1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
3985
3986
3987
3988
3989
3990
3991
3992
3993
3994
3995
3996
3997
3998
3999
4000
4001
4002
4003
4004
4005
4006
4007
4008
4009
4010
4011
4012
4013
4014
4015
4016
4017
4018
4019
4020
4021
4022
4023
4024
4025
4026
4027
4028
4029
4030
4031
4032
4033
4034
4035
4036
4037
4038
4039
4040
4041
4042
4043
4044
4045
4046
4047
4048
4049
4050
4051
4052
4053
4054
4055
4056
4057
4058
4059
4060
4061
4062
4063
4064
4065
4066
4067
4068
4069
4070
4071
4072
4073
4074
4075
4076
4077
4078
4079
4080
4081
4082
4083
4084
4085
4086
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
4100
4101
4102
4103
4104
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4118
4119
4120
4121
4122
4123
4124
4125
4126
4127
4128
4129
4130
4131
4132
4133
4134
4135
4136
4137
4138
4139
4140
4141
4142
4143
4144
4145
4146
4147
4148
4149
4150
4151
4152
4153
4154
4155
4156
4157
4158
4159
4160
4161
4162
4163
4164
4165
4166
4167
4168
4169
4170
4171
4172
4173
4174
4175
4176
4177
4178
4179
4180
4181
4182
4183
4184
4185
4186
4187
4188
4189
4190
4191
4192
4193
4194
4195
4196
4197
4198
4199
4200
4201
4202
4203
4204
4205
4206
4207
4208
4209
4210
4211
4212
4213
4214
4215
4216
4217
4218
4219
4220
4221
4222
4223
4224
4225
4226
4227
4228
4229
4230
4231
4232
4233
4234
4235
4236
4237
4238
4239
4240
4241
4242
4243
4244
4245
4246
4247
4248
4249
4250
4251
4252
4253
4254
4255
4256
4257
4258
4259
4260
4261
4262
4263
4264
4265
4266
4267
4268
4269
4270
4271
4272
4273
4274
4275
4276
4277
4278
4279
4280
4281
4282
4283
4284
4285
4286
4287
4288
4289
4290
4291
4292
4293
4294
4295
4296
4297
4298
4299
4300
4301
4302
4303
4304
4305
4306
4307
4308
4309
4310
4311
4312
4313
4314
4315
4316
4317
4318
4319
4320
4321
4322
4323
4324
4325
4326
4327
4328
4329
4330
4331
4332
4333
4334
4335
4336
4337
4338
4339
4340
4341
4342
4343
4344
4345
4346
4347
4348
4349
4350
4351
4352
4353
4354
4355
4356
4357
4358
4359
4360
4361
4362
4363
4364
4365
4366
4367
4368
4369
4370
4371
4372
4373
4374
4375
4376
4377
4378
4379
4380
4381
4382
4383
4384
4385
4386
4387
4388
4389
4390
4391
4392
4393
4394
4395
4396
4397
4398
4399
4400
4401
4402
4403
4404
4405
4406
4407
4408
4409
4410
4411
4412
4413
4414
4415
4416
4417
4418
4419
4420
4421
4422
4423
4424
4425
4426
4427
4428
4429
4430
4431
4432
4433
4434
4435
4436
4437
4438
4439
4440
4441
4442
4443
4444
4445
4446
4447
4448
4449
4450
4451
4452
4453
4454
4455
4456
4457
4458
4459
4460
4461
4462
4463
4464
4465
4466
4467
4468
4469
4470
4471
4472
4473
4474
4475
4476
4477
4478
4479
4480
4481
4482
4483
4484
4485
4486
4487
4488
4489
4490
4491
4492
4493
4494
4495
4496
4497
4498
4499
4500
4501
4502
4503
4504
4505
4506
4507
4508
4509
4510
4511
4512
4513
4514
4515
4516
4517
4518
4519
4520
4521
4522
4523
4524
4525
4526
4527
4528
4529
4530
4531
4532
4533
4534
4535
4536
4537
4538
4539
4540
4541
4542
4543
4544
4545
4546
4547
4548
4549
4550
4551
4552
4553
4554
4555
4556
4557
4558
4559
4560
4561
4562
4563
4564
4565
4566
4567
4568
4569
4570
4571
4572
4573
4574
4575
4576
4577
4578
4579
4580
4581
4582
4583
4584
4585
4586
4587
4588
4589
4590
4591
4592
4593
4594
4595
4596
4597
4598
4599
4600
4601
4602
4603
4604
4605
4606
4607
4608
4609
4610
4611
4612
4613
4614
4615
4616
4617
4618
4619
4620
4621
4622
4623
4624
4625
4626
4627
4628
4629
4630
4631
4632
4633
4634
4635
4636
4637
4638
4639
4640
4641
4642
4643
4644
4645
4646
4647
4648
4649
4650
4651
4652
4653
4654
4655
4656
4657
4658
4659
4660
4661
4662
4663
4664
4665
4666
4667
4668
4669
4670
4671
4672
4673
4674
4675
4676
4677
4678
4679
4680
4681
4682
4683
4684
4685
4686
4687
4688
4689
4690
4691
4692
4693
4694
4695
4696
4697
4698
4699
4700
4701
4702
4703
4704
4705
4706
4707
4708
4709
4710
4711
4712
4713
4714
4715
4716
4717
4718
4719
4720
4721
4722
4723
4724
4725
4726
4727
4728
4729
4730
4731
4732
4733
4734
4735
4736
4737
4738
4739
4740
4741
4742
4743
4744
4745
4746
4747
4748
4749
4750
4751
4752
4753
4754
4755
4756
4757
4758
4759
4760
4761
4762
4763
4764
4765
4766
4767
4768
4769
4770
4771
4772
4773
4774
4775
4776
4777
4778
4779
4780
4781
4782
4783
4784
4785
4786
4787
4788
4789
4790
4791
4792
4793
4794
4795
4796
4797
4798
4799
4800
4801
4802
4803
4804
4805
4806
4807
4808
4809
4810
4811
4812
4813
4814
4815
4816
4817
4818
4819
4820
4821
4822
4823
4824
4825
4826
4827
4828
4829
4830
4831
4832
4833
4834
4835
4836
4837
4838
4839
4840
4841
4842
4843
4844
4845
4846
4847
4848
4849
4850
4851
4852
4853
4854
4855
4856
4857
4858
4859
4860
4861
4862
4863
4864
4865
4866
4867
4868
4869
4870
4871
4872
4873
4874
4875
4876
4877
4878
4879
4880
4881
4882
4883
4884
4885
4886
4887
4888
4889
4890
4891
4892
4893
4894
4895
4896
4897
4898
4899
4900
4901
4902
4903
4904
4905
4906
4907
4908
4909
4910
4911
4912
4913
4914
4915
4916
4917
4918
4919
4920
4921
4922
4923
4924
4925
4926
4927
4928
4929
4930
4931
4932
4933
4934
4935
4936
4937
4938
4939
4940
4941
4942
4943
4944
4945
4946
4947
4948
4949
4950
4951
4952
4953
4954
4955
4956
4957
4958
4959
4960
4961
4962
4963
4964
4965
4966
4967
4968
4969
4970
4971
4972
4973
4974
4975
4976
4977
4978
4979
4980
4981
4982
4983
4984
4985
4986
4987
4988
4989
4990
4991
4992
4993
4994
4995
4996
4997
4998
4999
5000
5001
5002
5003
5004
5005
5006
5007
5008
5009
5010
5011
5012
5013
5014
5015
5016
5017
5018
5019
5020
5021
5022
5023
5024
5025
5026
5027
5028
5029
5030
5031
5032
5033
5034
5035
5036
5037
5038
5039
5040
5041
5042
5043
5044
5045
5046
5047
5048
5049
5050
5051
5052
5053
5054
5055
5056
5057
5058
5059
5060
5061
5062
5063
5064
5065
5066
5067
5068
5069
5070
5071
5072
5073
5074
5075
5076
5077
5078
5079
5080
5081
5082
5083
5084
5085
5086
5087
5088
5089
5090
5091
5092
5093
5094
5095
5096
5097
5098
5099
5100
5101
5102
5103
5104
5105
5106
5107
5108
5109
5110
5111
5112
5113
5114
5115
5116
5117
5118
5119
5120
5121
5122
5123
5124
5125
5126
5127
5128
5129
5130
5131
5132
5133
5134
5135
5136
5137
5138
5139
5140
5141
5142
5143
5144
5145
5146
5147
5148
5149
5150
5151
5152
5153
5154
5155
5156
5157
5158
5159
5160
5161
5162
5163
5164
5165
5166
5167
5168
5169
5170
5171
5172
5173
5174
5175
5176
5177
5178
5179
5180
5181
5182
5183
5184
5185
5186
5187
5188
5189
5190
5191
5192
5193
5194
5195
5196
5197
5198
5199
5200
5201
5202
5203
5204
5205
5206
5207
5208
5209
5210
5211
5212
5213
5214
5215
5216
5217
5218
5219
5220
5221
5222
5223
5224
5225
5226
5227
5228
5229
5230
5231
5232
5233
5234
5235
5236
5237
5238
5239
5240
5241
5242
5243
5244
5245
5246
5247
5248
5249
5250
5251
5252
5253
5254
5255
5256
5257
5258
5259
5260
5261
5262
5263
5264
5265
5266
5267
5268
5269
5270
5271
5272
5273
5274
5275
5276
5277
5278
5279
5280
5281
5282
5283
5284
5285
5286
5287
5288
5289
5290
5291
5292
5293
5294
5295
5296
5297
5298
5299
5300
5301
5302
5303
5304
5305
5306
5307
5308
5309
5310
5311
5312
5313
5314
5315
5316
5317
5318
5319
5320
5321
5322
5323
5324
5325
5326
5327
5328
5329
5330
5331
5332
5333
5334
5335
5336
5337
5338
5339
5340
5341
5342
5343
5344
5345
5346
5347
5348
5349
5350
5351
5352
5353
5354
5355
5356
5357
5358
5359
5360
5361
5362
5363
5364
5365
5366
5367
5368
5369
5370
5371
5372
5373
5374
5375
5376
5377
5378
5379
5380
5381
5382
5383
5384
5385
5386
5387
5388
5389
5390
5391
5392
5393
5394
5395
5396
5397
5398
5399
5400
5401
5402
5403
5404
5405
5406
5407
5408
5409
5410
5411
5412
5413
5414
5415
5416
5417
5418
5419
5420
5421
5422
5423
5424
5425
5426
5427
5428
5429
5430
5431
5432
5433
5434
5435
5436
5437
5438
5439
5440
5441
5442
5443
5444
5445
5446
5447
5448
5449
5450
5451
5452
5453
5454
5455
5456
5457
5458
5459
5460
5461
5462
5463
5464
5465
5466
5467
5468
5469
5470
5471
5472
5473
5474
5475
5476
5477
5478
5479
5480
5481
5482
5483
5484
5485
5486
5487
5488
5489
5490
5491
5492
5493
5494
5495
5496
5497
5498
5499
5500
5501
5502
5503
5504
5505
5506
5507
5508
5509
5510
5511
5512
5513
5514
5515
5516
5517
5518
5519
5520
5521
5522
5523
5524
5525
5526
5527
5528
5529
5530
5531
5532
5533
5534
5535
5536
5537
5538
5539
5540
5541
5542
5543
5544
5545
5546
5547
5548
5549
5550
5551
5552
5553
5554
5555
5556
5557
5558
5559
5560
5561
5562
5563
5564
5565
5566
5567
5568
5569
5570
5571
5572
5573
5574
5575
5576
5577
5578
5579
5580
5581
5582
5583
5584
5585
5586
5587
5588
5589
5590
5591
5592
5593
5594
5595
5596
5597
5598
5599
5600
5601
5602
5603
5604
5605
5606
5607
5608
5609
5610
5611
5612
5613
5614
5615
5616
5617
5618
5619
5620
5621
5622
5623
5624
5625
5626
5627
5628
5629
5630
5631
5632
5633
5634
5635
5636
5637
5638
5639
5640
5641
5642
5643
5644
5645
5646
5647
5648
5649
5650
5651
5652
5653
5654
5655
5656
5657
5658
5659
5660
5661
5662
5663
5664
5665
5666
5667
5668
5669
5670
5671
5672
5673
5674
5675
5676
5677
5678
5679
5680
5681
5682
5683
5684
5685
5686
5687
5688
5689
5690
5691
5692
5693
5694
5695
5696
5697
5698
5699
5700
5701
5702
5703
5704
5705
5706
5707
5708
5709
5710
5711
5712
5713
5714
5715
5716
5717
5718
5719
5720
5721
5722
5723
5724
5725
5726
5727
5728
5729
5730
5731
5732
5733
5734
5735
5736
5737
5738
5739
5740
5741
5742
5743
5744
5745
5746
5747
5748
5749
5750
5751
5752
5753
5754
5755
5756
5757
5758
5759
5760
5761
5762
5763
5764
5765
5766
5767
5768
5769
5770
5771
5772
5773
5774
5775
5776
5777
5778
5779
5780
5781
5782
5783
5784
5785
5786
5787
5788
5789
5790
5791
5792
5793
5794
5795
5796
5797
5798
5799
5800
5801
5802
5803
5804
5805
5806
5807
5808
5809
5810
5811
5812
5813
5814
5815
5816
5817
5818
5819
5820
5821
5822
5823
5824
5825
5826
5827
5828
5829
5830
5831
5832
5833
5834
5835
5836
5837
5838
5839
5840
5841
5842
5843
5844
5845
5846
5847
5848
5849
5850
5851
5852
5853
5854
5855
5856
5857
5858
5859
5860
5861
5862
5863
5864
5865
5866
5867
5868
5869
5870
5871
5872
5873
5874
5875
5876
5877
5878
5879
5880
5881
5882
5883
5884
5885
5886
5887
5888
5889
5890
5891
5892
5893
5894
5895
5896
5897
5898
5899
5900
5901
5902
5903
5904
5905
5906
5907
5908
5909
5910
5911
5912
5913
5914
5915
5916
5917
5918
5919
5920
5921
5922
5923
5924
5925
5926
5927
5928
5929
5930
5931
5932
5933
5934
5935
5936
5937
5938
5939
5940
5941
5942
5943
5944
5945
5946
5947
5948
5949
5950
5951
5952
5953
5954
5955
5956
5957
5958
5959
5960
5961
5962
5963
5964
5965
5966
5967
5968
5969
5970
5971
5972
5973
5974
5975
5976
5977
5978
5979
5980
5981
5982
5983
5984
5985
5986
5987
5988
5989
5990
5991
5992
5993
5994
5995
5996
5997
5998
5999
6000
6001
6002
6003
6004
6005
6006
6007
6008
6009
6010
6011
6012
6013
6014
6015
6016
6017
6018
6019
6020
6021
6022
6023
6024
6025
6026
6027
6028
6029
6030
6031
6032
6033
6034
6035
6036
6037
6038
6039
6040
6041
6042
6043
6044
6045
6046
6047
6048
6049
6050
6051
6052
6053
6054
6055
6056
6057
6058
6059
6060
6061
6062
6063
6064
6065
6066
6067
6068
6069
6070
6071
6072
6073
6074
6075
6076
6077
6078
6079
6080
6081
6082
6083
6084
6085
6086
6087
6088
6089
6090
6091
6092
6093
6094
6095
6096
6097
6098
6099
6100
6101
6102
6103
6104
6105
6106
6107
6108
6109
6110
6111
6112
6113
6114
6115
6116
6117
6118
6119
6120
6121
6122
6123
6124
6125
6126
6127
6128
6129
6130
6131
6132
6133
6134
6135
6136
6137
6138
6139
6140
6141
6142
6143
6144
6145
6146
6147
6148
6149
6150
6151
6152
6153
6154
6155
6156
6157
6158
6159
6160
6161
6162
6163
6164
6165
6166
6167
6168
6169
6170
6171
6172
6173
6174
6175
6176
6177
6178
6179
6180
6181
6182
6183
6184
6185
6186
6187
6188
6189
6190
6191
6192
6193
6194
6195
6196
6197
6198
6199
6200
6201
6202
6203
6204
6205
6206
6207
6208
6209
6210
6211
6212
6213
6214
6215
6216
6217
6218
6219
6220
6221
6222
6223
6224
6225
6226
6227
6228
6229
6230
6231
6232
6233
6234
6235
6236
6237
6238
6239
6240
6241
6242
6243
6244
6245
6246
6247
6248
6249
6250
6251
6252
6253
6254
6255
6256
6257
6258
6259
6260
6261
6262
6263
6264
6265
6266
6267
6268
6269
6270
6271
6272
6273
6274
6275
6276
6277
6278
6279
6280
6281
6282
6283
6284
6285
6286
6287
6288
6289
6290
6291
6292
6293
6294
6295
6296
6297
6298
6299
6300
6301
6302
6303
6304
6305
6306
6307
6308
6309
6310
6311
6312
6313
6314
6315
6316
6317
6318
6319
6320
6321
6322
6323
6324
6325
6326
6327
6328
6329
6330
6331
6332
6333
6334
6335
6336
6337
6338
6339
6340
6341
6342
6343
6344
6345
6346
6347
6348
6349
6350
6351
6352
6353
6354
6355
6356
6357
6358
6359
6360
6361
6362
6363
6364
6365
6366
6367
6368
6369
6370
6371
6372
6373
6374
6375
6376
6377
6378
6379
6380
6381
6382
6383
6384
6385
6386
6387
6388
6389
6390
6391
6392
6393
6394
6395
6396
6397
6398
6399
6400
6401
6402
6403
6404
6405
6406
6407
6408
6409
6410
6411
6412
6413
6414
|
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
<html>
<head>
<title>De Graecorum Medicis Publicis</title>
<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=utf-8">
<style type = "text/css">
body {margin-left: 10%; margin-right: 10%;}
hr {width: 80%; margin-top: 1em; margin-bottom: 1em;}
hr.mid {width: 50%;}
hr.tiny {width: 20%;}
hr.break {width: 20%; margin-bottom: 4em;}
img {padding: 1em;}
img.inline {padding: 0em .1em; margin-bottom: -.1em;}
p, div, blockquote {margin-top: .5em; margin-bottom: 0em;
line-height: 1.2;}
h1, h2, h3, h4, h5, h6 {text-align: center; font-style: normal;
font-weight: normal; line-height: 1.5em; margin-top: 1em;
margin-bottom: .5em;}
h1 {font-size: 200%;}
h2 {font-size: 150%;}
h3 {font-size: 125%;}
h4 {font-size: 115%;}
h5 {font-size: 100%;}
h6 {font-size: 90%;}
table {margin-left: auto; margin-right: auto;}
th.large {font-size: 150%;}
td {vertical-align: top; padding-right: .5em; padding-left: .5em;}
td.number {text-align: right;}
td.ditto {text-align: center;}
td.small {font-size: 90%;}
p.hanging {margin-left: 2em; text-indent: -2em;}
.inset {margin-left: 2em;}
.citation {font-size: 90%; margin-left: 1em; margin-right: 1em;}
.footnote {font-size: 95%; margin-right: 2em; margin-left: 2em;}
a.tag {text-decoration: none; font-style: normal; vertical-align: .3em;
font-size: 80%; line-height: 0em;}
.verse, .verse2 {margin-top: 0em; text-indent: -3em;}
.verse {margin-left: 5em;}
.verse2 {margin-left: 6em;}
.space {margin-top: 1em;}
.first {margin-top: .5em;}
.nospace {margin-top: 0em;}
.section {margin-top: 2em;}
.chapter {margin-top: 4em;}
em {font-style: normal; letter-spacing: 0.2em;}
.gap {padding-left: 2em;}
.stretch {padding-left: 1em; letter-spacing: 1em;}
.smallcaps {font-variant: small-caps;}
.extended {letter-spacing: 0.2em;}
.firstletter {float: left; font-size: 250%; line-height: normal;
margin-bottom: -.5em; padding-right: .1em;}
.sans {font-family: sans-serif, serif;}
ins.correction {text-decoration: none; border-bottom: thin dotted red;}
span.explan {border-bottom: thin solid #999;}
.pagenum {position: absolute; right: 5%; font-size: 95%;
font-weight: normal; font-style: normal; text-align: right;
text-indent: 0em;}
.mynote {background-color: #DDE; color: #000; padding: .5em;
margin: 1em 5em; font-family: sans-serif, serif; font-size: 95%;}
</style>
</head>
<body>
<pre>
Project Gutenberg's De Graecorum Medicis Publicis, by Rudolfus Pohl
This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org
Title: De Graecorum Medicis Publicis
Author: Rudolfus Pohl
Release Date: May 6, 2006 [EBook #18331]
Language: Latin
Character set encoding: UTF-8
*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE GRAECORUM MEDICIS PUBLICIS ***
Produced by Louise Hope, David Garcia and the Online
Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
</pre>
<h2>DE GRAECORUM MEDICIS<br>
PUBLICIS</h2>
<h4 class = "section">DISSERTATIO INAUGURALIS QUAM AD SUMMOS<br>
IN PHILOSOPHIA HONORES RITE IMPETRANDOS<br>
CONSENSU ET AUCTORITATE AMPLISSIMI PHILO-<br>
SOPHORUM ORDINIS IN ALMA LITTERARUM UNI-<br>
VERSITATE FRIDERICA GUILELMA BEROLINENSI</h4>
<h6>SCRIPSIT</h6>
<h3 class = "extended">RUDOLFUS POHL</h3>
<h6>BEROLINENSIS</h6>
<p class = "section"> </p>
<hr class = "mid">
<h6>PROMOTIO SOLLEMNIS HABEBITUR DIE XXIV. M. JUNII MCMV</h6>
<hr>
<span class = "pagenum">2</span>
<a name = "page2"> </a>
<table>
<tr><td>
<p>De opusculo retulerunt</p>
<p class = "inset smallcaps">Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff</p>
<p class = "inset smallcaps">Hermannus Diels.</p>
</td></tr>
</table>
<h6 class = "chapter"><em>Berolini</em><br>
Typis expressit Georgius Reimer<br>
MCMV.</h6>
<hr>
<h4>FRIDERICO HILLERO DE GAERTRINGEN<br>
UDALRICO DE WILAMOWITZ-MOELLENDORFF</h4>
<h6>SACRUM</h6>
<hr>
<span class = "pagenum">5</span>
<a name = "page5"> </a>
<h3 class = "chapter">CONSPECTUS CAPITUM.</h3>
<table>
<tr>
<td></td><td></td><td></td>
<td class = "number">pag.</td>
</tr>
<tr>
<td><a href = "#chap1">
Cap. I.</a></td>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Quibus temporibus medici publici inter Graecos inveniantur</p></td>
<td class = "number">8</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec1_1">§ 1.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de medicis publicis vetustissimis
</p></td>
<td class = "number">8</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec1_2">§ 2.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de Asclepiadis et Aesculapiis
</p></td>
<td class = "number">10</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec1_3">§ 3.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de medicis publicis a saeculo quinto usque ad principatus tempora prima
</p></td>
<td class = "number">16</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec1_4">§ 4.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de medicis publicis aevi Romani sive de archiatris
</p></td>
<td class = "number">23</td>
</tr>
<tr>
<td><a href = "#chap2">
Cap. II.</a></td>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
De ratione et consuetudine medicorum publicorum</p></td>
<td class = "number">45</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec2_1">§ 1.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de vocabulis usurpatis de medicis publicis
</p></td>
<td class = "number">45</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec2_2">§ 2.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de ratione eligendi medicos publicos
</p></td>
<td class = "number">48</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec2_3">§ 3.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de numero medicorum publicorum
</p></td>
<td class = "number">54</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec2_4">§ 4.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de munere atque officio medicorum publicorum
</p></td>
<td class = "number">57</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec2_5">§ 5.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de medicis ad certam causam a re publica et de medicis a collegiis
conductis
</p></td>
<td class = "number">63</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec2_6">§ 6.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de mercede et praemiis medicorum publicorum
</p></td>
<td class = "number">67</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td><a href = "#sec2_7">§ 7.</a></td>
<td><p class = "hanging nospace">
de collegiis medicorum
</p></td>
<td class = "number">79</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td></td>
<td><p class = "hanging nospace sans">
<a href = "#index">
Index titulorum et papyrorum</a>
</p></td>
<td class = "number">83</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td></td>
<td class = "sans">
<a href = "#page87">Vita</a></td>
<td class = "number">87</td>
</tr>
<tr>
<td></td><td></td>
<td class = "sans">
<a href = "#adnot">
Adnotationes</a>
</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td></td><td></td>
<td class = "sans">
<a href = "#numeri">
Numeri graeci</a>
</td>
<td></td>
</tr>
</table>
<hr class = "break">
<span class = "pagenum">6</span>
<a name = "page6"> </a>
<h4>Libros citatos saepius ita descripsi:</h4>
<p class = "hanging">
AM. = Mitteilungen des Kaiserl. archäol. Instituts, Athenische
Abteilung.</p>
<p class = "hanging">
Amer. Journ. = American Journal of Archaeology.</p>
<p class = "hanging">
Arch. Anz. vid. Jahrb. d. I.</p>
<p class = "hanging">
BCH. = Bulletin de Correspondance Hellénique.</p>
<p class = "hanging">
BGU. = Ägyptische Urkunden aus den Kgl. Museen zu Berlin, Griechische
Urkunden.</p>
<p class = "hanging">
CIG. = Corpus Inscriptionum Graecarum.</p>
<p class = "hanging">
CIL. = Corpus Inscriptionum Latinarum.</p>
<p class = "hanging">
Ditt. = Sylloge Inscriptionum Graecarum ed. Guilelmus Dittenberger.</p>
<p class = "hanging">
Ditt. Suppl. = Orientis Graeci inscriptiones selectae. Supplementum
sylloges inscr. Graec. ed. Wilhelmus Dittenberger.</p>
<p class = "hanging">
EG. vid. Kaibel.</p>
<p class = "hanging">
Galenus K. = Claudii Galeni opera omnia cur. C. G. Kuehn Lipsiae
1821 sqq.</p>
<p class = "hanging">
GGA. = Göttingische gelehrte Anzeigen.</p>
<p class = "hanging">
Jahrb. d. I. = Jahrbuch des Kais. Deutschen archäol. Instituts. Mit dem
Beiblatt Archäologischer Anzeiger.</p>
<p class = "hanging">
IG. = Inscriptiones Graecae consilio et auctoritate Academiae Litterarum
Regiae Borussicae editae.</p>
<p class = "hanging">
JoHSt. vel Journ. of H. St. = The Journal of Hellenic Studies,
London.</p>
<p class = "hanging">
Inschr. v. Magn. = Die Inschriften von Magnesia am Maeander ed. Otto
Kern.</p>
<p class = "hanging">
Inschr. v. Olymp. = Olympia, Textband V, Die Inschriften von Olympia
edd. W. Dittenberger et K. Purgold.</p>
<p class = "hanging">
IvP. = Die Inschriften von Pergamon ed. Max Fraenkel.</p>
<p class = "hanging">
K. vid. Galenus.</p>
<p class = "hanging">
Kaibel EG. = Epigrammata Graeca ex lapidibus conlecta ed. Georgius
Kaibel.</p>
<p class = "hanging">
Lebas vel Lebas-Foucart vel Lebas-Waddington = Voyage archéologique en
Grèce et en Asie Mineure par Ph. Le Bas. Inscriptions grecques et
latines: Tome I (Attique) par Ph. Le Bas, Tome II (Mégaride et
Péloponnèse etc.) par Ph. Le Bas et P. Foucart, Tome III (Asie
Mineure, textes et explications) par Ph. Le Bas et W. H.
Waddington.</p>
<p class = "hanging">
Littré = <ins class = "correction" title =
"legitur ‘Œvres’">Œuvres</ins> complètes d’Hippocrate, traduction
nouvelle avec le texte grec par E. Littré, Paris 1839 sqq.</p>
<p class = "hanging">
Loewy = Inschriften griechischer Bildhauer ed. Emanuel Loewy.</p>
<p class = "hanging">
M. Rh. vid. Rh. M.</p>
<p class = "hanging">
Mich. = Recueil d’inscriptions grecques par Ch. Michel, Bruxelles
1900.</p>
<p class = "hanging">
Μους. κ. Βιβλ. = Μουσεῖον καὶ βιβλιοθήκη τῆς εὐαγγελικῆς σχολῆς ἐν
Σμύρνη.</p>
<p class = "hanging">
OP. vel Oxyrh. Pap. = The Oxyrhynchus Papyri Part I, II, III, IV ed. by
B. P. Grenfell and A. S. Hunt, London 1898-1904.</p>
<p class = "hanging">
Pap. Oxyrh. vid. OP.</p>
<p class = "hanging">
PH. vel Paton-Hicks = The inscriptions of Cos by W. R. Paton and
E. L. Hicks, Oxford 1891.</p>
<p class = "hanging">
REG. = Revue des études grecques (publiée par l’association pour
l’encouragement des études grecques), Paris.</p>
<p class = "hanging">
Rev. arch. = Revue archéologique, Paris.</p>
<p class = "hanging">
Rh. M. = Rheinisches Museum für Philologie.</p>
<p class = "hanging">
SGDI. = Sammlung griechischer Dialekt-Inschriften, herausgeg. von H.
Collitz.</p>
<hr class = "break">
<p><span class = "pagenum">7</span>
<a name = "page7"> </a>
<span class = "firstletter">C</span>um Udalrico de
Wilamowitz-Moellendorff et Friderico Hillero de Gaertringen auctoribus
medicorum Graecorum titulos colligere coepissem, mox intellexi tanto
operi neque tempus neque spatium dissertationi inaugurali statutum neque
vires meas nunc quidem satisfacere. Seposito igitur in futurum sylloges
illius consilio malui de medicis Graecorum publicis agere; quod
collectis plus trecentis medicorum titulis melius me facturum esse spero
quam qui adhuc eandem provinciam administraverunt.</p>
<p>Medicos publicos i. e. medicos, qui a re publica conducti
civibus aegrotantibus gratis mederentur, apud Graecos fuisse semper
notissima res erat. Quamquam in litteris antiquis non multa huius
instituti testimonia sunt, quae postquam semel sunt collecta in
compendiis repeti solent. Accessit larga titulorum copia, postquam
primum a. 1840 Euenoris Acarnanis medici tituli (nunc IG. II 186, 187)
in arce Athenarum effossi sunt; papyri nuper in Aegypto repertae alia
nova addiderunt. Itaque operae pretium videtur rem denuo tractasse.<a
class = "tag" name =
"tag1" href = "#note1">1</a></p>
<hr class = "break">
<span class = "pagenum">8</span>
<a name = "page8"> </a>
<h3><a name = "chap1">CAPUT PRIMUM.</a></h3>
<h4>QUIBUS TEMPORIBUS MEDICI PUBLICI INTER GRAECOS INVENIANTUR.</h4>
<h5 class = "section"><a name = "sec1_1">§ 1.</a></h5>
<h5>DE MEDICIS PUBLICIS VETUSTISSIMIS.</h5>
<p>
Tradit Herodotus (III 131) Democedem Crotoniatam medicum Calliphontis
filium (c. 125), cum Aeginam venisset, anno primo omnes medicos arte sua
adeo superasse, ut postero anno medicus publicus factus talentum ex
aerario publico acciperet; insequenti anno Athenis minas centum, quarto
denique a Polycrate Samiorum tyranno talenta duo accepisse. Ex quibus
duo sunt colligenda: cum Herodotus de medicis publice conductis verba
faciat tamquam de re notissima, quo tempore scripsit (circa annum 440),
institutum medicorum publicorum in civitatibus Graecis solemne fuisse.
Ex eis vero quae narrantur cognoscimus saeculo iam sexto exeunte medicos
aere publico conduci solitos esse.</p>
<p>
Quae narrat Herodotus, Thuriis vel Crotone ipsa eum audivisse verisimile
est. Etenim Democedes medicus erat Crotoniensis, et comprobatur mihi
patrem, qui civis Cnidius fuerat, cum pontificem Aesculapii eum ibi
fuisse Suidas (s. v. Δημοκήδης) referat,<a class = "tag" name =
"tag2"
href = "#note2">2</a> postquam Crotonem venit, ibi munus medicum ut
filium
<span class = "pagenum">9</span>
<a name = "page9"> </a>
esse exsecutum (cf. Krische, <i>Forsch. zur alten Philos.</i> I 72;
Wachtler, <i>de Alcmaeone Crot.</i> 91). Sed num munus medicum, quo et
pater et filius Crotone fungebantur, publicum fuerit, dici non
potest.</p>
<p>
At tamen medicos publicos in Graecia Magna etiam temporibus illis fuisse
aliunde comperimus. Diodorus enim e Timaeo tradit (XII 12, 4) Charondam
omnes qui ante eum leges scripsissent superasse sapientia, cum ludi
magistris mercedem publice dari iuberet; deinde pergit: καὶ τοσοῦτον
ὑπερεβάλετο <em>τοὺς πρότερον νομοθετήσαντας δημοσίῳ μισθῷ τοὺς
νοσοῦντας τῶν ἰδιωτῶν ὑπὸ ἰατρῶν θεραπεύεσθαι</em> κτλ. Sed quas illo
loco Diodorus tradit leges, Thuriorum sunt, qui saeculo quinto, ut saepe
tum et postea fiebat, leges Charondae receperunt. Dubitandum igitur est,
num vere ante Charondam ipsum, cum Catanae patriae<a class = "tag" name
= "tag3" href = "#note3">3</a> olim leges condidisset, ab aliis iam
legislatoribus de medicis publicis provisum sit. Certum tantum est ab
aliis iam ita factum esse, cum Thurii leges quasdam instituerent, quae
tum Charondae existimabantur. Sequitur, ut saeculo quinto et fortasse
iam sexto medici publici in urbibus Graecis Siciliae et Italiae
instituerentur.<a class = "tag" name = "tag4" href = "#note4">4</a></p>
<p>
Quae cum ita sint, ex coloniis de earum originibus coniecturam nos
facere posse arbitramur. Nam est verisimile leges coloniarum non totas
ex novo fictas esse, sed quae domi usu magis quam lege constituta erant,
in coloniis iam legibus esse definita. Atque de Ionum usu ad ipsum
Homerum licet provocare. Antinous enim Ulixe mendico in oppidum
Ithacorum introducto pessime fecisse increpat Eumaeum, quod numerum
hominum egentium auxisset. Qui respondet (ρ 381 sqq.):</p>
<div class = "verse first">
Ἀντίνο᾽, οὐ μὲν καλὰ καὶ ἐσθλὸς ἐὼν ἀγορεύεις‧</div>
<div class = "verse">
τίς γὰρ δὴ ξεῖνον καλεῖ ἄλλοθεν αὐτὸς ἐπέλθῶν</div>
<div class = "verse">
ἄλλον γ᾽, εἰ μὴ τῶν, <em>οἱ δημιοεργοὶ ἔασιν,</em></div>
<div class = "verse">
<em>μάντιν ἢ ἰητῆρα κακῶν ἢ τέκτονα δούρων</em>,
<span class = "gap">385</span></div>
<div class = "verse">
ἢ καὶ θέσπιν ἀοιδόν, ὄ κεν τέρπῃσιν ἀείδῶν;</div>
<div class = "verse">
οὕτοι γὰρ κλητοί γε βροτῶν ἐπ᾽ ἀπείρονα γαῖαν‧</div>
<div class = "verse">
πτωχὸν δ᾽ οὐκ ἄν τις καλέοι τρύξοντα ἑ αὐτόν κτλ.</div>
<p>
<span class = "pagenum">10</span>
<a name = "page10"> </a>
Quibus ex versibus discimus quo tempore facti sunt (saec. VII.?) medicos
sicut vates architectos poetas (praecones adduntur τ 135) functos esse
munere libero et ab aliis separato. Migrabant autem per urbes et
considebant, ubi ut manerent invitabantur aut quo arcessebantur (vs.
386). Ibi quamquam cives non erant, in statu honorato collocati erant,
atque verisimile est, cum δημιοεργοί essent vel τὰ δημόσια
ἐργαζόμενοι,<a class = "tag" name = "tag5" href = "#note5">5</a> eos a
populo esse altos.</p>
<h5 class = "section"><a name = "sec1_2">§ 2.</a></h5>
<h5>DE ASCLEPIADIS ET AESCULAPIIS.</h5>
<p>
At multi sunt qui Aesculapii in fanis medicinam usque ad Hippocratis
tempora excultam esse credunt, medicos autem civiles fuisse negant ante
saeculum quintum vel sextum iniens. Quibus cum ea quae scripsimus
opponimus tum Homerum iterum laudamus. Apud quem nullo loco fit mentio
de Aesculapii aliusve numinis sacerdotibus, qui ex officio curant
aegrotos, sed medici multis locis commemorantur sive in Iliade duces
medicinae periti sunt sive sunt veri medici in Iliade et maxime in
Odyssea. Etenim Aesculapius et filii eius Podalirius Machaonque
militibus praesunt et vulneribus atque morbis medicantur sicut alii
duces (Β 731 sq., Δ 193 sqq., Λ 517 sqq., Λ 832
sqq. cf. infra <a href = "#page75">p. 75</a>).
Nam exempli causa Achilles, qui artem
medicam a Chirone edidicerat (Λ 831 sq.), in imagine vasculi
Sosiae pulcherrima (Furtw., Berl. Vasens. 2278) Patroclum curans
spectatur, in Iliade ipsa Patroclus Eurypylum curat (Λ 844 sqq.).
Sed veri etiam medici in posterioribus
Iliadis partibus inveniuntur.<a class = "tag" name = "tag6" href =
"#note6">6</a> Iam vero in Odyssea munus medicorum ab aliis secretum
est, sed in templis Aesculapii medicos artem suam didicisse nullo verbo
dicitur.</p>
<p>
<span class = "pagenum">11</span>
<a name = "page11"> </a>
Uno loco medici nisi ad Aesculapium tamen ad Paeonem referuntur. Quem
omnino alium veterem deum atque Aesculapium esse Usener
(<i>Götternamen</i> 153 sqq.) demonstravit (cf. Eisele apud Roscherum
s. v. Paian). Sed illo loco legis (δ 230 sq.):</p>
<div class = "verse first">
ἰητρὸς δὲ ἕκαστος ἐπιστάμενος περὶ παντῶν</div>
<div class = "verse">
ἀνθρώπων‧ ἢ γὰρ Παιήονός εἰσι γενέθλης.</div>
<p>
Quae verba non spectant ad medicos Aegyptios, ut iam antiqui ex versibus
antecedentibus concluserunt (schol., Eust., Plut. Gryll. 9; cf.
Ameis-Henze, Anhang p. 100), sed medici omnes, praecipue igitur
Graeci, laudantur (v. Welcker l. l. 49). Nemo autem medicos cum
Paeone artius cohaerere ex versibus illis colliget. Nam medici humani
appellantur progenies dei medici poetica quadam fictione sicut milites
θεράποντες Ἄρηος vel poetae Μουσάων θεράποντες nominantur. Ante
Aesculapium igitur Paeon deus medicorum erat, cum ipse esset
<em>deus</em> medicus et medicus deorum (v. Ε 401, 899). Quem et
Apollinem necdum Aesculapium habet Hesiodus etiam deos medicos (fr.
139):</p>
<div class = "verse first">
εἰ μὴ Ἀπόλλων Φοῖβος ὑπὲκ θανάτοιο σαώσει</div>
<div class = "verse">
ἢ καὶ Παιήων ὃς πάντων φάρμακα οἶδεν,</div>
<p>
et inde Iamblichus (de Pyth. vita 31, 208): εἶναι δὲ ταύτην τὴν
ἐπιστήμην τὸ μὲν ἐξ ἀρχῆς Ἀπόλλωνος καὶ Παιῶνος, ὕστερον δὲ τῶν περὶ τὸν
Ἀσκληπιόν. Quare factum est, ut vetustioribus temporibus medici nondum
Ἀσκληπιοῦ θεράποντες vel παῖδες nominarentur sed Παιῶνος. Ita enim Solon
etiam dicit, cum artes atque quaestus hominum enumeret (4, 57):<a class
= "tag" name = "tag7" href = "#note7">7</a></p>
<div class = "verse first">
ἄλλοι Παιῶνος πολυφαρμάκου ἔργον ἔχοντες</div>
<div class = "verse">
ἰητροί‧</div>
<p>
Itaque primum valetudinarium non Aesculapium est, sed Paeonium,
<span class = "pagenum">12</span>
<a name = "page12"> </a>
quod apud Athenas erat in ora maritima et in quo aquae calidae
ducebantur trans columnas. Quod quinti saeculi media parte recentius non
est, cum Crates in Θηρίοις id commemoret (Ath. 268a).</p>
<p>
Ἀσκληπιάδαι autem omnes medici primum appellantur apud Theogn. 432 sq.:</p>
<div class = "verse first">
εἰ δ᾽ Ἀσκληπιάδαις τοῦτο γ᾽ ἔδωκε θεός,</div>
<div class = "verse">
ἰᾶσθαι κακότητα καὶ ἀτηρὰς φρένας ἀνδρῶν,</div>
<p class = "nospace">
et vix ante annum 500 hymnus Homericus quem dicunt (h. H. XVI) in
Aesculapium deum et ἰητῆρα νοσῶν olim factus esse videtur. Tum etiam
familiae vel collegia medicorum ab Aesculapio se ortos esse praedicare
coeperant. Quod tradit Theopompus: περὶ τε τῶν ἐν Κῷ καὶ Κνίδῳ ἰατρῶν,
ὡς Ἀσκληπιάδαι καὶ ὡς ἐκ Σύρνου οἱ πρῶτοι ἀφίκοντο ἀπόγονοι Ποδαλειρίου
(ita Photius, Bibl. c. 176, 203 = Müller, FHG. I, 296 fragm. 111). Ita
facillime factum est, cum veteres de historia medicorum anquirere
coepissent illo tempore, quo in summo flore erant Aesculapii
valetudinaria sacra, ut etiam Asclepiadae vere medici in his sacris
quondam artem didicisse medicam putarentur.</p>
<p>
De his rebus ita igitur diiudicandum est multos fuisse medicos saeculis
illis, quibus Homeri carmina facta sunt, usque ad Hippocratis aetatem,<a
class = "tag" name = "tag8" href = "#note8">8</a> fuisse autem hos
medicos civiles neque pontifices Aesculapii, quem temporibus
vetustioribus omnino non habebant deum. Itaque falso Plinius, qui
tradidit: <i>sequentia eius</i> (Aesculapii), <i>mirum dictu, in nocte
densissima latuere usque ad Peloponnesiacum bellum. tum eam revocavit in
lucem Hippocrates</i> eqs. (XXIX, 4). Falso enarravit idem (l. l.)
