy doen haar best vry, ’k zal ’t niet steeken laaten, neen,
+Al zou ik aan ’t Proces myn laatste hemd besteên.
+
+JERONIMO.
+Mevrouw, dit moest gy doen, geen weg is voor u nader.
+
+GRAVIN.
+Och, ja, myn Heer, ’k geloof u als myn eige vader.
+
+JERONIMO.
+’k Zou by myn Rechter gaan.
+
+GRAVIN.
+                          Och ja, ik zalder gaan.
+
+JERONIMO.
+My werpen aan zyn voet.
+
+GRAVIN.
+                      ’k Zal my daar werpen aan;
+Ik ben geresolveert.
+
+JERONIMO.
+                   Maar laat my eerst verklaaren.
+
+GRAVIN.
+Gy vat de zaak, en laat d’omstandigheden vaaren.
+
+JERONIMO.
+Hebt gy gedaan?
+
+GRAVIN.
+              Ja, Heer.
+
+JERONIMO.
+                      ’k Zou dan op staande voet
+Gaan by myn Rechter.
+
+GRAVIN.
+                   Och, myn Heer, wat zyt ge goed!
+
+JERONIMO.
+Wel, als gy spreeken wilt, Mevrouw, dan zal ik zwygen.
+
+GRAVIN.
+Och, wat verplicht gy my, myn Heer! ik zal haar drygen...
+
+JERONIMO.
+’k Zou by myn Rechter gaan, en zeggen hem...
+
+GRAVIN.
+                                           Ja.
+
+JERONIMO.
+                                             Ziet;
+Ik zou hem zeggen, Heer...
+
+GRAVIN.
+                         Ja, Heer.
+
+JERONIMO.
+                                 Bind my...
+
+GRAVIN.
+                                          Ik niet;
+’k Wil niet gebonden zyn.
+
+JERONIMO.
+                        Bruy heên dan.
+
+GRAVIN.
+                                     Hoe my binden!
+My, Heer! hoe my!
+
+JERONIMO.
+                Och, waar zal men haar weêrga vinden.
+
+GRAVIN.
+Neen toch niet.
+
+JERONIMO.
+              Maar, gy weet niet waar ik komen zal.
+
+GRAVIN.
+’k Zal pleiten, pleiten, ja myn Heer, ik ben niet mal.
+
+JERONIMO.
+Maar ’k zal u...
+
+GRAVIN.
+               Maar, myn Heer, ’k wil niet gebonden wezen.
+
+JERONIMO.
+Och, in de vrouwen is de zotheid klaar te lezen!
+
+GRAVIN.
+Zot! gy zyt zelver zot.
+
+JERONIMO.
+                      Mevrouw...
+
+GRAVIN.
+                               My binden! maar
+Waarom?
+
+JERONIMO.
+      Mevrouw...
+
+GRAVIN.
+               Ei, kyk! hy maakt zich familjaar.
+
+JERONIMO.
+Mevrouw...
+
+GRAVIN.
+         Een oude nar, die niet en doet als schraapen,
+Wil Adviseeren!
+
+JERONIMO.
+              Maar...
+
+GRAVIN.
+                    Loop by jouw Ezel slaapen.
+
+JERONIMO.
+Niet hoger.
+
+GRAVIN.
+          Gauwert, loop bewaar uw Hooy wel.
+
+JERONIMO.
+                                          Ach!
+Het loopt te hoog.
+
+GRAVIN.
+                 Weg zot.
+
+JERONIMO.
+                        Had ik getuigen!
+
+
+_ACHTSTE TOONEEL._
+
+ORATYN, JERONIMO, DE GRAVIN.
+
+ORATYN.
+                                       ’k Lach
+Me slap! zy komen schoon voor ’t huis myn meester vieren.
+Myn Heer, Mevrouw, vertrekt eens aanstonds met jouw tieren.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, getuig eens...
+
+GRAVIN.
+                       Dat hy zot is, is’t niet waar?
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, dat hoor jy, ei, onthou dat woortje maar.
+
+ORATYN.
+Mevrouw, jy moet het woord van zot wat binnen houwen.
+
+GRAVIN.
+Myn heer, hy komt my pas voor een zottin t’aanschouwen.
+
+ORATYN.
+Zottin, Mevrouw! zottin! waarom scheld gy, Mevrouw?
+
+JERONIMO.
+Ik raa haar maar...
+
+ORATYN.
+                  Och! och!
+
+GRAVIN.
+                          Dat men my binden zou.
+
+ORATYN.
+Och, och, myn Heer.
+
+JERONIMO.
+                  Waarom laat zy my eerst niet spreken?
+
+ORATYN.
+Och, och, Mevrouw.
+
+GRAVIN.
+                 Hy my verwyten myn gebreeken!
+
+JERONIMO.
+Een schreeuster.
+
+ORATYN.
+               Zagt, myn Heer.
+
+GRAVIN.
+                             Een kakelaar.
+
+ORATYN.
+                                         Hou, hou.
+
+JERONIMO.
+Die niet meêr pleiten durft.
+
+GRAVIN.
+                           Wat duivel raakt dat jou?
+Heb jy ’er nadeel by, zeg vent, schurk, schelm, verrader?
+
+JERONIMO.
+Goed, goed, de duivel een Steeboo, kom, kom.
+
+ORATYN.
+                                           Niet nader.
+
+GRAVIN.
+Een Exploteur, kom, kom.
+
+ORATYN.
+                       Waarachtig, ’k zie nu klaar,
+Dat Rechters, Pleiters maar zyn zotten met elkaar.
+
+_Einde van het eerste bedryf._
+
+
+
+
+TWEDE BEDRYF.
+
+
+_EERSTE TOONEEL._
+
+LEANDER, WOUTER, _gekleed als een Exploteur_.
+
+WOUTER.
+Ik kan ’t alleen niet doen, dat zeg ik noch, dat waar is;
+Speel jy de rol, myn Heer, terwyl van Commissaris,
+Als ik voor Exploteur de rol speel; doe niet meer
+Als volgt my na maar, in de rok van zulk een Heer,
+Dan hebt gy kans genoeg om Izabel te spreeken.
+Verander uw paruyk, en toon u onbezweeken;
+Trek zomtyds kreuken in uw voorhooft; tree heel wyd.
+De Pleiters zullen niet eens droomen wie gy zyt.
+Zy gaan voor dou en dag om met uw vaâr te spreeken
+Van haar Proces, daar zy vaak schreiende om staan smeeken.
+Mevrouw van Narrestyn ontmoete my daar zo
+Of ’t wezen wou, en vroeg, of ik Jeronimo
+Uit kragt van dit Exploot, wel uit haar naam wou daagen
+Ik zei; ja toch, Mevrouw, dat is niet waard te vraagen,
+Ik ben uw dienaar, en zy gaf my een Dukaat.
+Wat dunkt u van ’t begin? ’t Exploot, myn Heer, bestaat
+In duizend tarmen; dat hy haar voor weinig uuren
+Had uitgescholden, in presentie van haar buuren
+Voor een zottin, en wou dat men haar binden zou;
+Dat zy begeerde, als zynde een fraije en wyze vrouw,
+Hersteld te zyn, van zo veel lasteren en tieren,
+Daar zy gemeenlyk de Processen meê versieren.
+Maar, apropo, hoe komt myn kleeding u te veur?
+Heb ik de mienen wel Heer, van een Exploteur?
+
+LEANDER.
+Heel wonder wel.
+
+WOUTER.
+               Ja wel, ik weet niet; maar myn zorgen
+Zyn tienmaal minder, als zy waaren deze morgen.
+Dit is ’t Exploot, myn Heer, en dat de Brief; zie daar
+Ik zweer dat Izabel ze hebben zal, alwaar
+Haar vaâr daar by; maar om ’t Contrakt wel t’onderschryven,
+Moest gy me volgen, en in ’t werk niet steeken blyven.
+Zo gy maar veinzen kunt, zult gy de rol heel licht
+Van Minnaar speelen voor haar Vaders aangezicht.
+
+LEANDER.
+Maar gy moest t’eene niet voor ’t andere bestellen.
+
+WOUTER.
+Rust jy jouw hooft maar Heer; dit ’s ’t huis, ik zal eens schellen.
+Vertrekt.
+
+
+_TWEDE TOONEEL._
+
+IZABEL, WOUTER.
+
+IZABEL, _van binnen_.
+        Wie klopt daar?
+
+WOUTER.
+                      Vriend, doet op. ’t Is Izabel.
+
+IZABEL.
+Wie wou jy spreeken, Heer?
+
+WOUTER.
+                         Mejuffrouw, ’k wenschte wel,
+Dat ik de goedheid, van uw heusheid mogt erlangen,
+Dat gy dit klein Exploot woud van myn hand ontfangen.
+
+IZABEL.
+Vergeef my dat, myn Heer, ’k heb nooit daar in gedaan.
+Myn Vader komt zo ’t huis, die zal u best verstaan.
+
+WOUTER.
+Is hy niet ’t huis, Juffrouw?
+
+IZABEL.
+                            Neen.
+
+WOUTER.
+                                Daar ’s niet aan bedreven,
+Wyl ’t onder uwe naam alleen maar is geschreven.
+
+IZABEL.
+Gy zyt verkeert, myn Heer, ’k hou van die kanker niet,
+Die dag en nacht vreet, met de nasmaak van verdriet.
+Zo niemand niet meer hield als ik van ’t procedeeren,
+Jy, en jouw aanhang mogt wel voort wat anders leeren.
+Vaar wel.
+
+WOUTER.
+        Maar hoor...
+
+IZABEL.
+                   Neen, neen; uw praat is my niet lief.
+
+WOUTER.
+’t Is geen Exploot.
+
+IZABEL.
+                  Wat dan, een Liedje?
+
+WOUTER.
+                                     ’t Is een Brief.
+
+IZABEL.
+Noch minder.
+
+WOUTER.
+           Lees ze reis.
+
+IZABEL.
+                       Neen, neen; daar schuilt wat achter.
+
+WOUTER.
+’t Is van myn Heer...
+
+IZABEL.
+                    Vaar wel.
+
+WOUTER.
+                            Leander.
+
+IZABEL.
+                                   Spreek wat zachter.
+’t Is van myn Heer...
+
+WOUTER.
+                    Ja wel! ik heb me schier bedaan,
+Dat jy me hooren, en myn boodschap zoud verstaan.
+
+IZABEL.
+Verschoon me, ging ik in myn drift my wat te buiten.
+Ei, geef.
+
+WOUTER.
+        Je moest de deur my voor de neus toesluiten.
+
+IZABEL.
+Nou, Wouter, ’k kon je zo vermomd niet van koleur.
+Kom, geef.
+
+WOUTER.
+         Hoe, sluit je voor een eerlyk man de deur?
+
+IZABEL.
+Ja, geef maar.
+
+WOUTER.
+             Bloed!
+
+IZABEL.
+                  Loop heen...
+
+WOUTER.
+                             Daar lees ze maar van binnen;
+Weest op een andre tyd zo haastig niet van zinnen.
+
+
+_DERDE TOONEEL._
+
+JERONIMO, IZABEL, WOUTER.
+
+JERONIMO.
+Hoe! ’k moet een zot zyn in haar oog, ja toch, en meer.
+Goed, goed. Een Exploteur heeft last haar voor die eer
+Te danken; ’k zal haar haast die zotte klap verleeren,
+O, ’t zou me leet zyn dat zy haar wou exkuzeeren,
+Of dat ik eerst van haar gedaagt zou worden. Maar
+Wat drommel voor een vent spreekt met myn Dochter daar?
+Zy leest een brief; och, och! ’t zal van een Vreyer wezen.
+’k Zal luisteren.
+
+IZABEL.
+                Heel wel; maar mag ik zonder vrezen
+Uw Heer gelooven?
+
+WOUTER.
+                O, gy kunt hem heel gebiên;
+Hy kwelt hem zo; hy zal u* dezen dag doen zien,
+        *_ziende Jeronimo._
+Dat niemand tegen haar in ’t minst kan procedeeren.
+
+IZABEL.
+’t Is vader. Zeg haar vry, dat wy ons weinig keeren
+Aan snoeven; dat men hier om haar vervolging lacht.
+Daar zie, hoeveel men uw Exploot en dreigen acht.
+
+JERONIMO.
+Hoe, heeft myn Dochter een Exploot van u geleezen?
+Myn kind, gy zult de roem noch van uw afkomst weezen.
+Kom, kom myn eenigste, myn Dochter, kom myn bloed,
+Nu zie ik, dat gy wel bewaaren zult uw goed.
+Wat mag uw vader niet van uwe jaaren hoopen!
+Myn kind, ’k zal u van daag het Corpus Juris koopen;
+Maar scheur d’Explooten niet.
+
+IZABEL.
+                            Wel zeg haar dat ze my
+Plazier zal doen; dat ik haar uittart; zeg dat vry.
+
+JERONIMO.
+Versteur je niet.
+
+IZABEL.
+                Vaarwel. Wat zal men noch beleeven!
+
+
+_VIERDE TOONEEL._
+
+JERONIMO, WOUTER.
+
+WOUTER.
+Kom, Appelleeren wy.
+
+JERONIMO.
+                   Ei, wilt het haar vergeeven,
+Zy is noch jong en los. Daar zyn de stukken weêr;
+’k Zal zo jy ’t goed vind, haar weêr zamen zetten Heer.
+
+WOUTER.
+Neen.
+
+JERONIMO.
+   ’k Zal ’t wel leezen.
+
+WOUTER.
+                       ’k Ben geen gek, hoe zal ’t hier lukken?
+Ik heb noch wel Copy.
+
+JERONIMO.
+                    Ik prys in ’t minst haar nukken,
+Maar hoe ’k u meer bezie, hoe ik u minder ken,
+Myn Heer, ik ken nochtans veel Exploteurs.
+
+WOUTER.
+                                         Ik ben
+Maar onlangs Exploteur geworden.
+
+JERONIMO.
+                               ’t Kan wel wezen
+Maar voor wie kom je.
+
+WOUTER.
+                    Voor een Juffrouw, die by dezen
+Myn Heer, haar dienst bied, en wel wenschte, dat myn Heer,
+Op myn Sommatie deed herstelling van haar eer.
+
+JERONIMO.
+Herstelling? ’k heb geen mensch beleedigt, noch geschonden.
+
+WOUTER.
+’k Loof dat uw tong Heer, op dien tyd was vast gebonden.
+
+JERONIMO.
+Wat wil je dan?
+
+WOUTER.
+              Myn Heer, zy wenschte wel dat gy
+Zo goed was, dat gy haar in ’t by zyn eens van my,
+Voor wys verklaaren woud, by dit geschreeve Expresse.
+
+JERONIMO.
+De droes! t’is myn Gravin.
+
+WOUTER.
+                         Zy is uw dienaresse.
+
+JERONIMO.
+Ik ben haar dienaar, Heer.
+
+WOUTER.
+                         Myn Heer, gy zyt beleeft.
+
+JERONIMO.
+Zeg, dat een Exploteur van my de last al heeft
+Haar aan te zeggen, dat zy wil op my verhaalen.
+Hoe? die beleedigd is, zal die de straf betaalen?
+Maar ’k moet haar toon eens zien, hun... _d’eerste dag van Maart.
+Om dat hy valschelyk heeft voor zottin verklaart,
+Daar toe vervoert door snoode en valsche pleiterye,
+De hooge en machtige Mevrouw, Katryn Sophye,
+Gravin van Narrestyn, van Bobskop, Rontombont;
+Zo werd hem aangezeit, dat hy zich zal terstond
+Vervoegen aan haar huis, alwaar hy, voor zyn schennen,
+Zal zyn gehouden voor Notaris te bekennen,
+En vier getuigen, dat hy Heer, Jeronimo
+Haar kent voor wys, voor arg, voor schrander, vroed en snoo,
+En niet voor zot, maar van een groote Exprejentie.
+De Goede._ Volgt den naam dan van uw Excelentie?
+
+WOUTER.
+Om u te dienen, Heer. Men moet aan my ’t afgront
+Voldoen.
+
+JERONIMO.
+       De Goede. Nooit Exploot ik zo getekent vond.
+Myn Heer de Goede.
+
+WOUTER.
+                 Heer.
+
+JERONIMO.
+                     Gy zyt een guit der guiten.
+
+WOUTER.
+Ik ben een eerlyk man, sluit vry die naam daar buiten.
+
+JERONIMO.
+Gy zyt de grootste schelm die ik in Frankryk ken.
+
+WOUTER.
+Vergeef me dat, myn Heer, gy hebt abuis; ik ben
+Uw dienaar, gy zult my myn moeite wel betaalen.
+
+JERONIMO.
+Betaalen? ik? ja met een oorvyg.
+
+WOUTER.
+                               Wilt niet draalen,
+Je bent daar t’eerlyk toe, je zult me wel voldoen.
+
+JERONIMO.
+Je maakt me dol, daar ’s geld. Heb jy noch meer van doen?
+
+WOUTER.
+Een oorvyg? schryven wy. _Dewelke na veel vlagen,
+My Exploteur, zo om myn ooren heeft geslaagen,
+Dat door de slag myn hoed gevallen is._
+
+JERONIMO. _hem schoppende_.
+                                   Kom, stelt
+Dat meê daar by.
+
+WOUTER.
+               Heel goed, myn Heer, dat ’s kontant geld,
+Dat had ik wel van doen. _En daar met meê te vreden,
+Heeft hy verdubbelt met zyn voet, zyn zotte reden._
+Za wakker. _Boven dat, had hy, als dol van spyt,
+’t Proces verscheurt, zo ik ’t daar voor niet had bevrijd._
+Kom fynman, dat gaat wel, ’k zal nu geen woord meer spreken.
+Doe jy je best maar.
+
+JERONIMO.
+                   Schelm.
+
+WOUTER.
+                         Za, laat’et noch niet steeken,
+Kom noch wat slagen, dan zal ’t wel zyn.
+
+JERONIMO.
+                                       ’K zal schavuit,
+Haast weeten, of gy ook een Exploteur zyt, guit!
+
+WOUTER _zich in postuur zettende om te schryven_.
+Kom, sla maar toe, ik heb vier kinderen te voeden.
+
+JERONIMO.
+Vergeef het my, myn Heer, ik kond in ’t minst vermoeden;
+De beste kan hem wel vergrypen; ’k zal wel weêr
+Die straf verzoeten. Och! och ja, och ja, myn Heer,
+Gy zyt een Exploteur, dat zweer ik, zonder weêr ga.
+Dat volk bemin ik als my zelf, en ’k vraag’er meêr na
+Als na myn beste vriend. Myn vader hielt my veur,
+Dat ik beminnen moest, myn Heer, een Exploteur.
+
+WOUTER.
+Neen, zo goed koop te slaan, dat zal in ’t minst niet lukken;
+Heb jy die kneepen in jou gat, zo schyt die nukken
+Vry uit. Ha! ’k zal ’t afgrond vergeeten noch...
+
+JERONIMO.
+                                               Ach, ach!
+Geen kwesti, Heer.
+
+WOUTER.
+                 Mijn Heer, uw dienaar, goeden dach.
+Een schop in ’t gat, een lap om ’t oor, een mensch verachten!
+
+JERONIMO.
+Ei, geeft ze aan my weêrom.
+
+WOUTER.
+                          Dat zal ik my wel wachten;
+My dunkt het is genoeg dat my die zyn getelt,
+Ik wou ze geven om geen heele kist met geld.
+
+
+_VYFDE TOONEEL._
+
+LEANDER _gekleed als een Commissaris_, JERONIMO, WOUTER.
+
+WOUTER.
+Zie daar heel wel ter snee, myn Heer de Commissaris.
+Myn Heer, uw komst is hier zo nodig, als ze raar is:
+Die Heer, die ginder staat, die heeft my uit zyn schat,
+Zo datelyk vereerd een brave schop in ’t gat.
+
+LEANDER.
+U, Heer?
+
+WOUTER.
+       My, Heer, ja toch; en wyl ik na behooren
+My kweet, gaf hy me noch een lap om by myn ooren.
+
+LEANDER.
+Hebt gy getuigen Heer? ei, zeg, wie was’er by?
+
+WOUTER.
+Den oorband is noch warm, myn Heer, ei, voelt het vry.
+
+LEANDER.
+Dat’s Crimineel, en voor geen rechten te verschoonen.
+
+JERONIMO.
+Och, och!
+
+WOUTER.
+        Hy dorst daar by my als een schobbert hoonen,
+Noch meer; zyn Dochter heeft, ’t geen hy heeft goed gekeurt,
+Een van d’Explooten uit dolkoppigheid gescheurt,
+En protesteerde Heer, dat men haar zou behagen,
+Dat zy ons tarten, en plazier had in ons daagen.
+
+LEANDER.
+Ga, haalt zyn Dochter hier. De geest van beestigheid,
+En van verachten is my lang van hen voorzeit.
+
+JERONIMO.
+Ik moet betovert zyn, och, och! men zal haar vangen;
+Wel zo ik iemand ken, zie daar ik laat my hangen.
+
+LEANDER.
+Een Exploteur te slaan! maar ’k zie de Delinquant.
+
+
+_ZESDE TOONEEL._
+
+LEANDER, JERONIMO, IZABEL, WOUTER.
+
+WOUTER _tegen Izabel_,
+Je kent hem wel?
+
+LEANDER.
+               Wel nu, zyt gy ’t niet die de hand
+Dorst aan myn dienaar slaan, Mejuffrouw? en de Heeren
+Zo stout uittartten, en ons dorst zo stout braveeren?
+Uw naam?
+
+IZABEL.
+       Is Izabel.
+
+LEANDER _tegen Wouter_.
+                Schryf. En hoe out?
+
+IZABEL.
+                                  Myn Heer,
+’K heb achtien jaaren.
+
+JERONIMO.
+                     Laat eens zien, een weinig meer;
+Doch ga maar voort.
+
+LEANDER.
+                  Zyt gy getrouwt, of haat gy ’t trouwen?
+
+IZABEL.
+Neen, Heer.
+
+LEANDER.
+          Hoe, lachjer om? ik zweer dat zal je rouwen.
+Schryf dat ze lacht.
+
+JERONIMO.
+                   Ei, sla dat liever over, want
+Myn Dochter heeft noch, Heer, van trouwen geen verstand.
+
+LEANDER.
+Schryf, dat hy twemaal is gevallen in myn reeden.
+
+JERONIMO.
+Vergeef me dat, myn Heer; myn kind, ei, letter heden
+Toch wel op.
+
+LEANDER.
+           Zwyg jy maar, haar zal geen leet geschien.
+Antwoordt op uw gemaak, ik zal zo naau niet zien.
+Hebt gy daar flus niet van die Exploteur ontfangen
+Een zeker Schrift?
+
+IZABEL.
+                 Ja, Heer.
+
+JERONIMO.
+                         Dat ’s wel.
+
+LEANDER.
+                                   Ik heb verlangen
+Te weeten, of gy dat aan stukken hebt gescheurt,
+En niet gelezen?
+
+IZABEL.
+               Ja, ik last ’t eerst.
+
+JERONIMO.
+                                   Op haar beurt
+Antwoord zy wel.
+
+LEANDER.
+               Vaar voort met schryven. Om wat reden
+Hebt gy ’t gescheurt?
+
+IZABEL.
+                    ’K was bang dat Vaders moeilykheden
+Vergrooten zouden, Heer, en dat hy grooter smart
+Door ’t lezen krygen zou in zyn bekommert hart.
+
+JERONIMO.
+Dat ’s onvergeeffelyk! Processen te verscheuren;
+De weereld zal vergaan komt zulks noch eens te beuren.
+
+LEANDER.
+Hebt gy ’t dan niet uit spijt, of door versmaading tot
+Die ’t schreef gescheurt? want zie, dat is alleen het slot.
+
+IZABEL.
+Myn Heer, ’k veracht hem, noch ’k versmaa hem niet, dat ’s nader.
+
+LEANDER.
+Schryf, schryf.
+
+JERONIMO.
+              Ik zeg u, dat zy dat heeft van haar Vader.
+Zy antwoordt wel.
+
+LEANDER.
+                Nochtans hebt gy getoont, als dat
+Gy geen meer afkeer als van Rokkedragers had.
+
+IZABEL.
+De Rok, myn Heer, kon my voor deze nooit behagen,
+Maar nu begin ik hem myn achting op te draagen.
+
+JERONIMO.
+Kom, kom myn lieve kind, ik zal zo dra ik kan,
+En ’t my geen geld kost, u doen trouwen zulk een man.
+
+LEANDER.
+Gy wilt het recht voldoen, en naar zyn wetten leven?
+
+IZABEL.
+Myn Heer, ’k zal alles doen om hem myn hart te geven.
+
+WOUTER.
+Heer, laat haar tekenen.
+
+LEANDER.
+                       Gy zyt gezint al ’t geen
+Gy hebt gezeit te doen, niet waar? zeg ja, of neen.
+
+IZABEL.
+Myn Heer, ’k verzeker u, dat ik myn woord zal houwen.
+
+LEANDER.
+Kom, teken. Ik en ’t recht die zullen u vertrouwen.
+Kom, tekent gy niet Heer?
+
+JERONIMO.
+                        Ja toch, ik ben bereid
+Om blind te teeknen, wat myn Dochter heeft gezeit.
+
+LEANDER _tegen Izabel_.
+’T gaat alles naar myn wensch. Hy tekent onbedreven
+Een goed Contrakt, dat hegt en bondig is beschreven,
+’K zal op zyn tekening hem stellen naar myn hand.
+
+JERONIMO.
+Wat zeit hy? o, hy is verlieft op haar verstand!
+
+LEANDER.
+’T zal nu wel gaan, vaarwel; ik zal u steeds bevreien.
+Kom Exploteur, wilt haar weêr naar haar huis geleien.
+En gy, myn Heer, ga meê.
+
+JERONIMO.
+                       Waar Heer?
+
+LEANDER.
+                                Kom, volg me.
+
+JERONIMO.
+                                            Waar?
+
+LEANDER.
+Gy zult het weten, ga uit last van ’t Hof, volg maar.
+
+JERONIMO.
+Waarom, myn Heer?
+
+
+_ZEVENDE TOONEEL._
+
+LEANDER, JERONIMO, ORATYN.
+
+ORATYN.
+                Wie daar? heeft niemand niet vernoomen
+Myn arme meester? door wat gat is hy ’t ontkoomen?
+Och, sprong hy ’t venster, of de deur uit?
+
+LEANDER.
+                                         Schelm, ik wou
+Dat gy gehangen waard.
+
+ORATYN.
+                     Och, had ik maar een touw!
+Ik weet niet waar zyn zoon Leander is gebleven,
+En wat zyn Vaâr belangt, die is niet meêr in ’t leven,
+Of daar de drommel hem gevoert heeft. Arme bloed!
+Wast daarom dat je woud een Lykdicht hebben! moet
+Je sterven? ’k heb vergeefs in alle Aptekers potten
+Na jou gezogt! moest jou de Duyvel zo bedotten!
+Och, arme meester, jy zult dood zyn, och, kont gy
+Zo maklyk scheiden van Leander, en van my!
+
+
+_ACHSTE TOONEEL._
+
+DANDYN _in de Schoorsteen_, LEANDER, JERONIMO, WOUTER, ORATYN.
+
+DANDYN.
+Wat zyt gy voor een volk? wat doe je daar te praaten?
+Wie is dat in de rok? Hoe! zyt gy Advocaten?
+Spreek op.
+
+ORATYN.
+         Nou zul je zien, dat hy zal een voor een
+De katten rechten.
+
+DANDYN.
+                 Zeg, hebt gy ook zorg voor heên
+Myn Secretaris aan te spreeken wel gedraagen?
+Ga wilt hem, of ik van uw zaak weet, eerst eens vragen.
+
+LEANDER.
+Kom, kom, ik zal hem uit de schoorsteen haast doen gaan.
+Gy Exploteur, zult uw gevangen gade slaan.
+
+ORATYN.
+Myn Heer!
+
+LEANDER.
+        Zwyg schelm, zo gy noch lust hebt in uw leven,
+En volg me.
+
+
+_NEGENDE TOONEEL._
+
+DANDYN, JERONIMO, DE GRAVIN, WOUTER.
+
+DANDYN.
+          Za, wilt uw Requesten overgeven.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, men neemt my hier gevangen, zonder dat
+Gy ’t toestemt, of dat ik van iemand wierd beklat.
+
+GRAVIN.
+Ha, ha, daar zie ik op het huis zyn Excellentie!
+Wat doet hy daar?
+
+WOUTER.
+                Mevrouw, daar geeft hy Audientie,
+De baan is voor u klaar.
+
+JERONIMO.
+                       Myn Heer, men komt my daar
+Geweld te doen, des kom ik hier, om over haar
+Te klagen.
+
+GRAVIN.
+         Och, myn Heer, ik kom my ook beklagen.
+
+JERONIMO _en_ DE GRAVIN _op elkander wyzende_.
+Myn Heer, dit ’s myn party.
+
+WOUTER.
+                          Ik moet hem ook wat plagen,
+’k Wil meê party zyn, want myn zaak is even groot.
+
+JERONIMO, DE GRAVIN, _en_ WOUTER.
+Myn Heer, ik kom by u maar om een klein Exploot.
+
+JERONIMO.
+Ei, laat elk op zyn beurt zyn recht aan hem vertoogen.
+
+GRAVIN.
+Zyn recht! al wat hy zeit, myn Heer, dat is geloogen.
+
+DANDYN.
+Wat heeft men u gedaan?
+
+JERONIMO, DE GRAVIN, _en_ WOUTER.
+                        Gescholden.
+
+WOUTER _voortvaarende_.
+                                   Dat je ’t vat,
+Ik kreeg een oorband meêr, en noch een schop in ’t gat.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ik ben de neef van een van uwe Neven.
+
+GRAVIN.
+Heer, Jonker Jan zal u myn zaak te kennen geven.
+
+WOUTER.
+Ik ben een bastert van de zoon, Heer, van uw Min.
+
+DANDYN.
+En van wat staat? Spreekt op.
+
+GRAVIN.
+                            Myn Heer, ’k ben een Gravin.
+
+JERONIMO.
+Ik ben een Burger.
+
+WOUTER.
+                 Ik een Exploteur.
+
+JERONIMO.
+                                 Myn Heeren...
+
+DANDYN.
+Gaat voort, ’k versta je, wilt uw zaaken maar verweeren.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+WOUTER.
+          Zie daar, daar voert de drommel hem weêr weg.
+
+GRAVIN.
+Ach!
+
+JERONIMO.
+    Is ’t alree gedaan? ja wel; ziedaar ik zeg,
+Daar speelt de henker meê; ’k begin maar zo te praaten...
+
+
+_TIENDE TOONEEL._
+
+LEANDER _in zyn oude gewaad_, JERONIMO, DE GRAVIN, WOUTER.
+
+LEANDER.
+Messieurs, wilt gy ons wel met rust en vreeden laaten?
+
+JERONIMO.
+Heer, kan men binnen gaan?
+
+LEANDER.
+                         Neen, Heer.
+
+JERONIMO.
+                                   Waarom niet, Heer?
+’k Had in een uur of twe gedaan, of in iets meer.
+
+LEANDER.
+’k Zal voor niemand niet, myn Heer, de deur ontsluiten.
+
+GRAVIN.
+Gy doet zeer wel, dat gy dien schreuwert houd daar buiten,
+Maar ik...
+
+LEANDER.
+         Men laat geen mensch naar binnen gaan, Mevrouw.
+
+GRAVIN.
+Ik zal’er echter in.
+
+LEANDER.
+                   Mischien.
+
+GRAVIN.
+                           En als ik wouw?
+
+LEANDER.
+Door ’t venster.
+
+GRAVIN.
+               Door de deur.
+
+LEANDER.
+                           Dat geef ik jou in vyven.
+
+GRAVIN.
+Ik zal’er in, al zou ik hier tot t’avond blyven.
+
+
+_ELFDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, JERONIMO, GRAVIN, WOUTER, ORATYN.
+
+ORATYN, _tegen Leander_.
+Laat hy zyn best nou doen, ik heb hem ’t gaan belet.
+Bloed! ’k heb jou vaâr, myn Heer, in ’t onderhuis gezet,
+Dicht by de kelder.
+
+LEANDER.
+                  ’k Zeg noch eens, laat jou beleezen,
+Men ziet myn Vader niet.
+
+JERONIMO.
+                       En als het echter wezen
+En ik noodzaaklyk, om myn zaak, hem spreeken moet.
+     _Dandyn verschynt door ’t keldergat._
+Maar och, wat zie ik! Sinte Agniet, wat ben je goed!
+
+LEANDER.
+Wel hoe, door ’t kelder gat!
+
+ORATYN.
+                           ’k Zeg noch, hy is betovert.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+DANDYN.
+          Dat beest heeft my, met noch een schelm, verovert.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+DANDYN.
+          Vertrek, gy zyt van uw verstand berooft.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ei, wil je wel...
+
+DANDYN.
+                          Ik zeg, je breekt my ’t hooft.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ik heb belast...
+
+DANDYN.
+                         Zwyg, wilt uw tong besnoejen.
+
+JERONIMO.
+Dat men u brengen zou...
+
+DANDYN.
+                       Men breng hem naar de boejen.
+
+JERONIMO.
+Een zeker Oxhooft Wyn...
+
+DANDYN.
+                       ’k Heb daar niet meê te doen.
+
+JERONIMO.
+Van d’alderbeste zoort.
+
+DANDYN.
+                      Spreek op, maar met fatzoen.
+
+LEANDER _tegen Wouter_.
+Kom, past wel op, dat zy ons niet ontvluchten moogen.
+
+GRAVIN.
+Myn Heer, al wat hy u gezeit heeft, is geloogen.
+
+JERONIMO.
+Ik zal u zeggen Heer...
+
+DANDYN.
+                      Hou smoel. Spreek jy, Mevrouw.
+
+GRAVIN.
+Myn Heer, ik zal...
+
+DANDYN.
+                  Laat my myn aâm eens haalen, houw!
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+DANDYN.
+          Gy breekt my ’t hooft.
+
+GRAVIN, _by hem in de kelder kruipende_.
+                                 Ei, hoor my eens aandachtig.
+
+DANDYN.
+Zy wurgt me, help! och, och!
+
+JERONIMO.
+                           Gy sleept my meê, warachtig,
+Zie voor u wat gy doed, help! help! ik val.
+
+ORATYN.
+                                          Zie daar,
+Daar zyn de zotten in de kelder by elkaar.
+
+LEANDER.
+Loop, vlieg, en help hen wat, maar sluit aan alle zyen
+De deuren toe; doch ’k wil in ’t alderminst niet lyen,
+Dat Heer Jeronimo nu hy ’er binnen is,
+Voor morgen komen zal uit zyn gevangenis.
+Loop, Wouter pas ’er op.
+
+WOUTER.
+                       Wil dan het gat bewaaren.
+
+LEANDER.
+Za, lustig repje maar, ik zal de rest wel klaaren.
+
+
+_TWALEFDE TOONEEL._
+
+LEANDER, GRAVIN.
+
+GRAVIN.
+Och, och! nu zal die schelm myn Rechter van zyn zaak
+Het schoonste zeggen! och, de waarheid roept om wraak!
+    _door ’t kelder gat._
+Myn Heer, gelooft het niet, hy heeft niet een getuigen,
+Hy komt, al wat hy zeit, maar uit zyn poot te zuigen.
+
+LEANDER.
+Mevrouw, wat praat je daar? ik bid je weest wat stil.
+
+GRAVIN.
+Stil! hy zal hem al doen geloven dat hy wil.
+Laat ik ’er meê in gaan.
+
+LEANDER.
+                       Neen, niemand zal ’er binnen.
+
+GRAVIN.
