diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 04:53:04 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 04:53:04 -0700 |
| commit | fffcf01b269b1b7ed2901cac66ede904c3335814 (patch) | |
| tree | d15854d71d76aa3d8f01d99b8cb6b9b5f8a1b064 /18331-h | |
Diffstat (limited to '18331-h')
| -rw-r--r-- | 18331-h/18331-h.htm | 6414 | ||||
| -rw-r--r-- | 18331-h/images/acron.png | bin | 0 -> 920 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18331-h/images/blot.png | bin | 0 -> 311 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18331-h/images/chatalas.png | bin | 0 -> 523 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18331-h/images/fifty.png | bin | 0 -> 147 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18331-h/images/five.png | bin | 0 -> 137 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18331-h/images/fivehundred.png | bin | 0 -> 135 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18331-h/images/quadratis.png | bin | 0 -> 302 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 18331-h/images/rotundis.png | bin | 0 -> 279 bytes |
9 files changed, 6414 insertions, 0 deletions
diff --git a/18331-h/18331-h.htm b/18331-h/18331-h.htm new file mode 100644 index 0000000..eafbca8 --- /dev/null +++ b/18331-h/18331-h.htm @@ -0,0 +1,6414 @@ +<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"> +<html> +<head> +<title>De Graecorum Medicis Publicis</title> +<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=utf-8"> + +<style type = "text/css"> + +body {margin-left: 10%; margin-right: 10%;} + +hr {width: 80%; margin-top: 1em; margin-bottom: 1em;} +hr.mid {width: 50%;} +hr.tiny {width: 20%;} +hr.break {width: 20%; margin-bottom: 4em;} + +img {padding: 1em;} +img.inline {padding: 0em .1em; margin-bottom: -.1em;} + +p, div, blockquote {margin-top: .5em; margin-bottom: 0em; +line-height: 1.2;} + +h1, h2, h3, h4, h5, h6 {text-align: center; font-style: normal; +font-weight: normal; line-height: 1.5em; margin-top: 1em; +margin-bottom: .5em;} + +h1 {font-size: 200%;} +h2 {font-size: 150%;} +h3 {font-size: 125%;} +h4 {font-size: 115%;} +h5 {font-size: 100%;} +h6 {font-size: 90%;} + +table {margin-left: auto; margin-right: auto;} +th.large {font-size: 150%;} +td {vertical-align: top; padding-right: .5em; padding-left: .5em;} +td.number {text-align: right;} +td.ditto {text-align: center;} +td.small {font-size: 90%;} + +p.hanging {margin-left: 2em; text-indent: -2em;} +.inset {margin-left: 2em;} +.citation {font-size: 90%; margin-left: 1em; margin-right: 1em;} + +.footnote {font-size: 95%; margin-right: 2em; margin-left: 2em;} +a.tag {text-decoration: none; font-style: normal; vertical-align: .3em; +font-size: 80%; line-height: 0em;} + +.verse, .verse2 {margin-top: 0em; text-indent: -3em;} +.verse {margin-left: 5em;} +.verse2 {margin-left: 6em;} + +.space {margin-top: 1em;} +.first {margin-top: .5em;} +.nospace {margin-top: 0em;} +.section {margin-top: 2em;} +.chapter {margin-top: 4em;} + +em {font-style: normal; letter-spacing: 0.2em;} +.gap {padding-left: 2em;} +.stretch {padding-left: 1em; letter-spacing: 1em;} +.smallcaps {font-variant: small-caps;} +.extended {letter-spacing: 0.2em;} +.firstletter {float: left; font-size: 250%; line-height: normal; +margin-bottom: -.5em; padding-right: .1em;} +.sans {font-family: sans-serif, serif;} + +ins.correction {text-decoration: none; border-bottom: thin dotted red;} +span.explan {border-bottom: thin solid #999;} +.pagenum {position: absolute; right: 5%; font-size: 95%; +font-weight: normal; font-style: normal; text-align: right; +text-indent: 0em;} +.mynote {background-color: #DDE; color: #000; padding: .5em; +margin: 1em 5em; font-family: sans-serif, serif; font-size: 95%;} + +</style> +</head> + + +<body> + + +<pre> + +Project Gutenberg's De Graecorum Medicis Publicis, by Rudolfus Pohl + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De Graecorum Medicis Publicis + +Author: Rudolfus Pohl + +Release Date: May 6, 2006 [EBook #18331] + +Language: Latin + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE GRAECORUM MEDICIS PUBLICIS *** + + + + +Produced by Louise Hope, David Garcia and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net + + + + + + +</pre> + + +<h2>DE GRAECORUM MEDICIS<br> +PUBLICIS</h2> + +<h4 class = "section">DISSERTATIO INAUGURALIS QUAM AD SUMMOS<br> +IN PHILOSOPHIA HONORES RITE IMPETRANDOS<br> +CONSENSU ET AUCTORITATE AMPLISSIMI PHILO-<br> +SOPHORUM ORDINIS IN ALMA LITTERARUM UNI-<br> +VERSITATE FRIDERICA GUILELMA BEROLINENSI</h4> + +<h6>SCRIPSIT</h6> + +<h3 class = "extended">RUDOLFUS POHL</h3> + +<h6>BEROLINENSIS</h6> + +<p class = "section"> </p> + +<hr class = "mid"> + +<h6>PROMOTIO SOLLEMNIS HABEBITUR DIE XXIV. M. JUNII MCMV</h6> + +<hr> + +<span class = "pagenum">2</span> +<a name = "page2"> </a> + +<table> +<tr><td> +<p>De opusculo retulerunt</p> +<p class = "inset smallcaps">Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff</p> +<p class = "inset smallcaps">Hermannus Diels.</p> +</td></tr> +</table> + +<h6 class = "chapter"><em>Berolini</em><br> +Typis expressit Georgius Reimer<br> +MCMV.</h6> + +<hr> + +<h4>FRIDERICO HILLERO DE GAERTRINGEN<br> +UDALRICO DE WILAMOWITZ-MOELLENDORFF</h4> + +<h6>SACRUM</h6> + +<hr> + +<span class = "pagenum">5</span> +<a name = "page5"> </a> +<h3 class = "chapter">CONSPECTUS CAPITUM.</h3> + +<table> +<tr> +<td></td><td></td><td></td> +<td class = "number">pag.</td> +</tr> +<tr> +<td><a href = "#chap1"> +Cap. I.</a></td> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Quibus temporibus medici publici inter Graecos inveniantur</p></td> +<td class = "number">8</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec1_1">§ 1.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de medicis publicis vetustissimis +</p></td> +<td class = "number">8</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec1_2">§ 2.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de Asclepiadis et Aesculapiis +</p></td> +<td class = "number">10</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec1_3">§ 3.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de medicis publicis a saeculo quinto usque ad principatus tempora prima +</p></td> +<td class = "number">16</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec1_4">§ 4.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de medicis publicis aevi Romani sive de archiatris +</p></td> +<td class = "number">23</td> +</tr> +<tr> +<td><a href = "#chap2"> +Cap. II.</a></td> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +De ratione et consuetudine medicorum publicorum</p></td> +<td class = "number">45</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec2_1">§ 1.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de vocabulis usurpatis de medicis publicis +</p></td> +<td class = "number">45</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec2_2">§ 2.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de ratione eligendi medicos publicos +</p></td> +<td class = "number">48</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec2_3">§ 3.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de numero medicorum publicorum +</p></td> +<td class = "number">54</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec2_4">§ 4.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de munere atque officio medicorum publicorum +</p></td> +<td class = "number">57</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec2_5">§ 5.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de medicis ad certam causam a re publica et de medicis a collegiis +conductis +</p></td> +<td class = "number">63</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec2_6">§ 6.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de mercede et praemiis medicorum publicorum +</p></td> +<td class = "number">67</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td><a href = "#sec2_7">§ 7.</a></td> +<td><p class = "hanging nospace"> +de collegiis medicorum +</p></td> +<td class = "number">79</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td></td> +<td><p class = "hanging nospace sans"> +<a href = "#index"> +Index titulorum et papyrorum</a> +</p></td> +<td class = "number">83</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td></td> +<td class = "sans"> +<a href = "#page87">Vita</a></td> +<td class = "number">87</td> +</tr> +<tr> +<td></td><td></td> +<td class = "sans"> +<a href = "#adnot"> +Adnotationes</a> +</td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td></td><td></td> +<td class = "sans"> +<a href = "#numeri"> +Numeri graeci</a> +</td> +<td></td> +</tr> +</table> + +<hr class = "break"> + + + +<span class = "pagenum">6</span> +<a name = "page6"> </a> + +<h4>Libros citatos saepius ita descripsi:</h4> + +<p class = "hanging"> +AM. = Mitteilungen des Kaiserl. archäol. Instituts, Athenische +Abteilung.</p> + +<p class = "hanging"> +Amer. Journ. = American Journal of Archaeology.</p> + +<p class = "hanging"> +Arch. Anz. vid. Jahrb. d. I.</p> + +<p class = "hanging"> +BCH. = Bulletin de Correspondance Hellénique.</p> + +<p class = "hanging"> +BGU. = Ägyptische Urkunden aus den Kgl. Museen zu Berlin, Griechische +Urkunden.</p> + +<p class = "hanging"> +CIG. = Corpus Inscriptionum Graecarum.</p> + +<p class = "hanging"> +CIL. = Corpus Inscriptionum Latinarum.</p> + +<p class = "hanging"> +Ditt. = Sylloge Inscriptionum Graecarum ed. Guilelmus Dittenberger.</p> + +<p class = "hanging"> +Ditt. Suppl. = Orientis Graeci inscriptiones selectae. Supplementum +sylloges inscr. Graec. ed. Wilhelmus Dittenberger.</p> + +<p class = "hanging"> +EG. vid. Kaibel.</p> + +<p class = "hanging"> +Galenus K. = Claudii Galeni opera omnia cur. C. G. Kuehn Lipsiae +1821 sqq.</p> + +<p class = "hanging"> +GGA. = Göttingische gelehrte Anzeigen.</p> + +<p class = "hanging"> +Jahrb. d. I. = Jahrbuch des Kais. Deutschen archäol. Instituts. Mit dem +Beiblatt Archäologischer Anzeiger.