Varrone auctore Hippocratem tabulis ἰαμάτῶν, ut ita dicam, Cois
exscriptis templum Aesculapii incendio consumendum curavisse et
medicinam suam instituisse (cf. S. Reinach, l. l.
p. 1670).<a class =
"tag" name = "tag9" href = "#note9">9</a> Quae indicia
<span class = "pagenum">13</span>
<a name = "page13"> </a>
iam dudum sunt facta a viris doctissimis. Ita enim G. Welcker,
l. l. p. 101: <i>Gar sehr aber widerstreitet es der
wahrscheinlichen griechischen Kulturgeschichte, wenn man von einigen
abenteuerlichen Sagen von höchst verschiedenartigen mythischen Personen,
die in der Geschichte der Arzneikunde, die sie höchst negativ angehen,
wunderlich spuken, unmittelbar übergeht zu der Ausübung der Heilkunst in
den Tempeln;</i>
ib. p. 103: <i>Es ist dies ebenso unwahrscheinlich</i> (nullos
fuisse medicos civiles inter Homerum et Hippocratem), <i>als daß
Hippocrates aus dem Schoße selbst dieser Nation, wie Athene aus dem
Haupte des Zeus in voller Rüstung, als der Meister einziger Art
hervorgegangen wäre, der nur auf sich ruhte, ohne Zusammenhang mit
vielen vorangegangenen Geschlechtern.</i> Idem autem Daremberg, Rev.
arch. XIX (1869), 267:
<i>Il est donc temps de faire justice de la phrase steréotypée:
Hippocrate père de la médecine, et d’en embarrasser l’histoire. Cette
phrase est un véritable attentat aux lois de dèveloppement de l’esprit
humain, et chacun peut maintenant reconnaître que le plus illustre
représentant de l’Ecole de Cos, qu’ Hippocrate a fait son apparition au
moment proprice quand tout concourait, depuis longtemps déjà, à préparer
les voies pour la manifestation d’un grand événement scientifique.</i>
Ita etiam S. Reinach, l. l. p. 1669. Sed tamen in libris
novissimis errores illi inveniuntur. Sunt etiam hodie, qui credant
medicinam Graecam illam celeberrimam in templis Aesculapii natam ibique
ad tempora Hippocratis esse excultam.</p>
<p>
Certum quidem est homines superstitiosos si aegrotabant semper deos
consuluisse aut in speluncis vel templis incubuisse. Qui mos, postquam
multi antea veri medici fuerunt, longius perlatus est, quo tempore
Empedocles mystica quadam arte aegrotos curabat et ἰατρομάντεις, quo
verbo solus Aeschylus utitur (Suppl. 260. Ag. 1606. Eum. 62),
exsistebant. Tum tempus erat—eodem autem tempore medicina ipsa
maxime florebat—ut templa Aesculapii ex officio aegrotos suo more
sanare coepissent. Tamen medici, qui Aesculapium habebant deum
<span class = "pagenum">14</span>
<a name = "page14"> </a>
tutelarem et praesidem eumque valde colebant<a class = "tag" name =
"tag10" href = "#note10">10</a> ut temporibus vetustioribus Paeonem,
causam suam tum quidem numquam cum pontificibus Aesculapii communicabant
aut consiliis eorum intererant. Quod paucis verbis apte locutus est P.
Girard (l. l. p. 86): <i>tout en protestant contre le
charlatanisme des prêtres, ils demeurèrent toujours pleins du respect
pour le dieu.</i>
Quantopere autem vere medici tamen animi haud intacti religione
fuerint, ex Hippocratis viri ingeniosi loco celeberrimo percipitur (περὶ
ἀέρων 22, 77): ἐμοι δὲ καὶ αὐτῷ δοκεῖ ταῦτα τὰ πάθεα θεῖα εἶναι, καὶ
τἄλλα πάντα, καὶ οὐδὲν ἕτερον ἑτέρου θειότερον, οὐδὲ ἀνθρωπινώτερον,
ἀλλὰ πάντα ὅμοια καὶ πάντα θεῖα‧ ἕκαστον δὲ αὐτῶν ἔχει φύσιν τὴν ἑωυτοῦ,
καὶ οὐδὲν ἄνευ φύσιος γίνεται (cf. 22, 81: ἀλλά γὰρ, ὥσπερ καὶ πρότερον
ἔλεξα, θεῖα μὲν καὶ ταῦτά ἐστιν ὁμοίως τοῖς ἄλλοις‧ γίνεται δὲ κατὰ
φύσιν ἕκαστα).</p>
<p>
Quare mihi non probatur saeculo iam quarto in Aesculapiis, quae ex
somniis sanabant, pontifices fuisse medicos. Tamen P. Girard
(l. l. p. 34) contendit in inscriptionibus Atticis IG. II 835 et
836 in Aesculapio Atheniensi repertis Onetorem Melitensem pontificem
(836 vs. 84 cf. vs. 73 et 65, 66) eundem esse hominem atque Onetorem
medicum, quem restituerunt 835, 13.<a class = "tag" name = "tag11" href
=
"#note11">11</a>
<span class = "pagenum">15</span>
<a name = "page15"> </a>
Inferioribus autem saeculis, cum ex toto orbe terrarum ad fana
Aesculapii concurreretur, medici adeo labebantur, ut Aesculapiorum
adiuvarent medicos sacros, quippe qui paullatim aliquo modo medicinae
ipsius periti essent facti. Quod demonstratur inscriptionibus sanationes
dei exhibentibus, quae aevo Romano exaratae sunt: inscriptione
C. Iulii Apellae (IG. IV 955; cf. v. Wilamowitz,
<i>Isyllos</i> p. 116 sqq.);
tabula olim Maffeiana vocata, quae Romae inventa est et ad fanum
Aesculapii situm in insula Tiberis attinet (IG. XIV 966);
inscriptionibus Lebenae repertis in Aesculapio (v. I. Zingerle, AM.
XXI
(1896), p. 67); (cf. etiam titulum Pergamenum JvP. 264). Quae omnes
inscriptiones ab tabulis ἰαμάτων Epidauriis notissimis (IG. IV 951-953;
quartam edidit P. Cavvadias, <i>Mélanges Perrot,</i> Paris 1903,
p. 41)
longe eo distant, quod non fingitur deum ipsum homines quamvis aegrotos,
dum dormiunt, una nocte sanare (cf. Aristoph. Plut. vs. 627 sqq.), sed
quod deus eis somnia tantum inspirat, quibus interpretatis sacerdotes
remedia praecipiunt. Eo modo Aristides quoque altero p. Chr. n.
saeculo cum deo communicabat.</p>
<p>
Quae cum tum ita essent, aevo quidem Romano fieri poterat, ut medici
immemores ordinis prioris ab sacerdotibus advocarentur vel ipsi
sacerdotes fierent. Suo iure citat P. Girard (l. l.
p. 33) IG. III 780
(Athenis, saeculi p. Chr. n. II. ineuntis): ἡ ἐξ Ἀρείου πάγου
βο[υλὴ]
κτα. Ἄσυλον Ζ..... | Στειριέα <em>ἰατρὸν ζ[ακορ]|ρεύσαντα Ἀσκληπιῷ</em>.
IG. III 780a (ibid., eiusdem fere temp.): ἡ ἐξ Ἀρείου πάγου
β[ου]|λὴ<ι> κτα. Σώζοντα | Λαδίκου Σουνιέα <em>ἰα|τρόν,
ζακορεύσαντα | Ἀσκληπιοῦ καὶ Ὑγεία[ς]</em> | ἐν τῷ ἐπὶ Στρατολάου |
ἄρχοντος ἐνιαυτῷ. Aliae inscriptiones adiungi possunt: BCH. XVIII
(1894), p. 160, 4 = AM. XXIV (1899), p. 211, 34 (Germae apud
Pergamum)
vs. 5 sqq.: [Μ]ηνό|δωρος Ἀπολ|λωνίδου το|ῦ καὶ Ὀτακιλί|ου <em>ἰατρὸς καὶ
| ἱερεὺς τοῦ | Ἀσκληπιοῦ</em> κτλ. IG. XII 2, 484 (Lesbi): [ἡ β]όλλα καὶ
ὁ δᾶμος | Βρῆσον Βρήσω <em>ἀρχιατρόν</em> κτα.. vs. 21: <em>ζά|κορον
Σαώτηρος Ἀσκληπίω</em> κτλ. (qui quidem sacerdotia alia administraverat
plurima). Sed celeberrimi etiam medici officii causa suscipiebant
sacerdotia Aesculapii: C. Stertinius Xenophon in urbe Co
(Paton-Hicks 92
(cf. Ditt.<sup>2</sup> 368<sup>1</sup>), 345; Herzog, Arch. Anz. 1903,
193 bis), Heraclitus Rhodiopoli (CIG. 4315 n.).</p>
<p>
Prioribus temporibus cum saepe medici pii Aesculapio donaria vovissent
(v. <a href = "#note11">adn. 11</a>) maximeque si hominem valde
<span class = "pagenum">16</span>
<a name = "page16"> </a>
aegrotantem servaverant (cf. A. Koerte, AM. XVIII, 237), tamen
parva erant dona et nihilo ab aliorum differebant. Sed aevo Romano tota
templa Aesculapio constituebant, fortasse ut ipsi in eis medicarentur:
BCH. 1886, 216 (Oenoandae in Lycia): τὸ Ἀσκληπεῖον (sic) | κατεσκεύασεν
| τῷ Οἰνοανδέων | δήμῳ | Καπανεὺς (Καπανέως τοῦ Καπανέως) ἰατρὸς |
Οἰνοανδεὺς
| ἐκ τῶν ἰδίων. W. M. Leake, Transact. of the Roy. Soc. II, I
(1843) p. 245, 2 et p. 304, 2 = Lebas-Waddington III, 1, 1663b
(Mastaurae in Lydia): Σαμιάδης | Μενάνδρου | ἰατρὸς γενό|μενος ἄριστος|
ἀνέθηκεν τὸ τέ̣μενος καὶ τὰ ἱερ(ὰ) Ἀσκλη|π[ι]ῷ — — —
CIG. III 4315 n. (Rhodiopoli; Heracliti) vs. 17: ναὸν κατασκευ|άσαντα
καὶ ἀγάλματα ἀναθέντα Ἀσκλη|πιοῦ καὶ Ὑγείας — —</p>
<p>
Infima igitur aetate ars vere medica cum arte pontificum Aesculapii
commixta est, postquam e fontibus longe disparibus exortae diu separatim
adoleverunt. De Aristide autem nunc nondum egi, cuius ex ἱεροῖς λόγοις
multa afferri possunt, quae quantopere saeculo p. Chr. n. altero
veri etiam medici artem pontificum probaverint atque adiuverint et ipsi
in Aesculapiis sanaverint demonstrant.</p>
<h5 class = "section"><a name = "sec1_3">§ 3.</a></h5>
<h5>DE MEDICIS PUBLICIS A SAECULO QUINTO USQUE AD PRINCIPATUS TEMPORA
PRIMA.</h5>
<p>
Ad medicos publicos revertamur. Inveneramus primos eorum apud Iones, cum
in Odyssea apud poetam quendam Ionicum primum de medicis publicis
testimonium exstet atque antiquis iam temporibus in urbibus Ionicis
Siciliae et Italiae<a class = "tag" name = "tag12" href =
"#note12">12</a> medici illi exstiterint. Athenis saeculo sexto
Democedes medicus publicus erat, saeculo quinto alium certum medicum
publicum Aristophanes tradit. Qui in Acharnensibus, cum Dicaeopolis ab
agricola bobus suis ab hostibus privato rogatus esset, ut oculos
lacrimis effusis paene occaecatos pace (ut finxit Aristophanes
<span class = "pagenum">17</span>
<a name = "page17"> </a>
pro unguento) sibi oblineret, illum ita facit loquentem (vs. 1030 sqq.):</p>
<div class = "verse first">
ΔΙΚ. ἀλλ᾽, ὦ πονήρ᾽, οὐ δημοσιεύων τυγχάνω.</div>
<div class = "verse">
ΓΕΩ. ἴθ᾽, ἀντιβολῶ σ᾽, ἤν πως κομίσωμαι τὼ βόε.</div>
<div class = "verse">
ΔΙΚ. οὐκ ἔστιν, ἀλλὰ κλᾶε πρὸς τὰ Πιττάλου.</div>
<p>
Fuit igitur Athenis Aristophanis temporibus Pittalus<a class = "tag"
name = "tag13" href = "#note13">13</a> δημοσιεύων vel medicus publicus
notissimus, ad quem aegroti in comoedia etiam mittebantur. Quem saepius
citat Aristophanes: in Acharnensibus iterum Lamachus miles gloriosus,
postquam in proelium profectus mox malum nanctus est, ut ad illum se
portent monet (vs. 1222):</p>
<div class = "verse first">
θύραζέ μ᾽ ἐξενέγκατ᾽ ἐς τὰ Πιττάλου</div>
<div class = "verse">
παιωνίαισι χερσίν.</div>
<p>
Denique Vesp. 1432 Philocleon cuidam, quem vulneraverat et qui hac de
causa eum reum facere volebat, suadet, ut medicum potius adeat:</p>
<div class = "verse first">
οὕτω δὲ καὶ σὺ παράτρεχ᾽ εἰς τὰ Πιττάλου</div>
<p>(θεραπευθησόμενος τὰς πληγάς addunt scholia). Sic plane intelligitur
harum comoediarum aetate medicos publicos Athenis fuisse homines
notissimos.</p>
<p>
Quod quin inscriptione quoque in arce Athenarum eruta affirmaretur, ab
eo non multum afuit. Nam scribit A. Wilhelm (Wien. Jahresh. I
(1898),
Beibl. p. 44) inscriptionem IG. I 81, si recte eam legerit, ad
medicum publicum pertinere, et posterius de hac et aliis accuratius se
disceptaturum esse promittit. Quam fidem cum nondum vir doctissimus
liberaverit, inscriptionem illam ad alteram quinti saeculi partem ut
videtur pertinentem afferre non possumus.<a class = "tag" name = "tag14"
href = "#note14">14</a></p>
<p>
<span class = "pagenum">18</span>
<a name = "page18"> </a>
Eodem fere tempore<a class = "tag" name = "tag15" href =
"#note15">15</a> inscriptio Cypria syllabarum signis indigenis tabulae
aheneae incisa est, quae Idalii olim est inventa (Deecke, SGDI. 60).
Quae foedus inter Stasicyprum regem Idaliosque et Onasilum medicum
factum exhibet, quo illi pecuniam vel fundos polliciti Onasilum et
fratres eius sibi obligabant, ut per tempus obsessionis, qua Persae et
Citiei Idalium urbem premebant, viros vulneratos publice curarent: ὅτε
τὰν πτόλιν Ἠδάλιον κατέϝοργον Μᾶδοι κὰς Κετιῆϝες, ἰ(ν) τῶι Φιλοκύπρων
ϝέτει τῶ Ὀνασαγόραυ, βασιλεὺς Στασίκυπρος καὶ ἁ πτόλις Ἠδαλιῆϝες
ἄνωγον Ὀνάσιλον τὸν Ὀνασικύπρων τὸν <ins class = "correction" title
= "(sic) j">ἰjατῆραν</ins> κάς τὼς κασιγνήτως <ins class =
"correction" title = "(sic) j">ἰjᾶσθαι</ins> τῶς ἀνθρῶπως τὼς ἰ(ν) τᾶι
μάχαι ἰκμαμμένως ἄνευ μισθῶν κτλ. (vs. 1 sqq.). Habemus igitur quinto
iam saeculo Idalii medicum, qui multis promissis (vs. 5 sqq.) publicus
advocatus est. Sed in summo discrimine hoc factum est, qua ex re
intellegitur Idalienses tum munus medicis publice mandare nondum
consuevisse aut omnino nullos medicos in urbe fuisse.</p>
<p>
At saeculis insequentibus in Graecia multos medicos publice
<span class = "pagenum">19</span>
<a name = "page19"> </a>
institutos esse cum scriptores, Plato, Xenophon, Teles alii, quos suo
quemque loco tractabimus, testantur tum tituli multi approbant. Quas
breviter nunc enarrare supervacaneum non erit:</p>
<p class = "citation">
1. W. Judeich, AM. XVI (1891), 292. <em>Tei</em>. Fragmentum synoecismi
pacti inter Teum et aliam civitatem. vs. 10 commemoratur τὸ ἰατρικόν.
Annorum a. Chr. n. 370-350 (J. Wackernagel, AM. XVII 143). Sed
recentior esse videtur.</p>
<p class = "citation">
2. IG. II 256b (add. p. 424). Ditt.<sup>2</sup> 489. Mich. 120.
<em>Athenis in Aesculapio</em>. Decretum in honorem Phidiae Apollonii f.
Rhodii medici Athenis publici. A. 304/3 a. Chr. n.</p>
<p class = "citation">
3. IG. II 352b (add. p. 426). <em>Athenis in Aesculapio</em>.
Fragmentum decreti pertinentis ad sacrificia Aesculapio et Hygiae ab
medicis publicis facta. Anni, ut videtur, 240/39 a. Chr. n. (v.
Kirchner, PA. 3791: GGA. 1900, p. 443, § 24).</p>
<p class = "citation">
4. IG. XII 1, 1032. Ditt.<sup>2</sup> 491. Mich. 436. <em>Carpathi
(Brycunte)</em>. Decretum honorificum Menocriti Metrodori f. Samii
Brycuntiorum med. publ. III. fere saec.</p>
<p class = "citation">
5. R. Herzog, Arch. Anz. 1903, p. 198, 3. <em>Co in
Aesculapio</em>.
Decretum pagi Αιγηλίων in honorem Anexippi Alexandri f. med. publ. III.
saec. Nondum edita.</p>
<p class = "citation">
6. ibidem nr. 4. <em>Co in Aesculapio</em>. Fragmentum decreti in
honorem medici publici alicuius. III. saec. Nondum edita.</p>
<p class = "citation">
7. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 5. Ditt.<sup>2</sup> 490. Mich. 425.
SGDJ. 3618. <em>Co</em>. Decretum honorificum Xenotimi Timoxeni f. Coi
medici, qui vice medicorum publicorum morbo affectorum munere publico
functus est. III. fere saec.</p>
<p class = "citation">
8. Foucart-Wescher, Inscr. de Delph. 16. Ditt.<sup>2</sup> 466. Mich.
268. SGDJ. 2615. <em>Delphis</em>. Decretum populi Philistioni cuidam
choregiam et τὸ ἰατρικόν remittentis. Anno fere 200. aut paullo
superiore.</p>
<p class = "citation">
9. W. Vollgraf, BCH. XXV (1901), 234. <em>Amphissae</em>. Decretum
populi Amphissiorum perscriptum populo Scarphiensium, in honorem
Menophanti Artemidori f. Macedonis ex urbe Lydiae Hyrcanio, qui medicus
publicus Amphissam accitus erat. II. saeculi partis prioris.</p>
<p class = "citation">
10. B. Latyschew, AM. VII (1882), p. 364. SGDJ. 1447. Mich. 297.
IG. IX, 2, 69. <em>Lamiae</em>. Decretum honorificum Metrodori Adromenis
f. Pelinnaei medici publ. <em>veterinarii</em>. Anno fere 130.
a. Chr. n. (A. Wilhelm, BCH. 1900, p. 230).</p>
<p class = "citation">
11. H. Demoulin, BCH. XXVII (1903), 233 sqq. (cf. 1902, p. 420, 2).
<em>Teni</em>. Decretum Teniorum atque decretum Nesiotarum in honorem
Apollonii Hieroclis f. Milesii med. publ. II. saec.</p>
<p class = "citation">
12. C. T. Newton, Greek inscr. in the Brit. Mus. 143. <em>Gythei</em>.
Decretum honorificum Damiadae ... lis f. Lacedaemonii med. publ. Anni
fere 100. a. Chr. n. aut paullo posterioris.</p>
<p class = "citation">
13. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 344. <em>Co</em>. Decretum pagi
Halensium in honorem Isidori Nicarchi f. Coi med. publ. Saeculi
p. Chr. n. primi.</p>
<p class = "citation">
14. Heberdey u. Kalinka, Zwei Reisen im südwestl. Kleinasien (Denkschr.
d. K. A. d. W. in Wien, ph.-h. Kl. Bd. XLV, 1), p. 23, 13. In
Lyciae urbe
<span class = "pagenum">20</span>
<a name = "page20"> </a>
<em>Tlo.</em> Basis statuae erectae a populo in honorem Bellerophontei
med. publ. I. aut II. p. Chr. n. saec.</p>
<p>
Quos adhuc enumeravimus titulos, certe sunt medicorum publicorum aut
certe ad medicos publicos spectant. Adiungimus eos, qui fortasse ad
medicos publicos pertinent, quamquam propter lapides nimis corrosos non
plane constat, et qui, nisi sunt medicorum publicorum, tamen his aliquid
proficiunt (nr. 15-28). Horum titulorum cum plurimi autem sint decreta
honorifica, decretis quae de medicis publicis facta sunt enumeratis usui
fortasse est aliorum quoque medicorum addere decreta atque bases
statuarum a <em>re publica</em> positarum (num. 29-48):</p>
<p class = "citation">
15. IG. II 186. <em>Athenis in arce</em>. Decretum honorificum Euenoris
Euepii f. Acarnanis medici. 322/21 a. Chr. n.</p>
<p class = "citation">
16. IG. II 187. <em>Athenis in arce</em>. Decretum in honorem eiusdem.
Paullo recentius.</p>
<p class = "citation">
17. R. Herzog, Arch. Anz. 1903, p. 197. <em>Co in Aesculapio</em>.
Decretum factum de legibus colligendis, quae erant de piaculis (ἁγνειαῖς
et καθαρμοῖς) veteribus, et piaculorum ipsorum laterculus. Commemorantur
aedes medicorum (εἶ τοὶ ἰατροὶ τάσσονται). Anno fere a. Chr. 300.
Nondum edita.</p>
<p class = "citation">
18. ibidem p. 10. <em>Co in Aesculapio</em>. Epistula Cnossiorum ad
Coos missa de Hermia medico Coo Gortyna artem exercente et a Cnossiis
honorato. Anni a. Chr. n. 219. vel uno prioris posterioris.</p>
<p class = "citation">
19. IG, XII 5, 600. <em>Ceae</em>. Decretum honorificum Polygnoti
Dinonis f. Phi[lippensis?] med. fortasse publici. III. saec. vix
recentior.</p>
<p class = "citation">
20. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 37 (cf. 40). Ditt.<sup>2</sup> 616.
SGDJ. 3636. Mich. 716. Co. Fasti sacri Coorum. Medicis pars carnis
victimarum conceditur. III. saec.</p>
<p class = "citation">
21. J. Demargne, BCH. XXIV (1900), 225. In insula Creta ad oppidum
<em>Oluntem</em> reperta. In eodem lapide una cum compluribus aliis
decretis honorificis decretum est in honorem medici cuiusdam Casii
fortasse publici. Anni fere 200. a. Chr. n.</p>
<p class = "citation">
22. Ph. E. Legrand, BCH. XVII (1893), p. 550, nr. 48.
Ditt.<sup>2</sup>
503. REG. IX (1896), 359. In Mysia prope Parium (in vico
<i>Dermendjik</i>). Decretum synedrorum concilii Iliensis in honorem
Parianorum et A ..... zi Zopyri f. agoranomi Pariani; panegyri Athenae
Iliadis cum cura instructa conduxerat filius Zopyri inter cetera medicum
homines in panegyri morbo affectos gratiis curantem. II. saec. partis
prioris.</p>
<p class = "citation">
23. Th. Homolle, BCH. VI (1882), p. 13 vs. 83. Ratio excepti et
expensi hieropoearum Apollinis <em>Delii</em> archonte Demare
(a. fere 180. cf. Ditt.<sup>2</sup> 588, p. 320<sup>1</sup>).
Cuius anni hieropoei ab antecessoribus in arcam publicam inter ceteras
acceperant urnam in qua inerant [ὧν] ἔλαττον ἔλαβεν ὁ ἰατρὸς <span
class = "explan" title = "C C L">Η Η 𐅄</span> καὶ τοῦ ἐνοικίου
ὡσαύτως <span class = "explan" title = "X X V">Δ Δ 𐅃</span>.</p>
<p class = "citation">
24. IG. IX 1, 104. <em>Elateae</em>. Decretum honorificum medici Asc
..... haud scio an publici. Vix ante saec. II. medium.</p>
<p class = "citation">
<span class = "pagenum">21</span>
<a name = "page21"> </a>
25. C. T. Newton, Greek Inscr. in the Brit. M. 260. Exemplar
<em>Calymnae</em> constitutum, ut videtur, decreti Coorum, ut honores
medico cuidam Coo ab Calymniis tributi Co proclamarentur. II. fere
saec.</p>
<p class = "citation">
26. BCH. XVIII (1894), p. 197. <em>Amorgi.</em> Decretum nimis
mutilum in honorem Uliadis Uliadis f. medici. II. fere saec.</p>
<p class = "citation">
27. R. Herzog, Arch. Anz. 1903, p. 198, 1. <em>Co in
Aesculapio</em>.
Decretum Apterae urbis Creticae in honorem Callippi Aristocriti f. Coi
medici a Cois missi. II. saec. Nondum edita.</p>
<p class = "citation">
28. IG. XII 5, 719. <em>Andri.</em> Honorum decretum Artemidori Menodoti
f. medici fortasse publici. Aevi Romani ineuntis.</p>
<p class = "citation space">
29. R. Herzog, Arch. Anz. 1903, p. 198, 2. <em>Co in
Aesculapio.</em>
Decretum Jasi urbis Cariae in honorem Philisti Nicarchi f. Coi medici,
qui Jasios curaverat, cum Coi in morbos incidissent. III. saec. Nondum
edita.</p>
<p class = "citation">
30. Jardé, BCH. XXVI (1902), 269. <em>Delphis</em>. Decretum Philisti
Moschionis f. Coi medici ab Amphictyonibus honorati. Anni a. Chr.
ut videtur 218/17.</p>
<p class = "citation">
31. Th. Homolle, BCH. IV (1880), 348. <em>Deli.</em> Decretum
honorificum Archippi Polychari f. Cei medici. III. vel II. saec.</p>
<p class = "citation">
32. Wescher et Foucart, Inscr. rec. à Delphes 462. SGDJ. 2632.
<em>Delphis</em>. Decretum in honorem Melancomae nescio cuius filii
[Me]galopolitae medici. Anni a. Chr. 206/05.</p>
<p class = "citation">
33. CIG. 3596. Ditt.<sup>1</sup> 157; idem Syll. Suppl. (Orientis Graec.
inscr. sel.) 220. Troia u. Ilion, p. 465, 25 (Brueckner). In
<em>Troade</em> olim reperta. Decretum Iliensium in honorem Metrodori
Timoclis f. Amphipolitae medici, qui Antiochum regem et Meleagrum ducem
in pugna vulneratos sanaverat. III. a. Chr. saec. exeuntis vel
ineuntis II (cf. Th. Sokoloff, Klio, Beitraege zur alten Gesch., edd.
C. F. Lehmann u. E. Kornemann IV (1904), p. 109 sq.: post
pugnam apud Panium commissam anno 198).</p>
<p class = "citation">
34. C. T. Newton, Greek Inscr. in the Brit. M. 258. SGDJ. 3557.
<em>Calymni</em>. Fragmentum decreti in honorem Chartadae<a class =
"tag" name = "tag16" href = "#note16">16</a> Philoxeni f. Berenicei
medici (at non archiatri, cf. infra <a href = "#page27">p. 27</a>).
Circa annum 200. a. Chr.</p>
<p class = "citation">
35. IG. II 433. <em>Athenis</em>. Fragmentum decreti in honorem Menandri
Pergameni, medici Eumenis II. regis Pergamenorum. Ex annis a. Chr.
197-159.</p>
<p class = "citation">
36. IG. IX 1, 516. <em>Actii</em>. Decretum concilii Acarnanum in
honorem Diogenis Diogenis f. Pergameni medici per oppida Acarnaniae
medicantis. Annorum 167-146.</p>
<p class = "citation">
37. R. Weil, AM. I (1876), p. 337, 7a. <em>Amorgi</em>. Cum aliis
in eodem lapide decretum est Minoetarum in honorem Pythionis Aeacidae
[Delphi] medici. II., ut videtur, saeculi.</p>
<p class = "citation">
38. P. Perdrizet, BCH. XX (1896), p. 341, 7. <em>Citii</em>.
Basis statuae publice erectae in honorem Artemidori Artemidori f.
medici. II. aut I. a. Chr. saec.</p>
<p class = "citation">
<span class = "pagenum">22</span>
<a name = "page22"> </a>
39. CIG. 4379c. Sterret, Papers of the American School III (1884-85), p.
287, nr. 407/8. In loco <em>Pisidiae</em> <i>Kara Baulo</i>. Basis
statuarum Orestis Antiochi f., qui Alexandriae studiosus medicinae
mortuus erat, et patris eius. Statuas ponendas curavit mater et coniunx
honore a senatu populoque decreto. II. vel I. p. Chr. n. saec.</p>
<p class = "citation">
40. O. Kern, Inschr. von Magnesia 113. Ditt.<sup>2</sup> 371. In vico
<i>Üzümlü</i> prope Magnesiam a. M. Decretum honorificum Tib.
Claudii Tyranni Magnetis Claudii imperatoris liberti medici. Ex I.
p. Chr. saeculi prima parte.</p>
<p class = "citation">
41. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 409 et 418. Kaibel, EG. 200.
<em>Co</em>. Basis statuae Satyri Themistocli f. medici a pago
Isthmiotarum honorati; in alio lapide basis duo sunt disticha medici
ipsius tunc iam mortui, qui gratias agit pago Isthmio. I. p. Chr.
n. saec. ineuntis vel medii.</p>
<p class = "citation">
42. CIG. 4315n. <em>Rhodiopoli.</em> Basis statuae publice constitutae
in honorem Heracliti Heracliti f. Rhodiopolitae Rhodiique philosophi et
medici, Homeri inter medicos vocati, qui a multis civitatibus
societatibusque honoribus affectus est. I. vel II. p. Chr.
saec.</p>
<p class = "citation">
43. IG. III 780. <em>Athenis.</em> Basis statuae ab Areopago, senatu
sescentorum, populo constitutae in honorem Asyli Z..... f. Stiriensis
medici et zacori Aesculapii. Ex annis anno p. Chr. 126.
antecedentibus.</p>
<p class = "citation">
44. IG. III, 780a. <em>Athenis in Aesculapio</em>. Herma sine capite cum
inscriptione Sozontis Ladici f. Suniensis medici et zacori Aesculapii,
quem Areopagus, senatus sescentorum, populus honorabant. Eiusdem
aetatis.</p>
<p class = "citation">
45. Th. Reinach, REG. VI (1893), p. 180, 19. <em>Jasi</em>. Basis
statuae C. Cornelii Hecataei medici publice erectae. I. vel II.
p. Chr. saec.</p>
<p class = "citation">
46. G. Hirschfeld, Greek Inscr. in the Brit. M. 799. <em>Cnidi</em>.
Basis statuae publice constitutae in honorem Servii [Sul]picii
Apolloni[i] f. Hecataei medici. Saec. p. Chr. I. vel II.</p>
<p class = "citation">
47. ibidem 838. <em>Cnidi</em>. Basis statuae a populo erectae in
honorem Cliti Cliti f. medici mortui. Saec. p. Chr. II.
vel III.</p>
<p class = "citation">
48. G. Cousin et Ch. Diehl, BCH. X (1886), p. 60, nr. 13. In urbe
Lyciae Cadyanda. Basis statuae Menophili Dosithei f. Cadyandensis medici
a senatu populoque statutae. Saec. p. Chr. II. vel III.</p>
<p>
Ex his quos casus servavit titulis satis certo confirmatur quod in
universum dicit Xenophon: περὶ δὲ ὑγιείας ἀκούων καὶ ὁρῶν ὅτι καὶ πόλεις
αἱ χρῄζουσαι ὑγιαίνειν ἰατροὺς αἱροῦνται κτλ. (Inst. Cyr. I 6, 15). Tam
quarto igitur saeculo fere omnes omnino urbes Graecorum medicos publice
conduxisse censendae sunt.</p>
<p>
A Graecis hoc institutum ad barbaros transgressum esse Strabo e
Posidonio docet. Qui de Massiliensibus suo etiam tempore Romanos et
Gallos litteras docentibus verba faciens dicit haec: ὁρῶντες δὲ τούτους
οἱ Γαλάται καὶ ἅμα εἰρήνην ἄγοντες τὴν σχολὴν ἄσμενοι πρὸς τοὺς
τοιούτους διατίθενται βίους οὐ κατ᾽ ἄνδρα μόνον ἀλλὰ καὶ δημοσίᾳ‧
σοφιστὰς γοῦν ὑποδέχονται τοὺς μὲν ἰδίᾳ, τοὺς
<span class = "pagenum">23</span>
<a name = "page23"> </a>
δὲ πόλεις κοινῇ μισθούμεναι, καθάπερ καὶ ἰατρούς (C. p. 181; IV 1,
5 ex.).</p>
<p>
Sed ad titulos supra compositos revertimur. In quibus modus honorum
alius est saeculis ante Christum natum, alius aetate Romana. Olim enim
senatus populusque virum de civitate meritum laude publica honorabant,
proxenia, civitate, aliis huiusmodi honoribus, qui lapide in publico
constituto memoriae prodebantur. Romanis autem temporibus, cum honores
illi pretium atque dignitatem amisissent, clariora apertioraque insignia
virtutis desiderabantur. Itaque totum hominem marmoreum posteris
constituebant. Quo factum est, ut, quo recentiora sunt tempora, eo
plures bases statuarum exsistant medicorum eoque magis decreta longa
atque aptissima ad nos erudiendos offerre se desinant.</p>
<p>
Sin autem publicos spectamus medicos, omnes ferme, quorum titulos
possidemus, ante principatus tempora vivebant; neque omnino ullam
inscriptionem medici publici inde ab altero p. Chr. n. saec.
habemus. Quid igitur est? Institutum illud sensim et paullatim periitne
temporibus imperii Romani? Minime. Nam medici publici tum etiam munere
suo omnibus locis fungebantur. Sed nomen mutatum est. Quod quale fuerit,
mox videbimus.</p>
<h5 class = "section"><a name = "sec1_4">§ 4.</a></h5>
<h5>DE MEDICIS PUBLICIS AEVI ROMANI SIVE DE ARCHIATRIS.</h5>
<p>
Aetate Romana uno loco medici publici usque in saeculum quartum
eminent:</p>
<p>
Oxyrh. Pap., I 51 (p. 108) anni p. Chr. 173. De corpore mortuo
visitato ad Claudianum praetorem relatio π(αρὰ) Διονύσο(υ) Ἀπολλοδώρου
Διονυς[ί]ου ἀπ᾽ Ὀξυρύγχων πόλεως δημοσίου ἰατροῦ.</p>
<p>
Oxyrh. Pap., I, 40 (p. 83), saec. II. p. Chr. exeuntis vel
ineuntis III. Iudicium praefecti de questu Psasnis, qui quidem est
ἰατρὸς δημος[ιεύ]ων ἐπὶ ταρι[χείᾳ].</p>
<p>
Oxyrh. Pap., I 52 (p. 109), anni 325. De inspectione puellae domo
collapsa vulneratae renuntiatio ad curatorem rei publicae παρὰ Ἀυρηλίων
.... καὶ Διδύμου καὶ Σιλβανοῦ ἀπ[ὸ τῆς λαμ(πρᾶς)] καὶ λαμ(προτάτης)
Ὀξυρυγχιτῶν πόλεω[ς δημοσίων] ἰ[ατρ]ῶν.</p>
<p>
<span class = "pagenum">24</span>
<a name = "page24"> </a>
Quibus papyris addenda esse videtur similis renuntiatio C. Minicii
Valeriani ἔχοντος τὸ ἰατρεῖον ἐν κώμῃ Καρανίδι data a. d. XI. Kal.
Sept. anni 130. (BGU. 647). Quam papyrum medici publici esse, si ex
argumento eius collegerimus, a vero fortasse non aberrabimus.</p>
<p>
Iam his papyris demonstratum est vetus medicorum publ. nomen (δημόσιος
ἰατρός vel ἰατρὸς δημοσιεύων) in Aegypto etiam per aevum Romanum
usitatum fuisse.</p>
<p>
Aliis locis δημόσιοι ἰατροί posterioribus imperatorum saeculis non
inveniuntur. Tamen multi altero p. Chr. saeculo tituli medicorum
exstant et maxime in urbibus Asiae Minoris. Inter hos sunt multi
archiatrorum. Qui archiatri erant medici publici et excipiebant eos,
quos adhuc cognovimus δημοσιεύοντας, ipsi vocati ἀρχιατροί.<a class =
"tag" name =
"tag17" href = "#note17">17</a> Quod priusquam accuratius exponamus, de
archiatris, unde provenerint, verba nonnulla nobis facienda sunt.</p>
<p>
Inscriptionibus archiatrorum, quae ante Romana tempora exaratae erant,
nondum inventis diu viri docti putabant apud Romanos exstitisse
archiatros, plurimique Andromachum Neronis imperatoris medicum primum
omnium designabant. Quem Galenus ἀρχιατρόν vocaverat (K. XIV,
p. 2).
Erotianus autem librum, qui τῶν παρ᾽ Ἱπποκράτει λέξεων συναγωγή
inscribitur, Andromacho archiatro dedicaverat (ed. Klein, p. 29, 1:
Τὴν Ἱπποκράτους πραγματείαν, ἀρχιατρὲ Ἀνδρόμαχε, οὐκ ὀλίγα συμβαλλομένην
πᾶσιν ἀνθρώποις ὁρῶν κτλ., quibus verbis liber incipit); sed hunc
recentiorem quam illum Neronis medicum et filium eius fuisse suo iure
exposuit Klein (Proleg. p. XII sq.). Inscriptione tum Coa inventa
(PH. 345) C. Stertinius Xenophon primus archiater
existimabatur.</p>
<p>
<span class = "pagenum">25</span>
<a name = "page25"> </a>
Altera ex parte per complura saecula viri doctissimi inquirebant, quae
vis voci ἀρχιατρός subiecta esset, habebantque controversiam, ἀρχὸς τῶν
ἰατρῶν an τοῦ ἄρχοντος ἰατρὸς (ne memoremus <i>principem atrii</i>
quemquam intellexisse) vis primitiva vocabuli esset (v. Dan. le Clerc,
<i>Hist. de la Méd.</i>, p. 585 sqq.). Postremum commentationem de
archiatris ampliorem scripsit R. Briau: <i>L’archiâtrie romaine ou
la médecine officielle dans l’empire romain. Suite de l’histoire de la
profession médicale</i> (Paris 1877). Qui rem acute perscrutatus tamen
nimis subtiliter in plura genera quam sunt distribuit archiatros.<a
class = "tag" name = "tag18" href = "#note18">18</a> Res tum non
promovebatur, nisi quod nomen archiatrorum iam saeculis Christum natum
antecedentibus occurrere demonstrabatur, id quod facillime fieri poterat
inscriptionibus, quae id ostendebant, repertis.<a class = "tag" name =
"tag19" href = "#note19">19</a></p>
<p>
<span class = "pagenum">26</span>
<a name = "page26"> </a>
Quarum prior in basi statuae Deli inventa legitur (ed. Th. Homolle, BCH.
IV (1880), p. 217; Ditt.<sup>1</sup> 244; Löwy 294; Ditt. Suppl.
256):</p>
<div class = "verse first">
Κράτερον Κρατέρου Ἀντιοχέα τὸν τροφέα</div>
<div class = "verse">
Ἀντιόχου Φιλοπάτορος, τοῦ ἐγ᾽ βασιλέως</div>
<div class = "verse">
μεγάλου Ἀντιόχου καὶ βασιλίσσης Κλεοπάτρας,</div>
<div class = "verse">
γεγονότα δὲ καὶ τῶν πρώτων φίλων βασιλέως Ἀντι-
<span class = "gap">5</span></div>
<div class = "verse">
όχου καὶ ἀρχιατρὸν καὶ ἐπὶ τοῦ κοιτῶνος τῆς</div>
<div class = "verse">
βασιλίσσης, Σωσίστρατος Σωσιστράτου</div>
<div class = "verse">
Σάμιος, τῶν πρώτων φίλων, ἀρετῆς ἕνεκα καὶ</div>
<div class = "verse">
εὐνοίας καὶ φιλοστοργίας τῆς εἰς ἑαυτὸν,</div>
<div class = "verse">
Ἀπόλλωνι Ἀρτέμιδι Λητοῖ.</div>
<div class = "verse2">
Φιλότεχνος Ἡρώδου Σάμιος ἐποίει.</div>
<p>
Qua ex inscriptione apparet archiatrum ordinis nobilis fuisse et apud
regem ipsum (Antiochum VII.) munus medicum exsecutum esse, cum titulus
inter alias aulae regiae dignitates insertus sit. Est autem inscriptio
annorum 130. vel 129. a. Chr. (Ditt.<sup>1</sup> 244<sup>1</sup>.
cf. Löwy 294). Altera inscriptio gemina iterum τῶν πρώτων φίλων βασιλέως
καὶ ἀρχιατρόν ostentat. Quam Deli quoque inventam edidit
S. Reinach, BCH. VII (1883), 359 (Ditt. Suppl. 374). Exarata est
non multo post antecedentem, cum Mithradates (VI.) Eupator per annos
a. Chr. 120-63 regnaret. Legitur autem in basi statuae ita:</p>
<div class = "verse first">
῎<ins class = "correction" title = "legitur ‘Ο’">Ὁ </ins>ἱερε]ὺς Ἡλιάναξ
Ἀσκληπιοδώρου Ἀθηναῖ[ος]</div>
<div class = "verse">
Παπίαν Μηνοφίλου Ἀμισηνόν,</div>
<div class = "verse">
τῶν πρώτων φίλων βασιλέως</div>
<div class = "verse">
Μιθραδάτου Εὐπάτορος
<span class = "gap">5</span></div>
<div class = "verse">
καὶ ἀρχιατρόν, τεταγμένον δὲ</div>
<div class = "verse">
καὶ ἐπὶ τῶν ἀνακρίσεων,</div>
<div class = "verse2">
θεοῖς. </div>
<p>
Hi duo tituli, soli archiatrorum, qui e saeculis antechristinianis adhuc
exstant, plane demonstrant apud diadochos qui vocantur reges archiatros
exortos et munere aulico functos esse.