+’k Zie, d’alderbeste wyn werkt reeds op uwe zinnen
+Zo wel, als op de geest uws Vaders. Gaat het zo,
+Pasjentie. Maar ik zweer, dat ik Jeronimo,
+En u, ja zelf uw vaâr die parten zal verleeren;
+’k Zal tegen ’t Oxhooft, en myn Rechter protesteeren.
+
+LEANDER.
+Ja loop, dan zyn wy van uw zotterny bevreid.
+Geen zot is zotter, als een mensch die gaaren pleit.
+
+
+_DERTIENDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, WOUTER. _in zyn gewoon gewaad_.
+
+WOUTER.
+Waar loop je heên, myn Heer? waarachtig, ’t zal niet lukken,
+Je gaat te mank; ik zeg je hebt vervloekte nukken.
+
+DANDYN.
+Ik wil gaan rechten.
+
+LEANDER.
+                   Hoe, gy rechten! gy zyt krank,
+Uw wond loopt prykel, en gy gaat zo schriklyk mank;
+Haal Meester Jan.
+
+DANDYN.
+                Laat hy ter Audientie komen.
+
+LEANDER.
+Ei, Vader blyf toch staan gy zult...
+
+DANDYN.
+                                   Uw tong wat toomen.
+Ho, ho, nu zie ik wat ’er om gaat, gy alleen
+Wilt met my leven naar uw eige zinlykheên:
+Gy draagt my achting, noch ontzag toe, en uw lellen
+Belet my, dat ik niet een Vonnis meêr kan vellen.
+Daar neem de zak, hou vast.
+
+LEANDER.
+                          Zacht, vader, zacht, uw vuur
+Is al te groot, gy zyt gebonden aan geen uur,
+Noch dag; en zo gy niet kond zonder rechten leven,
+Indien gy rechten moet, waarom niet ’t huis gebleven?
+Recht hier, gy hoeft daarom niet uit te gaan naar’t Hof;
+Kom, excerceert uw gaaf; recht ons, gy hebt verlof.
+
+DANDYN.
+Zacht, schen het Hof niet, noch laat ons het Hof niet schennen;
+Dat’s _quasi vero_; neen, elk moet my daar voor kennen.
+
+LEANDER.
+Gy zult in tegendeel een Rechter zyn, zo wel
+Van Criminele, als van Civiele, en _sine_ Apel.
+Men zal uw Sentiment in ’t minst niet tegen blaffen;
+Ja, alles zal u stof tot Vonnissen verschaffen.
+Indien uw knecht een glas niet helder heeft gespoelt,
+Wel condemneert hem in de boeten; breekt hy ’t, koelt
+Uw lust door ’t geesselen.
+
+DANDYN.
+                         Dat’s wel, dat kan niet faalen.
+Maar myn Vacering, he? wie zal my die betaalen?
+
+LEANDER.
+Dat geld staat vast; gy kunt dat zoeken uyt zyn loon.
+
+DANDYN.
+Zyn loon! ja toch; gy spreekt met fondament myn Zoon.
+
+LEANDER.
+Indien uw...
+
+
+_VEERTIENDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, WOUTER, ORATYN.
+
+ORATYN.
+           Houwt den dief! houw vast, ’t zal noch niet gaar zyn!
+
+LEANDER.
+Och, myn gevangen is ’t ontsnapt!
+
+WOUTER.
+                                Dat kan niet waar zyn.
+
+ORATYN.
+De wereld zal vergaan... helpt buuren... ach!... Citroen...
+Uw hond... komt daar om laag, en vreet daar een Kapoen...
+Ja alles wat hy vind, gaat hy incorporeeren.
+
+LEANDER.
+Daar Vader, een Proces! nu kunt gy procedeeren.
+Za vat hem by de kop, loop heên.
+
+DANDYN.
+                               Al zacht, al zacht.
+’k Wil niet dat hy hier door twe dienders werd gebracht.
+
+LEANDER.
+Kom, Vader, nu moet gy de weereld recht verschaffen,
+Gy moet dien huisdief op het strengst van daag doen straffen.
+
+DANDYN.
+’k Wil evenwel de zaak naar eisch doen; ik begeer
+Dat elk een Advokaat op ’t minst zal hebben, eer
+Ik voort ga, en is daar zo maklyk aan te raaken?
+Wy hebben der geen een.
+
+LEANDER.
+                      Geen nood, men moet ’er maaken.
+Zie daar is Wouter, en daar Oratyn, ’k vertrouw
+Dat men geen gauwer noch geen wyzer vinden zouw.
+Zy zyn zeer harzenloos.
+
+WOUTER.
+                      Zacht, Heer, ik wil wel zweeren,
+Dat ik zo goed ben, als ’er veel aan ’t Hof verkeeren.
+
+ORATYN.
+’k Versta me op geen Proces, noch pleiten, neen, myn Stad...
+
+LEANDER.
+Het zal uw eerste zyn, men zal wel maaken dat.
+
+ORATYN.
+Maar ’k ken niet lezen, Heer.
+
+DANDYN.
+                            Men zal ’t u wel verklaaren.
+
+LEANDER.
+Kom, maakt u klaar, maar laat de kuiperyen vaaren,
+En sluit uw oogen voor geschenken, en uw oor
+Voor ’t smeeken; ziet de zaak ter degen door en door.
+Jy Meester Oratyn, jy zult den Eischer wezen,
+Jy Meester Wouter den Beweerder; wilt niet vrezen.
+
+            _Einde van het tweede Bedryf._
+
+
+
+
+DERDE BEDRYF.
+
+
+_EERSTE TOONEEL._
+
+LEANDER, JERONIMO, VOLKERT.
+
+JERONIMO.
+Ja, Heer, zo leit de zaak. Noch d’Exploteur was my
+Noch Commissaris niet bekent, gelooft me vry.
+
+LEANDER.
+Ja toch, ’k geloof het wel, myn Heer, wat moog je praaten.
+Maar zo gy my gelooft, zo zult gy ’t daar by laaten.
+’t Is doch vergeefs dat gy, dan naar uw Rechter, nu
+Naar uw Party, dan ’t Hof wilt loopen; geef aan u
+Wat meerder rust, en zyt wat met u zelf bewoogen.
+Drie vierden van uw goed is reeds, myn Heer, vervloogen.
+Gy zult wel ryk zyn van gedachten, maar uw geld
+Zal haast gesmolten, en gy arm zyn, daarom kwelt
+U met geen rechten, noch Processen, die uw zinnen
+Doen hollen, gy zult doch met uw vervolg niet winnen.
+
+JERONIMO.
+Warachtig Heer, je geeft my daar een goede raad,
+En schoon zy haatlyk is, ’k zal evenwel die daad
+Beöogen. Doch ik bid, terwyl zyn Excellentie,
+Myn Heer, Dandyn, hier in zyn huis geeft Audientie,
+Dat my voor ’t minste myn verzoek werd toegestaan.
+Ei, staat het toe, myn Heer, ik zal naar huis toe gaan,
+En met myn Dochter weêr zo daatlyk herwaarts komen:
+De zaak wordt best uit haar onnozelheid vernoomen;
+Zy zal veel beter op ’t geschiede als ik, myn Heer,
+Antwoorden.
+
+LEANDER.
+          Wel ga heên, maar komt zo daatlyk weêr,
+Men zal u recht doen.
+
+VOLKERT.
+                    Wel, myn Heer, die vent heeft mienen.
+
+
+_TWEDE TOONEEL._
+
+LEANDER, VOLKERT.
+
+LEANDER.
+Ik wil my heden van een vreemde list bedienen.
+Myn Vader is een mensch die zot is; ’k moet expres
+Hem hier toe lokken door de smaak van een Proces.
+’k Heb myn dessyn wel, doch ik zal van hem begeeren
+Dat hy den dager van elk een, wil condemneeren.
+Maar daar komt Vader, en ons volk aan, houd myn zy.
+
+
+_DERDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, VOLKERT, WOUTER _en_ ORATYN. _als Advokaten gekleed_.
+
+DANDYN.
+Wat zyt gy voor een volk?
+
+LEANDER.
+                        ’t Zyn d’Advocaten.
+
+DANDYN. _tegen Volkert_.
+                                              Gy?
+
+VOLKERT.
+’k Kom om hun zwak verstand met voorgaan op te wekken.
+
+DANDYN. _tegen Leander_.
+Goed, goed. En gy?
+
+LEANDER.
+                 ’k Zal voor vergadering verstrekken.
+
+DANDYN.
+Begin dan maar.
+
+VOLKERT.
+              Messieurs...
+
+ORATYN.
+                         Al zacht, val zo niet aan.
+Als jy zo schreuwt, wie zal my hooren, of verstaan?
+Messieurs...
+
+DANDYN.
+           Zet op je hoed.
+
+ORATYN.
+                         Messieurs...
+
+DANDYN.
+                                    Hoe zal ’t hier lukken,
+Ik zeg, zet op je hoed, die vent heeft zotte nukken.
+
+ORATYN.
+Myn Heer, ik weet wel waar dat d’eer my toe verplicht.
+
+DANDYN.
+Wel, zet hem dan op ’t hooft.
+
+ORATYN. _zyn hoed op zettende._
+                            Messieurs... ja, ja ’t zal licht
+Het best zyn, dat ik my by ’t geen ik weet ga houwen.
+Messieurs, wanneer ik op ’t nauwkeurigst kom beschouwen,
+Al d’onstandvastigheid des Weerelds, heel verward;
+Wanneer ik onder zo veel menschen wit en zwart,
+Niet eenen vaste ster noch dwaalder zie gevloogen;
+Wanneer ik zie de Son, de Maan met by myn oogen;
+                             *_Babyloniers_.
+Wanneer ik zie den staat der *Babibiboniers,
+     *_Persianen_.           *_Macedoniers_
+Door *Serpianen, heel tot de *Nacedoniers
+                       *_Romeinen_.  *_Despotike_.
+Gebragt; wanneer ik zie *Loreinen, *Depotike,
+Gevoert door beesten tot aan ’t end der Monarchike;
+Wanneer ik zie de Lap, de Vin, de Pool...
+
+WOUTER.
+                                        Misschien,
+Heeft hy het alles in een jaar noch niet gezien.
+
+ORATYN.
+Wel zo jy beter kond als ik de zaak uitleggen,
+Begin maar, ik voor my, ik zal geen woord meêr zeggen.
+
+DANDYN.
+Beestachtige Advocaat, waarom liet gy hem niet
+Heel uitverklaaren, wat voor dingen dat hy ziet?
+Ik zweette gal en bloed van angst, en ’k was vol schroomen,
+Dat hy zou van de Pool tot aan den daad toe koomen
+Van zyn Capoen. Ja wel, ’k word dol, maar ’t is te laat.
+Verstoor hem niet op nieuw. Vaar voort maar Advokaat.
+
+ORATYN.
+Och, dat ik zeggen wou, myn Heer, heb ik vergeeten.
+
+LEANDER.
+Nu Oratyn, vaar voort, gy hebt u wel gekweeten.
+Maar hoe, je staat zo krom, wat doen uw armen by
+Uw lyf te hangen? sta recht op, en ziet naar my.
+Beweeg uw armen op die wys, en wilt niet hellen
+Op eene zy. Nu kom gryp moet; wilt u herstellen.
+
+ORATYN. _zyn armen beweegende._
+Wanneer... ik zie... ik zie...
+
+LEANDER.
+                             Wel, zeg dan wat je ziet.
+
+ORATYN.
+Men loopt in een dag uit Parys naar Rome niet.
+
+VOLKERT.
+Men leest...
+
+ORATYN.
+           Men leest...
+
+VOLKERT.
+                      In de...
+
+ORATYN.
+                             In de...
+
+VOLKERT.
+                                    Metamorphosis.
+
+ORATYN.
+Hoe, hoe?
+
+VOLKERT.
+        Dat de Metem...
+
+ORATYN.
+                      Dat de Metem...
+
+VOLKERT.
+                                    Phycosis.
+
+ORATYN.
+Phycosis.
+
+VOLKERT.
+        Weg jou gek.
+
+ORATYN.
+                   En dat den gek.
+
+VOLKERT.
+                                 Alweer!
+
+ORATYN.
+Alweer.
+
+VOLKERT.
+      Weg zot!
+
+ORATYN.
+             Den zot.
+
+VOLKERT.
+                    Weg bestia!
+
+ORATYN.
+                              Den beer.
+
+VOLKERT.
+Weg zotten beest.
+
+ORATYN.
+                Beest, beest! dat moog je zelver wezen,
+Dat jy een ezel zyt, dat kan men maklyk lezen
+Uit jouw gebaarden vent, en uit jou zotte praat.
+Weg gek, loop aan de galg.
+
+DANDYN.
+                         Vaar voort, kom tot de daad.
+
+ORATYN.
+Wat, moet men om een Hond dan zo veel omslag maaken?
+Zy doen my woorden van een vaam ten halze uitbraaken;
+Ja woorden hier van daan tot aan het Hof. Voor my
+’k Versta my niet, op al die zotte opsnydery.
+’k Zou in de Metem, en Phycosis wel verdoolen.
+De zaak is klaar: Jou Hond heeft een Kapoen gestoolen,
+En dat gevreten, en vraagt gy me waar van daan
+’t Kapoen was, wel ’t Kapoen, myn Heer, dat is van Kaan;
+Daar by wil ik zo ik hem weêr daar vind, hem zweeren,
+Dat zyn Proces daar leit, ik zal hem voort sommeeren.
+
+LEANDER.
+Dat’s een Conclusie die zo een begin wel past!
+
+ORATYN.
+Versta jy ’t niet, zeg zot? ik wel; weg hangebast.
+
+DANDYN.
+Za, breng getuigen by.
+
+LEANDER.
+                     Wilt aan die zaak niet tillen,
+Hy heeft geen geld, wie zouw voor hem dan zweeren willen?
+
+ORATYN.
+Ik heb ’er evenwel die zonder opspraak zyn.
+
+DANDYN.
+Kom, brengt ze voor den dag.
+
+ORATYN.
+                           Ik heb ze hier by myn.
+Zie, dit’s Kapoen zyn hooft, en dat zyn zyne voeten;
+De klauwen zyn noch vuil van in het zand te wroeten;
+Bezie, en oordeel nu.
+
+WOUTER.
+                    ’k Verwerp ze.
+
+DANDYN.
+                                 Za! wel aan,
+Waarom verwerpt gy die?
+
+WOUTER.
+                      Waarom? zy zyn van Kaan.
+
+DANDYN.
+Dat’s waar, zy komen met dozynen herwaarts heenen.
+
+WOUTER.
+Messieurs...
+
+DANDYN.
+           Zacht, zacht; zult gy me een lang verhaal verleenen,
+Of kort?
+
+LEANDER.
+       Ik zwyg daarop.
+
+DANDYN.
+                     Nu toont u als een man.
+
+WOUTER. _met een gemaakte fyne stem_.
+Al ’t geen een schuldige, Messieurs, verbazen kan;
+Al ’t geen het meeste hier op aarde is om te vrezen,
+Schynt tegen ons geheel in wapenen te wezen;
+’k Wil zeggen Heer, de gunst, de macht, welsprekentheid.
+Want ’k vrees aan d’eene zy de macht, van hem, daar ’t feit
+Is aangedaan, dan weêr verblinden my de reden
+Van Meester Oratyn, en zyn welsprekentheden.
+
+DANDYN.
+Maar gy verdooft geheel de fraiheid van uw stem.
+Spreek harder Advokaat.
+
+WOUTER.
+                      Ik heb ’er veel. hem, hem!
+    _met een fraie Stem._
+Maar wat bedenkingen zyn wysheid, en daar neven
+De voorgenoemde macht aan ons ook mogen geven,
+Verzekert echter ons aan d’andre kant, geheel
+Messieurs, uw goedheid, die wy zien voor ’t minste deel
+Ons nadren; ’k werp daar op myn anker in de stroomen.
+d’Onnoozelheid heeft voor Dandyn ook niet te schroomen,
+Ja voor dien Cato van heel Frankryk, wiens verstand
+Nooit wierd verduistert door een gek uit Switzerland.
+_Victrix causa Diis placuit, sed victa Catoni._
+
+DANDYN.
+Hy pleit heel elokwent.
+
+WOUTER.
+                      Ja, zonder iets te schroomen,
+Neem ik het woord, en ’k zal zo tot de daad toekomen.
+De groote Baldus zeit _primo_ Politicoen
+Zeer wel...
+
+DANDYN.
+          Men handelt hier alleen van een Kapoen,
+En niet van Baldus, noch van zyne Policie.
+
+WOUTER.
+Maar d’autriteid en kracht van de Peripatie
+Zou toonen, dat het goed en ’t kwaad...
+
+DANDYN.
+                                      En ik zeg dat
+Heer Baldus mogentheid hier nul is, dat je ’t vat.
+Maar lustig tot de daad.
+
+WOUTER.
+                       En Aristotolates...
+
+DANDYN.
+De daad.
+
+WOUTER.
+       Verwerpt...
+
+DANDYN.
+                 De daad.
+
+WOUTER.
+                        Den grooten H...
+
+DANDYN.
+’k Zeg tot de daad, de daad, de daad, de daad, de daad.
+
+WOUTER.
+Armeno Pul in Promt...
+
+DANDYN.
+                     Ja wel, ’k word desperaat;
+’k Ga vonnissen.
+
+WOUTER.
+               Wy zyn geen hoeren, noch geen scheuken.
+Zie daar de daad. *Een Hond, Messieurs, komt in de keuken,
+        *_zeer ras._
+Hy vind daar een Kapoen, dat netjes gelardeert,
+Bedroopen, en daar na met boter was besmeert.
+Want hy daar ik voor spreek, had in geen week gegeeten;
+En daar ik tegen spreek, had pluimen moet je weeten;
+En hy voor wien ik ben, nam heimelyk; en hy
+Daar ik nouw tegen spreek, nam openbaar. Daar by
+Men vangt hem, men stelt dag, men doet de zaak beweeren
+Door Advokaten, _pro_ en _contra_ voor de Heeren.
+’k Moet spreeken, ’k spreek, ik heb gesprooken.
+
+DANDYN.
+                                              Za, za, za!
+Wel vent is dat een zaak wel proponeeren? ha!
+Hy teemt in ’t zeggen, dat zyn zaak niet kan verweeren,
+En tot de daad doet niet de vent als galloppeeren.
+
+WOUTER.
+Maar ’t eerste is ’t alderfraist.
+
+DANDYN.
+                                Het alderfraist! ’k zeg neen;
+’t Is ’t alderslechtste van uw pleiten maar alleen.
+Wie zag ooit pleiten, wie, ja wie op die metode?
+Wat zeit, myn Heer, daar van?
+
+LEANDER.
+                            O, ’t is heel naar de Mode.
+
+WOUTER. _met een grove stem_.
+Maar wat gebeurt ’er doch? men komt, hoe komt me? men
+Vervolgt myn Suppliant. Men breekt een huis op. En
+Wat voor een huis? het huis, het huis van onze Rechter.
+Men opend met geweld de zaal, die aan ons echter
+Voor toevlugt dienden, in zo groot een tieranny.
+Men maakt ons schuldig daar aan dieve- en rovery.
+Men sleept, men levert ons aan onze moordenaaren,
+Aan Meester Oratyn. Messieurs, ik durf verklaaren,
+Dat hy de wet niet weet de _Si quis Canis_, dat
+De Paragrapho heel het tegendeel bevat
+_De vi Caponibus_, en dat ze in alle deelen,
+Veel met die misdaad, en zyn stellingen verscheelen.
+En schoon ’t al waar was, dat myn Suppliant Citroen
+Gegeten had, Messieurs, van ’t voorgenoemt Kapoen,
+De borst, de stuit, of heel. Men ga alleen daar tegen
+Het geen hy voor dit feit gedaan heeft, overwegen.
+Wanneer is myn party beklad geweest? het beest
+Was wel. Door wien is doch uw huis bewaart geweest?
+Wanneer mankeerden wy de dieven te versteuren?
+Gelooft gy ’t niet? men vraagt de zaak drie Procureuren,
+Van welke dat Citroen de rokken heel van een
+Gescheurt heeft, dat men niet als maar de rug alleen
+Daar van gebruyken kon. Men doet ze hier verschynen.
+En wilt gy meer? ik heb bewyzen by dozynen.
+
+ORATYN.
+Maar Meester...
+
+WOUTER.
+              Hou je bek.
+
+ORATYN.
+                        o Wout...
+
+WOUTER.
+                                Laat ons begaan.
+
+ORATYN.
+’k Word hees...
+
+WOUTER.
+              Laat ons begaan, en...
+
+DANDYN.
+                                   Zwyg, en laat hem staan.
+Besluit.
+
+WOUTER. _met een hoogdravende stem_.
+      Dewyl men ons dan toelaat aâm te haalen,
+En wyl men ons verbied om buiten lange paalen
+Te springen, zo zal ik met geen omstandigheên
+U kwellen, maar beknopt tot alles overtreên;
+En stellen u de heele afbeelding kort voor oogen
+Van myn Proces, daar by de Facte, en zyn vermoogen.
+
+DANDYN.
+’k Loof hy had eer gedaan met twintigmaal, en meer
+De zaak te zeggen dan met eenmaal. Wel ik zweer
+Het kost myn zinnen. Vent of duivel wilt besluiten,
+Of bruy van hier, en houw jouw mond daar eeuwig buiten.
+
+WOUTER.
+Ik eindig.
+
+DANDYN.
+         Ach!
+
+WOUTER.
+            Messieurs, voor s’weereld oorspronk, ja...
+
+DANDYN. _geuwende_
+’k Bid, dat men liever tot de Zondvloed over ga.
+
+WOUTER.
+Voor s’weerelds oorspronk dan, eer aarde, en zee, en baaren,
+En hemel, die het al bespant, geschaapen waaren,
+Hadde al de weereld, en natuur, en s’weerelds staat
+Een enkel aangezicht, een eenerley gelaat,
+Genoemt de Baiert, een wanschikkelyk gevaarte,
+Een ruwe mengelklomp, een lompe en plompe zwaarte
+Van zaden, strydig en gemengelt onder een;
+Een Rechtbank zonder recht, en vol wanheblykheên.
+_Unus erat toto Naturæ vultus in orbe,
+Quem Græci dixere Chaos, rudis indigestaque moles..,_
+
+LEANDER.
+Ha, Vader! dat’s een trek!
+
+ORATYN.
+                         Ei, Heer, kyk hy eens slaapen!
+
+LEANDER.
+Za, Vader waak.
+
+ORATYN.
+              Myn Heer! myn Heer! dat’s drommels gaapen!
+
+LEANDER.
+Kom, Vader.
+
+DANDYN.
+          Wel, wel, hoe? wat’s dat? wel, ach! wie daar?
+Ja wel, ’k heb nooit zo wel geslaapen in een jaar.
+
+LEANDER.
+Kom, gy moet rechten.
+
+DANDYN.
+                    Wel, men doet hem aanstonds hangen.
+
+LEANDER.
+Hoe, hangen! hoe, een Hond!
+
+DANDYN.
+                          ’k Versta van uw Harangen,
+Van Weereld, Chaos niet een sier, noch van’t begin,
+Myn hooft is yl, besluit.
+
+WOUTER. _hem een nest met jonge Honden aanbiedende_.
+                      Kom droevig huisgezin,
+Komt arme kinderen, die men wil van troost versteeken,
+Kom laat uw traanen, en uw tedre zuchten spreeken.
+Hier ziet gy onze nood en droefheid klaar, myn Heer,
+Ach, wy zyn weezen! kom, geeft onze Vader weêr,
+Ja, onze Vader die ons teelden, onze Vader
+Die ons zo dikwils...
+
+DANDYN.
+                    Weg, weg, weg.
+
+WOUTER.
+                                 Wie is ons nader
+Als onze Vader, Heer, die ons...
+
+DANDYN.
+                               Men neemt ze weg.
+Wat drommel raakt me dat kanalje? wel ik zeg,
+Zy hebben my bepist.
+
+WOUTER.
+                   Myn Heer, ziet onze traanen.
+
+DANDYN.
+Och! ’k voel dat zy me reeds tot medelyden maanen,
+Gy maakt uw Rechters hart gevoelig! ’k ben beklemt;
+De waarheid perst my tot uw ondergang; zy stemt
+Myn traanen tegen: wyl de misdaad voor elks oogen
+Zo klaar is, kan ik niet uw droeve traanen droogen!
+Maar zo hy word gedoemt, wat zal ’t dan wezen! ziet
+Hier zeven wezen, heel gedompelt in ’t verdriet.
+Maar ’k ben geoccupeert, ’k wil niemand heden spreeken.
+
+
+_LAATSTE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, JERONIMO, IZABEL, WOUTER, ORATYN, VOLKERT.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ei, wilt...
+
+DANDYN.
+                    ’k Zeg noch, wilt my de kop niet breeken.
+Hoe Heer, zyt gy’t? ja toch, ik zal u hooren. Maar
+Wiens Dochter is dat? wel, waar loopt die schoonheid daar?
+
+JERONIMO.
+Zy is myn Dochter, Heer.
+
+DANDYN.
+                       Ras, doet haar wederkeeren.
+
+IZABEL.
+Gy zyt belet.
+
+DANDYN.
+            Hoe ik! o neen, wat’s u begeeren?
+Zei jy niet, dat je waart haar vader? en dat zy...
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+DANDYN.
+          Zy weet uw zaak veel beter Heer, als gy.
+De schoonheid kan men uit haar hemelsche oogen leezen!
+Maar dat’s ’t niet al, myn kind, daar moet ook wysheid wezen.
+’k Ben opgetoogen door de schoonheid van haar hair!
+Maar wilt gy hoe galant ik in myn jonkheid waar,
+Men zei...
+
+IZABEL.
+         ’k Geloof het wel.
+
+DANDYN.
+                          Wiens zy wilt gy verkiezen?
+Wien wilt gy dat van tweên zal zijn Proces verliezen?
+
+IZABEL.
+Noch d’een, noch d’andre.
+
+DANDYN.
+                        Spreek, ’k zal alles doen expres,
+Om u alleen.
+
+IZABEL.
+           Myn Heer, ik ben uw dienares.
+
+DANDYN.
+Hebt gy uw leeven wel zien pynigen, of hangen?
+
+IZABEL.
+Neen, Heer, ik wensch niet om die eer van u t’ontfangen.
+
+DANDYN.
+Kom, kom, ik moet u dat rekres doen.
+
+IZABEL.
+                                   Ach! die eer
+Is al te groot; kunt gy dat aanzien? gy, myn Heer?
+
+DANDYN.
+Dat doet me een uur of twee van ieder dag passeren.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ik kom hier om...
+
+LEANDER.
+                          Hoor vader, zyn begeeren
+Zal ik u in een woord of twee geheel ontleên.
+Daar ’s iemand, die wel wenscht in ’t Huuwelyk te treên,
+’t Is alles klaar, als gy het toestemt: zy verlangen
+Zo Bruid als Bruigom om het woord van u t’ontfangen;
+Het geen de Dochter wil, begeert de Vader. Nu
+Kunt gy maar vonnissen.
+
+DANDYN. _zich herstellende._
+                      Ik geef myn woord aan u.
+Ga heen, wilt haar van daag, hoe eer hoe liever trouwen.
+
+LEANDER.
+Mevrouw, nu kunt gy uw Schoonvader daar beschouwen,
+Groet hem.
+
+JERONIMO.
+         Hoe, hoe?
+
+DANDYN.
+                 Wat’s dit voor een verborgentheid?
+
+LEANDER.
+Men volgt van stip tot stip al ’t geen gy hebt gezeit.
+
+DANDYN.
+’k Zal ’t niet herroepen, nu ik ’t Vonnis heb geweezen.
+
+JERONIMO.
+Myn Dochter stemt dat niet, zy zal uw Bruid niet wezen.
+
+LEANDER.
+’k Verlaat my heel, myn Heer, op ’t woord van Izabel.
+
+JERONIMO.
+Hoe, ben je stom? spreek op, nu wakker spreek. Ja wel!
+
+IZABEL.
+Ach, Vader, ’k durf in ’t minst daar tegen Appelleeren.
+
+JERONIMO.
+Ik wel, dat schut ik.
+
+LEANDER.
+                    Ei, wil u niet eens bezeeren,
+Kent gy dit schrift wel? ’t is uw hand, gy hebt geen kracht
+Tot Appelleeren.
+
+JERONIMO.
+               Hoe?
+
+DANDYN.
+                  Hy heeft u in zyn macht.
+
+JERONIMO.
+Ik zie, ik ben verleid, maar ’k zal dat revenzeeren.
+Al zou ik twintig jaar daar tegen procedeeren.
+Je hebt de Dochter, maar de beurs niet.
+
+LEANDER.
+                                      Wel, myn Heer,
+Wie eischt u geld? wie zeit dat ik wel iets begeer?
+Laat ons uw Dochter, en bewaard uw goed.
+
+JERONIMO.
+                                       Pasientie,
+Och! och!
+
+LEANDER.
+        Zyt gy voldaan Papa van d’Audientie?
+De Vader zwygt, en een die zwygt die consenteert?
+Wie weet ook, of hy niet die uitslag heeft begeert.
+
+DANDYN.
+Volkomen, Zoon; niets kan als rechten my behaagen,
+Ik wil daar in besteên de rest van myne dagen;
+Maar laat de Pleiters in toekomende, myn Zoon
+Wat korter zyn; en uw misdadige...
+
+LEANDER.
+                                 Verschoon
+Hem maar, laat ons in vreugde ons zelf niet kwellen;
+Ei, Vader.
+
+DANDYN.
+         Wel ik zal van daag het recht uitstellen.
+’t Geschiet om uwent wil zoet Bruidje, laat ons gaan
+De wezen troosten, met een roemer van een vaan.
+
+    _Einde van het derde en laatste Bedryf._
+
+
+
+
+NAREDE AAN DEN LEEZER.
+
+Zie hier een _Blijspel_, door het licht dezer eeuw, den
+onnavolgelyken _Racine_, uit de WESPE van _Aristophanes_
+getrokken, door den taalkundigen _Jan van Gent_ in
+’t Nederduitsch vertaald, en door my in vaarzen ten
+Schouwtooneel gevoerd.
+
+Lichtelyk zullen eenige, doch meest die wat ernstig zyn,
+zich aan de stof en plaats belgen, om dat te Parys, alwaar
+dit spel speeld, zulk rechten, of recht doen niet gebruiklyk
+is. Op ’t eerste antwoord _Racine_: de meeste menschen
+bekommeren zich weinig met de meening des Schryvers; want
+men onderzocht terstond myne misslagen, even als men een
+Treurspel zou gedaan hebben, zelfs die geenen, die daar
+’t meeste vermaak in geschept hadden, vreesden dat zy niet
+na den regel gelacht hadden, en mispreezen my, dat ik hen
+niet ernstiger had doen lachchen. Anderen beelden zich in,
+dat het hen mooy stond daar in verdriet te hebben, en dat
+de stof van ’t Paleis, geen voorwerp was voor de Hovelingen.
+
+Zy zouden de waarheid te kort doen, indien zy my verweeten
+dat ik hun ooren, met te veel pleitstreeken vermoeit had,
+een taal die my zo vreemd als iemand is; ook heb ik daar
+niet als eenige Barbaarsche woorden in gebruikt, die ik
+geleerd mag hebben geduurende eens Proces, dat noch myn
+Rechter, noch ik ooit ter deege verstaan heb.
+
+Indien ik iets vrees, is het, dat zommige ernstige menschen
+het proces van den Hond, en de buitenspoorigheid van den
+Rechter niet wel voor beuzelingen mochten opnemen: maar ik
+zet _Aristophanes_ over, en hy had met gesleepe toehoorders
+te doen. De _Atheniers_ wisten heel wel wat het Attische
+zout was, en zy waaren wel verzekert, als zy om een zaak
+gelacht hadden, dat zy om geen zotternyen gelacht hadden.
+
+Voor my, ik oordeel dat Aristophanes reden gehad heeft de
+zaak zo te maaken, dat ze buiten alle waarschynelykheid was.
+De _Areopagietische_ Rechters zouden misschien niet voor
+goed gekeurt hebben, dat hy hunne geldzucht levendig
+afgeschildert had, als meede de fraje streeken van hun
+Secretarissen, en de schelmeryen van hun Advokaten. ’t Was
+derhalven nodig de vertooners wat te veranderen, om te
+beletten zich te erkennen. ’t Gemeen liet daarom niet, het
+waare door belachchelyke te zien, en ik verzeker my, dat
+het veel beter is, d’ondraachelyke welspreekentheid bezich
+gehouden te hebben omtrent een beschuldigde Hond, als dat
+men een rechte misdadige voor de rechtbank gezet had, en dat
+men de Toehoorders had belang doen hebben in ’t leven van
+een mensch.
+
+Dus verantwoord hem _Racine_. Aangaande de stof, wat de
+plaats betreft, ik oordeelde, dat men meer genoegen zouden
+hebben met een Stad te noemen, die aan de minste bekend is,
+als dat ik een plaats in Neder Normandyen genoemd had,
+alwaar zulk Procedeeren in zwang gaat, dewyl de meeste
+steeden dier Landstreek, aan ’t gemeen onbekent zyn.
+
+’k Zouw nooit dit spel ten Tooneel gevoerd hebben, indien
+ik niet geoordeeld had, dat de Godshuizen daar haar voordeel
+by zouden vinden, ’t geen altyd myn eenigste oogwit geweest
+is; doch hoe de Dichters in hunne goede meening gedraiboomt
+worden, is by na onverdragelyk, en aan ieder bekend.
+Vaar wel.
+
+       *       *       *       *       *
+           *       *       *       *
+       *       *       *       *       *
+
+[Errata:
+
+I.ii.
+  ORATYN. Hoor, ik zet hem bevende van kouw
+  _text: “Oraryn”_
+I.vii.
+  Om ’s morgens op te staan
+  _text: “Om s’ morgens...”_
+--.
+  Omtrent de zestig.
+  _text: “Ontrent”_
+II.v.
+  Wel zo ik iemand ken
+  _text: “imand”_
+II.viii.
+  ACHSTE TOONEEL.
+  _text: “ACHTSTE”_
+III.ii.
+  Den grooten H...
+  _onleesbar: origineel (Racine) “Le grand Jacques”_
+III.iii.
+  _Einde van het derde en laatste Bedryf._
+  _text: “laaste”_
+Narede an den Leezer.
+  ... een rechte misdadige voor de rechtbank
+  _text: “rechtband”_
+--.
+ ... hoe de Dichters in hunne goede meening gedraiboomt worden
+  _“d” in “gedraiboomt” onleesbar_]
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Pleiters, by Jean Baptiste Racine
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE PLEITERS ***
+
+***** This file should be named 18412-0.txt or 18412-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/1/8/4/1/18412/
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
+file was produced from images generously made available
+by the Bibliothèque nationale de France (BnF/Gallica) at
+http://gallica.bnf.fr)
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/18412-0.zip b/18412-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..985f0ea
--- /dev/null
+++ b/18412-0.zip
diff --git a/18412-8.txt b/18412-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..f57c958
--- /dev/null
+++ b/18412-8.txt
@@ -0,0 +1,3322 @@
+The Project Gutenberg EBook of De Pleiters, by Jean Baptiste Racine
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Pleiters
+
+Author: Jean Baptiste Racine
+
+Translator: Abraham Bogaert
+
+Release Date: May 18, 2006 [EBook #18412]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE PLEITERS ***
+
+
+
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
+file was produced from images generously made available
+by the Biblioth�que nationale de France (BnF/Gallica) at
+http://gallica.bnf.fr)
+
+
+
+
+
+
+                        DE
+
+                     PLEITERS,
+
+                    _BLYSPEL._
+
+      Uit het Fransch van den Heer RACINE.
+
+
+             [Illustration:
+             Proficit et Recreat.]