</p> + +<p class = "hanging"> +IG. = Inscriptiones Graecae consilio et auctoritate Academiae Litterarum +Regiae Borussicae editae.</p> + +<p class = "hanging"> +JoHSt. vel Journ. of H. St. = The Journal of Hellenic Studies, +London.</p> + +<p class = "hanging"> +Inschr. v. Magn. = Die Inschriften von Magnesia am Maeander ed. Otto +Kern.</p> + +<p class = "hanging"> +Inschr. v. Olymp. = Olympia, Textband V, Die Inschriften von Olympia +edd. W. Dittenberger et K. Purgold.</p> + +<p class = "hanging"> +IvP. = Die Inschriften von Pergamon ed. Max Fraenkel.</p> + +<p class = "hanging"> +K. vid. Galenus.</p> + +<p class = "hanging"> +Kaibel EG. = Epigrammata Graeca ex lapidibus conlecta ed. Georgius +Kaibel.</p> + +<p class = "hanging"> +Lebas vel Lebas-Foucart vel Lebas-Waddington = Voyage archéologique en +Grèce et en Asie Mineure par Ph. Le Bas. Inscriptions grecques et +latines: Tome I (Attique) par Ph. Le Bas, Tome II (Mégaride et +Péloponnèse etc.) par Ph. Le Bas et P. Foucart, Tome III (Asie +Mineure, textes et explications) par Ph. Le Bas et W. H. +Waddington.</p> + +<p class = "hanging"> +Littré = <ins class = "correction" title = +"legitur ‘Œvres’">Œuvres</ins> complètes d’Hippocrate, traduction +nouvelle avec le texte grec par E. Littré, Paris 1839 sqq.</p> + +<p class = "hanging"> +Loewy = Inschriften griechischer Bildhauer ed. Emanuel Loewy.</p> + +<p class = "hanging"> +M. Rh. vid. Rh. M.</p> + +<p class = "hanging"> +Mich. = Recueil d’inscriptions grecques par Ch. Michel, Bruxelles +1900.</p> + +<p class = "hanging"> +Μους. κ. Βιβλ. = Μουσεῖον καὶ βιβλιοθήκη τῆς εὐαγγελικῆς σχολῆς ἐν +Σμύρνη.</p> + +<p class = "hanging"> +OP. vel Oxyrh. Pap. = The Oxyrhynchus Papyri Part I, II, III, IV ed. by +B. P. Grenfell and A. S. Hunt, London 1898-1904.</p> + +<p class = "hanging"> +Pap. Oxyrh. vid. OP.</p> + +<p class = "hanging"> +PH. vel Paton-Hicks = The inscriptions of Cos by W. R. Paton and +E. L. Hicks, Oxford 1891.</p> + +<p class = "hanging"> +REG. = Revue des études grecques (publiée par l’association pour +l’encouragement des études grecques), Paris.</p> + +<p class = "hanging"> +Rev. arch. = Revue archéologique, Paris.</p> + +<p class = "hanging"> +Rh. M. = Rheinisches Museum für Philologie.</p> + +<p class = "hanging"> +SGDI. = Sammlung griechischer Dialekt-Inschriften, herausgeg. von H. +Collitz.</p> + +<hr class = "break"> + +<p><span class = "pagenum">7</span> +<a name = "page7"> </a> +<span class = "firstletter">C</span>um Udalrico de +Wilamowitz-Moellendorff et Friderico Hillero de Gaertringen auctoribus +medicorum Graecorum titulos colligere coepissem, mox intellexi tanto +operi neque tempus neque spatium dissertationi inaugurali statutum neque +vires meas nunc quidem satisfacere. Seposito igitur in futurum sylloges +illius consilio malui de medicis Graecorum publicis agere; quod +collectis plus trecentis medicorum titulis melius me facturum esse spero +quam qui adhuc eandem provinciam administraverunt.</p> + +<p>Medicos publicos i. e. medicos, qui a re publica conducti +civibus aegrotantibus gratis mederentur, apud Graecos fuisse semper +notissima res erat. Quamquam in litteris antiquis non multa huius +instituti testimonia sunt, quae postquam semel sunt collecta in +compendiis repeti solent. Accessit larga titulorum copia, postquam +primum a. 1840 Euenoris Acarnanis medici tituli (nunc IG. II 186, 187) +in arce Athenarum effossi sunt; papyri nuper in Aegypto repertae alia +nova addiderunt. Itaque operae pretium videtur rem denuo tractasse.<a +class = "tag" name = +"tag1" href = "#note1">1</a></p> + +<hr class = "break"> + +<span class = "pagenum">8</span> +<a name = "page8"> </a> +<h3><a name = "chap1">CAPUT PRIMUM.</a></h3> + +<h4>QUIBUS TEMPORIBUS MEDICI PUBLICI INTER GRAECOS INVENIANTUR.</h4> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec1_1">§ 1.</a></h5> + +<h5>DE MEDICIS PUBLICIS VETUSTISSIMIS.</h5> + +<p> +Tradit Herodotus (III 131) Democedem Crotoniatam medicum Calliphontis +filium (c. 125), cum Aeginam venisset, anno primo omnes medicos arte sua +adeo superasse, ut postero anno medicus publicus factus talentum ex +aerario publico acciperet; insequenti anno Athenis minas centum, quarto +denique a Polycrate Samiorum tyranno talenta duo accepisse. Ex quibus +duo sunt colligenda: cum Herodotus de medicis publice conductis verba +faciat tamquam de re notissima, quo tempore scripsit (circa annum 440), +institutum medicorum publicorum in civitatibus Graecis solemne fuisse. +Ex eis vero quae narrantur cognoscimus saeculo iam sexto exeunte medicos +aere publico conduci solitos esse.</p> + +<p> +Quae narrat Herodotus, Thuriis vel Crotone ipsa eum audivisse verisimile +est. Etenim Democedes medicus erat Crotoniensis, et comprobatur mihi +patrem, qui civis Cnidius fuerat, cum pontificem Aesculapii eum ibi +fuisse Suidas (s. v. Δημοκήδης) referat,<a class = "tag" name = +"tag2" +href = "#note2">2</a> postquam Crotonem venit, ibi munus medicum ut +filium +<span class = "pagenum">9</span> +<a name = "page9"> </a> +esse exsecutum (cf. Krische, <i>Forsch. zur alten Philos.</i> I 72; +Wachtler, <i>de Alcmaeone Crot.</i> 91). Sed num munus medicum, quo et +pater et filius Crotone fungebantur, publicum fuerit, dici non +potest.</p> + +<p> +At tamen medicos publicos in Graecia Magna etiam temporibus illis fuisse +aliunde comperimus. Diodorus enim e Timaeo tradit (XII 12, 4) Charondam +omnes qui ante eum leges scripsissent superasse sapientia, cum ludi +magistris mercedem publice dari iuberet; deinde pergit: καὶ τοσοῦτον +ὑπερεβάλετο <em>τοὺς πρότερον νομοθετήσαντας δημοσίῳ μισθῷ τοὺς +νοσοῦντας τῶν ἰδιωτῶν ὑπὸ ἰατρῶν θεραπεύεσθαι</em> κτλ. Sed quas illo +loco Diodorus tradit leges, Thuriorum sunt, qui saeculo quinto, ut saepe +tum et postea fiebat, leges Charondae receperunt. Dubitandum igitur est, +num vere ante Charondam ipsum, cum Catanae patriae<a class = "tag" name += "tag3" href = "#note3">3</a> olim leges condidisset, ab aliis iam +legislatoribus de medicis publicis provisum sit. Certum tantum est ab +aliis iam ita factum esse, cum Thurii leges quasdam instituerent, quae +tum Charondae existimabantur. Sequitur, ut saeculo quinto et fortasse +iam sexto medici publici in urbibus Graecis Siciliae et Italiae +instituerentur.<a class = "tag" name = "tag4" href = "#note4">4</a></p> + +<p> +Quae cum ita sint, ex coloniis de earum originibus coniecturam nos +facere posse arbitramur. Nam est verisimile leges coloniarum non totas +ex novo fictas esse, sed quae domi usu magis quam lege constituta erant, +in coloniis iam legibus esse definita. Atque de Ionum usu ad ipsum +Homerum licet provocare. Antinous enim Ulixe mendico in oppidum +Ithacorum introducto pessime fecisse increpat Eumaeum, quod numerum +hominum egentium auxisset. Qui respondet (ρ 381 sqq.):</p> + +<div class = "verse first"> +Ἀντίνο᾽, οὐ μὲν καλὰ καὶ ἐσθλὸς ἐὼν ἀγορεύεις‧</div> +<div class = "verse"> +τίς γὰρ δὴ ξεῖνον καλεῖ ἄλλοθεν αὐτὸς ἐπέλθῶν</div> +<div class = "verse"> +ἄλλον γ᾽, εἰ μὴ τῶν, <em>οἱ δημιοεργοὶ ἔασιν,</em></div> +<div class = "verse"> +<em>μάντιν ἢ ἰητῆρα κακῶν ἢ τέκτονα δούρων</em>, +<span class = "gap">385</span></div> +<div class = "verse"> +ἢ καὶ θέσπιν ἀοιδόν, ὄ κεν τέρπῃσιν ἀείδῶν;</div> +<div class = "verse"> +οὕτοι γὰρ κλητοί γε βροτῶν ἐπ᾽ ἀπείρονα γαῖαν‧</div> +<div class = "verse"> +πτωχὸν δ᾽ οὐκ ἄν τις καλέοι τρύξοντα ἑ αὐτόν κτλ.</div> + +<p> +<span class = "pagenum">10</span> +<a name = "page10"> </a> +Quibus ex versibus discimus quo tempore facti sunt (saec. VII.?) medicos +sicut vates architectos poetas (praecones adduntur τ 135) functos esse +munere libero et ab aliis separato. Migrabant autem per urbes et +considebant, ubi ut manerent invitabantur aut quo arcessebantur (vs. +386). Ibi quamquam cives non erant, in statu honorato collocati erant, +atque verisimile est, cum δημιοεργοί essent vel τὰ δημόσια +ἐργαζόμενοι,<a class = "tag" name = "tag5" href = "#note5">5</a> eos a +populo esse altos.</p> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec1_2">§ 2.</a></h5> + +<h5>DE ASCLEPIADIS ET AESCULAPIIS.</h5> + +<p> +At multi sunt qui Aesculapii in fanis medicinam usque ad Hippocratis +tempora excultam esse credunt, medicos autem civiles fuisse negant ante +saeculum quintum vel sextum iniens. Quibus cum ea quae scripsimus +opponimus tum Homerum iterum laudamus. Apud quem nullo loco fit mentio +de Aesculapii aliusve numinis sacerdotibus, qui ex officio curant +aegrotos, sed medici multis locis commemorantur sive in Iliade duces +medicinae periti sunt sive sunt veri medici in Iliade et maxime in +Odyssea. Etenim Aesculapius et filii eius Podalirius Machaonque +militibus praesunt et vulneribus atque morbis medicantur sicut alii +duces (Β 731 sq., Δ 193 sqq., Λ 517 sqq., Λ 832 +sqq. cf. infra <a href = "#page75">p. 75</a>). +Nam exempli causa Achilles, qui artem +medicam a Chirone edidicerat (Λ 831 sq.), in imagine vasculi +Sosiae pulcherrima (Furtw., Berl. Vasens. 2278) Patroclum curans +spectatur, in Iliade ipsa Patroclus Eurypylum curat (Λ 844 sqq.). +Sed veri etiam medici in posterioribus +Iliadis partibus inveniuntur.<a class = "tag" name = "tag6" href = +"#note6">6</a> Iam vero in Odyssea munus medicorum ab aliis secretum +est, sed in templis Aesculapii medicos artem suam didicisse nullo verbo +dicitur.</p> + +<p> +<span class = "pagenum">11</span> +<a name = "page11"> </a> +Uno loco medici nisi ad Aesculapium tamen ad Paeonem referuntur. Quem +omnino alium veterem deum atque Aesculapium esse Usener +(<i>Götternamen</i> 153 sqq.) demonstravit (cf. Eisele apud Roscherum +s. v. Paian). Sed illo loco legis (δ 230 sq.):</p> + +<div class = "verse first"> +ἰητρὸς δὲ ἕκαστος ἐπιστάμενος περὶ παντῶν</div> +<div class = "verse"> +ἀνθρώπων‧ ἢ γὰρ Παιήονός εἰσι γενέθλης.</div> + +<p> +Quae verba non spectant ad medicos Aegyptios, ut iam antiqui ex versibus +antecedentibus concluserunt (schol., Eust., Plut. Gryll. 