<span class = "pagenum">27</span>
<a name = "page27"> </a>
Sed in inscriptione Calymnia (nr. 34)<a class = "tag" name = "tag20"
href = "#note20">20</a> cum vs. 5 ante vocabulum ἰατρός lacuna hiaret et
Newton, qui illam edidit, vestigia litterae Χ agnosci posse<a class =
"tag" name = "tag21" href = "#note21">21</a> putavisset, hic [αρχ]ιατρός
supplevit. Haberemus igitur medicum <em>urbis</em>, qui archiater
vocatus esset. At quae Newton explevit stare non possunt, cum viri duo
doctissimi, A. Smith et A. R. Munro, lapidem denuo inspexerint
atque litteram ullam in lacuna fuisse negaverint.<a class = "tag" name =
"tag22" href = "#note22">22</a></p>
<p>
Qua igitur in domo regia archiatri primi exstiterint, quaerendum est.
Etenim mihi quidem probatur ante Alexandrum aut Alexandri ipsius
temporibus nondum quosvis medicos archiatros nominatos esse. Cum autem
titulus archiatri, qui regem Antiochum curabat, tempore prior sit, in
aula Seleucidarum medici aulici appellari archiatri coepti esse
videntur, optimeque propinquitate atque coniunctione familiae utriusque
probatur ab aula regia Antiochena ad regis Pontici nomen transiisse. At
S. Reinach verisimile esse existimabat (BCH. VII 359 et apud
Daremberg-Saglio, l. l. p. 1690) in Aegypto primos exstitisse
archiatros, cum aliae aulae mores atque institutiones Ptolemaeorum
imitarentur, cum in Aegypto tituli similes sicut ὁ ἐπὶ τῶν ἰατρῶν et
βασιλικὸς ἰατρός se praeberent, cum denique iam veteris imperii
temporibus in quinta, quam numerant, regum familia medici regis noti
sint. Quarum causarum quam primam vir doctissimus attulit, falsam esse
infra videbis (<a href = "#note25">adn. 25</a>),
quam tertiam nihil ponderis habere nemo neget.</p>
<p>
Sed legitur in inscriptione Deli inventa titulis Crateri et Papiae supra
exscriptis simillima quidam ἐπὶ τῶν ἰατρῶν (ed. Th. Homolle, BCH. III
(1879), p. 470; Ditt. Suppl. 104):
<span class = "pagenum">28</span>
<a name = "page28"> </a>
Χρύσερμον Ἡρακλείτου Ἀλεξανδρέα | τὸν συγγενῆ βασιλέως Πτολεμαίου<a
class = "tag" name = "tag23" href = "#note23">23</a> | καὶ ἐξηγητὴν καὶ
ἐπὶ τῶν ἰατρῶν | καὶ ἐπιστάτην τοῦ Μουσείου | Ἄρειος ——
—— Ἀπόλλωνι κτλ. Qui cum praefectus Musei vocetur
praefectusque urbis Alexandriae vel praefectus annonae
(ἐξηγητής.—cf. U. Wilcken, Ostr. I, p. 624, 654; cf.
Ditt. Suppl. 104<sup>4</sup>), tertium etiam quod habuit officium
publice neque in aula regis administrasse videtur. Praefuit igitur
fortasse Alexandriae medicis et rebus medicis. Neque nego potuisse eum
omnibus medicis publicis, qui multi in Aegypto erant, summum praefectum
impositum fuisse, ut voluit R. Ditterberger (Suppl.
104<sup>5</sup>). Certe quidem in aula regia non medicus erat regis.</p>
<p>
At idem atque ἀρχιατρός titulus qui etiam testis excitatur significare
videtur. Legitur enim in magna papyro Taurinensi, quam integerrimam
edidit A. Peyron, <i>Papyri Graeci regii Taurinensis musei Aegyptii
I</i> (Taurini 1826), pap. 1, vs. 25 Tatam, qui ὁ βασιλικὸς ἰατρός
vocatur, iussum regis per litteras tradidisse praefecto. Sicut igitur
ille Παπίας ἀρχιατρός, τεταγμένος δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνακρίσεων (p. 29)
Tatas quoque res publicas subibat; tamen regis fuit medicus, qui hunc
ipsum curabat et munere aulico fungebatur, ut ex titulo βασιλικὸς ἰατρός
elucere videtur.</p>
<p>
Sin autem in terris duabus eadem res altero loco ἀρχιατρός, altero
βασιλικὸς ἰατρός vocatur, nomina mihi confundenda non esse videntur, sed
ita statuendum est medicum illum aulicum apud Ptolemaeos βασιλικὸν
ἰατρόν, apud Seleucidas ἀρχιατρόν nominatum esse. Quid enim? Papyrus
Taurinensis anno a. Chr. 117. scripta est, id quod die in epistula
adscripta certe constat; inscriptio Crateri autem archiatri Antiochi
anni 130. vel 129. est.</p>
<p>
Atque porro. Demonstrabitur continuo voci ἀρχιατροῦ aliam vim impositam
esse temporibus Romanis, cum medici publici ab oppidis conducti ita
vocabantur. Quod in Aegypto non factum est; nam hic medici publici usque
ad IV. p. Chr. saec. ἰατροὶ δημόσιοι vel δημοσιεύοντες vocabantur
(v. p. 23 sq.) atque tituli archiatrorum non ante tempora Byzantina
inveniuntur. Duo enim archiatri tantum, quorum tituli in Aegypto reperti
sunt, adhuc sunt noti, uterque saeculi quinti et sexti: Πρώτερις
<span class = "pagenum">29</span>
<a name = "page29"> </a>
ἀρχιατρός, cuius stelam sepulcralem in loco <i>Tehneh</i> nuper reperit
G. Lefebure (BCH. XXVII (1903), p. 375 nr. 115) in coemeterio
christianorum saeculi quinti vel sexti (v. l. l. p. 369, 376 sq.).
Alterum invenis in Pap. Oxyrh. I 126 (p. 195) vs. 23: Φλ. Μάρκος
σὺν θεῷ ἰατρὸς υἱὸς τοῦ τῆς λογίας μνήμης Ἰωάννου γενομέ(νου) ἀρχιατροῦ
συναινῶ κτλ. Sed est haec papyrus anni p. Chr. 572.</p>
<p>
Qui praeterea commemoratur archiater Aegyptius, is quoque aetatis est
Byzantinae. Exstat apud Photium cod. 220 (p. 564/5): Ἀνεγνώσθη
<em>Θέωνος ἀρχιητροῦ Ἀλεξανδρέως</em> ἰατρικὸν βιβλίον ὁ ἐπιγράφει
ἄνθρωπον. Qui cum inter Oribasium et Aetium (saec. VI.) locum habeat
apud Photium, hac ex re aetas eius iam pellucet, quae fit clarior Photii
verbis ipsius (220 ex.): ἔστι μέντοι τὴν χρείαν τὸ βιβλίον <em>ταῖς τοῦ
Ὀρειβασίου συνόψεσι</em> παρεχόμενον <em>παραπλησίαν</em>.</p>
<p>
Byzantina igitur ante tempora nullus in Aegypto medicus archiater
vocatur.<a class = "tag" name = "tag24" href = "#note24">24</a> Qua ex
re satis apparet in Aegypto titulum archiatri inventum non esse. Contra
testes excitati in Syriam omnes nos ducunt: in Syria igitur nomen
archiatri videtur natum.<a class = "tag" name = "tag25" href =
"#note25">25</a></p>
<p>
<span class = "pagenum">30</span>
<a name = "page30"> </a>
Ac primo archiater, ut docent tituli, praecipuum habebat in aula regis
locum et medicus aulicus erat. Qui regem ipsum et familiam eius curabat
intra domum regis et servis medicis, quorum multi in aula magna tum iam
fuerint, praeerat. Qua ex re nomen sumpsit. Nam est archiater ὃς ἄρχει
τῶν ἰατρῶν sicut ἀρχιτέκτων est ὃς ἄρχει τῶν τεκτόνων. Sicut autem in
aedibus
<span class = "pagenum">31</span>
<a name = "page31"> </a>
aedificandis architectus optimus peritissimusque omnium est et res
difficillimas agit, ita archiater etiam est medicus, qui inter alios
excellit et propterea ad proprium et grave officium vocatus est. Qua in
re R. Briau assentiendum est, qui universam archiatri naturam ita
apte definivit (l. l. p. 127): <i>Ce caractère (le c.
général), c’est qu’ils étaient tous nommés par des corps constitués ou
selon un mode établi par le gouvernement impérial; c’est-à-dire qu’ils
avaient tous une empreinte officielle et des fonctions commandées et
obligatoires: <em>ils étaient médecins fonctionnaires</em> ..... Il (le
titre d’archiâtre) n’était en réalité qu’une marque d’honneur qui
désignait le médecin fonctionnaire à la consideration et au respect de
tous.</i> Quibus in verbis res Romanas vir ille doctissimus spectat,
quas adhuc non exposuimus. Sed ab initio ita fuit, ut archiatri munere
certo et definito fungerentur et ab rege aliove in hunc locum
promoverentur.</p>
<p>
Ab regibus Orientis Graeci munus et nomen via directa ad imperatores
Romanos transiisse opinio communis est. Sed uno iam exemplo
C. Stertinii Xenophontis medici Claudii imperatoris ita non esse
planum faciemus. Multae enim inscriptiones eius et Graecae et Latinae
exstant, eius ipsius vel ad eum pertinentes (inter 24 Graecos undecim
sane textum eundem exhibent), scriptoresque mentionem Xenophontis
faciunt, de quo postremum disseruit R. Herzog (l. l.
p. 189 sqq.)<a class = "tag" name =
"tag26" href = "#note26">26</a> Nemo hunc medicum Claudii dicit
archiatrum, nec Plinius (NH. XXIX 7) nec Tacitus (Ann. XII, 61 et 67),
sed »medicum« tantum tradunt, sicut etiam Laertius Diogenes (II, 6 n.
16), si verba ad Xenophontem Claudii medicum spectant, simpliciter
scripsit ἰατρός. Verum etiam in inscriptione Latina Romae reperta
»medicus« traditur: <i>Cosmiae C. <em>Stertini · Xenophontis | medici ·
Augusti</em> | vix · ann · XVIIII | Blastus · conservos · D · S · et |
Iuliae Thymele | matri</i> (CIL. VI 8905). Quae inter inscriptiones
Graecas ordinem indicant, altera Xenophontem Romae etiam, ut apparet,
moratum ἰατρὸν Τιβερίου Κλαυδίου Καίσαρος nominat (Dubois, BCH. V
(1881), 472, Calymni), altera Co reperta in basi statuae titulum quem
quaerimus exhibet (PH. 345): Γ. κτα. Ξενοφῶντα <em>τὸν
ἀρχιατρὸν</em></p>
<p>
<span class = "pagenum">32</span>
<a name = "page32"> </a>
<em>τῶν θεῶν Σεβαστῶν</em> καὶ ἐπὶ τῶν Ἑλληνικῶν ἀποκριμάτων,
χειλιαρχήσαντα καὶ ἔπαρχον γεγονότα τῶν ἀρχιτεκτόνων καὶ τιμαθέντα ἐν
τῶι [τῶ]ν Βρεταννῶν θριάμβωι στεφάνωι χρυσέωι καὶ δόρατι κτλ.. Sequitur
igitur, ut C. Stertinius in amplissimo statu apud Claudium
collocatus esset, qui medico, <i>cuius scientia ipse utebatur</i> (Tac.
Ann. XII 61), sicut reges illi Graeci alia etiam dabat mandata. Sed
statua temporibus Neronis erecta est, cum Xenophontem [φιλονέρων]α etiam
appellavissent (vs. 11),<a class = "tag" name = "tag27" href =
"#note27">27</a> quod quidem verbum, ut fiebat, postea erasum est, et
cum Xenophon in hoc titulo esset ἀρχιερεὺς τῶν θεῶν καὶ ἱερεὺς διὰ βίου
τῶν Σεβαστῶν καὶ Ἀσκλαπιοὺ καὶ Ὑγίας καὶ Ἠπιόνης (vs. 14 sqq.).
Similiter in inscriptione nuper Co effossa (R. Herzog, Arch. Anz. 1903,
193) Xenophon ipse se nominat τὸν ἱερέα αὐτῶν διὰ βίου (Ἀσκληπιοῦ
Καίσαρος Σεβαστοῦ καὶ Ὑγίας καὶ Ἠπιόνης), atque hic etiam in rasura
quadam de Herzogii coniectura φιλονέρων fuit. Haec inscriptio certe
Neronis aetate exarata est, cum Xenophon ipse statuam consecraverit
cumque novo honore herois a populo ornatus sit, qui honos in
inscriptionibus Claudii aetate incisis non invenitur, sed apte ei Coum
regresso<a class = "tag" name = "tag28" href = "#note28">28</a>
decernebatur. Cum autem in inscriptione priore, in qua ἀρχιατρός
legebatur, et φιλονέρων et ἱερεὺς διὰ βίου τῶν Σεβαστῶν καὶ Ἀσκλαπιοῦ
καὶ Ὑγίας καὶ Ἠπιόνης insit, apparet hanc quoque conceptam esse
temporibus Neronis, cum Xenophon paullo post Claudium suo auxilio
mortuum, quia Romae imperatore necato manere non poterat (cf.
R. Herzog l. l. p. 195), Coum redierat.</p>
<p>
Quae cum ita sint, quid veri similius est, quam Coos ipsos simplicem,
»medicum Augusti« in titulum magnificentiorem mutavisse archiatri
promptum ex more Graecorum, ut virum de se bene meritum eo magis
honorarent? Sed vere Romanos hoc quidem tempore titulo archiatri nondum
usos esse alii tituli approbant:</p>
<p>
IG. XIV 1759. <em>Romae</em>. Τιβέριος Κλαύδιος Κουιρείναι Μενεκράτης
<span class = "pagenum">33</span>
<a name = "page33"> </a>
<em>ἰατρὸς Καισάρων</em>, cui a discipulis scholae conditae ab eo
sepulcrum (ἡρῷον) paratur. Medicus Caesarum complurium ex familia
Claudia.</p>
<p>
IG. XIV 1751. <em>Romae</em>. Τι. Κλαύδιος Ἄλκιμος <em>ἰατρὸς
Καίσαρος</em>, cuius sepulcrum Restituta quaedam res medicas docta ab
Alcimo curandum fecit. Medicus Claudiorum alicuius, quamquam sane formae
litterarum in tempus posterius deducunt. (Sed erret Harnack
(<i>Medizinisches aus der ält. Kircheng.</i> p. 14) qui titulum
Christianum et aetate Byzantina esse contendit).</p>
<p>
Benndorf u. Niemann, <i>Reisen in Lykien und Karien</i> p. 63 nr.
30 et p. 64 nr. 32. <em>Sidymae</em>. Titulus dedicatorius in
porticu, quam Τιβέριος Κλαύδιος <em>Σεβ[αστοῦ ἀπ]ελεύθερος</em> Ἐπάγαθος
<em>ἰατρὸς ἀκκῆσσος τοῦ ἰδίου πάτρωνος</em> cum alio quodam (cf. 32) et
Claudio imperatori et Dianae et deis aliis consecraverat. Idem Ἐπάγαθος
ἀπελεύθερος ἰατρὸς ἀκ[κῆ]σσος τοῦ ἰδίου πάτρωνος una cum Tib. Claudio
Tib. f. Quir. Liviano statuam Claudii statuendam curavit (nr. 32).
—Quibus titulis additur ad »medicum Augusti« quidam »medicus
accensus Augusti«, qui igitur medicos Augusti in serviendo valetudini
Caesaris ipsius adiuvabat. Qui quamquam servus erat, non inter servos
medicos ducendus est, qui homines et maxime servos aulae imperatoriae
curabant. Quibus praeerat quidam »supra medicos« aut »decurio medicorum«
aut »superpositus medicorum«,<a class = "tag" name = "tag29" href =
"#note29">29</a> inter quos omnes aulae imperatoriae medicos archiatrum
locum non habere late patet.</p>
<p>
P. Perdrizet et Ch. Fossey BCH. XXI (1897), p. 66, 3. Rev.
arch. 1897, I p. 355. Byzant. Zeitschr. XIV (1905) p. 20 nr.
5. <em>Laodiceae ad Libanum</em>. (?—Tell Nebbi Mindu) . . . .
[Λικ]ίννι[ον?] . . . . | Φι[λ]ιππικὸ[ν] | <em>ἰατρὸν Σεβ(αστοῦ)</em> |
Φλ.
Σακέρδος | Ἐμίσηνος τὸν | αὐτοῦ φ[ί]λον. Imperatoris nescio cuius
medicus. Sed Hadrianum, cum in Syria versaretur, aut alium imperatorem
ibi versatum curasse et propterea ut titulum medici Augusti sibi
adsumeret impetrasse videtur. Ad tempora posteriora litterae formis
rotundis (<span title = "ΕϹλ"><img class = "inline" src =
"images/rotundis.png" width = "29" height = "15" alt =
"Greek letterforms"></span>) pertinent.</p>
<p>
G. Hirschfeld, Greek inscr. in the Brit. M. 799. <em>Cnidi</em>. In basi
statuae publice erectae: Σερούϊος [Σουλ]πίκιος Ἀπολλωνίου υἱὸς Ἑκαταῖος
ὁ <em>ἰατρὸς καὶ φίλος τοῦ Σεβαστοῦ</em>, ad quae verba
<span class = "pagenum">34</span>
<a name = "page34"> </a>
extrema medicos regum Graecorum conferas, qui τῶν πρώτων φίλων βασιλέως
καὶ ἀρχιατρός vocabantur (p. 26) et Eudemum <i>amicum et medicum
Liviae</i> (Tac. Ann. IV, 3). Cum ex nomine Servi Sulpici eluceat eum
civitatem a Galba accepisse, huius vel alicuius posteriorum medicus
fuit. Adnotavit etiam Newton litteras tituli Hecataei aliquanto priores
esse tituli Hadriani eodem loco reperti.</p>
<p>
Falsa autem est inscriptio CIG. 3285 in anaglypho sepulcrali Smyrnaeo
nunc in museo Veronensi conservato, id quod et contextus verborum et
formae litterarum et locus inscriptionis sub anaglypho demonstrant. Ibi
legitur: Μᾶρκον Ἀρτώριον Ἀσκληπιάδην | <em>θεοῦ Καίσαρος Σεβαστοῦ
ἰατρὸν</em> | ἡ βουλὴ καὶ ὁ δῆμος τῶν Σμυρναίων | ἐτίμησαν ἥρωα
πολυμαθίας χάριν. Patet iam inscriptionem inepte compilatam esse ex eis
quae scriptores Romani passim de Artorio medico Caesaris Augusti
tradunt. Quam inscriptionem esse vitiatam Maffei iam olim (Mus. Ver.
XLVII. 4) Boeckhio non multum persuadens et tum iterum Duetschke (Antik.
Bildw. IV, 539) contenderat. Quod nemo negabit, qui anaglyphum ipsum aut
imaginem ope lucis expressam viderit.<a class = "tag" name = "tag30"
href = "#note30">30</a></p>
<p>
Sed ne in falsis operam perdamus titulis. Pergamus afferre testimonia,
quae demonstrant medicos Caesarum saeculo primo et ineunte altero
publice nondum archiatros nominatos esse. Exstant enim Latini etiam
tituli:</p>
<p>
CIL. VI, 3985 <i>Tyrannus Liviae medicus</i> (cf. ibid. 3986 et 87 alios
Liviae medicos, quorum tabulae in columbario libertorum et servorum
Liviae Augustae et Caesarum inventae sunt, unde etiam tituli supra
laudati <a href = "#note29">adn. 29</a>, 1 et 2).</p>
<p>
CIL. VI 8646 et 47 exstant duo »medici domus Augustae«.</p>
<p>
CIL. VI 8895: <i>L. Arruntio Semproniano Asclepiadi Imp. Domitiani
medico</i> eqs. (cf. Plin. NH. XXIX, 5).</p>
<p>
CIL. XIV 3641, Tibure: <i>D. M. Ti. Claudio Aelio Sabiniano medico Aug
<img class = "inline" src = "images/blot.png" width = "30" height = "16"
alt = "////"> Pedanius Rufus amicus.</i><a class = "tag" name = "tag31"
href = "#note31">31</a></p>
<p>
<span class = "pagenum">35</span>
<a name = "page35"> </a>
Multi alii »medici« inter officiates ex familia Augusta, qui quidem
servi sunt aut liberti, ibidem exstant (CIL. VI 8894—8910).<a
class = "tag" name = "tag32" href = "#note32">32</a></p>
<p>
Certe igitur constat Domitiani etiam medicos titulo antiquo »medicus
Augusti« esse usos. Qui titulus ex Aegypto, ubi βασιλικὸν ἰατρὸν illum
inveneramus (v. p. 28), Romam translatus esse videtur, archiatri
autem titulum Graeci ex Asia oriundi in Italiam importaverunt. Nam quod
Galenus Andromachum Neronis medicum archiatrum nominat (K. vol. XIV,
p. 2: Ανδρόμαχος ὁ Νέρωνος ἀρχιατρός κτλ. cf. supra »Imp. Domitiani
medicus«), verisimile est, quod in sua patria mos erat, Galenum in res
alienas transtulisse. Fuit igitur Andromachus medicus (vocat eum Galenus
brevi ante loc. cit. simpliciter ἰατρόν) et factus est »medicus
Augusti«, id quod Galenus, Graecus quidem verborum amans, voce ἀρχιατροῦ
interpretatur. Neque aliter iudicandum est de aliis archiatris ab Galeno
laudatis: K. Vol. XIV p. 261: Μάγνος δὲ ὁ καθ᾽ ἡμᾶς ἀρχιατρὸς
γενόμενος et paullo post Δημήτριος δὲ καὶ αὐτὸς καθ᾽ ἡμᾶς ἀρχιατρὸς
γενόμενος. Quos Romae factos medicos imperatorios (ut de Demetrio medico
Marci Aureli constat: Gal. XIV p. 4) Galenus vocabulo a Romanis
nondum usurpato, sibi autem noto et grato vocare videtur. Nam tertio
etiam saeculo Lampridius tradit medicum imperatorium ab Severe Alexandro
salario firmo conductum et <i>medicum Palatinum</i> nominatum esse
(Alex. Sev. c. 42). Denique ad Iuven. X, 221 Themiso, qui primo vixit
a. Chr. n. saeculo neque unquam medicus Augusti ullius fuisse
potest, ab scholiasta archiater vocatur. Sed scholion illud (ed.
Jahn-Buecheler:
<i>Themison a. archiater illius temporis cui detrahit</i>), cum in
Pithoeano a manu prima scriptum legatur, non recentissimorum est, tamen
sexto demum saeculo exaratum esse potest. Quo tempore vox archiatri pro
simplici medici iam usurpata esse videtur ut est cum hoc vocabulum circa
annum 800 ad Germanos transflueret, apud quos pro antiquo medici
vocabulo recipiebatur.<a class = "tag" name = "tag33" href =
"#note33">33</a></p>
<p>
Quae cum ita sint, res hoc modo disceptanda est: titulus
<span class = "pagenum">36</span>
<a name = "page36"> </a>
archiatri, quo reges Orientis Graeci utebantur, non continuo ab
imperatoribus Romanis excipiebatur, sed in urbes Graecas transiit et
prioribus aevi Romani saeculis ab Graecis hominibus tantum
usurpabatur.</p>
<p>
Quod praeter ea, quae adhuc exposuimus, multi archiatrorum tituli
demonstrant, qui in urbibus Graecis et maxime Asiae Minoris inventi
sunt. Cum in his ad vocem archiatri nihil aliud adiunctum sit, ab urbe
in qua erant medici hoc nomine vocati esse videntur. Accedit, quod ter
non ἀρχιατρός solus sed ἀρχιατρός τῆς πόλεως vel ἀρχιατρός πόλεως
dicitur. Hi tres igitur medici municipales vel ut adhuc diximus publici
erant, ita ut alii etiam ἀρχιατροί ab urbe sic vocati medici publici
fuisse videantur. Cum autem tres illi tituli ἀρχιατρῶν τῆς πόλεως in
urbibus reperti sint, quae longe inter se distant, cum prima in Asia,
secunda in Graecia, tertia in Italia sita sit, hac re iam demonstratur
aevo Romano morem Graecorum, ut valetudinem civium medicis publicis
mandarent, per totum imperium Romanum diffusum esse neque umquam Graecos
ipsos a more suo destitisse. Sed accuratiora proferamus de tribus illis
titulis:</p>
<p class = "citation">
49. CIG. 2714; Lebas, Voyage V, 314-318. In urbe Cariae <em>Euromo</em>.
Eadem inscriptio dedicatoria quinque aut si imagini Fellowii (<i>Asia
Minor</i>, p. 260) fides habenda est octo columnis templi alicuius
affixa est. Quas dedicavit columnas Μενεκράτης Μενεκράτους <em>ὁ
ἀρχιατρὸς τῆς πόλεως</em> στεφανηφορῶν κτλ. Quo tempore columnae
dedicatae tabulis praefixae sint, certe dici non potest. Formae
litterarum mea quidem sententia altero saeculo antiquiores non sunt
(<span title = "ϹΩΝΗ"><img class = "inline" src =
"images/quadratis.png" width = "53" height = "15" alt =
"Greek letterforms"></span>). Sed structuram et formas templi ipsius
atque columnarum (v. <i>Antiquities of Jonia</i> I, cap. IV, tab. 1-5)
recentiores aetate Hadriani non esse et inter Augusti et Hadriani
tempora cadere R. Delbrueck mihi asseveravit.</p>
<p class = "citation">
50. IG. IV, 782. <em>Troezene</em>. In basi statuae Aesculapii, ut satis
certum est, quam urbi dedicavit Αγασικλείδας Ἀγασικλείδα ὁ ἀρχιατρὸς τῆς
πόλεως ἀγορανομῶν τὸ ξ̅θ̅ (coni. Bursian al., ζ̅θ̅ in lapide) ἔτος. Cum
aera ab Hadriani itinere Peloponnesiaco deducenda sit, titulus, si recte
illud coniectum est, anni p. Chr. 192 est.</p>
<p class = "citation">
51. IG. XIV, 689. In Hirpinorum urbe <em>Aeclano</em>. In basi statuae
Aesculapio dedicatae. Quam constituendam curavit Γ. Σάλουϊος Ἀττικιανὸς
<em>ἀρχιατρὸς πόλεως</em>. Vix saec. p. Chr. II. antiquior.</p>
<p>
Quibus ab ἀρχιατροῖς τῆς πόλεως vix ei medici distinguendi sunt, qui
solum ἀρχιατροί in titulis vocantur. Quos titulos nunc per locos
disponamus, quo facilius quanto archiatri in Asia Minore frequentiores
sint perspiciatur:</p>
<p class = "citation">
<span class = "pagenum">37</span>
<a name = "page37"> </a>
52. Heberdey u. Wilhelm, <i>Reisen in Kilikien</i> (1891 u. 92)
(Denkschr. d. K. A. d. W. in Wien, Ph.-h. Kl. Bd. XLIV, VI), p. 20
nr. 51. <em>Rhossi</em> (in loco <i>Arsâs</i> in Cilicia). Titulus
sepulcralis christianus Κυρίλλου̣ τοῦ τιμιωτάτου̣ καὶ ἐναρέτου
ἀρχειατροῦ. Valde recens.</p>
<p class = "citation">
53. Ibid. p. 84 nr. 161. <em>Olbae</em> (in loco Ciliciae
<i>Uzundschaburdsch</i>). Basis statuae: Μ. Αὐρήλιον Μενάνδρον Μενάνδρου
τὸν ἀρχιατρόν κτλ. II. saec. altera parte non prior.</p>
<p class = "citation">
54. Petersen und v. Luschan, <i>Reisen in Lykien etc.</i> p. 176
nr. 225. In via, quae ab loco <i>Elmaly</i> <em>Cibyram</em> ducit. Tit.
sepulcr.: [Φιλ]όλογον ἀρχ[ιατρ]όν? κτλ. II. saec.?</p>
<p class = "citation">
55. Benndorf u. Niemann, <i>Reisen in Lykien und Karien</i>. I
p. 78 nr. 55. <em>Sidymae</em> in sarcophago. Μ. Αὐρ.
Πτολεμαῖος [ὁ καὶ Ἀριστ]όδημος Ἀριστοδήμου τοῦ καὶ Λύσωνος Ἀρις[τοδήμου]
Σιδυμεὺς ἀρχιατρὸς τετειμημένος ὑπὸ τῶν Σεβαστῶν κ̣αι τῆ[ς] πατρίδος
ἀλιτουργία κτλ. Altera parte saec. II. non antiquior.</p>
<p class = "citation">
56. CIG. 4277. <em>Xanthi</em>. Tit. sepulcr. Κλαυδίου Επικτήτου
ἀρχια̣τροῦ. II. saec.?</p>
<p class = "citation">
57. P. Paris et M. Holleaux, BCH. IX (1885), p. 336 nr. 19;
rectius Sterret, Papers of the Americ. School, II (1883/84), p. 21
nr. 17.
<em>Heracleae-Salbacae</em> (in Caria). Basis statuae. Statuebat nescio
quis quendam .... οὐ Χαρμίδου Μεν[άν]δρου πρύτανιν καὶ στ[ε]φανηφόρον
καὶ ἀρχιατρόν, [ἕ]να τῶν εὐγενεστάτων καὶ εὐσχημονεστάτων, ἀπο προγόνων
βουλευτῶν, πάσας ἀρχάς τε καὶ λειτουργίας ἐκτ[ετελε]κότα τῇ πατρίδι κτλ.
II. saec. altera parte non prior.</p>
<p class = "citation">
58. P. Paris et M. Holleaux, BCH. IX (1885), p. 337 nr. 20.
<em>Heracleae-Salbacae</em>. Basis statuae. Totum do titulum: [Χ]αρμίδην
πρύτανιν | καὶ στεφανηφόρον | υἱὸν Μ. Αὐρ. Χαρμίδου | πρυτανέως καὶ
στε|φανηφόρου καὶ ἀρχι|ατροῦ. cf. tit. 57.</p>
<p class = "citation">
59. CIG. 3953h. »in oppido <i>Makuf</i>«, <em>Heracleae-Salbacae</em>,
ut nunc constat (Waddington apud Lebasium III, 1695. Paris et Holleaux,
BCH. IX (1885), p. 330 sqq.). Tit. sepulcr. Παππίου ....ου
<em>ἀρχιατροῦ ἀπογόνο[υ] ἀρχιατρῶν</em>. II. saec. vel recentior.</p>
<p class = "citation">
60. Babington, Transact. of the Royal Soc. of Lit., II. Ser. Vol. X, p.
126 nr. 25; E. L. Hicks Journ. of. H. St., XI (1890), p. 127
nr. 11. In urbe Cariae <em>Ceramo</em>. In basi rotunda protomae vel
statuae, quam urbs imperatori C. Valenti Hostiliano Decii filio
erexit. Verbis dedicatoriis subscriptum est: Μ. Αὐ. Β(αλέντι) Πολείτῃ β̅
τῷ ἀρχιατρῷ πρώτῳ ἄρχοντι τὸ β̅. Anni 251.</p>
<p class = "citation">
61. C. T. Newton, <i>Discov. of Halicarn. etc.</i> II, p. 790 nr.
96.
<em>Laginae</em>. In basi duarum statuarum. In fine inscriptionis tempus
inter cetera verbis his definitur: ἐπιμελουμένου τῶν Μυστηρίων Σουλ.
Δημητρίου τοῦ ἀξιολογωτάτου ἀρχ[ια]τροῦ. Saec. II. partis mediae, ut ex
nomine Π. Αἰλ. Αὐρ. Νέωνος apparet.</p>
<p class = "citation">
62. Lebas-Waddington III, 568. <em>Alabandae</em>. Tit. sepulcr.:
Ἑρμέρωτος ἀρ|χιατροῦ‧ ζῶ. | Αὐρ. Διονυσίου‧ | ζῇ. (editor partem priorem
restituit: [Τῶν] Ἑρμέρωτος ἀρχιατροῦ (sc. οἰκείων). Ζῶ[σιν].) II. saec.
partis alterius non prior.</p>
<p class = "citation">
63. CIG. 2847. <em>Aphrodisiade</em>. Tit. sepulcr. Μάρκου Αὐρηλίου
Μεσσουληΐου Χρυσαορ[έω]ς ἀρχιατροῦ. Aetatis Antoninorum.</p>
<p class = "citation">
<span class = "pagenum">38</span>
<a name = "page38"> </a>
64. A. E. Contoléon, REG. XII (1899), p. 382 nr. 3.
<em>Trallibus</em>.
In sigillo ferreo cum capulo legitur: Εὐκάρπου ἀρχιατροῦ. De tempore
editor, qui titulum litteris parvis mandavit, nullum verbum addidit. Sed
certe ad saecula posteriora spectat.</p>
<p class = "citation">
65. CIG. 2987; Lebas V, 161. <em>Ephesi</em>. In basi statuae [Ἀττ]άλου
Ἀσκληπιάδου Πρείσκου φιλοσεβαστοῦ <em>ἀρχιατροῦ διὰ γένους</em>, cuius
munera honoraria multa adduntur. II. fere saec.</p>
<p class = "citation">
66. Hicks, <i>Greek Inscr. in the Brit. Mus.</i> 677. <em>Ephesi</em>.
Tit. sepulcr. .... Ἰο[υλίου?] ..... ἀ̣ρχει̣ατροῦ hominis Iudaeici ut ex
verbis quae sunt in fine intelligitur: [Ταύτης τῆ]ς σοροῦ κήδον|[ται οἱ
ἐν Ἐφέ]σῳ Ἰουδέοι. II. vel III. saec.</p>
<p class = "citation">
67. M. A. Wagener, <i>Inscr. Gr. rec. en Asie Min.</i> p. 20,
3 et tab. A
(<i>Mémoires des Prix de l’Acad. de Bruxelles</i> 1861). Μους. κ. Βιβλ.
III (1880), p. 159 nr. τιθ᾽. K. Buresch, <i>Aus Lydien</i>
(ed. O. Ribbeck 1898) p. 55. In urbe Lydiae <em>Coloe</em>. In
lapide marmoreo arae simili legitur: Αὐρή[λιο]ς Ἀρτεμίδωρος | ὁ
ἀρχιατρὸς καὶ ἰεροφάν|της εἱδρύσατο. Nescio qui K. Buresch
coniecerit Artemidorum in ἱερᾷ συμβιώσει muneribus sacerdotalibus
archiatri et hierophantae esse functum. Equidem intelligo: ὁ ἀρχιατρὸς
τῆς πόλεως καὶ ἱεροφάντης θεοῦ τινος, fortasse Ἀσκληπιοῦ. II. saec. vel
III. ineuntis.</p>
<p class = "citation">
68. Lebas-Waddington III, 1523. <em>Smyrnae</em>. Fragmentum temporis
Traiani. Fortasse versus 2. restituendus est: ....νον ἀρχια[τρόν].</p>
<p class = "citation">
69. I. A. R. Munro, I. of H. St. XVII (1897), p. 286 nr. 54. In
loco Mysiae <i>Säujilar</i>. Stela sepulcralis Αὐρ. Ἱεροκλεῖ [β᾽] τῷ
ἀρχιατρῷ consecrata ab filio Αὐρ. Ἱεροκλεῖ γ᾽. Saec. II. exeuntis vix
antiquior.</p>
<p class = "citation">
70. CIG. 3943. <em>Lampsaci</em> (nunc Oxonii). Basis statuae a gerusia
Κύρῳ Ἀπολλωνίου ἀρχιατρῷ ἀρίστῳ πολείτῃ κτλ. auctori beneficiorum
magnorum erectae. Quem Cyrum eundem esse ac <i>Cyrum Liv(i)ae Drusi
Caes(aris) medicum</i> (CIL. VI, 8899) olim viri docti male putabant.
Non autem repugnabo, si quis Cyrum Apollonii f. Lampsacenum, qui patri
sepulcrum et funus consecravit (CIG. 3645), illum esse archiatrum
existimat. Uterque titulus ad II., ut videtur, pertinet saeculum.</p>
<p class = "citation">
71. Perrot, <i>Exploration de la Galatie et de la Bithynie</i>,
p. 48 nr. 27. Kaibel, EG. 352. Titulum multo accuratius lectum
nuper edidit G. Mendel BCH. XXVII (1903), p. 317 nr. 6.
<em>Claudiopoli</em>. Tit. sepulcr. Acilii Theodori archiatri (ἰατρῶν
πρό[μου] quod ut nuper in lapide lectum est Georgius Kaibel iam
restituerat). Sepulcrum eius faciendum curaverunt filius et Θεόδωρος
ἀρχιατρός propinquus.</p>
<p class = "citation space">
72. G. Lefebure, BCH. XXVII (1903), p. 375 nr. 115. In loco
<ins class = "correction" title = "legitur ‘Aepyptio’">Aegyptio</ins>
<i>Tehneh</i>, ubi fortasse fuit oppidum vetus <em>Acoris</em>. Stela
sepulcr. reperta in christianorum coemeterio saec. V. vel VI.: Πρώτερις
| ἀρχιατρὸς | ἐκοιμήδη | ἐν Κ(υρί)ῳ | Παχὼν κ̅α̅.</p>
<p class = "citation space">
73. IG. XII, 2, 484. In insula Lesbo a Conze olim reperta
<em>Hierae</em>. Basis statuae a senatu populoque Mytilenorum, ut
verisimile est, constitutae: [Ἡ β]όλλα καὶ ὁ δᾶμος Βρῆσον Βρῆσω
ἀρχιατρὸν ἀλιτού[ρ]γατον, ζὰ τῶν παίδων
<span class = "pagenum">39</span>
<a name = "page39"> </a>
δὲ καὶ ἐκγόνων ἀρχὰς καὶ ἄλλας καὶ κισσοφορίας καὶ ἀγορανομίας
ἐπιτετελέκοντα, quae munera multa alia praecipue sacerdotalia archiatri
ipsius sequuntur, inter quae ζάκορος Σαώτηρος Ἀσκληπίω (v. 21 sq.). II.
ut videtur saec.</p>
<p class = "citation">
74. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 282. <em>Co</em>. Tit. sepulcr.:
— — — Κ̣ο̣σ̣[σεινι]|ου Βασσου ἀ̣[ρ]|χιατρου ἐτω[ν] |
κ̅α̅. II. saec.?</p>
<p class = "citation">
75. R. Herzog, Koische Funde u. Forsch. p. 92 nr. 115. <em>Co</em>.
Tit. sepulcr.: Γά. Ἰούλιος | Πρωτόκ(τ)ητος | [ἀ]ρχιατρός. I. saec.</p>
<p class = "citation">
76. IG. XII, 3 259. <em>Anaphes</em>. Basis statuae: Εὐγνώμων Εὐγνώμωνος
| ἀρχιατρὸς Ἀπόλλωνι | Ἀιγλήτηι εὐχήν. Litterae apicibus longis et
multis ornatae. I. saec.?</p>
<p class = "citation">
77. CIG. 1407. <em>Spartae</em>. Fragmentum basis statuae: —
— [σω]τῆρος τῆς πόλεως | καὶ ἀρχιατροῦ | ψ. [β.]. II. fere
saec.</p>
<p class = "citation">
78. IG. IV 723. <em>Hermiones</em>. Basis statuae Aureliae filiae
mortuae Λεοντίδα [τοῦ πε]ρι[η]γητοῦ καὶ ἀρχιατροῦ. Nomen [Α]ΥΡ[ΗΛ]ΙΑΝ
(vs. 1) ex ΥΡΝΑΙΑΝ K. Keil emendavit (Jahrb. für kl. Phil. II.
Suppl.-Bd. 1856/57, p. 386) quod fugit editorem Corporis, qui cum
Boeckhio (CIG. 1227) [Σμ]υρναίαν dedit. Nomine Aureliae agnito titulus
ad aetatem Antoninorum vocatur.</p>
<p class = "citation">
79. IG. VII 2688. <em>Thebis</em>. Tit. sepulcr.: Ἐπὶ | Χαρέᾳ ἀρχια|τρῷ
<ins class = "correction" title = "legitur ‘ἧρωι’">ἥρωι</ins>. Litterae
multis apicibus ornatae. Fortasse saec. I. potius quam II.</p>
<p class = "citation space">
80. IG. XIV 852. CIL. X, 2858. <em>Puteolis</em>. Tit. sepulcr.
bilinguis cum nomine Latine scripto Q. Passeni archiatri
(ARCHIA|T). II. fere saeculi (Kaibel, EG. 677: I. fere saec.).</p>
<p class = "citation">
81. G. I. Ascoli, <i>Iscrizione etc. di antichi sepolcri Giudaici del
Napolitano</i> p. 55 nr. 10 (cf. p. 54, 7). CIL. IX 6213 (cf.
6211 et 12). Lenormant, Gazette archéol. VIII (1883), p. 42.
<em>Venosae</em>.