+
+                 t'AMSTELDAM,
+
+      By d'Erven van ALBERT MAGNUS, op de
+        Nieuwendyk, in den Atlas, 1695.
+
+               _Met Privilegie._
+
+                [Illustration]
+
+
+
+
+                   DEN HEERE
+
+              DAVID vander PLASS,
+
+                 Konstig Beeld.
+
+                       En
+
+               Portret Schilder.
+
+Myn Nimf, die meer als eens gelukkig was,
+Dat ze u vernoegde als zy haar Dichten las,
+Verstout zich om, � waarde VANDER PLASS!
+        U dus te groeten.
+'t Mishaage u niet, dat zy, om zulk een eer
+t'Erkennen, u haar Pleiters wyd, myn Heer,
+En nevens die, haar hart demoedig ne�r
+        Leit aan uw voeten.
+De Schilderkonst, die zy waardeert en acht,
+En nu we�r in haar eerste staat gebracht,
+Heeft op haar ziel een onbepaalde macht
+        Door haar vermoogen.
+En die, myn Heer, vliegt met de Po�zy
+Haar Z�ster, zelf d'onsterflykheid voorbij,
+En twisten nooit om d'opperheerschappy
+        Met brandende oogen.
+Te meer als zy, gelyk myn Nimf beschoud,
+In diamant, en eeuwig duurzaam goud
+Haar lof graveert, en op de gronden boud
+        Van groote lichten.
+Ja uw penzeel, die zelf d'aloudheid tart,
+En Aristiid doorluchtig steekt naar 't hart,
+Van schaduwen beneepen noch benart,
+        Weet van geen zwichten.
+Zy, eer gewoon de Helden, trots van moed,
+Te volgen door een zee van dierbaar bloed,
+Daar d'eene op 't hart van d'andre stoot en woed
+        Om d'oorlogszegen:
+Of edeler, en van een grootzer aard,
+Den vyand uit medoogen red en spaard,
+Het Heldenbloed in d'aderen bewaard,
+        En haat den degen,
+Volgt nu een trant die 't doffe hart verheugd,
+De rouw verkeert in uitgelaate vreugd;
+Doch die niet wykt van 't waare spoor der deugd,
+        Noch van de reden.
+Zy volgt de pen van Aristophanes,
+Die 't bloedig spoor der groote Euripides,
+Noch die de trant der wyze Sophocles
+        Niet na wou treeden.
+Terentius heeft nooit zo zoet geboert
+Menander heeft nooit op 't Tooneel gevoerd
+Een stuk, dat zo de harten heeft geroert
+        Om luit te schateren:
+Noch Plautus heeft met Warnaar met den Pot,
+Al lachchende de feilen zo bespot
+Als hy: geen Spel had zulk een heerlyk lot
+        Noch deed zo klaateren.
+En wy, myn Heer, wy waaren noch berooft
+Van zulk een schat, indien dat Dichtren hooft
+RACINE, die gelyk een zon verdooft
+        Alle andre lichten,
+De laafte hand niet had aan 't werk geleid,
+De Griekse lof door zyn verstand verbreid,
+En Dichters naam gewyd d'onsterflykheid
+        Door zyn gedichten.
+Zy volgt van ver die groote baak in zee,
+En zoekt by u een lieve en stille ree.
+Dit wenschtze alleen, dit is alleen haar bee
+        Na zo veel vlagen.
+Ontfangt ze dan met die genegentheid,
+Als zy dit Spel aan uwe voeten leit,
+En zie of een die zo bekoorlyk pleit
+        U kan behagen.
+
+            ABRAHAM B�GAERT.
+
+
+
+
+Copie van de Privilegie.
+
+De Staten van Holland ende Westvriesland, doen te weten.
+Also Ons vertoont is by de tegenwoordige Regenten van de
+Schouwburgh tot Amsterdam. Dat sy Supplianten sedert eenige
+jaren herwaerts met hunne goede vrinden hadden gemackt
+en ten Tooneel gevoert verscheiden Wercken, soo van
+Treurspelen, Blyspelen als Kluchten, welcke sy lieden nu
+geerne met den druck gemeen wilden maecken, doch gemerkt
+dat dese wercken door het nadrucken van anderen, veel van
+haer luyster, soo in Tael als Spelkonst souden komen te
+verliesen, ende alsoo sy Supplianten hen berooft souden
+sien van hun bysonder oogwit om de Nederduytsche Tael en
+de Dichtkonst voort te setten soo vonden sy hen genootsaekt,
+om daer inne te voorsien, ende hen te keeren tot Ons,
+onderdanigh versoeckende, dat wy omme redenen voorsz. de
+Supplianten geliefden te verlenen Octroy ofte Privilegie,
+omme alle hunne wercken reets gemaeckt ende noch in 't licht
+te brengen, den tyt van vyftien jaren alleen te mogen
+drucken en verkopen of doen drucken en verkopen, met verbot
+van alle anderen op seeckere hooge peene daer toe by Ons te
+stellen ende voor's in communi forma. Soo is 't, dat Wy,
+de Zake en 't Versoek voorsz. overgemerkt hebbende, ende
+genegen wesende ter bede van de Supplianten, uyt Onse rechte
+wetenschap, Souveraine Macht ende authoriteyt deselve
+Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert
+hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren mits
+desen, dat sy geduurende den tyt van vyftien eerst
+achtereenvolgende jaren de voorsz. werken die reeds gedrukt
+zyn, ende die van tyt tot tyt door haer gemaect ende in 't
+ligt gebragt sullen werden, Binnen den voorsz. Onsen Lande
+alleen sullen mogen drukken, doen drukken, uytgeven en
+verkopen. Verbiedende daerom allen ende eenen yegelyken
+de selve werken naer te drukken ofte elders naer gedruckt
+binnen de selve Onsen Lande te brengen, uyt te geven ofte
+te verkopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte in
+gebrachte ofte verkogte Exemplaren, ende een boete van drie
+hondert guldens daer en boven te verbeuren, te appliceren
+een derde part voor den Officier die de calange doen sal,
+een derde-part voor den Armen der plaetse daer het casus
+voorvallen sal, ende het resterende derde part voor de
+Supplianten. Alles in dien verstande, dat Wy de Supplianten
+met desen Onsen Octroye alleen willende gratificeren tot
+verhoedinge van hare schade door het nadrucken van de
+voorsz. werken, daer door in geenige deele verstaan, den
+Inhoude van dien te Authoriseren, ofte te avou�ren, ende
+veel min de selve onder Onse protectie ende bescherminge
+eenig meerde credit, aansien ofte reputatie te geven, nemaer
+de Suppliante, in cas daar in yets onbehoorlijkx soude mogen
+influ�ren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden
+wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselijk
+begerende, dat by aldien sy desen Onsen Octroye voor de
+selve Werken sullen willen stellen, daer van gene
+geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen
+maken; nemaer gehouden sullen wesen, het selve Octroy
+in't geheel ende sonder eenige Omissie daar voor te drukken
+ofte te doen drucken; ende dat sy gehouden sullen zyn een
+Exempelaer van alle de voorsz. werken, gebonden ende wel
+geconditioneert te brengen in de Bibliotheecq van Onse
+Universiteyt tot Leyden, ende daer van behoorlyk te doen
+blyken. Alles op poene van het effect van dien te verliesen.
+Ende ten eynde de Suppliante desen Onsen consente Octroye
+mogen genieten als naar behooren: Lasten wy allen ende eenen
+yegelyken die 't aengaen mach, dat sy de Suppliante van den
+inhoude van desen doen, laten en gedogen, rustelyk, en
+volkomentlyk genieten en cesserende alle beletten ter
+contrarie. Gedaan in den Hage onder Onsen Grooten Zegele
+hier aan doen hangen, den XIX September in 't Jaer onses
+Heeren en Zaligmakers duysent ses hondert vier en tachtig.
+
+          G. FAGEL:
+    Ter Ordonnantie van de Staten
+      SIMON van BEAUMONT
+
+De tegenwoordige REGENTEN van de SCHOUWBURG, hebben het
+recht der bovenstaande PRIVILEGIE, voor het BLYSPEL van DE
+PLEITERS, vergund aan de Erfgenaamen van _Albert Magnus_.
+
+  _Den 28 van Maart, 1695._
+
+
+
+
+VERTOONERS.
+
+  DANDYN, _een Rechter_.
+
+  LEANDER, _Zoon van Dandyn, Minnaar van Izabel._
+
+  JERONIMO, _een oud Burger._
+
+  IZABEL, _Dochter van Jeronimo._
+
+  DE GRAVIN VAN NARRESTYN, &c. &c.
+
+  WOUTER, _Secretaris_}
+                      }  _van Dandyn._
+  ORATYN, _Portier_   }
+
+  VOLKERT.
+
+_'t Tooneel is te Parys, voor en in 't huis van Dandyn._
+
+
+
+
+DE PLEITERS,
+
+_BLYSPEL_.
+
+
+
+
+EERSTE BEDRYF.
+
+
+_EERSTE TOONEEL._
+
+ORATYN, _een groote zak met Processen met zich sleepende._
+
+Ja; 'k zeg als noch, het is een zot die hem vertrouwt
+Op dingen die hy hoopt, en niet met 't oog beschouwt,
+En, als een Ezel hem by d'ooren om laat leijen;
+Want een die heden lacht, zal morgen zeker schreijen.
+Een jaar gele�n, liet van Gaskonje my van daan
+Een Rechter komen, en nam my voor Switzer aan.
+De kaale Fransjes, ha! die Jonkers zonder veeren,
+Die dachten my toen met hun snoeven wat te scheeren;
+Maar schoon Gaskonjer, 'k ben een krygsman in myn bloed;
+'k Snoef me� van houwen, en van kerven, als verwoed.
+Bloed! al die snoeshaans met hun a la mode kleeren,
+Die kwamen my terstond hun dienst toen offereeren,
+'t Was al Heer Oratyn uw dienaar. 'k Lach me slap!
+Maar zonder geld lach ik met zulk een Ridderschap.
+'k Kon voor een goed portier van d'Opera passeeren.
+Men had goed kloppen, en my dus te lermoneeren,
+Doch 'k het geen mensch in, of geld, geld was eerst het woord,
+Geld moest'er wezen, of ik sloot aanstonds de poort;
+'t Is waar, 'k moet aan myn Heer daar van een portie dokken;
+Doch 'k win daar by; want zie, ik hou de grootste plokken.
+'k Verzorg de kaarszen, 't hooy, 't papier, en kleinighe�n,
+En ik versta my op de kunst, van nul 'k hou een.
+Maar hy is als de droes genegen tot dat zwessen,
+Ja dag en nacht leit hy en prevelt van Processen,
+Van Vonnis, van Apel, Sententie, Vierschaar, daar
+Hy wil gaan eeten, en ook slaapen 't heele jaar.
+Ik zei wel hondertmaal myn Heer Dandyn, ik zweerje
+Je staat te vroeg op alle morgens, hoe begeerje
+Dan uit te teeren, en te sterven als een beest?
+Eet, drinkt, en slaapt, want zie de wyn verheugd de geest.
+Maar 't was vergeefs. Hy heeft zyn rol zo lang gaan speulen,
+Zo lang gewaakt, dat hy een slag heeft van de meulen.
+Dan wil hy een voor een ons vonnissen; enfyn
+Hij preuveld dag op dag een duivel van Latyn,
+Daar ik geen woord van weet; ja, 'k hoor hem dikwils zweeren.
+Dat hy wil slaapen in de muts en Rechters kleeren.
+Hy deed zyn haan onlangs uit gramschap 't hooft afslaan,
+Omdat hy laater, als wel eer, was opgestaan:
+Hy zei een Pleiter had, wiens zaak niet wel wou vlooten,
+Hem listig omgekogt, en 't beest gevult de pooten.
+Ja wel, de pikken schen die zotten met elkaar.
+Zyn zoon verbied my om te spreeken met zyn va�r,
+En laat hem dag en nacht van ons op straat bewaaken,
+Want anders zou hy 't hier in huis zo lang niet maaken.
+Myn Heer, denkt list op list, om ons, hem toevertrouwt,
+'t Ontsnappen, ik voor my, ik slaap niet meer; geen hout
+Is ook zo mager als ik word, 'k doe niet als gaapen.
+Maar hy mag waken dien het lust, ik ga wat slaapen:
+Dit zal myn kussen zyn. Ik meen heel onbevreest
+Van nacht te slaapen, want myn Heer slaapt als beest.
+Kom, kom.
+
+
+_TWEDE TOONEEL._
+
+WOUTER, ORATYN.
+
+WOUTER.
+        Ho, Oratyn!
+
+ORATYN.
+                   Ja wel... maar'k mag maar zwygen,
+'k Vrees dat hy bang is dat ik hier de pip zal krygen.
+
+WOUTER.
+Wat drommel doe je hier zo vroeg op straat te gaan?
+
+ORATYN.
+Hoe, moet men altyd op verloore schiltwacht staan,
+Een man bewaaren die niet doed als schreeuwen, tieren?
+'k Loof 't is een tovenaar, zo duivels kan hy gieren.
+
+WOUTER.
+Wat zegje!
+
+ORATYN.
+         Hoor, ik zet hem bevende van kouw,
+En geeuwende van vaak, hoe dat ik slaapen wou,
+Geef een Request in, zei hy we�r, dat jy wilt slaapen.
+Ja wel, zie daar, 'k begin we�r van 't verhaal te gaapen;
+Ik slaap al praatende; goe nacht.
+
+WOUTER.
+                                Goenacht, ziedaar
+Ik zweer je zo... maar zacht, ik hoor in huis gebaar.
+
+
+_DERDE TOONEEL._
+
+DANDYN, WOUTER, ORATYN.
+
+DANDYN _in 't venster._
+Waar zyt gy Oratyn? � Wouter!
+
+WOUTER _tegen Oratyn._
+                            Stil.
+
+DANDYN.
+                                Dat's wonder,
+Ik zie myn wachters noch om hoog in 't huis, noch onder.
+Dat 's goed, 'k zal springen uit het venster op de straat,
+Want zo ik wachte, en zy hier kwamen, was 't te laat.
+
+WOUTER.
+Hoe, springt de gek?
+
+ORATYN.
+                   Ha! ha! dat's beet, myn Heer.
+
+DANDYN.
+                                               Helpt, vrinden!
+Helpt, dieven! moord!
+
+ORATYN.
+                    Hou smoel, sta stil, of 'k zal je binden.
+
+WOUTER.
+Ja, schreeuw maar.
+
+DANDYN.
+                 Helpt, men dood me!
+
+
+_VIERDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, WOUTER, ORATYN.
+
+LEANDER.
+                                   Och, och! 'k vrees voor verraad;
+Ras brengt een kaars hier, 'k hoor myn vader in de straat.
+Wat doe je hier? wat wil je we�r zo vroeg beslechten?
+'t Is nacht, waar loop je he�n myn vader?
+
+DANDYN.
+                                        'k Wil gaan rechten.
+
+LEANDER.
+Wie rechten? 't slaapt hier al.
+
+ORATYN.
+                              Ik niet, dat schut ik Heer.
+
+LEANDER.
+De zakken hangen hem tot op zyn schoenen ne�r!
+
+DANDYN.
+'k Wil in drie maanden in myn huis niet weder komen,
+Des heb ik zakken en Processen me�genoomen.
+
+LEANDER.
+Wie zal je voeden?
+
+DANDYN.
+                 Wie? ik denk de slager.
+
+LEANDER.
+                                       Maar,
+Waar zal je slaapen?
+
+DANDYN.
+                   In de Vierschaar, dat is raar.
+
+LEANDER.
+Neen, eet en slaapt in huis, dat zal u beter voegen
+Als in de Vierschaar; laat uw hof u vergenoegen.
+Ei, vader, laat myn raad zo veel op uw gemoed
+Vermogen; denkt om uw gezondheid, die...
+
+DANDYN.
+                                       Heel goed,
+Ik wil ziek wezen.
+
+LEANDER.
+                 Gy zyt ziek genoeg; ga heenen,
+Leg u te rust, gy hebt geen vlees me�r aan jou beenen.
+
+DANDYN.
+Te rust! gelykt ge u zelf by my? meent gy, wat smaat!
+Als dat een Rechter niet te doen heeft als de straat,
+Gelyk een schytvalk, met de degen wat te vegen?
+Met knechts te zwerven, dan door 't hof, dan langs de wegen?
+Mooy weer te speelen steeds in kroegen zonder tal?
+Des daags naar 't dobbelschool te loopen, 's nachts naar 't bal?
+Ha! geld te winnen is van grooter consequentie.
+Elk zo een strikje kost uw vader een sententie.
+Myn rok maakt u beschaamt. Gy, gy een Rechters zoon!
+Foei, schaam je wat, gy speelt voor edelman, � hoon!
+Wel aan Dandyn, wil in uw kamer eens verschynen,
+Bezie de beelden der doorluchtige Dandynen,
+Dat waaren mannen, ha! en Rechters van verstand,
+Zy sliepen in de rok, om vroeg we�r by der hand
+Te wezen. Kom, bezie de giften van een Rechter
+By die van een Baron, en oordeel dan wie slechter,
+En kaalder wezen zal in 't einde van het jaar.
+Wat is doch een Baron me�r als een kerkpilaar!
+Hoe veel zaagt gy 'er wel van die gekante baazen,
+Hier in myn woelig hof, in hunne handen blaazen,
+En trentelen van kouw, tot dat zy, om by 't vuur
+Te komen, moesten 't spit by na de derd'half uur
+Omdraijen. Welk een spyt! denkt gy wel om uw Broeder?
+Zyn dit de lessen van uw afgestorve moeder?
+Die arme Magdaleen! ach, 'k denk noch, hoe die vrouw,
+Geen Audientie, hoe gering, verzuimen zouw;
+Nooit, nooit verliet zy my, en 't is my niet vergeeten
+Wat zy daar dikwils al van daan bragt; ja de speeren,
+De slagers doeken had zy me� genoomen, om
+Met leege handen niet te komen wederom.
+Zo kan het huis bestaan. Loop zot, gy lykt niet nader
+Als een kaale edelman.
+
+LEANDER.
+                     Maar gy verstaft, myn vader.
+Kom, Oratyn, gelei uw meester, hy word moe,
+Leg hem te bed, en sluit de deur en 't venster toe;
+Gy zult hem koesteren, en op zyn stuipen letten.
+
+ORATYN.
+Wilt dan te minste een zotte oppasser by hem zetten.
+
+DANDYN.
+Wat recht hebt gy om my naar bed te brengen? zoet,
+Verkrygt eerst een Arrest dat ik gaan slaapen moet.
+
+LEANDER.
+Wel, vader, ga maar by provisie naar d'Alkove.
+
+DANDYN.
+'k Zal gaan, maar eer ik slaap, wil ik veel eer gelooven,
+Dat gy zult dol zyn.
+
+LEANDER.
+                   Wel. Ik zie hem eind'lyk gaan.
+Dat men hem niet verlaat. Gy Wouter blyft wat staan.
+
+
+_VYFDE TOONEEL._
+
+LEANDER, WOUTER.
+
+LEANDER.
+'k Wil u een groot geheim, dat my beknelt, verklaren.
+Ach! Wouter, ach!
+
+WOUTER.
+                Hoe, Heer, moet men u ook bewaaren?
+
+LEANDER.
+Dat scheelt niet veel. Helaas! myn zotheid is zo groot
+Als Vaders zotheid, ja noch grooter, was ik dood!
+
+WOUTER.
+Hoe, wilt ge ook rechten?
+
+LEANDER.
+                        Ei zwygt stil, en hoort me aandachtig.
+Kent gy dat huis wel?
+
+WOUTER.
+                    Ha, nou vat ik je; waarachtig
+De liefde Heer zit jou al vroeg om 't hart, ja wel!
+Wou jy niet spreeken van Mejuffrouw Izabel?
+Heb ik jou niet gezeit, dat jou geen schoonheid nader...
+Maar jy moet weten, dat Jeronimo haar Vader,
+Zyn goed met pleiten meest heeft door het gat gejaagt.
+Wie duivel heeft hy in Parys niet al gedaagt?
+'k Vrees sterft hy niet, hy zal heel Frankryk niet verschoonen;
+Daarom is hy dicht by zyn Rechter komen woonen.
+Jou vaar wil rechten, hy wil pleiten, wel zie daar
+Het zal me nieuw doen by myn zoolen, of haar vaar,
+Eer gy zyn dochter krygt, niet noch zo ver zal komen,
+Dat hy stout dagen zal myn Heer de Paus van Romen.
+
+LEANDER.
+'k Weet dat zo als gy; maar spyt zyn pleitzucht, 'k zweer,
+Ik sterf voor Izabel.
+
+WOUTER.
+                    Wel, trouwt haar dan, myn Heer;
+Ja toch, spreek maar een woord, het zyn gedaane zaaken.
+
+LEANDER.
+Neen, 'k zie geen kans om daar zo maklyk aan te raaken.
+Helaas! haar vader is t'ontmenscht, ik ken zyn keur;
+Het moet te minsten een Deurwaarder, Curateur,
+Of een van 't Hof zyn, die haar zien mag, en erlangen.
+Zy zit onzichtbaar in haar huis als een gevangen;
+Zy ziet haar jongmeid vaak met traanen overl�an,
+Myn liefde in rook, haar goed in 't pleiten heel vergaan.
+Zo ik hem voort laat gaan, hy zal haar ruineeren.
+Kent ge een bedrieger, die een man noch heet met eeren,
+Die trouw zyn vrienden dient, als hy geloont werd?
+Een ivrig dienaar.
+
+WOUTER.
+                  Wel, myn Heer, 'k loof ja, of neen.
+
+LEANDER.
+Maar zouder noch...
+
+WOUTER.
+                  Myn Heer, was noch myn vaar in 't leven,
+Dat was een man die jou in 't minst niet zou begeven.
+O! 't was een vent, myn Heer, van d'andre weereld; hy
+Bedroog heel Frankryk met zyn wytze opsneiery.
+Hy kon, spyt Makelaar, de rechte konst van 't liegen;
+Ja zou de Duivel zelf door zyn verstand bedriegen:
+En praaten, Brugman was een kreng maar by die vent:
+Zyn daaden stonden op zyn voorhooft vast geprent.
+Hy zou een Prince koets doen stil staan; ja zou zweeren
+Als jy maar geld gaf, dat je zelf niet zoud begeeren.
+Hy was zo gaauw, liet jy hem twintig kroonen zien
+Om tien valsche eeden, o! hy kreeg 'er negentien.
+Maar wat 's de vraag? ben ik geen zoon van zulk een meester?
+Ik zal jou dienen.
+
+LEANDER.
+                 gy!
+
+WOUTER.
+                   Ja toch, myn Heer, ei, vreest'er
+Niet eens voor.
+
+LEANDER.
+              Durft ge een valsch Exploot den vader wel
+In handen geven?
+
+WOUTER.
+               Ja.
+
+LEANDER.
+                 Durft gy aan Izabel
+Een brief bestellen?
+
+WOUTER.
+                   Ja, al was het aan de drommel,
+Ik kan twe konsten.
+
+LEANDER.
+                  Kom, my dunkt ik hoor gestommel,
+Het is Jeronimo, ik ken zyn schreuwen; 'k zal
+U in myn huis, de zaak ontdekken heel en al,
+
+
+_ZESDE TOONEEL._
+
+JERONIMO, ORATYN.
+
+JERONIMO, _weggaande en wederkomende_.
+Bewaar het huis wel, 'k kom straks we�r, laat jou beleezen
+Van niemand, om om hoog te gaan, of jy meugt vrezen.
+Bestel de brief terstond aan 't posthuys van Soutfleur;
+En brengt de Haas, omtrent half vyf myn Procureur.
+Indien zyn Klerk hier komt, zo schenkt hem eens Rossolis,
+Of uit myn fles, die in het hok staat, daar de kool is,
+En geef hem dan de zak, die aan de trap hangt, me�.
+Laat zien, 'k vergeet nu niet. Ja; maakt de boonen re�
+Ik ben noch nochteren. Misschien zal naar my vragen
+Een magerachtig man, die zomtyds heele dagen
+Op myn Comptoir zit, en geduurig voor my zweert,
+Wanneer myn weerparty getuigenis begeert;
+Maar laat hem wachten. 'k Vrees myn Rechter mogt aars uit zyn,
+'t Is reeds by vieren, en dan zou myn zaak verbruit zyn.
+
+ORATYN, _de deur half open doende_.
+Wie daar?
+
+JERONIMO.
+        Ei, kan me uw Heer eens spreeken?
+
+ORATYN, _de deur toe doende_.
+                                     Neen.
+
+JERONIMO.
+                                         Maar wel
+Zyn Secretaris?
+
+ORATYN.
+              Neen, zeg ik, loop naar de Hel.
+
+JERONIMO.
+Noch zyn Portier?
+
+ORATYN.
+                Ja toch, alree man, wilt maar klinken,
+Ik ben de man.
+
+JERONIMO.
+             Myn Heer, ei, neem, en wilt eens drinken
+Op myn gezontheid.
+
+ORATYN.
+                 Ha! uw dienaar, 'k dank je zeer,
+Maar kom eens morgen.
+
+JERONIMO.
+                    Wel, geef my myn geld dan we�r.
+Och, in Parys begint het alles te verkeeren!
+My heugt noch dat men kost gemaklyk procedeeren,
+Ja, gaf me een Rechter maar een gulden vyf of zes,
+Het was voort fiat, al waart tegen een Princes.
+Maar nu geloof ik niet, dat ik met al myn zinnen,
+Noch al myn goed, een blood Portier zou kunnen winnen.
+Maar, 'k zie daar de Gravin van Narrestyn, veel licht
+Komt zy hier ook zo vroeg om zaaken van gewicht.
+
+
+_ZEVENDE TOONEEL._
+
+JERONIMO, DE GRAVIN.
+
+JERONIMO.
+Mevrouw, gy komt te laat.
+
+GRAVIN.
+                        Zei ik het niet! warachtig
+Myn knechten maaken my noch dol, niet een is machtig
+Om 's morgens op te staan, al schreeuw ik al myn best;
+Wil ik haar hebben, 'k moet haar haalen uyt het nest.
+
+JERONIMO.
+Hy doet hem zekerlyk miszaken.
+
+GRAVIN.
+                             'k Heb myn Rechter
+Schier in een heele dag niet spreeken konnen.
+
+JERONIMO.
+                                            Echter
+Is myn party zeer sterk; 'k moet vreezen.
+
+GRAVIN.
+                                        Wist gy Heer,
+Wat my gedaan wierd, gy beklaagde u nimmermeer.
+
+JERONIMO.
+Indien ik evenwel goed recht heb...
+
+GRAVIN.
+                                  Van uw leven
+Zaagt gy zo geen Arrest.
+
+JERONIMO.
+                       'k Wil my gevangen geven;
+Ja, 'k stel de zaak aan u, ei, luister, 'k ben begaan.
+
+GRAVIN.
+Hoor die trouwloosheid, ach, myn Heer, ei, hoord ze eens aan.
+
+JERONIMO.
+De zaak liep geen gevaar.
+
+GRAVIN.
+                        Myn heer, laat ik je eens zeggen...
+
+JERONIMO.
+Dit is de zaak; hy is in 't minst te wederleggen.
+'t Is achtien jaaren, of de twintig haast gele�n,
+Wanneer een Ezel liep dwars door myn velden he�n,
+Daar hy zich wentelde niet zonder groote schaade;
+'k Ga met een Rechter van het dorp daar op te raade,
+'k Doe myn beklag, men vat den Ezel by de kop;
+Men stelt een middel voor, men acht de schaaden op
+Een heel voer Hooy: in 't end, na schier een jaar geleeden,
+Wordt my de bank ontzeit door 't Vonnis, buiten reeden;
+Ik Appelleer; (ei, let wel op de zaak, Mevrouw)
+Terwyl ik door Arrest myn zaak bevordren wouw,
+Krygt zekre vriend van my, geacht voor een der beste,
+Voorzeker zomme gelds, voort Vonnis by Requeste,
+En ik, ik win myn zaak. Wat doed men? myn party
+Stelt tegen d'Excuters van 't Vonnisse van my
+Een ander Accident. Terwyl dit zo blyft steeken,
+Laat myn Party, toen een vlucht Hoenders, 't hok uitbreeken,
+En vliegen op myn land, daar wierd belooft, ('t is mooy
+Mevrouw) men zou aan 't Hof Raport doen, hoe veel hooy
+Een Hoen wel eeten op een dag kon. Dit wierd wonder
+Wel by 't Proces gevoegt. Dit stond een tyd lang, zonder
+Ik kon verneemen op de zaak wel wierd betracht;
+Doch my wierd d'uitspraak op de zesde April gebracht,
+Met veel omstandighe�n van woorden die 'k myn leven
+Aan geene zaaken van het Hof had hooren geven.
+Mevrouw, ik schreef toen we�r op nieuwe kosten; 'k Dien,
+'k Formeer, 'k Eisch, 'k Antwoord, 'k ga te raa met wyze li�n,
+Door Informatien, Raporten, door Relieven,
+En door Transporten, en Explooten, en door Grieven,
+Door nieuwe Fyten, voorts Verbaal, Proces Verbaal.
+'k Kryg Brieven van Bevel, daar ik schier in verdwaal.
+'k Bragt vruchtloos voor den dag wel dartig goede Explooten,
+Tien Apostillen, hegt en vierkant op haar kooten,
+Verstekken twintig, en Producten zonder tal,
+Met tien Instantien, ja wel Mevrouw, 'k word mal,
+Toon 't Vonnis: en 'k verlies de zaak met al de kosten,
+Die schier op duizend pond beloopt, met al die posten.
+Is dat gerechtigheid? och! heet dat recht doen, naar
+Ik heb geprocedeert by na de twintig jaar?
+Een toevlucht is 'er noch daar ik op heb te hoopen;
+'t Request Civiel, Mevrouw, dat is noch voor my oopen:
+'k Geeft noch niet op. Maar gy, komt ge om te pleiten hier?
+
+GRAVIN.
+Och, mogt ik!
+
+JERONIMO.
+            'k Zal myn boek verbranden in het vier.
+
+GRAVIN.
+Ik...
+
+JERONIMO.
+     Duizend pond, voor twe voer hooy, waar zal 't belenden!
+
+GRAVIN.
+Al myn Processen, Heer, die liepen nu ten enden,
+Daar scheelden vier of vyf maar van de kleinsten an;
+Een tegens myn Papa, myn Kinderen, en Man.
+Helaas! myn Heer, ik kan niet half aan u verklaaren,
+Wat listen my niet, van die drie, zyn wedervaaren;
+Wat zy niet deeden. Maar men heeft haar by Arrest
+De macht gegeven, na veel smeekens by Request,
+Mits my te voeden naar myn staat, en te palleeren,
+My te verbi�n, van ooit we�rom te procedeeren.
+
+JERONIMO.
+Te procedeeren!
+
+GRAVIN.
+              Ja.
+
+JERONIMO.
+                Mevrouw, zie daar, 'k verstom!
+Dat is een trek!
+
+GRAVIN.
+               Myn Heer, ik word'er raazend om.
+
+JERONIMO.
+Hoe, zo de handen van Gravinnen zelf te binden!
+Maar't onderhoud, Mevrouw, is't groot dat gy zult vinden?
+
+GRAVIN.
+Ik kan der deftig van bestaan, myn Heer, maar, ach!
+Waar is vernoeging, waar? als men niet pleiten mag!
+
+JERONIMO.
+Die schrobbers zouden ons tot op 't gebeente uit knaagen,
+En zou men zwygen? maar, Mevrouw, durf ik u vraagen
+Hoe lang gy hebt gepleit?
+
+GRAVIN.
+                        Dat weet ik niet zo net;
+Maar, 'k schat het dartig jaar.
+
+JERONIMO.
+                              Niet langer!
+
+GRAVIN.
+                                         Ach! myn bed...
+
+JERONIMO.
+Wat jaaren hebt gy wel? gy zyt noch fris van leeden.
+
+GRAVIN.
+Omtrent de zestig.
+
+JERONIMO.
+                 Goed. Wilt vry die tyd besteeden.
+
+GRAVIN.
+Zy doen haar best vry, 'k zal 't niet steeken laaten, neen,
+Al zou ik aan 't Proces myn laatste hemd beste�n.
+
+JERONIMO.
+Mevrouw, dit moest gy doen, geen weg is voor u nader.
+
+GRAVIN.
+Och, ja, myn Heer, 'k geloof u als myn eige vader.
+
+JERONIMO.
+'k Zou by myn Rechter gaan.
+
+GRAVIN.
+                          Och ja, ik zalder gaan.
+
+JERONIMO.
+My werpen aan zyn voet.
+
+GRAVIN.
+                      'k Zal my daar werpen aan;
+Ik ben geresolveert.
+
+JERONIMO.
+                   Maar laat my eerst verklaaren.
+
+GRAVIN.
+Gy vat de zaak, en laat d'omstandigheden vaaren.
+
+JERONIMO.
+Hebt gy gedaan?
+
+GRAVIN.
+              Ja, Heer.
+
+JERONIMO.
+                      'k Zou dan op staande voet
+Gaan by myn Rechter.
+
+GRAVIN.
+                   Och, myn Heer, wat zyt ge goed!
+
+JERONIMO.
+Wel, als gy spreeken wilt, Mevrouw, dan zal ik zwygen.
+
+GRAVIN.
+Och, wat verplicht gy my, myn Heer! ik zal haar drygen...
+
+JERONIMO.
+'k Zou by myn Rechter gaan, en zeggen hem...
+
+GRAVIN.
+                                           Ja.
+
+JERONIMO.
+                                             Ziet;
+Ik zou hem zeggen, Heer...
+
+GRAVIN.
+                         Ja, Heer.
+
+JERONIMO.
+                                 Bind my...
+
+GRAVIN.
+                                          Ik niet;
+'k Wil niet gebonden zyn.
+
+JERONIMO.
+                        Bruy he�n dan.
+
+GRAVIN.
+                                     Hoe my binden!
+My, Heer! hoe my!
+
+JERONIMO.
+                Och, waar zal men haar we�rga vinden.
+
+GRAVIN.
+Neen toch niet.
+
+JERONIMO.
+              Maar, gy weet niet waar ik komen zal.
+
+GRAVIN.
+'k Zal pleiten, pleiten, ja myn Heer, ik ben niet mal.
+
+JERONIMO.
+Maar 'k zal u...
+
+GRAVIN.
+               Maar, myn Heer, 'k wil niet gebonden wezen.
+
+JERONIMO.
+Och, in de vrouwen is de zotheid klaar te lezen!
+
+GRAVIN.
+Zot! gy zyt zelver zot.
+
+JERONIMO.
+                      Mevrouw...
+
+GRAVIN.
+                               My binden! maar
+Waarom?
+
+JERONIMO.
+      Mevrouw...
+
+GRAVIN.
+               Ei, kyk! hy maakt zich familjaar.
+
+JERONIMO.
+Mevrouw...
+
+GRAVIN.
+         Een oude nar, die niet en doet als schraapen,
+Wil Adviseeren!
+
+JERONIMO.
+              Maar...
+
+GRAVIN.
+                    Loop by jouw Ezel slaapen.
+
+JERONIMO.
+Niet hoger.
+
+GRAVIN.
+          Gauwert, loop bewaar uw Hooy wel.
+
+JERONIMO.
+                                          Ach!
+Het loopt te hoog.
+
+GRAVIN.
+                 Weg zot.
+
+JERONIMO.
+                        Had ik getuigen!
+
+
+_ACHTSTE TOONEEL._
+
+ORATYN, JERONIMO, DE GRAVIN.
+
+ORATYN.
+                                       'k Lach
+Me slap! zy komen schoon voor 't huis myn meester vieren.
+Myn Heer, Mevrouw, vertrekt eens aanstonds met jouw tieren.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, getuig eens...