9; cf. +Ameis-Henze, Anhang p. 100), sed medici omnes, praecipue igitur +Graeci, laudantur (v. Welcker l. l. 49). Nemo autem medicos cum +Paeone artius cohaerere ex versibus illis colliget. Nam medici humani +appellantur progenies dei medici poetica quadam fictione sicut milites +θεράποντες Ἄρηος vel poetae Μουσάων θεράποντες nominantur. Ante +Aesculapium igitur Paeon deus medicorum erat, cum ipse esset +<em>deus</em> medicus et medicus deorum (v. Ε 401, 899). Quem et +Apollinem necdum Aesculapium habet Hesiodus etiam deos medicos (fr. +139):</p> + +<div class = "verse first"> +εἰ μὴ Ἀπόλλων Φοῖβος ὑπὲκ θανάτοιο σαώσει</div> +<div class = "verse"> +ἢ καὶ Παιήων ὃς πάντων φάρμακα οἶδεν,</div> + +<p> +et inde Iamblichus (de Pyth. vita 31, 208): εἶναι δὲ ταύτην τὴν +ἐπιστήμην τὸ μὲν ἐξ ἀρχῆς Ἀπόλλωνος καὶ Παιῶνος, ὕστερον δὲ τῶν περὶ τὸν +Ἀσκληπιόν. Quare factum est, ut vetustioribus temporibus medici nondum +Ἀσκληπιοῦ θεράποντες vel παῖδες nominarentur sed Παιῶνος. Ita enim Solon +etiam dicit, cum artes atque quaestus hominum enumeret (4, 57):<a class += "tag" name = "tag7" href = "#note7">7</a></p> + +<div class = "verse first"> +ἄλλοι Παιῶνος πολυφαρμάκου ἔργον ἔχοντες</div> +<div class = "verse"> +ἰητροί‧</div> + +<p> +Itaque primum valetudinarium non Aesculapium est, sed Paeonium, +<span class = "pagenum">12</span> +<a name = "page12"> </a> +quod apud Athenas erat in ora maritima et in quo aquae calidae +ducebantur trans columnas. Quod quinti saeculi media parte recentius non +est, cum Crates in Θηρίοις id commemoret (Ath. 268a).</p> + +<p> +Ἀσκληπιάδαι autem omnes medici primum appellantur apud Theogn. 432 sq.:</p> + +<div class = "verse first"> +εἰ δ᾽ Ἀσκληπιάδαις τοῦτο γ᾽ ἔδωκε θεός,</div> +<div class = "verse"> +ἰᾶσθαι κακότητα καὶ ἀτηρὰς φρένας ἀνδρῶν,</div> + +<p class = "nospace"> +et vix ante annum 500 hymnus Homericus quem dicunt (h. H. XVI) in +Aesculapium deum et ἰητῆρα νοσῶν olim factus esse videtur. Tum etiam +familiae vel collegia medicorum ab Aesculapio se ortos esse praedicare +coeperant. Quod tradit Theopompus: περὶ τε τῶν ἐν Κῷ καὶ Κνίδῳ ἰατρῶν, +ὡς Ἀσκληπιάδαι καὶ ὡς ἐκ Σύρνου οἱ πρῶτοι ἀφίκοντο ἀπόγονοι Ποδαλειρίου +(ita Photius, Bibl. c. 176, 203 = Müller, FHG. I, 296 fragm. 111). Ita +facillime factum est, cum veteres de historia medicorum anquirere +coepissent illo tempore, quo in summo flore erant Aesculapii +valetudinaria sacra, ut etiam Asclepiadae vere medici in his sacris +quondam artem didicisse medicam putarentur.</p> + +<p> +De his rebus ita igitur diiudicandum est multos fuisse medicos saeculis +illis, quibus Homeri carmina facta sunt, usque ad Hippocratis aetatem,<a +class = "tag" name = "tag8" href = "#note8">8</a> fuisse autem hos +medicos civiles neque pontifices Aesculapii, quem temporibus +vetustioribus omnino non habebant deum. Itaque falso Plinius, qui +tradidit: <i>sequentia eius</i> (Aesculapii), <i>mirum dictu, in nocte +densissima latuere usque ad Peloponnesiacum bellum. tum eam revocavit in +lucem Hippocrates</i> eqs. (XXIX, 4). Falso enarravit idem (l. l.) +Varrone auctore Hippocratem tabulis ἰαμάτῶν, ut ita dicam, Cois +exscriptis templum Aesculapii incendio consumendum curavisse et +medicinam suam instituisse (cf. S. Reinach, l. l. +p. 1670).<a class = +"tag" name = "tag9" href = "#note9">9</a> Quae indicia +<span class = "pagenum">13</span> +<a name = "page13"> </a> +iam dudum sunt facta a viris doctissimis. Ita enim G. Welcker, +l. l. p. 101: <i>Gar sehr aber widerstreitet es der +wahrscheinlichen griechischen Kulturgeschichte, wenn man von einigen +abenteuerlichen Sagen von höchst verschiedenartigen mythischen Personen, +die in der Geschichte der Arzneikunde, die sie höchst negativ angehen, +wunderlich spuken, unmittelbar übergeht zu der Ausübung der Heilkunst in +den Tempeln;</i> +ib. p. 103: <i>Es ist dies ebenso unwahrscheinlich</i> (nullos +fuisse medicos civiles inter Homerum et Hippocratem), <i>als daß +Hippocrates aus dem Schoße selbst dieser Nation, wie Athene aus dem +Haupte des Zeus in voller Rüstung, als der Meister einziger Art +hervorgegangen wäre, der nur auf sich ruhte, ohne Zusammenhang mit +vielen vorangegangenen Geschlechtern.</i> Idem autem Daremberg, Rev. +arch. XIX (1869), 267: +<i>Il est donc temps de faire justice de la phrase steréotypée: +Hippocrate père de la médecine, et d’en embarrasser l’histoire. Cette +phrase est un véritable attentat aux lois de dèveloppement de l’esprit +humain, et chacun peut maintenant reconnaître que le plus illustre +représentant de l’Ecole de Cos, qu’ Hippocrate a fait son apparition au +moment proprice quand tout concourait, depuis longtemps déjà, à préparer +les voies pour la manifestation d’un grand événement scientifique.</i> +Ita etiam S. Reinach, l. l. p. 1669. Sed tamen in libris +novissimis errores illi inveniuntur. Sunt etiam hodie, qui credant +medicinam Graecam illam celeberrimam in templis Aesculapii natam ibique +ad tempora Hippocratis esse excultam.</p> + +<p> +Certum quidem est homines superstitiosos si aegrotabant semper deos +consuluisse aut in speluncis vel templis incubuisse. Qui mos, postquam +multi antea veri medici fuerunt, longius perlatus est, quo tempore +Empedocles mystica quadam arte aegrotos curabat et ἰατρομάντεις, quo +verbo solus Aeschylus utitur (Suppl. 260. Ag. 1606. Eum. 62), +exsistebant. Tum tempus erat—eodem autem tempore medicina ipsa +maxime florebat—ut templa Aesculapii ex officio aegrotos suo more +sanare coepissent. Tamen medici, qui Aesculapium habebant deum +<span class = "pagenum">14</span> +<a name = "page14"> </a> +tutelarem et praesidem eumque valde colebant<a class = "tag" name = +"tag10" href = "#note10">10</a> ut temporibus vetustioribus Paeonem, +causam suam tum quidem numquam cum pontificibus Aesculapii communicabant +aut consiliis eorum intererant. Quod paucis verbis apte locutus est P. +Girard (l. l. p. 86): <i>tout en protestant contre le +charlatanisme des prêtres, ils demeurèrent toujours pleins du respect +pour le dieu.</i> +Quantopere autem vere medici tamen animi haud intacti religione +fuerint, ex Hippocratis viri ingeniosi loco celeberrimo percipitur (περὶ +ἀέρων 22, 77): ἐμοι δὲ καὶ αὐτῷ δοκεῖ ταῦτα τὰ πάθεα θεῖα εἶναι, καὶ +τἄλλα πάντα, καὶ οὐδὲν ἕτερον ἑτέρου θειότερον, οὐδὲ ἀνθρωπινώτερον, +ἀλλὰ πάντα ὅμοια καὶ πάντα θεῖα‧ ἕκαστον δὲ αὐτῶν ἔχει φύσιν τὴν ἑωυτοῦ, +καὶ οὐδὲν ἄνευ φύσιος γίνεται (cf. 22, 81: ἀλλά γὰρ, ὥσπερ καὶ πρότερον +ἔλεξα, θεῖα μὲν καὶ ταῦτά ἐστιν ὁμοίως τοῖς ἄλλοις‧ γίνεται δὲ κατὰ +φύσιν ἕκαστα).</p> + +<p> +Quare mihi non probatur saeculo iam quarto in Aesculapiis, quae ex +somniis sanabant, pontifices fuisse medicos. Tamen P. Girard +(l. l. p. 34) contendit in inscriptionibus Atticis IG. II 835 et +836 in Aesculapio Atheniensi repertis Onetorem Melitensem pontificem +(836 vs. 84 cf. vs. 73 et 65, 66) eundem esse hominem atque Onetorem +medicum, quem restituerunt 835, 13.<a class = "tag" name = "tag11" href += +"#note11">11</a> +<span class = "pagenum">15</span> +<a name = "page15"> </a> +Inferioribus autem saeculis, cum ex toto orbe terrarum ad fana +Aesculapii concurreretur, medici adeo labebantur, ut Aesculapiorum +adiuvarent medicos sacros, quippe qui paullatim aliquo modo medicinae +ipsius periti essent facti. Quod demonstratur inscriptionibus sanationes +dei exhibentibus, quae aevo Romano exaratae sunt: inscriptione +C. Iulii Apellae (IG. IV 955; cf. v. Wilamowitz, +<i>Isyllos</i> p. 116 sqq.); +tabula olim Maffeiana vocata, quae Romae inventa est et ad fanum +Aesculapii situm in insula Tiberis attinet (IG. XIV 966); +inscriptionibus Lebenae repertis in Aesculapio (v. I. Zingerle, AM. +XXI +(1896), p. 67); (cf. etiam titulum Pergamenum JvP. 264). Quae omnes +inscriptiones ab tabulis ἰαμάτων Epidauriis notissimis (IG. IV 951-953; +quartam edidit P. Cavvadias, <i>Mélanges Perrot,</i> Paris 1903, +p. 41) +longe eo distant, quod non fingitur deum ipsum homines quamvis aegrotos, +dum dormiunt, una nocte sanare (cf. Aristoph. Plut. vs. 627 sqq.), sed +quod deus eis somnia tantum inspirat, quibus interpretatis sacerdotes +remedia praecipiunt. Eo modo Aristides quoque altero p. Chr. n. +saeculo cum deo communicabat.</p> + +<p> +Quae cum tum ita essent, aevo quidem Romano fieri poterat, ut medici +immemores ordinis prioris ab sacerdotibus advocarentur vel ipsi +sacerdotes fierent. Suo iure citat P. Girard (l. l. +p. 33) IG. III 780 +(Athenis, saeculi p. Chr. n. II. ineuntis): ἡ ἐξ Ἀρείου πάγου +βο[υλὴ] +κτα. Ἄσυλον Ζ..... | Στειριέα <em>ἰατρὸν ζ[ακορ]|ρεύσαντα Ἀσκληπιῷ</em>. +IG. III 780a (ibid., eiusdem fere temp.): ἡ ἐξ Ἀρείου πάγου +β[ου]|λὴ<ι> κτα. Σώζοντα | Λαδίκου Σουνιέα <em>ἰα|τρόν, +ζακορεύσαντα | Ἀσκληπιοῦ καὶ Ὑγεία[ς]</em> | ἐν τῷ ἐπὶ Στρατολάου | +ἄρχοντος ἐνιαυτῷ. Aliae inscriptiones adiungi possunt: BCH. XVIII +(1894), p. 160, 4 = AM. XXIV (1899), p. 211, 34 (Germae apud +Pergamum) +vs. 5 sqq.: [Μ]ηνό|δωρος Ἀπολ|λωνίδου το|ῦ καὶ Ὀτακιλί|ου <em>ἰατρὸς καὶ +| ἱερεὺς τοῦ | Ἀσκληπιοῦ</em> κτλ. IG. XII 2, 484 (Lesbi): [ἡ β]όλλα καὶ +ὁ δᾶμος | Βρῆσον Βρήσω <em>ἀρχιατρόν</em> κτα.. vs. 21: <em>ζά|κορον +Σαώτηρος Ἀσκληπίω</em> κτλ. (qui quidem sacerdotia alia administraverat +plurima). Sed celeberrimi etiam medici officii causa suscipiebant +sacerdotia Aesculapii: C. Stertinius Xenophon in urbe Co +(Paton-Hicks 92 +(cf. Ditt.<sup>2</sup> 368<sup>1</sup>), 345; Herzog, Arch. Anz. 1903, +193 bis), Heraclitus Rhodiopoli (CIG. 4315 n.).