Tit. sepulcr.: ὧδε κῖτε Φλ. | Φαυστῖνος γερουσι|άρχον ἀρχιατρός | υἱὸς
τοῦ Ἰσᾶς ἐτῶν .. Saec. IV vel V. potius.<a class = "tag" name = "tag34"
href = "#note34">34</a></p>
<p>
Quos titulos si contuemur mirum est Asiam Minorem adeo praevalere.
Viginti et unus enim sunt tituli Asiae Minoris, octo tantum Graeciae et
insularum, duo Italiae, unus Aegypti. Sequitur, ut quodam tempore in
Asia Minore titulo archiatri praecipue faveretur. Quod quo tempore
factum sit, ex nomine Aurelii, quod saepe in inscriptionibus illis
extat, facile coniicitur. Quod nomen cum demum aetate Aureliorum
Antoninorum apud Graecos pervulgatum sit, inscriptiones illas ante M.
Aurelii tempora incisas non esse intelligitur, inde a quibus illud nomen
per saeculum
<span class = "pagenum">40</span>
<a name = "page40"> </a>
II. et III. audiebatur, sicut etiam inter titulos supra collatos M.
Aurelii Valentis Politae (nr. 60) concepta est anno 251.</p>
<p>
Neque casu factum esse, ut aetate Antoninorum titulus archiatri in Asia
Minore effloresceret, ex alio sumi potest. Iulius Caesar olim medicis
civitatem dederat quippe Romae artem exercentibus. Testatur Suetonius,
Div. Iul. 42: <i>Omnisque medicinam Romae professos et liberalium artium
doctores, quo libentius et ipsi urbem incolerent et ceteri adpeterent,
civitate donavit.</i> Tum Augustus immunitatem addidit, sed etiam Romae
tantum, ut videtur, factitantibus: Cassius Dio LIII, 30: τὴν τε ἀτέλειαν
καὶ ἑαυτῷ καὶ τοῖς ὁμοτέχνοις, οὐχ ὅτι τοῖς τότε οὖσιν ἀλλὰ καὶ τοῖς
ἔπειτα ἐσομένοις, ἔλαβεν (sc. Antonius Musa, postquam Augustum valde
aegrotantem sanavit.—cf. Sueton. Div. Aug. 42). Denique munera
municipalia omnibus medicis <em>in patria sua</em> factitantibus ab
Hadriano condonata sunt, id est honores (gymnasiarchia, agoranomia,
officia sacerdotalia), munera patrimonii (ad se milites recipiendi),
munera personarum (iudicandi, obeundi legationem, conscribendi milites,
comparandi frumentum et oleum, alia.—cf. E. Kuhn, <i>Die
städt. u. bürgerl. Verf. d. röm. Reichs</i> I, 118). Leguntur haec in
Digestis XXVII, 1 l. 6, 8: Ἔστιν δὲ καὶ ἐν ταῖς τοῦ βασιλέως Κομμόδου
διατάξεσιν ἐγγεγραμμένον κεφάλαιον ἐξ ἐπιστολῆς Ἀντωνίνου τοῦ
Εὐσεβοῦς: ... »ὁ θειότατος πατήρ μου (Hadrianus igitur) γράψας φιλοσόφους
ῥήτορας γραμματικοὺς <em>ἰατροὺς</em> ἀτελεῖς εἶναι γυμνασιαρχῶν
ἀγορανομιῶν ἱερωσυνῶν ἐπισταθμιῶν σιτωνίας ἐλαιωνίας καὶ μήτε κρίνειν
μήτε πρεσβεύειν μήτε εἰς στρατεῖαν καταλέγεσθαι ἄκοντας μήτε εἰς ἄλλην
αὐτοὺς ὑπηρεσίαν ἐθνικὴν ἥ τινα ἄλλην ἀναγκάζεσθαι.<ins class =
"correction" title = "deest ‘«’"> </ins>Quibus omnibus antea concessis
libertatibus cum in Asia Minore multi essent medici aut qui medicinae
peritiam sibi adsciscebant civitatesque immunitate eorum onerarentur,
Antoninus Pius civitatibus Asiae Minoris lege praescripsit, ut certus
tantum numerus medicorum muneribus liberandus esset. Quae lex Antonini
Pii ex Modestini libro secundo excusationum in Digesta recepta est: l. 6
§ 2 libri Dig. de excusationibus XXVII, 1: — — —
δηλοῦται ἐξ ἐπιστολῆς Ἀντωνίνου τοῦ Εὐσεβοῦς γραφείσης μὲν τῷ κοινῷ τῆς
Ἀσίας, παντὶ δὲ τῷ κόσμῳ διαφερούσης, ἧς ἐστιν τὸ κεφάλαιον τοῦτο
ὑποτεταγμένον‧ »Αἱ μὲν ἐλάττους πόλεις δύνανται πέντε ἰατροὺς ἀτελεῖς
ἔχειν καὶ τρεῖς σοφιστὰς καὶ γραμματικοὺς τοὺς ἴσους, αἱ δὲ μείζους
πόλεις <ins class = "correction" title = "legitur ‘ἐπτὰ’">ἑπτὰ</ins>
τοὺς θεραπεύοντας .... αἱ δὲ μέγισται πόλεις
<span class = "pagenum">41</span>
<a name = "page41"> </a>
δέκα ἰατρούς .... ὑπὲρ δὲ τοῦτον τὸν ἀριθμὸν οὐδὲ ἡ μεγίστη πόλις τὴν
ἀτέλειαν παρέχει«.<a class = "tag" name = "tag35" href =
"#note35">35</a></p>
<p>
Quae verba primo obtutu ad medicos publicos pertinere non videntur;
tamen hos intelligendos esse facile perspicies, si epistulas imperatorum
posteriorum ad archiatros missas spectaveris, in quibus veterum
principum leges confirmantur et medici publici »archiatri« vocantur.</p>
<p>
Nomen archiatrorum ipsum in libris Romanis primum in epistula
Constantini imperatoris extat, quae in Codice legitur Theodosiano XIII,
III, 2 (a. 326). Imperator ille alio in rescripto »<em>medicis</em>«
iterum <i>beneficia divorum retro principum</i> confirmaverat (C. Theod.
XIII, III, 3), et sicut ante Constantinum a (Septimio) Severo
(Dig. 6 § 8 l. XXVII, 1) sancta erant, ita privilegia
<i>vetustis sanctionibus adtributa</i> ab imperatoribus tum medicis tum
archiatris confirmabantur (v. C. Theod. XIII, III, 15. cf. ibid.
§ 3, 4, 17, 18. Cod. Iust. X, 53, 6 et 11; X, 66, 1. Instit. I, 25,
15. Fragm. Vat. 149).</p>
<p>
Archiatros nominatos in his imperatorum epistulis medicos esse publicos
apparet ex Constantini ad populum epistula anni 333 (C. Iust. X, 53, 6),
in qua, postquam <i>medicis et maxime archiatris vel ex-archiatris</i>
aliisque liberalium artium professoribus libertates confirmatae sunt,
hoc dicitur: <i>Mercedes etiam eorum et <em>salaria</em> reddi iubemus,
quo facilius liberalibus studiis et memoratis artibus multos
instituant</i> (cf. Th. XIII, 3, 1. Diog. 16 § 1, XXXIV, 1). In quibus
mercedes pecunias a privatis datas esse putamus, salaria autem annua a
re publica accepta. Quae disertius etiam Lampridius memoriae tradit, cum
dicit Severum Alexandrum <em>medicos</em> Romae instituisse <i>usque ad
sex, qui annonas binas aut ternas accipiebant</i> (Alex. Sev. 42). Ex
quibus sex Severi Alexandri medicis publicis quattuordecim urbis Romae
archiatri prodierunt. Ita enim in Cod. Iust. (X, 53, 9)
<span class = "pagenum">42</span>
<a name = "page42"> </a>
et Theod. (XIII, 3, 8) de archiatris quattuordecim regionum constitutum
est: <i>archiatri scientes <em>annonaria</em> sibi <em>commoda a populi
commodis</em> ministrari</i> eqs. et de eisdem C. Th. XIII, 3, 9
ex.:
<i>hisque <em>annonarum compendia</em> quae eorum sunt meritis
dignitatique praestanda tua sinceritas</i> (Olybrius <i>p. u.</i>)
<i>iuxta dispositionem prius habitam fiat ministrari</i>. Romae igitur
medici publici erant saeculo III. ineunte, qui IV. saeculo archiatri
nominabantur, ita ut apte intelligatur, cum medici publici ex urbibus
Graecis Romam profluxerint, qui ibi inveniuntur ἀρχιατροί, medicos
publicos fuisse.</p>
<p>
Tituli quidem archiatrorum cum plurimi breves sint et longiores etiam
plerumque nihil nisi multa munerum nomina exhibeant, levia tantum
praebent momenta, ut natura archiatrorum Graecorum cognoscatur. Tamen ex
eo, quod munus archiatri una cum aliis muneribus publicis nominatur,
munus archiatri publicum fuisse apparere videtur. Exempli causa
Heracleae-Salbacae M. Aurelius Charmides πρύτανις καὶ στεφανηφόρος
καὶ ἀρχιατρός nominatur (nr. 58 cf. 57), Cerami M. Aur. Valens
Polites nominatur ὁ ἀρχιατρός (nr. 60) et eodem modo Aur. Artemidorus
Coloae
(nr. 67) et alii (nr. 53, 69). Iam vero si Attalus Asclepiades Priscus
Ephesi ἀρχιατρὸς διὰ γενους est (nr. 65), cum hunc titulum ei aut alicui
maiorum a populo datum esse necesse sit, munus archiatri publicum munus
fuisse manifestum fit. Sed Galeni etiam locus (K. XVIII, 2, 678)
demonstrat civitates saec. II medicinis (ἰατρείοις) quidem constituendis
publice consuluisse, quem locum infra, ubi de medicina agemus,
tractabimus (c. <a href = "#sec2_4">II § 4</a>).</p>
<p>
Adsunt autem illi ἀρχιατροὶ τῆς πόλεως;, quos a populo conductos muneri
medico praefectos esse ex titulo certe apparet. Verum cum etiam
Charmidae illi, Politae, alii, quos supra contulimus, medici a populo
instituti esse videantur, nihil iam inter utrumque titulum interest et ὁ
ἀρχιατρός vel ὁ ἀρχιατρὸς τῆς πόλεως medicus publicus tum vocabatur. Nam
ne leve quidem indicium exstat saec. iam II. vocabulum archiatri eandem
habuisse vim ac simplex medici, cum praesertim multi medicorum tituli
eiusdem temporis in Asia Minore reperti sint, in quibus medici ἰατροί
simpliciter vocantur.<a class = "tag" name = "tag36" href =
"#note36">36</a> Contra archiatri sunt »médecins fonctionnaires«.</p>
<p>
<span class = "pagenum">43</span>
<a name = "page43"> </a>
Quae cum ita sint, cum Antoninus Pius immunitatem medicorum in numerum
definitum concluderet, medicis publicis a civitatibus Asiae Minoris, ut
in numero illo clauso inessent, concessum esse videtur. Quare factum
est, cum antea numerus publicorum vaccillaret, ut tum in oppidis, quo
erant ampliora, quinque vel septem vel decem medici publici
instituerentur. Simulque epistula illa efficiebatur, ut nomen archiatri,
quo usque ad id non omnes usi erant, ad totum illum certum numerum
medicorum publicorum transmitteretur et maxime per urbes Asiae Minoris
dilataretur.</p>
<p>
Haec non omnino nos comminisci testes habemus archiatros duos, qui sibi
immunitatem praebitam esse praedicant: Μ. Αὐρήλιος Πτολεμαῖος κτα.
ἀρχιατρὸς <em>τετειμημένος ὑπὸ τῶν Σεβαστῶν καὶ τῆ[ς] πατρίδος
ἀλιτουργίᾳ</em> κτλ. (Sidymae, nr. 55), Βρήσος Βρήσω <em>ἀρχιατρὸς
ἀλιτούργατος</em> (Lesbi, nr. 73).</p>
<p>
Sed tamen tenendum est vocem iam antea usitatam fuisse, atque tum etiam
qui ea significabantur medici publici fuerint. Sunt enim inter
inscriptiones archiatrorum nonnullae, quae non ad saec. II, sed ad
primum aut saltem ad primam partem saeculi secundi pertinere videntur.
Quae saepius, ut videtur, in Graecia ipsa inventae sunt. Quod quidem
nullo idoneo argumento certius statuere possumus, cum plerumque aetas
titulorum illorum non nisi ex litterarum formis agnoscatur. Quae quam
incerta praebeant iudicia, inter omnes constat.<a class = "tag" name =
"tag37" href = "#note37">37</a></p>
<p>
Tamen Coorum archiatri (nr. 74 et imprimis 75, ubi nomina Γα. Ἰούλιος
respicienda sunt) haud scio an saeculi primi sint, cum praesertim eodem
saeculo C. Stertinius Xenophon ibi iam ita vocatus sit (v.
p. 33). Immo fortasse ab Cois, quippe apud quos medici multi et
publici et alii fuissent, titulus archiatri ex aulis regum Orientis
Graeci acceptus est et ab his paullatim ad alias urbes permanavit.</p>
<p>
Quae utut se habent, saec. II. medici publici archiatri vocati in
urbibus Graecis ubique exstant, atque ex his et institutum
<span class = "pagenum">44</span>
<a name = "page44"> </a>
et nomen in alias provincias imperii Romani transiit praeter Aegyptum,
quae ipsa antiquitus plurimos habebat medicos publicos. Nam per totum
aevum Romanum medici ubique fere terrarum Graeci erant et sua verba et
vocabula secum ferebant. Itaque saeculo altero in Italia etiam archiatri
in municipiis inveniuntur (nr. 51, 80).</p>
<p>
In Asia Minore primus etiam archiater imperatorius exstat, si
Xenophontem non curamus. Inscriptionem eius in loco <i>Makuf</i>
(Heraclea-Salbacae) inventam ediderunt olim Henzen Ann. d. Inst. 1852 p.
154 et Lebas-Waddington III, 1695. Legitur in basi: [Σ]τατειλίαν
Ἀμ|μι[αν]ὴν Στ(ατείλιος) Ἄττα|λος <em>ἀρχιατρὸς | Σεβαστῶν</em> | τὴν
ἑαυτοῦ μη|τέ[ρ]α. Qui Attalus quo tempore vixerit, ex nummis tribus
eodem loco inventis cognoscitur. Qui in parte adversa capita Antonini
Pii et Marci Aureli atque nomina eorum monstrant, in aversa autem
inscriptionem: Στ. Ἄτταλος ἀρχιατρὸς Ἡρακλεωτῶν νέοις, quorum verborum
duo extrema semel in parte adversa leguntur (v. <i>Cat. of Greek Coins,
Caria</i> p. LVII et p. 120). Eodem igitur tempore, quo in
Asia Minore ἀρχιατροὶ (τῆς πόλεως) saepissime inveniuntur, etiam
ἀρχιατρὸς Σεβαστῶν hic exstitit. Qui si Romae quondam in aula
imperatoria militavit, tamen in patriam demum reversus titulum ibi
florentem sibi indidisse videtur, cum voce ampliore tum usurpata carere
non posset. Nam Romae, ut iam vidimus, Alexander Severus etiam »medico
Palatino« munus medicum mandaverat, et quarto demum saeculo medici
imperatorii in epistulis Caesarum archiatri vocantur.
Quo tempore nomina inveniuntur haec:
»archiatri sacri Palatii« (C. Th. XIII, 3, 14 et 19), »qui in sacro
Palatio inter archiatros militarunt« (C. Iust. X, 53, II = Th. XIII, 3,
16), »archiatri inter Palatium militantes« (C. Iust. XII, 13, 1 = Th.
VI, 16, 1), »archiatri, qui intra penetralia regalis aulae« (C. Th.
XIII, 3, 12).</p>
<p>
Sed de his nunc accuratius non agemus. Nobis nunc quidem explicuisse
satis esto per totum aevum Romanum medicos publicos inter Graecos non
periisse, sed nomine mutato archiatros vocatos munere esse functos; hoc
nomine institutum, quod Graeci suo ingenio perfecerant, ab imperatoribus
Romanis iam antea affirmatum tum legibus eorum per totum imperium
diffusum esse.</p>
<span class = "pagenum">45</span>
<a name = "page45"> </a>
<h3 class = "chapter">
<a name = "chap2">CAPUT ALTERUM.</a></h3>
<h4>DE RATIONE ET CONSUETUDINE MEDICORUM PUBLICORUM.</h4>
<h5 class = "section"><a name = "sec2_1">§ 1.</a></h5>
<h5>DE VOCABULIS USURPATIS DE MEDICIS PUBLICIS.</h5>
<p>
Antequam archiatri nomen percrebesceret, medicus publicus nominabatur ὁ
δημόσιος ἰατρός vel ὁ δημοσιεύων ἰατρός. Sic legis in titulis Cois: καὶ
τῶν ἰατρῶν τῶν [δαμ]ος[ιευόν]των ἐν τᾶι πὸλει κτλ. (nr. 7 vs. 7) et
ἰατρὸν δαμοσιεύοντα (nr. 13 vs. 10) sic tradit Plato: εἴ τῷ τις τῶν
δημοσιευόντων ἰατρῶν κτλ. (Politic. 259a). In Aegypto autem, ubi haec
designatio diu vigebat, nunc δημόσιος ἰατρός dicitur (OP. I, 51), nunc
ἰατρὸς δημοσιεύων (OP. I, 40). Sed vocabulo ἰατροῦ omisso saepe etiam ὁ
δημοσιεύων tantum medicus publicus vocabatur. Quod optime demonstrat
versus Aristophanis: ἀλλ᾽, ὦ πονήρ᾽, οὐ δημοσιεύων τυγχάνω (Ach.
1030).</p>
<p>
At tamen omnes hae designationes non loco firmi tituli ut postea titulus
archiatri habebantur. Saepe enim medici, quos muneri publico praefuisse
certe constat, simpliciter ἰατρὸς vel ὁ ἰατρός appellabantur. Athenis
ipsis inscriptio publici inventa est, in qua nominatur medicus publicus
ὁ ἰατρός (nr. 2). Ut autem decretum novissimum proferamus, in titulo
nuper Teni reperto Απολλώνιος Ἱερόκλέους Μιλήσιος ἰατρὸς ὑπάρχων bis
legitur (nr. 11), etiamsi Apollonius cum in urbibus aliis medicus
publicus erat (vs. 7)<a class = "tag" name = "tag38" href =
"#note38">38</a> tum Teni munere publico fungebatur (vs. 15).</p>
<p>
<span class = "pagenum">46</span>
<a name = "page46"> </a>
Similia habes in decreto Amphissiorum: ἐπειδὴ Μηνόφαντος Ἀρτεμι[δώρου]
<span class = "pagenum">47</span>
<a name = "page47"> </a>
Μακεδὸν Ὑρκάνιος ἰατρὸς κτλ. (nr. 9 vs. 7 sq. cf. vs. 5), quem tamen
publicum fuisse verba versuum 8 et 9: μεταπεμφθεὶς ὑπὸ τὰς πόλιο[ς καὶ]
ἐπ[ιδαμήσ]α[ς] καὶ ἐργολαβήσας μόνος τὸ ἰατρικὸν ἔργον ostendunt.
Damiades Lacedaemonius autem, qui certe publicus fuit (nr. 12 vs.
28 sqq.), tamen ἰατρὸς solum vocatur (vs. 9) et alio loco Ἀσκλαπιοῦ
ὑπουργός (vs. 7). Postremum de veterinario publico Lamiensium nihil nisi
ὑ[πά]ρχῶν ἱππιατρός dicitur (nr. 10 vs. 5).</p>
<p>
Sed dixerit quispiam hos omnes, cum ἰατροί nominarentur, nondum publicos
fuisse, quia in titulis postea demum referretur eos factos esse
publicos: <em>καὶ νῦν λαμβάνων</em> τὸ δημόσιον vel <em>καὶ
ἐργολαβήσας</em> τὸ ἰατρικὸν ἐργον vel <em>παρακληθείς</em> τε ἐπὶ τὸ
ἔργον. At tamen, si ὁ δημόσιος vel ὁ δημοσιεύων ἰατρὸς titulus firmus
fuisset, iam antea initio decreti ita dicendum fuisset, cum ibi nomen
quoque totum cum patris patriaeque nomine exacte proferatur. Sequitur,
ut quidem medici publici voce ὁ δημοσιεύων vel δημόσιος ab aliis medicis
distinguerentur; at tamen his vocibus titulo firmo non utebantur. Quod
ne Athenis quidem neque Co factum est, licet in his urbibus saepius et
ratione certiore vocabula illa usitata fuerint. Sed poterat una voce
ἰατροῦ et praecipue articulo apposito medicus publicus significari.</p>
<p>
Quoniam medicus publicus ὁ δημοσιεύων vocabatur, verbum δημοσιεύειν
munus eius significat. Sub hac enim voce lexica vetera quod de medicis
publicis sciunt reservarunt. Hesychius quidem tradit s. v.
δημοσιεύειν: δημοσίᾳ ὑπηρετεῖν ἐπὶ μισθῷ, exemplum medicorum non
laudans, eademque tantum inter cetera E. M. s. v. δημόσιος profert.
Suidas autem »δωρεὰν ἐργάζομαι« verbum δημοσιεύειν interpretatur et tum
Aristophanis locum
(Ach. 1030) et quae scholia tradunt (οἱ δημοσίᾳ χειροτονούμενοι ἰατροὶ
καὶ δημόσιοι προῖκα ἐθεράπευον) affert. Sed Athenis vox valde usitata
fuit, cum Plato ea saepe utatur (Gorg. 514d., al.) eamque tituli
exhibeant: καὶ νῦν ἐπιδέδω[κε]ν ἑαυτὸν δημοσιεύειν δωρε[ά]ν (nr. 2 vs.
17 sq.), τοῖς ἰατροῖς ὅσοι δημοσιεύουσιν (nr. 3 vs. 11 sq.); et in
aliarum quoque urbium titulis verbum id exstat (Brycuntis: 4 vs. 1;
Teni: 11 vs. 7).</p>
<p>
Sicut autem δημοσιεύειν non solum de medicis usurpatur, sed etiam de
omnibus demiurgis aliis, ita verbum ἰατρεύειν, quod ad medicos omnes
attinet, de publicis dicitur addita voce δημοσίᾳ. Nam in titulo Tlo
reperto ἰατρεύσαντι δημοσίᾳ legitur (nr. 14 vs. 5),
<span class = "pagenum">48</span>
<a name = "page48"> </a>
et idem verbum in inscriptione Tenia restituendum esse puto: [ἰάτρευσε
δη]μοσίαι (nr. 11 vs. 17.—cf. <a href = "#note38">adn. 38</a>).</p>
<h5 class = "section"><a name = "sec2_2">§ 2.</a></h5>
<h5>DE RATIONE ELIGENDI MEDICOS PUBLICOS.</h5>
<p>
Medicos claros ab urbibus invitari, ut munus publicum susciperent, et
consentaneum est et diserte enuntiant tituli. In decreto Gytheatarum,
quamquam titulus gravissimus valde mutilus est et lacunae nondum satis
sunt expletae, tamen ex verbis quae in lapide extant elucere videtur
Gytheatas cum munus publicum vacaret et audivissent Damiadam medicum
optimum esse, in contione populi archontibus ferentibus decrevisse illum
advocare eumque per litteras invitatum munus accepisse (nr. 12 vs.
9-15). Bonae famae causa Menophantus etiam ab Amphissiensibus accitus
esse videtur: ἐπειδὴ Μηόφαντος Ἀρτεμι[δώρου] Μακεδὼν Ὑρκάνιος ἰατρὸς
<em>μεταπεμφθεὶς ὑπὸ τὰς πόλιο[ς]</em> καὶ ἐπ[ιδαμής]α[ς] καὶ
ἐργολαβήσας μόνος τὸ ἰατρικὸν ἔργον κτλ. (nr. 9 vs. 7 sqq.). Ac saepe
ita factum sit: civitas medicum clarum quendam invitabat, ut munus
certum subiret aut in urbe consideret, sive per litteras eum advocabat
sive ut ex decretis Cnossiorum et Apteriorum apparet (nr. 18 et 27) per
legatos impetrabat ut ab alia urbe (et maxime ab urbe medicorum Co)
medicus dimitteretur.</p>
<p>
Tamen urbes non semper in angusto versabantur, sed medici ipsi munus
publicum petebant. Quod eo faciebant, quod valetudinem civium urbis
eius, quae ut munus sibi traderet efficere volebant, gratis curarent, si
illi in suum oppidum venerant, aut eo, quod in urbe quadam sua sponte
considebant et benevolentiam populi gratuito sanando et aliis rebus
aucupabantur. Demonstratur res decreto Lamiensium (nr. 10 vs. 5 sqq.):
ἐπει Μητρόδωρος κτλ. ὑ[πά]ρχων ἱππιατρὸς καὶ <em>ἀνεστραμμένος ἐν τᾶι
ἡμετέραι πόλει χρόνον πλείω</em> κτλ. διὰ τε οὗ μετεχειρίζετο
ἐπὶ[τ]αδεύματος <em>ὠφέλει τῶν πολιτᾶν τοὺς ἐτυγχάνοντας αὐτῶι ἄνευ
μισθοῦ</em>, σπουδᾶς καὶ φιλοτιμίας οὐδὲν ἐνλείπων, <em>παρακληθείς τε
ἐπὶ τὸ ἔργον</em> ἐπεδέξατο ἐπὶ τῶι συμφέροντι τᾶι πόλει κτλ. Apollonius
etiam Milesius, priusquam publicus factus sit, cum pestilentiam Teni
exortam esse audiret, ultro eo profectus est et
<span class = "pagenum">49</span>
<a name = "page49"> </a>
per sex menses mercedem non accepit, si modo recta sunt quae supra
coniecimus (<a href = "#note38">adn. 38</a>). Brycuntii autem Menocrito
laudi verterunt, quod <em>πρὸ τοῦ τε μισθωθήμειν διατρίβων ἐν [Ῥ]ό[δωι]
πολλοὺς τῶν δαμετᾶν</em> (sc. Brycuntiorum) ἐν ἐπικινδύνο[ις δ]ιαθέσεσι
γενομένους <em>ἔσωσε [μι]σθὸν ὀ[υ δεξάμε]νος</em> (nr. 4 vs. 12
sqq.).</p>
<p>
At tamen hos omnes sive advocabantur sive ipsi munus publicum petebant
non antea publicos factos esse consentaneum est quam a re publica electi
essent. Medicos ita institutos esse ex Xenophonte iam apparet: περὶ δὲ
ὑγιείας ἀκούων καὶ ὁρῶν ὅτι καὶ πόλεις αἱ χρῄζουσαι ὑγιαίνειν ἰατροὺς
<em>αἱροῦνται</em> κτλ. (Inst. Cyr. I 6, 15). Similia Plato affert
(Gorg. 455b): ὅταν <em>περὶ ἰατρῶν αἱρέσεως</em> ᾗ τῇ πόλει ξύλλογος ἢ
περὶ ναυπηγῶν ἢ περὶ ἄλλου τινὸς δημιουργικοῦ ἔθνους κτλ. Sed qua in
contione medici Athenis electi sint, Plato non addit neque ex verbis mox
insequentibus (466b) elucet, cum contio incerta relinquatur et res ipsa
ficta esse videatur.<a class = "tag" name = "tag39" href =
"#note39">39</a> Tamen aliis in urbibus medici publici in comitiis
populi instituebantur: Gythei (nr. 12 vs. 10, 16; cf. p. 48), Co.
Qua in urbe contionem populi medico cuidam munus publicum tradidisse
R. Herzog ex inscriptione nondum edita enuntiavit (nr. 5). Cum
autem Athenis architecti, quibus multa cum medicis communia sunt,
quoniam et architecti et medici sunt demiurgi, in comitiis populi
eligerentur,<a class = "tag" name = "tag40" href = "#note40">40</a> de
medicis idem statuendum est. Ita res ex Teletis verbis (ap. Stob. 40, 8
p. 232) etiam apparet: οὐ σόν γε, ἀλλὰ <em>τῶν τούτους
χειροτονούντων καὶ ψηφοφορούντων</em>‧ ὥσπερ εἰ <em>τὸν ἄριστον
ἰατρὸν</em> ἀφέντες φαρμακοπώλην <em>εἵλοντο</em> καὶ τούτῳ <em>τὸ
δημόσιον ἐνεχείρισαν</em>, πότερ᾽ ἀν τοῦ ἰατροῦ εἶπας ἂν ὄνειδος καὶ
ἀκλήρημα τοῦτο ἢ τῶν ἑλομένων;<a class = "tag" name = "tag41" href =
"#note41">41</a> —Quae verba ad Athenas quoque pertinere verisimile
est, cum
<span class = "pagenum">50</span>
<a name = "page50"> </a>
Teles (circa annum a. Chr. 250) maximam partem Athenis scripserit
et res Atheniensium saepe spectet (cf. de Wilamowitz, <i>Antigonos</i>
p. 300 et adn. 11).</p>
<p>
Quibus Teletis verbis simul demonstratur ad optimum quemque medicum
officium publicum deferri. Atque id spectabatur, quid polleret medicus
in arte sua et a quo disciplinam didicisset. Ita enim Socrates apud
Xenophontem (Mem. IV 2, 5) ironice fingit: ἁρμόσειε δ᾽ ἂν οὕτω
προοιμιάζεσθαι καὶ <em>τοῖς βουλομένοις παρὰ τῆς πόλεως ἰατρικὸν ἔργον
λαβεῖν</em>‧ ἐπιτήδειον γὰρ αὐτοῖς εἴη τοῦ λόγου ἄρχεσθαι ἐντεῦθεν‧ παρ᾽
οὐδενὸς μὲν πώποτε, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, <em>τὴν ἰατρικὴν τέχνην
ἔμαθον</em> οὐδ᾽ ἐζήτησα διδάσκαλον ἐμαυτῷ γενέσθαι τῶν ἰατρῶν οὐδένα‧
διατετέλεκα γὰρ φυλαττόμενος οὐ μόνον <em>τὸ μαθεῖν τε παρὰ τῶν
ἰατρῶν</em>, ἀλλὰ καὶ <em>τὸ δόξαι μεμαθηκέναι τὴν τέχνην</em> ταύτην‧
ὅμως δέ μοι τὸ ἰατρικὸν ἔργον δότε‧ πειράσομαι γὰρ ἐν ὑμῖν ἀποκινδυνεύων
μανθάνειν. Utrumque Plato (Gorg. 514a) etiam demonstrat: πότερον ἔδει ἂν
ἡμᾶς σκέψασθαι ἠμᾶς αὐτοὺς καὶ ἐξετάσαι πρῶτον μὲν <em>εἰ ἐπιστάμεθα τὴν
τέχνην</em> ἢ οὐκ ἐπιστάμεθα.... <em>καὶ παρὰ τοῦ ἐμάθομεν</em>; quae
verba, quae hoc loco ad architectum pertinent, ad medicum referuntur
514d addito tertio medicum aegrotos, si quos bene sanaverit, citasse.<a
class = "tag" name = "tag42" href = "#note42">42</a> Ars igitur et fama
medici intuebantur, et peregrino non minus quam civi, si ars optima
erat, munus medicum deferebatur. Quod enim solum decretum Atheniensium
in honorem medici certe publici conservatum est, Rhodii cuiusdam est
(nr. 2). Euenor autem Acarnan, quem publicum fuisse ex decreti IG. II
186 (nr. 15) versu 24 sq. certe colligi non potest: καὶ ἅπαντα ὅσα
προσέταξεν αὐτῶι ὁ δῆμος ὁ ᾽Αθηναίων καὶ ἰδίαι καὶ <em>κοινεῖ</em>
ἐπιμέλεται, diu Athenis versabatur, dum civitate donatus est (IG. II 187
vs. 14.—nr. 16), sicut etiam Metrodoros veterinarius a Lamiensibus
inter alia civitatem adeptus est (nr. 10 vs. 12), postquam multum tempus
in urbe eorum artem exercuit. Medicus quidam Casius ab Oluntiis
civitatem est nanctus, quia non deseruit eos in summo periculo (nr. 21
vs. 6 sqq., 41). Iam in promptu est, quod aliis
<span class = "pagenum">51</span>
<a name = "page51"> </a>
rebus quoque demonstrari posset, nullo modo medicus publicus civis sit
necesse fuisse.</p>
<p>
Aevo Romano, quamquam tum etiam urbes ipsae medicum publicum
instituebant, is tamen a praefecto vel alio magistratu Romano sanciendus
erat. Quod ex papyro Aegyptia quidem annorum p. Chr. 140—143
intelligitur (<i>Fayûm towns and their papyri</i> by Grenfell, Hunt,
Hogarth nr. CVI). In qua medicus quidam παρὰ τὰ ἀπηγορευμένα ἀχθ[είς]
(vs. 8—cf. legem Hadriani p. 40) ut onere liberetur petit,
eodemque tempore in universum impetrare studet, ut praefectus edicat
ὅπως τελεον ἀπολύωνται τῶν [λειτουρ]γιῶν οἱ τὴν ἰατρικὴν ἐπιστή[μην]
μεταχειριζόμενοι, <em>μάλ[ι]στα [δὲ οἱ δε]δοκιμασμένοι ὥσπερ κἀγ[ώ]</em>
(vs. 20 sqq.). Cum satis mihi constare videatur numquam per totam
antiquitatem medicos, ut nunc est, a re publica approbandos fuisse, sed
omnibus qui volebant medicinam exercere licuisse et cum οἱ
δεδοκιμασμένοι verbis μάλιστα δέ medicis aliis opponantur, sequitur, ut
οἱ δεδοκιμασμένοι in papyro illa medici publici sint, qui a civitate
quidem declarabantur, ab praefecto autem confirmandi erant. Itaque in
versu 7 papyri illius eo loco mutilae post παρὰ Μάρ(κου) Οὐαλερ[ί]ου
Γεμέλλου verba δημοσίου ἰατροῦ tota vel non perscripta supplenda
sunt.</p>
<p>
Saeculo autem II. et III. medicos publicos in Asia Minore a civitatibus
institutos esse apparet ex Ulpiani <i>libra tertio opinionum</i> (Dig.
L, 9, 1): <i>Medicorum intra numerum praefinitum</i> (sc. ab Antonino
Pio) <i>constituendorum arbitrium non praesidi provinciae commissum est,
sed ordini et possessoribus cuiusque civitatis, ut certi de probitate
morum et peritia artis eligant ipsi, quibus se liberosque suos in
aegritudine corporum committant.</i> Tamen medici probandi erant
probatisque detrahi poterat officium, si eo indignos sese praebuerant:
Modestinus <i>libro undecimo pandectarum</i> (Dig. L, 4, l. 11, 3):
<i>Reprobari posse medicum a re publica, quamvis semel probatus sit,
divus Magnus Antoninus cum patre rescripsit</i>; Ulpianus <i>libro
quarto <em>de officio proconsulis</em></i> (Dig. XXVII, i, l. 6, 6):
<i>sed et reprobari medicum posse a re publica, quamvis semel probatus
sit, imperator noster cum patre</i> (Septimius Severus et Caracalla)
<i>Laelio Basso rescripsit</i>. Ex his locis sumas Hadriani iam
temporibus medicos publicos a proconsule vel praefecto approbandos
fuisse; initio autem imperii Antonini papyrus, quam modo laudavimus,
certus testis
<span class = "pagenum">52</span>
<a name = "page52"> </a>
exstat. Sed inde a temporibus Diocletiani, ut id addamus, medici non iam
a civitatibus, quae libertates omnes amiserant, instituebantur, sed
Romae quidem, de qua urbe sola nota sunt certiora, archiatri ipsi se
reficiebant, assumpti autem ab imperatore probandi erant (Cod. Iust. X
53, 10 et Theod. XIII 3, 8).</p>
<p>
Sed ad priora saecula revertamur. Athenis cum magistratus in annos
singulos constituerentur, labores quoque publicos constantes in singulos
annos delatos esse verisimile est, quamquam hoc modo non omnes
deferebantur velut metalla rei publicae Atheniensis in tres annos
conducebantur (Ἀθ. πολ. 47, 2). Sed de medicis publicis Atheniensium
nullum certum testimonium superest.<a class = "tag" name = "tag43" href
= "#note43">43</a> Damiadas autem Lacedaemonius per annos duos Gythei
permansit: καὶ ἐργολαβήσας κα[ιρίως ἐπε]κλήθη ὑπὸ τοῦ δάμου καὶ
<em>διετῆ χρόνον ἀ[ναστρεφό]μενος παρ᾽ ἀμέ</em> κτλ.
(nr. 12 vs. 15 sqq.), atque tum illam urbem eum reliquisse
et ex hoc loco apparet et ex
toto inscriptions tenore et ex versu 21 sq.: [ἀ]ναστροφᾷ δὲ καὶ
<em>παρεπιδαμίᾷ ᾇ πεποί[ηται ἀκα]κόφ(ρ)ονα</em> [ἀέ]ς αὑτὸν διατετήρηχε
κτλ. Sed non constat Damiadam in unum annum munus suscepisse et tum
recreatum esse aut a primo in utrumque annum se obligasse. Unum autem et
tum alterum quoque annum munus obiisse Artemidorus medicus videtur in
titulo Andrio (nr. 28). Quae enim exscriptae sunt litterae in versu altero:
......ΑΙΕ..ΤΩΙΕΤΕΙΟΝΔΕΕΝΙΑΥΤΩΙ, B. Keil [ἐν] τῶι ἔτειον δὲ
ἐνιαυτῶι legere propouit, [ἐν] τῶι ἐ[φ]έ[τ]ο[ς] δὲ ἐνιαυτῶι
A. Wilhelm
(cf. etiam »Ἔτος und ἐνιαυτός« Wiener Sitz.-Ber. 1900, IV), quem
Fridericus Hiller de Gaertringen dubitans quidem in Corpore secutus est.
Sed fortasse simplex vocabulum ἐπιόντι in litteris ΕΤΕΙΟΝΔΕ inest. Cum
autem deinceps in illo titulo legatur: [βου]λόμενος <em>ἀκόλουθος
γ[ενέ]σθαι τῇ [ἀπ]ὸ τῆς ἀρχῆς κτλ. καλοκὰγαθ[ί]α̣ι</em>, consequens est,
quoquomodo litterae ΕΤΕΙΟΝΔΕ restituuntur, ut Artemidorus iam antea
tempus quoddam (et fortasse unum annum) medicus Andri fuerit et tum
assenserit, ut per annum insequentem apud Andrios medicus esse pergeret.
Itaque publicum fuisse Artemidorum consectarium est, id quod, etsi in
ipso titulo Artemidorus publicus non
<span class = "pagenum">53</span>
<a name = "page53"> </a>
appellatur, tamen versibus 2-10 fulcitur et eo, quod vs. 15/16 legitur
ἐπαινέσαι Ἀρτεμίδωρον Μηνοδότου <em>τὸν</em> ἰατρόν.</p>
<p>
Sed multum etiam tempus uno loco commoratos esse medicos publicos ex
titulo comperis Anaxippi, medici publici pagi Coi Αἰγηλίων, quem
»jahrelang« civibus operas praebuisse R. Herzog denuntiat (nr. 5).
Idem Menocriti titulus inventus Carpathi demonstrat, in quo ita legis
initio: ἐπειδὴ [Μ]η[νόκρ]ιτος Μητροδώρου Σάμιος <em>δεδαμοσιευ[κὼ]ς ἔτη
ὑπὲρ τὰ εἴκοσι</em> κτλ. (nr. 4).</p>
<p>
Etenim haec maxime fuit causa, cur novus medicus esset admovendus,
medicum publicum saepe non multo postquam consedit urbem iterum
reliquisse, ut novas regiones peteret. Nam multa honorum decreta, nisi
forte est pestilentia, in qua medicus de civibus sanatis bene meritus
est, hunc decessurum esse habebant ansam, ut decernerentur: Damiadae (v.
p. 52), Artemidori (ibid.), Metrodori veterinarii (nr. 10 vs. 11:
ἐπαινέσαι κτα. <em>ἐπὶ τᾶι ἀναστροφᾶι</em>—), Menophanti (nr. 9
vs. 14 sq.: διαφυλάξας τάν τε κατὰ τὸν βίον ἀναστροφὰν [<em>τὸν
πάντα</em>] <em>κατὰ ταύτας (τᾶς) ἐπιδαμίας χρόνον</em>, vs. 18:
<em>[ἀπε]ρ[χ]όμενος ἐκ τᾶς πόλιος ἁμῶν</em>). Qua de causa fortasse
etiam in decreto invento Elateae (nr. 24) civitas et alii honores medico
dati sunt; in quo versus primi haud scio an sic restituendi sint: ἐπειδὴ
Ἀσκ[λαπιόδωρος vel ὁδοτος vel simile .............. παραγενόμενος | ἐν
τὰν πόλι]ν ἁμῶν καὶ τὰν ἀναστροφὰν ποιησάμεν[ος καλῶς ἐν τῷ χρόνῳ, ᾧ
ἔλαβε τὸ ἔργον, καὶ ἐπιμε|λούμενος πολλὰς] ἁμέρας πλείονας περί τῶν κατὰ
τὸ ἐπιτάδευμ[α ἔργων κτλ. (in quibus [παραγενόμενος ἐν τὰν πόλι]ν suppl.
Ditt.). Quae si veri similia sunt, hic quoque medicus fuit publicus, id
quod etiam ex versibus 4 et 5 elucere videtur: [οὐ λαμβάν]ω(ν) <em>παρὰ
τὰς πόλιος</em> τὰ τῷ ἐπιταδεύματι καθήκοντα (i. e. mercedem)
[...... καὶ πᾶσαν κακοπαθίαν παρέσχη|ται <em>ποιήσας τὰν] ἐνδεχομέναν
φροντίδα</em>
τᾶς τῶν ἐν ἀρρωστίᾳ ἐό[ντων σωτηρίας κτλ. (..... πε|ποιήαι τὰν] ἐνδεχ.