+
+GRAVIN.
+                       Dat hy zot is, is't niet waar?
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, dat hoor jy, ei, onthou dat woortje maar.
+
+ORATYN.
+Mevrouw, jy moet het woord van zot wat binnen houwen.
+
+GRAVIN.
+Myn heer, hy komt my pas voor een zottin t'aanschouwen.
+
+ORATYN.
+Zottin, Mevrouw! zottin! waarom scheld gy, Mevrouw?
+
+JERONIMO.
+Ik raa haar maar...
+
+ORATYN.
+                  Och! och!
+
+GRAVIN.
+                          Dat men my binden zou.
+
+ORATYN.
+Och, och, myn Heer.
+
+JERONIMO.
+                  Waarom laat zy my eerst niet spreken?
+
+ORATYN.
+Och, och, Mevrouw.
+
+GRAVIN.
+                 Hy my verwyten myn gebreeken!
+
+JERONIMO.
+Een schreeuster.
+
+ORATYN.
+               Zagt, myn Heer.
+
+GRAVIN.
+                             Een kakelaar.
+
+ORATYN.
+                                         Hou, hou.
+
+JERONIMO.
+Die niet me�r pleiten durft.
+
+GRAVIN.
+                           Wat duivel raakt dat jou?
+Heb jy 'er nadeel by, zeg vent, schurk, schelm, verrader?
+
+JERONIMO.
+Goed, goed, de duivel een Steeboo, kom, kom.
+
+ORATYN.
+                                           Niet nader.
+
+GRAVIN.
+Een Exploteur, kom, kom.
+
+ORATYN.
+                       Waarachtig, 'k zie nu klaar,
+Dat Rechters, Pleiters maar zyn zotten met elkaar.
+
+_Einde van het eerste bedryf._
+
+
+
+
+TWEDE BEDRYF.
+
+
+_EERSTE TOONEEL._
+
+LEANDER, WOUTER, _gekleed als een Exploteur_.
+
+WOUTER.
+Ik kan 't alleen niet doen, dat zeg ik noch, dat waar is;
+Speel jy de rol, myn Heer, terwyl van Commissaris,
+Als ik voor Exploteur de rol speel; doe niet meer
+Als volgt my na maar, in de rok van zulk een Heer,
+Dan hebt gy kans genoeg om Izabel te spreeken.
+Verander uw paruyk, en toon u onbezweeken;
+Trek zomtyds kreuken in uw voorhooft; tree heel wyd.
+De Pleiters zullen niet eens droomen wie gy zyt.
+Zy gaan voor dou en dag om met uw va�r te spreeken
+Van haar Proces, daar zy vaak schreiende om staan smeeken.
+Mevrouw van Narrestyn ontmoete my daar zo
+Of 't wezen wou, en vroeg, of ik Jeronimo
+Uit kragt van dit Exploot, wel uit haar naam wou daagen
+Ik zei; ja toch, Mevrouw, dat is niet waard te vraagen,
+Ik ben uw dienaar, en zy gaf my een Dukaat.
+Wat dunkt u van 't begin? 't Exploot, myn Heer, bestaat
+In duizend tarmen; dat hy haar voor weinig uuren
+Had uitgescholden, in presentie van haar buuren
+Voor een zottin, en wou dat men haar binden zou;
+Dat zy begeerde, als zynde een fraije en wyze vrouw,
+Hersteld te zyn, van zo veel lasteren en tieren,
+Daar zy gemeenlyk de Processen me� versieren.
+Maar, apropo, hoe komt myn kleeding u te veur?
+Heb ik de mienen wel Heer, van een Exploteur?
+
+LEANDER.
+Heel wonder wel.
+
+WOUTER.
+               Ja wel, ik weet niet; maar myn zorgen
+Zyn tienmaal minder, als zy waaren deze morgen.
+Dit is 't Exploot, myn Heer, en dat de Brief; zie daar
+Ik zweer dat Izabel ze hebben zal, alwaar
+Haar va�r daar by; maar om 't Contrakt wel t'onderschryven,
+Moest gy me volgen, en in 't werk niet steeken blyven.
+Zo gy maar veinzen kunt, zult gy de rol heel licht
+Van Minnaar speelen voor haar Vaders aangezicht.
+
+LEANDER.
+Maar gy moest t'eene niet voor 't andere bestellen.
+
+WOUTER.
+Rust jy jouw hooft maar Heer; dit 's 't huis, ik zal eens schellen.
+Vertrekt.
+
+
+_TWEDE TOONEEL._
+
+IZABEL, WOUTER.
+
+IZABEL, _van binnen_.
+        Wie klopt daar?
+
+WOUTER.
+                      Vriend, doet op. 't Is Izabel.
+
+IZABEL.
+Wie wou jy spreeken, Heer?
+
+WOUTER.
+                         Mejuffrouw, 'k wenschte wel,
+Dat ik de goedheid, van uw heusheid mogt erlangen,
+Dat gy dit klein Exploot woud van myn hand ontfangen.
+
+IZABEL.
+Vergeef my dat, myn Heer, 'k heb nooit daar in gedaan.
+Myn Vader komt zo 't huis, die zal u best verstaan.
+
+WOUTER.
+Is hy niet 't huis, Juffrouw?
+
+IZABEL.
+                            Neen.
+
+WOUTER.
+                                Daar 's niet aan bedreven,
+Wyl 't onder uwe naam alleen maar is geschreven.
+
+IZABEL.
+Gy zyt verkeert, myn Heer, 'k hou van die kanker niet,
+Die dag en nacht vreet, met de nasmaak van verdriet.
+Zo niemand niet meer hield als ik van 't procedeeren,
+Jy, en jouw aanhang mogt wel voort wat anders leeren.
+Vaar wel.
+
+WOUTER.
+        Maar hoor...
+
+IZABEL.
+                   Neen, neen; uw praat is my niet lief.
+
+WOUTER.
+'t Is geen Exploot.
+
+IZABEL.
+                  Wat dan, een Liedje?
+
+WOUTER.
+                                     't Is een Brief.
+
+IZABEL.
+Noch minder.
+
+WOUTER.
+           Lees ze reis.
+
+IZABEL.
+                       Neen, neen; daar schuilt wat achter.
+
+WOUTER.
+'t Is van myn Heer...
+
+IZABEL.
+                    Vaar wel.
+
+WOUTER.
+                            Leander.
+
+IZABEL.
+                                   Spreek wat zachter.
+'t Is van myn Heer...
+
+WOUTER.
+                    Ja wel! ik heb me schier bedaan,
+Dat jy me hooren, en myn boodschap zoud verstaan.
+
+IZABEL.
+Verschoon me, ging ik in myn drift my wat te buiten.
+Ei, geef.
+
+WOUTER.
+        Je moest de deur my voor de neus toesluiten.
+
+IZABEL.
+Nou, Wouter, 'k kon je zo vermomd niet van koleur.
+Kom, geef.
+
+WOUTER.
+         Hoe, sluit je voor een eerlyk man de deur?
+
+IZABEL.
+Ja, geef maar.
+
+WOUTER.
+             Bloed!
+
+IZABEL.
+                  Loop heen...
+
+WOUTER.
+                             Daar lees ze maar van binnen;
+Weest op een andre tyd zo haastig niet van zinnen.
+
+
+_DERDE TOONEEL._
+
+JERONIMO, IZABEL, WOUTER.
+
+JERONIMO.
+Hoe! 'k moet een zot zyn in haar oog, ja toch, en meer.
+Goed, goed. Een Exploteur heeft last haar voor die eer
+Te danken; 'k zal haar haast die zotte klap verleeren,
+O, 't zou me leet zyn dat zy haar wou exkuzeeren,
+Of dat ik eerst van haar gedaagt zou worden. Maar
+Wat drommel voor een vent spreekt met myn Dochter daar?
+Zy leest een brief; och, och! 't zal van een Vreyer wezen.
+'k Zal luisteren.
+
+IZABEL.
+                Heel wel; maar mag ik zonder vrezen
+Uw Heer gelooven?
+
+WOUTER.
+                O, gy kunt hem heel gebi�n;
+Hy kwelt hem zo; hy zal u* dezen dag doen zien,
+        *_ziende Jeronimo._
+Dat niemand tegen haar in 't minst kan procedeeren.
+
+IZABEL.
+'t Is vader. Zeg haar vry, dat wy ons weinig keeren
+Aan snoeven; dat men hier om haar vervolging lacht.
+Daar zie, hoeveel men uw Exploot en dreigen acht.
+
+JERONIMO.
+Hoe, heeft myn Dochter een Exploot van u geleezen?
+Myn kind, gy zult de roem noch van uw afkomst weezen.
+Kom, kom myn eenigste, myn Dochter, kom myn bloed,
+Nu zie ik, dat gy wel bewaaren zult uw goed.
+Wat mag uw vader niet van uwe jaaren hoopen!
+Myn kind, 'k zal u van daag het Corpus Juris koopen;
+Maar scheur d'Explooten niet.
+
+IZABEL.
+                            Wel zeg haar dat ze my
+Plazier zal doen; dat ik haar uittart; zeg dat vry.
+
+JERONIMO.
+Versteur je niet.
+
+IZABEL.
+                Vaarwel. Wat zal men noch beleeven!
+
+
+_VIERDE TOONEEL._
+
+JERONIMO, WOUTER.
+
+WOUTER.
+Kom, Appelleeren wy.
+
+JERONIMO.
+                   Ei, wilt het haar vergeeven,
+Zy is noch jong en los. Daar zyn de stukken we�r;
+'k Zal zo jy 't goed vind, haar we�r zamen zetten Heer.
+
+WOUTER.
+Neen.
+
+JERONIMO.
+   'k Zal 't wel leezen.
+
+WOUTER.
+                       'k Ben geen gek, hoe zal 't hier lukken?
+Ik heb noch wel Copy.
+
+JERONIMO.
+                    Ik prys in 't minst haar nukken,
+Maar hoe 'k u meer bezie, hoe ik u minder ken,
+Myn Heer, ik ken nochtans veel Exploteurs.
+
+WOUTER.
+                                         Ik ben
+Maar onlangs Exploteur geworden.
+
+JERONIMO.
+                               't Kan wel wezen
+Maar voor wie kom je.
+
+WOUTER.
+                    Voor een Juffrouw, die by dezen
+Myn Heer, haar dienst bied, en wel wenschte, dat myn Heer,
+Op myn Sommatie deed herstelling van haar eer.
+
+JERONIMO.
+Herstelling? 'k heb geen mensch beleedigt, noch geschonden.
+
+WOUTER.
+'k Loof dat uw tong Heer, op dien tyd was vast gebonden.
+
+JERONIMO.
+Wat wil je dan?
+
+WOUTER.
+              Myn Heer, zy wenschte wel dat gy
+Zo goed was, dat gy haar in 't by zyn eens van my,
+Voor wys verklaaren woud, by dit geschreeve Expresse.
+
+JERONIMO.
+De droes! t'is myn Gravin.
+
+WOUTER.
+                         Zy is uw dienaresse.
+
+JERONIMO.
+Ik ben haar dienaar, Heer.
+
+WOUTER.
+                         Myn Heer, gy zyt beleeft.
+
+JERONIMO.
+Zeg, dat een Exploteur van my de last al heeft
+Haar aan te zeggen, dat zy wil op my verhaalen.
+Hoe? die beleedigd is, zal die de straf betaalen?
+Maar 'k moet haar toon eens zien, hun... _d'eerste dag van Maart.
+Om dat hy valschelyk heeft voor zottin verklaart,
+Daar toe vervoert door snoode en valsche pleiterye,
+De hooge en machtige Mevrouw, Katryn Sophye,
+Gravin van Narrestyn, van Bobskop, Rontombont;
+Zo werd hem aangezeit, dat hy zich zal terstond
+Vervoegen aan haar huis, alwaar hy, voor zyn schennen,
+Zal zyn gehouden voor Notaris te bekennen,
+En vier getuigen, dat hy Heer, Jeronimo
+Haar kent voor wys, voor arg, voor schrander, vroed en snoo,
+En niet voor zot, maar van een groote Exprejentie.
+De Goede._ Volgt den naam dan van uw Excelentie?
+
+WOUTER.
+Om u te dienen, Heer. Men moet aan my 't afgront
+Voldoen.
+
+JERONIMO.
+       De Goede. Nooit Exploot ik zo getekent vond.
+Myn Heer de Goede.
+
+WOUTER.
+                 Heer.
+
+JERONIMO.
+                     Gy zyt een guit der guiten.
+
+WOUTER.
+Ik ben een eerlyk man, sluit vry die naam daar buiten.
+
+JERONIMO.
+Gy zyt de grootste schelm die ik in Frankryk ken.
+
+WOUTER.
+Vergeef me dat, myn Heer, gy hebt abuis; ik ben
+Uw dienaar, gy zult my myn moeite wel betaalen.
+
+JERONIMO.
+Betaalen? ik? ja met een oorvyg.
+
+WOUTER.
+                               Wilt niet draalen,
+Je bent daar t'eerlyk toe, je zult me wel voldoen.
+
+JERONIMO.
+Je maakt me dol, daar 's geld. Heb jy noch meer van doen?
+
+WOUTER.
+Een oorvyg? schryven wy. _Dewelke na veel vlagen,
+My Exploteur, zo om myn ooren heeft geslaagen,
+Dat door de slag myn hoed gevallen is._
+
+JERONIMO. _hem schoppende_.
+                                   Kom, stelt
+Dat me� daar by.
+
+WOUTER.
+               Heel goed, myn Heer, dat 's kontant geld,
+Dat had ik wel van doen. _En daar met me� te vreden,
+Heeft hy verdubbelt met zyn voet, zyn zotte reden._
+Za wakker. _Boven dat, had hy, als dol van spyt,
+'t Proces verscheurt, zo ik 't daar voor niet had bevrijd._
+Kom fynman, dat gaat wel, 'k zal nu geen woord meer spreken.
+Doe jy je best maar.
+
+JERONIMO.
+                   Schelm.
+
+WOUTER.
+                         Za, laat'et noch niet steeken,
+Kom noch wat slagen, dan zal 't wel zyn.
+
+JERONIMO.
+                                       'K zal schavuit,
+Haast weeten, of gy ook een Exploteur zyt, guit!
+
+WOUTER _zich in postuur zettende om te schryven_.
+Kom, sla maar toe, ik heb vier kinderen te voeden.
+
+JERONIMO.
+Vergeef het my, myn Heer, ik kond in 't minst vermoeden;
+De beste kan hem wel vergrypen; 'k zal wel we�r
+Die straf verzoeten. Och! och ja, och ja, myn Heer,
+Gy zyt een Exploteur, dat zweer ik, zonder we�r ga.
+Dat volk bemin ik als my zelf, en 'k vraag'er me�r na
+Als na myn beste vriend. Myn vader hielt my veur,
+Dat ik beminnen moest, myn Heer, een Exploteur.
+
+WOUTER.
+Neen, zo goed koop te slaan, dat zal in 't minst niet lukken;
+Heb jy die kneepen in jou gat, zo schyt die nukken
+Vry uit. Ha! 'k zal 't afgrond vergeeten noch...
+
+JERONIMO.
+                                               Ach, ach!
+Geen kwesti, Heer.
+
+WOUTER.
+                 Mijn Heer, uw dienaar, goeden dach.
+Een schop in 't gat, een lap om 't oor, een mensch verachten!
+
+JERONIMO.
+Ei, geeft ze aan my we�rom.
+
+WOUTER.
+                          Dat zal ik my wel wachten;
+My dunkt het is genoeg dat my die zyn getelt,
+Ik wou ze geven om geen heele kist met geld.
+
+
+_VYFDE TOONEEL._
+
+LEANDER _gekleed als een Commissaris_, JERONIMO, WOUTER.
+
+WOUTER.
+Zie daar heel wel ter snee, myn Heer de Commissaris.
+Myn Heer, uw komst is hier zo nodig, als ze raar is:
+Die Heer, die ginder staat, die heeft my uit zyn schat,
+Zo datelyk vereerd een brave schop in 't gat.
+
+LEANDER.
+U, Heer?
+
+WOUTER.
+       My, Heer, ja toch; en wyl ik na behooren
+My kweet, gaf hy me noch een lap om by myn ooren.
+
+LEANDER.
+Hebt gy getuigen Heer? ei, zeg, wie was'er by?
+
+WOUTER.
+Den oorband is noch warm, myn Heer, ei, voelt het vry.
+
+LEANDER.
+Dat's Crimineel, en voor geen rechten te verschoonen.
+
+JERONIMO.
+Och, och!
+
+WOUTER.
+        Hy dorst daar by my als een schobbert hoonen,
+Noch meer; zyn Dochter heeft, 't geen hy heeft goed gekeurt,
+Een van d'Explooten uit dolkoppigheid gescheurt,
+En protesteerde Heer, dat men haar zou behagen,
+Dat zy ons tarten, en plazier had in ons daagen.
+
+LEANDER.
+Ga, haalt zyn Dochter hier. De geest van beestigheid,
+En van verachten is my lang van hen voorzeit.
+
+JERONIMO.
+Ik moet betovert zyn, och, och! men zal haar vangen;
+Wel zo ik iemand ken, zie daar ik laat my hangen.
+
+LEANDER.
+Een Exploteur te slaan! maar 'k zie de Delinquant.
+
+
+_ZESDE TOONEEL._
+
+LEANDER, JERONIMO, IZABEL, WOUTER.
+
+WOUTER _tegen Izabel_,
+Je kent hem wel?
+
+LEANDER.
+               Wel nu, zyt gy 't niet die de hand
+Dorst aan myn dienaar slaan, Mejuffrouw? en de Heeren
+Zo stout uittartten, en ons dorst zo stout braveeren?
+Uw naam?
+
+IZABEL.
+       Is Izabel.
+
+LEANDER _tegen Wouter_.
+                Schryf. En hoe out?
+
+IZABEL.
+                                  Myn Heer,
+'K heb achtien jaaren.
+
+JERONIMO.
+                     Laat eens zien, een weinig meer;
+Doch ga maar voort.
+
+LEANDER.
+                  Zyt gy getrouwt, of haat gy 't trouwen?
+
+IZABEL.
+Neen, Heer.
+
+LEANDER.
+          Hoe, lachjer om? ik zweer dat zal je rouwen.
+Schryf dat ze lacht.
+
+JERONIMO.
+                   Ei, sla dat liever over, want
+Myn Dochter heeft noch, Heer, van trouwen geen verstand.
+
+LEANDER.
+Schryf, dat hy twemaal is gevallen in myn reeden.
+
+JERONIMO.
+Vergeef me dat, myn Heer; myn kind, ei, letter heden
+Toch wel op.
+
+LEANDER.
+           Zwyg jy maar, haar zal geen leet geschien.
+Antwoordt op uw gemaak, ik zal zo naau niet zien.
+Hebt gy daar flus niet van die Exploteur ontfangen
+Een zeker Schrift?
+
+IZABEL.
+                 Ja, Heer.
+
+JERONIMO.
+                         Dat 's wel.
+
+LEANDER.
+                                   Ik heb verlangen
+Te weeten, of gy dat aan stukken hebt gescheurt,
+En niet gelezen?
+
+IZABEL.
+               Ja, ik last 't eerst.
+
+JERONIMO.
+                                   Op haar beurt
+Antwoord zy wel.
+
+LEANDER.
+               Vaar voort met schryven. Om wat reden
+Hebt gy 't gescheurt?
+
+IZABEL.
+                    'K was bang dat Vaders moeilykheden
+Vergrooten zouden, Heer, en dat hy grooter smart
+Door 't lezen krygen zou in zyn bekommert hart.
+
+JERONIMO.
+Dat 's onvergeeffelyk! Processen te verscheuren;
+De weereld zal vergaan komt zulks noch eens te beuren.
+
+LEANDER.
+Hebt gy 't dan niet uit spijt, of door versmaading tot
+Die 't schreef gescheurt? want zie, dat is alleen het slot.
+
+IZABEL.
+Myn Heer, 'k veracht hem, noch 'k versmaa hem niet, dat 's nader.
+
+LEANDER.
+Schryf, schryf.
+
+JERONIMO.
+              Ik zeg u, dat zy dat heeft van haar Vader.
+Zy antwoordt wel.
+
+LEANDER.
+                Nochtans hebt gy getoont, als dat
+Gy geen meer afkeer als van Rokkedragers had.
+
+IZABEL.
+De Rok, myn Heer, kon my voor deze nooit behagen,
+Maar nu begin ik hem myn achting op te draagen.
+
+JERONIMO.
+Kom, kom myn lieve kind, ik zal zo dra ik kan,
+En 't my geen geld kost, u doen trouwen zulk een man.
+
+LEANDER.
+Gy wilt het recht voldoen, en naar zyn wetten leven?
+
+IZABEL.
+Myn Heer, 'k zal alles doen om hem myn hart te geven.
+
+WOUTER.
+Heer, laat haar tekenen.
+
+LEANDER.
+                       Gy zyt gezint al 't geen
+Gy hebt gezeit te doen, niet waar? zeg ja, of neen.
+
+IZABEL.
+Myn Heer, 'k verzeker u, dat ik myn woord zal houwen.
+
+LEANDER.
+Kom, teken. Ik en 't recht die zullen u vertrouwen.
+Kom, tekent gy niet Heer?
+
+JERONIMO.
+                        Ja toch, ik ben bereid
+Om blind te teeknen, wat myn Dochter heeft gezeit.
+
+LEANDER _tegen Izabel_.
+'T gaat alles naar myn wensch. Hy tekent onbedreven
+Een goed Contrakt, dat hegt en bondig is beschreven,
+'K zal op zyn tekening hem stellen naar myn hand.
+
+JERONIMO.
+Wat zeit hy? o, hy is verlieft op haar verstand!
+
+LEANDER.
+'T zal nu wel gaan, vaarwel; ik zal u steeds bevreien.
+Kom Exploteur, wilt haar we�r naar haar huis geleien.
+En gy, myn Heer, ga me�.
+
+JERONIMO.
+                       Waar Heer?
+
+LEANDER.
+                                Kom, volg me.
+
+JERONIMO.
+                                            Waar?
+
+LEANDER.
+Gy zult het weten, ga uit last van 't Hof, volg maar.
+
+JERONIMO.
+Waarom, myn Heer?
+
+
+_ZEVENDE TOONEEL._
+
+LEANDER, JERONIMO, ORATYN.
+
+ORATYN.
+                Wie daar? heeft niemand niet vernoomen
+Myn arme meester? door wat gat is hy 't ontkoomen?
+Och, sprong hy 't venster, of de deur uit?
+
+LEANDER.
+                                         Schelm, ik wou
+Dat gy gehangen waard.
+
+ORATYN.
+                     Och, had ik maar een touw!
+Ik weet niet waar zyn zoon Leander is gebleven,
+En wat zyn Va�r belangt, die is niet me�r in 't leven,
+Of daar de drommel hem gevoert heeft. Arme bloed!
+Wast daarom dat je woud een Lykdicht hebben! moet
+Je sterven? 'k heb vergeefs in alle Aptekers potten
+Na jou gezogt! moest jou de Duyvel zo bedotten!
+Och, arme meester, jy zult dood zyn, och, kont gy
+Zo maklyk scheiden van Leander, en van my!
+
+
+_ACHSTE TOONEEL._
+
+DANDYN _in de Schoorsteen_, LEANDER, JERONIMO, WOUTER, ORATYN.
+
+DANDYN.
+Wat zyt gy voor een volk? wat doe je daar te praaten?
+Wie is dat in de rok? Hoe! zyt gy Advocaten?
+Spreek op.
+
+ORATYN.
+         Nou zul je zien, dat hy zal een voor een
+De katten rechten.
+
+DANDYN.
+                 Zeg, hebt gy ook zorg voor he�n
+Myn Secretaris aan te spreeken wel gedraagen?
+Ga wilt hem, of ik van uw zaak weet, eerst eens vragen.
+
+LEANDER.
+Kom, kom, ik zal hem uit de schoorsteen haast doen gaan.
+Gy Exploteur, zult uw gevangen gade slaan.
+
+ORATYN.
+Myn Heer!
+
+LEANDER.
+        Zwyg schelm, zo gy noch lust hebt in uw leven,
+En volg me.
+
+
+_NEGENDE TOONEEL._
+
+DANDYN, JERONIMO, DE GRAVIN, WOUTER.
+
+DANDYN.
+          Za, wilt uw Requesten overgeven.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, men neemt my hier gevangen, zonder dat
+Gy 't toestemt, of dat ik van iemand wierd beklat.
+
+GRAVIN.
+Ha, ha, daar zie ik op het huis zyn Excellentie!
+Wat doet hy daar?
+
+WOUTER.
+                Mevrouw, daar geeft hy Audientie,
+De baan is voor u klaar.
+
+JERONIMO.
+                       Myn Heer, men komt my daar
+Geweld te doen, des kom ik hier, om over haar
+Te klagen.
+
+GRAVIN.
+         Och, myn Heer, ik kom my ook beklagen.
+
+JERONIMO _en_ DE GRAVIN _op elkander wyzende_.
+Myn Heer, dit 's myn party.
+
+WOUTER.
+                          Ik moet hem ook wat plagen,
+'k Wil me� party zyn, want myn zaak is even groot.
+
+JERONIMO, DE GRAVIN, _en_ WOUTER.
+Myn Heer, ik kom by u maar om een klein Exploot.
+
+JERONIMO.
+Ei, laat elk op zyn beurt zyn recht aan hem vertoogen.
+
+GRAVIN.
+Zyn recht! al wat hy zeit, myn Heer, dat is geloogen.
+
+DANDYN.
+Wat heeft men u gedaan?
+
+JERONIMO, DE GRAVIN, _en_ WOUTER.
+                        Gescholden.
+
+WOUTER _voortvaarende_.
+                                   Dat je 't vat,
+Ik kreeg een oorband me�r, en noch een schop in 't gat.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ik ben de neef van een van uwe Neven.
+
+GRAVIN.
+Heer, Jonker Jan zal u myn zaak te kennen geven.
+
+WOUTER.
+Ik ben een bastert van de zoon, Heer, van uw Min.
+
+DANDYN.
+En van wat staat? Spreekt op.
+
+GRAVIN.
+                            Myn Heer, 'k ben een Gravin.
+
+JERONIMO.
+Ik ben een Burger.
+
+WOUTER.
+                 Ik een Exploteur.
+
+JERONIMO.
+                                 Myn Heeren...
+
+DANDYN.
+Gaat voort, 'k versta je, wilt uw zaaken maar verweeren.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+WOUTER.
+          Zie daar, daar voert de drommel hem we�r weg.
+
+GRAVIN.
+Ach!
+
+JERONIMO.
+    Is 't alree gedaan? ja wel; ziedaar ik zeg,
+Daar speelt de henker me�; 'k begin maar zo te praaten...
+
+
+_TIENDE TOONEEL._
+
+LEANDER _in zyn oude gewaad_, JERONIMO, DE GRAVIN, WOUTER.
+
+LEANDER.
+Messieurs, wilt gy ons wel met rust en vreeden laaten?
+
+JERONIMO.
+Heer, kan men binnen gaan?
+
+LEANDER.
+                         Neen, Heer.
+
+JERONIMO.
+                                   Waarom niet, Heer?
+'k Had in een uur of twe gedaan, of in iets meer.
+
+LEANDER.
+'k Zal voor niemand niet, myn Heer, de deur ontsluiten.
+
+GRAVIN.
+Gy doet zeer wel, dat gy dien schreuwert houd daar buiten,
+Maar ik...
+
+LEANDER.
+         Men laat geen mensch naar binnen gaan, Mevrouw.
+
+GRAVIN.
+Ik zal'er echter in.
+
+LEANDER.
+                   Mischien.
+
+GRAVIN.
+                           En als ik wouw?
+
+LEANDER.
+Door 't venster.
+
+GRAVIN.
+               Door de deur.
+
+LEANDER.
+                           Dat geef ik jou in vyven.
+
+GRAVIN.
+Ik zal'er in, al zou ik hier tot t'avond blyven.
+
+
+_ELFDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, JERONIMO, GRAVIN, WOUTER, ORATYN.
+
+ORATYN, _tegen Leander_.
+Laat hy zyn best nou doen, ik heb hem 't gaan belet.
+Bloed! 'k heb jou va�r, myn Heer, in 't onderhuis gezet,
+Dicht by de kelder.
+
+LEANDER.
+                  'k Zeg noch eens, laat jou beleezen,
+Men ziet myn Vader niet.
+
+JERONIMO.
+                       En als het echter wezen
+En ik noodzaaklyk, om myn zaak, hem spreeken moet.
+     _Dandyn verschynt door 't keldergat._
+Maar och, wat zie ik! Sinte Agniet, wat ben je goed!
+
+LEANDER.
+Wel hoe, door 't kelder gat!
+
+ORATYN.
+                           'k Zeg noch, hy is betovert.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+DANDYN.
+          Dat beest heeft my, met noch een schelm, verovert.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+DANDYN.
+          Vertrek, gy zyt van uw verstand berooft.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ei, wil je wel...
+
+DANDYN.
+                          Ik zeg, je breekt my 't hooft.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ik heb belast...
+
+DANDYN.
+                         Zwyg, wilt uw tong besnoejen.
+
+JERONIMO.
+Dat men u brengen zou...
+
+DANDYN.
+                       Men breng hem naar de boejen.
+
+JERONIMO.
+Een zeker Oxhooft Wyn...
+
+DANDYN.
+                       'k Heb daar niet me� te doen.
+
+JERONIMO.
+Van d'alderbeste zoort.
+
+DANDYN.
+                      Spreek op, maar met fatzoen.
+
+LEANDER _tegen Wouter_.
+Kom, past wel op, dat zy ons niet ontvluchten moogen.
+
+GRAVIN.
+Myn Heer, al wat hy u gezeit heeft, is geloogen.
+
+JERONIMO.
+Ik zal u zeggen Heer...
+
+DANDYN.
+                      Hou smoel. Spreek jy, Mevrouw.
+
+GRAVIN.
+Myn Heer, ik zal...
+
+DANDYN.
+                  Laat my myn a�m eens haalen, houw!
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+DANDYN.
+          Gy breekt my 't hooft.
+
+GRAVIN, _by hem in de kelder kruipende_.
+                                 Ei, hoor my eens aandachtig.
+
+DANDYN.
+Zy wurgt me, help! och, och!
+
+JERONIMO.
+                           Gy sleept my me�, warachtig,
+Zie voor u wat gy doed, help! help! ik val.
+
+ORATYN.
+                                          Zie daar,
+Daar zyn de zotten in de kelder by elkaar.
+
+LEANDER.
+Loop, vlieg, en help hen wat, maar sluit aan alle zyen
+De deuren toe; doch 'k wil in 't alderminst niet lyen,
+Dat Heer Jeronimo nu hy 'er binnen is,
+Voor morgen komen zal uit zyn gevangenis.
+Loop, Wouter pas 'er op.
+
+WOUTER.
+                       Wil dan het gat bewaaren.
+
+LEANDER.
+Za, lustig repje maar, ik zal de rest wel klaaren.
+
+
+_TWALEFDE TOONEEL._
+
+LEANDER, GRAVIN.
+
+GRAVIN.
+Och, och! nu zal die schelm myn Rechter van zyn zaak
+Het schoonste zeggen! och, de waarheid roept om wraak!
+    _door 't kelder gat._
+Myn Heer, gelooft het niet, hy heeft niet een getuigen,
+Hy komt, al wat hy zeit, maar uit zyn poot te zuigen.
+
+LEANDER.
+Mevrouw, wat praat je daar? ik bid je weest wat stil.
+
+GRAVIN.
+Stil! hy zal hem al doen geloven dat hy wil.
+Laat ik 'er me� in gaan.
+
+LEANDER.
+                       Neen, niemand zal 'er binnen.
+
+GRAVIN.
+'k Zie, d'alderbeste wyn werkt reeds op uwe zinnen
+Zo wel, als op de geest uws Vaders. Gaat het zo,
+Pasjentie. Maar ik zweer, dat ik Jeronimo,
+En u, ja zelf uw va�r die parten zal verleeren;
+'k Zal tegen 't Oxhooft, en myn Rechter protesteeren.
+
+LEANDER.
+Ja loop, dan zyn wy van uw zotterny bevreid.
+Geen zot is zotter, als een mensch die gaaren pleit.
+
+
+_DERTIENDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, WOUTER. _in zyn gewoon gewaad_.
+
+WOUTER.
+Waar loop je he�n, myn Heer? waarachtig, 't zal niet lukken,
+Je gaat te mank; ik zeg je hebt vervloekte nukken.
+
+DANDYN.
+Ik wil gaan rechten.
+
+LEANDER.
+                   Hoe, gy rechten! gy zyt krank,
+Uw wond loopt prykel, en gy gaat zo schriklyk mank;
+Haal Meester Jan.
+
+DANDYN.
+                Laat hy ter Audientie komen.
+
+LEANDER.
+Ei, Vader blyf toch staan gy zult...
+
+DANDYN.
+                                   Uw tong wat toomen.
+Ho, ho, nu zie ik wat 'er om gaat, gy alleen
+Wilt met my leven naar uw eige zinlykhe�n:
+Gy draagt my achting, noch ontzag toe, en uw lellen
+Belet my, dat ik niet een Vonnis me�r kan vellen.
+Daar neem de zak, hou vast.
+
+LEANDER.
+                          Zacht, vader, zacht, uw vuur
+Is al te groot, gy zyt gebonden aan geen uur,
+Noch dag; en zo gy niet kond zonder rechten leven,
+Indien gy rechten moet, waarom niet 't huis gebleven?
+Recht hier, gy hoeft daarom niet uit te gaan naar't Hof;
+Kom, excerceert uw gaaf; recht ons, gy hebt verlof.
+
+DANDYN.
+Zacht, schen het Hof niet, noch laat ons het Hof niet schennen;
+Dat's _quasi vero_; neen, elk moet my daar voor kennen.
+
+LEANDER.
+Gy zult in tegendeel een Rechter zyn, zo wel
+Van Criminele, als van Civiele, en _sine_ Apel.
+Men zal uw Sentiment in 't minst niet tegen blaffen;
+Ja, alles zal u stof tot Vonnissen verschaffen.
+Indien uw knecht een glas niet helder heeft gespoelt,
+Wel condemneert hem in de boeten; breekt hy 't, koelt
+Uw lust door 't geesselen.
+
+DANDYN.
+                         Dat's wel, dat kan niet faalen.
+Maar myn Vacering, he? wie zal my die betaalen?
+
+LEANDER.
+Dat geld staat vast; gy kunt dat zoeken uyt zyn loon.
+
+DANDYN.
+Zyn loon! ja toch; gy spreekt met fondament myn Zoon.
+
+LEANDER.
+Indien uw...
+
+
+_VEERTIENDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, WOUTER, ORATYN.
+
+ORATYN.
+           Houwt den dief! houw vast, 't zal noch niet gaar zyn!
+
+LEANDER.
+Och, myn gevangen is 't ontsnapt!
+
+WOUTER.
+                                Dat kan niet waar zyn.
+
+ORATYN.
+De wereld zal vergaan... helpt buuren... ach!... Citroen...
+Uw hond... komt daar om laag, en vreet daar een Kapoen...
+Ja alles wat hy vind, gaat hy incorporeeren.
+
+LEANDER.
+Daar Vader, een Proces! nu kunt gy procedeeren.
+Za vat hem by de kop, loop he�n.
+
+DANDYN.
+                               Al zacht, al zacht.
+'k Wil niet dat hy hier door twe dienders werd gebracht.
+
+LEANDER.
+Kom, Vader, nu moet gy de weereld recht verschaffen,
+Gy moet dien huisdief op het strengst van daag doen straffen.
+
+DANDYN.