</p> + +<p> +Prioribus temporibus cum saepe medici pii Aesculapio donaria vovissent +(v. <a href = "#note11">adn. 11</a>) maximeque si hominem valde +<span class = "pagenum">16</span> +<a name = "page16"> </a> +aegrotantem servaverant (cf. A. Koerte, AM. XVIII, 237), tamen +parva erant dona et nihilo ab aliorum differebant. Sed aevo Romano tota +templa Aesculapio constituebant, fortasse ut ipsi in eis medicarentur: +BCH. 1886, 216 (Oenoandae in Lycia): τὸ Ἀσκληπεῖον (sic) | κατεσκεύασεν +| τῷ Οἰνοανδέων | δήμῳ | Καπανεὺς (Καπανέως τοῦ Καπανέως) ἰατρὸς | +Οἰνοανδεὺς +| ἐκ τῶν ἰδίων. W. M. Leake, Transact. of the Roy. Soc. II, I +(1843) p. 245, 2 et p. 304, 2 = Lebas-Waddington III, 1, 1663b +(Mastaurae in Lydia): Σαμιάδης | Μενάνδρου | ἰατρὸς γενό|μενος ἄριστος| +ἀνέθηκεν τὸ τέ̣μενος καὶ τὰ ἱερ(ὰ) Ἀσκλη|π[ι]ῷ — — — +CIG. III 4315 n. (Rhodiopoli; Heracliti) vs. 17: ναὸν κατασκευ|άσαντα +καὶ ἀγάλματα ἀναθέντα Ἀσκλη|πιοῦ καὶ Ὑγείας — —</p> + +<p> +Infima igitur aetate ars vere medica cum arte pontificum Aesculapii +commixta est, postquam e fontibus longe disparibus exortae diu separatim +adoleverunt. De Aristide autem nunc nondum egi, cuius ex ἱεροῖς λόγοις +multa afferri possunt, quae quantopere saeculo p. Chr. n. altero +veri etiam medici artem pontificum probaverint atque adiuverint et ipsi +in Aesculapiis sanaverint demonstrant.</p> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec1_3">§ 3.</a></h5> + +<h5>DE MEDICIS PUBLICIS A SAECULO QUINTO USQUE AD PRINCIPATUS TEMPORA +PRIMA.</h5> + +<p> +Ad medicos publicos revertamur. Inveneramus primos eorum apud Iones, cum +in Odyssea apud poetam quendam Ionicum primum de medicis publicis +testimonium exstet atque antiquis iam temporibus in urbibus Ionicis +Siciliae et Italiae<a class = "tag" name = "tag12" href = +"#note12">12</a> medici illi exstiterint. Athenis saeculo sexto +Democedes medicus publicus erat, saeculo quinto alium certum medicum +publicum Aristophanes tradit. Qui in Acharnensibus, cum Dicaeopolis ab +agricola bobus suis ab hostibus privato rogatus esset, ut oculos +lacrimis effusis paene occaecatos pace (ut finxit Aristophanes +<span class = "pagenum">17</span> +<a name = "page17"> </a> +pro unguento) sibi oblineret, illum ita facit loquentem (vs. 1030 sqq.):</p> + +<div class = "verse first"> +ΔΙΚ. ἀλλ᾽, ὦ πονήρ᾽, οὐ δημοσιεύων τυγχάνω.</div> +<div class = "verse"> +ΓΕΩ. ἴθ᾽, ἀντιβολῶ σ᾽, ἤν πως κομίσωμαι τὼ βόε.</div> +<div class = "verse"> +ΔΙΚ. οὐκ ἔστιν, ἀλλὰ κλᾶε πρὸς τὰ Πιττάλου.</div> + +<p> +Fuit igitur Athenis Aristophanis temporibus Pittalus<a class = "tag" +name = "tag13" href = "#note13">13</a> δημοσιεύων vel medicus publicus +notissimus, ad quem aegroti in comoedia etiam mittebantur. Quem saepius +citat Aristophanes: in Acharnensibus iterum Lamachus miles gloriosus, +postquam in proelium profectus mox malum nanctus est, ut ad illum se +portent monet (vs. 1222):</p> + +<div class = "verse first"> +θύραζέ μ᾽ ἐξενέγκατ᾽ ἐς τὰ Πιττάλου</div> +<div class = "verse"> +παιωνίαισι χερσίν.</div> + +<p> +Denique Vesp. 1432 Philocleon cuidam, quem vulneraverat et qui hac de +causa eum reum facere volebat, suadet, ut medicum potius adeat:</p> + +<div class = "verse first"> +οὕτω δὲ καὶ σὺ παράτρεχ᾽ εἰς τὰ Πιττάλου</div> + +<p>(θεραπευθησόμενος τὰς πληγάς addunt scholia). Sic plane intelligitur +harum comoediarum aetate medicos publicos Athenis fuisse homines +notissimos.</p> + +<p> +Quod quin inscriptione quoque in arce Athenarum eruta affirmaretur, ab +eo non multum afuit. Nam scribit A. Wilhelm (Wien. Jahresh. I +(1898), +Beibl. p. 44) inscriptionem IG. I 81, si recte eam legerit, ad +medicum publicum pertinere, et posterius de hac et aliis accuratius se +disceptaturum esse promittit. Quam fidem cum nondum vir doctissimus +liberaverit, inscriptionem illam ad alteram quinti saeculi partem ut +videtur pertinentem afferre non possumus.<a class = "tag" name = "tag14" +href = "#note14">14</a></p> + +<p> +<span class = "pagenum">18</span> +<a name = "page18"> </a> +Eodem fere tempore<a class = "tag" name = "tag15" href = +"#note15">15</a> inscriptio Cypria syllabarum signis indigenis tabulae +aheneae incisa est, quae Idalii olim est inventa (Deecke, SGDI. 60). +Quae foedus inter Stasicyprum regem Idaliosque et Onasilum medicum +factum exhibet, quo illi pecuniam vel fundos polliciti Onasilum et +fratres eius sibi obligabant, ut per tempus obsessionis, qua Persae et +Citiei Idalium urbem premebant, viros vulneratos publice curarent: ὅτε +τὰν πτόλιν Ἠδάλιον κατέϝοργον Μᾶδοι κὰς Κετιῆϝες, ἰ(ν) τῶι Φιλοκύπρων +ϝέτει τῶ Ὀνασαγόραυ, βασιλεὺς Στασίκυπρος καὶ ἁ πτόλις Ἠδαλιῆϝες +ἄνωγον Ὀνάσιλον τὸν Ὀνασικύπρων τὸν <ins class = "correction" title += "(sic) j">ἰjατῆραν</ins> κάς τὼς κασιγνήτως <ins class = +"correction" title = "(sic) j">ἰjᾶσθαι</ins> τῶς ἀνθρῶπως τὼς ἰ(ν) τᾶι +μάχαι ἰκμαμμένως ἄνευ μισθῶν κτλ. (vs. 1 sqq.). Habemus igitur quinto +iam saeculo Idalii medicum, qui multis promissis (vs. 5 sqq.) publicus +advocatus est. Sed in summo discrimine hoc factum est, qua ex re +intellegitur Idalienses tum munus medicis publice mandare nondum +consuevisse aut omnino nullos medicos in urbe fuisse.</p> + +<p> +At saeculis insequentibus in Graecia multos medicos publice +<span class = "pagenum">19</span> +<a name = "page19"> </a> +institutos esse cum scriptores, Plato, Xenophon, Teles alii, quos suo +quemque loco tractabimus, testantur tum tituli multi approbant. Quas +breviter nunc enarrare supervacaneum non erit:</p> + +<p class = "citation"> +1. W. Judeich, AM. XVI (1891), 292. <em>Tei</em>. Fragmentum synoecismi +pacti inter Teum et aliam civitatem. vs. 10 commemoratur τὸ ἰατρικόν. +Annorum a. Chr. n. 370-350 (J. Wackernagel, AM. XVII 143). Sed +recentior esse videtur.</p> + +<p class = "citation"> +2. IG. II 256b (add. p. 424). Ditt.<sup>2</sup> 489. Mich. 120. +<em>Athenis in Aesculapio</em>. Decretum in honorem Phidiae Apollonii f. +Rhodii medici Athenis publici. A. 304/3 a. Chr. n.</p> + +<p class = "citation"> +3. IG. II 352b (add. p. 426). <em>Athenis in Aesculapio</em>. +Fragmentum decreti pertinentis ad sacrificia Aesculapio et Hygiae ab +medicis publicis facta. Anni, ut videtur, 240/39 a. Chr. n. (v. +Kirchner, PA. 3791: GGA. 1900, p. 443, § 24).</p> + +<p class = "citation"> +4. IG. XII 1, 1032. Ditt.<sup>2</sup> 491. Mich. 436. <em>Carpathi +(Brycunte)</em>. Decretum honorificum Menocriti Metrodori f. Samii +Brycuntiorum med. publ. III. fere saec.</p> + +<p class = "citation"> +5. R. Herzog, Arch. Anz. 1903, p. 198, 3. <em>Co in +Aesculapio</em>. +Decretum pagi Αιγηλίων in honorem Anexippi Alexandri f. med. publ. III. +saec. Nondum edita.</p> + +<p class = "citation"> +6. ibidem nr. 4. <em>Co in Aesculapio</em>. Fragmentum decreti in +honorem medici publici alicuius. III. saec. Nondum edita.</p> + +<p class = "citation"> +7. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 5. Ditt.<sup>2</sup> 490. Mich. 425. +SGDJ. 3618. <em>Co</em>. Decretum honorificum Xenotimi Timoxeni f. Coi +medici, qui vice medicorum publicorum morbo affectorum munere publico +functus est. III. fere saec.</p> + +<p class = "citation"> +8. Foucart-Wescher, Inscr. de Delph. 16. Ditt.<sup>2</sup> 466. Mich. +268. SGDJ. 2615. <em>Delphis</em>. Decretum populi Philistioni cuidam +choregiam et τὸ ἰατρικόν remittentis. Anno fere 200. aut paullo +superiore.</p> + +<p class = "citation"> +9. W. Vollgraf, BCH. XXV (1901), 234. <em>Amphissae</em>. Decretum +populi Amphissiorum perscriptum populo Scarphiensium, in honorem +Menophanti Artemidori f. Macedonis ex urbe Lydiae Hyrcanio, qui medicus +publicus Amphissam accitus erat. II. saeculi partis prioris.</p> + +<p class = "citation"> +10. B. Latyschew, AM. VII (1882), p. 364. SGDJ. 1447. Mich. 297. +IG. IX, 2, 69. <em>Lamiae</em>. Decretum honorificum Metrodori Adromenis +f. Pelinnaei medici publ. <em>veterinarii</em>. Anno fere 130. +a. Chr. n. (A. Wilhelm, BCH. 1900, p. 230).</p> + +<p class = "citation"> +11. H. Demoulin, BCH. XXVII (1903), 233 sqq. (cf. 1902, p. 420, 2). +<em>Teni</em>. Decretum Teniorum atque decretum Nesiotarum in honorem +Apollonii Hieroclis f. Milesii med. publ. II. saec.</p> + +<p class = "citation"> +12. C. T. Newton, Greek inscr. in the Brit. Mus. 143. <em>Gythei</em>. +Decretum honorificum Damiadae ... lis f. Lacedaemonii med. publ. Anni +fere 100. a. Chr. n. aut paullo posterioris.</p> + +<p class = "citation"> +13. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 344. <em>Co</em>. Decretum pagi +Halensium in honorem Isidori Nicarchi f. Coi med. publ. Saeculi +p. Chr. n. primi.</p> + +<p class = "citation"> +14. Heberdey u. Kalinka, Zwei Reisen im südwestl. Kleinasien (Denkschr. +d. K. A. d. W. in Wien, ph.-h. Kl. Bd. XLV, 1), p. 23, 13. In +Lyciae urbe +<span class = "pagenum">20</span> +<a name = "page20"> </a> +<em>Tlo.</em> Basis statuae erectae a populo in honorem Bellerophontei +med. publ. I. aut II. p. Chr. n. saec.</p> + +<p> +Quos adhuc enumeravimus titulos, certe sunt medicorum publicorum aut +certe ad medicos publicos spectant. Adiungimus eos, qui fortasse ad +medicos publicos pertinent, quamquam propter lapides nimis corrosos non +plane constat, et qui, nisi sunt medicorum publicorum, tamen his aliquid +proficiunt (nr. 15-28). Horum titulorum cum plurimi autem sint decreta +honorifica, decretis quae de medicis publicis facta sunt enumeratis usui +fortasse est aliorum quoque medicorum addere decreta atque bases +statuarum a <em>re publica</em> positarum (num. 29-48):</p> + +<p class = "citation"> +15. IG. II 186. <em>Athenis in arce</em>. Decretum honorificum Euenoris +Euepii f. Acarnanis medici. 322/21 a. Chr. n.</p> + +<p class = "citation"> +16. IG. II 187. <em>Athenis in arce</em>. Decretum in honorem eiusdem. +Paullo recentius.</p> + +<p class = "citation"> +17. R. Herzog, Arch. Anz. 1903, p. 197. <em>Co in Aesculapio</em>. +Decretum factum de legibus colligendis, quae erant de piaculis (ἁγνειαῖς +et καθαρμοῖς) veteribus, et piaculorum ipsorum laterculus. Commemorantur +aedes medicorum (εἶ τοὶ ἰατροὶ τάσσονται). Anno fere a. Chr. 300. +Nondum edita.</p> + +<p class = "citation"> +18. ibidem p. 10. <em>Co in Aesculapio</em>. Epistula Cnossiorum ad +Coos missa de Hermia medico Coo Gortyna artem exercente et a Cnossiis +honorato. Anni a. Chr. n. 219. vel uno prioris posterioris.</p> + +<p class = "citation"> +19. IG, XII 5, 600. <em>Ceae</em>. Decretum honorificum Polygnoti +Dinonis f. Phi[lippensis?] med. fortasse publici. III. saec. vix +recentior.