φροντ. et ἐό[ντῶν σωτηρίας] suppl. Ditt.).</p>
<p>
Sed accidit, ut medicus non sua sponte aliquam urbem relinqueret, sed a
patria cogeretur. Itaque Coi, ut urbibus petentibus medicos mittebant,
hos quoque ex illis, si res postulabat, revocaverint. Quod Casii
fecerunt, qui medicum civem suum Olunte revocabant, hac in causa quidem
frustra: <em>μεταπέμπτου δὲ αὐτοῦ γενομένου ἐς οἶκον</em> (Casum, ut
apparet ex vss. 62 sqq.)
<span class = "pagenum">54</span>
<a name = "page54"> </a>
καὶ ὄντος περὶ τὸ ἀποτράχεν, ἐμπεπτωκότος ἁμῖν καιροῦ σκληροῦ κτα.
ἐπείσαμες αὐτὸν ἀξιώσαντες παραμεῖναι καὶ μὴ καταλιπὲν ἁμὲ ἐν τῷ
ἀναγκαιοτάτω[ι] καιρῶι κτλ. (nr. 21 vs. 3 sqq.).</p>
<p>
Romanis autem temporibus non ita medici urbem mutabant, sed saepe, ut
ita dicam, διὰ βίου instituebantur. Quod quidem non nisi medico gymnasii
confirmare possum, qui in titulo Attico inter magistratus διὰ βίου
exstat (IG. III 1202 Col. I vs. 38). Sed habemus Ephesi archiatrum, qui
διὰ γένους etiam institutus erat (nr. 65). Quarto tum saeculo Romae
saltem medici, cum publici facti sint, vitam in hac conditione degere
soliti esse videntur, quia, cum de archiatris supplendis agitur, id
quoque sumitur morte alicuius locum archiatri vacuum esse factum (Cod.
Theod. XIII, III, 8 et 9). Id igitur in universo interest inter Graeca
et Romana tempora his medicos publicos saepe in totam vitam vel etiam
διὰ γένους institutes esse, illis autem munus in annum vel biennium
iniunctum, saepe etiam continuatum esse, sed raro medicos uno loco
tantum tempus versatos esse quantum Menocritum Brycunte.</p>
<h5 class = "section"><a name = "sec2_3">§ 3.</a></h5>
<h5>DE NUMERO MEDICORUM PUBLICORUM.</h5>
<p>
Certos numeros medicorum, qui in aliqua urbe munere medico eodem tempore
fungebantur, afferre non possumus, nisi tempora Romana intuemur. Quot
enim archiatri quarto saeculo Romae fuerint, certe constat: Cod. Theod.
XIII, III, 8: <i>Exceptis Portus Xysti<a class = "tag" name = "tag44"
href = "#note44">44</a> virginumque Vestalium</i> (quibus igitur
proprius archiater erat) <i>quot regiones urbis sunt totidem
constituantur archiatri.</i> Itaque cum quattuordecim regiones fuerint,
quattuordecim archiatri illo tempore Romae fuerunt. Quem numerum saeculo
tertio nondum tantum fuisse Lampridius narrat (A. S. c. 42), cum
Severus Alexander <i>usque ad sex</i> medicis <i>annonas binas aut
ternas</i>
concederet. In urbibus autem Asiae Minoris saeculo p. Chr. altero
licuisse quinque vel septem vel decem medicos publicos prout urbes
magnae erant instituere iam supra testes citantes explanavimus
(p. 43).</p>
<p>
Saeculis Christum natum antecedentibus Athenis plures
<span class = "pagenum">55</span>
<a name = "page55"> </a>
fuisse medicos publicos consentaneum est. Quod testimonia certa
affirmant, et tituli: ἐπειδὴ πάτριόν ἐστι <em>τοῖς ἰατροῖς, ὅσοι
δημοσιεύουσιν</em>, θύειν τῶι Ἀσκληπιῶι (nr. 3 vs. 9 sq.) et scriptores
(Plato, Polit. 259a). At certus numerus non indicatur. Sed in anaglypho
marmoreo primae partis saeculi quarti reperto in clivo meridionali arcis
Athenarum anno 1876, quod Proserpinam Cererem Aesculapium repraesentat
quibus in altera parte sex viri adorantes oppositi sunt, mihi quidem
viri hi sex medici publici esse videntur.<a class = "tag" name = "tag45"
href = "#note45">45</a> Nam inter nomina adscripta duo medicorum
Atheniensium sunt, Mnesithei scilicet et Dieuchis (cuius quidem filii
Epeuches et Diacritus nominantur). Qui medici ab Galeno (K. XI 795; XV
136) in numero παλαιῶν et ἀρχαίων habentur et saepe ab scriptoribus
aliis commemorantur (de Mnesitheo vid. Knaack, Hermes 1883, 148, Girard
BCH. II 89 et eundem de Dieuche). Cum autem Epeuches et Diacritus
Dieuchis medici filii sint, utrumque medicum fuisse verisimile est, ita
ut tria medicorum nomina legantur et inde colligi possit homines sex
adorantes omnes fuisse medicos. Quoniam medici sex una a populo honorati
sunt (quod coronae demonstrant, intra quas nomina quinque incisa sunt),
ii quasi collegium medicorum fuerunt. Collegium autem sex medicorum apte
medici publici sunt. Sed quaerendum est, qua de causa medici publici
coronis θαλλοῦ honorati sint et cur ea de causa anaglyphum illud non
Aesculapio soli, sed omnibus deis in Aesculapio aram habentibus (Cereri,
Proserpinae)<a class = "tag" name = "tag46" href = "#note46">46</a> dono
dederint. De Epidauriis, quae pars Eleusiniorum esset et quibus Cereri
et Proserpinae propter templa finitima et sacra in idem tempus
incidentia (cf. Rubensohn AM. XX 365) in Aesculapio etiam immolaretur,
<span class = "pagenum">56</span>
<a name = "page56"> </a>
medicos dedicantes meritos esse Udalricus Koehler olim suspicatus est
(l. l.), et fortasse res ita expedienda est medicos publicos, cum
maxima hominum turba tempore Eleusiniorum Magnorum et Epidauriorum
Athenas confluxisset, in aegris et vulneratis curandis omne genus
diligentiae adhibuisse et propterea laudatos esse, sicut agoranomus
quidam Parianus, qui inter cetera ad panegyrin Minervae Iliadis
[παρέσχεν ἰατ]ρὸν τὸν θεραπεύσοντ[α τοὺς ἀσθε]νοῦντας ἐν τῇ παν[ηγύρει]
(nr. 22 vs. 16 sqq.).</p>
<p>
Quae utut se habent, si medici illi sex publici sunt, tamen anaglypho
hoc certo argumento uti non possumus, cum nesciamus an non omnes medici
publici honorati sint. Sed tantum fere numerum medicorum publicorum
Athenis saeculo quarto fuisse et urbem et tempus decet atque per se
sumendum est, si numeros medicorum aevo Romano institutorum
spectamus.</p>
<p>
Ut Athenis ita Co complures medicos publicos eodem tempore conductos
fuisse titulo Xenotimi (nr. 7) perspicies. Qui medicus privatus ab Cois
laudatus et honoratus est, quod morbis gravissimis affectis civibus ipse
medicum se praebuit <em>τῶν ἰατρῶν τῶν [δαμ]ος[ιευόν]των ἐν τᾶι
πόλει</em> ἀρρωστησάντων [διὰ] τὰς [κ]α[κο]παθίας τὰς γενομένας περὶ
αὐτοὺς δ[ιά] τὴν ἐπιμέλειαν ἂν [ἐ]ποιεῦ[ντο] τῶν καμνό[ντων] (nr. 7 vs.
7 sqq.). Itaque nihil impedit ne sumamus in aliis quoque urbibus
maioribus medicos fuisse publicos complures.</p>
<p>
Minora autem oppida unum medicum publice conducebant. Brycunte,
Amphissae, Teni, Gythei medicum unum tantum fuisse ex toto titulorum
tenore pellucet (nr. 4, 9, 11, 12). Ac maxime fiebat, si unus omnino in
urbe erat medicus, ut hic unus publicus esset, cum medici alii in urbe
minima non considerent, ne minus quam par esset pecuniae caperent
timentes, sicut hodie etiam medici in oppidum minimum saepe non
proficiscuntur, nisi pecunia a communi adiuvantur. Olunte autem unum et
eum publicum fuisse medicum ex contextu verborum et ex eo apparere
videtur, quod Oluntii in summo erant timore, cum in eo esset, ut medicus
ille morbis saevientibus Oluntem relinqueret (nr. 21). Idem de
Gortyniorum medico sumendum est, quem per legatos Gortynii ipsi Co
arcessiverant: ἐπειδὴ πρεσβευσάντων Γορτυνίων πρὸς ὑμὲ ὑπὲρ ἰατροῦ καὶ
ὑμῶν φιλοτίμως σπευσάντων καὶ ἀποστειλάντων αὐτοῖς Ἑρμίαν ἰατρὸν κτλ.
(nr. 18 vs. 2 sqq.).</p>
<p>
Itaque in oppidis quamvis parvis, nisi forte male administrata aut nimis
paupera erant, medici publici instituebantur.
<span class = "pagenum">57</span>
<a name = "page57"> </a>
Sin autem in regione maiore una tantum urbs erat, multi autem vici, in
his quoque medici publici erant. Mirum quidem est de pagis Atticis
nullum testimonium exstare. Sed de pagis Coi insulae magnae, quae
synoecismo in novam urbem Coum anno 366 peracto unam iam urbem habebat,
res accuratius demonstrari potest. Nam repperit in Coorum Aesculapio R.
Herzog titulos medicorum pagi alicuius saeculo III. a. Chr.
exaratos: medici ignoti ab ignoto pago conducti (nr. 6), Anaxippi medici
publici, qui in pago Αἰγηλίων per multos annos aegrotos curavit (nr. 5).
Iam vero in titulo Coo aevi Romani, qui Isidorum medicum publicum corona
aurea honorabant, sunt τοὶ κατοικεῦντες ἐν τῶι δάμωι τῶν Ἁλεντίων καὶ
το[ὶ]
ἐνεκτημένοι καὶ τοὶ γεωργεῦντε[ς] ἐν Ἅλεντι καὶ Πέληι τῶν τε πολειτᾶν
καὶ Ῥωμαίων καὶ μετοίκων (nr. 13 vs. 4 sqq.).</p>
<p>
In Aegypto autem, ubi plurimi erant vici et omnia plena medicis iam
Herodoti temporibus fuerant (Her. II 84), res erat similis. Exemplum
unum afferi etiam potest, aevi quidem Romani demum: in papyro
Berolinensi (BGU 647, cf. p. 24) legitur: Γάιος Μενήκιος
Οὐαλεριανὸς ἔχων ἰατρεῖον ἐπὶ κώμην Καρανίδι vel melius (vs. 21) ἔχων τὸ
ἰατρεῖον
<em>ἐν κώμῃ</em> Καρανίδι, sita in Ἀρσινοΐτου Ἡρακλείδου μερίδι
(vs. 2).</p>
<h5 class = "section"><a name = "sec2_4">§ 4.</a></h5>
<h5>DE MUNERE ATQUE OFFICIO MEDICORUM PUBLICORUM.</h5>
<p>
Nunc alia atque graviora disceptanda sunt. Ὁι δημοσίᾳ χειροτονούμενοι
ἰατροὶ καὶ δημόσιοι <em>προῖκα ἐθεράπευον</em>: haec verba scholiasta ad
Acharnensium Aristophanis versum 1030 adnotavit. Gratis igitur medici
publici aegrotos curare debebant, et ii, ut videtur, omnes cives,
quicumque volebant, et peregrinos et qui in itinere urbem visitantes
auxilium ab illis petebant. Ita apud Aegyptios veteres fuisse tradit
Diodorus (I 82). Graeci quoque et pauperes et divites medicum publicum
consultabant. Namque in Acharnensibus agricola ille pauper ad Pittalum
mittitur, sed etiam Lamachus miles superbissimus Pittalo se committit
(vs. 1222). Sed haec ficta esse possunt, tamen tituli idem demonstrant.
In titulo enim Gytheato de medico certe publico mercedem a re publica
accipiente sic legis: σπουδᾶς καὶ φιλο[στοργίας οὐ]θὲν ἐλλείπων εἰς τὸ
πᾶσιν ἴσος εἶναι <ins class = "correction" title =
"legitur ‘κα]ὶ’">κα[ὶ</ins> πένησι
<span class = "pagenum">58</span>
<a name = "page58"> </a>
καὶ] πλουσίοις καὶ δούλοις καὶ ἐλευθέροις [καὶ ξένοις] (nr. 12 vs.
18 sqq.). His quidem verbis opus non fuit,
si medicus ab divitibus, si dare
volebant, mercedem propriam accipere vetitus esset, tamen etiam
demonstrare videntur omnibus a re publica medicum publicum promptum lege
esse praebitum. Athenis metoecos etiam medico publico usos esse titulus
Euenoris, si publici est, demonstrat: καὶ [χρήσιμον ἑαυτὸν πα]ρέσχηκεν
κατὰ τὴν τέχ[νην τοῖς δεομένοις] <ins class = "correction" title =
"(sic)">τῶμ</ins> πολιτῶν καὶ τῶν ἄλ[λων τῶν οἰκούντων ἐ]ν τῆι πόλει
(nr. 16 vs. 5 sqq.). Saepe autem publici longius etiam in aliis curandis
progressi sunt et aegrotos etiam extra urbem habitantes visitabant
(Brycunte, nr. 4 vs. 15 sqq.) vel advenas aegrotos comiter ac humane
sanabant (nr. 18, 29).</p>
<p>
Ut tradit Herodotus (III 131), Democedes Aeginae munus publicum suscepit
ἀσκευής περ ἐὼν [καὶ ἔχων οὐδὲν] τῶν ὅσα περὶ τὴν τέχνην ἐστὶ ἐργαλήια
(St.). Medicus igitur publicus aetate superiore quibus ad artem
exercendam opus erat sibi ipse praestitisse videtur. Itaque ipse etiam
medicinam (τὸ ἰατρεῖον vel ἐργαστήριον) sibi instruxit. Fuit autem to τὸ
ἰατρεῖον<a class = "tag" name = "tag47" href = "#note47">47</a>
habitatio medici, cuius unum aut complura membra arti factitandae
destinata et reservata erant (cf. Littré V 25 sq.). Aetate inferiore
proprium adeo aedificium instruebatur, sicut ἐργαστήρια Tyranni Magnetis
medici instructa in vico Cadyia (nr. 40 vs. 21 sqq.): δεδόσθαι δὲ αὐτῷ
ἀτέλειαν πάντων <δὲ> τῶν τελῶν ὧν κατεσκεύακε ἐργαστηρίων ἐπὶ τῆς
χώρας ἧς κώμη Καδυίη (cf. Pollux IV 177: καὶ τὸ ἐργαστήριον ἰατρεῖον).
Quam in medici officinam aegroti si poterant veniebant, ut medicum
consulerent, hic tractabantur, cum omnia adessent instrumenta, hic ab
medico remedia parata accipiebant (cf. Plato Leg. I 646c: τοὺς εἰς τὰ
ἰατρεῖα αὐτοὺς βαδίζοντας <em>ἐπὶ φαρμακοποσίαν</em> κτλ.). Sed qui
affecti erant morbis tam gravibus, ut ire non possent, in medicina
remanebant, donec refecti sunt, ita ut τὸ ἰατρεῖον—fortasse inde a
quarto vel tertio a. Chr. saeculo—esset etiam νοσοκομεῖον.
Quod inter alia declarare videtur Plaut. Men. V 5 vs. 43 sqq.; ubi dicit
medicus:
<span class = "pagenum">59</span>
<a name = "page59"> </a>
<i>ad me face uti deferatur</i> (sc. aegrotus.—vs. 45),
<i>elleborum potabis faxo aliquos viginti dies</i> (vs. 47), <i>imo ego
ibo domum, ut parentur quibus paratis opus est</i>.<a class = "tag" name
= "tag48" href = "#note48">48</a> Sed quae in medicina facienda erant,
medicus non solus exsequebatur, sed discipuli atque medici servi
adiuvabant eorumque optimi negotia eius procurabant, cum domum visitatu
aegrotos reliquisset. De discipulis autem testimonium legitur apud
Aeschin. in Timarch. § 40: οὗτος γὰρ πρῶτος πάντων μέν, ἐπειδὴ ἀπηλλάγη
ἐκ παίδων, ἐκάθητο ἐν Πειραιεῖ ἐπὶ τοῦ Εὐθυδίκου ἰατρεῖου, προφάσει μὲν
τῆς τέχνης μαθητής. <a class = "tag" name = "tag49" href =
"#note49">49</a></p>
<p>
Sed si medicos publicos spectamus—de medicina in universum
quaerere nunc non licet, quamvis multa nondum aperta sint—medicina
Pittali in Acharnensibus commemoratur, in quam aegroti eunt, Lamachus
vulneratus transportatur. Alii etiam testes adhibendi sunt, sed multis
saeculis inferiores. Nam quae in inscriptione Cea valde mutilata III.
a. Chr. saec. H. Schoene supplevit: τὴν [δὲ μεγίστην
ὠφέ]|λειαν τῆς θεραπείας τῆς κ[ατὰ τὸ ἰατρεῖον προῖκα] | ποιησάμενος
φιλοτίμως, ὥ[στε πλείστοις αἴτιον εἶ|ν]αι μετὰ τῶν θεῶν τῆς οἴκαδ[ε
ἐπανόδου] (nr. 19 vs. 20 sqq.), cum res incertissimae sint, nec probare
nec reprobare nunc audemus.<a class = "tag" name = "tag50" href =
"#note50">50</a> Sed Galenus in commentario ad scriptum Hippocratis κατ᾽
ἰητρεῖον, cum de duplici luce et natura et arte effecta ab Hippocrate
explicata verba faciat, haec addit: τὸ μὲν (sc. φῶς) οὖν κοινόν ἐστιν, ᾧ
πάντες ἀνθρώποι χρώμεθα, μάλιστα μὲν ἐν ὑπαίθρῳ, δεύτερον δὲ ἐν
<em>οἴκοις μεγάλοις</em>
θύρας μεγάλας φωτὸς πλήρεις ἔχουσιν, <em>οἷοι καὶ νῦν κατὰ πολλὰς τῶν
πόλεων δίδονται ἰωμένοῖς τοῖς ἰατροῖς</em>, οὓς παρωνύμως αὐτῶν
<em>ἰατρεῖα</em> προσαγορεύουσι. Ergo saeculis p. Chr. n. ἰατρεῖα,
aedificia magna, publice instruebantur et medicis profecto publicis
praestabantur. Et certae medicinae
<span class = "pagenum">60</span>
<a name = "page60"> </a>
monstrari possunt: ἐργαστήρια Tyranni Magnetis medici (p. 58), τὸ
ἰατρεῖον, quod in Aegypto habebat C. Minicius (p. 24, 57).<a
class =
"tag" name = "tag51" href = "#note51">51</a> Magna igitur valetudinaria
publica aevo demum Romano certis testimoniis adstruuntur. Quo tempore
officinae sacrae Aesculapii quoque ἰατρεῖα nominari poterant, quo nomine
Aristides utebatur. Sed nullo modo probari potest, quod contendit R.
Herzog (l. l. p. 204 et 206) longius quam par est quae a
Vercutrio<a class = "tag" name = "tag52" href = "#note52">52</a> ficta
sunt secutus fuisse Hippocratis iam aetate in insula Co magnam medicinam
publicam et aliam sacram, quas ille vir doctus τὸ δημόσιον ἰατρεῖον et
τὸ ἱερὸν ἰατρεῖον vocat.</p>
<p>
<span class = "pagenum">61</span>
<a name = "page61"> </a>
Cum saeculis p. Chr. tertio et quarto iatria vetera dilabi coepta
essent, ab christianis mox recreata sunt (cf. Vercoutre l. l.
p. 360),
cum praesertim haec per saecula christiani in corporibus hominum
sanandis cum paganis maxime concertarent (cf. Harnack, <i>Medizinisches
aus d. ält. Kirchengesch.</i> p. 89 sqq.; idem, <i>Die Mission und
Ausbreitung des Christentums in den ersten drei Jahrh.</i> p. 79 sqq.).
Itaque ut initio Jesum Christum ipsum instituebant pro Aesculapio
corporum etiam verum medicum (v. Harnack l. l. c. c.), tum
autem Cosmam et Damianum medicos illos, qui eodem fere modo atque
Aesculapius aegros in aedibus sacris incubantes sanabant (cf. Deubner,
<i>de incubatione</i>
p. 68 sqq., p. 75), ita etiam medicinas veterum nosocomiis
propriis compensabant. His in nosocomiis medici publice instituisse
videntur. Nam exstat titulus Christianus in Galatia inventus, in quo
legitur: Θέσις Θεοδώρου <em>ἰητροῦ</em> ξάνθ[ο]υ(?) <em>τοῦ
νοσοκ[ομεί]ου</em> κτλ.
(CIG. 9256).</p>
<p>
Medici publici autem saepe ab magistratibus aut iudicibus, si viro artis
medicinae perito opus erat, de arbitrio suo interrogati sint et causae
multae medicis publicis advocatis disceptate sint.<a class = "tag" name
= "tag53" href = "#note53">53</a> Vero certa monumenta aevi demum Romani
exstant: OP. I 51 (a. 173), OP. I 52 (a. 325), BGU. 647 (a. 130). Quae
monumenta supra iam commemorata (p. 23 sq.) relationes sunt
medicorum publicorum inspexisse se homines vulneratos vel corpora eorum,
qui ipsi necem sibi consciverant (OP. I 51). In papyro Oxyrh. I 51
medicus ipse renuntiat (vs. 6 sqq.): ἐπετρατόμην ὑπὸ σοῦ (Κλαυδιανοῦ
στρατηγοῦ) διὰ Ἡρακλείδου ὑπηρέτου, ἐφιδεῖν σῶμα νεκρὸν ἀπηρτημένον
Ἱέρακος καὶ προσφονῆσαί σοι ἣν ἐὰν καταλάβωμαι περὶ αὐτὸ διάθεσιν, et
tum quid viderit ita tantum refert (vs. 15): εὗρον αὐτὸ ἀπηρτημένον
βρόχῳ‧ διὸ προσφωνῶ. In secunda papyro (OP. 152) pater quidam filiam
violatam esse domo dilapsa questus est et postulasse videtur, ut noxia
ab domino domus compensaretur. Quam ob rem medici duo ab curatore
(λογιστῇ) causam quaerente vulnera inspectum missi sunt. Qui renuntiant
(vs. 14 sqq.):
παραγενόμενοι ἐ̣π̣ὶ̣ τὴν τοῦτου οἰκίαν ε̣ἴδαμεν τὴν παῖδα ἔχουσαν κατὰ
τῶν εἰσχίων ἀμυχὰς (leviora pellis vulnera) μετὰ περὶωμάτων<a class =
"tag" name = "tag54" href = "#note54">54</a>
<span class = "pagenum">62</span>
<a name = "page62"> </a>
κα[ὶ τ]οῦ δεξιοῦ γονατίου τραύματος. Postremum in papyro tertia (BGU.
647) C. Minicius initio et in fine iusiurandum per vitam (τύχην)
Traiani iurat verum se retulisse τῇ πεμπταίᾳ ἡμέρᾳ τοῦ πεπλῆχθ(αι) τὸν
Μυσθαρίωνα τραυμαραπευκέναι (τετραυματοθεραπευκέναι vel similia:
Wilcken) ὑπὲρ τὸν ἀριστερὸν κρόταφον τῆς κεφαλῆς τραῦμα κατέαγμα ἐπὶ
βάθους, ἐν ᾧ εὗρον μικρὰ κατεάγματα λίθων (vs. 10 sqq., vs. 22 sqq.).
Quae papyri forte conservatae in clara luce reponunt fuisse medicorum
publicorum facere arbitrium, si ab magistratibus admonebantur.</p>
<p>
Supra medicos privatos fuisse publicos non puto. Neque ullo verbo in
testimoniis, quae exstant de medicis publicis, talia commemorantur, sed
omnia consentiunt medicos publicos privatos eo praecessisse, quod
tamquam optimi a re publica electi et pecunia conducti res medicas
mandatas a re publica, quippe a qua solverentur, exsequebantur. Sed
tradit Galenus Andromacho archiatro, Neronis medico, negotium esse
datum, ut imperaret medicis: τὸ γοῦν ἄρχειν ἡμῶν διὰ τὴν ἐν τούτοις (οὐ
μόνον τῇ πείρᾳ τῶν ἔργων ἀλλὰ καὶ τοῖς λόγοις) ὑπεροχὴν ὑπὸ τῶν κατ᾽
ἐκεῖνον καιρὸν βασιλέων ἧν πεπιστευμένος (K. XIV 2, 211). Haec an non ad
omnes medicos Romae considentes referanda sint (ut sumit Friedlaender,
SG. I<sup>6</sup> 338), valde dubito. Sed ita ea mihi explicari posse
videntur Andromachum medicis multis aulae imperatoriae praefuisse, non
servis solum, quibus praeterea proprius erat dominus, sed medicis etiam
aliis domus Augustae, qui multi illo tempore fuerunt. Cum Galenus autem
ἄρχειν <em>ἡμῶν</em> dicat, ipsum se medicum imperatorium fuisse
indicat, ut aliunde constat. Quare Andromachus non »medicus Augusti«,
sed fere »praefectus medicorum« fuisse videtur. Quae utut se habent,
negandum est aut Romae saeculo I. et II. quosvis medicos aut in urbibus
Graecis saeculo II. et III. archiatros ullam in medicos privates
potestatem habuisse. Collegio autem archiatrorum ipsorum in extrema
antiquitate unus ex eis praepositus erat, qui vocabatur »comes
archiatrorum« (cf. Cassiod. var. l. 6, 19.—Meibomius, <i>Comment.
in Cassiodori formula archiatr.</i> Helmstaedt. 1668). Sed collegium
archiatrorum quattuordecim ipsum illis etiam
<span class = "pagenum">63</span>
<a name = "page63"> </a>
temporibus medicis reliquis, ita ut veram potestatem in eos haberet,
praefectus non erat. Nam altum est silentium in libris iuris Romani.<a
class = "tag" name = "tag55" href = "#note55">55</a></p>
<h5 class = "section"><a name = "sec2_5">§ 5.</a></h5>
<h5>DE MEDICIS AD CERTAM CAUSAM A RE PUBLICA ET DE MEDICIS A COLLEGIIS
CONDUCTIS.</h5>
<p>
Teneamus esse inter titulos medicorum publicorum veterinarii etiam
publici (nr. 10). In terra propter equos famosa, Lamiae, ἵππων ἰατρὸς
ille altero a. Chr. saeculo publice conduc-tus est.<a class = "tag"
name
= "tag56" href = "#note56">56</a> Ad bella etiam medicos proprios a
Graecis conductos esse et ex titulo Idaliensi apparuit (cf. p. 18)
et ex testibus nonnullis aliis intelligitur, <a class = "tag" name =
"tag57"
href = "#note57">57</a> quamquam saepe etiam medicis
<span class = "pagenum">64</span>
<a name = "page64"> </a>
publicis, si in urbe instituti erant, bello exorto milites, quippe qui
cives essent, curandi erant (cf. tit. 18; Xen. rep. Lac.
13, 7).</p>
<p>
Nonnumquam ad dies festos et ludos medici conducebantur, ut e
spectatorum coetu si quis aegrotaret statim et gratis curarent. Quod
testatur inscriptio Iliensis supra iam laudata (nr. 22—cf.
<a href = "#page56">p. 56</a>),
in qua dicitur agoranomum quendam per dies festos Athenae Iliadis
medicum praebuisse, qui aegrotantes sanaret. Similiter interpretandus
est Olympiae titulus (<i>Inschr. v. Olymp.</i> 62). Qua in inscriptione,
quae inter annos 36 et 24 a. Chr. cadit, omnes enarrantur, qui
munus aliquod in statis sacrificiis a re publica Eleorum Olympiae factis
exercebant (cf. <i>Inschr. v. Olymp.</i> 138). Sed una cum eis, qui
sacris ipsis operabantur, sacrificibus, haruspicibus, tibicini, multis
aliis, nominantur, qui in sacrificando ipso operam non consumebant:
γραμματεύς, ἀρχιτέκτων, ἰατρός <ins class = "correction"
title = "legitur ‘[Σωτίων’">(</ins>Σωτίων Σωτίωνος vs. 13).
Architectus autem est
publicorum illorum, qui multis locis et maxime apud templa magna
instituebantur, ut aedificia sarta et tecta conservarent, et quorum non
pauci in inscriptionibus extant (v. Lebas-Foucart 194a, comm. ad vs. 17;
Th. Homolle BCH. XIV, 477). Item medicus videtur publicus fuisse, qui
peregrinorum causa ad dies festos confluentium versatus est Olympiae.
Qui officiales rei publicae Eleorum, quamquam aliis de causis Olympiae
essent, tamen collegio illo sacrificum publico adscribebantur. Quod
quidem non semper ita fuit, quia in omnibus aliis huiusmodi catalogis
medicum et architectum non invenis.</p>
<p>
Sed a collegiis ipsis etiam medici conducebantur vel instituebantur, a
gymnasiis, gerusiis, magnis privatorum sodaliciis. In gymnasiis praeter
iatroliptas, paedotribas, gymnastas, quos medicinae studuisse
Hippocrates tradit (cf. Krause, <i>Gymn. u. Agonistik der Hellenen</i>
p. 218 sqq.), Romanis temporibus medicos veros etiam fuisse tituli
docent. In catalogo Tegeatico anni p. Chr. 168 vel 171 post
gymnasiarchum, hypogymnasiarchum, archephebum nomina epheborum
enumerantur et tum cetera gymnasii officia: ἐλαιοτέθης, γραμματεύς,
<em>ἰατρός</em> (Ἐπίκτητος Ἀλεξάνδρου), κουρεύς, παιδοτρίβης, καμινίων,
σπαδεικοφόρος (V. Bérard, BCH. XVII, 20). Duo gymnasii medici in titulis
Spartanis aevi Romani CIG. 1275 et 1279 extare videntur (cf. Boeckh
l. l.), quamquam non satis constat titulos ad gymnasia pertinere.
Athenis autem iatroliptae, paedotribae, gymnastae aevo Romano
<span class = "pagenum">65</span>
<a name = "page65"> </a>
esse non desinunt, tamen tertio p. Chr. saeculo in epheborum
Atticorum catalogis (annorum 230-260 p. Chr.) inter alios gymnasii
magistratus veri quoque medici nominantur: IG. III 1193 col. I vs. 32:
[ἰατ]ρός: Ἀρτεμείσιος. IG. III 1199 col. I vs. 36: ἰατρός | Αὐρ.
Ἀρτεμείσιος. IG. III 1202 col. I inter multos alios magistratus διὰ βίου
vs. 38: ἰατρός: Ἑρμογ[έ]νης. (cf. Grasberger, <i>Erz u. Unterr.</i> III,
477. A. Dumont,
<i>Essai sur l’ephébie attique</i> I, 199).</p>
<p>
Medici publici aevo Romano gymnasiis veterum quoque virorum defuisse non
videntur. Ad hanc rem quod certe pertinet exemplum, proferri quidem non
potest. Sed ipsae gerusiae <a class = "tag" name = "tag58" href =
"#note58">58</a> habebant medicos publicos, ut inscriptiones
demonstrant. Qui quidem medici aliqua tantum ex parte publici erant, eo
usque enim, ut a collegiis ipsis mercedem muneris acciperent et singulos
collegii socios gratuito curarent. Praeterea privatim eos artem suam
exercere potuisse consentaneum est. Invenitur autem gerusiae ipsius
medicus in catalogo sacrificulorum, qui est in <i>Inschr. v.
Magnesia</i> 119 vs. 19: Μ. Αὐρ. Ἑρμῆς <em>ἰατρὸς γερουσίας</em>, cum
multis aliis Aureliis, unde tempus tituli sumas. Alius extare videtur in
titulo in urbe Phrygiae Sebaste reperto (P. Paris, BCH. VII 452
II), in quo [ο]ἱ ε̣ἰσελθόντες [ε]ἰς τὴν γερουσίαν inde ab anno
p. Chr. 99 inscripti sunt. Inter quos col. I vs. 12 Θεογένης
Θεογένους ἰατρὸς nominatur et nomine officii apposito ab omnibus aliis
distinguitur.<a class = "tag" name = "tag59" href = "#note59">59</a></p>
<p>
Qui saeculo quarto apud Romanos ipsos inveniuntur archiatri
<span class = "pagenum">66</span>
<a name = "page66"> </a>
<i>portus Xysti</i> et archiatri <i>Vestalium</i> (cf. p. 54),
illos gymnasiorum et gerusiarum medicos excipiunt. Quamquam saeculo iam
p. Chr. I. Romae medici quasi collegiorum fuisse videntur, quoniam
extat titulus ibi repertus: <i>Ti. Claudius Aug. l. Hymenaeus medicus a
bibliothecis</i> eqs. (CIL. VI 8907). Sed libertus est et medicus in
domo patroni collibertorum et servorum quasi collegio additus.</p>
<p>
Sin autem medici publici urbium sunt, pagorum, vicorum, si medici ad
bella, ad dies festos instituebantur, si exstant medici conducti ab
gymnasiis et gerusiis, nihil obstat, quin etiam a collegiis vere
privatis, si satis magna erant, medici proprii conducerentur. Quid enim
multum interest inter medicum quem constituebant τοὶ κατοικεῦντες ἐν τῶι
δάμωι τῶν Ἁλεντίων καὶ τοὶ ἐνεκτημένοι καὶ τοὶ γεωργεῦντες ἐν Ἅλεντι καὶ
Πέληι τῶν τε πολειτᾶν καὶ Ῥωμαίων καὶ μετοίκων (cf. p. 57), et
medicum a magno collegio private conductum? Talem demonstrare videtur
titulus CIG. II add. 2339b, Teni inventus, aevi Romani. Quo in titulo
praesides sodalicii nautarum<a class = "tag" name = "tag60" href =
"#note60">60</a> quod συμβίωσις vocabatur, enarrantur; inter quos
praeter nauarchum eponymum, scribam, hierodulum medicus quoque fuit
(ἰατροῦ Ἱέρακος vs. 7.—cf. Ziebarth, <i>Griech. Vereinswesen</i>,
p. 16 et 206 sq.). Alium collegii medicum agnoscendum esse in
titulo IG. IV 365 (Kaibel, EG. 885) Corinthi reperto voluit
L. Liebenam (<i>Röm. Vereinswesen</i>, p. 123), qui θηρεύτορας
ἄνδρας, qui medico cuidam statua gratiam referentes ibi extant,
collegium venatorum fuisse existimabat. Sed sunt venatores amphitheatri
Corinthii, quos firmum collegium habuisse opus non est. Medicus autem
circensis fuisse videtur.</p>
<span class = "pagenum">67</span>
<a name = "page67"> </a>
<h5 class = "section"><a name = "sec2_6">§ 6.</a></h5>
<h5>DE MERCEDE ET PRAEMIIS MEDICORUM PUBLICORUM.</h5>
<p>
Quaerentibus, quantam mercedem medici public! acceperint, prima se
offerunt Herodoti verba de Democede (III 131): καί μιν δευτέρω ἔτεϊ
<em>ταλάντου</em> Ἀιγινῆται δημοσίᾳ <em>μισθοῦνται</em>, τρίτῳ δὲ ἔτεϊ
Ἀθηναῖοι <em>ἑκατὸν μνέων</em>, τετάρτω δὲ ἔτεϊ Πολυκράτης <em>δυῶν
ταλάντων</em>. Quae summae, etiamsi saepe a viris doctis in dubium
vocatae sunt (cf. praecipue adn. Valckenarii ap. Herod, ed. Gaisford III
p. 277), tamen mihi ab omni veri similitudine abhorrere non
videntur. Etenim tempora remotiora sunt, quibus non tot medici quot
saeculo IV. vel insequentibus novam aegris promittebant valetudinem;
medicus ille celeber autem est et artis peritissimus (ὑπερεβάλλετο τοὺς
ἄλλους ἰητρούς c. 131), quem Aeginetae, quamvis nulla artis instrumenta
secum ferret, conducebant et mercedem tam insolitam reddebant, ut
Herodotus, quantam dedissent, sibi adnotandum esse putaret. Vero quas
pecuniae summas Athenienses et Polycrates Democedi expendebant, eae in
tantam altitudinem propterea sunt expressae, quod alter alterum licendo
superare studebat.</p>
<p>
Et tantas pecunias illis temporibus medicis interdum praebitas esse
certo testimonio alio affirmatur. Ex Onasili enim inscriptione Cypria
(cf. p. 18), quae praemia illi et fratribus data sint, cum verbis
ipsis pactionis tum factae dici potest, si quae in tabula exstant recte
sunt lecta. Legunt autem viri doctissimi constituisse regem urbemque
Idaliorum Onasilo una cum fratribus ἀ(ν)τὶ τῶ μισθῶν κὰ ἀ(ν)τὶ τὰ ὑχήρων
(i. e. ἐπιχείρου) unum talentum argenti aut si mallent agrum quendam cum
plantis et fructibus, ut ipsi et posteri semper eum haberent; Onasilo
autem soli illi addiderunt quattuor secures argenteas et duo didrachma
Idalia aut agrum hortumque huic pecuniae pares (vs. 23 sqq.: ἢ κέ σις
Ὀνάσιλον ἢ τὼς παῖδας τὼς Ὀνασίλων ἐξ τᾶι ζᾶι τᾶιδε ἲ ἐξ τῶι κάπωι τῶιδε
ἐξορύξη, ἰδὲ, ὃ ἐξορύξη, πείσει Ὀνασίλωι ἢ τοῖς παῖσι τὸν ἄργυρον
τὸ(ν)δε‧ ἀργύρων πε(λέκεϝας) δ’ πε(λέκεϝας) β’ δί(δραλμα) Ἠ(δάλια).).
Sed Onasilus et fratres agros et hortos pecuniae antetulerunt, ut ex
appendice inscriptioni posterius addita apparet (vs. 29-31). Hi autem
valebant unum talentum, eandem igitur summam, quae Democedi ab Aeginetis
praebita est, si modo talentum idem est. Duo autem didrachma Idalia et
quattuor secures argenteae,
<span class = "pagenum">68</span>
<a name = "page68"> </a>
pro quibus praeterea Onasilus solus agrum et hortum accepit, e tribus
duas fere partes talenti valebant.<a class = "tag" name = "tag61" href =
"#note61">61</a> Quae omnes mercedes non totum in annum, sed in tempus
obsessionis, quae quam longa fuerit non constat, constitutae erant, et
perspicuum est eas modum usitatum mercedis valde excessisse. Nam res
insolita et insueta erat, cum urbs in summo periculo fuerit, atque
medico illo fratribusque summi labores obeundi erant, alii autem medici
cogi non potuerant.</p>
<p>
Quanta merces medicis publicis vulgo soluta sit, his non docemur. Neque
alios certos testes habemus, cum libri immemores eorum, quae vulgo in
urbibus antiquis instituta erant, nihil tradant, monumenta autem,
inscriptiones, papyri, quae magis ad usum consuetudinemque cotidianam
pertinent atque accuratiora interdum tradunt, nunc etiam satis non
exstent. Sunt quidem, quae summam pecuniae referant, quae medico private
est data in re certa atque definita.<a class = "tag" name = "tag62" href
= "#note62">62</a> Sed ex his nullo modo, si mere opinari nolis, merces
annua medicorum publicorum colligenda est.</p>
<p>
At res fortasse apertior fit, si meminimus Teios paedotribis mercedem
annuam 500 drachmarum dedisse, grammaticis 600, 550, 500, citharistae
700 drachmarum (v. Ditt.<sup>2</sup> 523a, vs. 10 sqq.). Architecti
autem templi Apollinis Delii 720 drachmas accipere soliti esse videntur
(v. Th. Homolle BCH. XIV (1890), 478). Nam haec summa vel partes eius
saepius in rationibus templi illius leguntur, e. c. BCH. XIV 396
(I vs. 82): καὶ τάδε ἄλλα ἐδώκαμεν‧ Ἀρχιτέκτονι μισθὸς—
<span class = "explan" title = "D C C X X">𐅅 Η Η Δ Δ</span>.
Athenienses architectis interdum mercedem non altiorem praestabant quam
aliis opificibus et artificibus, unam pro die drachmam; hac enim mercede
muneris architecti Erechthei Atheniensis fruebantur, cum 37 drachmas in
prytania acceperint (JG. I 324a vs. 56; c col. II
<span class = "pagenum">69</span>
<a name = "page69"> </a>
vs. 8. cf. Gregor Huch, <i>Organisation der oeffentl. Arbeit im griech.
Altertum</i> I (Diss. Lips. 1903) p. 51 sq.).</p>
<p>
Quas summas si respicio, eis mercedem annuam medicorum non maiorem
fuisse et vulgo quarto saeculo et insequentibus in urbibus Graecis
500-700 drachmas medicis fere datas esse puto. Consentaneum est prout
urbes res tempora erant mercedes quoque impares fuisse. Athenis bello
Peloponnesiaco confecto pecuniae publicae erant consumptae et exhaustae.
Quamobrem medici etiam mercedem minorem accipiebant, et quo minor merces
erat, eo peiores medici munus publicum suscepisse videntur. Ad quod mihi
cum Welckero (l. l. p. 230) Pluti Aristophanei versus 407 eqs.
spectare videntur:</p>
<div class = "verse first">
—τίς δῆτ᾽ ἰατρός ἐστι νῦν ἐν τῇ πόλει;</div>
<div class = "verse">
οὔτε γὰρ ὁ μισθὸς οὐδέν ἐστ᾽, οὔθ᾽ ἡ τέχνη.</div>
<div class = "verse">
—σκοπῶμεν. —ἀλλ᾽ οὐκ ἔστιν. —οὐδ᾽ ἐμοῖ δοκεῖ.</div>
<p>
Unus inscriptionis cuiusdam locus nobis etiam disceptandus est. In magna
ratione et catalogo hieropoearum templi Apollinis Delii exarato Demare
archonte (circa annum a. Chr. 180), cum pecuniae ab decessoribus ἐν
τῇ δημοσίᾳ κιβώτῳ acceptae describantur, haec leguntur vs. 82 sqq. (BCH.