+'k Wil evenwel de zaak naar eisch doen; ik begeer
+Dat elk een Advokaat op 't minst zal hebben, eer
+Ik voort ga, en is daar zo maklyk aan te raaken?
+Wy hebben der geen een.
+
+LEANDER.
+                      Geen nood, men moet 'er maaken.
+Zie daar is Wouter, en daar Oratyn, 'k vertrouw
+Dat men geen gauwer noch geen wyzer vinden zouw.
+Zy zyn zeer harzenloos.
+
+WOUTER.
+                      Zacht, Heer, ik wil wel zweeren,
+Dat ik zo goed ben, als 'er veel aan 't Hof verkeeren.
+
+ORATYN.
+'k Versta me op geen Proces, noch pleiten, neen, myn Stad...
+
+LEANDER.
+Het zal uw eerste zyn, men zal wel maaken dat.
+
+ORATYN.
+Maar 'k ken niet lezen, Heer.
+
+DANDYN.
+                            Men zal 't u wel verklaaren.
+
+LEANDER.
+Kom, maakt u klaar, maar laat de kuiperyen vaaren,
+En sluit uw oogen voor geschenken, en uw oor
+Voor 't smeeken; ziet de zaak ter degen door en door.
+Jy Meester Oratyn, jy zult den Eischer wezen,
+Jy Meester Wouter den Beweerder; wilt niet vrezen.
+
+            _Einde van het tweede Bedryf._
+
+
+
+
+DERDE BEDRYF.
+
+
+_EERSTE TOONEEL._
+
+LEANDER, JERONIMO, VOLKERT.
+
+JERONIMO.
+Ja, Heer, zo leit de zaak. Noch d'Exploteur was my
+Noch Commissaris niet bekent, gelooft me vry.
+
+LEANDER.
+Ja toch, 'k geloof het wel, myn Heer, wat moog je praaten.
+Maar zo gy my gelooft, zo zult gy 't daar by laaten.
+'t Is doch vergeefs dat gy, dan naar uw Rechter, nu
+Naar uw Party, dan 't Hof wilt loopen; geef aan u
+Wat meerder rust, en zyt wat met u zelf bewoogen.
+Drie vierden van uw goed is reeds, myn Heer, vervloogen.
+Gy zult wel ryk zyn van gedachten, maar uw geld
+Zal haast gesmolten, en gy arm zyn, daarom kwelt
+U met geen rechten, noch Processen, die uw zinnen
+Doen hollen, gy zult doch met uw vervolg niet winnen.
+
+JERONIMO.
+Warachtig Heer, je geeft my daar een goede raad,
+En schoon zy haatlyk is, 'k zal evenwel die daad
+Be�ogen. Doch ik bid, terwyl zyn Excellentie,
+Myn Heer, Dandyn, hier in zyn huis geeft Audientie,
+Dat my voor 't minste myn verzoek werd toegestaan.
+Ei, staat het toe, myn Heer, ik zal naar huis toe gaan,
+En met myn Dochter we�r zo daatlyk herwaarts komen:
+De zaak wordt best uit haar onnozelheid vernoomen;
+Zy zal veel beter op 't geschiede als ik, myn Heer,
+Antwoorden.
+
+LEANDER.
+          Wel ga he�n, maar komt zo daatlyk we�r,
+Men zal u recht doen.
+
+VOLKERT.
+                    Wel, myn Heer, die vent heeft mienen.
+
+
+_TWEDE TOONEEL._
+
+LEANDER, VOLKERT.
+
+LEANDER.
+Ik wil my heden van een vreemde list bedienen.
+Myn Vader is een mensch die zot is; 'k moet expres
+Hem hier toe lokken door de smaak van een Proces.
+'k Heb myn dessyn wel, doch ik zal van hem begeeren
+Dat hy den dager van elk een, wil condemneeren.
+Maar daar komt Vader, en ons volk aan, houd myn zy.
+
+
+_DERDE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, VOLKERT, WOUTER _en_ ORATYN. _als Advokaten gekleed_.
+
+DANDYN.
+Wat zyt gy voor een volk?
+
+LEANDER.
+                        't Zyn d'Advocaten.
+
+DANDYN. _tegen Volkert_.
+                                              Gy?
+
+VOLKERT.
+'k Kom om hun zwak verstand met voorgaan op te wekken.
+
+DANDYN. _tegen Leander_.
+Goed, goed. En gy?
+
+LEANDER.
+                 'k Zal voor vergadering verstrekken.
+
+DANDYN.
+Begin dan maar.
+
+VOLKERT.
+              Messieurs...
+
+ORATYN.
+                         Al zacht, val zo niet aan.
+Als jy zo schreuwt, wie zal my hooren, of verstaan?
+Messieurs...
+
+DANDYN.
+           Zet op je hoed.
+
+ORATYN.
+                         Messieurs...
+
+DANDYN.
+                                    Hoe zal 't hier lukken,
+Ik zeg, zet op je hoed, die vent heeft zotte nukken.
+
+ORATYN.
+Myn Heer, ik weet wel waar dat d'eer my toe verplicht.
+
+DANDYN.
+Wel, zet hem dan op 't hooft.
+
+ORATYN. _zyn hoed op zettende._
+                            Messieurs... ja, ja 't zal licht
+Het best zyn, dat ik my by 't geen ik weet ga houwen.
+Messieurs, wanneer ik op 't nauwkeurigst kom beschouwen,
+Al d'onstandvastigheid des Weerelds, heel verward;
+Wanneer ik onder zo veel menschen wit en zwart,
+Niet eenen vaste ster noch dwaalder zie gevloogen;
+Wanneer ik zie de Son, de Maan met by myn oogen;
+                             *_Babyloniers_.
+Wanneer ik zie den staat der *Babibiboniers,
+     *_Persianen_.           *_Macedoniers_
+Door *Serpianen, heel tot de *Nacedoniers
+                       *_Romeinen_.  *_Despotike_.
+Gebragt; wanneer ik zie *Loreinen, *Depotike,
+Gevoert door beesten tot aan 't end der Monarchike;
+Wanneer ik zie de Lap, de Vin, de Pool...
+
+WOUTER.
+                                        Misschien,
+Heeft hy het alles in een jaar noch niet gezien.
+
+ORATYN.
+Wel zo jy beter kond als ik de zaak uitleggen,
+Begin maar, ik voor my, ik zal geen woord me�r zeggen.
+
+DANDYN.
+Beestachtige Advocaat, waarom liet gy hem niet
+Heel uitverklaaren, wat voor dingen dat hy ziet?
+Ik zweette gal en bloed van angst, en 'k was vol schroomen,
+Dat hy zou van de Pool tot aan den daad toe koomen
+Van zyn Capoen. Ja wel, 'k word dol, maar 't is te laat.
+Verstoor hem niet op nieuw. Vaar voort maar Advokaat.
+
+ORATYN.
+Och, dat ik zeggen wou, myn Heer, heb ik vergeeten.
+
+LEANDER.
+Nu Oratyn, vaar voort, gy hebt u wel gekweeten.
+Maar hoe, je staat zo krom, wat doen uw armen by
+Uw lyf te hangen? sta recht op, en ziet naar my.
+Beweeg uw armen op die wys, en wilt niet hellen
+Op eene zy. Nu kom gryp moet; wilt u herstellen.
+
+ORATYN. _zyn armen beweegende._
+Wanneer... ik zie... ik zie...
+
+LEANDER.
+                             Wel, zeg dan wat je ziet.
+
+ORATYN.
+Men loopt in een dag uit Parys naar Rome niet.
+
+VOLKERT.
+Men leest...
+
+ORATYN.
+           Men leest...
+
+VOLKERT.
+                      In de...
+
+ORATYN.
+                             In de...
+
+VOLKERT.
+                                    Metamorphosis.
+
+ORATYN.
+Hoe, hoe?
+
+VOLKERT.
+        Dat de Metem...
+
+ORATYN.
+                      Dat de Metem...
+
+VOLKERT.
+                                    Phycosis.
+
+ORATYN.
+Phycosis.
+
+VOLKERT.
+        Weg jou gek.
+
+ORATYN.
+                   En dat den gek.
+
+VOLKERT.
+                                 Alweer!
+
+ORATYN.
+Alweer.
+
+VOLKERT.
+      Weg zot!
+
+ORATYN.
+             Den zot.
+
+VOLKERT.
+                    Weg bestia!
+
+ORATYN.
+                              Den beer.
+
+VOLKERT.
+Weg zotten beest.
+
+ORATYN.
+                Beest, beest! dat moog je zelver wezen,
+Dat jy een ezel zyt, dat kan men maklyk lezen
+Uit jouw gebaarden vent, en uit jou zotte praat.
+Weg gek, loop aan de galg.
+
+DANDYN.
+                         Vaar voort, kom tot de daad.
+
+ORATYN.
+Wat, moet men om een Hond dan zo veel omslag maaken?
+Zy doen my woorden van een vaam ten halze uitbraaken;
+Ja woorden hier van daan tot aan het Hof. Voor my
+'k Versta my niet, op al die zotte opsnydery.
+'k Zou in de Metem, en Phycosis wel verdoolen.
+De zaak is klaar: Jou Hond heeft een Kapoen gestoolen,
+En dat gevreten, en vraagt gy me waar van daan
+'t Kapoen was, wel 't Kapoen, myn Heer, dat is van Kaan;
+Daar by wil ik zo ik hem we�r daar vind, hem zweeren,
+Dat zyn Proces daar leit, ik zal hem voort sommeeren.
+
+LEANDER.
+Dat's een Conclusie die zo een begin wel past!
+
+ORATYN.
+Versta jy 't niet, zeg zot? ik wel; weg hangebast.
+
+DANDYN.
+Za, breng getuigen by.
+
+LEANDER.
+                     Wilt aan die zaak niet tillen,
+Hy heeft geen geld, wie zouw voor hem dan zweeren willen?
+
+ORATYN.
+Ik heb 'er evenwel die zonder opspraak zyn.
+
+DANDYN.
+Kom, brengt ze voor den dag.
+
+ORATYN.
+                           Ik heb ze hier by myn.
+Zie, dit's Kapoen zyn hooft, en dat zyn zyne voeten;
+De klauwen zyn noch vuil van in het zand te wroeten;
+Bezie, en oordeel nu.
+
+WOUTER.
+                    'k Verwerp ze.
+
+DANDYN.
+                                 Za! wel aan,
+Waarom verwerpt gy die?
+
+WOUTER.
+                      Waarom? zy zyn van Kaan.
+
+DANDYN.
+Dat's waar, zy komen met dozynen herwaarts heenen.
+
+WOUTER.
+Messieurs...
+
+DANDYN.
+           Zacht, zacht; zult gy me een lang verhaal verleenen,
+Of kort?
+
+LEANDER.
+       Ik zwyg daarop.
+
+DANDYN.
+                     Nu toont u als een man.
+
+WOUTER. _met een gemaakte fyne stem_.
+Al 't geen een schuldige, Messieurs, verbazen kan;
+Al 't geen het meeste hier op aarde is om te vrezen,
+Schynt tegen ons geheel in wapenen te wezen;
+'k Wil zeggen Heer, de gunst, de macht, welsprekentheid.
+Want 'k vrees aan d'eene zy de macht, van hem, daar 't feit
+Is aangedaan, dan we�r verblinden my de reden
+Van Meester Oratyn, en zyn welsprekentheden.
+
+DANDYN.
+Maar gy verdooft geheel de fraiheid van uw stem.
+Spreek harder Advokaat.
+
+WOUTER.
+                      Ik heb 'er veel. hem, hem!
+    _met een fraie Stem._
+Maar wat bedenkingen zyn wysheid, en daar neven
+De voorgenoemde macht aan ons ook mogen geven,
+Verzekert echter ons aan d'andre kant, geheel
+Messieurs, uw goedheid, die wy zien voor 't minste deel
+Ons nadren; 'k werp daar op myn anker in de stroomen.
+d'Onnoozelheid heeft voor Dandyn ook niet te schroomen,
+Ja voor dien Cato van heel Frankryk, wiens verstand
+Nooit wierd verduistert door een gek uit Switzerland.
+_Victrix causa Diis placuit, sed victa Catoni._
+
+DANDYN.
+Hy pleit heel elokwent.
+
+WOUTER.
+                      Ja, zonder iets te schroomen,
+Neem ik het woord, en 'k zal zo tot de daad toekomen.
+De groote Baldus zeit _primo_ Politicoen
+Zeer wel...
+
+DANDYN.
+          Men handelt hier alleen van een Kapoen,
+En niet van Baldus, noch van zyne Policie.
+
+WOUTER.
+Maar d'autriteid en kracht van de Peripatie
+Zou toonen, dat het goed en 't kwaad...
+
+DANDYN.
+                                      En ik zeg dat
+Heer Baldus mogentheid hier nul is, dat je 't vat.
+Maar lustig tot de daad.
+
+WOUTER.
+                       En Aristotolates...
+
+DANDYN.
+De daad.
+
+WOUTER.
+       Verwerpt...
+
+DANDYN.
+                 De daad.
+
+WOUTER.
+                        Den grooten H...
+
+DANDYN.
+'k Zeg tot de daad, de daad, de daad, de daad, de daad.
+
+WOUTER.
+Armeno Pul in Promt...
+
+DANDYN.
+                     Ja wel, 'k word desperaat;
+'k Ga vonnissen.
+
+WOUTER.
+               Wy zyn geen hoeren, noch geen scheuken.
+Zie daar de daad. *Een Hond, Messieurs, komt in de keuken,
+        *_zeer ras._
+Hy vind daar een Kapoen, dat netjes gelardeert,
+Bedroopen, en daar na met boter was besmeert.
+Want hy daar ik voor spreek, had in geen week gegeeten;
+En daar ik tegen spreek, had pluimen moet je weeten;
+En hy voor wien ik ben, nam heimelyk; en hy
+Daar ik nouw tegen spreek, nam openbaar. Daar by
+Men vangt hem, men stelt dag, men doet de zaak beweeren
+Door Advokaten, _pro_ en _contra_ voor de Heeren.
+'k Moet spreeken, 'k spreek, ik heb gesprooken.
+
+DANDYN.
+                                              Za, za, za!
+Wel vent is dat een zaak wel proponeeren? ha!
+Hy teemt in 't zeggen, dat zyn zaak niet kan verweeren,
+En tot de daad doet niet de vent als galloppeeren.
+
+WOUTER.
+Maar 't eerste is 't alderfraist.
+
+DANDYN.
+                                Het alderfraist! 'k zeg neen;
+'t Is 't alderslechtste van uw pleiten maar alleen.
+Wie zag ooit pleiten, wie, ja wie op die metode?
+Wat zeit, myn Heer, daar van?
+
+LEANDER.
+                            O, 't is heel naar de Mode.
+
+WOUTER. _met een grove stem_.
+Maar wat gebeurt 'er doch? men komt, hoe komt me? men
+Vervolgt myn Suppliant. Men breekt een huis op. En
+Wat voor een huis? het huis, het huis van onze Rechter.
+Men opend met geweld de zaal, die aan ons echter
+Voor toevlugt dienden, in zo groot een tieranny.
+Men maakt ons schuldig daar aan dieve- en rovery.
+Men sleept, men levert ons aan onze moordenaaren,
+Aan Meester Oratyn. Messieurs, ik durf verklaaren,
+Dat hy de wet niet weet de _Si quis Canis_, dat
+De Paragrapho heel het tegendeel bevat
+_De vi Caponibus_, en dat ze in alle deelen,
+Veel met die misdaad, en zyn stellingen verscheelen.
+En schoon 't al waar was, dat myn Suppliant Citroen
+Gegeten had, Messieurs, van 't voorgenoemt Kapoen,
+De borst, de stuit, of heel. Men ga alleen daar tegen
+Het geen hy voor dit feit gedaan heeft, overwegen.
+Wanneer is myn party beklad geweest? het beest
+Was wel. Door wien is doch uw huis bewaart geweest?
+Wanneer mankeerden wy de dieven te versteuren?
+Gelooft gy 't niet? men vraagt de zaak drie Procureuren,
+Van welke dat Citroen de rokken heel van een
+Gescheurt heeft, dat men niet als maar de rug alleen
+Daar van gebruyken kon. Men doet ze hier verschynen.
+En wilt gy meer? ik heb bewyzen by dozynen.
+
+ORATYN.
+Maar Meester...
+
+WOUTER.
+              Hou je bek.
+
+ORATYN.
+                        o Wout...
+
+WOUTER.
+                                Laat ons begaan.
+
+ORATYN.
+'k Word hees...
+
+WOUTER.
+              Laat ons begaan, en...
+
+DANDYN.
+                                   Zwyg, en laat hem staan.
+Besluit.
+
+WOUTER. _met een hoogdravende stem_.
+      Dewyl men ons dan toelaat a�m te haalen,
+En wyl men ons verbied om buiten lange paalen
+Te springen, zo zal ik met geen omstandighe�n
+U kwellen, maar beknopt tot alles overtre�n;
+En stellen u de heele afbeelding kort voor oogen
+Van myn Proces, daar by de Facte, en zyn vermoogen.
+
+DANDYN.
+'k Loof hy had eer gedaan met twintigmaal, en meer
+De zaak te zeggen dan met eenmaal. Wel ik zweer
+Het kost myn zinnen. Vent of duivel wilt besluiten,
+Of bruy van hier, en houw jouw mond daar eeuwig buiten.
+
+WOUTER.
+Ik eindig.
+
+DANDYN.
+         Ach!
+
+WOUTER.
+            Messieurs, voor s'weereld oorspronk, ja...
+
+DANDYN. _geuwende_
+'k Bid, dat men liever tot de Zondvloed over ga.
+
+WOUTER.
+Voor s'weerelds oorspronk dan, eer aarde, en zee, en baaren,
+En hemel, die het al bespant, geschaapen waaren,
+Hadde al de weereld, en natuur, en s'weerelds staat
+Een enkel aangezicht, een eenerley gelaat,
+Genoemt de Baiert, een wanschikkelyk gevaarte,
+Een ruwe mengelklomp, een lompe en plompe zwaarte
+Van zaden, strydig en gemengelt onder een;
+Een Rechtbank zonder recht, en vol wanheblykhe�n.
+_Unus erat toto Natur� vultus in orbe,
+Quem Gr�ci dixere Chaos, rudis indigestaque moles..,_
+
+LEANDER.
+Ha, Vader! dat's een trek!
+
+ORATYN.
+                         Ei, Heer, kyk hy eens slaapen!
+
+LEANDER.
+Za, Vader waak.
+
+ORATYN.
+              Myn Heer! myn Heer! dat's drommels gaapen!
+
+LEANDER.
+Kom, Vader.
+
+DANDYN.
+          Wel, wel, hoe? wat's dat? wel, ach! wie daar?
+Ja wel, 'k heb nooit zo wel geslaapen in een jaar.
+
+LEANDER.
+Kom, gy moet rechten.
+
+DANDYN.
+                    Wel, men doet hem aanstonds hangen.
+
+LEANDER.
+Hoe, hangen! hoe, een Hond!
+
+DANDYN.
+                          'k Versta van uw Harangen,
+Van Weereld, Chaos niet een sier, noch van't begin,
+Myn hooft is yl, besluit.
+
+WOUTER. _hem een nest met jonge Honden aanbiedende_.
+                      Kom droevig huisgezin,
+Komt arme kinderen, die men wil van troost versteeken,
+Kom laat uw traanen, en uw tedre zuchten spreeken.
+Hier ziet gy onze nood en droefheid klaar, myn Heer,
+Ach, wy zyn weezen! kom, geeft onze Vader we�r,
+Ja, onze Vader die ons teelden, onze Vader
+Die ons zo dikwils...
+
+DANDYN.
+                    Weg, weg, weg.
+
+WOUTER.
+                                 Wie is ons nader
+Als onze Vader, Heer, die ons...
+
+DANDYN.
+                               Men neemt ze weg.
+Wat drommel raakt me dat kanalje? wel ik zeg,
+Zy hebben my bepist.
+
+WOUTER.
+                   Myn Heer, ziet onze traanen.
+
+DANDYN.
+Och! 'k voel dat zy me reeds tot medelyden maanen,
+Gy maakt uw Rechters hart gevoelig! 'k ben beklemt;
+De waarheid perst my tot uw ondergang; zy stemt
+Myn traanen tegen: wyl de misdaad voor elks oogen
+Zo klaar is, kan ik niet uw droeve traanen droogen!
+Maar zo hy word gedoemt, wat zal 't dan wezen! ziet
+Hier zeven wezen, heel gedompelt in 't verdriet.
+Maar 'k ben geoccupeert, 'k wil niemand heden spreeken.
+
+
+_LAATSTE TOONEEL._
+
+DANDYN, LEANDER, JERONIMO, IZABEL, WOUTER, ORATYN, VOLKERT.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ei, wilt...
+
+DANDYN.
+                    'k Zeg noch, wilt my de kop niet breeken.
+Hoe Heer, zyt gy't? ja toch, ik zal u hooren. Maar
+Wiens Dochter is dat? wel, waar loopt die schoonheid daar?
+
+JERONIMO.
+Zy is myn Dochter, Heer.
+
+DANDYN.
+                       Ras, doet haar wederkeeren.
+
+IZABEL.
+Gy zyt belet.
+
+DANDYN.
+            Hoe ik! o neen, wat's u begeeren?
+Zei jy niet, dat je waart haar vader? en dat zy...
+
+JERONIMO.
+Myn Heer...
+
+DANDYN.
+          Zy weet uw zaak veel beter Heer, als gy.
+De schoonheid kan men uit haar hemelsche oogen leezen!
+Maar dat's 't niet al, myn kind, daar moet ook wysheid wezen.
+'k Ben opgetoogen door de schoonheid van haar hair!
+Maar wilt gy hoe galant ik in myn jonkheid waar,
+Men zei...
+
+IZABEL.
+         'k Geloof het wel.
+
+DANDYN.
+                          Wiens zy wilt gy verkiezen?
+Wien wilt gy dat van twe�n zal zijn Proces verliezen?
+
+IZABEL.
+Noch d'een, noch d'andre.
+
+DANDYN.
+                        Spreek, 'k zal alles doen expres,
+Om u alleen.
+
+IZABEL.
+           Myn Heer, ik ben uw dienares.
+
+DANDYN.
+Hebt gy uw leeven wel zien pynigen, of hangen?
+
+IZABEL.
+Neen, Heer, ik wensch niet om die eer van u t'ontfangen.
+
+DANDYN.
+Kom, kom, ik moet u dat rekres doen.
+
+IZABEL.
+                                   Ach! die eer
+Is al te groot; kunt gy dat aanzien? gy, myn Heer?
+
+DANDYN.
+Dat doet me een uur of twee van ieder dag passeren.
+
+JERONIMO.
+Myn Heer, ik kom hier om...
+
+LEANDER.
+                          Hoor vader, zyn begeeren
+Zal ik u in een woord of twee geheel ontle�n.
+Daar 's iemand, die wel wenscht in 't Huuwelyk te tre�n,
+'t Is alles klaar, als gy het toestemt: zy verlangen
+Zo Bruid als Bruigom om het woord van u t'ontfangen;
+Het geen de Dochter wil, begeert de Vader. Nu
+Kunt gy maar vonnissen.
+
+DANDYN. _zich herstellende._
+                      Ik geef myn woord aan u.
+Ga heen, wilt haar van daag, hoe eer hoe liever trouwen.
+
+LEANDER.
+Mevrouw, nu kunt gy uw Schoonvader daar beschouwen,
+Groet hem.
+
+JERONIMO.
+         Hoe, hoe?
+
+DANDYN.
+                 Wat's dit voor een verborgentheid?
+
+LEANDER.
+Men volgt van stip tot stip al 't geen gy hebt gezeit.
+
+DANDYN.
+'k Zal 't niet herroepen, nu ik 't Vonnis heb geweezen.
+
+JERONIMO.
+Myn Dochter stemt dat niet, zy zal uw Bruid niet wezen.
+
+LEANDER.
+'k Verlaat my heel, myn Heer, op 't woord van Izabel.
+
+JERONIMO.
+Hoe, ben je stom? spreek op, nu wakker spreek. Ja wel!
+
+IZABEL.
+Ach, Vader, 'k durf in 't minst daar tegen Appelleeren.
+
+JERONIMO.
+Ik wel, dat schut ik.
+
+LEANDER.
+                    Ei, wil u niet eens bezeeren,
+Kent gy dit schrift wel? 't is uw hand, gy hebt geen kracht
+Tot Appelleeren.
+
+JERONIMO.
+               Hoe?
+
+DANDYN.
+                  Hy heeft u in zyn macht.
+
+JERONIMO.
+Ik zie, ik ben verleid, maar 'k zal dat revenzeeren.
+Al zou ik twintig jaar daar tegen procedeeren.
+Je hebt de Dochter, maar de beurs niet.
+
+LEANDER.
+                                      Wel, myn Heer,
+Wie eischt u geld? wie zeit dat ik wel iets begeer?
+Laat ons uw Dochter, en bewaard uw goed.
+
+JERONIMO.
+                                       Pasientie,
+Och! och!
+
+LEANDER.
+        Zyt gy voldaan Papa van d'Audientie?
+De Vader zwygt, en een die zwygt die consenteert?
+Wie weet ook, of hy niet die uitslag heeft begeert.
+
+DANDYN.
+Volkomen, Zoon; niets kan als rechten my behaagen,
+Ik wil daar in beste�n de rest van myne dagen;
+Maar laat de Pleiters in toekomende, myn Zoon
+Wat korter zyn; en uw misdadige...
+
+LEANDER.
+                                 Verschoon
+Hem maar, laat ons in vreugde ons zelf niet kwellen;
+Ei, Vader.
+
+DANDYN.
+         Wel ik zal van daag het recht uitstellen.
+'t Geschiet om uwent wil zoet Bruidje, laat ons gaan
+De wezen troosten, met een roemer van een vaan.
+
+    _Einde van het derde en laatste Bedryf._
+
+
+
+
+NAREDE AAN DEN LEEZER.
+
+Zie hier een _Blijspel_, door het licht dezer eeuw, den
+onnavolgelyken _Racine_, uit de WESPE van _Aristophanes_
+getrokken, door den taalkundigen _Jan van Gent_ in
+'t Nederduitsch vertaald, en door my in vaarzen ten
+Schouwtooneel gevoerd.
+
+Lichtelyk zullen eenige, doch meest die wat ernstig zyn,
+zich aan de stof en plaats belgen, om dat te Parys, alwaar
+dit spel speeld, zulk rechten, of recht doen niet gebruiklyk
+is. Op 't eerste antwoord _Racine_: de meeste menschen
+bekommeren zich weinig met de meening des Schryvers; want
+men onderzocht terstond myne misslagen, even als men een
+Treurspel zou gedaan hebben, zelfs die geenen, die daar
+'t meeste vermaak in geschept hadden, vreesden dat zy niet
+na den regel gelacht hadden, en mispreezen my, dat ik hen
+niet ernstiger had doen lachchen. Anderen beelden zich in,
+dat het hen mooy stond daar in verdriet te hebben, en dat
+de stof van 't Paleis, geen voorwerp was voor de Hovelingen.
+
+Zy zouden de waarheid te kort doen, indien zy my verweeten
+dat ik hun ooren, met te veel pleitstreeken vermoeit had,
+een taal die my zo vreemd als iemand is; ook heb ik daar
+niet als eenige Barbaarsche woorden in gebruikt, die ik
+geleerd mag hebben geduurende eens Proces, dat noch myn
+Rechter, noch ik ooit ter deege verstaan heb.
+
+Indien ik iets vrees, is het, dat zommige ernstige menschen
+het proces van den Hond, en de buitenspoorigheid van den
+Rechter niet wel voor beuzelingen mochten opnemen: maar ik
+zet _Aristophanes_ over, en hy had met gesleepe toehoorders
+te doen. De _Atheniers_ wisten heel wel wat het Attische
+zout was, en zy waaren wel verzekert, als zy om een zaak
+gelacht hadden, dat zy om geen zotternyen gelacht hadden.
+
+Voor my, ik oordeel dat Aristophanes reden gehad heeft de
+zaak zo te maaken, dat ze buiten alle waarschynelykheid was.
+De _Areopagietische_ Rechters zouden misschien niet voor
+goed gekeurt hebben, dat hy hunne geldzucht levendig
+afgeschildert had, als meede de fraje streeken van hun
+Secretarissen, en de schelmeryen van hun Advokaten. 't Was
+derhalven nodig de vertooners wat te veranderen, om te
+beletten zich te erkennen. 't Gemeen liet daarom niet, het
+waare door belachchelyke te zien, en ik verzeker my, dat
+het veel beter is, d'ondraachelyke welspreekentheid bezich
+gehouden te hebben omtrent een beschuldigde Hond, als dat
+men een rechte misdadige voor de rechtbank gezet had, en dat
+men de Toehoorders had belang doen hebben in 't leven van
+een mensch.
+
+Dus verantwoord hem _Racine_. Aangaande de stof, wat de
+plaats betreft, ik oordeelde, dat men meer genoegen zouden
+hebben met een Stad te noemen, die aan de minste bekend is,
+als dat ik een plaats in Neder Normandyen genoemd had,
+alwaar zulk Procedeeren in zwang gaat, dewyl de meeste
+steeden dier Landstreek, aan 't gemeen onbekent zyn.
+
+'k Zouw nooit dit spel ten Tooneel gevoerd hebben, indien
+ik niet geoordeeld had, dat de Godshuizen daar haar voordeel
+by zouden vinden, 't geen altyd myn eenigste oogwit geweest
+is; doch hoe de Dichters in hunne goede meening gedraiboomt
+worden, is by na onverdragelyk, en aan ieder bekend.
+Vaar wel.
+
+       *       *       *       *       *
+           *       *       *       *
+       *       *       *       *       *
+
+[Errata:
+
+I.ii.
+  ORATYN. Hoor, ik zet hem bevende van kouw
+  _text: "Oraryn"_
+I.vii.
+  Om 's morgens op te staan
+  _text: "Om s' morgens..."_
+--.
+  Omtrent de zestig.
+  _text: "Ontrent"_
+II.v.
+  Wel zo ik iemand ken
+  _text: "imand"_
+II.viii.
+  ACHSTE TOONEEL.
+  _text: "ACHTSTE"_
+III.ii.
+  Den grooten H...
+  _onleesbar: origineel (Racine) "Le grand Jacques"_
+III.iii.
+  _Einde van het derde en laatste Bedryf._
+  _text: "laaste"_
+Narede an den Leezer.
+  ... een rechte misdadige voor de rechtbank
+  _text: "rechtband"_
+--.
+ ... hoe de Dichters in hunne goede meening gedraiboomt worden
+  _"d" in "gedraiboomt" onleesbar_]
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Pleiters, by Jean Baptiste Racine
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE PLEITERS ***
+
+***** This file should be named 18412-8.txt or 18412-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/1/8/4/1/18412/
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
+file was produced from images generously made available
+by the Biblioth�que nationale de France (BnF/Gallica) at
+http://gallica.bnf.fr)
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/18412-8.zip b/18412-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..71a4d94
--- /dev/null
+++ b/18412-8.zip
diff --git a/18412-h.zip b/18412-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..fd79785
--- /dev/null
+++ b/18412-h.zip
diff --git a/18412-h/18412-h.htm b/18412-h/18412-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..e21e23a
--- /dev/null
+++ b/18412-h/18412-h.htm
@@ -0,0 +1,4450 @@
+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+<title>De Pleiters</title>
+<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">
+
+<style type = "text/css">
+
+body {margin-left: 12%; margin-right: 12%;}
+td {vertical-align: top;}
+
+hr {width: 80%; margin-top: 1em; margin-bottom: 1em;}
+hr.mid {width: 50%;}
+hr.tiny {width: 20%;}
+
+img {padding: .5em;}
+
+div, blockquote, p {margin-top: .5em; margin-bottom: 0em;
+line-height: 1.2;}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6 {text-align: center; font-style: normal;
+font-weight: normal; margin-top: .5em; margin-bottom: .5em;}
+
+h1 {font-size: 250%;}
+h2 {font-size: 200%;}
+h3 {font-size: 150%;}
+h4 {font-size: 120%;}
+h5 {font-size: 100%;}
+h6 {font-size: 90%;}
+
+table {margin-right: auto; margin-left: auto;}
+table.drama {margin-left: 0em; margin-top: 0em; margin-bottom: 0em;}
+td {vertical-align: top; padding: 0em;}
+td.middle {vertical-align: middle; padding-left: .5em;
+border-left: thin solid;}
+
+p.illustration {text-align: center;}
+p.text {margin-top: .5em; margin-bottom: 0em; line-height: 1.2;}
+
+.verse {margin-top: 0em; margin-bottom: 0em;}
+.inset1 {margin-left: 4em;}
+.inset2 {margin-left: 8em;}
+.inset3 {margin-left: 12em;}
+.inset4 {margin-left: 16em;}
+.inset5 {margin-left: 20em;}
+.midpoint {margin-left: 50%;}
+
+.act {font-size: 150%; text-align: center; letter-spacing: .3em;
+margin-top: 2em; margin-bottom: 1em;}
+.scene {text-align: center; font-size: 115%; font-style: italic;
+letter-spacing: .2em; margin-top: 1.5em; margin-bottom: 1em;}
+
+.stagedir, .speech {font-style: italic; text-align: center;}
+.speaker {font-variant: small-caps; letter-spacing: .1em;
+font-style: normal; text-align: center;}
+.cast {margin-top: 1em; margin-bottom: 1em; font-size: 115%;}
+
+.chapter {margin-top: 4em;}
+.section {margin-top: 2em;}
+.space {margin-top: 1em;}
+.nospace {margin-top: 0em;}
+.center {text-align: center;}
+
+.smallroman {font-size: 0.8em;}
+.smallcaps {font-variant: small-caps; letter-spacing: .1em;}
+.extended {letter-spacing: 0.1em;}
+.ital {font-style: italic;}
+.larger {font-size: 110%;}
+
+.firstletter {font-size: 250%; line-height: .9em;} /* above line */
+.secondletter {text-transform: uppercase;}
+.dropcap {font-size: 360%; line-height: 1em; float: left;}
+
+ins.correction {text-decoration: none; border-bottom: thin dotted red;}
+.pagenum {position: absolute; right: 94%; font-size: 90%;
+font-weight: normal; font-style: normal; text-align: right;
+text-indent: 0em;}
+.folionum {position: absolute; left: 94%; font-size: 95%;
+font-style: normal; text-align: left; text-indent: 0em;}
+
+.mynote {background-color: #DDE; color: #000; padding: .5em;
+margin: 1em 5em; font-family: sans-serif; font-size: 95%;}
+div.contents {font-family: sans-serif; font-size: 90%;
+line-height: 1.5em; margin-top: 0em; margin-left: 6.5em;
+text-indent: -1.5em;}
+
+</style>
+</head>
+
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of De Pleiters, by Jean Baptiste Racine
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Pleiters
+
+Author: Jean Baptiste Racine
+
+Translator: Abraham Bogaert
+
+Release Date: May 18, 2006 [EBook #18412]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE PLEITERS ***
+
+
+
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
+file was produced from images generously made available
+by the Bibliothèque nationale de France (BnF/Gallica) at
+http://gallica.bnf.fr)
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<div class = "mynote">
+Een aantal typografische fouten is gecorrigeerd. Ze zijn met
+<ins class = "correction" title = "op deze manier">popups</ins>
+aangegeven.<br>
+A few typographical errors have been corrected. They are shown in the
+text with <ins class = "correction" title = "like this">popups</ins>.