</p> + +<p class = "citation"> +20. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 37 (cf. 40). Ditt.<sup>2</sup> 616. +SGDJ. 3636. Mich. 716. Co. Fasti sacri Coorum. Medicis pars carnis +victimarum conceditur. III. saec.</p> + +<p class = "citation"> +21. J. Demargne, BCH. XXIV (1900), 225. In insula Creta ad oppidum +<em>Oluntem</em> reperta. In eodem lapide una cum compluribus aliis +decretis honorificis decretum est in honorem medici cuiusdam Casii +fortasse publici. Anni fere 200. a. Chr. n.</p> + +<p class = "citation"> +22. Ph. E. Legrand, BCH. XVII (1893), p. 550, nr. 48. +Ditt.<sup>2</sup> +503. REG. IX (1896), 359. In Mysia prope Parium (in vico +<i>Dermendjik</i>). Decretum synedrorum concilii Iliensis in honorem +Parianorum et A ..... zi Zopyri f. agoranomi Pariani; panegyri Athenae +Iliadis cum cura instructa conduxerat filius Zopyri inter cetera medicum +homines in panegyri morbo affectos gratiis curantem. II. saec. partis +prioris.</p> + +<p class = "citation"> +23. Th. Homolle, BCH. VI (1882), p. 13 vs. 83. Ratio excepti et +expensi hieropoearum Apollinis <em>Delii</em> archonte Demare +(a. fere 180. cf. Ditt.<sup>2</sup> 588, p. 320<sup>1</sup>). +Cuius anni hieropoei ab antecessoribus in arcam publicam inter ceteras +acceperant urnam in qua inerant [ὧν] ἔλαττον ἔλαβεν ὁ ἰατρὸς <span +class = "explan" title = "C C L">Η Η 𐅄</span> καὶ τοῦ ἐνοικίου +ὡσαύτως <span class = "explan" title = "X X V">Δ Δ 𐅃</span>.</p> + +<p class = "citation"> +24. IG. IX 1, 104. <em>Elateae</em>. Decretum honorificum medici Asc +..... haud scio an publici. Vix ante saec. II. medium.</p> + +<p class = "citation"> +<span class = "pagenum">21</span> +<a name = "page21"> </a> +25. C. T. Newton, Greek Inscr. in the Brit. M. 260. Exemplar +<em>Calymnae</em> constitutum, ut videtur, decreti Coorum, ut honores +medico cuidam Coo ab Calymniis tributi Co proclamarentur. II. fere +saec.</p> + +<p class = "citation"> +26. BCH. XVIII (1894), p. 197. <em>Amorgi.</em> Decretum nimis +mutilum in honorem Uliadis Uliadis f. medici. II. fere saec.</p> + +<p class = "citation"> +27. R. Herzog, Arch. Anz. 1903, p. 198, 1. <em>Co in +Aesculapio</em>. +Decretum Apterae urbis Creticae in honorem Callippi Aristocriti f. Coi +medici a Cois missi. II. saec. Nondum edita.</p> + +<p class = "citation"> +28. IG. XII 5, 719. <em>Andri.</em> Honorum decretum Artemidori Menodoti +f. medici fortasse publici. Aevi Romani ineuntis.</p> + +<p class = "citation space"> +29. R. Herzog, Arch. Anz. 1903, p. 198, 2. <em>Co in +Aesculapio.</em> +Decretum Jasi urbis Cariae in honorem Philisti Nicarchi f. Coi medici, +qui Jasios curaverat, cum Coi in morbos incidissent. III. saec. Nondum +edita.</p> + +<p class = "citation"> +30. Jardé, BCH. XXVI (1902), 269. <em>Delphis</em>. Decretum Philisti +Moschionis f. Coi medici ab Amphictyonibus honorati. Anni a. Chr. +ut videtur 218/17.</p> + +<p class = "citation"> +31. Th. Homolle, BCH. IV (1880), 348. <em>Deli.</em> Decretum +honorificum Archippi Polychari f. Cei medici. III. vel II. saec.</p> + +<p class = "citation"> +32. Wescher et Foucart, Inscr. rec. à Delphes 462. SGDJ. 2632. +<em>Delphis</em>. Decretum in honorem Melancomae nescio cuius filii +[Me]galopolitae medici. Anni a. Chr. 206/05.</p> + +<p class = "citation"> +33. CIG. 3596. Ditt.<sup>1</sup> 157; idem Syll. Suppl. (Orientis Graec. +inscr. sel.) 220. Troia u. Ilion, p. 465, 25 (Brueckner). In +<em>Troade</em> olim reperta. Decretum Iliensium in honorem Metrodori +Timoclis f. Amphipolitae medici, qui Antiochum regem et Meleagrum ducem +in pugna vulneratos sanaverat. III. a. Chr. saec. exeuntis vel +ineuntis II (cf. Th. Sokoloff, Klio, Beitraege zur alten Gesch., edd. +C. F. Lehmann u. E. Kornemann IV (1904), p. 109 sq.: post +pugnam apud Panium commissam anno 198).</p> + +<p class = "citation"> +34. C. T. Newton, Greek Inscr. in the Brit. M. 258. SGDJ. 3557. +<em>Calymni</em>. Fragmentum decreti in honorem Chartadae<a class = +"tag" name = "tag16" href = "#note16">16</a> Philoxeni f. Berenicei +medici (at non archiatri, cf. infra <a href = "#page27">p. 27</a>). +Circa annum 200. a. Chr.</p> + +<p class = "citation"> +35. IG. II 433. <em>Athenis</em>. Fragmentum decreti in honorem Menandri +Pergameni, medici Eumenis II. regis Pergamenorum. Ex annis a. Chr. +197-159.</p> + +<p class = "citation"> +36. IG. IX 1, 516. <em>Actii</em>. Decretum concilii Acarnanum in +honorem Diogenis Diogenis f. Pergameni medici per oppida Acarnaniae +medicantis. Annorum 167-146.</p> + +<p class = "citation"> +37. R. Weil, AM. I (1876), p. 337, 7a. <em>Amorgi</em>. Cum aliis +in eodem lapide decretum est Minoetarum in honorem Pythionis Aeacidae +[Delphi] medici. II., ut videtur, saeculi.</p> + +<p class = "citation"> +38. P. Perdrizet, BCH. XX (1896), p. 341, 7. <em>Citii</em>. +Basis statuae publice erectae in honorem Artemidori Artemidori f. +medici. II. aut I. a. Chr. saec.</p> + +<p class = "citation"> +<span class = "pagenum">22</span> +<a name = "page22"> </a> +39. CIG. 4379c. Sterret, Papers of the American School III (1884-85), p. +287, nr. 407/8. In loco <em>Pisidiae</em> <i>Kara Baulo</i>. Basis +statuarum Orestis Antiochi f., qui Alexandriae studiosus medicinae +mortuus erat, et patris eius. Statuas ponendas curavit mater et coniunx +honore a senatu populoque decreto. II. vel I. p. Chr. n. saec.</p> + +<p class = "citation"> +40. O. Kern, Inschr. von Magnesia 113. Ditt.<sup>2</sup> 371. In vico +<i>Üzümlü</i> prope Magnesiam a. M. Decretum honorificum Tib. +Claudii Tyranni Magnetis Claudii imperatoris liberti medici. Ex I. +p. Chr. saeculi prima parte.</p> + +<p class = "citation"> +41. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 409 et 418. Kaibel, EG. 200. +<em>Co</em>. Basis statuae Satyri Themistocli f. medici a pago +Isthmiotarum honorati; in alio lapide basis duo sunt disticha medici +ipsius tunc iam mortui, qui gratias agit pago Isthmio. I. p. Chr. +n. saec. ineuntis vel medii.</p> + +<p class = "citation"> +42. CIG. 4315n. <em>Rhodiopoli.</em> Basis statuae publice constitutae +in honorem Heracliti Heracliti f. Rhodiopolitae Rhodiique philosophi et +medici, Homeri inter medicos vocati, qui a multis civitatibus +societatibusque honoribus affectus est. I. vel II. p. Chr. +saec.</p> + +<p class = "citation"> +43. IG. III 780. <em>Athenis.</em> Basis statuae ab Areopago, senatu +sescentorum, populo constitutae in honorem Asyli Z..... f. Stiriensis +medici et zacori Aesculapii. Ex annis anno p. Chr. 126. +antecedentibus.</p> + +<p class = "citation"> +44. IG. III, 780a. <em>Athenis in Aesculapio</em>. Herma sine capite cum +inscriptione Sozontis Ladici f. Suniensis medici et zacori Aesculapii, +quem Areopagus, senatus sescentorum, populus honorabant. Eiusdem +aetatis.</p> + +<p class = "citation"> +45. Th. Reinach, REG. VI (1893), p. 180, 19. <em>Jasi</em>. Basis +statuae C. Cornelii Hecataei medici publice erectae. I. vel II. +p. Chr. saec.</p> + +<p class = "citation"> +46. G. Hirschfeld, Greek Inscr. in the Brit. M. 799. <em>Cnidi</em>. +Basis statuae publice constitutae in honorem Servii [Sul]picii +Apolloni[i] f. Hecataei medici. Saec. p. Chr. I. vel II.</p> + +<p class = "citation"> +47. ibidem 838. <em>Cnidi</em>. Basis statuae a populo erectae in +honorem Cliti Cliti f. medici mortui. Saec. p. Chr. II. +vel III.</p> + +<p class = "citation"> +48. G. Cousin et Ch. Diehl, BCH. X (1886), p. 60, nr. 13. In urbe +Lyciae Cadyanda. Basis statuae Menophili Dosithei f. Cadyandensis medici +a senatu populoque statutae. Saec. p. Chr. II. vel III.</p> + +<p> +Ex his quos casus servavit titulis satis certo confirmatur quod in +universum dicit Xenophon: περὶ δὲ ὑγιείας ἀκούων καὶ ὁρῶν ὅτι καὶ πόλεις +αἱ χρῄζουσαι ὑγιαίνειν ἰατροὺς αἱροῦνται κτλ. (Inst. Cyr. I 6, 15). Tam +quarto igitur saeculo fere omnes omnino urbes Graecorum medicos publice +conduxisse censendae sunt.</p> + +<p> +A Graecis hoc institutum ad barbaros transgressum esse Strabo e +Posidonio docet. Qui de Massiliensibus suo etiam tempore Romanos et +Gallos litteras docentibus verba faciens dicit haec: ὁρῶντες δὲ τούτους +οἱ Γαλάται καὶ ἅμα εἰρήνην ἄγοντες τὴν σχολὴν ἄσμενοι πρὸς τοὺς +τοιούτους διατίθενται βίους οὐ κατ᾽ ἄνδρα μόνον ἀλλὰ καὶ δημοσίᾳ‧ +σοφιστὰς γοῦν ὑποδέχονται τοὺς μὲν ἰδίᾳ, τοὺς +<span class = "pagenum">23</span> +<a name = "page23"> </a> +δὲ πόλεις κοινῇ μισθούμεναι, καθάπερ καὶ ἰατρούς (C. p. 181; IV 1, +5 ex.).</p> + +<p> +Sed ad titulos supra compositos revertimur. In quibus modus honorum +alius est saeculis ante Christum natum, alius aetate Romana. Olim enim +senatus populusque virum de civitate meritum laude publica honorabant, +proxenia, civitate, aliis huiusmodi honoribus, qui lapide in publico +constituto memoriae prodebantur. Romanis autem temporibus, cum honores +illi pretium atque dignitatem amisissent, clariora apertioraque insignia +virtutis desiderabantur. Itaque totum hominem marmoreum posteris +constituebant. Quo factum est, ut, quo recentiora sunt tempora, eo +plures bases statuarum exsistant medicorum eoque magis decreta longa +atque aptissima ad nos erudiendos offerre se desinant.</p> + +<p> +Sin autem publicos spectamus medicos, omnes ferme, quorum titulos +possidemus, ante principatus tempora vivebant; neque omnino ullam +inscriptionem medici publici inde ab altero p. Chr. n. saec. +habemus. Quid igitur est? Institutum illud sensim et paullatim periitne +temporibus imperii Romani? Minime. Nam medici publici tum etiam munere +suo omnibus locis fungebantur. Sed nomen mutatum est. Quod quale fuerit, +mox videbimus.</p> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec1_4">§ 4.</a></h5> + +<h5>DE MEDICIS PUBLICIS AEVI ROMANI SIVE DE ARCHIATRIS.