VI 13.—nr. 23): ἄλλος στάμνος ἐπιγραφὴν ἔχων‧ ἀπὸ τῆς Ἕλληνος καὶ
Μαντινέως, ἐπὶ Δημητρίου Ποσιδεῶνος, ἔθεσαν εἰς τὸ ἱερὸν Φωκίων
Κλεοκρίτου ταμίας καὶ Παρμενίων ὁ Πολυβούλου κληρονόμος [ὧν] ([ᾧ] edit.)
ἔλαττον ἔλαβεν ὁ ἰατρὸς (ὁ ἰατρὸς supra lineam, <i>en surcharge</i>)
<span class = "explan" title = "C C L">Η Η 𐅄</span> καὶ τοῦ
ἐνοικίου ὡσαύτως <span class = "explan" title = "X X V">Δ Δ
𐅃</span>. Quae verba inscripta in urna demonstrant Demetrio
archonte, mense Posideone, quaestorem et hominem privatum duas summas
tradidisse, quae pecuniae publicae sunt et auxilio Hellenis et Mantinei,
de quibus qui sint nihil constat (cf. Homolle l. l. p. 71),
aerario publico tradebantur. Quas summas medicus quidam non sibi
habuerat, alteram 250 drachmarum de mercede sua, ut consentaneum est,
alteram viginti quinque drachmarum de pensione aedium. In antecessum
igitur res publica huic medico praeter mercedem etiam pensionem aedium
dederat, ut ipse habitaret et medicinam instrueret; sed mortuus esse
Polybulus medicus videtur, et moriens Parmenionem heredem suum summas
illas rei publicae reddere iusserat, quia nondum tempus totum
circumactum erat, in quod iam antea mercedem et pensionem acceperat. Cum
autem ducentae quinquaginta drachmae summa solida sint, veri simillimum
est totam mercedem
<span class = "pagenum">70</span>
<a name = "page70"> </a>
annuam ex multiplicatione simplici effectum iri. Sed quae multiplicatio
facienda sit, incertum est, fortasse simplicissima, ita ut 500 drachmae
merces annua medici publici illius essent et quinquaginta pro
habitatione additae essent. Quod in ea quadret, quae supra in universum
explanavimus, sed incertius est, quam ut firmum quicquam ex eo colligi
possit.</p>
<p>
De mercedibus aevo Romano archiatris datis, exempli causa in urbibus
Asiae Minoris, nihil memoriae proditum est. Ad publicorum autem sicut ad
privatorum medicorum mercedes referenda sint, quae Ulpianus <i>libra
octavo de omnibus tribunalibus</i> scripserat (Dig. L, XIII 1):
<i>praeses provinciae de mercedibus ius dicere solet, sed praeceptoribus
tantum studiorum liberalium ... Medicorum quoque eadem causa quae
professorum, nisi quod iustior, cum hi salutis hominum, illi studiorum
curam agant: et ideo his quoque extra ordinem ius dici debet.</i><a
class = "tag" name = "tag63" href = "#note63">63</a> Sed de summis nihil
aperitur. Romae medicis publicis annonae praestabantur, saeculo tertio
binae aut ternae (Lamprid. Alex. Sev. 42), quot quarto archiatris, non
dicitur (Cod. Iust. X 53, 9; Theod. XIII 3, 9.—cf. p. 42), et
quantum annona medicorum valuerit, quot quisque modios tritici assecutus
sit, ignoramus. Sed mercedes publicae expendebantur usque ad lustiniani
tempora, quem mercedem munerum publicorum abolevisse ex Procopio (hist.
arc. 26) intellegitur (quem laudat Perrot, <i>Exploration de la
Galatie</i> I, 50<sup>3</sup>).</p>
<p>Hippocrates vel potius qui scripsit librum παραγγελιῶν medicis suadet
ut medeantur <ins class = "correction" title = "legitur ‘ὁτὲ’">ὅτε</ins>
δὲ προῖκα ἀναφέρων μνήμην εὐχαριστίης προτέρην ἢ παρεοῦσαν εὐδοκίην‧ ἢν
δὲ καιρὸς εἴη χορηγίης ξένῳ τε ἐόντι καὶ ἀπορέοντι, μάλιστα ἐπαρκέειν
τοῖς τοιούτοις. ἢν γὰρ παρῇ φιλανθρωπίη, πάρεστι καὶ φιλοτεχνίη (Littré
IX 258). Quod consilium amplius secutos medicos gratuito interdum
sanavisse tituli docent: καὶ προσανέθετο τὰς χρείας τοῖς ἐν ἀρρωστίαν
ἐμπεσοῦσιν ἄνευ μισθοῦ (nr. 36 vs. 7 sq.), ἰατρεύσαντα προῖκα (de
Heraclito Rhodiopolita
<span class = "pagenum">71</span>
<a name = "page71"> </a>
nr. 42 vs. 17). Sed multos medicos, quo facilius munus publicum sibi
traderetur, gratis sanando gratiam populi petivisse supra iam vidimus
(p. 48 sq.). Tamen non desunt, qui commodo suo non servientes etiam
postquam medici publici facti sunt aliquamdiu mercede sua destiterint.
Nam de Damiada Lacedaemonio decretum Gytheatarum haec refert: [ἐ]πὶ
Βιάδα δὲ Λαφρίωι θεωρῶν τὰν π[όλιν ἐξαπορου]μέναν ἐν ταῖς εἰσφοραῖς
ἐπαγγ[είλατο τῶι δά]μωι <em>δωρεὰν ἰατρεύσειν</em> παρ᾽ ἁμε[τέραν πόλιν
αὐτόν (nr. 12 vs. 28 sqq.). Damiadas igitur alterius quem publicus erat
anni (cf. vs. 45) mense Laphrio, cum oppidum tributo ab Romanis imposito
valde premeretur,<a class = "tag" name = "tag64" href = "#note64">64</a>
de mercede muneris destitit, sed unum tantum mensem hoc fecit, cum
certus mensis anno additus sit. Sequitur, ut merces singulis mensibus
Gythei medicis publicis expenderetur, id quod Athenis aliis locatione
non constitutis prytaniis singulis saepe fiebat (cf. Boeckh,
<i>Staatshaushalt</i> I<sup>3</sup> 308). Sed habemus alium etiam
titulum et eum Atheniensem, qui medicum publicum munus gratis
suscipientem affert. Ibi Phidias homo Rhodius, qui Athenis medicus
privatus erat, tum <em>ἐπιδέδω[κε]ν ἑαυτὸν δημοσιεύειν δωρε[ὰ]ν</em>
ἐνδεικνύμενος τὴν εὔνοιαν ἥν ἔχει πρὸς τὴν πόλιν (nr. 2 vs. 17 sqq.).
Qua de causa ille omni mercede destiterit, non declaratur. Sed fortasse
ita conicere licet. Medici publici qui a civitate mercedem accipiebant
et propterea aegrotos gratis curabant, tamen a quovis cive, si modo
dabat, pecuniam accipere vetiti non erant. In maioribus autem urbibus et
maxime Athenis factum sit, ut qui hoc modo redibant reditus mercedem
publicam multo superarent, cum divites quoque medicos publicos, qui
saepe medicorum optimi erant, consultarent. Quare efficiebatur, ut
medici munus publicum valde appeterent, praesertim cum eo medici quasi
approbati fierent, et ut eo facilius crearentur civitati pollicerentur
se gratuito munus suscepturos esse. Immo Ioh. Toepffer (AM. XVI 429)
usque eo progressus est, ut oppida et tempora fuerint, quibus munus
publicum eis medicis traderetur,
<span class = "pagenum">72</span>
<a name = "page72"> </a>
qui a civitate magno id fortasse pretio conduxissent sicut temporibus
quibusdam sacerdotia ad licitationem deducerentur.</p>
<p>
Tamen medicos publicos a privatis etiam mercedem accepisse certis quidem
testimoniis affirmari non potest. Diserte autem archiatris Romanis
permittebatur, ut pecuniam a privatis acciperent, si ab sanatis
voluntarie oblata sit: <i>archiatri scientes annonaria sibi commoda a
populi commodis ministrari honeste obsequi tenuioribus malint quam
turpiter servire divitibus. Quos etiam ea patimur accipere, quae sani
offerunt pro obsequiis, non ea, quae periclitantes pro salute
promittunt</i> (Cod. Iust. X 53, 9 = Theod. XIII 3, 8).<a class = "tag"
name = "tag65" href = "#note65">65</a> Quae Valentiani, Valentis,
Gratiani imperatorum epistula anni 370, cum ad Praetextatum praefectum
urbis missa sit, ad archiatros quattuordecim Romae urbis maxime
pertinet.</p>
<p>
Merces, quae a re publica medicis expendebatur, multis locis non ex
aerario emanabat, sed tributo ad hanc ipsam causam civibus imposito
cogebatur. Quod tributum inscriptiones et papyri quadraginta fere
proximis annis aperuerunt, vocabatur autem ἰατρικόν.<a class = "tag"
name = "tag66" href = "#note66">66</a> Repetemus breviter res notas.
Prima Delphis inscriptio reperta est (nr. 8) annorum a. Chr.
230-200 (H. Pomtow Rh. M. XLIX 582). In qua Philistioni cuidam damnum
quod fecerat, cum ab creditoribus quibusdam Delphorum pecuniam, quam hi
debebant illis, solvere coactus erat, ita resarciebatur, ut ei et
posteris ἀτέλεια χοραγίας καὶ τοῦ ἰατρικοῦ daretur (cf.
Ditt.<sup>2</sup> 466 adn.). Deinceps cum quarto saeculo inter Teum et
aliud oppidum, cuius nomen non exstat, synoecismus conveniret (cuius
foederis fragmentum lapidi incisum a. 1891 repertum est), civibus novis,
qui Teum transmigrabant, in decem annos immunitas praeter iatrici
praebita est: εἶναι δὲ αὐτοὺς κα[ὶ τῶν ἄλλων εἰσφορ]ῶν ἀτελεῖς πλὴν
ἰατρικοῦ (nr. 1 vs. 10 sqq.).
<span class = "pagenum">73</span>
<a name = "page73"> </a>
Eodem anno Coorum lex sacrificiorum in medium prolata est.<a class =
"tag" name = "tag67" href = "#note67">67</a> Qua in tabula inter eos,
qui diebus festis quibusdam sacrificia faciant et »casam constituant«,
multi sunt vectigalium redemptores, et vs. 15 sq. legitur:
[θυέτω]<ι> δὲ κατὰ ταῦτα καὶ σκανοπαγείσθω<ι> καὶ ὁ ἔχων τάν
ὠνὰν τοῦ λατρικοῦ. Cum autem τοῦ λατρικοῦ enucleare non possent, erratum
esse a lapicida et legendum esse τοῦ ἰατρικοῦ viri docti existimabant.<a
class = "tag" name = "tag68" href = "#note68">68</a> Sed Udalricus
Wilcken, cum multa in papyris ostracisque Aegyptiis tributa ignota
enodavisset, quid λατρικὸν esset, etsi dicere non potuit, tamen verbum
ita tenendum esse arbitratus est.<a class = "tag" name = "tag69" href =
"#note69">69</a> Nobis igitur ab hoc incerto titulo abstinendum est,
quamvis multum inter-esset in urbe Co ipsa tributum medicum
inveniri.</p>
<p>
In duobus autem aliis oppidis, Delphis, in media parte Graeciae, et Tei,
in urbe Ionia Asiae Minoris, τὸ ἰατρικὸν adhuc certe exstat. Ubi
accuratiora ignoramus, nisi id intelligimus Tei iatricum tam necessarium
esse existimatum, ut civibus novis, qui omnibus aliis oneribus
liberarentur, tributum medicum tamen pendendum esset. Quod tributum
etiam sua sponte homines aliqui constituebant. Nam consentaneum est, si
pagani pagi Halentis una cum eis, qui in hoc pago agros possidebant et
qui ibi et in agris Pelae pagi laborabant, medicum proprium conducebant
(v. p. 57, 66), illos omnes voluntariam stipem contulisse, ut
medico mercedem darent.</p>
<p>
Quantum quisque pecuniae dederit, cum in Graecia ignoremus, papyri
Aegyptiae demonstrant. Nam in papyris alterius fere a. Chr.
saeculi:
<i>Flinders Petrie Papyri</i> (ed. Mahaffy) II nr. XXXVIIIa (p. 36)
semel, nr. XXXIXe (p. 129) passim <em>ἰατρικὸν β’</em> legitur, ex
quo apparet binas frumenti artabas a quibusdam pro tributo medico annuo
pensitatas esse. Qui tributum solvebant, in utraque papyro coloni Graeci
veterani sunt, ita ut dici non possit omnesne cives tributum idem
pependerint
<span class = "pagenum">74</span>
<a name = "page74"> </a>
an fuerint qui plus debuerint (cf. U. Wilcken l. l. 375). Sed
tributum duarum artabarum<a class = "tag" name = "tag70" href =
"#note70">70</a>
parvum est, quoniam to τὸ φυλακιτικόν, quo tributo custodes alebantur,
ternas artabas pro capite et anno faciebat atque multa tributa alia
muneribus multo maioribus explebantur. Si igitur τὸ ἰατρικόν comparamus
cum custodum tribute, merces muneris medicorum minor fuisse videtur quam
custodum publicorum, nisi eorum plures in unoquoque loco quam medici
publici fuerant. Medicis autem pro mercede non pecunia, sed frumentum
ipsum datum esse videtur sicut archiatris urbis Romae annonae vel
<i>annonaria commoda</i>.</p>
<p>
De mercede pars aliqua medico publico in medicinam consumenda fuerit aut
alia summa ei praeter mercedem ex iatrico data sit, ut medicinam
sustentaret, sicut medico illo Delio (v. p. 69). Apud Graecos ita
fuisse E. Curtius iam suspicatus est, cum primo iatrici titulo
Delphis invento existimaverit iatricum esse exactum <i>zur Besoldung von
Aerzten und Erhaltung ärstlicher Anstalten</i> (GGA. 1864, 1227). Tum
multa verba et plures etiam coniecturas de hac re incerta fecit
A. Vercoutre.<a class =
"tag" name = "tag71" href = "#note71">71</a></p>
<p>
Mercede et publica et privata accepta medico publico alio etiam modo pro
laboribus praemia data sunt. Populus enim medicos bonos laudabat,
coronas eis dedicabat, hospites publicos (προξένους) eos faciebat, in
civitatem ascribebat. Cum medicus urbem relinqueret, ut novam sedem
appeteret, rebus bene gestis saepissime ei honores tales decreti sunt.
Horum decretorum paullatim numerus maior in lucem prolatus est, cum nunc
habeamus triginta (p. 19 sqq.); baseon autem statuarum quibus aevo
Romano medici maxime honorati sunt publice constitutarum undecim
collectae sunt (p. 21 sq.). Itaque et aevo Romano et ante Romana
tempora et statuae et decreta plurima in urbibus
<span class = "pagenum">75</span>
<a name = "page75"> </a>
collocata erant, atque spes est excavationibus locis omnibus nunc
florentibus plura etiam inventum iri, quibus tota haec causa in quam
inquirimus planior apertiorque fiet.</p>
<p>
Quantopere autem mos honorandi medicos pervulgatum sit, inde facile
perspicias apud scriptores decreta talia ficta et vera imitantia
inveniri. In codicibus enim Hippocrateis cum aliis rhetorum inventis
decretum Atheniensium in honorem Hippocratis fictum exstat (Littré IX
400). Quod decretum est commixtum ex veris nonnullis apud scriptores
collectis,<a class = "tag" name = "tag72" href = "#note72">72</a> ex
verbis in decretis honorificis vulgo usurpatis, ex multis omnino
ementitis (cf. Littré IX 308; Herzog 215 sqq.). Ab Atheniensi quodam
illud factum esse Littré arbitratus est (I 430), Herzog Petersenium
(Philologus IV 251: <i>Zeit und Lebensverhältnisse des Hippocrates</i>)
secutus ludum scholae rhetorum Coorum esse dicit circa annum
a. Chr. n. trecentesimum factum. Id rectius coniectatum videtur,
cum Co decreti faciendi maius esset incitamentum et cotidie in
Aesculapio multa medicorum decreta spectarentur. Sed num trecentesimo
iam a. Chr. n. anno decretum factum sit, magnopere est dubitandum.
Mihi probatur primo demum a. Chr. n. saeculo (v. Kaibel GGA. 1900,
63) vel postea etiam decretum illud commentitum esse.</p>
<p>
Aliud tale decretum apud Diodorum legitur (IV 71). Ubi fictum est
Graecos Troiam oppugnantes Machaoni atque Podalirio immunitatem
decrevisse Aesculapii filiis, qui homines sunt ut alii, at non dei,
atque vulneratos multos medici quasi publici sanaverant: κατὰ δὲ τὸν
πόλεμον μεγάλας χρείας αὐτοὺς παρασχέσθαι τοῖς Ἕλλησιν, θεραπεύοντας
ἐμπειρότατα τοὺς τιτρωσκομένους, καὶ διὰ τὰς εὐεργεσίας ταύτας ὑπὸ τῶν
᾽Ἑλλήνων μεγάλης τυχεῖν δόξης‧ ἀτελεῖς δ᾽ αὐτοὺς ἀφεῖναι τῶν κατὰ τὰς
μάχας κινδύνων καὶ τῶν ἄλλων λειτουργιῶν διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἐν τῷ
θεραπεύειν εὐχρησίας. Quae verba in memoriam redigunt, quae interdum in
veris medicorum decretis leguntur.<a class = "tag" name = "tag73" href =
"#note73">73</a></p>
<p>
<span class = "pagenum">76</span>
<a name = "page76"> </a>
Inter honores alios medicis immunitas etiam praebebatur, quamquam ante
Romana tempora non saepius ea in titulis extat, si generatim qui
dabantur honores intuemur (legitur nr. 21 vs. 50, nr. 24 vs. 9, nr. 32
vs. 6, nr. 36 vs. 13, nr. 40 vs. 21 sq.). Id eo explicatur, quod medici
his temporibus saepe urbem, in qua consederant, mox relinquebant, ita ut
laus atque hospitium publicum gravius eis esset quam cunctarum rerum
immunitas. Sed aevo Romano res valde exculta est et immunitas medicis
legibus praecipuis praestabatur (v. p. 40 sq.) Quod primo tamquam
gratia et favor a medicis adsumptum est, cum diserte rem in titulis
adnotaverint (v. p. 43; praeter archiatros duos ibi citatos
Heraclitus Rhodiopolites immunitatem se adeptum esse praedicat: nr. 42
vs. 16: ἀλιτουργησίᾳ <em>τιμηθέντα</em>, ita ut titulus vix ante
Hadriani aetatem exaratus sit). Cum autem archiatri in urbibus Asiae
Minoris maxime in hoc loco haberentur, medici Aegyptii idem sibi
praeberi volebant. Nam Antonini epistula ad urbes Asiae missa omnes
alias quoque urbes spectare videbatur: γραφείσης μὲν τῷ κοινῷ τῆς Ἀσίας,
<em>παντὶ δὲ τῷ κόσμῷ διαφερούσης</em> (Dig. XXVII 1, 6 § 2.—cf.
40 sq.). Itaque in papyris medici questi sunt, quod munera
publica sibi
imponerentur contra imperatorum epistulas. Talem querimoniam
M. Valerius Gemellus habuit (p. 51), et in eadem papyro supra
querella alius medici descripta esse videtur atque responsio magistratus
alicuius a praefecto ita confirmata: κέκρικε[ν - - -] ἀπολύσας, quod
videtur esse: κέκρικε[ν δικαίως ὁ δεῖνα] ἀπολύσας. Unde apparet medicum
questum confirmante praefecto muneribus liberatum esse. Duorum aliorum
medicorum querellae disceptantur in papyro Oxyrhynchitana I 40, in qua
multae huiusmodi causae una transcriptae sunt. Quarum in una anni
p. Chr. 138 medico alicui de immunitate praestari referunt
editores, qui hanc partem papyri nimis mutilatam non ediderunt. Quae tum
sequitur causa, iterum querimoniam medici publici exhibet, sed qui
cadaveribus arte medicabatur. Qui de liturgia imposita sibi ab eis, apud
quos munere fungebatur, questus est; sed ei responsum est: τάχα κακῶς
αὐτοὺς ἐθεράπευσας. δίδαξον τ[ὸ κατα]τῆκον (qua re cadavera
conserventur), εἰ ἰατρὸς εἶ δημοσ̣[ιεύ]ων ἐπὶ ταρι[χείᾳ], καὶ ἕξεις τὴν
ἀλειτουργησίαν. Tradebantur igitur apud Aegyptios mortuorum corpora
medicis publicis propriis conservanda, sicut medici in unamquemque
partem corporis erant
<span class = "pagenum">77</span>
<a name = "page77"> </a>
(Herod. II 84). Qui ad se etiam pertinere epistulas imperatorum, quae
medicos muneribus liberaverant, praedicabant.</p>
<p>
Sunt tum libertates immunitatesque illae ad omnes medicos perlatae et
epistulis imperatorum saeculis insequentibus etiam atque etiam
affirmatae et auctae, ita ut mulieribus medicorum et filiis etiam
libertates summae praeberentur (Cod. Theod. XIII, 3 et Iust. X 53
passim). At tamen cum in titulis medicorum saeculi II. vel. III., quibus
immunitates iam datae erant, multa munera publica cum praedicatione
quadam descripta sint, apparet medicos munera publica, etsi liberi eis
erant, tamen si volebant suscipere potuisse. Et volebant multi, qui
favorem populi et honores appetebant. Quae cum ita essent, Constantinus
inter cetera anno 321 edixit: <i>quoniam gravissimis dignitatibus vel
parentes vel domini vel tutores esse non debent, fungi eos honoribus
volentes permittimus, invitos non cogimus</i> (Cod. Theod. XIII
3, 1).</p>
<p>
Et tituli multos demonstrant archiatros, qui in summis honoribus
versabantur: Μενεκράτης Μενεκράτους ὁ ἀρχιατρὸς τῆς πόλεως
<em>στεφανηφορῶν</em> κτλ. (Euromi, nr. 49); Μ. Αὐρήλιος Χαρμίδης
<em>πρύτανις καὶ στεφανηφόρος</em> καὶ ἀρχιατρός (Heracleae-Salbacae,
nr. 57 et 58); Μ. Αὐρήλιος Πολείτης β ὁ ἀρχιατρός <em>πρῶτος ἄρχων</em>
τὸ β (Cerami, nr. 60); <em>ἐπιμελουμένου τῶν Μυστηρίων</em> Σουλ.
Δημητρίου τοῦ ἀξιολογωτάτου ἀρχιατροῦ (Laginae, nr. 61); Αγασικλείδας
Ἀγασικλείδα ὁ ἀρχιατρὸς τῆς πόλεως <em>ἀγορανομῶν</em> κτλ. (Troezene,
nr. 50); cf. nr. 73 (Lesbi) Bresum archiatrum, qui plurima munera et
publica et sacerdotalia administrabat. Quorum ex titulis apparet cives
hos fuisse et viros in sua urbe illustrissimos, cum in summis urbium
dignitatibus obveniant. Simul intelligitur cum hi munus medicum publicum
appeterent, id quoque ipsum honoratum fuisse. Ut autem archiatri ex
medicis optimis eligerentur, praeceperunt etiam saeculo IV. imperatores
Romani: <i>si quis in archiatri defuncti est locum <em>promotionis
meritis</em> adgregandus</i> eqs. (Cod. Iust. X 53, 10 = Th. XIII 3, 9);
<i>quod si huic archiatrorum numero</i> (XIV) <i>aliquem aut conditio
fatalis aut aliqua fortuna decerpserit, in eius locum, non patrocinio
praepotentium, non gratia iudicantis, alius subrogetur, sed horum omnium
fideli circumspectoque dilectu qui <em>et ipsorum consortio et
archiatriae ipsius dignitate et nostro iudicio dignus habeatur</em>: de
cuius nomine referri ad nos protinus oportebit</i> (Cod. Th. XIII
3, 8).</p>
<p>
Unus ex archiatris, qui munera publica obierunt pecuniasque
<span class = "pagenum">78</span>
<a name = "page78"> </a>
civitati dono dederunt, Attalus Priscus Ephesius Asclepiadis filius,
ἀρχιατρὸς διὰ γένους vocatur (nr. 65 vs. 3). Ut maxime aevo Romano
sacerdotia hereditaria fuerunt, ita huic quoque medico vel maiorum
alicui munus archiatri in omne tempus traditum est, cum per se sumi
posset filium semper officium patris secuturum esse.<a class = "tag"
name = "tag74" href = "#note74">74</a> Quod iure sumptum esse alius
titulus affirmat: praedicat Heracleae-Salbacae (in Phrygia maiore)
Pappias quidam maiores iam archiatros fuisse: [Το μνημεῖόν ἐστι Παππίου
- - -]ου <em>ἀρχιατροῦ ἀπογόνο[υ] ἀρχιατρῶν</em> κτλ. (nr. 59). Aliam
familiam quasi familiam archiatrorum fuisse demonstrat titulus Acilii
Theodori (nr. 71). Quem ipsum in titulo ἰατρῶν πρόμον vocatum tamen
archiatrum fuisse inde colligas, quod iambi vocabulum ἀρχιατρόν eo loco
respuebant:</p>
<div class = "verse first">
Ἀκείλιον Θεόδωρον <em>ἰατρῶν πρόμον</em></div>
<div class = "verse">
σπουδαῖον εὐγενῆ τε καὶ εὐσχήμονα</div>
<div class = "verse">
ὑὸς Θεόδωρος θάψεν, ἠδ᾽ ὁ<ς> <ins class = "correction" title =
"(sic) νγ">συνγενής</ins></div>
<div class = "verse">
Θεόδωρος ἀρχιατρός κτλ.</div>
<p>
Consentaneum est versus causa mollissimam hanc translationem usurpari
potuisse.<a class = "tag" name = "tag75" href = "#note75">75</a>
Archiater quoque fuit Theodorus Acilii propinquus (vs. 3/4). Cum autem
filio Acilii nomen Theodori inditum sit, patrem Acilii Theodorum quendam
fuisse verisimile est, ita ut ὁ <ins class = "correction" title =
"(sic) νγ">συνγενὴς</ins> Θεόδωρος ἀρχιατρός Acilii mortui frater
esset. Tum pater, qui duos filios archiatros habuerat, ipse archiater
fuerit. Ut igitur rem stemmate ante oculos proponamus, sic existimamus:</p>
<table>
<tr>
<td colspan = "2" align = "center">
(Theodorus archiater)<br>
|
</td>
</tr>
<tr>
<td align = "center">
Ἀκείλιος Θεόδωρος<br>
ἀρχιατρός (ἰατρῶν πρόμος)<br>
|<br>
ὑὸς Θεόδωρος.
</td>
<td align = "center">
ὁ συνγενὴς Θεόδωρος<br>
ἀρχιατρὸς
</td>
</tr>
</table>
<p>
<span class = "pagenum">79</span>
<a name = "page79"> </a>
Dubitandum non est, quin ὑὸς Θεόδωρος postea archiater factus sit.
Postremum familiam veterinariorum quoque ostentemus: Οὐαλεριάνος
ἰπποϊατρὸς ὑὸς ἱπποϊατροῦ (Αὐρηλίου Λύκου—CIG. 1953, Dii in
Macedonia, vs. 7).</p>
<p>
Rem igitur apud Graecos notissimam aevo Romano etiam pervulgatam fuisse
certis exemplis illustravimus et familias quasdam medicorum ostendimus,
quarum gentiles nominatim in titulis exstant. Medico autem magnae
commendationi et usui erat, quod ex antiqua medicorum familia ortus erat
aut ab vetusto aliquo medico incluto genus ducebat. Et saepe olim urbs
aliqua Graeca medicum quendam publicum libenter instituerit, si patrem
aut avum eius apud se munere iam functum esse audierit.</p>
<h5 class = "section"><a name = "sec2_7">§ 7.</a></h5>
<h5>DE COLLEGIIS MEDICORUM.</h5>
<p>
Athenis medici publici, sive sex sive plures minoresve fuerunt, saeculo
III. et iam antea pro se et aegris, quibus quisque medicatus erat,
Aesculapio et Hygiae bis in anno sacrificium facere patrio more
solebant. Quod inscriptione in Aesculapio Atheniensi eruta manifestum
fit: ἐπειδὴ πάτριόν ἐστιν τοῖς ἰατροῖς, ὅσοι δημοσιεύουσιν, θύειν τῶι
Ἀσκληπιῶι καὶ τεῖ Ὑγιείαι δὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ ὑπέρ τε αὑτῶν καὶ τῶν σωμάτων
ὧν ἕκαστοι ἰάσαντο ἀγαθεῖ τύχει δεδόχθαι τεῖ βουλεῖ κτλ. (nr. 3 vs.
9 sqq.—cf. P. Girard l. l. p. 85).
Sed quid consilium
quingentorum in hac re rogaverit, lapide fracto non exstat, nisi forte
sumis sacrificia, quae antea medici publici sua sponte et more patrio
fecerunt, aliquo modo sancta esse a re publica. Constat autem medicos
Atheniensium publicos una omnes in publicum prodiisse et sacra pro
salute sua et eorum quibus medicabantur fecisse. At tamen proprium
collegium medicorum publicorum fuisse ex hoc titulo sumi non potest.</p>
<p>
Fuisse autem apud Graecos collegia medicorum iam ex eo apparere
existimaverunt viri docti, quod nominibus medicorum vocabulum officii
ἰατρὸς in titulis additum sit; ordinem
<span class = "pagenum">80</span>
<a name = "page80"> </a>
autem nomini adiunctum in titulis Graecis ante Romana tempora eam habere
vim, ut socius collegii alicuius declaretur (U. Koehler AM. X 77; E.
Ziebarth, <i>Griech. Vereinswesen</i> 96 sqq.). Sed res incertissima
est, et tituli θίασον vel κοινόν aliquod τῶν ἰατρῶν exhibentes nondum
inventi sunt.</p>
<p>
In urbe Co, cum multi fuerint medici, hos aliquo modo in collegii corpus
coaluisse putares. Quod tituli quodam modo demonstrare videntur. In
titulo Coo nuper reperto locus nominatur εἶ τοὶ ἰατροὶ τάσσονται (nr.
17). Quibus ex verbis locus elucet, quo medici vel publici vel omnes
coibant, ut res communes inter se expedirent. In alio titulo quarti
a. Chr. saeculi non multo post urbem traiectam, ut videtur, fasti
sacri Coorum leguntur (nr. 20): quibus diebus ad quas aras sacra
facienda sint et quo ritu, et quibus hominibus in quoque sacrificio caro
et cetera victimarum obtingant. Vicesimo autem die mensis Batromii Iovi
Polieo bos immolandus erat, cuius quae partes in ara non comburebantur
imprimis pontifici et sacricolis tradendae erant, tum aliis hominibus:
Νεστορίδαι[ς] ν[ώτ]ου δίκρεας‧ <em>ἰατροῖς κρέας</em>‧ αὐλητᾶι κρέας‧
χαλκέων καὶ κερα[μέω]ν ἑκατέροις τὸ κεφάλαιο[ν‧ τὰ δὲ ἄλλα τὰ κρέα τᾶς
πόλιος‧ ταῦτα δὲ πάντα] ἀπ[οφέρ]ετα[ι] ἐκτὸς το[ῦ τεμένευς] vs. 53-56,
in quibus extrema suppleta sunt ab Ioh. de Prott, <i>Fasti sacri</i> p.
<ins class = "correction" title = "legitur ‘20).’">20.</ins> Illo igitur
die medicis portio simplex carnis hostiae obveniebat. Cum autem inter
ceteros gens una vocetur, qui nominantur ἰατροὶ, χαλκεῖς, κεραμεῖς
collegia esse videntur (cf. Ziebarth l. l. 97), quibus quod
negotium cum Iove Polieo fuerit apertum non est. Sed cum non
intelligatur, cur χαλκεῖς et κεραμεῖς a re publica conducti sint,
collegia <em>omnium</em>
opificum aut artificum hic nominata esse verisimile est.</p>
<p>
Hae res incertae, utut se habent, aevo quidem Romano certum collegium
medicorum nominatur (Wood, <i>Discov. at Ephesus</i> App. 7, p. 8
nr. 7): Ephesi enim M. Pomponius Boro medicus sarcophago, quem sibi
et coniugi vivus fecit, haec in fine inscribenda curavit: τῆς σοροῦ
κήδονται τὸ συνέδριον, οἱ ἐν Ἐφέσῳ ἀπὸ τοῦ Μουσεῖου ἰατροί, οἷς
καθιερωσάτην (ipse et coniunx) εἰς κλῆρον — — (sequitur
summa quaedam). Qui medici Ephesii firmum, ut patet, habebant
collegium.<a class = "tag" name = "tag76" href = "#note76">76</a></p>
<p>
<span class = "pagenum">81</span>
<a name = "page81"> </a>
Sed de collegiis medicorum publicorum nihil comperimus, neque quicquam
dici poterit, nisi novi tituli inventi erint.</p>
<hr>
<h3><a name = "index">INDEX TITULORUM ET PAPYRORUM.</a></h3>
<span class = "pagenum">83</span>
<a name = "page83"> </a>
<table>
<tr>
<td></td><td></td>
<td class = "number">pag.</td>
</tr>
<tr>
<td>CIG.</td>
<td>1275</td>
<td class = "number">
<a href = "#page64">64</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>1279</td>
<td class = "number">
<a href = "#page64">64</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>1407</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>1953</td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a>, <a href =
"#page79">79</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>add. 2339b</td>
<td class = "number">
<a href = "#page66">66</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>2714</td>
<td class = "number">
<a href = "#page36">36</a>, <a href = "#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>2847</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>2987</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href =
"#page54">54</a>, <a href = "#page78">78</a>, 80<a class = "tag" href =
"#note76">76</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>3285</td>
<td class = "number">
<a href = "#page34">34</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>3596</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>3645</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>3872b</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>3943</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a>, 65<a class = "tag" href =
"#note59">59</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>3953h</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page78">78</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>4249</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>4277</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>4315n</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page16">16</a>, <a href =
"#page22">22</a>, <a href = "#page70">70</a>, <a href =
"#page76">76</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>4379c</td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>4716d<sup>57</sup></td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>5117</td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>9256</td>
<td class = "number">
<a href = "#page61">61</a></td>
</tr>
<tr>
<td>IG.</td>
<td>I 81</td>
<td class = "number">
<a href = "#page17">17</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>I 422<sup>14</sup> (p. 185)</td>
<td class = "number">
17<a class = "tag" href = "#note14">14</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>II 167 vs. 6/7</td>
<td class = "number">
<a href = "#page49">49</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>II 186</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page50">50</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>II 187</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href =
"#page58">58</a>, 60<a class = "tag" href = "#note52">52</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>II 256b</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>,
<a href = "#page45">45</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href =
"#page50">50</a>, <a href = "#page71">71</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>II 352b</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>,
<a href = "#page47">47</a>, <a href = "#page55">55</a>, <a href =
"#page79">79</a>, 80<a class = "tag" href = "#note76">76</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>II 433</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>II 835/36</td>
<td class = "number">
<a href = "#page14">14</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>II 1449</td>
<td class = "number">
<a href = "#page55">55</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 780</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page22">22</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 780a</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page22">22</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 1193 col. I vs. 32</td>
<td class = "number">
<a href = "#page65">65</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 1199 col. I vs. 36</td>
<td class = "number">
<a href = "#page65">65</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 1202 col. I vs. 38</td>
<td class = "number">
<a href = "#page54">54</a>, <a href = "#page65">65</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IV 365</td>
<td class = "number">
<a href = "#page66">66</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IV 723</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IV 782</td>
<td class = "number">
<a href = "#page36">36</a>, <a href = "#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IV 951 sqq.</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IV 955</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VII 2688</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IX 1, 104</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page53">53</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IX 1, 516</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page70">70</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IX 2, 69</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href =
"#page48">48</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href =
"#page53">53</a>, <a href = "#page63">63</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XII 1, 1032</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>,
<a href = "#page47">47</a>, <a href = "#page48">48</a>, <a href =
"#page53">53</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href =
"#page58">58</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XII 2, 484</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page38">38</a>, <a href =
"#page43">43</a>, <a href = "#page76">76</a>, <a href =
"#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XII 3, 259</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XII 5, 600</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page59">59</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XII 5, 719</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page52">52</a>, <a href =
"#page53">53</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XIV 689</td>
<td class = "number">
<a href = "#page36">36</a>, <a href = "#page44">44</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XIV 852</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page44">44</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XIV 966</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XIV 1751</td>
<td class = "number">
<a href = "#page33">33</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XIV 1759</td>
<td class = "number">
<a href = "#page32">32</a></td>
</tr>
<tr>
<td>CIL. VI</td>
<td>3982</td>
<td class = "number">
33<a class = "tag" href = "#note29">29</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VI 3984</td>
<td class = "number">
33<a class = "tag" href = "#note29">29</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VI 3985 sqq.</td>
<td class = "number">
<a href = "#page34">34</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VI 8504</td>
<td class = "number">
33<a class = "tag" href = "#note29">29</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VI 8646/47</td>
<td class = "number">
<a href = "#page34">34</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VI 8895</td>
<td class = "number">
<a href = "#page34">34</a>, <a href = "#page35">35</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VI 8905</td>
<td class = "number">
<a href = "#page31">31</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VI 8907</td>
<td class = "number">
<a href = "#page66">66</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IX 6213</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>X 2858</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page44">44</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XIV 3641</td>
<td class = "number">
<a href = "#page34">34</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "3">
<hr class = "tiny">
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<span class = "pagenum">84</span>
<a name = "page84"> </a>
Brit. Mus.</td>
<td>143</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href =
"#page48">48</a>, <a href = "#page49">49</a>, <a href =
"#page52">52</a>, <a href = "#page53">53</a>, <a href =
"#page56">56</a>, <a href = "#page57">57</a>, <a href =
"#page71">71</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>258</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page27">27</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>260</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href =
"#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>677</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>799</td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a>, <a href = "#page33">33</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>838</td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Cauer, Delectus<sup>2</sup> 472</td>
<td class = "number">
<a href = "#page18">18</a>, <a href = "#page63">63</a>, <a href =
"#page67">67</a></td>
</tr>
<tr>
<td>Ditt<sup>1</sup></td>
<td>157</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>244</td>
<td class = "number">
<a href = "#page26">26</a></td>
</tr>
<tr>
<td>Ditt<sup>2</sup></td>
<td>371</td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a>, <a href = "#page58">58</a>, <a href =
"#page60">60</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>466</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>489</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>,
<a href = "#page45">45</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href =
"#page50">50</a>, <a href = "#page71">71</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>490</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href =
"#page56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>491</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>,
<a href = "#page47">47</a>, <a href = "#page48">48</a>, <a href =
"#page53">53</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href =
"#page58">58</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>503</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href =
"#page64">64</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>616</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td>
</tr>
<tr>
<td>Ditt. Suppl.</td>
<td>104</td>
<td class = "number">
<a href = "#page27">27</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>220</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>224</td>
<td class = "number">
29<a class = "tag" href = "#note25">25</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>230</td>
<td class = "number">
29<a class = "tag" href = "#note25">25</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>256</td>
<td class = "number">
<a href = "#page26">26</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>374</td>
<td class = "number">
<a href = "#page26">26</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Inschr. v. Magn. 113</td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a>, <a href = "#page58">58</a>, <a href =
"#page60">60</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">"""</td>
<td>119 vs. 19</td>
<td class = "number">
<a href = "#page65">65</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Inschr. v. Olymp. 62</td>
<td class = "number">
<a href = "#page64">64</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Inschr. v. Perg. 264</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a></td>
</tr>
<tr>
<td>Kaibel EG</td>
<td>200</td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>352</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page78">78</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>677</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page43">43</a></td>
</tr>
<tr>
<td>Lebas</td>
<td>II 1321</td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 161</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href =
"#page54">54</a>, <a href = "#page78">78</a>, 80<a class = "tag" href =
"#note76">76</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 314-318</td>
<td class = "number">
<a href = "#page36">36</a>, <a href = "#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 568</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 1523</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 1663b</td>
<td class = "number">
<a href = "#page16">16</a>, 42<a class = "tag" href =
"#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 1695</td>
<td class = "number">
<a href = "#page44">44</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">Loewy 294</td>
<td class = "number">
<a href = "#page26">26</a></td>
</tr>
<tr>
<td>Mich.</td>
<td>120</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>,
<a href = "#page45">45</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href =
"#page50">50</a>, <a href = "#page71">71</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>268</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>297</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href =
"#page48">48</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href =
"#page53">53</a>, <a href = "#page63">63</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>425</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href =
"#page56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>436</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>,
<a href = "#page47">47</a>, <a href = "#page48">48</a>, <a href =
"#page53">53</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href =
"#page58">58</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>716</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td>
</tr>
<tr>
<td>Paton-Hicks</td>
<td>5</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href =
"#page56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>37 (40)</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>92</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>282</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page43">43</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>344</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href =
"#page57">57</a>, <a href = "#page66">66</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>345</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page31">31</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>409 et 418</td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a></td>
</tr>
<tr>
<td>SGDI.</td>
<td>60</td>
<td class = "number">
<a href = "#page18">18</a>, <a href = "#page63">63</a>, <a href =
"#page67">67</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>1447</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href =
"#page48">48</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href =
"#page53">53</a>, <a href = "#page63">63</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>2615</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>2632</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>3557</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page27">27</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>3618</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href =
"#page56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>3636</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">Solmsen, Inscr. Gr. dial. 3</td>
<td class = "number">
<a href = "#page18">18</a>, <a href = "#page63">63</a>, <a href =
"#page67">67</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "3">
<hr class = "tiny">
</td>
</tr>
<tr>
<td>AM.</td>
<td>I 337 nr. 7a</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>II 243</td>
<td class = "number">
<a href = "#page55">55</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VII 364</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href =
"#page48">48</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href =
"#page53">53</a>, <a href = "#page63">63</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XVI 292</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XVI 406 vs. 16</td>
<td class = "number">
<a href = "#page73">73</a>, 74<a class = "tag" href =
"#note71">71</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XVI 411 vs. 16</td>
<td class = "number">
<a href = "#page73">73</a>, 74<a class = "tag" href =
"#note71">71</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XVIII 417 nr. 4</td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXI 67</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXIV 211 nr. 34</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a>, 42<a class = "tag" href =
"#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXV 119</td>
<td class = "number">
60<a class = "tag" href = "#note51">51</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXIX 169 nr. 12</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXIX 259</td>
<td class = "number">
60<a class = "tag" href = "#note51">51</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Americ. Journ. IV 13 nr. 13</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Ann. d. Inst. 1852, 154</td>
<td class = "number">
<a href = "#page44">44</a></td>
</tr>
<tr>
<td>Arch. Anz.</td>
<td>1903, 10</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page20">20</a>,
<a href = "#page48">48</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href =
"#page58">58</a>, <a href = "#page64">64</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">"""</td>
<td>193</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page32">32</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">"""</td>
<td>197</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">"""</td>
<td>198 nr. 1</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page48">48</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">"""</td>
<td>198 nr. 2</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page58">58</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">"""</td>
<td>198 nr. 3</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page49">49</a>, <a href =
"#page53">53</a>, <a href = "#page57">57</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">"""</td>
<td>198 nr. 4</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page57">57</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">Arch. Ztg. 1877, 154</td>
<td class = "number">
<a href = "#page55">55</a></td>
</tr>
<tr>
<td>BCH.</td>
<td>II 88</td>
<td class = "number">
<a href = "#page55">55</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>III 470</td>
<td class = "number">
<a href = "#page27">27</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IV 217</td>
<td class = "number">
<a href = "#page26">26</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IV 348</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>V 472</td>
<td class = "number">
<a href = "#page31">31</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VI p. 13 vs. 83</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page69">69</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">
<span class = "pagenum">85</span>
<a name = "page85"> </a>
"</td>
<td>VII 359</td>
<td class = "number">
<a href = "#page26">26</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VII 452 II col. I vs. 12</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a>, <a href =
"#page65">65</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IX 336 nr. 19</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IX 337 nr. 20</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href =
"#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>X 60 nr. 1</td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>X 216</td>
<td class = "number">
<a href = "#page16">16</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>X 510</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XVII 20</td>
<td class = "number">
<a href = "#page64">64</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XVII 550 nr. 48</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href =
"#page64">64</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XVIII 160 nr. 4</td>
<td class = "number">
<a href = "#page15">15</a>, 42<a class = "tag" href =
"#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XVIII 197</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XX 341 nr. 7</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXI 66 nr. 3</td>
<td class = "number">
<a href = "#page33">33</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXIV 225</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page20">20</a>,
<a href = "#page50">50</a>, <a href = "#page53">53</a>, <a href =
"#page56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXIV 403 nr. 79</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXV 234</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href =
"#page48">48</a>, <a href = "#page53">53</a>, <a href =
"#page56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXVI 269</td>
<td class = "number">
14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href =
"#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXVI 420 nr. 2</td>
<td class = "number">
19, 45, 47, 48, 56
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXVI 429</td>
<td class = "number">
<a href = "#page46">46</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXVII 233</td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href =
"#page47">47</a>, <a href = "#page48">48</a>, <a href =
"#page56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXVII 317 nr. 6</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page78">78</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXVII 375 nr. 115</td>
<td class = "number">
<a href = "#page29">29</a>, <a href = "#page38">38</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Byzant. Zeitschr. XIV 20 nr. 5</td>
<td class = "number">
<a href = "#page33">33</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Eph. arch. 1841 nr. 602</td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Gazette archeol. VIII 42</td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Jahreshefte des oesterr. Inst.<br>
in Wien I 31
</p></td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Jahreshefte des oesterr. Inst.<br>
in Wien VIII 128
</p></td>
<td class = "number">
80<a class = "tag" href = "#note76">76</a></td>
</tr>
<tr>
<td>IoHSt.</td>
<td>X 72 nr. 24</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XI 127 nr. II</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href =
"#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XI 251 nr. 27</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XVII 286 nr. 54</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XXIV 287 nr. 33</td>
<td class = "number">
<a href = "#page42">42</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Μους. κ. βιβλ. III 159 nr. τιθ’</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Papers of the Amer. School<br>
II 21 nr. 17</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Papers of the Amer. School<br>
III 27 nr. 29</p></td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Papers of the Amer. School<br>
III 287 nr. 407/408</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Philologus XVI (1860) 10</td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td>REG. IV 357</td>
<td>vs. 16</td>
<td class = "number">
<a href = "#page73">73</a>, 74<a class = "tag" href =
"#note71">71</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>VI 180 nr. 19</td>
<td class = "number">
<a href = "#page22">22</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>IX 359</td>
<td class = "number">
<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href =
"#page64">64</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto">"</td>
<td>XII 382 nr. 3</td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Rev. arch. 1897, I, 355</td>
<td class = "number">
<a href = "#page33">33</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Transactions of the Royal Soc. of Lit.,<br>
London Ser. II., I 245 nr. 2<br>
et 304 nr. 2</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page16">16</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
<span class = "gap">Ser. II., X 126 nr. 25</span></td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href =
"#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2">
Wiener Jahreshefte I 31</td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>VIII 128</td>
<td class = "number">
80<a class = "tag" href = "#note76">76</a></td>
</tr>
</table>
<hr class = "tiny">
<table>
<tr>
<td></td><td></td>
<td class = "number">pag.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Ascoli, <i>Iscrizione etc. di antichl sepolcri Giudaici del
Napolitano</i> 55 nr. 10
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a></td>
</tr>
<tr>
<td><p class = "hanging nospace">
Benndorf und Niemann, <i>Reisen in Lykien und Karien</i></p></td>
<td>63 nr. 30<br>
et 64 nr. 32</td>
<td class = "number">
<a href = "#page33">33</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""""</td>
<td>176 nr. 225</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href =
"#page76">76</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Heberdey und Kalinka, <i>Zwei Reisen im südwestl. Kleinasien</i> 23 nr.