+</div>
+
+<h3>DE</h3>
+
+<h1>PLEITERS,</h1>
+
+<h4 class = "ital">BLYSPEL.</h4>
+
+<h5>Uit het Fransch van den Heer RACINE.</h5>
+
+<p class = "illustration">
+<img src = "images/pic1.png" width = "230" height = "258"
+alt = "Proficit et Recreat">
+</p>
+
+<h5>t’AMSTELDAM,</h5>
+
+<h5>By d’Erven van <span class = "smallcaps">Albert Magnus</span>,
+op de<br>
+Nieuwendyk, in den Atlas, 1695.<br>
+<i>Met Privilegie.</i></h5>
+
+<hr>
+
+<table>
+<tr>
+<td>
+<div class = "contents">
+<a href = "#priv">Privilegie.</a>
+</div>
+
+<div class = "contents">
+<a href = "#cast">Vertooners.</a>
+</div>
+
+<div class = "contents">
+<a href = "#act_1">Eerste Bedryf.</a><br>
+<a href = "#scene_1_1">Eerste Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_1_2">Twede Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_1_3">Derde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_1_4">Vierde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_1_5">Vyfde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_1_6">Zesde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_1_7">Zevende Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_1_8">Achtste Tooneel.</a>
+</div>
+
+<div class = "contents">
+<a href = "#act_2">Twede Bedryf.</a><br>
+<a href = "#scene_2_1">Eerste Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_2">Twede Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_3">Derde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_4">Vierde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_5">Vyfde Tooneel.</a></div>
+</td>
+<td>
+<div class = "contents">
+(<i>Twede Bedryf.</i>)<br>
+<a href = "#scene_2_6">Zesde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_7">Zevende Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_8">Achtste Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_9">Negende Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_10">Tiende Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_11">Elfde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_12">Twalefde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_13">Dertiende Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_2_14">Veertiende Tooneel.</a>
+</div>
+
+<div class = "contents">
+<a href = "#act_3">Derde Bedryf.</a><br>
+<a href = "#scene_3_1">Eerste Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_3_2">Twede Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_3_3">Derde Tooneel.</a><br>
+<a href = "#scene_3_4">Laatste Tooneel.</a>
+</div>
+
+<div class = "contents">
+<a href = "#narede">Narede aan den Leezer.</a>
+</div>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+<hr>
+
+<p class = "illustration">
+<span class = "pagenum">#</span>
+<img src = "images/pic2.png" width = "311" height = "182"
+alt = "bild">
+</p>
+
+<h4>DEN HEERE</h4>
+
+<h3 class = "smallcaps">DAVID vander PLASS,</h3>
+
+<h4>KONSTIG BEELD.</h4>
+
+<h6>EN</h6>
+
+<h4>PORTRET SCHILDER.</h4>
+
+<table>
+<tr><td>
+<div class = "verse"><span class = "firstletter">M</span>
+<span class = "secondletter">y</span>n Nimf, die meer als eens
+gelukkig was,<br>
+Dat ze u vernoegde als zy haar Dichten las,<br>
+Verstout zich om, ô waarde <span class = "smallcaps">vander Plass</span>!</div>
+<div class = "verse inset2">U dus te groeten.</div>
+<div class = "verse">
+’t Mishaage u niet, dat zy, om zulk een eer<br>
+t’Erkennen, u haar Pleiters wyd, myn Heer,<br>
+En nevens die, haar hart demoedig neêr</div>
+<div class = "verse inset2">
+Leit aan uw voeten.</div>
+<div class = "verse">
+De Schilderkonst, die zy waardeert en acht,<br>
+En nu weêr in haar eerste staat gebracht,<br>
+Heeft op haar ziel een onbepaalde macht</div>
+<div class = "verse inset2">
+Door haar vermoogen.</div>
+<span class = "pagenum">#</span>
+<div class = "verse">
+En die, myn Heer, vliegt met de Poëzy<br>
+Haar Zúster, zelf d’onsterflykheid voorbij,<br>
+En twisten nooit om d’opperheerschappy</div>
+<div class = "verse inset2">
+Met brandende oogen.</div>
+<div class = "verse">
+Te meer als zy, gelyk myn Nimf beschoud,<br>
+In diamant, en eeuwig duurzaam goud<br>
+Haar lof graveert, en op de gronden boud</div>
+<div class = "verse inset2">
+Van groote lichten.</div>
+<div class = "verse">
+Ja uw penzeel, die zelf d’aloudheid tart,<br>
+En Aristiid doorluchtig steekt naar ’t hart,<br>
+Van schaduwen beneepen noch benart,</div>
+<div class = "verse inset2">
+Weet van geen zwichten.</div>
+<div class = "verse">
+Zy, eer gewoon de Helden, trots van moed,<br>
+Te volgen door een zee van dierbaar bloed,<br>
+Daar d’eene op ’t hart van d’andre stoot en woed</div>
+<div class = "verse inset2">
+Om d’oorlogszegen:</div>
+<div class = "verse">
+Of edeler, en van een grootzer aard,<br>
+Den vyand uit medoogen red en spaard,<br>
+Het Heldenbloed in d’aderen bewaard,</div>
+<div class = "verse inset2">
+En haat den degen,</div>
+<div class = "verse">
+Volgt nu een trant die ’t doffe hart verheugd,<br>
+De rouw verkeert in uitgelaate vreugd;<br>
+Doch die niet wykt van ’t waare spoor der deugd,</div>
+<div class = "verse inset2">
+Noch van de reden.</div>
+<div class = "verse">
+Zy volgt de pen van Aristophanes,<br>
+Die ’t bloedig spoor der groote Euripides,<br>
+Noch die de trant der wyze Sophocles</div>
+<div class = "verse inset2">
+Niet na wou treeden.</div>
+<div class = "verse">
+Terentius heeft nooit zo zoet geboert<br>
+Menander heeft nooit op ’t Tooneel gevoerd<br>
+Een stuk, dat zo de harten heeft geroert</div>
+<div class = "verse inset2">
+Om luit te schateren:</div>
+<div class = "verse">
+Noch Plautus heeft met Warnaar met den Pot,<br>
+Al lachchende de feilen zo bespot<br>
+Als hy: geen Spel had zulk een heerlyk lot</div>
+<div class = "verse inset2">
+Noch deed zo klaateren.</div>
+<span class = "pagenum">#</span>
+<div class = "verse">
+En wy, myn Heer, wy waaren noch berooft<br>
+Van zulk een schat, indien dat Dichtren hooft<br>
+RACINE, die gelyk een zon verdooft</div>
+<div class = "verse inset2">
+Alle andre lichten,</div>
+<div class = "verse">
+De laafte hand niet had aan ’t werk geleid,<br>
+De Griekse lof door zyn verstand verbreid,<br>
+En Dichters naam gewyd d’onsterflykheid</div>
+<div class = "verse inset2">
+Door zyn gedichten.</div>
+<div class = "verse">
+Zy volgt van ver die groote baak in zee,<br>
+En zoekt by u een lieve en stille ree.<br>
+Dit wenschtze alleen, dit is alleen haar bee</div>
+<div class = "verse inset2">
+Na zo veel vlagen.</div>
+<div class = "verse">
+Ontfangt ze dan met die genegentheid,<br>
+Als zy dit Spel aan uwe voeten leit,<br>
+En zie of een die zo bekoorlyk pleit</div>
+<div class = "verse inset2">
+U kan behagen.</div>
+</td></tr>
+</table>
+
+<p class = "midpoint smallcaps">Abraham Bógaert.</p>
+
+
+<span class = "pagenum">#</span>
+<h3 class = "chapter"><a name = "priv">Copie van de Privilegie.</a></h3>
+
+<p class = "text">
+<span class = "dropcap">D</span><span class = "secondletter">e</span>
+Staten van Holland ende Westvriesland, doen te weten. Also Ons vertoont
+is by de tegenwoordige Regenten van de Schouwburgh tot Amsterdam. Dat sy
+Supplianten sedert eenige jaren herwaerts met hunne goede vrinden hadden
+gemackt en ten Tooneel gevoert verscheiden Wercken, soo van Treurspelen,
+Blyspelen als Kluchten, welcke sy lieden nu geerne met den druck gemeen
+wilden maecken, doch gemerkt dat dese wercken door het nadrucken van
+anderen, veel van haer luyster, soo in Tael als Spelkonst souden komen
+te verliesen, ende alsoo sy Supplianten hen berooft souden sien van hun
+bysonder oogwit om de Nederduytsche Tael en de Dichtkonst voort te
+setten soo vonden sy hen genootsaekt, om daer inne te voorsien, ende hen
+te keeren tot Ons, onderdanigh versoeckende, dat wy omme redenen voorsz.
+de Supplianten geliefden te verlenen Octroy ofte Privilegie, omme alle
+hunne wercken reets gemaeckt ende noch in ’t licht te brengen, den tyt
+van vyftien jaren alleen te mogen drucken en verkopen of doen drucken en
+verkopen, met verbot van alle anderen op seeckere hooge peene daer toe
+by Ons te stellen ende voor’s in communi forma. Soo is ’t, dat Wy, de
+Zake en ’t Versoek voorsz. overgemerkt hebbende, ende genegen wesende
+ter bede van de Supplianten, uyt Onse rechte wetenschap, Souveraine
+Macht ende authoriteyt deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert
+ende geoctroyeert hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren mits
+desen, dat sy geduurende den tyt van vyftien eerst achtereenvolgende
+jaren de voorsz. werken die reeds gedrukt zyn, ende die van tyt tot tyt
+door haer gemaect ende in ’t ligt gebragt sullen werden, Binnen den
+voorsz. Onsen Lande alleen sullen mogen drukken, doen drukken, uytgeven
+en verkopen. Verbiedende daerom allen ende eenen yegelyken de selve
+werken naer te drukken ofte elders naer gedruckt binnen de selve Onsen
+Lande te brengen, uyt te geven ofte te verkopen, op de verbeurte van
+alle de naargedrukte in gebrachte ofte verkogte Exemplaren, ende een
+boete van drie hondert guldens daer en boven te verbeuren, te appliceren
+een derde part voor den Officier die de calange doen sal, een derde-part
+voor den Armen der plaetse daer het casus voorvallen sal, ende het
+resterende derde part voor de Supplianten. Alles in dien verstande, dat
+Wy de Supplianten met desen Onsen Octroye alleen willende gratificeren
+tot verhoedinge van hare schade door het nadrucken van de voorsz.
+werken, daer door in geenige deele verstaan, den Inhoude van dien te
+Authoriseren, ofte te avouëren, ende veel min de selve onder Onse
+protectie ende bescherminge eenig meerde credit, aansien ofte reputatie
+te geven, nemaer de Suppliante, in cas daar in yets onbehoorlijkx soude
+mogen influëren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te
+verantwoorden, tot dien eynde wel expresselijk begerende, dat by aldien
+sy desen Onsen Octroye voor de selve Werken sullen willen stellen, daer
+van gene geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken;
+nemaer gehouden sullen wesen, het selve Octroy in’t geheel
+<span class = "pagenum">#</span>
+ende sonder eenige Omissie daar voor te drukken ofte te doen drucken;
+ende dat sy gehouden sullen zyn een Exempelaer van alle de voorsz.
+werken, gebonden ende wel geconditioneert te brengen in de Bibliotheecq
+van Onse Universiteyt tot Leyden, ende daer van behoorlyk te doen
+blyken. Alles op pœne van het effect van dien te verliesen. Ende ten
+eynde de Suppliante desen Onsen consente Octroye mogen genieten als naar
+behooren: Lasten wy allen ende eenen yegelyken die ’t aengaen mach, dat
+sy de Suppliante van den inhoude van desen doen, laten en gedogen,
+rustelyk, en volkomentlyk genieten en cesserende alle beletten ter
+contrarie. Gedaan in den Hage onder Onsen Grooten Zegele hier aan doen
+hangen, den <span class = "smallroman">XIX</span> September in ’t Jaer
+onses Heeren en Zaligmakers duysent ses hondert vier en tachtig.</p>
+
+<p class = "midpoint center">G. <span class = "extended">FAGEL</span>:<br>
+Ter Ordonnantie van de Staten<br>
+<span class = "extended">SIMON</span> van
+<span class = "extended">BEAUMONT</span></p>
+
+<p class = "space">
+De tegenwoordige <span class = "smallcaps">Regenten</span> van de
+<span class = "smallcaps">Schouwburg</span>, hebben het recht der
+bovenstaande <span class = "smallcaps">Privilegie</span>, voor het
+<i>Blyspel</i> van DE PLEITERS, vergund aan de Erfgenaamen van
+<i>Albert Magnus</i>.</p>
+
+<h5 class = "ital">Den 28 van Maart, 1695.</h5>
+
+<hr>
+
+<span class = "pagenum">#</span>
+<h3 class = "extended"><a name = "cast">VERTOONERS.</a></h3>
+
+<p>
+<span class = "speaker">Dandyn</span>, <i>een Rechter</i>.</p>
+<p>
+<span class = "speaker">Leander</span>, <i>Zoon van Dandyn, Minnaar
+van Izabel.</i></p>
+<p>
+<span class = "speaker">Jeronimo</span>, <i>een oud Burger.</i></p>
+<p>
+<span class = "speaker">Izabel</span>, <i>Dochter van Jeronimo.</i></p>
+<p>
+<span class = "speaker">De Gravin van Narrestyn</span>, &amp;c. &amp;c.</p>
+<table class = "drama">
+<tr>
+<td><p>
+<span class = "speaker">Wouter</span>,&nbsp;<i>Secretaris</i>
+</p><td>
+<td rowspan = "2" class = "middle">
+<i>van Dandyn.</i></td>
+</tr>
+<tr>
+<td><p>
+<span class = "speaker">Oratyn</span>, <i>Portier</i>
+</p></td>
+</tr>
+</table>
+<p>
+<span class = "speaker">Volkert.</span></p>
+
+<p class = "stagedir space larger">’t Tooneel is te Parys,
+voor en in ’t huis van Dandyn.</p>
+
+
+<span class = "pagenum">1</span>
+<span class = "folionum">A</span>
+
+<h1 class = "section">DE PLEITERS,</h1>
+
+<h3 class = "ital">BLYSPEL.</h3>
+
+<hr class = "mid">
+
+<div class = "act"><a name = "act_1">EERSTE BEDRYF.</a></div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_1_1">EERSTE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "stagedir space">
+<span class = "speaker">Oratyn</span>, een groote zak met Processen met
+zich sleepende.</div>
+
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">J</span><span class = "secondletter">a</span>;
+’k zeg als noch, het is een zot die hem vertrouwt<br>
+Op dingen die hy hoopt, en niet met ’t oog beschouwt,<br>
+En, als een Ezel hem by d’ooren om laat leijen;<br>
+Want een die heden lacht, zal morgen zeker schreijen.<br>
+Een jaar geleên, liet van Gaskonje my van daan<br>
+Een Rechter komen, en nam my voor Switzer aan.<br>
+De kaale Fransjes, ha! die Jonkers zonder veeren,<br>
+Die dachten my toen met hun snoeven wat te scheeren;<br>
+Maar schoon Gaskonjer, ’k ben een krygsman in myn bloed;<br>
+’k Snoef meê van houwen, en van kerven, als verwoed.<br>
+Bloed! al die snoeshaans met hun a la mode kleeren,<br>
+Die kwamen my terstond hun dienst toen offereeren,<br>
+’t Was al Heer Oratyn uw dienaar. ’k Lach me slap!<br>
+Maar zonder geld lach ik met zulk een Ridderschap.<br>
+’k Kon voor een goed portier van d’Opera passeeren.<br>
+Men had goed kloppen, en my dus te lermoneeren,<br>
+Doch ’k het geen mensch in, of geld, geld was eerst het woord,<br>
+Geld moest’er wezen, of ik sloot aanstonds de poort;<br>
+<span class = "pagenum">2</span>
+’t Is waar, ’k moet aan myn Heer daar van een portie dokken;<br>
+Doch ’k win daar by; want zie, ik hou de grootste plokken.<br>
+’k Verzorg de kaarszen, ’t hooy, ’t papier, en kleinigheên,<br>
+En ik versta my op de kunst, van nul ’k hou een.<br>
+Maar hy is als de droes genegen tot dat zwessen,<br>
+Ja dag en nacht leit hy en prevelt van Processen,<br>
+Van Vonnis, van Apel, Sententie, Vierschaar, daar<br>
+Hy wil gaan eeten, en ook slaapen ’t heele jaar.<br>
+Ik zei wel hondertmaal myn Heer Dandyn, ik zweerje<br>
+Je staat te vroeg op alle morgens, hoe begeerje<br>
+Dan uit te teeren, en te sterven als een beest?<br>
+Eet, drinkt, en slaapt, want zie de wyn verheugd de geest.<br>
+Maar ’t was vergeefs. Hy heeft zyn rol zo lang gaan speulen,<br>
+Zo lang gewaakt, dat hy een slag heeft van de meulen.<br>
+Dan wil hy een voor een ons vonnissen; enfyn<br>
+Hij preuveld dag op dag een duivel van Latyn,<br>
+Daar ik geen woord van weet; ja, ’k hoor hem dikwils zweeren.<br>
+Dat hy wil slaapen in de muts en Rechters kleeren.<br>
+Hy deed zyn haan onlangs uit gramschap ’t hooft afslaan,<br>
+Omdat hy laater, als wel eer, was opgestaan:<br>
+Hy zei een Pleiter had, wiens zaak niet wel wou vlooten,<br>
+Hem listig omgekogt, en ’t beest gevult de pooten.<br>
+Ja wel, de pikken schen die zotten met elkaar.<br>
+Zyn zoon verbied my om te spreeken met zyn vaâr,<br>
+En laat hem dag en nacht van ons op straat bewaaken,<br>
+Want anders zou hy ’t hier in huis zo lang niet maaken.<br>
+Myn Heer, denkt list op list, om ons, hem toevertrouwt,<br>
+’t Ontsnappen, ik voor my, ik slaap niet meer; geen hout<br>
+Is ook zo mager als ik word, ’k doe niet als gaapen.<br>
+Maar hy mag waken dien het lust, ik ga wat slaapen:<br>
+Dit zal myn kussen zyn. Ik meen heel onbevreest<br>
+<span class = "pagenum">3</span>
+<span class = "folionum">A2</span>
+Van nacht te slaapen, want myn Heer slaapt als beest.<br>
+Kom, kom.
+</div>
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_1_2">TWEDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Wouter, Oratyn.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+<span class = "firstletter">H</span><span class = "secondletter">o</span>,
+Oratyn!</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja wel... maar’k mag maar zwygen,</div>
+<div class = "verse">
+’k Vrees dat hy bang is dat ik hier de pip zal krygen.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Wat drommel doe je hier zo vroeg op straat te gaan?</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Hoe, moet men altyd op verloore schiltwacht staan,<br>
+Een man bewaaren die niet doed als schreeuwen, tieren?<br>
+’k Loof ’t is een tovenaar, zo duivels kan hy gieren.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Wat zegje!</div>
+
+<div class = "speaker"><ins class = "correction" title =
+"text: ‘Oraryn’">Oratyn.</ins></div>
+<div class = "verse inset1">
+Hoor, ik zet hem bevende van kouw,</div>
+<div class = "verse">
+En geeuwende van vaak, hoe dat ik slaapen wou,<br>
+Geef een Request in, zei hy weêr, dat jy wilt slaapen.<br>
+Ja wel, zie daar, ’k begin weêr van ’t verhaal te gaapen;<br>
+Ik slaap al praatende; goe nacht.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Goenacht, ziedaar</div>
+<div class = "verse">
+Ik zweer je zo... maar zacht, ik hoor in huis gebaar.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_1_3">DERDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Dandyn, Wouter, Oratyn.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Dandyn</span> in ’t venster.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">W</span><span class = "secondletter">a</span>ar
+zyt gy Oratyn? Ô Wouter!</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Wouter</span> tegen Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Stil.</div>
+
+<span class = "pagenum">4</span>
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Dat’s wonder,</div>
+<div class = "verse">
+Ik zie myn wachters noch om hoog in ’t huis, noch onder.<br>
+Dat ’s goed, ’k zal springen uit het venster op de straat,<br>
+Want zo ik wachte, en zy hier kwamen, was ’t te laat.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Hoe, springt de gek?</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ha! ha! dat’s beet, myn Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Helpt, vrinden!</div>
+<div class = "verse">
+Helpt, dieven! moord!</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Hou smoel, sta stil, of ’k zal je binden.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Ja, schreeuw maar.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Helpt, men dood me!</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_1_4">VIERDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Dandyn, Leander, Wouter, Oratyn.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset4">
+<span class = "firstletter">O</span><span class = "secondletter">c</span>h,
+och! ’k vrees voor verraad;</div>
+<div class = "verse">
+Ras brengt een kaars hier, ’k hoor myn vader in de straat.<br>
+Wat doe je hier? wat wil je weêr zo vroeg beslechten?<br>
+’t Is nacht, waar loop je heên myn vader?</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset4">
+’k Wil gaan rechten.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Wie rechten? ’t slaapt hier al.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ik niet, dat schut ik Heer.</div>
+
+<span class = "pagenum">5</span>
+<span class = "folionum">A3</span>
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+De zakken hangen hem tot op zyn schoenen neêr!</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+’k Wil in drie maanden in myn huis niet weder komen,<br>
+Des heb ik zakken en Processen meêgenoomen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Wie zal je voeden?</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wie? ik denk de slager.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Maar,</div>
+<div class = "verse">
+Waar zal je slaapen?</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+In de Vierschaar, dat is raar.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Neen, eet en slaapt in huis, dat zal u beter voegen<br>
+Als in de Vierschaar; laat uw hof u vergenoegen.<br>
+Ei, vader, laat myn raad zo veel op uw gemoed<br>
+Vermogen; denkt om uw gezondheid, die...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Heel goed,</div>
+<div class = "verse">
+Ik wil ziek wezen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Gy zyt ziek genoeg; ga heenen,</div>
+<div class = "verse">
+Leg u te rust, gy hebt geen vlees meêr aan jou beenen.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Te rust! gelykt ge u zelf by my? meent gy, wat smaat!<br>
+Als dat een Rechter niet te doen heeft als de straat,<br>
+Gelyk een schytvalk, met de degen wat te vegen?<br>
+Met knechts te zwerven, dan door ’t hof, dan langs de wegen?<br>
+Mooy weer te speelen steeds in kroegen zonder tal?<br>
+Des daags naar ’t dobbelschool te loopen, ’s nachts naar ’t bal?<br>
+Ha! geld te winnen is van grooter consequentie.<br>
+Elk zo een strikje kost uw vader een sententie.<br>
+Myn rok maakt u beschaamt. Gy, gy een Rechters zoon!<br>
+<span class = "pagenum">6</span>
+Foei, schaam je wat, gy speelt voor edelman, ô hoon!<br>
+Wel aan Dandyn, wil in uw kamer eens verschynen,<br>
+Bezie de beelden der doorluchtige Dandynen,<br>
+Dat waaren mannen, ha! en Rechters van verstand,<br>
+Zy sliepen in de rok, om vroeg weêr by der hand<br>
+Te wezen. Kom, bezie de giften van een Rechter<br>
+By die van een Baron, en oordeel dan wie slechter,<br>
+En kaalder wezen zal in ’t einde van het jaar.<br>
+Wat is doch een Baron meêr als een kerkpilaar!<br>
+Hoe veel zaagt gy ’er wel van die gekante baazen,<br>
+Hier in myn woelig hof, in hunne handen blaazen,<br>
+En trentelen van kouw, tot dat zy, om by ’t vuur<br>
+Te komen, moesten ’t spit by na de derd’half uur<br>
+Omdraijen. Welk een spyt! denkt gy wel om uw Broeder?<br>
+Zyn dit de lessen van uw afgestorve moeder?<br>
+Die arme Magdaleen! ach, ’k denk noch, hoe die vrouw,<br>
+Geen Audientie, hoe gering, verzuimen zouw;<br>
+Nooit, nooit verliet zy my, en ’t is my niet vergeeten<br>
+Wat zy daar dikwils al van daan bragt; ja de speeren,<br>
+De slagers doeken had zy meê genoomen, om<br>
+Met leege handen niet te komen wederom.<br>
+Zo kan het huis bestaan. Loop zot, gy lykt niet nader<br>
+Als een kaale edelman.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Maar gy verstaft, myn vader.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, Oratyn, gelei uw meester, hy word moe,<br>
+Leg hem te bed, en sluit de deur en ’t venster toe;<br>
+Gy zult hem koesteren, en op zyn stuipen letten.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Wilt dan te minste een zotte oppasser by hem zetten.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Wat recht hebt gy om my naar bed te brengen? zoet,<br>
+Verkrygt eerst een Arrest dat ik gaan slaapen moet.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Wel, vader, ga maar by provisie naar d’Alkove.</div>
+
+<span class = "pagenum">7</span>
+<span class = "folionum">A4</span>
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+’k Zal gaan, maar eer ik slaap, wil ik veel eer gelooven,<br>
+Dat gy zult dol zyn.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wel. Ik zie hem eind’lyk gaan.</div>
+<div class = "verse">
+Dat men hem niet verlaat. Gy Wouter blyft wat staan.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_1_5">VYFDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Leander, Wouter.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+’k <span class = "firstletter">W</span><span class = "secondletter">i</span>l
+u een groot geheim, dat my beknelt, verklaren.<br>
+Ach! Wouter, ach!</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Hoe, Heer, moet men u ook bewaaren?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Dat scheelt niet veel. Helaas! myn zotheid is zo groot<br>
+Als Vaders zotheid, ja noch grooter, was ik dood!</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Hoe, wilt ge ook rechten?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ei zwygt stil, en hoort me aandachtig.</div>
+<div class = "verse">
+Kent gy dat huis wel?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ha, nou vat ik je; waarachtig</div>
+<div class = "verse">
+De liefde Heer zit jou al vroeg om ’t hart, ja wel!<br>
+Wou jy niet spreeken van Mejuffrouw Izabel?<br>
+Heb ik jou niet gezeit, dat jou geen schoonheid nader...<br>
+Maar jy moet weten, dat Jeronimo haar Vader,<br>
+Zyn goed met pleiten meest heeft door het gat gejaagt.<br>
+Wie duivel heeft hy in Parys niet al gedaagt?<br>
+’k Vrees sterft hy niet, hy zal heel Frankryk niet verschoonen;<br>
+Daarom is hy dicht by zyn Rechter komen woonen.<br>
+Jou vaar wil rechten, hy wil pleiten, wel zie daar<br>
+<span class = "pagenum">8</span>
+Het zal me nieuw doen by myn zoolen, of haar vaar,<br>
+Eer gy zyn dochter krygt, niet noch zo ver zal komen,<br>
+Dat hy stout dagen zal myn Heer de Paus van Romen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+’k Weet dat zo als gy; maar spyt zyn pleitzucht, ’k zweer,<br>
+Ik sterf voor Izabel.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wel, trouwt haar dan, myn Heer;</div>
+<div class = "verse">
+Ja toch, spreek maar een woord, het zyn gedaane zaaken.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Neen, ’k zie geen kans om daar zo maklyk aan te raaken.<br>
+Helaas! haar vader is t’ontmenscht, ik ken zyn keur;<br>
+Het moet te minsten een Deurwaarder, Curateur,<br>
+Of een van ’t Hof zyn, die haar zien mag, en erlangen.<br>
+Zy zit onzichtbaar in haar huis als een gevangen;<br>
+Zy ziet haar jongmeid vaak met traanen overlâan,<br>
+Myn liefde in rook, haar goed in ’t pleiten heel vergaan.<br>
+Zo ik hem voort laat gaan, hy zal haar ruineeren.<br>
+Kent ge een bedrieger, die een man noch heet met eeren,<br>
+Die trouw zyn vrienden dient, als hy geloont werd?<br>
+Een ivrig dienaar.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wel, myn Heer, ’k loof ja, of neen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Maar zouder noch...</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Myn Heer, was noch myn vaar in ’t leven,</div>
+<div class = "verse">
+Dat was een man die jou in ’t minst niet zou begeven.<br>
+O! ’t was een vent, myn Heer, van d’andre weereld; hy<br>
+Bedroog heel Frankryk met zyn wytze opsneiery.<br>
+Hy kon, spyt Makelaar, de rechte konst van ’t liegen;<br>
+Ja zou de Duivel zelf door zyn verstand bedriegen:<br>
+<span class = "pagenum">9</span>
+<span class = "folionum">A5</span>
+En praaten, Brugman was een kreng maar by die vent:<br>
+Zyn daaden stonden op zyn voorhooft vast geprent.<br>
+Hy zou een Prince koets doen stil staan; ja zou zweeren<br>
+Als jy maar geld gaf, dat je zelf niet zoud begeeren.<br>
+Hy was zo gaauw, liet jy hem twintig kroonen zien<br>
+Om tien valsche eeden, o! hy kreeg ’er negentien.<br>
+Maar wat ’s de vraag? ben ik geen zoon van zulk een meester?<br>
+Ik zal jou dienen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+gy!</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ja toch, myn Heer, ei, vreest’er</div>
+<div class = "verse">
+Niet eens voor.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Durft ge een valsch Exploot den vader wel</div>
+<div class = "verse">
+In handen geven?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Durft gy aan Izabel</div>
+<div class = "verse">
+Een brief bestellen?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja, al was het aan de drommel,</div>
+<div class = "verse">
+Ik kan twe konsten.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Kom, my dunkt ik hoor gestommel,</div>
+<div class = "verse">
+Het is Jeronimo, ik ken zyn schreuwen; ’k zal<br>
+U in myn huis, de zaak ontdekken heel en al,</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_1_6">ZESDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Jeronimo, Oratyn.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Jeronimo</span>, weggaande en wederkomende.</div>
+
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">B</span><span class = "secondletter">e</span>waar
+het huis wel, ’k kom straks weêr, laat jou beleezen<br>
+<span class = "pagenum">10</span>
+Van niemand, om om hoog te gaan, of jy meugt vrezen.<br>
+Bestel de brief terstond aan ’t posthuys van Soutfleur;<br>
+En brengt de Haas, omtrent half vyf myn Procureur.<br>
+Indien zyn Klerk hier komt, zo schenkt hem eens Rossolis,<br>
+Of uit myn fles, die in het hok staat, daar de kool is,<br>
+En geef hem dan de zak, die aan de trap hangt, meê.<br>
+Laat zien, ’k vergeet nu niet. Ja; maakt de boonen reê<br>
+Ik ben noch nochteren. Misschien zal naar my vragen<br>
+Een magerachtig man, die zomtyds heele dagen<br>
+Op myn Comptoir zit, en geduurig voor my zweert,<br>
+Wanneer myn weerparty getuigenis begeert;<br>
+Maar laat hem wachten. ’k Vrees myn Rechter mogt aars uit zyn,<br>
+’t Is reeds by vieren, en dan zou myn zaak verbruit zyn.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Oratyn</span>, de deur half open doende.</div>
+<div class = "verse">
+Wie daar?</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Ei, kan me uw Heer eens spreeken?</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Oratyn</span>, de deur toe doende.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Neen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Maar wel</div>
+<div class = "verse">
+Zyn Secretaris?</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Neen, zeg ik, loop naar de Hel.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Noch zyn Portier?</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja toch, alree man, wilt maar klinken,</div>
+<div class = "verse">
+Ik ben de man.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Myn Heer, ei, neem, en wilt eens drinken</div>
+<div class = "verse">
+Op myn gezontheid.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ha! uw dienaar, ’k dank je zeer,</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "pagenum">11</span>
+Maar kom eens morgen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wel, geef my myn geld dan weêr.</div>
+<div class = "verse">
+Och, in Parys begint het alles te verkeeren!<br>
+My heugt noch dat men kost gemaklyk procedeeren,<br>
+Ja, gaf me een Rechter maar een gulden vyf of zes,<br>
+Het was voort fiat, al waart tegen een Princes.<br>
+Maar nu geloof ik niet, dat ik met al myn zinnen,<br>
+Noch al myn goed, een blood Portier zou kunnen winnen.<br>
+Maar, ’k zie daar de Gravin van Narrestyn, veel licht<br>
+Komt zy hier ook zo vroeg om zaaken van gewicht.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_1_7">ZEVENDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Jeronimo, de Gravin.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">M</span><span class = "secondletter">e</span>vrouw,
+gy komt te laat.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Zei ik het niet! warachtig</div>
+<div class = "verse">
+Myn knechten maaken my noch dol, niet een is machtig<br>
+Om <ins class = "correction" title = "text: s’">’s</ins> morgens op te
+staan, al schreeuw ik al myn best;<br>
+Wil ik haar hebben, ’k moet haar haalen uyt het nest.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Hy doet hem zekerlyk miszaken.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’k Heb myn Rechter</div>
+<div class = "verse">
+Schier in een heele dag niet spreeken konnen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Echter</div>
+<div class = "verse">
+Is myn party zeer sterk; ’k moet vreezen.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Wist gy Heer,</div>
+<div class = "verse">
+Wat my gedaan wierd, gy beklaagde u nimmermeer.</div>
+
+<span class = "pagenum">12</span>
+<span class = "folionum"></span>
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Indien ik evenwel goed recht heb...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Van uw leven</div>
+<div class = "verse">
+Zaagt gy zo geen Arrest.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’k Wil my gevangen geven;</div>
+<div class = "verse">
+Ja, ’k stel de zaak aan u, ei, luister, ’k ben begaan.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Hoor die trouwloosheid, ach, myn Heer, ei, hoord ze eens aan.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+De zaak liep geen gevaar.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Myn heer, laat ik je eens zeggen...</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Dit is de zaak; hy is in ’t minst te wederleggen.<br>
+’t Is achtien jaaren, of de twintig haast geleên,<br>
+Wanneer een Ezel liep dwars door myn velden heên,<br>
+Daar hy zich wentelde niet zonder groote schaade;<br>
+’k Ga met een Rechter van het dorp daar op te raade,<br>
+’k Doe myn beklag, men vat den Ezel by de kop;<br>
+Men stelt een middel voor, men acht de schaaden op<br>
+Een heel voer Hooy: in ’t end, na schier een jaar geleeden,<br>
+Wordt my de bank ontzeit door ’t Vonnis, buiten reeden;<br>
+Ik Appelleer; (ei, let wel op de zaak, Mevrouw)<br>
+Terwyl ik door Arrest myn zaak bevordren wouw,<br>
+Krygt zekre vriend van my, geacht voor een der beste,<br>
+Voorzeker zomme gelds, voort Vonnis by Requeste,<br>
+En ik, ik win myn zaak. Wat doed men? myn party<br>
+Stelt tegen d’Excuters van ’t Vonnisse van my<br>
+Een ander Accident. Terwyl dit zo blyft steeken,<br>
+Laat myn Party, toen een vlucht Hoenders, ’t hok uitbreeken,<br>
+<span class = "pagenum">13</span>
+En vliegen op myn land, daar wierd belooft, (’t&nbsp;is mooy<br>
+Mevrouw) men zou aan ’t Hof Raport doen, hoe veel hooy<br>
+Een Hoen wel eeten op een dag kon. Dit wierd wonder<br>
+Wel by ’t Proces gevoegt. Dit stond een tyd lang, zonder<br>
+Ik kon verneemen op de zaak wel wierd betracht;<br>
+Doch my wierd d’uitspraak op de zesde April gebracht,<br>
+Met veel omstandigheên van woorden die ’k myn leven<br>
+Aan geene zaaken van het Hof had hooren geven.<br>
+Mevrouw, ik schreef toen weêr op nieuwe kosten; ’k Dien,<br>
+’k Formeer, ’k Eisch, ’k Antwoord, ’k ga te raa met wyze liên,<br>
+Door Informatien, Raporten, door Relieven,<br>
+En door Transporten, en Explooten, en door Grieven,<br>
+Door nieuwe Fyten, voorts Verbaal, Proces Verbaal.<br>
+’k Kryg Brieven van Bevel, daar ik schier in verdwaal.<br>
+’k Bragt vruchtloos voor den dag wel dartig goede Explooten,<br>
+Tien Apostillen, hegt en vierkant op haar kooten,<br>
+Verstekken twintig, en Producten zonder tal,<br>
+Met tien Instantien, ja wel Mevrouw, ’k word mal,<br>
+Toon ’t Vonnis: en ’k verlies de zaak met al de kosten,<br>
+Die schier op duizend pond beloopt, met al die posten.<br>
+Is dat gerechtigheid? och! heet dat recht doen, naar<br>
+Ik heb geprocedeert by na de twintig jaar?<br>
+Een toevlucht is ’er noch daar ik op heb te hoopen;<br>
+’t Request Civiel, Mevrouw, dat is noch voor my oopen:<br>
+’k Geeft noch niet op. Maar gy, komt ge om te pleiten hier?</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Och, mogt ik!</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset1">
+’k Zal myn boek verbranden in het vier.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Ik...</div>
+
+<span class = "pagenum">14</span>
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Duizend pond, voor twe voer hooy, waar zal ’t belenden!</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Al myn Processen, Heer, die liepen nu ten enden,<br>
+Daar scheelden vier of vyf maar van de kleinsten an;<br>
+Een tegens myn Papa, myn Kinderen, en Man.<br>
+Helaas! myn Heer, ik kan niet half aan u verklaaren,<br>
+Wat listen my niet, van die drie, zyn wedervaaren;<br>
+Wat zy niet deeden. Maar men heeft haar by Arrest<br>
+De macht gegeven, na veel smeekens by Request,<br>
+Mits my te voeden naar myn staat, en te palleeren,<br>
+My te verbiên, van ooit weêrom te procedeeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Te procedeeren!</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Mevrouw, zie daar, ’k verstom!</div>
+<div class = "verse">
+Dat is een trek!</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Myn Heer, ik word’er raazend om.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Hoe, zo de handen van Gravinnen zelf te binden!<br>
+Maar’t onderhoud, Mevrouw, is’t groot dat gy zult vinden?</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Ik kan der deftig van bestaan, myn Heer, maar, ach!<br>
+Waar is vernoeging, waar? als men niet pleiten mag!</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Die schrobbers zouden ons tot op ’t gebeente uit knaagen,<br>
+En zou men zwygen? maar, Mevrouw, durf ik u vraagen<br>
+Hoe lang gy hebt gepleit?</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Dat weet ik niet zo net;</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "pagenum">15</span>
+Maar, ’k schat het dartig jaar.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Niet langer!</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Ach! myn bed...</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Wat jaaren hebt gy wel? gy zyt noch fris van leeden.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+<ins class = "correction" title = "text: ‘Ontrent’">Omtrent</ins>
+de zestig.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Goed. Wilt vry die tyd besteeden.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Zy doen haar best vry, ’k zal ’t niet steeken laaten, neen,<br>
+Al zou ik aan ’t Proces myn laatste hemd besteên.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Mevrouw, dit moest gy doen, geen weg is voor u nader.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Och, ja, myn Heer, ’k geloof u als myn eige vader.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+’k Zou by myn Rechter gaan.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Och ja, ik zalder gaan.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+My werpen aan zyn voet.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’k Zal my daar werpen aan;</div>
+<div class = "verse">
+Ik ben geresolveert.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Maar laat my eerst verklaaren.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Gy vat de zaak, en laat d’omstandigheden vaaren.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Hebt gy gedaan?</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja, Heer.</div>
+
+<span class = "pagenum">16</span>
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’k Zou dan op staande voet</div>
+<div class = "verse">
+Gaan by myn Rechter.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Och, myn Heer, wat zyt ge goed!</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Wel, als gy spreeken wilt, Mevrouw, dan zal ik zwygen.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Och, wat verplicht gy my, myn Heer! ik zal haar drygen...</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+’k Zou by myn Rechter gaan, en zeggen hem...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Ja.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Ziet;</div>
+<div class = "verse">
+Ik zou hem zeggen, Heer...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ja, Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Bind my...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Ik niet;</div>
+<div class = "verse">
+’k Wil niet gebonden zyn.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Bruy heên dan.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Hoe my binden!</div>
+<div class = "verse">
+My, Heer! hoe my!</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Och, waar zal men haar weêrga vinden.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Neen toch niet.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Maar, gy weet niet waar ik komen zal.</div>
+
+<span class = "pagenum">17</span>
+<span class = "folionum">B</span>
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+’k Zal pleiten, pleiten, ja myn Heer, ik ben niet mal.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Maar ’k zal u...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Maar, myn Heer, ’k wil niet gebonden wezen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Och, in de vrouwen is de zotheid klaar te lezen!</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Zot! gy zyt zelver zot.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Mevrouw...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset4">
+My binden! maar</div>
+<div class = "verse">
+Waarom?</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Mevrouw...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ei, kyk! hy maakt zich familjaar.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Mevrouw...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Een oude nar, die niet en doet als schraapen,</div>
+<div class = "verse">
+Wil Adviseeren!</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Maar...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Loop by jouw Ezel slaapen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Niet hoger.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Gauwert, loop bewaar uw Hooy wel.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Ach!</div>
+<div class = "verse">
+Het loopt te hoog.</div>
+
+<span class = "pagenum">18</span>
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Weg zot.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Had ik getuigen!</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_1_8">ACHTSTE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Oratyn, Jeronimo, de Gravin.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset5">
+’k <span class = "firstletter">L</span><span class = "secondletter">a</span>ch</div>
+<div class = "verse">
+Me slap! zy komen schoon voor ’t huis myn meester vieren.<br>
+Myn Heer, Mevrouw, vertrekt eens aanstonds met jouw tieren.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, getuig eens...</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Dat hy zot is, is’t niet waar?</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, dat hoor jy, ei, onthou dat woortje maar.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Mevrouw, jy moet het woord van zot wat binnen houwen.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Myn heer, hy komt my pas voor een zottin t’aanschouwen.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Zottin, Mevrouw! zottin! waarom scheld gy, Mevrouw?</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Ik raa haar maar...</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Och! och!</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Dat men my binden zou.</div>
+
+<span class = "pagenum">19</span>
+<span class = "folionum">B2</span>
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Och, och, myn Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Waarom laat zy my eerst niet spreken?</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Och, och, Mevrouw.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Hy my verwyten myn gebreeken!</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Een schreeuster.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Zagt, myn Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Een kakelaar.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Hou, hou.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Die niet meêr pleiten durft.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Wat duivel raakt dat jou?</div>
+<div class = "verse">
+Heb jy ’er nadeel by, zeg vent, schurk, schelm, verrader?</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Goed, goed, de duivel een Steeboo, kom, kom.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Niet nader.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Een Exploteur, kom, kom.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Waarachtig, ’k zie nu klaar,</div>
+<div class = "verse">
+Dat Rechters, Pleiters maar zyn zotten met elkaar.</div>
+
+<div class = "stagedir larger">Einde van het eerste bedryf.</div>
+
+
+<span class = "pagenum">20</span>
+<div class = "act"><a name = "act_2">TWEDE BEDRYF.</a></div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_1">EERSTE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "stagedir cast">
+<span class = "speaker">Leander, Wouter</span>, gekleed als een Exploteur.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<span class = "firstletter">I</span><span class = "secondletter">k</span>
+kan ’t alleen niet doen, dat zeg ik noch, dat waar is;<br>
+Speel jy de rol, myn Heer, terwyl van Commissaris,<br>
+Als ik voor Exploteur de rol speel; doe niet meer<br>
+Als volgt my na maar, in de rok van zulk een Heer,<br>
+Dan hebt gy kans genoeg om Izabel te spreeken.<br>
+Verander uw paruyk, en toon u onbezweeken;<br>
+Trek zomtyds kreuken in uw voorhooft; tree heel wyd.<br>
+De Pleiters zullen niet eens droomen wie gy zyt.<br>
+Zy gaan voor dou en dag om met uw vaâr te spreeken<br>
+Van haar Proces, daar zy vaak schreiende om staan smeeken.<br>
+Mevrouw van Narrestyn ontmoete my daar zo<br>
+Of ’t wezen wou, en vroeg, of ik Jeronimo<br>
+Uit kragt van dit Exploot, wel uit haar naam wou daagen<br>
+Ik zei; ja toch, Mevrouw, dat is niet waard te vraagen,<br>
+Ik ben uw dienaar, en zy gaf my een Dukaat.<br>
+Wat dunkt u van ’t begin? ’t Exploot, myn Heer, bestaat<br>
+In duizend tarmen; dat hy haar voor weinig uuren<br>
+Had uitgescholden, in presentie van haar buuren<br>
+Voor een zottin, en wou dat men haar binden zou;<br>
+Dat zy begeerde, als zynde een fraije en wyze vrouw,<br>
+Hersteld te zyn, van zo veel lasteren en tieren,<br>
+Daar zy gemeenlyk de Processen meê versieren.<br>
+Maar, apropo, hoe komt myn kleeding u te veur?<br>
+Heb ik de mienen wel Heer, van een Exploteur?