</h5> + +<p> +Aetate Romana uno loco medici publici usque in saeculum quartum +eminent:</p> + +<p> +Oxyrh. Pap., I 51 (p. 108) anni p. Chr. 173. De corpore mortuo +visitato ad Claudianum praetorem relatio π(αρὰ) Διονύσο(υ) Ἀπολλοδώρου +Διονυς[ί]ου ἀπ᾽ Ὀξυρύγχων πόλεως δημοσίου ἰατροῦ.</p> + +<p> +Oxyrh. Pap., I, 40 (p. 83), saec. II. p. Chr. exeuntis vel +ineuntis III. Iudicium praefecti de questu Psasnis, qui quidem est +ἰατρὸς δημος[ιεύ]ων ἐπὶ ταρι[χείᾳ].</p> + +<p> +Oxyrh. Pap., I 52 (p. 109), anni 325. De inspectione puellae domo +collapsa vulneratae renuntiatio ad curatorem rei publicae παρὰ Ἀυρηλίων +.... καὶ Διδύμου καὶ Σιλβανοῦ ἀπ[ὸ τῆς λαμ(πρᾶς)] καὶ λαμ(προτάτης) +Ὀξυρυγχιτῶν πόλεω[ς δημοσίων] ἰ[ατρ]ῶν.</p> + +<p> +<span class = "pagenum">24</span> +<a name = "page24"> </a> +Quibus papyris addenda esse videtur similis renuntiatio C. Minicii +Valeriani ἔχοντος τὸ ἰατρεῖον ἐν κώμῃ Καρανίδι data a. d. XI. Kal. +Sept. anni 130. (BGU. 647). Quam papyrum medici publici esse, si ex +argumento eius collegerimus, a vero fortasse non aberrabimus.</p> + +<p> +Iam his papyris demonstratum est vetus medicorum publ. nomen (δημόσιος +ἰατρός vel ἰατρὸς δημοσιεύων) in Aegypto etiam per aevum Romanum +usitatum fuisse.</p> + +<p> +Aliis locis δημόσιοι ἰατροί posterioribus imperatorum saeculis non +inveniuntur. Tamen multi altero p. Chr. saeculo tituli medicorum +exstant et maxime in urbibus Asiae Minoris. Inter hos sunt multi +archiatrorum. Qui archiatri erant medici publici et excipiebant eos, +quos adhuc cognovimus δημοσιεύοντας, ipsi vocati ἀρχιατροί.<a class = +"tag" name = +"tag17" href = "#note17">17</a> Quod priusquam accuratius exponamus, de +archiatris, unde provenerint, verba nonnulla nobis facienda sunt.</p> + +<p> +Inscriptionibus archiatrorum, quae ante Romana tempora exaratae erant, +nondum inventis diu viri docti putabant apud Romanos exstitisse +archiatros, plurimique Andromachum Neronis imperatoris medicum primum +omnium designabant. Quem Galenus ἀρχιατρόν vocaverat (K. XIV, +p. 2). +Erotianus autem librum, qui τῶν παρ᾽ Ἱπποκράτει λέξεων συναγωγή +inscribitur, Andromacho archiatro dedicaverat (ed. Klein, p. 29, 1: +Τὴν Ἱπποκράτους πραγματείαν, ἀρχιατρὲ Ἀνδρόμαχε, οὐκ ὀλίγα συμβαλλομένην +πᾶσιν ἀνθρώποις ὁρῶν κτλ., quibus verbis liber incipit); sed hunc +recentiorem quam illum Neronis medicum et filium eius fuisse suo iure +exposuit Klein (Proleg. p. XII sq.). Inscriptione tum Coa inventa +(PH. 345) C. Stertinius Xenophon primus archiater +existimabatur.</p> + +<p> +<span class = "pagenum">25</span> +<a name = "page25"> </a> +Altera ex parte per complura saecula viri doctissimi inquirebant, quae +vis voci ἀρχιατρός subiecta esset, habebantque controversiam, ἀρχὸς τῶν +ἰατρῶν an τοῦ ἄρχοντος ἰατρὸς (ne memoremus <i>principem atrii</i> +quemquam intellexisse) vis primitiva vocabuli esset (v. Dan. le Clerc, +<i>Hist. de la Méd.</i>, p. 585 sqq.). Postremum commentationem de +archiatris ampliorem scripsit R. Briau: <i>L’archiâtrie romaine ou +la médecine officielle dans l’empire romain. Suite de l’histoire de la +profession médicale</i> (Paris 1877). Qui rem acute perscrutatus tamen +nimis subtiliter in plura genera quam sunt distribuit archiatros.<a +class = "tag" name = "tag18" href = "#note18">18</a> Res tum non +promovebatur, nisi quod nomen archiatrorum iam saeculis Christum natum +antecedentibus occurrere demonstrabatur, id quod facillime fieri poterat +inscriptionibus, quae id ostendebant, repertis.<a class = "tag" name = +"tag19" href = "#note19">19</a></p> + +<p> +<span class = "pagenum">26</span> +<a name = "page26"> </a> +Quarum prior in basi statuae Deli inventa legitur (ed. Th. Homolle, BCH. +IV (1880), p. 217; Ditt.<sup>1</sup> 244; Löwy 294; Ditt. Suppl. +256):</p> + +<div class = "verse first"> +Κράτερον Κρατέρου Ἀντιοχέα τὸν τροφέα</div> +<div class = "verse"> +Ἀντιόχου Φιλοπάτορος, τοῦ ἐγ᾽ βασιλέως</div> +<div class = "verse"> +μεγάλου Ἀντιόχου καὶ βασιλίσσης Κλεοπάτρας,</div> +<div class = "verse"> +γεγονότα δὲ καὶ τῶν πρώτων φίλων βασιλέως Ἀντι- +<span class = "gap">5</span></div> +<div class = "verse"> +όχου καὶ ἀρχιατρὸν καὶ ἐπὶ τοῦ κοιτῶνος τῆς</div> +<div class = "verse"> +βασιλίσσης, Σωσίστρατος Σωσιστράτου</div> +<div class = "verse"> +Σάμιος, τῶν πρώτων φίλων, ἀρετῆς ἕνεκα καὶ</div> +<div class = "verse"> +εὐνοίας καὶ φιλοστοργίας τῆς εἰς ἑαυτὸν,</div> +<div class = "verse"> +Ἀπόλλωνι Ἀρτέμιδι Λητοῖ.</div> +<div class = "verse2"> +Φιλότεχνος Ἡρώδου Σάμιος ἐποίει.</div> + +<p> +Qua ex inscriptione apparet archiatrum ordinis nobilis fuisse et apud +regem ipsum (Antiochum VII.) munus medicum exsecutum esse, cum titulus +inter alias aulae regiae dignitates insertus sit. Est autem inscriptio +annorum 130. vel 129. a. Chr. (Ditt.<sup>1</sup> 244<sup>1</sup>. +cf. Löwy 294). Altera inscriptio gemina iterum τῶν πρώτων φίλων βασιλέως +καὶ ἀρχιατρόν ostentat. Quam Deli quoque inventam edidit +S. Reinach, BCH. VII (1883), 359 (Ditt. Suppl. 374). Exarata est +non multo post antecedentem, cum Mithradates (VI.) Eupator per annos +a. Chr. 120-63 regnaret. Legitur autem in basi statuae ita:</p> + +<div class = "verse first"> +῎<ins class = "correction" title = "legitur ‘Ο’">Ὁ </ins>ἱερε]ὺς Ἡλιάναξ +Ἀσκληπιοδώρου Ἀθηναῖ[ος]</div> +<div class = "verse"> +Παπίαν Μηνοφίλου Ἀμισηνόν,</div> +<div class = "verse"> +τῶν πρώτων φίλων βασιλέως</div> +<div class = "verse"> +Μιθραδάτου Εὐπάτορος +<span class = "gap">5</span></div> +<div class = "verse"> +καὶ ἀρχιατρόν, τεταγμένον δὲ</div> +<div class = "verse"> +καὶ ἐπὶ τῶν ἀνακρίσεων,</div> +<div class = "verse2"> +θεοῖς. </div> + +<p> +Hi duo tituli, soli archiatrorum, qui e saeculis antechristinianis adhuc +exstant, plane demonstrant apud diadochos qui vocantur reges archiatros +exortos et munere aulico functos esse. +<span class = "pagenum">27</span> +<a name = "page27"> </a> +Sed in inscriptione Calymnia (nr. 34)<a class = "tag" name = "tag20" +href = "#note20">20</a> cum vs. 5 ante vocabulum ἰατρός lacuna hiaret et +Newton, qui illam edidit, vestigia litterae Χ agnosci posse<a class = +"tag" name = "tag21" href = "#note21">21</a> putavisset, hic [αρχ]ιατρός +supplevit. Haberemus igitur medicum <em>urbis</em>, qui archiater +vocatus esset. At quae Newton explevit stare non possunt, cum viri duo +doctissimi, A. Smith et A. R. Munro, lapidem denuo inspexerint +atque litteram ullam in lacuna fuisse negaverint.<a class = "tag" name = +"tag22" href = "#note22">22</a></p> + +<p> +Qua igitur in domo regia archiatri primi exstiterint, quaerendum est. +Etenim mihi quidem probatur ante Alexandrum aut Alexandri ipsius +temporibus nondum quosvis medicos archiatros nominatos esse. Cum autem +titulus archiatri, qui regem Antiochum curabat, tempore prior sit, in +aula Seleucidarum medici aulici appellari archiatri coepti esse +videntur, optimeque propinquitate atque coniunctione familiae utriusque +probatur ab aula regia Antiochena ad regis Pontici nomen transiisse. At +S. Reinach verisimile esse existimabat (BCH. VII 359 et apud +Daremberg-Saglio, l. l. p. 1690) in Aegypto primos exstitisse +archiatros, cum aliae aulae mores atque institutiones Ptolemaeorum +imitarentur, cum in Aegypto tituli similes sicut ὁ ἐπὶ τῶν ἰατρῶν et +βασιλικὸς ἰατρός se praeberent, cum denique iam veteris imperii +temporibus in quinta, quam numerant, regum familia medici regis noti +sint. Quarum causarum quam primam vir doctissimus attulit, falsam esse +infra videbis (<a href = "#note25">adn. 25</a>), +quam tertiam nihil ponderis habere nemo neget.</p> + +<p> +Sed legitur in inscriptione Deli inventa titulis Crateri et Papiae supra +exscriptis simillima quidam ἐπὶ τῶν ἰατρῶν (ed. Th. Homolle, BCH. III +(1879), p. 470; Ditt. Suppl. 104): +<span class = "pagenum">28</span> +<a name = "page28"> </a> +Χρύσερμον Ἡρακλείτου Ἀλεξανδρέα | τὸν συγγενῆ βασιλέως Πτολεμαίου<a +class = "tag" name = "tag23" href = "#note23">23</a> | καὶ ἐξηγητὴν καὶ +ἐπὶ τῶν ἰατρῶν | καὶ ἐπιστάτην τοῦ Μουσείου | Ἄρειος —— +—— Ἀπόλλωνι κτλ. Qui cum praefectus Musei vocetur +praefectusque urbis Alexandriae vel praefectus annonae +(ἐξηγητής.—cf. U. Wilcken, Ostr. I, p. 624, 654; cf. +Ditt. Suppl. 104<sup>4</sup>), tertium etiam quod habuit officium +publice neque in aula regis administrasse videtur. Praefuit igitur +fortasse Alexandriae medicis et rebus medicis. Neque nego potuisse eum +omnibus medicis publicis, qui multi in Aegypto erant, summum praefectum +impositum fuisse, ut voluit R. Ditterberger (Suppl. +104<sup>5</sup>). Certe quidem in aula regia non medicus erat regis.</p> + +<p> +At idem atque ἀρχιατρός titulus qui etiam testis excitatur significare +videtur. Legitur enim in magna papyro Taurinensi, quam integerrimam +edidit A. Peyron, <i>Papyri Graeci regii Taurinensis musei Aegyptii +I</i> (Taurini 1826), pap. 1, vs. 25 Tatam, qui ὁ βασιλικὸς ἰατρός +vocatur, iussum regis per litteras tradidisse praefecto. Sicut igitur +ille Παπίας ἀρχιατρός, τεταγμένος δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνακρίσεων (p. 29) +Tatas quoque res publicas subibat; tamen regis fuit medicus, qui hunc +ipsum curabat et munere aulico fungebatur, ut ex titulo βασιλικὸς ἰατρός +elucere videtur.</p> + +<p> +Sin autem in terris duabus eadem res altero loco ἀρχιατρός, altero +βασιλικὸς ἰατρός vocatur, nomina mihi confundenda non esse videntur, sed +ita statuendum est medicum illum aulicum apud Ptolemaeos βασιλικὸν +ἰατρόν, apud Seleucidas ἀρχιατρόν nominatum esse. Quid enim? Papyrus +Taurinensis anno a. Chr. 117. scripta est, id quod die in epistula +adscripta certe constat; inscriptio Crateri autem archiatri Antiochi +anni 130. vel 129. est.