13
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page48">48</a></td>
</tr>
<tr>
<td><p class = "hanging nospace">
Heberdey und Wilhelm, <i>Reisen in Kilikien</i></p></td>
<td>20 nr. 51</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""""</td>
<td>83 nr. 161</td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""""</td>
<td>96 nr. 179</td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Herzog, <i>Koische Funde und Forsch.</i> 92 nr. 115
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page43">43</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Newton, <i>Discoveries of Halicarn.</i> II 790 nr. 96
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page77">77</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Perrot, <i>Exploration de la Galatie et de la Bithynie</i> 48 nr. 27
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page78">78</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Petersen und v. Luschan, <i>Reisen in Lykien</i> 176 nr. 225
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page37">37</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Wagener, <i>Inscriptions grecq. rec. en Asie Mineure</i> 20 nr. 3
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Wescher et Foucart, <i>Inscriptions rec. à Delphes</i> 16
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""""</td>
<td>462</td>
<td class = "number">
<a href = "#page21">21</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Wood, <i>Discoveries at Ephesus</i> App. 7 p. 8 nr. 7.
</p></td>
<td class = "number">
42<a class = "tag" href = "#note36">36</a>, <a href =
"#page80">80</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
<span class = "pagenum">86</span>
<a name = "page86"> </a>
BGU. nr. 647
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page24">24</a>, <a href = "#page57">57</a>, <a href =
"#page60">60</a>, <a href = "#page61">61</a>, <a href =
"#page62">62</a></td>
</tr>
<tr>
<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace">
Grenfell, Hunt, Hogarth, <i>Fayûm towns and their papyri</i> nr. 106
</p></td>
<td class = "number">
<a href = "#page51">51</a>, <a href = "#page76">76</a></td>
</tr>
<tr>
<td><p class = "hanging nospace">
Mahaffy, <i>Flinders Petrie papyri</i>
</p></td>
<td>II nr. 38a (p. 36)</td>
<td class = "number">
<a href = "#page73">73</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>II nr. 39e (p. 129)</td>
<td class = "number">
<a href = "#page73">73</a></td>
</tr>
<tr>
<td>Oxyrh. Pap.</td>
<td>I nr. 40</td>
<td class = "number">
<a href = "#page23">23</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href =
"#page76">76</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>I nr. 51</td>
<td class = "number">
<a href = "#page23">23</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href =
"#page61">61</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>I nr. 52</td>
<td class = "number">
<a href = "#page23">23</a>, <a href = "#page61">61</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>I nr. 92</td>
<td class = "number">
63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td>
</tr>
<tr>
<td class = "ditto stretch">""</td>
<td>I nr. 126 vs. 23</td>
<td class = "number">
<a href = "#page29">29</a></td>
</tr>
<tr>
<td><p class = "hanging nospace">
Peyron, <i>Pap. Graec. Taurinensis musei Aegyptii</i>
</p></td>
<td>I nr. 1 vs. 25</td>
<td class = "number">
<a href = "#page28">28</a></td>
</tr>
</table>
<hr class = "break">
<span class = "pagenum">87</span>
<a name = "page87"> </a>
<h3>VITA.</h3>
<p>
Natus sum <span class = "smallcaps">Rudolfos Pohl</span> Berolini die
XXIV. mensis Octobris a. 1879 patre Augusto matre Augusta e gente Mahn.
Fidei ascriptus sum evangelicae. Adii novem per annos gymnasium
Luisianum Berolinense et inde autumno a. 1897 testimonio maturitatis
instructus Berolini inter cives academicos Almae Litterarum
Universitatis Fridericae Guilelmae receptus sum. Ibi studiis me dedi
philologicis archaeologicis epigraphicis historicis. Examen rigorosum
sustinui die II. mensis Februarii.</p>
<p>
Docuerunt me viri clarissimi <span class = "smallcaps">R. Delbrueck,
Diels, Dilthey, Frey, Graef, Goldschmidt, Harnack, Huebner †, Kalkmann
†, Kekule de Stradonitz, Koser, Kuebler, Muench, E. Pernice,
Pfleiderer, Paulsen, Roloff, E. Schmidt, H. A. Schmidt,
J. Schmidt †, Simmel, Stumpf, Tobler, Vahlen, De
Wilamowitz-Moellendorff, Winnefeld, Woelfflin.</span></p>
<p>
Ad exercitationes me admiserunt philologicas proseminarii Berolinensis
<span class = "smallcaps">Diels, de Wilamowitz-Moellendorff, Heinze,
Helm</span>, historicas et historico-geographicas <span class =
"smallcaps">Hirschfeld, Sieglin</span>, archaeologicas et historiae
artis <span class = "smallcaps">Kekule de Stradonitz, Kalkmann, Graef,
Woelfflin</span>, epigraphicas <span class = "smallcaps">Dessau,
Winnefeld</span>, palaeographicas <span class = "smallcaps">H.
Schoene</span>, papyrologicas <span class = "smallcaps">P. M.
Meyer</span>, philosophicas <span class = "smallcaps">Paulsen</span>,
paedagogicas <span class = "smallcaps">Muench</span>.</p>
<p>
Quibus omnibus viris plurimum me debere grato ac pio animo profiteor,
gratias autem quam maximas habeo et semper habebo <span class =
"smallcaps">Renardo Kekule de Stradonitz</span>, qui summa cum
benevolentia et humanitate me amplexus est, cum per septies sex menses
exercitationibus eius interessem et ab eo per idem tempus apparatui
archaeologico praepositus essem, et <span class = "smallcaps">Udalrico
de Wilamowitz-Moellendorff</span>, quo auctore et adiutore liberalissimo
haec studia confeci.</p>
<hr class = "break">
<h3><a name = "adnot">Adnotationes</a></h3>
<div class = "footnote"><a name = "note1" href = "#tag1">1.</a>
Inscriptionibus iam inventis hi viri docti in medicos publicos
accuratius uberiusque inquisiverunt:</div>
<div class = "footnote">
<em>A. Vercoutre</em>, <i>La médecine publique dans l’antiquité
grecque</i>, Rev. arch. 1880 (N. S. XXXIX), p. 99, 231, 309,
348 sqq., a quo quibus in rebus erratum sit demonstravit <em>A.
Dechambre</em>, Rev. arch. 1881 (N. S. XLI), p. 52, qui de
»medicina publica«, ut dicunt, se ipsum profitetur disseruisse »dans un
journal de médecine«, quam ephemeridem non nominatam adhuc non
inveni.</div>
<div class = "footnote">
<em>P. Girard</em>, <i>L’Asclépieion d’Athènes</i>, Paris 1881
(Bibl. des écoles franç., fasc. XXIII). Pars II, cap. II, 2,
p. 83.</div>
<div class = "footnote">
<em>S. Reinach</em> apud Daremberg-Saglio, <i>Dictionnaire des antiq.
grecq. et rom.</i> s. v. <i>Medicus</i>, cap. XIII (vol. III, 2, p.
1691), ubi quae de tota medicorum Graecorum conditione nota sunt,
uberrime exponuntur.</div>
<div class = "footnote">
De medicis magis in universum (ut S. Reinach) commentati sunt, tamen
etiam de publicis nonnulla attulerunt:</div>
<div class = "footnote">
<em>C. Becker</em>, <i>Charikles</i>, ed. Göll III, p. 48 sqq.
(<i>Erster Exkurs zur achten Szene: die Ärzte</i>).</div>
<div class = "footnote">
<em>G. Welcker</em>, <i>Zu den Altertümern der Heilkunde</i>, Kleine
Schriften III, p. 1-234.</div>
<div class = "footnote">
<em>R. Herzog</em>, <i>Koische Forschungen und Funde</i>, Anhang 5:
»<i>Die Ärzteschule von Kos</i>«, p. 200 sqq.</div>
<div class = "footnote">
Quos omnes infra nomine tantum citabimus.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note2" href = "#tag2">2.</a>
<em>Pontificem Aesculapii</em> cum fuisse credi non potest, quandoquidem
hac aetate medicis nondum ullus erat usus cum Aesculapio et Aesculapiis.
Hic nuntius, quem apud Herodotum nondum legis, tum demum enasci poterat,
cum Aesculapia florerent et ars medica in eis orta esse putaretur. Sed
conferas quae infra scripsi <a href = "#sec1_2">§ 2</a>.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note3" href = "#tag3">3.</a>
cf. praecipue Aristot. Polit. 1274a, 22 sqq.: νομοθέται δ᾽ ἐγένοντο
Ζαλευκός τε Λοκροῖς τοῖς ἐπιζεφυρίοῖς, καὶ Χαρώνδας ὁ Καταναῖος τοῖς
αὑτοῦ πολίταις καὶ ταῖς ἄλλαις ταῖς Χαλκιδικαῖς πόλεσι ταῖς περὶ Ἰταλίαν
καὶ Σικελίαν.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note4" href = "#tag4">4.</a>
Zaleucum primum de medicis publicis legem scripsisse atque praescripta
eius Charondam in leges suas recepisse coniecerunt A. Dechambre,
Rev. arch. 1881 (XLI), 52, R. Herzog, l. l. 205. Sed
incertiores illae sunt res, quam ut nomen afferri possit.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note5" href = "#tag5">5.</a>
cf. schol. ad Od. l. l., Eustath. 1824, 34 et 1825, 5 sqq., Suidas
s. v. δημιουργοί (= schol. ad Arist. Equit. 650) et
δημιουργός.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note6" href = "#tag6">6.</a>
Λ 514 ἰητρὸς γὰρ ἀνὴρ κτλ. Ν 213 sq. τὸν <ins class = "correction" title
= "legitur ‘μεκ’">μὲν</ins> ἑταῖροι ἔνεικαν, ὁ δ᾽ ἰητροῖς ἐπιτείλας ἤιεν
ἐς κλισίην κτλ. Π 28 (βέβληται ... Διομήδης ... Ὀδυσεὺς ... ἠδ᾽
Ἀγαμέμνων κτλ.) τοὺς μὲν τ᾽ ἰητροὶ πολυφάρμακοι ἀμφιπένονται, ἕλκε᾽
ἀκειόμενοι. Λ 835: χρηίζοντα καὶ αὐτὸν (sc. Ποδαλείριον ἕλκος ἔχοντα)
ἀμύμονος ἰητῆρος.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note7" href = "#tag7">7.</a>
Ibidem exempla complura moris poetici illius Graecorum inveniuntur: 49 sqq.:
<div class = "verse">
ἄλλος Ἀθηναίης τε καὶ Ἡφαίστου πολυτέχνεω</div>
<div class = "verse2">
ἔργα δαεὶς χειροῖν ξυλλέγεται βίοτον,</div>
<div class = "verse">
ἄλλος Ὀλυμπιάδων Μουσέων πάρα δῶρα διδαχθείς,</div>
<div class = "verse2">
ἱμερτῆς σοφίης μέτρον ἐπιστάμενος‧</div>
<div class = "verse">
ἄλλον μάντιν ἔθηκεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων κτλ.</div>
<!---->
cf. supra ρ 384 sq. et Empedocles 146 (Diels, Vorsokr.)
= Clem. Strom. IV, 150, p. 632 P:
<!---->
<div class = "verse">
εἰς δὲ τέλος <em>μάντεις τε καὶ ὑμνοπόλοι καὶ ἰητροὶ</em></div>
<div class = "verse">
<em>καὶ πρόμοι</em> ἀνθρώποισιν ἐπιχθονίοισι πέλονται,</div>
<div class = "verse">
ἔνθεν ἀναβλαστοῦσι θεοὶ τιμῆισι φέριστοι.</div>
</div>
<div class = "footnote"><a name = "note8" href = "#tag8">8.</a>
Uberius de hac re egit Daremberg, <i>Études d’archéol. médicale sur
Homère, Rev. arch.</i> N. S. XII (1865), p. 95, 249, 337;
idem, <i>De l’état de la médecine entre Homère et Hippocrate</i>
(962-460)
<i>d’après les poètes et les historiens grecs, Rev. arch.</i> N. S.
XVIII
(1868), p. 345 sqq., XIX (1869), p. 63, 199, 259 sqq.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note9" href = "#tag9">9.</a>
Iam ante Hippocratem medicos scripsisse libros (sed non sanctos in
templis Aesculapii conservatos) ex multis etiam librorum Hippocrateorum
locis elucet. Ad quas antiquorum litteras spectare videtur Hippocrates
vel qui scripsit περὶ ἀρχαίης ἰητρικῆς cum dicit (c. 2): <em>ἰητρικῇ δὲ
πάλαι πάντα ὑπάρχει καὶ ἀρχὴ καὶ ὁδὸς εὑρημένη</em> καθ᾽ ἥν τὰ εὑρημένα
πολλά τε καὶ καλῶς ἔχοντα <em>εὕρηται ἐν πολλῷ χρόνῳ</em> καὶ τὰ λοιπὰ
εὑρεθήσεται, ἥν τις ἱκανός τε ἐὼν καὶ τὰ εὑρημένα εἰδὼς ἐκ τούτων
ὁρμώμενος ζητῇ. Quae verba Hippocrate ipso indigna non sunt. Alcmaeonem
autem Crotoniatam saeculo iam sexto librum medicum composuisse et
fortasse primum de rebus medicis scripsisse nunc inter omnes constat
(cf. Wachtler, <i>de Alcmaeone Crot.</i> p. 33 sqq.).</div>
<div class = "footnote"><a name = "note10" href = "#tag10">10.</a>
Medici publici Athenis bis in anno Aesculapio et Hygiae immolabant:
IG. II 352b (cf. infra cap. <a href = "#sec2_7">II § 7</a>).
Honores medicis decreti Aesculapii
diebus sacris pronuntiabantur: IG. XII 1, 1032, vs. 23 (Brycunte), Brit.
M. 260, vs. 2 (Calymnae inventa; Co honores pronuntiabantur); BCH. XXVI
(1902), 269, vs. 32 (Delphis; Co). Decreta honorifica medicorum marmori
incisa in templis Aesculapii constituebantur. Quod maxime Co factum est,
ubi multas medicorum stelas in Aesculapio nunc effodit R. Herzog
(Arch. Anz. 1903, p. 10, 197, 198). Firmum hunc morem fuisse et
alias etiam urbes in Aesculapio Coorum stelas medicorum Coorum
collocasse demonstrat inscriptio Delphica (BCH. 1902, 269, vs. 28 sqq.):
δόμεν [δ]ὲ [κ]αὶ τοῖς τὰ Πύθια ἐπαγγελλόντοις τᾶι τῶν Κώιων πόλει τοῦ
ψαφίσματος τὸ ἀ[ντ]ίγραφον, ὅπως ἀναγορευθῇ ὁ στέφαν[ος τ]οῖς Διονυσίοις
τοῖς ἐν Κῶι καὶ τοῖς [Α]σκλαπιείοις‧ ἀναθέμεν δὲ καὶ στάλ[αν ἐ]ν τῶι
ἱερῶι τοῦ Ἀσκλαπιοῦ (sc. Coo, cum antea (vs. 26 sqq.) iam legatur Delphis
lapidem statuendum esse in templo Apollinis). Sed aliis etiam in urbibus
lapides medicorum honores exhibentes in templis Aesculapii, si in urbe
erant, constituebantur: Athenis (IG. II, 256b, vs. 30; ibi in Aesculapio
etiam lapis inventus est, in quo decretum de sacrificiis ab medicis
publicis factis erat incisum: IG. II 352b); Olunte (BCH. 1900, 225, vs.
57 sqq.).</div>
<div class = "footnote"><a name = "note11" href = "#tag11">11.</a>
Legitur ibi: - - δακτύλιος σάρδιον χρυσίῳ ἐνδεδεμένον, ὁ ἀνέθη[κεν
Ὀνήτ]ωρ ἰατρός, ὁ[λκὴ - - ἔνι γ]ρύψ καὶ ἔλαφος. Aliud donum ab medico
quodam votum Aesculapio habes in eadem inscriptione vs. 17: - - -
Νικομάχου ἰατροῦ ΔΔ.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note12" href = "#tag12">12.</a>
Calana et Leontini, quibus oppidis Charondas dedit leges, coloniae erant
Chalcidensium (Thucyd. VI, 3); reliquae autem urbes, in quibus leges
Charondae inducebantur, plurimae etiam coloniae Chalcidensium erant (cf.
Arist. Polit. 1274a, 24, vid. adn. 3). Itaque leges illae sunt fortasse
quae vocantur νόμιμα τὰ Χαλκιδικά, quas contra Doricas vicisse in Himera
urbe tradit Thucydides VI, 5.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note13" href = "#tag13">13.</a>
Medicus hic, quin vere appellatus sit Pittalus, in dubium vocari non
potest (cf. Πιττακός, Πιττάλακος). Tamen »nom de fantaisie« nomen esse
Pittali et re vera Attalum eum appellatum esse Daremberg suspicatus est
(Rev. arch. XIX, 1869, p. 69), quem secutus est Vercoutre
l. l., p. 107
(sed cf. Dechambre l. l., p. 53). Errore autem Suidas
Σπίτταλον eum nominat (s. v. Σπίττ.); sed Πίτταλος omnibus
Aristophanis locis auctoritate codicum constat. Sed nomen Pittali
Atticum non est.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note14" href = "#tag14">14.</a>
Una alia est Attica inscriptio medici, quae ad saec. VI. extremum
pertinere videtur: <span class = "explan" title =
"legitur (mnẽma ... iatrõ)">μνεμα τόδ᾽ Ἀινέο σοφίας ἰατρο ἀρίστο</span>
in disco marmoreo cum medici residentis imagine picta (IG. I
422<sup>14</sup>, Suppl. p. 185). Sed medici publici esse eam non
constat. Nuper de inscriptione et imagine egerunt H. Dragendorff,
Jahrb. d. I. XII (1897), p. 1 sqq. et tab. I, R. Herzog
l. l., p. 151, 201.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note15" href = "#tag15">15.</a>
De tempore inscriptionis, cui certus quidem Idaliorum annus adscriptus
est, magna est dissensio inter eos, qui praeter Deeckium inscriptionem
ediderunt et tractarunt: Cauer, Del. inscr. Graec.<sup>2</sup> 472
(nonnullis annis ante 386) Meister, <i>Die griech. Dial.</i> II,
p. 199
(389 a. Chr.—cf. Larfeld apud Bursian, Jahresb. LXVI, 36),
Hoffmann, <i>Die griech. Dial.</i> I, p. 40 sqq. (449
a. Chr.), Solmsen,
<i>Inscr. Graec. ad dialectos illust. sel.</i> 3 <i>(probabiliter ante
a. 391).</i> Vix Eduardi Meyeri coniectura (<i>Gesch. d. Alt.</i> III,
304) probanda est, qui inscriptionem ad seditionem Cypriorum anni 499
(Herod. V, 104, 108-115) revocavit, cum totum genus dicendi ab hac
antiquitate abhorreat. Sed alii etiam firmum fundamentum quo nitantur
non habent, neque ullum verbum apud Diodorum legitur (quod Meisterum
secutus asseveravit Larfeld l. l.) de Idalio ab Persis et Citieis
oppugnato, quamquam bellum accurate narratum est (Diod. XIV, 98. XV,
1-4, 8-9). Sed legitur in inscriptione ipsa medico soli praeter aliam
summam dandas esse duas didrachmas Idalienses. Quae didrachmae sunt
stateres Idalienses, quorum nunc etiam multi exstant (v. <i>Catalogue of
the <ins class = "correction" title = "legitur ‘Greec’">Greek</ins>
coins in the Brit. Mus., Cyprus</i> tab. V). Sed hi post annum fere 420.
non iam forma publica percussi sunt, ut compluribus de causis sumpsit G.
Fr. Hill (l. l. p. XXX sq.: <i>the coins of Idalium cannot be
dated later than the third <ins class = "correction" title =
"legitur ‘quater’">quarter</ins> of the fifth century</i> cf.
p. LII).
Accedit, quod in titulo Idaliensi Poenico (Euting, Sitz.-Ber. d. Berl.
Ak. 1887, 422) Baalmelek tyrannus Citieorum (cc. 479-449) rex Citieorum
solorum nominatur, at filius eius Asbaal (445-425) et nepos Baalmelek
II. (425-400) reges nominantur<ins class = "correction" title =
"legitur ‘«’"> »</ins>Citiensium et Idaliensium« (cf. l. l.
p. XXX et XXXIII). Itaque initio regni Asbaali Idalium ab Citieis
expugnatum esse videtur, unde sequitur, ut tabula ahenea Onasili medici
<ins class =
"correction" title = "legitur ‘cira’">circa</ins> annum 445 exaratum sit
(cf. l. l. XXX, LII).</div>
<div class = "footnote"><a name = "note16" href = "#tag16">16.</a>
Χατάλας editor: <span title = "Χ/---|ΤΑΛΑΣ."><img class = "inline"
src = "images/chatalas.png" width = "110" height = "18" alt =
"Χ/---|ΤΑΛΑΣ."></span> Χαρτάδας vel Χαρητάδας coni. v. Wilamowitz
laudans Hippocr. Epid. VII, 557 Ch., ubi Χαρτάδας legitur.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note17" href = "#tag17">17.</a>
De accentu huius vocis viri docti non pauci erraverunt, qui titulos
archiatrorum ediderunt Graecos, cum scribunt ἀρχίατρος. Sed monet in
Thesauri Henrici Stephani editione Parisiana L. Dindorf accentum
acutum praecepisse Arcadium p. 89, 19 (τὸ δὲ ἰατρὸς φιλίατρος
ἀναβιβάζει καὶ ἐν τῷ <em>ἀρχιατρὸς</em> καὶ <em>ἱππιατρὸς</em>
φυλάττει—sed hausta sunt ex Herodiano περὶ καθολικῆς προσῳδίας
libro θ᾽, vid. Lentz I, 229, vs. 10) et conferendum esse Etymologicum
Magnum, p. 215, 6 et 250, 34. Legitur autem in EM. p. 250, vs.
28 sqq.: τὰ γὰρ εἰς ος ὀνόματα ἐν τῇ συνθέσει ἀναβιβάζουσι τὸν τόνον‧
οἷον κτα. χωρὶς γὰρ, φησίν, εἰ μὴ διὰ σημασίαν τινὰ κωλυθείη‧ διὰ τὸ
λοιγός, βροτολοιγός. καὶ χωρὶς τῶν ἐθνικῶν, Ἀχαιός, Παναχαιός. καὶ χωρὶς
τοῦ ἰατρός, ἀρχιατρός. Eadem autem p. 215, 6 sqq. leguntur.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note18" href = "#tag18">18.</a>
Ita R. Briau archiatros in classes quinque divisit (l. l.
p. 18):</div>
<div class = "footnote">
1. des archiâtres palatins (les médecins des empereurs),</div>
<div class = "footnote">
2. des archiâtres municipaux (les médecins municipaux des villes de
province),</div>
<div class = "footnote">
3. des archiâtres populaires de Rome et de Constantinople (les médecins
publics des deux villes impériales),</div>
<div class = "footnote">
4. des archiâtres scholaires (les présidents des collèges ou sociétés de
médecins ou d’écoles de médecine),</div>
<div class = "footnote">
5. des archiâtres du xyste et des Vestales (les médecins spécialement
attachés au service du portique appelé Xyste dans les gymnases publics
et à celui des vierges Vestales).</div>
<div class = "footnote">
Sed nescio quid inter classem alteram et tertiam, inter quartam et
quintam intersit. Sic enim existimo primos archiatros apud Romanos
(i. e. in iure Romano) fuisse medicos publicos, tum nomen usurpatum
esse et ab medicis imperatorum et ab aliis praestantioribus medicis, qui
munere quasi publico fungebantur. Tria igitur genera sint
archiatrorum.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note19" href = "#tag19">19.</a>
Ante R. Briau, qui ipse etiam apud Daremberg-Saglio s. v.
<i>archiatrus</i> (I, p. 373) rem exposuit, de archiatris Romanis
inter alios scripserunt: E. Th. Gaupp, <i>de professoribus et
medicis eorumque privilegiis in iure Romano dissertatio</i>.
Vratislaviae 1827 (ubi priorum invenis de hac re dissertationes ac
fontes ex Codice Theodosiano et Corpore iuris accurate collectos);
Goldhorn, <i>de archiatris Romanis et eorum origine usque ad finem imp.
Rom. occ.</i> Lips. 1841. Conferas etiam E. Kuhn, <i>Die städt. u.
bürgerl. Verfassung des röm. Reichs</i>
I, p. 83 sqq.; W. Smith, <i>Dictionary of Greek and Roman
antiquities</i> (2<sup>e</sup> ed. Lond. 1865) s. v. archiater (ubi
res, ut tum erant, breviter et perspicue explicatae sunt);
O. Marquardt,
<i>Privatleben der Römer</i>, p. 752 sqq.; Friedländer,
<i>Sittengesch. Roms</i> I<sup>6</sup>, p. 335 sqq. Vetustiores
viros doctos citant Leclerc, <i>Hist. de la Méd.</i> p. 585 sqq. et
Bailie, <i>Fasciculus inscr. Graec.</i> I, p. 112.—Quod in
libro a R. Briau scripto legis, excerpsit M. Salomon,
<i>Deutsch. Archiv für Gesch. der Medicin u. med. Geogr.</i> edd. H. et
G. Rohlfs, II (1879), p. 216 sqq.—Nuper rem paucis
tractarunt: A. Vercoutre l. l., p. 355; M. Wellmann apud
Pauly-Wissowa s. v. ἀρχιατρός; J. Bloch apud Neuburger u.
Pagel, <i>Handb. d. Gesch. d. Med.</i> I, 583; S. Reinach
l. l., p. 1690.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note20" href = "#tag20">20.</a>
Cito titulos medicorum, quos p. 19-22 enarravi, numeris ibi
praepositis.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note21" href = "#tag21">21.</a>
Adnotat Newton l. l.: <i>there seems to be traces of the
Χ</i></div>
<div class = "footnote"><a name = "note22" href = "#tag22">22.</a>
Scripsit haec A. R. Munro Friderico Hillero de Gaertringen, qui
precibus meis ut lapidem visitaret illum rogaverat: <i>We both </i>(A.
Smith et A. Munro)<i> agree that the space indicated by Newton was
<em>never inscribed</em>. The letters on each side of it are quite clear
and distinct, but the interval is blank. The last two letters of ΝΙΚΕΥΣ
are widely spread. There would hardly be room for ΑΡΧ before ΙΑΤΡΟΣ. The
surface does not appear to have suffered, although it is a little
rubbed. The letters would still be perfectly legible if they had ever
existed.</i> Gratias ago hoc quoque loco viris doctissimis Britannicis
et Friderico Hillero de Gaertringen, qui multis quoque in aliis rebus
animo libentissimo me adiuvit et consilio et re.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note23" href = "#tag23">23.</a>
Non Ptolemaei III. Euergetae I. (246-221), ut volebat editor, sed
fortasse Ptolemaei VI. Philometoris (180-145) (P. M. Meyer,
Heerwesen 61<sup>206</sup>; cf. Strack, M. Rh. 1900, 86; Ditt.
Suppl. 104).</div>
<div class = "footnote"><a name = "note24" href = "#tag24">24.</a>
In codicibus Aristeae epistulae ad Philocratem ὁ δὲ ἀρχιητρὸς Νικάνωρ
(§ 182 Wendland) legitur. Qui Nicanor Ptolemaei I. temporibus Alexandriae
LXXII senibus Judaeicis illis hospitio excipiendis ad vivendum omnia
paravisse dicitur. Sed ἀρχιητρός interpolatum esse pro ἀρχεδέατρος et
olim iam Letronne coniecerat (Journ. des Sav. 1828, 105) et ex eo
sequitur, quod Josephus, qui epistulam Aristeae excerpsit, eodem loco
dicit ὁ δὲ ἐπὶ τῆς τῶν ξένων ἀποδοχῆς τεταγμένος Νικάνωρ (Ant. XII, 2,
12), ita ut Josephum ἀρχεδέατρον apud Aristeam legisse verisimile sit
(G. Lumbroso, <i>Recherches sur l’économie politique de l’Égypte sous
les Lagides</i>, p. 206<sup>1</sup>). Fuit autem hospites recipere
eisque prospicere maxime ἐδεάτρου, cf. Ath. 171b: νῦν δὲ ὁ ἐδέατρος
ἐπιστάτης γέγονε τῆς ὅλης διακονίας. ἦν δ᾽ ἐπιφανὴς καὶ ἔντιμος ἡ χρεία.
Χάρης - - - Πτολεμαῖόν φησι τὸν Σωτῆρα ἐδέατρον ἀποδειχθῆναι
Ἀλεξάνδρου.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note25" href = "#tag25">25.</a>
Equidem etiam puto titulum ἀρχιερέως in Syria primum publice usurpatum
esse. Nam tertio iam saeculo ἀρχιερεῖς ab Seleucidis instituebantur, ut
testantur optime tituli Ditt. Suppl. 224 (vs. 21): [κρ]ίνομεν δὲ
(Antiochus II.) καθάπερ [πανταχοῦ καθεστήκασιν κ]ατὰ τὴν βασιλε[ί]α[ν
ἡμῶν ἀρχ]ιερεῖς, καὶ ταύτ[η]ς (uxoris regis) καθίστασθαι [ἐ]ν τοῖς
αὐτοῖς τόποις ἀρχιερείας αἱ φο[ρ]ήσουσιν στεφάνους χρυσοῦς ἔχοντας - - -
- - - - - - - -ις, ἐπιγραφήσονται δὲ καὶ ἐν [τοῖς σ]υναλλάγμασι μ[ε]τὰ
τοὺς τῶν [τε θε]ῶν καὶ ἡμῶν ἀρχιερεῖς. ibid. 230 (Solis): Πτολεμαῖος
Θρασέα στραταγὸς καὶ ἀρχιερεὺς Συρίας Κοίλας καὶ Φοινίκας Ἑρμᾶι καὶ
Ἡρακλεῖ καὶ βασιλεῖ μεγάλῳ Ἀντιόχῳ. Tum hoc institutum inde a temporibus
Ptolemaei V., qui Cleopatram filiam Antiochi III. in matrimonium duxit
(Ditt. Suppl. 230<sup>2</sup>), saepissime Cypri, quae Ptolemaeorum est,
invenitur (cf. Brandis ap. Pauly-Wissowa s. v. ἀρχιερεύς; Ditt.
Suppl. l. l.). Sed in Aegypto ipsa pontifices Graeci ἀρχιερεῖς ab
Ptolemaeis vocati non esse videntur (neque pontifices regum ipsorum),
cum nullius ἀρχιερέως titulus ante Romana tempora exstet. Nam
inscriptiones, quae verbum ἀρχιερεῖς exhibent, monumentum Canopium
(Ditt. Suppl. 56, 3 et 74) et lapis Rosettanus (ib. 90, 6, ubi legis
(sicut 56, 3): οἱ ἀρχιερεῖς καὶ προφῆται καὶ οἱ εἰς τὸ ἄδυτον
εἰσπορευόμενοι κτα. καὶ οἱ ἄλλοι ἱερεῖς) ex lingua Aegyptia translatae
et titulis Aegyptiis additae sunt. In his igitur vox Aegyptia quodam
modo voce ἀρχιερέως reddita est. Graecus autem Ἐράτων, qui in titulo
saec. a. Chr. I. Philis invento vocatur συγγενὴς καὶ ἀρχιερεὺς
καὶ (ἀρχι)προφήτης τῆς μεγίστης θεᾶς Ἴσιδος (Lepsius, Denkm. XII, 87.
241, 250), in vetusto Aegyptiorum templo munere pontificis summi functus
est. Id quidem notissimum est multos et sacerdotes et pontifices maximos
in templis antiquis <ins class = "correction" title =
"legitur ‘Aegytiis’">Aegyptiis</ins>
fuisse, ut in vetustissimo iam regno fuerunt etiam medici regis,
archiatri, superpositi medicorum regis, ut nostris vocabulis utar (cf.
A. Erman, <i>Ägypten und ägypt. Leben im Altertum</i>, 447). De
illis autem ἀρχιερεῦσι Aegyptiis Herodotus iam verba fecit: II, 37:
ἱρᾶται δὲ οὐκ εἷς ἑκάστου τῶν θεῶν ἀλλὰ πολλοί, τῶν εἷς ἐστι ἀρχιερεύς.
II, 143: ἀρχιερεύς γὰρ ἕκαστος αὐτόθι ἱστᾷ ἐπὶ τῆς ἑωυτοῦ ζόης εἰκόνα
ἑωυτοῦ
(monstrantur autem statuae ἀρχιερέων inde a regni vetustissimi
temporibus). II, 151: τῶν δὲ δυώδεκα βασιλέων - - - - μελλόντων
κατασπείσειν ὁ ἀρχιερεὺς ἐξήνεικε σφι φιάλας χρυσέας κτλ. Sed ἀρχιερεῖς
<em>Graeci</em> in Aegypto ipsa Ptolemaeorum aetate nondum exstant. Quod
autem nunc res ipsas perscrutantes invenimus institutum et ἀρχιατροῦ et
ἀρχιερέως ab Seleucidis factum esse, aliis comprobatur. Viderunt enim
P. M. Meyer (Heerwesen 61<sup>206</sup>) et M. L. Strack (M.
Rh. LV
(1900), 173 sq.) totum ordinem dignitatum aulicarum (συγγενεῖς τοῦ
βασιλέως, τῶν ὁμοτίμων τοῖς συγγενέσι, τῶν ἀρχισωματοφυλάκων, τῶν πρώτων
φίλων, τῶν φίλων, τῶν διαδόχων) ab regno Ptolemaeorum per saeculum
tertium alienum fuisse. <i>Ptolemaeum Epiphanem (205-181 a. Chr.)
demum</i> (ita quae illi tum eruerunt apte paucis complexus est
Guilelmus Dittenberger, Suppl. 104<sup>2</sup>) <i>circiter annum 190
a. Chr. haec omnia instituisse. Quod quoniam per idem illud tempus
Epiphanes primus ex omnibus Ptolemaeis uxorem ex gente Seleucidarum
duxisset, Antiochia Alexandriam translatum hoc institutum omnium maxime
probabile esse, etsi nullum dum comparuisset testimonium quo iam ante
illud tempus Seleucidas eo usos esse demonstraretur. Illos vero rursus
partim, ut in συγγενῶν honore, Persica, partim, ut in ἀρχισωματοφυλάκων
ordine, Macedonia exempla expressisse.</i> Sed hos titulos accipiebant
Ptolemaei, ἀρχιατρούς omnino non, ἀρχιερεῖς partim tantum (Cypri)
instituebant.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note26" href = "#tag26">26.</a>
Qui cum scripta pertinentia ad Xenophontem composuerit (p.