+
+<span class = "pagenum">21</span>
+<span class = "folionum">B3</span>
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Heel wonder wel.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja wel, ik weet niet; maar myn zorgen</div>
+<div class = "verse">
+Zyn tienmaal minder, als zy waaren deze morgen.<br>
+Dit is ’t Exploot, myn Heer, en dat de Brief; zie daar<br>
+Ik zweer dat Izabel ze hebben zal, alwaar<br>
+Haar vaâr daar by; maar om ’t Contrakt wel t’onderschryven,<br>
+Moest gy me volgen, en in ’t werk niet steeken blyven.<br>
+Zo gy maar veinzen kunt, zult gy de rol heel licht<br>
+Van Minnaar speelen voor haar Vaders aangezicht.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Maar gy moest t’eene niet voor ’t andere bestellen.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Rust jy jouw hooft maar Heer; dit ’s ’t huis, ik zal eens schellen.<br>
+Vertrekt.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_2">TWEDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Izabel, Wouter.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Izabel</span>, van binnen.</div>
+<div class = "verse inset1">
+<span class = "firstletter">W</span><span class = "secondletter">i</span>e
+klopt daar?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Vriend, doet op. ’t Is Izabel.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Wie wou jy spreeken, Heer?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Mejuffrouw, ’k wenschte wel,</div>
+<div class = "verse">
+Dat ik de goedheid, van uw heusheid mogt erlangen,<br>
+Dat gy dit klein Exploot woud van myn hand ontfangen.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Vergeef my dat, myn Heer, ’k heb nooit daar in gedaan.<br>
+<span class = "pagenum">22</span>
+Myn Vader komt zo ’t huis, die zal u best verstaan.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Is hy niet ’t huis, Juffrouw?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Neen.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Daar ’s niet aan bedreven,</div>
+<div class = "verse">
+Wyl ’t onder uwe naam alleen maar is geschreven.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Gy zyt verkeert, myn Heer, ’k hou van die kanker niet,<br>
+Die dag en nacht vreet, met de nasmaak van verdriet.<br>
+Zo niemand niet meer hield als ik van ’t procedeeren,<br>
+Jy, en jouw aanhang mogt wel voort wat anders leeren.<br>
+Vaar wel.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Maar hoor...</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Neen, neen; uw praat is my niet lief.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+’t Is geen Exploot.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wat dan, een Liedje?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset4">
+’t Is een Brief.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Noch minder.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Lees ze reis.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Neen, neen; daar schuilt wat achter.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+’t Is van myn Heer...</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Vaar wel.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Leander.</div>
+
+<span class = "pagenum">23</span>
+<span class = "folionum">B4</span>
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Spreek wat zachter.</div>
+<div class = "verse">
+’t Is van myn Heer...</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja wel! ik heb me schier bedaan,</div>
+<div class = "verse">
+Dat jy me hooren, en myn boodschap zoud verstaan.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Verschoon me, ging ik in myn drift my wat te buiten.<br>
+Ei, geef.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Je moest de deur my voor de neus toesluiten.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Nou, Wouter, ’k kon je zo vermomd niet van koleur.<br>
+Kom, geef.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Hoe, sluit je voor een eerlyk man de deur?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Ja, geef maar.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Bloed!</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Loop heen...</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Daar lees ze maar van binnen;</div>
+<div class = "verse">
+Weest op een andre tyd zo haastig niet van zinnen.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_3">DERDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Jeronimo, Izabel, Wouter.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">H</span><span class = "secondletter">o</span>e!
+’k moet een zot zyn in haar oog, ja toch, en meer.<br>
+Goed, goed. Een Exploteur heeft last haar voor die eer<br>
+Te danken; ’k zal haar haast die zotte klap verleeren,<br>
+O, ’t zou me leet zyn dat zy haar wou exkuzeeren,<br>
+<span class = "pagenum">24</span>
+Of dat ik eerst van haar gedaagt zou worden. Maar<br>
+Wat drommel voor een vent spreekt met myn Dochter daar?<br>
+Zy leest een brief; och, och! ’t zal van een Vreyer wezen.<br>
+’k Zal luisteren.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Heel wel; maar mag ik zonder vrezen</div>
+<div class = "verse">
+Uw Heer gelooven?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+O, gy kunt hem heel gebiên;</div>
+<div class = "verse">
+Hy kwelt hem zo; hy zal u* dezen dag doen zien,</div>
+<div class = "stagedir nospace">* ziende Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Dat niemand tegen haar in ’t minst kan procedeeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+’t Is vader. Zeg haar vry, dat wy ons weinig keeren<br>
+Aan snoeven; dat men hier om haar vervolging lacht.<br>
+Daar zie, hoeveel men uw Exploot en dreigen acht.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Hoe, heeft myn Dochter een Exploot van u geleezen?<br>
+Myn kind, gy zult de roem noch van uw afkomst weezen.<br>
+Kom, kom myn eenigste, myn Dochter, kom myn bloed,<br>
+Nu zie ik, dat gy wel bewaaren zult uw goed.<br>
+Wat mag uw vader niet van uwe jaaren hoopen!<br>
+Myn kind, ’k zal u van daag het Corpus Juris koopen;<br>
+Maar scheur d’Explooten niet.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Wel zeg haar dat ze my</div>
+<div class = "verse">
+Plazier zal doen; dat ik haar uittart; zeg dat vry.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Versteur je niet.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Vaarwel. Wat zal men noch beleeven!</div>
+
+
+<span class = "pagenum">25</span>
+<span class = "folionum">B5</span>
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_4">VIERDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Jeronimo, Wouter.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">K</span><span class = "secondletter">o</span>m,
+Appelleeren wy.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ei, wilt het haar vergeeven,</div>
+<div class = "verse">
+Zy is noch jong en los. Daar zyn de stukken weêr;<br>
+’k Zal zo jy ’t goed vind, haar weêr zamen zetten Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Neen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset1">
+’k Zal ’t wel leezen.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’k Ben geen gek, hoe zal ’t hier lukken?</div>
+<div class = "verse">
+Ik heb noch wel Copy.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ik prys in ’t minst haar nukken,</div>
+<div class = "verse">
+Maar hoe ’k u meer bezie, hoe ik u minder ken,<br>
+Myn Heer, ik ken nochtans veel Exploteurs.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Ik ben</div>
+<div class = "verse">
+Maar onlangs Exploteur geworden.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset4">
+’t Kan wel wezen</div>
+<div class = "verse">
+Maar voor wie kom je.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Voor een Juffrouw, die by dezen</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, haar dienst bied, en wel wenschte, dat myn Heer,<br>
+Op myn Sommatie deed herstelling van haar eer.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Herstelling? ’k heb geen mensch beleedigt, noch geschonden.</div>
+
+<span class = "pagenum">26</span>
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+’k Loof dat uw tong Heer, op dien tyd was vast gebonden.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Wat wil je dan?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Myn Heer, zy wenschte wel dat gy</div>
+<div class = "verse">
+Zo goed was, dat gy haar in ’t by zyn eens van my,<br>
+Voor wys verklaaren woud, by dit geschreeve Expresse.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+De droes! t’is myn Gravin.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Zy is uw dienaresse.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Ik ben haar dienaar, Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Myn Heer, gy zyt beleeft.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Zeg, dat een Exploteur van my de last al heeft<br>
+Haar aan te zeggen, dat zy wil op my verhaalen.<br>
+Hoe? die beleedigd is, zal die de straf betaalen?<br>
+Maar ’k moet haar toon eens zien, hun... <i>d’eerste dag van Maart.<br>
+Om dat hy valschelyk heeft voor zottin verklaart,<br>
+Daar toe vervoert door snoode en valsche pleiterye,<br>
+De hooge en machtige Mevrouw, Katryn Sophye,<br>
+Gravin van Narrestyn, van Bobskop, Rontombont;<br>
+Zo werd hem aangezeit, dat hy zich zal terstond<br>
+Vervoegen aan haar huis, alwaar hy, voor zyn schennen,<br>
+Zal zyn gehouden voor Notaris te bekennen,<br>
+En vier getuigen, dat hy Heer, Jeronimo<br>
+Haar kent voor wys, voor arg, voor schrander, vroed en snoo,<br>
+En niet voor zot, maar van een groote Exprejentie.<br>
+De Goede.</i> Volgt den naam dan van uw Excelentie?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Om u te dienen, Heer. Men moet aan my ’t afgront<br>
+Voldoen.</div>
+
+<span class = "pagenum">27</span>
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset1">
+De Goede. Nooit Exploot ik zo getekent vond.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer de Goede.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Gy zyt een guit der guiten.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Ik ben een eerlyk man, sluit vry die naam daar buiten.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Gy zyt de grootste schelm die ik in Frankryk ken.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Vergeef me dat, myn Heer, gy hebt abuis; ik ben<br>
+Uw dienaar, gy zult my myn moeite wel betaalen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Betaalen? ik? ja met een oorvyg.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Wilt niet draalen,</div>
+<div class = "verse">
+Je bent daar t’eerlyk toe, je zult me wel voldoen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Je maakt me dol, daar ’s geld. Heb jy noch meer van doen?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Een oorvyg? schryven wy. <i>Dewelke na veel vlagen,<br>
+My Exploteur, zo om myn ooren heeft geslaagen,<br>
+Dat door de slag myn hoed gevallen is.</i></div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Jeronimo.</span> hem schoppende.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Kom, stelt</div>
+<div class = "verse">
+Dat meê daar by.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Heel goed, myn Heer, dat ’s kontant geld,</div>
+<div class = "verse">
+Dat had ik wel van doen. <i>En daar met meê te vreden,<br>
+Heeft hy verdubbelt met zyn voet, zyn zotte reden.</i><br>
+Za wakker. <i>Boven dat, had hy, als dol van spyt,<br>
+’t Proces verscheurt, zo ik ’t daar voor niet had bevrijd.</i><br>
+Kom fynman, dat gaat wel, ’k zal nu geen woord meer spreken.<br>
+<span class = "pagenum">28</span>
+Doe jy je best maar.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Schelm.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Za, laat’et noch niet steeken,</div>
+<div class = "verse">
+Kom noch wat slagen, dan zal ’t wel zyn.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset4">
+’K zal schavuit,</div>
+<div class = "verse">
+Haast weeten, of gy ook een Exploteur zyt, guit!</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Wouter</span> zich in postuur zettende om te schryven.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, sla maar toe, ik heb vier kinderen te voeden.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Vergeef het my, myn Heer, ik kond in ’t minst vermoeden;<br>
+De beste kan hem wel vergrypen; ’k zal wel weêr<br>
+Die straf verzoeten. Och! och ja, och ja, myn Heer,<br>
+Gy zyt een Exploteur, dat zweer ik, zonder weêr ga.<br>
+Dat volk bemin ik als my zelf, en ’k vraag’er meêr na<br>
+Als na myn beste vriend. Myn vader hielt my veur,<br>
+Dat ik beminnen moest, myn Heer, een Exploteur.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Neen, zo goed koop te slaan, dat zal in ’t minst niet lukken;<br>
+Heb jy die kneepen in jou gat, zo schyt die nukken<br>
+Vry uit. Ha! ’k zal ’t afgrond vergeeten noch...</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Ach, ach!</div>
+<div class = "verse">
+Geen kwesti, Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Mijn Heer, uw dienaar, goeden dach.</div>
+<div class = "verse">
+Een schop in ’t gat, een lap om ’t oor, een mensch verachten!</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Ei, geeft ze aan my weêrom.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Dat zal ik my wel wachten;</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "pagenum">29</span>
+My dunkt het is genoeg dat my die zyn getelt,<br>
+Ik wou ze geven om geen heele kist met geld.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_5">VYFDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "stagedir cast">
+<span class = "speaker">Leander</span> gekleed als een Commissaris,
+<span class = "speaker">Jeronimo, Wouter</span>.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">Z</span><span class = "secondletter">i</span>e
+daar heel wel ter snee, myn Heer de Commissaris.<br>
+Myn Heer, uw komst is hier zo nodig, als ze raar is:<br>
+Die Heer, die ginder staat, die heeft my uit zyn schat,<br>
+Zo datelyk vereerd een brave schop in ’t gat.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+U, Heer?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+My, Heer, ja toch; en wyl ik na behooren</div>
+<div class = "verse">
+My kweet, gaf hy me noch een lap om by myn ooren.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Hebt gy getuigen Heer? ei, zeg, wie was’er by?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Den oorband is noch warm, myn Heer, ei, voelt het vry.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Dat’s Crimineel, en voor geen rechten te verschoonen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Och, och!</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Hy dorst daar by my als een schobbert hoonen,</div>
+<div class = "verse">
+Noch meer; zyn Dochter heeft, ’t geen hy heeft goed gekeurt,<br>
+Een van d’Explooten uit dolkoppigheid gescheurt,<br>
+En protesteerde Heer, dat men haar zou behagen,<br>
+Dat zy ons tarten, en plazier had in ons daagen.</div>
+
+<span class = "pagenum">30</span>
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Ga, haalt zyn Dochter hier. De geest van beestigheid,<br>
+En van verachten is my lang van hen voorzeit.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Ik moet betovert zyn, och, och! men zal haar vangen;<br>
+Wel zo ik <ins class = "correction" title = "text: ‘imand’">iemand</ins>
+ken, zie daar ik laat my hangen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Een Exploteur te slaan! maar ’k zie de Delinquant.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_6">ZESDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Leander, Jeronimo, Izabel, Wouter.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Wouter</span> tegen Izabel,</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">I</span><span class = "secondletter">e</span>
+kent hem wel?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wel nu, zyt gy ’t niet die de hand</div>
+<div class = "verse">
+Dorst aan myn dienaar slaan, Mejuffrouw? en de Heeren<br>
+Zo stout uittartten, en ons dorst zo stout braveeren?<br>
+Uw naam?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Is Izabel.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Leander</span> tegen Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Schryf. En hoe out?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Myn Heer,</div>
+<div class = "verse">
+’K heb achtien jaaren.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Laat eens zien, een weinig meer;</div>
+<div class = "verse">
+Doch ga maar voort.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Zyt gy getrouwt, of haat gy ’t trouwen?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Neen, Heer.</div>
+
+<span class = "pagenum">31</span>
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Hoe, lachjer om? ik zweer dat zal je rouwen.</div>
+<div class = "verse">
+Schryf dat ze lacht.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ei, sla dat liever over, want</div>
+<div class = "verse">
+Myn Dochter heeft noch, Heer, van trouwen geen verstand.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Schryf, dat hy twemaal is gevallen in myn reeden.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Vergeef me dat, myn Heer; myn kind, ei, letter heden<br>
+Toch wel op.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Zwyg jy maar, haar zal geen leet geschien.</div>
+<div class = "verse">
+Antwoordt op uw gemaak, ik zal zo naau niet zien.<br>
+Hebt gy daar flus niet van die Exploteur ontfangen<br>
+Een zeker Schrift?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja, Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Dat ’s wel.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Ik heb verlangen</div>
+<div class = "verse">
+Te weeten, of gy dat aan stukken hebt gescheurt,<br>
+En niet gelezen?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ja, ik last ’t eerst.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Op haar beurt</div>
+<div class = "verse">
+Antwoord zy wel.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Vaar voort met schryven. Om wat reden</div>
+<div class = "verse">
+Hebt gy ’t gescheurt?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+’K was bang dat Vaders moeilykheden</div>
+<div class = "verse">
+Vergrooten zouden, Heer, en dat hy grooter smart<br>
+<span class = "pagenum">32</span>
+Door ’t lezen krygen zou in zyn bekommert hart.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Dat ’s onvergeeffelyk! Processen te verscheuren;<br>
+De weereld zal vergaan komt zulks noch eens te beuren.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Hebt gy ’t dan niet uit spijt, of door versmaading tot<br>
+Die ’t schreef gescheurt? want zie, dat is alleen het slot.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ’k veracht hem, noch ’k versmaa hem niet, dat ’s nader.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Schryf, schryf.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Ik zeg u, dat zy dat heeft van haar Vader.</div>
+<div class = "verse">
+Zy antwoordt wel.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Nochtans hebt gy getoont, als dat</div>
+<div class = "verse">
+Gy geen meer afkeer als van Rokkedragers had.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+De Rok, myn Heer, kon my voor deze nooit behagen,<br>
+Maar nu begin ik hem myn achting op te draagen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, kom myn lieve kind, ik zal zo dra ik kan,<br>
+En ’t my geen geld kost, u doen trouwen zulk een man.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Gy wilt het recht voldoen, en naar zyn wetten leven?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ’k zal alles doen om hem myn hart te geven.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Heer, laat haar tekenen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Gy zyt gezint al ’t geen</div>
+<div class = "verse">
+Gy hebt gezeit te doen, niet waar? zeg ja, of neen.</div>
+
+<span class = "pagenum">33</span>
+<span class = "folionum">C</span>
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ’k verzeker u, dat ik myn woord zal houwen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, teken. Ik en ’t recht die zullen u vertrouwen.<br>
+Kom, tekent gy niet Heer?</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ja toch, ik ben bereid</div>
+<div class = "verse">
+Om blind te teeknen, wat myn Dochter heeft gezeit.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Leander</span> tegen Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+’T gaat alles naar myn wensch. Hy tekent onbedreven<br>
+Een goed Contrakt, dat hegt en bondig is beschreven,<br>
+’K zal op zyn tekening hem stellen naar myn hand.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Wat zeit hy? o, hy is verlieft op haar verstand!</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+’T zal nu wel gaan, vaarwel; ik zal u steeds bevreien.<br>
+Kom Exploteur, wilt haar weêr naar haar huis geleien.<br>
+En gy, myn Heer, ga meê.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Waar Heer?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Kom, volg me.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Waar?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Gy zult het weten, ga uit last van ’t Hof, volg maar.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Waarom, myn Heer?</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_7">ZEVENDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Leander, Jeronimo, Oratyn.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+<span class = "firstletter">W</span><span class = "secondletter">i</span>e
+daar? heeft niemand niet vernoomen</div>
+<div class = "verse">
+Myn arme meester? door wat gat is hy ’t ontkoomen?<br>
+<span class = "pagenum">34</span>
+Och, sprong hy ’t venster, of de deur uit?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Schelm, ik wou</div>
+<div class = "verse">
+Dat gy gehangen waard.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Och, had ik maar een touw!</div>
+<div class = "verse">
+Ik weet niet waar zyn zoon Leander is gebleven,<br>
+En wat zyn Vaâr belangt, die is niet meêr in ’t leven,<br>
+Of daar de drommel hem gevoert heeft. Arme bloed!<br>
+Wast daarom dat je woud een Lykdicht hebben! moet<br>
+Je sterven? ’k heb vergeefs in alle Aptekers potten<br>
+Na jou gezogt! moest jou de Duyvel zo bedotten!<br>
+Och, arme meester, jy zult dood zyn, och, kont gy<br>
+Zo maklyk scheiden van Leander, en van my!</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_8"><ins class = "correction"
+title = "text: ‘ACHSTE’">ACHTSTE</ins> TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "stagedir cast">
+<span class = "speaker">Dandyn</span> in de Schoorsteen, <span class =
+"speaker">Leander, Jeronimo, Wouter, Oratyn</span>.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">W</span><span class = "secondletter">a</span>t
+zyt gy voor een volk? wat doe je daar te praaten?<br>
+Wie is dat in de rok? Hoe! zyt gy Advocaten?<br>
+Spreek op.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Nou zul je zien, dat hy zal een voor een</div>
+<div class = "verse">
+De katten rechten.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Zeg, hebt gy ook zorg voor heên</div>
+<div class = "verse">
+Myn Secretaris aan te spreeken wel gedraagen?<br>
+Ga wilt hem, of ik van uw zaak weet, eerst eens vragen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, kom, ik zal hem uit de schoorsteen haast doen gaan.<br>
+<span class = "pagenum">35</span>
+<span class = "folionum">C2</span>
+Gy Exploteur, zult uw gevangen gade slaan.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer!</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Zwyg schelm, zo gy noch lust hebt in uw leven,</div>
+<div class = "verse">
+En volg me.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_9">NEGENDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Dandyn, Jeronimo, de Gravin, Wouter.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+<span class = "firstletter">Z</span><span class = "secondletter">a</span>,
+wilt uw Requesten overgeven.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, men neemt my hier gevangen, zonder dat<br>
+Gy ’t toestemt, of dat ik van iemand wierd beklat.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Ha, ha, daar zie ik op het huis zyn Excellentie!<br>
+Wat doet hy daar?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Mevrouw, daar geeft hy Audientie,</div>
+<div class = "verse">
+De baan is voor u klaar.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Myn Heer, men komt my daar</div>
+<div class = "verse">
+Geweld te doen, des kom ik hier, om over haar<br>
+Te klagen.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Och, myn Heer, ik kom my ook beklagen.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Jeronimo</span> en <span class = "speaker">de
+Gravin</span> op elkander wyzende.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, dit ’s myn party.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ik moet hem ook wat plagen,</div>
+<div class = "verse">
+’k Wil meê party zyn, want myn zaak is even groot.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Jeronimo, de Gravin</span>,<br>
+en <span class = "speaker">Wouter</span>.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ik kom by u maar om een klein Exploot.</div>
+
+<span class = "pagenum">36</span>
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Ei, laat elk op zyn beurt zyn recht aan hem vertoogen.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Zyn recht! al wat hy zeit, myn Heer, dat is geloogen.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Wat heeft men u gedaan?</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Jeronimo, de Gravin</span>,
+en <span class = "speaker">Wouter</span>.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Gescholden.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Wouter</span> voortvaarende.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Dat je ’t vat,</div>
+<div class = "verse">
+Ik kreeg een oorband meêr, en noch een schop in ’t gat.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ik ben de neef van een van uwe Neven.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Heer, Jonker Jan zal u myn zaak te kennen geven.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Ik ben een bastert van de zoon, Heer, van uw Min.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+En van wat staat? Spreekt op.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Myn Heer, ’k ben een Gravin.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Ik ben een Burger.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ik een Exploteur.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Myn Heeren...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Gaat voort, ’k versta je, wilt uw zaaken maar verweeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer...</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Zie daar, daar voert de drommel hem weêr weg.</div>
+
+<span class = "pagenum">37</span>
+<span class = "folionum">C3</span>
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Ach!</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Is ’t alree gedaan? ja wel; ziedaar ik zeg,</div>
+<div class = "verse">
+Daar speelt de henker meê; ’k begin maar zo te praaten...</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_10">TIENDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "stagedir cast">
+<span class = "speaker">Leander</span> in zyn oude gewaad,
+<span class = "speaker">Jeronimo, de Gravin, Wouter</span>.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<span class = "firstletter">M</span><span class = "secondletter">e</span>ssieurs,
+wilt gy ons wel met rust en vreeden laaten?
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Heer, kan men binnen gaan?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Neen, Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Waarom niet, Heer?</div>
+<div class = "verse">
+’k Had in een uur of twe gedaan, of in iets meer.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+’k Zal voor niemand niet, myn Heer, de deur ontsluiten.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Gy doet zeer wel, dat gy dien schreuwert houd daar buiten,<br>
+Maar ik...</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Men laat geen mensch naar binnen gaan, Mevrouw.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Ik zal’er echter in.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Mischien.</div>
+
+<span class = "pagenum">38</span>
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset3">
+En als ik wouw?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Door ’t venster.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Door de deur.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Dat geef ik jou in vyven.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Ik zal’er in, al zou ik hier tot t’avond blyven.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_11">ELFDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Dandyn, Leander, Jeronimo, Gravin, Wouter, Oratyn.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Oratyn</span>, tegen Leander.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">L</span><span class = "secondletter">a</span>at
+hy zyn best nou doen, ik heb hem ’t gaan belet.<br>
+Bloed! ’k heb jou vaâr, myn Heer, in ’t onderhuis gezet,<br>
+Dicht by de kelder.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+’k Zeg noch eens, laat jou beleezen,</div>
+<div class = "verse">
+Men ziet myn Vader niet.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+En als het echter wezen</div>
+En ik noodzaaklyk, om myn zaak, hem spreeken moet.
+<div class = "stagedir nospace">Dandyn verschynt door ’t keldergat.</div>
+<div class = "verse">
+Maar och, wat zie ik! Sinte Agniet, wat ben je goed!</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Wel hoe, door ’t kelder gat!</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’k Zeg noch, hy is betovert.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Dat beest heeft my, met noch een schelm, verovert.</div>
+
+<span class = "pagenum">39</span>
+<span class = "folionum">C4</span>
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Vertrek, gy zyt van uw verstand berooft.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ei, wil je wel...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ik zeg, je breekt my ’t hooft.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ik heb belast...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Zwyg, wilt uw tong besnoejen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Dat men u brengen zou...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Men breng hem naar de boejen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Een zeker Oxhooft Wyn...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’k Heb daar niet meê te doen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Van d’alderbeste zoort.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Spreek op, maar met fatzoen.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Leander</span> tegen Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, past wel op, dat zy ons niet ontvluchten moogen.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, al wat hy u gezeit heeft, is geloogen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Ik zal u zeggen Heer...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Hou smoel. Spreek jy, Mevrouw.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ik zal...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Laat my myn aâm eens haalen, houw!</div>
+
+<span class = "pagenum">40</span>
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Gy breekt my ’t hooft.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Gravin</span>, by hem in de kelder kruipende.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ei, hoor my eens aandachtig.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Zy wurgt me, help! och, och!</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Gy sleept my meê, warachtig,</div>
+<div class = "verse">
+Zie voor u wat gy doed, help! help! ik val.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Zie daar,</div>
+<div class = "verse">
+Daar zyn de zotten in de kelder by elkaar.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Loop, vlieg, en help hen wat, maar sluit aan alle zyen<br>
+De deuren toe; doch ’k wil in ’t alderminst niet lyen,<br>
+Dat Heer Jeronimo nu hy ’er binnen is,<br>
+Voor morgen komen zal uit zyn gevangenis.<br>
+Loop, Wouter pas ’er op.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Wil dan het gat bewaaren.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Za, lustig repje maar, ik zal de rest wel klaaren.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_12">TWALEFDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Leander, Gravin.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<span class = "firstletter">O</span><span class = "secondletter">c</span>h,
+och! nu zal die schelm myn Rechter van zyn zaak<br>
+Het schoonste zeggen! och, de waarheid roept om wraak!
+<div class = "stagedir nospace">door ’t kelder gat.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, gelooft het niet, hy heeft niet een getuigen,<br>
+Hy komt, al wat hy zeit, maar uit zyn poot te zuigen.</div>
+
+<span class = "pagenum">41</span>
+<span class = "folionum">C5</span>
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Mevrouw, wat praat je daar? ik bid je weest wat stil.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+Stil! hy zal hem al doen geloven dat hy wil.<br>
+Laat ik ’er meê in gaan.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Neen, niemand zal ’er binnen.</div>
+
+<div class = "speaker">Gravin.</div>
+<div class = "verse">
+’k Zie, d’alderbeste wyn werkt reeds op uwe zinnen<br>
+Zo wel, als op de geest uws Vaders. Gaat het zo,<br>
+Pasjentie. Maar ik zweer, dat ik Jeronimo,<br>
+En u, ja zelf uw vaâr die parten zal verleeren;<br>
+’k Zal tegen ’t Oxhooft, en myn Rechter protesteeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Ja loop, dan zyn wy van uw zotterny bevreid.<br>
+Geen zot is zotter, als een mensch die gaaren pleit.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_13">DERTIENDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "stagedir cast">
+<span class = "speaker">Dandyn, Leander, Wouter</span>.