</p> + +<p> +Atque porro. Demonstrabitur continuo voci ἀρχιατροῦ aliam vim impositam +esse temporibus Romanis, cum medici publici ab oppidis conducti ita +vocabantur. Quod in Aegypto non factum est; nam hic medici publici usque +ad IV. p. Chr. saec. ἰατροὶ δημόσιοι vel δημοσιεύοντες vocabantur +(v. p. 23 sq.) atque tituli archiatrorum non ante tempora Byzantina +inveniuntur. Duo enim archiatri tantum, quorum tituli in Aegypto reperti +sunt, adhuc sunt noti, uterque saeculi quinti et sexti: Πρώτερις +<span class = "pagenum">29</span> +<a name = "page29"> </a> +ἀρχιατρός, cuius stelam sepulcralem in loco <i>Tehneh</i> nuper reperit +G. Lefebure (BCH. XXVII (1903), p. 375 nr. 115) in coemeterio +christianorum saeculi quinti vel sexti (v. l. l. p. 369, 376 sq.). +Alterum invenis in Pap. Oxyrh. I 126 (p. 195) vs. 23: Φλ. Μάρκος +σὺν θεῷ ἰατρὸς υἱὸς τοῦ τῆς λογίας μνήμης Ἰωάννου γενομέ(νου) ἀρχιατροῦ +συναινῶ κτλ. Sed est haec papyrus anni p. Chr. 572.</p> + +<p> +Qui praeterea commemoratur archiater Aegyptius, is quoque aetatis est +Byzantinae. Exstat apud Photium cod. 220 (p. 564/5): Ἀνεγνώσθη +<em>Θέωνος ἀρχιητροῦ Ἀλεξανδρέως</em> ἰατρικὸν βιβλίον ὁ ἐπιγράφει +ἄνθρωπον. Qui cum inter Oribasium et Aetium (saec. VI.) locum habeat +apud Photium, hac ex re aetas eius iam pellucet, quae fit clarior Photii +verbis ipsius (220 ex.): ἔστι μέντοι τὴν χρείαν τὸ βιβλίον <em>ταῖς τοῦ +Ὀρειβασίου συνόψεσι</em> παρεχόμενον <em>παραπλησίαν</em>.</p> + +<p> +Byzantina igitur ante tempora nullus in Aegypto medicus archiater +vocatur.<a class = "tag" name = "tag24" href = "#note24">24</a> Qua ex +re satis apparet in Aegypto titulum archiatri inventum non esse. Contra +testes excitati in Syriam omnes nos ducunt: in Syria igitur nomen +archiatri videtur natum.<a class = "tag" name = "tag25" href = +"#note25">25</a></p> + +<p> +<span class = "pagenum">30</span> +<a name = "page30"> </a> +Ac primo archiater, ut docent tituli, praecipuum habebat in aula regis +locum et medicus aulicus erat. Qui regem ipsum et familiam eius curabat +intra domum regis et servis medicis, quorum multi in aula magna tum iam +fuerint, praeerat. Qua ex re nomen sumpsit. Nam est archiater ὃς ἄρχει +τῶν ἰατρῶν sicut ἀρχιτέκτων est ὃς ἄρχει τῶν τεκτόνων. Sicut autem in +aedibus +<span class = "pagenum">31</span> +<a name = "page31"> </a> +aedificandis architectus optimus peritissimusque omnium est et res +difficillimas agit, ita archiater etiam est medicus, qui inter alios +excellit et propterea ad proprium et grave officium vocatus est. Qua in +re R. Briau assentiendum est, qui universam archiatri naturam ita +apte definivit (l. l. p. 127): <i>Ce caractère (le c. +général), c’est qu’ils étaient tous nommés par des corps constitués ou +selon un mode établi par le gouvernement impérial; c’est-à-dire qu’ils +avaient tous une empreinte officielle et des fonctions commandées et +obligatoires: <em>ils étaient médecins fonctionnaires</em> ..... Il (le +titre d’archiâtre) n’était en réalité qu’une marque d’honneur qui +désignait le médecin fonctionnaire à la consideration et au respect de +tous.</i> Quibus in verbis res Romanas vir ille doctissimus spectat, +quas adhuc non exposuimus. Sed ab initio ita fuit, ut archiatri munere +certo et definito fungerentur et ab rege aliove in hunc locum +promoverentur.</p> + +<p> +Ab regibus Orientis Graeci munus et nomen via directa ad imperatores +Romanos transiisse opinio communis est. Sed uno iam exemplo +C. Stertinii Xenophontis medici Claudii imperatoris ita non esse +planum faciemus. Multae enim inscriptiones eius et Graecae et Latinae +exstant, eius ipsius vel ad eum pertinentes (inter 24 Graecos undecim +sane textum eundem exhibent), scriptoresque mentionem Xenophontis +faciunt, de quo postremum disseruit R. Herzog (l. l. +p. 189 sqq.)<a class = "tag" name = +"tag26" href = "#note26">26</a> Nemo hunc medicum Claudii dicit +archiatrum, nec Plinius (NH. XXIX 7) nec Tacitus (Ann. XII, 61 et 67), +sed »medicum« tantum tradunt, sicut etiam Laertius Diogenes (II, 6 n. +16), si verba ad Xenophontem Claudii medicum spectant, simpliciter +scripsit ἰατρός. Verum etiam in inscriptione Latina Romae reperta +»medicus« traditur: <i>Cosmiae C. <em>Stertini · Xenophontis | medici · +Augusti</em> | vix · ann · XVIIII | Blastus · conservos · D · S · et | +Iuliae Thymele | matri</i> (CIL. VI 8905). Quae inter inscriptiones +Graecas ordinem indicant, altera Xenophontem Romae etiam, ut apparet, +moratum ἰατρὸν Τιβερίου Κλαυδίου Καίσαρος nominat (Dubois, BCH. V +(1881), 472, Calymni), altera Co reperta in basi statuae titulum quem +quaerimus exhibet (PH. 345): Γ. κτα. Ξενοφῶντα <em>τὸν +ἀρχιατρὸν</em></p> + +<p> +<span class = "pagenum">32</span> +<a name = "page32"> </a> +<em>τῶν θεῶν Σεβαστῶν</em> καὶ ἐπὶ τῶν Ἑλληνικῶν ἀποκριμάτων, +χειλιαρχήσαντα καὶ ἔπαρχον γεγονότα τῶν ἀρχιτεκτόνων καὶ τιμαθέντα ἐν +τῶι [τῶ]ν Βρεταννῶν θριάμβωι στεφάνωι χρυσέωι καὶ δόρατι κτλ.. Sequitur +igitur, ut C. Stertinius in amplissimo statu apud Claudium +collocatus esset, qui medico, <i>cuius scientia ipse utebatur</i> (Tac. +Ann. XII 61), sicut reges illi Graeci alia etiam dabat mandata. Sed +statua temporibus Neronis erecta est, cum Xenophontem [φιλονέρων]α etiam +appellavissent (vs. 11),<a class = "tag" name = "tag27" href = +"#note27">27</a> quod quidem verbum, ut fiebat, postea erasum est, et +cum Xenophon in hoc titulo esset ἀρχιερεὺς τῶν θεῶν καὶ ἱερεὺς διὰ βίου +τῶν Σεβαστῶν καὶ Ἀσκλαπιοὺ καὶ Ὑγίας καὶ Ἠπιόνης (vs. 14 sqq.). +Similiter in inscriptione nuper Co effossa (R. Herzog, Arch. Anz. 1903, +193) Xenophon ipse se nominat τὸν ἱερέα αὐτῶν διὰ βίου (Ἀσκληπιοῦ +Καίσαρος Σεβαστοῦ καὶ Ὑγίας καὶ Ἠπιόνης), atque hic etiam in rasura +quadam de Herzogii coniectura φιλονέρων fuit. Haec inscriptio certe +Neronis aetate exarata est, cum Xenophon ipse statuam consecraverit +cumque novo honore herois a populo ornatus sit, qui honos in +inscriptionibus Claudii aetate incisis non invenitur, sed apte ei Coum +regresso<a class = "tag" name = "tag28" href = "#note28">28</a> +decernebatur. Cum autem in inscriptione priore, in qua ἀρχιατρός +legebatur, et φιλονέρων et ἱερεὺς διὰ βίου τῶν Σεβαστῶν καὶ Ἀσκλαπιοῦ +καὶ Ὑγίας καὶ Ἠπιόνης insit, apparet hanc quoque conceptam esse +temporibus Neronis, cum Xenophon paullo post Claudium suo auxilio +mortuum, quia Romae imperatore necato manere non poterat (cf. +R. Herzog l. l. p. 195), Coum redierat.</p> + +<p> +Quae cum ita sint, quid veri similius est, quam Coos ipsos simplicem, +»medicum Augusti« in titulum magnificentiorem mutavisse archiatri +promptum ex more Graecorum, ut virum de se bene meritum eo magis +honorarent? Sed vere Romanos hoc quidem tempore titulo archiatri nondum +usos esse alii tituli approbant:</p> + +<p> +IG. XIV 1759. <em>Romae</em>. Τιβέριος Κλαύδιος Κουιρείναι Μενεκράτης +<span class = "pagenum">33</span> +<a name = "page33"> </a> +<em>ἰατρὸς Καισάρων</em>, cui a discipulis scholae conditae ab eo +sepulcrum (ἡρῷον) paratur. Medicus Caesarum complurium ex familia +Claudia.</p> + +<p> +IG. XIV 1751. <em>Romae</em>. Τι. Κλαύδιος Ἄλκιμος <em>ἰατρὸς +Καίσαρος</em>, cuius sepulcrum Restituta quaedam res medicas docta ab +Alcimo curandum fecit. Medicus Claudiorum alicuius, quamquam sane formae +litterarum in tempus posterius deducunt. (Sed erret Harnack +(<i>Medizinisches aus der ält. Kircheng.</i> p. 14) qui titulum +Christianum et aetate Byzantina esse contendit).</p> + +<p> +Benndorf u. Niemann, <i>Reisen in Lykien und Karien</i> p. 63 nr. +30 et p. 64 nr. 32. <em>Sidymae</em>. Titulus dedicatorius in +porticu, quam Τιβέριος Κλαύδιος <em>Σεβ[αστοῦ ἀπ]ελεύθερος</em> Ἐπάγαθος +<em>ἰατρὸς ἀκκῆσσος τοῦ ἰδίου πάτρωνος</em> cum alio quodam (cf. 32) et +Claudio imperatori et Dianae et deis aliis consecraverat. Idem Ἐπάγαθος +ἀπελεύθερος ἰατρὸς ἀκ[κῆ]σσος τοῦ ἰδίου πάτρωνος una cum Tib. Claudio +Tib. f. Quir. Liviano statuam Claudii statuendam curavit (nr. 32). +—Quibus titulis additur ad »medicum Augusti« quidam »medicus +accensus Augusti«, qui igitur medicos Augusti in serviendo valetudini +Caesaris ipsius adiuvabat. Qui quamquam servus erat, non inter servos +medicos ducendus est, qui homines et maxime servos aulae imperatoriae +curabant. Quibus praeerat quidam »supra medicos« aut »decurio medicorum« +aut »superpositus medicorum«,<a class = "tag" name = "tag29" href = +"#note29">29</a> inter quos omnes aulae imperatoriae medicos archiatrum +locum non habere late patet.</p> + +<p> +P. Perdrizet et Ch. Fossey BCH. XXI (1897), p. 66, 3. Rev. +arch. 1897, I p. 355. Byzant. Zeitschr. XIV (1905) p. 20 nr. +5. <em>Laodiceae ad Libanum</em>. (?—Tell Nebbi Mindu) . . . . +[Λικ]ίννι[ον?] . . . . | Φι[λ]ιππικὸ[ν] | <em>ἰατρὸν Σεβ(αστοῦ)</em> | +Φλ. +Σακέρδος | Ἐμίσηνος τὸν | αὐτοῦ φ[ί]λον. Imperatoris nescio cuius +medicus. Sed Hadrianum, cum in Syria versaretur, aut alium imperatorem +ibi versatum curasse et propterea ut titulum medici Augusti sibi +adsumeret impetrasse videtur. Ad tempora posteriora litterae formis +rotundis (<span title = "ΕϹλ"><img class = "inline" src = +"images/rotundis.png" width = "29" height = "15" alt = +"Greek letterforms"></span>) pertinent.</p> + +<p> +G. Hirschfeld, Greek inscr. in the Brit. M. 799. <em>Cnidi</em>. In basi +statuae publice erectae: Σερούϊος [Σουλ]πίκιος Ἀπολλωνίου υἱὸς Ἑκαταῖος +ὁ <em>ἰατρὸς καὶ φίλος τοῦ Σεβαστοῦ</em>, ad quae verba +<span class = "pagenum">34</span> +<a name = "page34"> </a> +extrema medicos regum Graecorum conferas, qui τῶν πρώτων φίλων βασιλέως +καὶ ἀρχιατρός vocabantur (p. 26) et Eudemum <i>amicum et medicum +Liviae</i> (Tac. Ann. IV, 3). Cum ex nomine Servi Sulpici eluceat eum +civitatem a Galba accepisse, huius vel alicuius posteriorum medicus +fuit. Adnotavit etiam Newton litteras tituli Hecataei aliquanto priores +esse tituli Hadriani eodem loco reperti.</p> + +<p> +Falsa autem est inscriptio CIG. 3285 in anaglypho sepulcrali Smyrnaeo +nunc in museo Veronensi conservato, id quod et contextus verborum et +formae litterarum et locus inscriptionis sub anaglypho demonstrant. Ibi +legitur: Μᾶρκον Ἀρτώριον Ἀσκληπιάδην | <em>θεοῦ Καίσαρος Σεβαστοῦ +ἰατρὸν</em> | ἡ βουλὴ καὶ ὁ δῆμος τῶν Σμυρναίων | ἐτίμησαν ἥρωα +πολυμαθίας χάριν. Patet iam inscriptionem inepte compilatam esse ex eis +quae scriptores Romani passim de Artorio medico Caesaris Augusti +tradunt. Quam inscriptionem esse vitiatam Maffei iam olim (Mus. Ver. +XLVII. 