190<sup>1</sup>), addatur: Rayet, Annuaire de l’association pour
l’encouragement des ét. grecq. IX, 271 sqq. R. Briau, L’archiâtrie
romaine, p. 43 sqq.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note27" href = "#tag27">27.</a>
Quod Paton (l. l.) et Dubois (BCH. V, p. 474<sup>1</sup>) ante
φιλονέρωνα eodem loco etiam φιλοκλαύδιον fuisse hac una de causa
contenderunt, quia sic spatium erasum melius expleretur verbo longiore,
eo refellitur, quod in versu inferiore decem ipsae litterae
(= φιλονέρωνα) id spatium occupant, quo in superiore rasura est;
itaque φιλοκλαύδιον, cum litteras duodecim habeat, non melius, sed peius
in rasuram init. Similiter et aliis de causis iam Dittenberger
(Syll.<sup>2</sup> 368<sup>7</sup>) et Herzog (l. l. p. 198)
coniecturam illam respuerant.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note28" href = "#tag28">28.</a>
cf. nunc R. Herzog, Arch. Anz. 1905, p. 9/10.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note29" href = "#tag29">29.</a>
CIL. VI 3982: <i>M. Livius Liviae l. Orestes supra med(icos)</i>; CIL.
VI 3984 (cf. 3983); <i>M. Li[vius] Boeth[us] dec(urio) medic[orum]</i>;
CIL. VI, 8504: <i>D. M. T. Fl. Paederot. Aug. lib. Alcimiano
superposito medicorum</i> eqs.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note30" href = "#tag30">30.</a>
Copiam videndi praebuit E. Pfuhl anaglyphi imagine photographica
amabiliter dono data.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note31" href = "#tag31">31.</a>
Testem adhibet R. Briau (l. l. p. 39) etiam inscriptionem
Taurinensem Grut. p. 632, 6 al.: ACRONIP|MEDICO AVG|eqs. Sed
exemplum melius exhibet
(v. CIL. V, 7043):
<div class = "inset">
<img class = "inline" src = "images/acron.png" width = "111" height = "70" alt =
"ACRON \ || MEDICO M \">
</div>
eqs.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note32" href = "#tag32">32.</a>
Conferas etiam Iacob. Arata, <i>L’arte medica nelle iscrizione
latine</i> (Genova 1902), ubi non pauci tituli Latini medicorum
(Aesculapii, aliorum deorum sanantium) ex voluminibus nonnullis Corporis
Inscr. Lat. raptim sunt collectae.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note33" href = "#tag33">33.</a>
cf. Grimm, Dwb. I, 577; Kluge, Etym. W. p. 20.—ahd. arzât.
mnd. aersatre, aersater, ersater, ersetre. mhd. arzât, arzet. nhd.
arzt.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note34" href = "#tag34">34.</a>
Rangabé, (Ant. Hell. 426) suspicatus est in Archippi duobus decretis
honorum IG. II 230a vs. 9: ΝΑΡΧΙΠΠΟΝΤΟΝΑΡΧΙ legendum esse ..]ν Ἄρχιππον
τὸν ἀρχι[ατρόν]. Sed haec coniectura multis de causis reicienda est (cf.
Wescher, Rev. arch. 1863 (VIII), d. 481<sup>1</sup>).</div>
<div class = "footnote"><a name = "note35" href = "#tag35">35.</a>
Additque Modestinus ipse: εἰκὸς δὲ τῷ μὲν μεγίστῳ ἀριθμῷ χρήσασθαι τὰς
μητροπόλεις τῶν ἐθνῶν, τῷ δὲ δευτέρῳ τὰς ἐχούσας ἀγορὰς δικῶν, τῷ δὲ
τρίτῳ τὰς λοιπάς. τοῦτον τὸν ἀριθμὸν ὑπερβαίνειν μὲν οὐκ ἔξεστιν οὔτε
ψηφίσματι βουλῆς οὔτε ἄλλῃ τινὶ παρευρέσει, ἐλαττοῦν δὲ ἔξεστιν.
Immunitates autem medicos adipisci non posse nisi in patria sua artem
exercerent ut edixerat Hadrianus Antoninus asseveraverat. Tamen τοὺς
ἄγαν ἐπιστήμονας καὶ ὑπὲρ τὸν ἀριθμὸν καὶ ἐν ἀλλοτρίᾳ πατρίδι atque
omnes professores Romae habitantes (quod Augustus iam praescripserat)
muneribus liberos fuisse ex Dig. I. 6 § 8 I. XXVII, 1 apparet.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note36" href = "#tag36">36.</a>
CIG. 4249, 3872b. AM. XXIV, p. 211, 34; XXIX, p. 169, 12.
IoHSt. X, p. 72, 24; XI, p. 251, 27; XXIV, p. 287, 33. BCH.
VII p. 452 II vs. 12; XVIII, p. 160, 4; XXIV, p. 403, 79.
Americ. Journ. IV, p. 13, 13. Papers of the Am. Sch. III,
p. 27, 29 (= BCH. X 510). Lebas 1663b. Wood,
<i>Disc. at Eph.</i> App. 7, 7. Heberdey u. Wilhelm, <i>Reisen in
Kil.</i> p. 69, 179. aliae.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note37" href = "#tag37">37.</a>
cf. O. Kern, <i>Inschriften von Magnesia</i>, p. XXIX-XXXVII: »Die
Geschichte der Steinschrift in Magnesia.«</div>
<div class = "footnote"><a name = "note38" href = "#tag38">38.</a>
Neque enim in hoc versu (7) mihi comprobatur coniectura Demulini: ἔτη
πολλὰ δωρεάν. Cum antea <em>ἀποδημῶν</em> legatur atque hoc verbo
dicatur Apollonium, ut saepissime fecerunt medici publici, Tenum
reliquisse, postquam laude, corona, honoribus aliis affectus est (vs. 6
et 37), sic fere versum septimum explendum esse puto: ἀποδημῶν τε καὶ
δημοσιεύων [ἐν ἄλλαις πόλεσι], ad quae apte conveniunt, quae continue
insequuntur: ἐκτενῆ καὶ πρόθυμον ὁμοίως (atque apud Tenios) ἑαυτὸν
παρείχετο [κατὰ τε τὴν τέχνην] καὶ κατὰ τὴν λοιπὴν εὔνοιαν πᾶσι τοῖς
ἐντυγχ[άνουσιν αὐτῶι]. Ut perspiciatur quod tum deest quo modo
supplendum sit, ab decreto concilii insulanorum, quod in hac prima parte
integrius conservatum est, proficiscamur oportet. Facile partes tres in
hoc decreto intelliguntur: prima vss. 34-38 in., in qua honores antea
iam decreti commemorantur (cui parti vss. 3-7 in. psephismatis Teniorum
respondent), altera vs. 38/39 nihil accuratius exhibens: ἔν τε τοῖς μετὰ
ταῦτα χρόνοις διατετέλεκεν ἀκόλουθο[ν ἑαυ]τὸν παρεχόμενος τεῖ ἐξ ἀρχῆς
αἱρέσει, tertia denique rem ipsam continens, propter quam insulani
quoque Apollonium honoraverunt, vs. 39 sqq.: περιστάντων δὲ [λοιμῶν
ἐπὶ]δήμων ([παθῶν ἐν]δήμων Dem.) κατὰ κοινὸν τοὺς νησιώτας κτλ. (usque
ad vs. 46). Consentaneum est in decreto insulanorum, quod eorum ipsorum
maxime interest, pluribus verbis explicatum esse quam in Teniorum,
quippe qui quae ad se pertinerent accuratius exposuerint. Itaque parti
tertiae illi in decreto Teniorum respondent vs. 15-19 (vel tantum 16 et
17). Quos ita supplere fortasse licet: vs. 15: νῦν τε λαμβάνων τὸ
δημόσιον [ἔργον παρὰ τῆς πόλεως φιλάνθρωπος ἦν καὶ | λοιμ]οῦ
περιεστηκότος ἐπικινδύνου ἅπ[αντας τοὺς] νης[ιώτας ἔσωι|σε ὡς πλείστους]
κ[αὶ κα]τ[ὰ] τ[ὰ ἄ]λλ[α] πρό[νοιαν ἀποδεικνὺς ἰάτρευσε δη]μοσίαι κτλ.,
quorum complura iam Demoulin <ins class = "correction" title =
"legitur ‘explevit).’">explevit.</ins> Quae autem in altera parte
decreti insulanorum paucis transacta sunt, eis respondent versus 7-14
decreti Teniorum, in quibus quae insunt ad solos Tenios spectare debent,
cum insulani nihil nisi verba inania faciant (vs. 38/39. vid. supra).
Sed versus 7-9 ne ad Tenios quidem attinere supra demonstravimus, tamen
potius in decreto Teniorum quam in insulanorum locum habent. Tum vs.
10-14 de Apollonio bene merito de Teniis narrant. Quos versus non omnes
satis explere potui, fortasse autem vs. 11/12 ita percipiendi sunt: ἐπὶ
τὴν ἐκκλησίαν [αὐτοῦ ἐλθόν]τος σωτηρ[ίαν ὑπέσχετο καὶ λει]|τουργήσειν
τὴν ἐξάμηνον τ[ὴν ἐπιοῦσαν τὸ ἰατρικὸν ἔργον] | καὶ τοῦτο ποιήσαντος
αὐτοῦ φιλοτίμως καὶ ἐκτε[νῶς καὶ πολλοῦς] σώισαντος ἐγ(sic) μεγάλων
ἀρρωστιῶν κτλ.</div>
<div class = "footnote">
De Apollonio igitur haec fere ex lapide Tenio plus minusve certe
cognoscimus: Apollonius Milesius medicus cum apud Tenios aliquamdiu
artem medicam factitavisset (vs. 4), Tenum reliquit (vs. 7) honoribus ab
Teniis decretis (vs. 6 et 21 sq.—decretum hoc Fr. Hiller de
Gaertringen ex titulo Tenio Demulini nr. 23 (BCH. 1902, 429) restiturus
esse videtur: Demoulin p. 236<sup>4</sup>). Tum in urbibus
compluribus insularum maris Aegaei (cf. vs. 35/36) medicus publicus
factus (vs. 7 sqq.) et ibi sicut Teni laudatus honoratusque est (vs.
37). Sed pestilentia Teni exorta sua sponte eo revertit et per sex
menses gratis aegrotos curabat (vs. 10-14). Tum autem Tenii officium
publicum ei tradebant (vs. 15), et medicus publicus cum de Teniis bene
meritus est (vs. 15 et 17 sq.), tum de insulanis pestilentia
vexatis (vs. 19 et 39 sqq.). Qua pestilentia exstincta ab Teniis
novis honoribus affectus (vs. 22 sq. et 36) itemque ab insulanis
honoratus est. Quorum honorum lapis hic exstat.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note39" href = "#tag39">39.</a>
Plato Gorg. 456b: Φημὶ δὲ καὶ εἰς πόλιν ὅπῃ βούλει ἐλθόντα ῥητορικὸν
ἄνδρα καὶ ἰατρόν, εἰ <em>δέοι</em> λόγῳ διαγωνίζεσθαι <em>ἐν
ἐκκλησίᾳ</em> ἢ ἐν ἄλλῳ τινὶ συλλόγῳ ὁπότερον δεῖ <em>αἱρεθῆναι
ἰατρόν</em>, οὐδαμοῦ ἂν φανῆναι τὸν ἰατρόν, ἀλλ᾽ αἱρεθῆναι ἂν τὸν εἰπεῖν
δυνατόν, εἰ βούλοιτο.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note40" href = "#tag40">40.</a>
IG. II, 167 vs. 6/7 (cf. vs. 2): [νεῖμαι—τὸν ἀρχιτέκτ]ονα τὸν
κεχειρο[τ]ονημένο[ν] ὑπ[ὸ το]ῦ δ[ήμου τῶν τειχῶν τοῦ ἄστεως καὶ τοῦ
Πειραιέως καὶ τῶν μα]κρῶν τε[ιχ]ῶν κτλ.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note41" href = "#tag41">41.</a>
Grammatici etiam similia exhibent: <em>οἱ δημοσίᾳ χειροτονούμενοι
ἰατροὶ</em> καὶ δημόσιοι προῖκα ἐθεράπευον: schol. ad Arist. Ach. 1030,
unde habet Suidas (s. v. δημοσιεύω) vel potius Hesychius Milesius.
(cf. schol. ad Arist. Eq. 650 = Suidas s. v. δημιουργοί).</div>
<div class = "footnote"><a name = "note42" href = "#tag42">42.</a>
Plato Gorg. 514d: ΣΩ. οὐκοῦν οὕτω πάντα, τά τε ἄλλα κἂν εἰ
ἐπιχειρήσαντες δημοσιεύειν παρεκαλοῦμεν ἀλλήλους ὡς ἱκανοὶ ἰατροὶ ὄντες,
ἐπεσκεψάμεθα δήπου ἂν ἐγώ τε σὲ καὶ σὺ ἐμέ, Φερε πρὸς θεῶν, αὐτὸς δὲ ὁ
Σωκράτης, πῶς ἔχει τὸ σῶμα πρὸς ὑγίειαν? <em>ἢ ἤδη τις ἄλλος διὰ
Σωκράτην ἀπηλλάγη νόσου</em>, ἢ δοῦλος ἢ ἐλεύθερος;</div>
<div class = "footnote"><a name = "note43" href = "#tag43">43.</a>
Coniecerit quispiam ex verbis Aristotelis Polit. p. 1281b vs. 38 sqq.,
cum ibi legatur medicis rationem reddendam fuisse, quotannis ita factum
esse et locum ad medicos publicos spectare. At totum exemplum fictum
est, et medicus pro certae rei perito aliquo adhibetur.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note44" href = "#tag44">44.</a>
i. e. athletorum in porticu Xysto. cf. Marquardt,
<i>Privatleben</i> p. 756 cum adn. <i>2.</i></div>
<div class = "footnote"><a name = "note45" href = "#tag45">45.</a>
Anaglyphum edidit U. Koehler, AM. II, 243 et tab. XVIII; idem rectius
interpretatus IG. II, 1449; cum multis aliis anaglyphis ibidem repertis
descripsit v. Duhn, Arch. Zeit. 1877, 153, nr. 41; descripsit
P. Girard, BCH. I, p. 163, nr. 32 et idem primus donum ab
medicis dedicatum esse agnovit BCH. II, 88, sed ipse iterum an non recte
coniectatum sit dubitavit <i>L’Asclépieion d’ Athènes</i>, p. 48,
cum antea id probavisset Udalrico Koehler (IG. II, 1449), Ernesto
Curtius
(<i>Stadtgesch.</i> 211), aliis. Sed coniecturam eius tum etiam
continuit A. Körte, AM. XVIII, 237<sup>1</sup>.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note46" href = "#tag46">46.</a>
Deest autem Hygiea, quippe cui in eadem ara atque Aesculapio et una cum
»patre« immolaretur. In anaglypho alio autem Atheniensi Aesculapius et
Hygiea una cum Cerere adorantur: H. L. Urlichs, Bonner Jahrb.
LXXXVII p. 1 sqq., tab. I.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note47" href = "#tag47">47.</a>
De medicina non ut est sed ut esse debet Hippocrates ipse, ut videtur
(cf. R. Fuchs ap. Neuburger-Pagel, <i>Handb. d. Gesch. d. Med.</i>
I, p. 231), descriptiones reliquit, quas in scholis habuerat pro
fundamento: κατ᾽ ἰητρεῖον vel περὶ τῶν κατ᾽ ἰητρεῖον Littré III,
p. 272 sqq. Ad quas ut adumbratas tantum ab auctore Galenus
perlongum commentarium scripsit, K. XVIII, 2, p. 629 sqq., et aliud
quod non exstat Asclepiades (Erot. 116, 11; Gal. XVIII, 2, 660,
666).</div>
<div class = "footnote"><a name = "note48" href = "#tag48">48.</a>
Alios autem locos protulit Vercoutre l. l., p. 232 (332) sqq.,
qui quam improbabiles sint demonstrat A. Dechambre l. l.,
p. 53.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note49" href = "#tag49">49.</a>
Citat hunc locum Becker, Charikles (ed. Göll) III, p. 62, qui
composuit ibi locos de medicorum discipulis et servis. De quibus nunc
nobis agendum non est, si recte existimamus nihil aut paene nihil
interesse inter medicos publicos et privatos, si discipuli erudiendi aut
servi adiuvantes spectantur. Sed videas A. Vercoutre l. l.,
p. 309 sqq., quae quamvis nobis non probentur disserere longum
est.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note50" href = "#tag50">50.</a>
Id unum obiter adnotemus προῖκα in versu 21 potius delendum esse, cum
φιλοτίμως iam legatur et προῖκα in toto illo contextu minus aptum sit et
cum, si adest προῖκα, litterae 40 sint in versu 21, 30 autem et 34
litterae tantum sint in versibus 27 et 28 recte totis expletis.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note51" href = "#tag51">51.</a>
In insula quadam Hecatonnesorum, quae hodie <i>Daskalió</i> vocatur,
longa moles marmorea (1,81 m. l., 0,37 m. alt.) inventa est, in qua
editor legit ΙΧΙ ΙΑΤΡΟΙ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ ΠΡΕΣΒΕΥΣΑΤΕ (AM. XXV, 1900, 119).
Verba ἰατροὶ τῶν παθῶν πρεσβεύσατε ad trimetrum iambicum pertinere U. de
Wilamowitz animadverterat. Nuper titulum cum aliis, qui omnes in
epistylii fragmentis nunc in oppido <i>Aiwaly</i> conservatis leguntur,
ita edidit Th. Wiegand (AM. XXIX (1904) p. 259): Χ(ρηστο)ῦ ἰατροὶ
τῶν παθῶν πρεσβεύσατε [ὑπὲρ ἡμῶν] (sed ὑπὲρ ἡμῶν vix supplenda sunt, cf.
supra). Sumit Th. Wiegand lapides esse monasterii, cuius patroni Cosmas
et Damianus medici essent. Fortasse autem nosocomium erat, ut multa tum
cbristiani instituerant (cf. p. 61). Certe in inonasterium Cosmae
et Damiani aegroti migrabant.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note52" href = "#tag52">52.</a>
Qui l. l. p. 237 coniecit in unoquoque oppido inde a
temporibus Charondae medicinam fuisse sustentam a re publica et
quibusvis rebus instructam:
<i>en un mot, chaque ville possédait un iatrium public, pourvu non
seulement de medicaments, mais encore d’instruments, de lits, de meubles
etc. et d’un personnel esclave pour les besoins du service; le médecin
public, une fois élu, s’installait dans cet iatrium; son successeur en
prenait possession de même, et par là tout s’explique, tout se comprend
sans la moindre difficulté.</i> Quae nullo modo nobis probantur, cum
nihil afferatur quo nitamur cumque quae alia Hippocratis temporibus
fuerint, alia Galeni confundantur. Sed medicamenta a re publica medicis
publicis tradita esse ex intolerabili Rangabis coniectura sumpsit non
solum Vercoutre, sed multi alii (Becker l. l., p, 57; Wescher, Rev.
arch. 1863, VIII, 481) et novissimi etiam (R. Fuchs apud Neuburger et
Pagel,
<i>Handb. d. Gesch. d. Med.</i> I, 181: S. Reinach l. l.,
p. 1692, cf. 1698). Ille enim in titulo Euenoris, qui nunc IG. II
187 legitur, in versu 8 sqq. coniecerat (Ant. Hell. II, 35): καὶ νῦν ἐπ[ὶ
τ|ῶν φαρμάκων αἱρεθε]ὶς τὴν παρασκευὴν τάλ[α]|ντον ἀνήλωσεν— Sed
Graeca non sunt, et in extremis versibus 8 et 9 littera una excedit, id
quod pacto nullo tolerari potest, cum titulus accurate στοιχηδόν incisus
sit. U. Koehler sic partem maiorem lacunarum restituit: καὶ νῦν
ἐπι|[δέδωκε......... ἐ]ὶς τὴν παρασκευὴν τάλ|[αντον ἀργυρίου]— In
quibus perfectum ἐπιδέδωκε rectum videtur, cum perfecta ἀποδέδεικται,
παρέσχηκεν antecedant, atque alia etiam probabilia sunt. Neque tamen
mihi contigit, ut quae superest lacuna novem ipsarum litterarum
explerem.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note53" href = "#tag53">53.</a>
cf. Plato Leg. XI, 916: διαδικαζέσθω δὲ ἔν τισι τῶν ἰατρῶν, οὓς ἂν κοινῇ
προβαλὸμενοι ἕλωνται. Sed non sunt publici, cum Plato nullo loco in
Legibus praescripserit, ut medici publici a re publica
instituerentur.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note54" href = "#tag54">54.</a>
Falso verbum περιώματα editores interpretati sunt, falso Herwerden
<i>Lex. suppl.</i> s. v. περίωμα. Adnotat U. de Wilamowitz περίωμα
Aegyptiace esse pro πελίωμα (GGA. 1898, 680<sup>4</sup>). Sunt igitur
περιώματα livores, partes pellis, quae livore sffusae sunt.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note55" href = "#tag55">55.</a>
Quare Perrot vel qui scripsit brevia atque optima illa de archiatris
(<i>Exploration de la Galatie et la Bithynie</i> I, 50), haec tamen ex
inanibus finxisse videtur, cum scribit: <i>L’ordo archiatrorum exerçait
une surveillance légale sur les autres médecins, et ceux-ci étaient
forces de lui rendre compte de leur pratique et d’accepter son contrôle;
c’était lui aussi, qui devait distribuer l’instruction professionelle
aux jeunes gens qui se destinaient à la médecine et qui tenait sans
doute ces scholae medicorum</i> (citat Orelli 4226 [sic], ubi autem
<i>tabularium scholae medicorum</i> Ligorius interpolatus est: CIL. VI,
988*).</div>
<div class = "footnote"><a name = "note56" href = "#tag56">56.</a>
Alii in inscriptionibus et papyris etiam exstant ἱππιατροί, sed omnes
aevi Romani: CIG. 1953 (= Lebas II, 1321, Dii in Macedonia: Οὐαλεριανὸς
ἱπποϊατρὸς ὑὸς ἱπποϊατροῦ); J. H. Mordtmann, AM. XVIII (1893), 417,
nr. 4
(Edessae, sed infimae aetatis, titulus christianus: Ἰόρδανος
Ἰπποϊατρός); Eph. arch. 1841, nr. 602, K. Keil, Philologus XVI
(1860),
p. 10 (Deli: Εὔτυχος Καίσαρος ἱπποϊατρός); CIG. 5117 (in porta
templi Isidis et Sarapidis in finibus imperii Romani ad Nubiam versis:
Γ[ά]ιος Αὐφίδιος [ἱ]ππωϊατρός); etiam CIG. 4716d<sup>57</sup> (in valle
<i>Foaekhir</i> in Aegypto) mihi legendum esse videtur: τὸ προσκύνημα
<ins class = "correction" title = "(sic) νγ">Λονγίνου</ins> ἱππέος καὶ
τοῦ ἱππ[ο]ιατ[ροῦ] (Franz: ΙΠΠ.ΙΑΤ... τοῦ ἱππ(ικοῦ) ἰατ[ροῦ]:
<i>intellige</i> ἰατροῦ τοῦ ἱππικοῦ <i>medicus alae equitum</i>); Oxyrh.
Pap. I, 92 (a. p. Chr. n. 335(?), Ἀμεσύστῳ ἱπποϊατρῷ). Inest etiam
in Anthol. Planud. 271 ἀδέσποτον εἰς Σώσανδρον ἱπποϊατρόν, qui cum
Hippocrate comparatur.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note57" href = "#tag57">57.</a>
v. Xen. Iust. Cyr. I, 6, 15: οἱ στρατηγοὶ τῶν στρατιωτῶν ἕνεκεν ἰατροὺς
ἐξάγουσιν. cf. Anab. III, 4, 30: ἰατροὺς κατέστησαν ὀκτώ, non veros
autem medicos, sed qui idonei videbantur e militibus. Coi navibus longis
etiam singulis, si solvebantur, medicum addebant. Quod demonstratur
titulo Byzantii invento (Jahresh. des oesterr. Inst. I, 31 et Beibl. p.
92) in quo inter praepositos navis ultimo loco legitur ἰατρὸς.......γος
Θευγένο[υ].</div>
<div class = "footnote"><a name = "note58" href = "#tag58">58.</a>
Gerusias, quae in omnibus fere Asiae Minoris urbibus aevo Romano erant,
publicas esse institutiones, sed in rebus publicis gerendis et
administrandis nullam fere habere potestatem contra Waddingtonem (Lebas
III ad inscr. 53) et Mommsenum (RG. V 326 adn.), qui privata ea esse
sodalicia volebant, nuno viri docti consentiunt: J. Lévy, <i>Études sur
la vie municipale de l’Asie Mineure</i> REG. VIII (1895), 231 sqq. cf.
Hicks, Inscr. in the Brit. Mus. III, 74 (<i>The Ephesian Gerusia</i>);
Benndorf und Niemann, <i>Reisen in Lykien and Karien</i> I, 72. Inter
medicorum etiam titulos unus est, quo gerusiam institutionem publicam
fuisse demonstratur (nr. 42): Ῥοδιαπολειτῶν <em>ἡ βουλὴ καὶ ὁ δῆμος καὶ
ἡ γερουσία ἐτείμησαν</em>—— —— ——
Ἡράκλειτον Ἡρακλείτου Ὀρείου.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note59" href = "#tag59">59.</a>
Cyro archiatro filio Apollonii <em>gerusia</em> Lampsacenorum statuam
erigendam curavit (nr. 70), quia praeter multa alia beneficia gerusiae
oleum in gymnasio praebuerat (ἀλείψαντα λαμπρῶς καὶ πολυδαπάνως καὶ
ἀσυγκρίτως, cf. Boeckh ad CIG. 3643) et mille donaverat Atticas. Sed
nullo verbo dicitur Cyrum medicum gerusiae illius fuisse.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note60" href = "#tag60">60.</a>
Quod titulo eponymi demonstratur: ἐπὶ ναυάρχου Ἀπόλλωνίδου τοῦ <ins
class = "correction" title = "(sic) νγ">Ἀνγέλου</ins> Πρωτίωνος. Nam cum
magistratum eponymum rei publicae Teniorum nauarchum nominatum esse
nullo testimonio affirmetur (sunt autem ἄρχοντες CJG. 2329, vs. 27;
2332, 14; ἄρχων 2338, 1; ἀρχῶν ἐπώνυμος 2339, 1; στρατηγοί 2330, 16),
nihil impedit, quominus nauarchus ille ad sodalicium ipsum referalur.
Vocabantur autem interdum sodalicia negotiatorum vel fabrorum
συμβιώσεις, de qua re conferas Ziebarth, <i>Griech. Vereinswesen</i>, p.
102, ubi citatur CJG. 3639: ἡ συμβίωσις τῶν χαλκέων.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note61" href = "#tag61">61.</a>
De didrachmis argenteis vid. supra p. 18<a class = "tag"
href = "#note15">15</a>. Secures
argenteae pars talenti et ea Cypri decem minae fuisse videntur: Hesych.
s. v. πέλεκυς‧ ἀξίνη δίστομος. ἢ <em>σταθμίον ἐξαμνιαῖον ἀρχαῖον‧
οἱ δὲ δεκάμνιαιον</em>. idem s. v. ἡμιπέλεκον‧ τριμναῖον ἢ
τετραμναῖον ἢ πεντάμνουν. <em>τὸ γὰρ δεκάμνουν πέλεκυ καλεῖται παρὰ
Παφίοις</em>.
Eustath. 1878, 57: δηλοῖ γὰρ ἡ λέξις ὁμωνυμίας λόγῳ κατὰ τοὺς παλαιοὺς
καὶ <em>σταθμὸν ἐν Κρήτῃ ἐξάμνουν ἢ δεκάμνουν</em>. cf. <i>A catalogue
of the greek coins in the Brit. Mus., Cyprus</i> (G. Fr. Hill) p.
XXII.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note62" href = "#tag62">62.</a>
v. Papyr. Londin. 131r. col. 8, vs. 179; Tebtunis Pap. 112 passim;
Amherst Pap. 128 v., vs. 120. cf. fragm. Cratetis ap. Diog. Laert. VI,
5, 86; Vercoutre l. l. p. 242 sqq.; Becker l. l.
p. 57 sqq.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note63" href = "#tag63">63.</a>
Adiungamus, quae continuo sequuntur: <i>Sed et obstetricem audiant, quae
utique medicinam exhibere videtur. Medicos fortassis quis accipiet etiam
eos, qui alicuius partis corporis vel certi doloris sanitatem
pollicentur; ut puta si auricularius, si fistulae vel dentium, non tamen
si incantavit, si inprecatus est, si, at vulgari verbo impostorum utar,
si exorcisavit: non sunt ita medicinae genera, tametsi sint, qui hos
sibi profuisse cum praedicatione adfirment.</i> Sunt autem qui
<i>exorcizaverunt</i> christianorum medici: cf. Harnack, <i>Med. aus der
ält. Kirchengesch.</i>, p. 68 sqq.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note64" href = "#tag64">64.</a>
cf. Lebas-Foucart 242a, vs. 15 sqq.: ἐπὶ Βιάδα δὲ ἐνιαυτῶι ὅτε ἰδίαν
χάριν ἐξαιτησάμενοι Πόπλιόν τε Αὐτρώνιον‧ καὶ Λεύκιον Μαρκίλιον ὄντας
αὐτοῖς ξένους, οὓς καὶ ὑπεδέξαντο τοῖς ἰδίοις δαπανήμασιν καὶ
παρα[ι]τήσαντο τοὺς τε στρατιώτας καὶ τὰ λοιπὰ τὰ ἐπιτασσόμενα ὑπ᾽
αὐτῶν, ὄντα ἰκανά, δι᾽ ὧν ἐκούφισαν τὴν πόλιν, ὁλοσχερῶς χαρισαμένων
αὐτοῖς τῶν προγεγραμμένων ἀνδρῶν — — —</div>
<div class = "footnote"><a name = "note65" href = "#tag65">65.</a>
Quae verba secutus esse videtur Dionysius medicus Antiochenus, de quo
scripsit Libanius ad Tatianum (ep. 911 extr. ed. Wolf): καὶ τοιοῦτος μὲν
ὢν τὴν τέχνην, τοιοῦτος δὲ τὸν τρόπον τῶν πενεστέρων ἐστίν, οὐ κατὰ τὸ
μὴ εἶναι τοὺς διδόντας, <em>εἰσὶ γὰρ οἱ σεσωσμένοι</em>, ἀλλὰ νῦν μικρῷ
τινι τὴν χεῖρα ὐπεῖχεν αἰδούμενος, νῦν δὲ τὸ πᾶν διεώσατο.. Qui cum
nihil nisi ea acciperet, <i>quae sani offerunt pro obsequiis</i>,
publicus esse videtur.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note66" href = "#tag66">66.</a>
cf. A. Toepffer, AM. XVI 430 (= <i>Beiträge zur griechischen
Altertumswissewchaft</i> p. 221); U. Wilcken, <i>Griech.
Ostraka</i> I, 375 sqq.; R. Herzog l. l.
p. 204<sup>3</sup>.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note67" href = "#tag67">67.</a>
edd. Α. Κοντολέων, AM. XVI (1891), 406; Th. Reinach, REG. IV, 357 sqq.
Ingeniose interpretatus est A. Toepffer, AM. XVI (1891), 411 sqq. =
<i>Beiträge zur griech. Altertumswissensch</i>. 204 sqq. cf. BCH.
XVI, 162.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note68" href = "#tag68">68.</a>
Sed cum Th. Reinach scripsis-set (REG. IV 371): <i>On serait tenté de
corriger</i> λατρικοῦ <i>en</i> ἰατρικοῦ, posteri iam certius
affirmabant et pro certo habebant, quae mera coniectura est.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note69" href = "#tag69">69.</a>
<i>Griech. Ostr.</i> I, 375<sup>1</sup>: <i>Da der Stein nach der
Publikation ein deutliches</i> Λ <i>zeigt, wird man an</i> λατρικοῦ
<i>festzuhalten haben.</i></div>
<div class = "footnote"><a name = "note70" href = "#tag70">70.</a>
Valebat autem artaba aetate Ptolemaeorum 39, 39l. (Hultsch,
<i>Metrologie<sup>2</sup></i> 625) vel 39, 39-23, 62l. (Wilcken,
<i>Ostr.</i> I, 747).</div>
<div class = "footnote"><a name = "note71" href = "#tag71">71.</a>
Qui iatricum a Charonda inventum esse contendit (l. l. 241 sqq.).
Coniecerit autem quispiam, cum leges Charondae in urbe Co receptae
essent (anno 366: U. v. Wilamowitz, <i>Arist. u. Athen.</i> I,
65<sup>36</sup>; aliud tempus proposuit Crusius, <i>Untersuch. zu
Herondas</i> 36), iatricum etiam ibi constitutum esse (testari autem ibi
hoc tributum titulum AM. 1891, 406, vid. p. 73) et inde per alias
urbes Graeciae divulgatum esse. Sed sunt vanae suspiciones. De Charonda
nihil fere scimus, et titulus ille, cum λατρικοῦ legatur, adhiberi non
potest. Equidem puto tributum illud tam vetustum non esse, sed saeculo
quarto demum inventum.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note72" href = "#tag72">72.</a>
Conferas exempli causa initio: καὶ λοιμοῦ ἰόντος ἀπὸ τῆς βαρβάρων ἐπὶ
τὴν Ἑλλάδα et Thucyd. II 48: ἤρξατο δὲ τὸ μὲν πρῶτον, ὡς λέγεται, ἐξ
Ἀιθιοπίας τῆς ὑπὲρ Ἀιγύπτου, ἔπειτα δὲ καὶ ἐς Αἴγυπτον καὶ Λιβύην κατέβη
καὶ ἐς τὴν βασιλέως γῆν τὴν πολλήν. ἐς δὲ τὴν Ἀθηναίων πόλιν ἐξαπιναίως
ἐνέπεσε κτλ.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note73" href = "#tag73">73.</a>
Adnotat U. de Wilamowitz (Isyllos 82<sup>55</sup>): <i>Diese Darstellung
wird in den Jahrhunderten entworfen sein, aus denen wir so manche
Ateliepsephismen für Ärzte haben</i>.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note74" href = "#tag74">74.</a>
Qui mos Graecorum vetustissimus per totam antiquitatem usque ad imperii
Romani tempora extrema duravit, ut demonstrat epistula Constantini in
Cod. Iust. X 66, 1 (= Th. XIII 4, 2) anni 337: <i>artifices artium
— — — ab universis muneribus vacare praecipimus, si
quidem ediscendis artibus otium sit accommodandum, quo magis cupiant et
ipsi peritiores fieri et suos filios erudire</i>. Nam filios in arte,
quam pater ipse edidicit, erudiendos esse patet.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note75" href = "#tag75">75.</a>
Ut id in praetereundo adnotem, nullo modo, opinor, dubitandum est, quin
in epigrammate hermae Alcamenis nuper repertae vs. 2 Ἑρμᾶν τὸν πρὸ πυλῶν
dictum sit pro Ἑρμᾶν προπύλαιον (v. Conze, Sitz.-Ber. d. Berl. A. d. W.
1904, 69. Sed cf. Altmann, AM. 1904, 180). Simillimae enim sunt
translationes Ἀκείλιος ἰατρῶν πρόμος pro Ἀκείλιος ἀρχιατρός et Ἑρμῆς ὁ
πρὸ πυλῶν pro Ἑρμῆς προπύλαιος.</div>
<div class = "footnote"><a name = "note76" href = "#tag76">76.</a>
Hoc opusculo magna ex parte iam prelo mandate tituli medicorum autumno
a. 1904 Ephesi eruti publici iuris facti sunt (J. Keil, Wiener
Jahreshefte VIII (1905) p. 128 sqq.). Qui ad synhedrium supra
laudatum
(οἱ ἐν Ἐφέσῳ ἀπὸ τοῦ Μουσείου ἰατροὶ) pertinent (a vs. 9) et firmum id
collegium fuisse in clara luce reponunt, cum magistrates eius
commemorent (ἄρχων a vs. 2; γυμνασιαρχῶν τῶν ἰατρῶν ταῖς τοῦ ἀγῶνος
δυσὶν ἡμέραις passim). Museum autem non Alexandrinum est, ut antea cum
aliis existimavi, sed Ephesium esse alius titulus Ephesius ab Keilio
editus demonstrat (p. 135: οἱ περὶ τὸ Μουσεῖον | παιδευταὶ Π.
Οὐήδιον |
Ἀντωνεῖνον ἀσιάρχην κτλ.). De re ipsa, certaminibus medicis ab collegio
illo quotannis propositis, videas, quae exposuit Keil l. l.
p. 133 sqq. Nos nonnullas nunc adnotamus res, quae eis,
quae supra explanavimus, usui sunt. Commemoratur fragm. a
vs. 4 aliquis ἀρχιατρὸς τὸ δ’. Qua re moderantur, quae supra
<a href = "#page54">p. 54</a> existimavimus, quamquam
eodem fere tempore, quo hi tituli exarati sunt (altero p. Chr. n.
saeculo), in ipsa urbe Epheso Attalus Priscus est ἀρχιατρὸς διὰ γένους
(nr. 65). Medici publici Athenis saeculo a. Ch. n. tertio bis quotannis
Aesculapio immolabant (v. p. 79), collegium medicorum Ephesiorum in
Museo eruditorum quinque saeculis post diebus feriatis idem fecit (a vs.
9 sqq.). Tum p. 78 sq. familias nonnullas medicorum aevi Romani
ostendimus. Quibus nunc familia P. Aelii Menandri archiatri adiungi
potest, cum duo filii eius inter medicos praemio ornatos nominentur
(d vs. 1 sqq., e vs. 1) et alius fortasse propinquus
(g vs. 3 sqq.). Denique quoniam in titulis illis archiatri multi
praemium certaminis abstulerunt (a vs. 6, 7; b/c vs. 5;
e vs. 2; f vs. 1; h passim), archiatros sive
medicos publicos inter medicos optimos fuisse comprobatur (cf.
p. 50, 77).</div>
<hr>
<h4><a name = "numeri">Numeri Graeci</a></h4>
<table>
<tr>
<td align = "center">V (drachmae)</td>
<td align = "center">X</td>
<td align = "center">L</td>
<td align = "center">C</td>
<td align = "center">D</td>
</tr>
<tr>
<td align = "center">
<img src = "images/five.png" width = "23" height = "27" alt =
"symbolum"></td>
<th class = "large">Δ</th>
<td align = "center">
<img src = "images/fifty.png" width = "23" height = "27" alt =
"symbolum"></td>
<th class = "large">Η</th>
<td align = "center">
<img src = "images/fivehundred.png" width = "23" height = "27" alt =
"symbolum"></td>
</tr>
<tr>
<td align = "center" class = "small">𐅃<br>
&#x10143;</td>
<td></td>
<td align = "center" class = "small">𐅄<br>
&#x10144;</td>
<td></td>
<td align = "center" class = "small">𐅅<br>
&#x10145;</td>
</tr>
</table>
<pre>
End of Project Gutenberg's De Graecorum Medicis Publicis, by Rudolfus Pohl
*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE GRAECORUM MEDICIS PUBLICIS ***
***** This file should be named 18331-h.htm or 18331-h.zip *****
This and all associated files of various formats will be found in:
http://www.gutenberg.org/1/8/3/3/18331/
Produced by Louise Hope, David Garcia and the Online
Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
Updated editions will replace the previous one--the old editions
will be renamed.
Creating the works from public domain print editions means that no
one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
(and you!) can copy and distribute it in the United States without
permission and without paying copyright royalties. Special rules,
set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
such as creation of derivative works, reports, performances and
research. They may be modified and printed and given away--you may do
practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
subject to the trademark license, especially commercial
redistribution.
*** START: FULL LICENSE ***
THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
distribution of electronic works, by using or distributing this work
(or any other work associated in any way with the phrase "Project
Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
Gutenberg-tm License (available with this file or online at
http://gutenberg.org/license).
Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
electronic works
1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
and accept all the terms of this license and intellectual property
(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
used on or associated in any way with an electronic work by people who
agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
even without complying with the full terms of this agreement. See
paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
works. See paragraph 1.E below.
1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
collection are in the public domain in the United States. If an
individual work is in the public domain in the United States and you are
located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
are removed. Of course, we hope that you will support the Project
Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
keeping this work in the same format with its attached full Project
Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
a constant state of change. If you are outside the United States, check
the laws of your country in addition to the terms of this agreement
before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
creating derivative works based on this work or any other Project
Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
the copyright status of any work in any country outside the United
States.
1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
copied or distributed:
This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org
1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
and distributed to anyone in the United States without paying any fees
or charges. If you are redistributing or providing access to a work
with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
1.E.9.
1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
with the permission of the copyright holder, your use and distribution
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
License terms from this work, or any files containing a part of this
work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
electronic work, or any part of this electronic work, without
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
active links or immediate access to the full terms of the Project
Gutenberg-tm License.
1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
License as specified in paragraph 1.E.1.
1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
that
- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
has agreed to donate royalties under this paragraph to the
Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
must be paid within 60 days following each date on which you
prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
address specified in Section 4, "Information about donations to
the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
License. You must require such a user to return or
destroy all copies of the works possessed in a physical medium
and discontinue all use of and all access to other copies of
Project Gutenberg-tm works.
- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
electronic work is discovered and reported to you within 90 days
of receipt of the work.
- You comply with all other terms of this agreement for free
distribution of Project Gutenberg-tm works.
1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
electronic work or group of works on different terms than are set
forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
Foundation as set forth in Section 3 below.
1.F.
1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
works, and the medium on which they may be stored, may contain
"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
your equipment.
1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
liability to you for damages, costs and expenses, including legal
fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
DAMAGE.
1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
written explanation to the person you received the work from. If you
received the work on a physical medium, you must return the medium with
your written explanation. The person or entity that provided you with
the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
refund. If you received the work electronically, the person or entity
providing it to you may choose to give you a second opportunity to
receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
is also defective, you may demand a refund in writing without further
opportunities to fix the problem.
1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
with this agreement, and any volunteers associated with the production,
promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
that arise directly or indirectly from any of the following which you do
or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
electronic works in formats readable by the widest variety of computers
including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
people in all walks of life.
Volunteers and financial support to provide volunteers with the
assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
Foundation
The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
throughout numerous locations. Its business office is located at
809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
information can be found at the Foundation's web site and official
page at http://pglaf.org
For additional contact information:
Dr. Gregory B. Newby
Chief Executive and Director
gbnewby@pglaf.org
Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation
Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
spread public support and donations to carry out its mission of
increasing the number of public domain and licensed works that can be
freely distributed in machine readable form accessible by the widest
array of equipment including outdated equipment. Many small donations
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
status with the IRS.
The Foundation is committed to complying with the laws regulating
charities and charitable donations in all 50 states of the United
States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
with these requirements. We do not solicit donations in locations
where we have not received written confirmation of compliance. To
SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
particular state visit http://pglaf.org
While we cannot and do not solicit contributions from states where we
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
against accepting unsolicited donations from donors in such states who
approach us with offers to donate.
International donations are gratefully accepted, but we cannot make
any statements concerning tax treatment of donations received from
outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
ways including checks, online payments and credit card donations.
To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
works.
Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
concept of a library of electronic works that could be freely shared
with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
http://www.gutenberg.org
This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
</pre>
</body>
</html>
|