+in zyn gewoon gewaad.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">W</span><span class = "secondletter">a</span>ar
+loop je heên, myn Heer? waarachtig, ’t zal niet lukken,<br>
+Je gaat te mank; ik zeg je hebt vervloekte nukken.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Ik wil gaan rechten.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Hoe, gy rechten! gy zyt krank,</div>
+<div class = "verse">
+Uw wond loopt prykel, en gy gaat zo schriklyk mank;<br>
+Haal Meester Jan.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Laat hy ter Audientie komen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Ei, Vader blyf toch staan gy zult...</div>
+
+<span class = "pagenum">42</span>
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Uw tong wat toomen.</div>
+<div class = "verse">
+Ho, ho, nu zie ik wat ’er om gaat, gy alleen<br>
+Wilt met my leven naar uw eige zinlykheên:<br>
+Gy draagt my achting, noch ontzag toe, en uw lellen<br>
+Belet my, dat ik niet een Vonnis meêr kan vellen.<br>
+Daar neem de zak, hou vast.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Zacht, vader, zacht, uw vuur</div>
+<div class = "verse">
+Is al te groot, gy zyt gebonden aan geen uur,<br>
+Noch dag; en zo gy niet kond zonder rechten leven,<br>
+Indien gy rechten moet, waarom niet ’t huis gebleven?<br>
+Recht hier, gy hoeft daarom niet uit te gaan naar’t Hof;<br>
+Kom, excerceert uw gaaf; recht ons, gy hebt verlof.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Zacht, schen het Hof niet, noch laat ons het Hof niet schennen;<br>
+Dat’s <i>quasi vero</i>; neen, elk moet my daar voor kennen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Gy zult in tegendeel een Rechter zyn, zo wel<br>
+Van Criminele, als van Civiele, en <i>sine</i> Apel.<br>
+Men zal uw Sentiment in ’t minst niet tegen blaffen;<br>
+Ja, alles zal u stof tot Vonnissen verschaffen.<br>
+Indien uw knecht een glas niet helder heeft gespoelt,<br>
+Wel condemneert hem in de boeten; breekt hy ’t, koelt<br>
+Uw lust door ’t geesselen.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Dat’s wel, dat kan niet faalen.</div>
+<div class = "verse">
+Maar myn Vacering, he? wie zal my die betaalen?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Dat geld staat vast; gy kunt dat zoeken uyt zyn loon.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Zyn loon! ja toch; gy spreekt met fondament myn Zoon.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Indien uw...</div>
+
+
+<span class = "pagenum">43</span>
+<div class = "scene"><a name = "scene_2_14">VEERTIENDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Dandyn, Leander, Wouter, Oratyn.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+<span class = "firstletter">H</span><span class = "secondletter">o</span>uwt
+den dief! houw vast, ’t zal noch niet gaar zyn!</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Och, myn gevangen is ’t ontsnapt!</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Dat kan niet waar zyn.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+De wereld zal vergaan... helpt buuren... ach!... Citroen...<br>
+Uw hond... komt daar om laag, en vreet daar een Kapoen...<br>
+Ja alles wat hy vind, gaat hy incorporeeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Daar Vader, een Proces! nu kunt gy procedeeren.<br>
+Za vat hem by de kop, loop heên.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Al zacht, al zacht.</div>
+<div class = "verse">
+’k Wil niet dat hy hier door twe dienders werd gebracht.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, Vader, nu moet gy de weereld recht verschaffen,<br>
+Gy moet dien huisdief op het strengst van daag doen straffen.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+’k Wil evenwel de zaak naar eisch doen; ik begeer<br>
+Dat elk een Advokaat op ’t minst zal hebben, eer<br>
+Ik voort ga, en is daar zo maklyk aan te raaken?<br>
+Wy hebben der geen een.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Geen nood, men moet ’er maaken.</div>
+<div class = "verse">
+Zie daar is Wouter, en daar Oratyn, ’k vertrouw<br>
+Dat men geen gauwer noch geen wyzer vinden zouw.<br>
+<span class = "pagenum">44</span>
+Zy zyn zeer harzenloos.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Zacht, Heer, ik wil wel zweeren,</div>
+<div class = "verse">
+Dat ik zo goed ben, als ’er veel aan ’t Hof verkeeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+’k Versta me op geen Proces, noch pleiten, neen, myn Stad...</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Het zal uw eerste zyn, men zal wel maaken dat.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Maar ’k ken niet lezen, Heer.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Men zal ’t u wel verklaaren.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, maakt u klaar, maar laat de kuiperyen vaaren,<br>
+En sluit uw oogen voor geschenken, en uw oor<br>
+Voor ’t smeeken; ziet de zaak ter degen door en door.<br>
+Jy Meester Oratyn, jy zult den Eischer wezen,<br>
+Jy Meester Wouter den Beweerder; wilt niet vrezen.</div>
+
+<div class = "stagedir larger">Einde van het tweede Bedryf.</div>
+
+
+<span class = "pagenum">45</span>
+<div class = "act"><a name = "act_3">DERDE BEDRYF.</a></div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_3_1">EERSTE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Leander, Jeronimo, Volkert.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">J</span><span class = "secondletter">a</span>,
+Heer, zo leit de zaak. Noch d’Exploteur was my<br>
+Noch Commissaris niet bekent, gelooft me vry.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Ja toch, ’k geloof het wel, myn Heer, wat moog je praaten.<br>
+Maar zo gy my gelooft, zo zult gy ’t daar by laaten.<br>
+’t Is doch vergeefs dat gy, dan naar uw Rechter, nu<br>
+Naar uw Party, dan ’t Hof wilt loopen; geef aan u<br>
+Wat meerder rust, en zyt wat met u zelf bewoogen.<br>
+Drie vierden van uw goed is reeds, myn Heer, vervloogen.<br>
+Gy zult wel ryk zyn van gedachten, maar uw geld<br>
+Zal haast gesmolten, en gy arm zyn, daarom kwelt<br>
+U met geen rechten, noch Processen, die uw zinnen<br>
+Doen hollen, gy zult doch met uw vervolg niet winnen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Warachtig Heer, je geeft my daar een goede raad,<br>
+En schoon zy haatlyk is, ’k zal evenwel die daad<br>
+Beöogen. Doch ik bid, terwyl zyn Excellentie,<br>
+Myn Heer, Dandyn, hier in zyn huis geeft Audientie,<br>
+Dat my voor ’t minste myn verzoek werd toegestaan.<br>
+Ei, staat het toe, myn Heer, ik zal naar huis toe gaan,<br>
+En met myn Dochter weêr zo daatlyk herwaarts komen:<br>
+De zaak wordt best uit haar onnozelheid vernoomen;<br>
+Zy zal veel beter op ’t geschiede als ik, myn Heer,<br>
+<span class = "pagenum">46</span>
+Antwoorden.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Wel ga heên, maar komt zo daatlyk weêr,</div>
+<div class = "verse">
+Men zal u recht doen.</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wel, myn Heer, die vent heeft mienen.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_3_2">TWEDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Leander, Volkert.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">I</span><span class = "secondletter">k</span>
+wil my heden van een vreemde list bedienen.<br>
+Myn Vader is een mensch die zot is; ’k moet expres<br>
+Hem hier toe lokken door de smaak van een Proces.<br>
+’k Heb myn dessyn wel, doch ik zal van hem begeeren<br>
+Dat hy den dager van elk een, wil condemneeren.<br>
+Maar daar komt Vader, en ons volk aan, houd myn zy.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_3_3">DERDE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "stagedir cast">
+<span class = "speaker">Dandyn, Leander, Volkert, Wouter</span> en
+<span class = "speaker">Oratyn</span>. als Advokaten gekleed.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Wat zyt gy voor een volk?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’t Zyn d’Advocaten.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Dandyn.</span> tegen Volkert.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Gy?</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse">
+’k Kom om hun zwak verstand met voorgaan op te wekken.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Dandyn.</span> tegen Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Goed, goed. En gy?</div>
+
+<span class = "pagenum">47</span>
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+’k Zal voor vergadering verstrekken.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Begin dan maar.</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Messieurs...</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Al zacht, val zo niet aan.</div>
+<div class = "verse">
+Als jy zo schreuwt, wie zal my hooren, of verstaan?<br>
+Messieurs...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Zet op je hoed.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Messieurs...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Hoe zal ’t hier lukken,</div>
+<div class = "verse">
+Ik zeg, zet op je hoed, die vent heeft zotte nukken.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ik weet wel waar dat d’eer my toe verplicht.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Wel, zet hem dan op ’t hooft.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Oratyn.</span> zyn hoed op zettende.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Messieurs... ja, ja ’t zal licht</div>
+<div class = "verse">
+Het best zyn, dat ik my by ’t geen ik weet ga houwen.<br>
+Messieurs, wanneer ik op ’t nauwkeurigst kom beschouwen,<br>
+Al d’onstandvastigheid des Weerelds, heel verward;<br>
+Wanneer ik onder zo veel menschen wit en zwart,<br>
+Niet eenen vaste ster noch dwaalder zie gevloogen;<br>
+Wanneer ik zie de Son, de Maan met by myn oogen;</div>
+<table class = "drama">
+<tr>
+<td></td><td>* <i>Babyloniers</i>.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>Wanneer ik zie den staat der </td><td>* Babibiboniers,</td>
+</tr>
+</table>
+<table class = "drama">
+<tr>
+<td></td><td>* <i>Persianen</i>.</td><td>* <i>Macedoniers</i></td>
+</tr>
+<tr>
+<td>Door </td><td>* Serpianen, heel tot de </td><td>* Nacedoniers</td>
+</tr>
+</table>
+<table class = "drama">
+<tr>
+<td></td><td>* <i>Romeinen</i>.</td><td>* <i>Despotike</i>.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>Gebragt; wanneer ik zie </td><td>* Loreinen, </td><td>* Depotike,</td>
+</tr>
+</table>
+<div class = "verse">
+<span class = "pagenum">48</span>
+Gevoert door beesten tot aan ’t end der Monarchike;<br>
+Wanneer ik zie de Lap, de Vin, de Pool...</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Misschien,</div>
+<div class = "verse">
+Heeft hy het alles in een jaar noch niet gezien.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Wel zo jy beter kond als ik de zaak uitleggen,<br>
+Begin maar, ik voor my, ik zal geen woord meêr zeggen.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Beestachtige Advocaat, waarom liet gy hem niet<br>
+Heel uitverklaaren, wat voor dingen dat hy ziet?<br>
+Ik zweette gal en bloed van angst, en ’k was vol schroomen,<br>
+Dat hy zou van de Pool tot aan den daad toe koomen<br>
+Van zyn Capoen. Ja wel, ’k word dol, maar ’t is te laat.<br>
+Verstoor hem niet op nieuw. Vaar voort maar Advokaat.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Och, dat ik zeggen wou, myn Heer, heb ik vergeeten.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Nu Oratyn, vaar voort, gy hebt u wel gekweeten.<br>
+Maar hoe, je staat zo krom, wat doen uw armen by<br>
+Uw lyf te hangen? sta recht op, en ziet naar my.<br>
+Beweeg uw armen op die wys, en wilt niet hellen<br>
+Op eene zy. Nu kom gryp moet; wilt u herstellen.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Oratyn.</span> zyn armen beweegende.</div>
+<div class = "verse">
+Wanneer... ik zie... ik zie...</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Wel, zeg dan wat je ziet.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Men loopt in een dag uit Parys naar Rome niet.</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse">
+Men leest...</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Men leest...</div>
+
+<span class = "pagenum">49</span>
+<span class = "folionum">D</span>
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset2">
+In de...</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+In de...</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Metamorphosis.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Hoe, hoe?</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Dat de Metem...</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Dat de Metem...</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Phycosis.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Phycosis.</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Weg jou gek.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+En dat den gek.</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Alweer!</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Alweer.</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Weg zot!</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Den zot.</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Weg bestia!</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Den beer.</div>
+
+<div class = "speaker">Volkert.</div>
+<div class = "verse">
+Weg zotten beest.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Beest, beest! dat moog je zelver wezen,</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "pagenum">50</span>
+Dat jy een ezel zyt, dat kan men maklyk lezen<br>
+Uit jouw gebaarden vent, en uit jou zotte praat.<br>
+Weg gek, loop aan de galg.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Vaar voort, kom tot de daad.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Wat, moet men om een Hond dan zo veel omslag maaken?<br>
+Zy doen my woorden van een vaam ten halze uitbraaken;<br>
+Ja woorden hier van daan tot aan het Hof. Voor my<br>
+’k Versta my niet, op al die zotte opsnydery.<br>
+’k Zou in de Metem, en Phycosis wel verdoolen.<br>
+De zaak is klaar: Jou Hond heeft een Kapoen gestoolen,<br>
+En dat gevreten, en vraagt gy me waar van daan<br>
+’t Kapoen was, wel ’t Kapoen, myn Heer, dat is van Kaan;<br>
+Daar by wil ik zo ik hem weêr daar vind, hem zweeren,<br>
+Dat zyn Proces daar leit, ik zal hem voort sommeeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Dat’s een Conclusie die zo een begin wel past!</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Versta jy ’t niet, zeg zot? ik wel; weg hangebast.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Za, breng getuigen by.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Wilt aan die zaak niet tillen,</div>
+<div class = "verse">
+Hy heeft geen geld, wie zouw voor hem dan zweeren willen?</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Ik heb ’er evenwel die zonder opspraak zyn.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, brengt ze voor den dag.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ik heb ze hier by myn.</div>
+<div class = "verse">
+Zie, dit’s Kapoen zyn hooft, en dat zyn zyne voeten;<br>
+De klauwen zyn noch vuil van in het zand te wroeten;<br>
+<span class = "pagenum">51</span>
+<span class = "folionum">D2</span>
+Bezie, en oordeel nu.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’k Verwerp ze.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Za! wel aan,</div>
+<div class = "verse">
+Waarom verwerpt gy die?</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Waarom? zy zyn van Kaan.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Dat’s waar, zy komen met dozynen herwaarts heenen.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Messieurs...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Zacht, zacht; zult gy me een lang verhaal verleenen,</div>
+<div class = "verse">
+Of kort?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Ik zwyg daarop.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Nu toont u als een man.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Wouter.</span> met een gemaakte fyne stem.</div>
+<div class = "verse">
+Al ’t geen een schuldige, Messieurs, verbazen kan;<br>
+Al ’t geen het meeste hier op aarde is om te vrezen,<br>
+Schynt tegen ons geheel in wapenen te wezen;<br>
+’k Wil zeggen Heer, de gunst, de macht, welsprekentheid.<br>
+Want ’k vrees aan d’eene zy de macht, van hem, daar ’t feit<br>
+Is aangedaan, dan weêr verblinden my de reden<br>
+Van Meester Oratyn, en zyn welsprekentheden.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Maar gy verdooft geheel de fraiheid van uw stem.<br>
+Spreek harder Advokaat.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ik heb ’er veel. hem, hem!</div>
+<div class = "stagedir nospace">met een fraie Stem.</div>
+<div class = "verse">
+Maar wat bedenkingen zyn wysheid, en daar neven<br>
+<span class = "pagenum">52</span>
+De voorgenoemde macht aan ons ook mogen geven,<br>
+Verzekert echter ons aan d’andre kant, geheel<br>
+Messieurs, uw goedheid, die wy zien voor ’t minste deel<br>
+Ons nadren; ’k werp daar op myn anker in de stroomen.<br>
+d’Onnoozelheid heeft voor Dandyn ook niet te schroomen,<br>
+Ja voor dien Cato van heel Frankryk, wiens verstand<br>
+Nooit wierd verduistert door een gek uit Switzerland.<br>
+<i>Victrix causa Diis placuit, sed victa Catoni.</i></div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Hy pleit heel elokwent.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ja, zonder iets te schroomen,</div>
+<div class = "verse">
+Neem ik het woord, en ’k zal zo tot de daad toekomen.<br>
+De groote Baldus zeit <i>primo</i> Politicoen<br>
+Zeer wel...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Men handelt hier alleen van een Kapoen,</div>
+<div class = "verse">
+En niet van Baldus, noch van zyne Policie.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Maar d’autriteid en kracht van de Peripatie<br>
+Zou toonen, dat het goed en ’t kwaad...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset4">
+En ik zeg dat</div>
+<div class = "verse">
+Heer Baldus mogentheid hier nul is, dat je ’t vat.<br>
+Maar lustig tot de daad.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+En Aristotolates...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+De daad.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Verwerpt...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+De daad.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Den grooten <ins class = "correction" title = "onleesbaar">H...</ins></div>
+
+<span class = "pagenum">53</span>
+<span class = "folionum">D3</span>
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+’k Zeg tot de daad, de daad, de daad, de daad, de daad.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Armeno Pul in Promt...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ja wel, ’k word desperaat;</div>
+<div class = "verse">
+’k Ga vonnissen.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wy zyn geen hoeren, noch geen scheuken.</div>
+<table class = "drama">
+<tr>
+<td>Zie daar de daad. </td>
+<td>* Een Hond, Messieurs, komt in de keuken,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td></td><td><i>* zeer ras.</i></td>
+</tr>
+</table>
+<div class = "verse">
+Hy vind daar een Kapoen, dat netjes gelardeert,<br>
+Bedroopen, en daar na met boter was besmeert.<br>
+Want hy daar ik voor spreek, had in geen week gegeeten;<br>
+En daar ik tegen spreek, had pluimen moet je weeten;<br>
+En hy voor wien ik ben, nam heimelyk; en hy<br>
+Daar ik nouw tegen spreek, nam openbaar. Daar by<br>
+Men vangt hem, men stelt dag, men doet de zaak beweeren<br>
+Door Advokaten, <i>pro</i> en <i>contra</i> voor de Heeren.<br>
+’k Moet spreeken, ’k spreek, ik heb gesprooken.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Za, za, za!</div>
+<div class = "verse">
+Wel vent is dat een zaak wel proponeeren? ha!<br>
+Hy teemt in ’t zeggen, dat zyn zaak niet kan verweeren,<br>
+En tot de daad doet niet de vent als galloppeeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Maar ’t eerste is ’t alderfraist.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Het alderfraist! ’k zeg neen;</div>
+<div class = "verse">
+’t Is ’t alderslechtste van uw pleiten maar alleen.<br>
+Wie zag ooit pleiten, wie, ja wie op die metode?<br>
+Wat zeit, myn Heer, daar van?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+O, ’t is heel naar de Mode.</div>
+
+<span class = "pagenum">54</span>
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Wouter.</span> met een grove stem.</div>
+<div class = "verse">
+Maar wat gebeurt ’er doch? men komt, hoe komt me? men<br>
+Vervolgt myn Suppliant. Men breekt een huis op. En<br>
+Wat voor een huis? het huis, het huis van onze Rechter.<br>
+Men opend met geweld de zaal, die aan ons echter<br>
+Voor toevlugt dienden, in zo groot een tieranny.<br>
+Men maakt ons schuldig daar aan dieve- en rovery.<br>
+Men sleept, men levert ons aan onze moordenaaren,<br>
+Aan Meester Oratyn. Messieurs, ik durf verklaaren,<br>
+Dat hy de wet niet weet de <i>Si quis Canis</i>, dat<br>
+De Paragrapho heel het tegendeel bevat<br>
+<i>De vi Caponibus</i>, en dat ze in alle deelen,<br>
+Veel met die misdaad, en zyn stellingen verscheelen.<br>
+En schoon ’t al waar was, dat myn Suppliant Citroen<br>
+Gegeten had, Messieurs, van ’t voorgenoemt Kapoen,<br>
+De borst, de stuit, of heel. Men ga alleen daar tegen<br>
+Het geen hy voor dit feit gedaan heeft, overwegen.<br>
+Wanneer is myn party beklad geweest? het beest<br>
+Was wel. Door wien is doch uw huis bewaart geweest?<br>
+Wanneer mankeerden wy de dieven te versteuren?<br>
+Gelooft gy ’t niet? men vraagt de zaak drie Procureuren,<br>
+Van welke dat Citroen de rokken heel van een<br>
+Gescheurt heeft, dat men niet als maar de rug alleen<br>
+Daar van gebruyken kon. Men doet ze hier verschynen.<br>
+En wilt gy meer? ik heb bewyzen by dozynen.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+Maar Meester...</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Hou je bek.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+o Wout...</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Laat ons begaan.</div>
+
+<span class = "pagenum">55</span>
+<span class = "folionum">D4</span>
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse">
+’k Word hees...</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Laat ons begaan, en...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Zwyg, en laat hem staan.</div>
+<div class = "verse">
+Besluit.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Wouter.</span> met een hoogdravende stem.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Dewyl men ons dan toelaat aâm te haalen,</div>
+<div class = "verse">
+En wyl men ons verbied om buiten lange paalen<br>
+Te springen, zo zal ik met geen omstandigheên<br>
+U kwellen, maar beknopt tot alles overtreên;<br>
+En stellen u de heele afbeelding kort voor oogen<br>
+Van myn Proces, daar by de Facte, en zyn vermoogen.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+’k Loof hy had eer gedaan met twintigmaal, en meer<br>
+De zaak te zeggen dan met eenmaal. Wel ik zweer<br>
+Het kost myn zinnen. Vent of duivel wilt besluiten,<br>
+Of bruy van hier, en houw jouw mond daar eeuwig buiten.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Ik eindig.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Ach!</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Messieurs, voor s’weereld oorspronk, ja...</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Dandyn.</span> geuwende.</div>
+<div class = "verse">
+’k Bid, dat men liever tot de Zondvloed over ga.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse">
+Voor s’weerelds oorspronk dan, eer aarde, en zee, en baaren,<br>
+En hemel, die het al bespant, geschaapen waaren,<br>
+Hadde al de weereld, en natuur, en s’weerelds staat<br>
+Een enkel aangezicht, een eenerley gelaat,<br>
+Genoemt de Baiert, een wanschikkelyk gevaarte,<br>
+Een ruwe mengelklomp, een lompe en plompe zwaarte<br>
+<span class = "pagenum">56</span>
+Van zaden, strydig en gemengelt onder een;<br>
+Een Rechtbank zonder recht, en vol wanheblykheên.<br>
+<i>Unus erat toto Naturæ vultus in orbe,<br>
+Quem Græci dixere Chaos, rudis indigestaque moles..,</i></div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Ha, Vader! dat’s een trek!</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ei, Heer, kyk hy eens slaapen!</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Za, Vader waak.</div>
+
+<div class = "speaker">Oratyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Myn Heer! myn Heer! dat’s drommels gaapen!</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, Vader.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Wel, wel, hoe? wat’s dat? wel, ach! wie daar?</div>
+<div class = "verse">
+Ja wel, ’k heb nooit zo wel geslaapen in een jaar.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, gy moet rechten.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wel, men doet hem aanstonds hangen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Hoe, hangen! hoe, een Hond!</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+’k Versta van uw Harangen,</div>
+<div class = "verse">
+Van Weereld, Chaos niet een sier, noch van’t begin,<br>
+Myn hooft is yl, besluit.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Wouter.</span>
+hem een nest met jonge Honden aanbiedende.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Kom droevig huisgezin,</div>
+<div class = "verse">
+Komt arme kinderen, die men wil van troost versteeken,<br>
+Kom laat uw traanen, en uw tedre zuchten spreeken.<br>
+Hier ziet gy onze nood en droefheid klaar, myn Heer,<br>
+Ach, wy zyn weezen! kom, geeft onze Vader weêr,<br>
+Ja, onze Vader die ons teelden, onze Vader<br>
+Die ons zo dikwils...</div>
+
+<span class = "pagenum">57</span>
+<span class = "folionum">D5</span>
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Weg, weg, weg.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Wie is ons nader</div>
+<div class = "verse">
+Als onze Vader, Heer, die ons...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Men neemt ze weg.</div>
+<div class = "verse">
+Wat drommel raakt me dat kanalje? wel ik zeg,<br>
+Zy hebben my bepist.</div>
+
+<div class = "speaker">Wouter.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Myn Heer, ziet onze traanen.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Och! ’k voel dat zy me reeds tot medelyden maanen,<br>
+Gy maakt uw Rechters hart gevoelig! ’k ben beklemt;<br>
+De waarheid perst my tot uw ondergang; zy stemt<br>
+Myn traanen tegen: wyl de misdaad voor elks oogen<br>
+Zo klaar is, kan ik niet uw droeve traanen droogen!<br>
+Maar zo hy word gedoemt, wat zal ’t dan wezen! ziet<br>
+Hier zeven wezen, heel gedompelt in ’t verdriet.<br>
+Maar ’k ben geoccupeert, ’k wil niemand heden spreeken.</div>
+
+
+<div class = "scene"><a name = "scene_3_4">LAATSTE TOONEEL.</a></div>
+
+<div class = "speaker cast">
+Dandyn, Leander, Jeronimo, Izabel, Wouter, Oratyn, Volkert.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+<span class = "firstletter">M</span><span class = "secondletter">y</span>n
+Heer, ei, wilt...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+’k Zeg noch, wilt my de kop niet breeken.</div>
+<div class = "verse">
+Hoe Heer, zyt gy’t? ja toch, ik zal u hooren. Maar<br>
+Wiens Dochter is dat? wel, waar loopt die schoonheid daar?</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Zy is myn Dochter, Heer.</div>
+
+<span class = "pagenum">58</span>
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ras, doet haar wederkeeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Gy zyt belet.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Hoe ik! o neen, wat’s u begeeren?</div>
+<div class = "verse">
+Zei jy niet, dat je waart haar vader? en dat zy...</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer...</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Zy weet uw zaak veel beter Heer, als gy.</div>
+<div class = "verse">
+De schoonheid kan men uit haar hemelsche oogen leezen!<br>
+Maar dat’s ’t niet al, myn kind, daar moet ook wysheid wezen.<br>
+’k Ben opgetoogen door de schoonheid van haar hair!<br>
+Maar wilt gy hoe galant ik in myn jonkheid waar,<br>
+Men zei...</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset1">
+’k Geloof het wel.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Wiens zy wilt gy verkiezen?</div>
+<div class = "verse">
+Wien wilt gy dat van tweên zal zijn Proces verliezen?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Noch d’een, noch d’andre.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Spreek, ’k zal alles doen expres,</div>
+<div class = "verse">
+Om u alleen.</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Myn Heer, ik ben uw dienares.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Hebt gy uw leeven wel zien pynigen, of hangen?</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Neen, Heer, ik wensch niet om die eer van u t’ontfangen.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Kom, kom, ik moet u dat rekres doen.</div>
+
+<span class = "pagenum">59</span>
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Ach! die eer</div>
+<div class = "verse">
+Is al te groot; kunt gy dat aanzien? gy, myn Heer?</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Dat doet me een uur of twee van ieder dag passeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronino.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Heer, ik kom hier om...</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Hoor vader, zyn begeeren</div>
+<div class = "verse">
+Zal ik u in een woord of twee geheel ontleên.<br>
+Daar ’s iemand, die wel wenscht in ’t Huuwelyk te treên,<br>
+’t Is alles klaar, als gy het toestemt: zy verlangen<br>
+Zo Bruid als Bruigom om het woord van u t’ontfangen;<br>
+Het geen de Dochter wil, begeert de Vader. Nu<br>
+Kunt gy maar vonnissen.</div>
+
+<div class = "speech">
+<span class = "speaker">Dandyn.</span> zich herstellende.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Ik geef myn woord aan u.</div>
+<div class = "verse">
+Ga heen, wilt haar van daag, hoe eer hoe liever trouwen.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Mevrouw, nu kunt gy uw Schoonvader daar beschouwen,<br>
+Groet hem.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Hoe, hoe?</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Wat’s dit voor een verborgentheid?</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+Men volgt van stip tot stip al ’t geen gy hebt gezeit.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+’k Zal ’t niet herroepen, nu ik ’t Vonnis heb geweezen.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Myn Dochter stemt dat niet, zy zal uw Bruid niet wezen.</div>
+
+<span class = "pagenum">60</span>
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse">
+’k Verlaat my heel, myn Heer, op ’t woord van Izabel.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Hoe, ben je stom? spreek op, nu wakker spreek. Ja wel!</div>
+
+<div class = "speaker">Izabel.</div>
+<div class = "verse">
+Ach, Vader, ’k durf in ’t minst daar tegen Appelleeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Ik wel, dat schut ik.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Ei, wil u niet eens bezeeren,</div>
+<div class = "verse">
+Kent gy dit schrift wel? ’t is uw hand, gy hebt geen kracht<br>
+Tot Appelleeren.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset2">
+Hoe?</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset3">
+Hy heeft u in zyn macht.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse">
+Ik zie, ik ben verleid, maar ’k zal dat revenzeeren.<br>
+Al zou ik twintig jaar daar tegen procedeeren.<br>
+Je hebt de Dochter, maar de beurs niet.</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Wel, myn Heer,</div>
+<div class = "verse">
+Wie eischt u geld? wie zeit dat ik wel iets begeer?<br>
+Laat ons uw Dochter, en bewaard uw goed.</div>
+
+<div class = "speaker">Jeronimo.</div>
+<div class = "verse inset5">
+Pasientie,</div>
+<div class = "verse">
+Och! och!</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Zyt gy voldaan Papa van d’Audientie?</div>
+<div class = "verse">
+De Vader zwygt, en een die zwygt die consenteert?<br>
+Wie weet ook, of hy niet die uitslag heeft begeert.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse">
+Volkomen, Zoon; niets kan als rechten my behaagen,<br>
+Ik wil daar in besteên de rest van myne dagen;<br>
+<span class = "pagenum">61</span>
+Maar laat de Pleiters in toekomende, myn Zoon<br>
+Wat korter zyn; en uw misdadige...</div>
+
+<div class = "speaker">Leander.</div>
+<div class = "verse inset4">
+Verschoon</div>
+<div class = "verse">
+Hem maar, laat ons in vreugde ons zelf niet kwellen;<br>
+Ei, Vader.</div>
+
+<div class = "speaker">Dandyn.</div>
+<div class = "verse inset1">
+Wel ik zal van daag het recht uitstellen.</div>
+<div class = "verse">
+’t Geschiet om uwent wil zoet Bruidje, laat ons gaan<br>
+De wezen troosten, met een roemer van een vaan.</div>
+
+<div class = "stagedir larger">
+Einde van het derde en <ins class = "correction" title =
+"text: ‘laaste’">laatste</ins> Bedryf.</div>
+
+
+<span class = "pagenum">62</span>
+<h3 class = "extended chapter"><a name = "narede">NAREDE</a></h3>
+<h6>AAN DEN</h6>
+<h4 class = "extended">LEEZER.</h4>
+
+<p class = "text">
+<span class = "dropcap">Z</span><span class = "secondletter">i</span>e
+hier een <i>Blijspel</i>, door het licht dezer eeuw, den onnavolgelyken
+<i>Racine</i>, uit de WESPE van <i>Aristophanes</i> getrokken, door den
+taalkundigen <i>Jan van Gent</i> in ’t Nederduitsch vertaald, en door my
+in vaarzen ten Schouwtooneel gevoerd.</p>
+
+<p class = "text">
+Lichtelyk zullen eenige, doch meest die wat ernstig zyn, zich aan de
+stof en plaats belgen, om dat te Parys, alwaar dit spel speeld, zulk
+rechten, of recht doen niet gebruiklyk is. Op ’t eerste antwoord
+<i>Racine</i>: de meeste menschen bekommeren zich weinig met de meening
+des Schryvers; want men onderzocht terstond myne misslagen, even als men
+een Treurspel zou gedaan hebben, zelfs die geenen, die daar ’t meeste
+vermaak in geschept hadden, vreesden dat zy niet na den regel gelacht
+hadden, en mispreezen my, dat ik hen niet ernstiger had doen lachchen.
+Anderen beelden zich in, dat het hen mooy stond daar in verdriet te
+hebben, en dat de stof van ’t Paleis, geen voorwerp was voor de
+Hovelingen.</p>
+
+<p class = "text">
+Zy zouden de waarheid te kort doen, indien zy my verweeten dat ik hun
+ooren, met te veel pleitstreeken vermoeit had, een taal die my zo vreemd
+als iemand is; ook heb ik daar niet als eenige Barbaarsche woorden in
+gebruikt, die ik geleerd mag hebben geduurende eens Proces, dat noch myn
+Rechter, noch ik ooit ter deege verstaan heb.</p>
+
+<p class = "text">
+Indien ik iets vrees, is het, dat zommige ernstige menschen het proces
+van den Hond, en de buitenspoorigheid van den Rechter niet wel voor
+beuzelingen mochten opnemen: maar ik zet <i>Aristophanes</i> over, en hy
+had met gesleepe toehoorders te doen. De <i>Atheniers</i>
+<span class = "pagenum">63</span>
+wisten heel wel wat het Attische zout was, en zy waaren wel verzekert,
+als zy om een zaak gelacht hadden, dat zy om geen zotternyen gelacht
+hadden.</p>
+
+<p class = "text">
+Voor my, ik oordeel dat Aristophanes reden gehad heeft de zaak zo te
+maaken, dat ze buiten alle waarschynelykheid was. De
+<i>Areopagietische</i> Rechters zouden misschien niet voor goed gekeurt
+hebben, dat hy hunne geldzucht levendig afgeschildert had, als meede de
+fraje streeken van hun Secretarissen, en de schelmeryen van hun
+Advokaten. ’t Was derhalven nodig de vertooners wat te veranderen, om te
+beletten zich te erkennen. ’t Gemeen liet daarom niet, het waare door
+belachchelyke te zien, en ik verzeker my, dat het veel beter is,
+d’ondraachelyke welspreekentheid bezich gehouden te hebben omtrent een
+beschuldigde Hond, als dat men een rechte misdadige voor de <ins class =
+"correction" title = "text: ‘rechtband’">rechtbank</ins> gezet had, en
+dat men de Toehoorders had belang doen hebben in ’t leven van een
+mensch.</p>
+
+<p class = "text">
+Dus verantwoord hem <i>Racine</i>. Aangaande de stof, wat de plaats
+betreft, ik oordeelde, dat men meer genoegen zouden hebben met een Stad
+te noemen, die aan de minste bekend is, als dat ik een plaats in Neder
+Normandyen genoemd had, alwaar zulk Procedeeren in zwang gaat, dewyl de
+meeste steeden dier Landstreek, aan ’t gemeen onbekent zyn.</p>
+
+<p class = "text">
+’k Zouw nooit dit spel ten Tooneel gevoerd hebben, indien ik niet
+geoordeeld had, dat de Godshuizen daar haar voordeel by zouden vinden,
+’t geen altyd myn eenigste oogwit geweest is; doch hoe de Dichters in
+hunne goede meening <ins class = "correction" title =
+"‘d’ onleesbaar">gedraiboomt</ins> worden, is by na onverdragelyk,
+en aan ieder bekend. Vaar wel.</p>
+
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Pleiters, by Jean Baptiste Racine
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE PLEITERS ***
+
+***** This file should be named 18412-h.htm or 18412-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/1/8/4/1/18412/
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
+file was produced from images generously made available
+by the Bibliothèque nationale de France (BnF/Gallica) at
+http://gallica.bnf.fr)
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+
+</html>
diff --git a/18412-h/images/pic1.png b/18412-h/images/pic1.png
new file mode 100644
index 0000000..18bd2c5
--- /dev/null
+++ b/18412-h/images/pic1.png
diff --git a/18412-h/images/pic2.png b/18412-h/images/pic2.png
new file mode 100644
index 0000000..9f755d6
--- /dev/null
+++ b/18412-h/images/pic2.png
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..6d7949e
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #18412 (https://www.gutenberg.org/ebooks/18412)