4) Boeckhio non multum persuadens et tum iterum Duetschke (Antik. +Bildw. IV, 539) contenderat. Quod nemo negabit, qui anaglyphum ipsum aut +imaginem ope lucis expressam viderit.<a class = "tag" name = "tag30" +href = "#note30">30</a></p> + +<p> +Sed ne in falsis operam perdamus titulis. Pergamus afferre testimonia, +quae demonstrant medicos Caesarum saeculo primo et ineunte altero +publice nondum archiatros nominatos esse. Exstant enim Latini etiam +tituli:</p> + +<p> +CIL. VI, 3985 <i>Tyrannus Liviae medicus</i> (cf. ibid. 3986 et 87 alios +Liviae medicos, quorum tabulae in columbario libertorum et servorum +Liviae Augustae et Caesarum inventae sunt, unde etiam tituli supra +laudati <a href = "#note29">adn. 29</a>, 1 et 2).</p> + +<p> +CIL. VI 8646 et 47 exstant duo »medici domus Augustae«.</p> + +<p> +CIL. VI 8895: <i>L. Arruntio Semproniano Asclepiadi Imp. Domitiani +medico</i> eqs. (cf. Plin. NH. XXIX, 5).</p> + +<p> +CIL. XIV 3641, Tibure: <i>D. M. Ti. Claudio Aelio Sabiniano medico Aug +<img class = "inline" src = "images/blot.png" width = "30" height = "16" +alt = "////"> Pedanius Rufus amicus.</i><a class = "tag" name = "tag31" +href = "#note31">31</a></p> + +<p> +<span class = "pagenum">35</span> +<a name = "page35"> </a> +Multi alii »medici« inter officiates ex familia Augusta, qui quidem +servi sunt aut liberti, ibidem exstant (CIL. VI 8894—8910).<a +class = "tag" name = "tag32" href = "#note32">32</a></p> + +<p> +Certe igitur constat Domitiani etiam medicos titulo antiquo »medicus +Augusti« esse usos. Qui titulus ex Aegypto, ubi βασιλικὸν ἰατρὸν illum +inveneramus (v. p. 28), Romam translatus esse videtur, archiatri +autem titulum Graeci ex Asia oriundi in Italiam importaverunt. Nam quod +Galenus Andromachum Neronis medicum archiatrum nominat (K. vol. XIV, +p. 2: Ανδρόμαχος ὁ Νέρωνος ἀρχιατρός κτλ. cf. supra »Imp. Domitiani +medicus«), verisimile est, quod in sua patria mos erat, Galenum in res +alienas transtulisse. Fuit igitur Andromachus medicus (vocat eum Galenus +brevi ante loc. cit. simpliciter ἰατρόν) et factus est »medicus +Augusti«, id quod Galenus, Graecus quidem verborum amans, voce ἀρχιατροῦ +interpretatur. Neque aliter iudicandum est de aliis archiatris ab Galeno +laudatis: K. Vol. XIV p. 261: Μάγνος δὲ ὁ καθ᾽ ἡμᾶς ἀρχιατρὸς +γενόμενος et paullo post Δημήτριος δὲ καὶ αὐτὸς καθ᾽ ἡμᾶς ἀρχιατρὸς +γενόμενος. Quos Romae factos medicos imperatorios (ut de Demetrio medico +Marci Aureli constat: Gal. XIV p. 4) Galenus vocabulo a Romanis +nondum usurpato, sibi autem noto et grato vocare videtur. Nam tertio +etiam saeculo Lampridius tradit medicum imperatorium ab Severe Alexandro +salario firmo conductum et <i>medicum Palatinum</i> nominatum esse +(Alex. Sev. c. 42). Denique ad Iuven. X, 221 Themiso, qui primo vixit +a. Chr. n. saeculo neque unquam medicus Augusti ullius fuisse +potest, ab scholiasta archiater vocatur. Sed scholion illud (ed. +Jahn-Buecheler: +<i>Themison a. archiater illius temporis cui detrahit</i>), cum in +Pithoeano a manu prima scriptum legatur, non recentissimorum est, tamen +sexto demum saeculo exaratum esse potest. Quo tempore vox archiatri pro +simplici medici iam usurpata esse videtur ut est cum hoc vocabulum circa +annum 800 ad Germanos transflueret, apud quos pro antiquo medici +vocabulo recipiebatur.<a class = "tag" name = "tag33" href = +"#note33">33</a></p> + +<p> +Quae cum ita sint, res hoc modo disceptanda est: titulus +<span class = "pagenum">36</span> +<a name = "page36"> </a> +archiatri, quo reges Orientis Graeci utebantur, non continuo ab +imperatoribus Romanis excipiebatur, sed in urbes Graecas transiit et +prioribus aevi Romani saeculis ab Graecis hominibus tantum +usurpabatur.</p> + +<p> +Quod praeter ea, quae adhuc exposuimus, multi archiatrorum tituli +demonstrant, qui in urbibus Graecis et maxime Asiae Minoris inventi +sunt. Cum in his ad vocem archiatri nihil aliud adiunctum sit, ab urbe +in qua erant medici hoc nomine vocati esse videntur. Accedit, quod ter +non ἀρχιατρός solus sed ἀρχιατρός τῆς πόλεως vel ἀρχιατρός πόλεως +dicitur. Hi tres igitur medici municipales vel ut adhuc diximus publici +erant, ita ut alii etiam ἀρχιατροί ab urbe sic vocati medici publici +fuisse videantur. Cum autem tres illi tituli ἀρχιατρῶν τῆς πόλεως in +urbibus reperti sint, quae longe inter se distant, cum prima in Asia, +secunda in Graecia, tertia in Italia sita sit, hac re iam demonstratur +aevo Romano morem Graecorum, ut valetudinem civium medicis publicis +mandarent, per totum imperium Romanum diffusum esse neque umquam Graecos +ipsos a more suo destitisse. Sed accuratiora proferamus de tribus illis +titulis:</p> + +<p class = "citation"> +49. CIG. 2714; Lebas, Voyage V, 314-318. In urbe Cariae <em>Euromo</em>. +Eadem inscriptio dedicatoria quinque aut si imagini Fellowii (<i>Asia +Minor</i>, p. 260) fides habenda est octo columnis templi alicuius +affixa est. Quas dedicavit columnas Μενεκράτης Μενεκράτους <em>ὁ +ἀρχιατρὸς τῆς πόλεως</em> στεφανηφορῶν κτλ. Quo tempore columnae +dedicatae tabulis praefixae sint, certe dici non potest. Formae +litterarum mea quidem sententia altero saeculo antiquiores non sunt +(<span title = "ϹΩΝΗ"><img class = "inline" src = +"images/quadratis.png" width = "53" height = "15" alt = +"Greek letterforms"></span>). Sed structuram et formas templi ipsius +atque columnarum (v. <i>Antiquities of Jonia</i> I, cap. IV, tab. 1-5) +recentiores aetate Hadriani non esse et inter Augusti et Hadriani +tempora cadere R. Delbrueck mihi asseveravit.</p> + +<p class = "citation"> +50. IG. IV, 782. <em>Troezene</em>. In basi statuae Aesculapii, ut satis +certum est, quam urbi dedicavit Αγασικλείδας Ἀγασικλείδα ὁ ἀρχιατρὸς τῆς +πόλεως ἀγορανομῶν τὸ ξ̅θ̅ (coni. Bursian al., ζ̅θ̅ in lapide) ἔτος. Cum +aera ab Hadriani itinere Peloponnesiaco deducenda sit, titulus, si recte +illud coniectum est, anni p. Chr. 192 est.</p> + +<p class = "citation"> +51. IG. XIV, 689. In Hirpinorum urbe <em>Aeclano</em>. In basi statuae +Aesculapio dedicatae. Quam constituendam curavit Γ. Σάλουϊος Ἀττικιανὸς +<em>ἀρχιατρὸς πόλεως</em>. Vix saec. p. Chr. II. antiquior.</p> + +<p> +Quibus ab ἀρχιατροῖς τῆς πόλεως vix ei medici distinguendi sunt, qui +solum ἀρχιατροί in titulis vocantur. Quos titulos nunc per locos +disponamus, quo facilius quanto archiatri in Asia Minore frequentiores +sint perspiciatur:</p> + +<p class = "citation"> +<span class = "pagenum">37</span> +<a name = "page37"> </a> +52. Heberdey u. Wilhelm, <i>Reisen in Kilikien</i> (1891 u. 92) +(Denkschr. d. K. A. d. W. in Wien, Ph.-h. Kl. Bd. XLIV, VI), p. 20 +nr. 51. <em>Rhossi</em> (in loco <i>Arsâs</i> in Cilicia). Titulus +sepulcralis christianus Κυρίλλου̣ τοῦ τιμιωτάτου̣ καὶ ἐναρέτου +ἀρχειατροῦ. Valde recens.</p> + +<p class = "citation"> +53. Ibid. p. 84 nr. 161. <em>Olbae</em> (in loco Ciliciae +<i>Uzundschaburdsch</i>). Basis statuae: Μ. Αὐρήλιον Μενάνδρον Μενάνδρου +τὸν ἀρχιατρόν κτλ. II. saec. altera parte non prior.</p> + +<p class = "citation"> +54. Petersen und v. Luschan, <i>Reisen in Lykien etc.</i> p. 176 +nr. 225. In via, quae ab loco <i>Elmaly</i> <em>Cibyram</em> ducit. Tit. +sepulcr.: [Φιλ]όλογον ἀρχ[ιατρ]όν? κτλ. II. saec.?</p> + +<p class = "citation"> +55. Benndorf u. Niemann, <i>Reisen in Lykien und Karien</i>. I +p. 78 nr. 55. <em>Sidymae</em> in sarcophago. Μ. Αὐρ. +Πτολεμαῖος [ὁ καὶ Ἀριστ]όδημος Ἀριστοδήμου τοῦ καὶ Λύσωνος Ἀρις[τοδήμου] +Σιδυμεὺς ἀρχιατρὸς τετειμημένος ὑπὸ τῶν Σεβαστῶν κ̣αι τῆ[ς] πατρίδος +ἀλιτουργία κτλ. Altera parte saec. II. non antiquior.</p> + +<p class = "citation"> +56. CIG. 4277. <em>Xanthi</em>. Tit. sepulcr. Κλαυδίου Επικτήτου +ἀρχια̣τροῦ. II. saec.?</p> + +<p class = "citation"> +57. P. Paris et M. Holleaux, BCH. IX (1885), p. 336 nr. 19; +rectius Sterret, Papers of the Americ. School, II (1883/84), p. 21 +nr. 17. +<em>Heracleae-Salbacae</em> (in Caria). Basis statuae. Statuebat nescio +quis quendam .... οὐ Χαρμίδου Μεν[άν]δρου πρύτανιν καὶ στ[ε]φανηφόρον +καὶ ἀρχιατρόν, [ἕ]να τῶν εὐγενεστάτων καὶ εὐσχημονεστάτων, ἀπο προγόνων +βουλευτῶν, πάσας ἀρχάς τε καὶ λειτουργίας ἐκτ[ετελε]κότα τῇ πατρίδι κτλ. +II. saec. altera parte non prior.</p> + +<p class = "citation"> +58. P. Paris et M. Holleaux, BCH. IX (1885), p. 337 nr. 20. +<em>Heracleae-Salbacae</em>. Basis statuae. Totum do titulum: [Χ]αρμίδην +πρύτανιν | καὶ στεφανηφόρον | υἱὸν Μ. Αὐρ. Χαρμίδου | πρυτανέως καὶ +στε|φανηφόρου καὶ ἀρχι|ατροῦ. cf. tit. 57.</p> + +<p class = "citation"> +59. CIG. 3953h. »in oppido <i>Makuf</i>«, <em>Heracleae-Salbacae</em>, +ut nunc constat (Waddington apud Lebasium III, 1695. Paris et Holleaux, +BCH. IX (1885), p. 330 sqq.). Tit. sepulcr. Παππίου ....ου +<em>ἀρχιατροῦ ἀπογόνο[υ] ἀρχιατρῶν</em>. II. saec. vel recentior.</p> + +<p class = "citation"> +60. Babington, Transact. of the Royal Soc. of Lit., II. Ser. Vol. X, p. +126 nr. 25; E. L. Hicks Journ. of. H. St., XI (1890), p. 127 +nr. 11. In urbe Cariae <em>Ceramo</em>. In basi rotunda protomae vel +statuae, quam urbs imperatori C. Valenti Hostiliano Decii filio +erexit. Verbis dedicatoriis subscriptum est: Μ. Αὐ. Β(αλέντι) Πολείτῃ β̅ +τῷ ἀρχιατρῷ πρώτῳ ἄρχοντι τὸ β̅. Anni 251.</p> + +<p class = "citation"> +61. C. T. Newton, <i>Discov. of Halicarn. etc.</i> II, p. 790 nr. +96. +<em>Laginae</em>. In basi duarum statuarum. In fine inscriptionis tempus +inter cetera verbis his definitur: ἐπιμελουμένου τῶν Μυστηρίων Σουλ. +Δημητρίου τοῦ ἀξιολογωτάτου ἀρχ[ια]τροῦ. Saec. II. partis mediae, ut ex +nomine Π. Αἰλ. Αὐρ. Νέωνος apparet.</p> + +<p class = "citation"> +62. Lebas-Waddington III, 568. <em>Alabandae</em>. Tit. sepulcr.: +Ἑρμέρωτος ἀρ|χιατροῦ‧ ζῶ. | Αὐρ. Διονυσίου‧ | ζῇ. (editor partem priorem +restituit: [Τῶν] Ἑρμέρωτος ἀρχιατροῦ (sc. οἰκείων). Ζῶ[σιν].) II. saec. +partis alterius non prior.</p> + +<p class = "citation"> +63. CIG. 2847. <em>Aphrodisiade</em>. Tit. sepulcr. Μάρκου Αὐρηλίου +Μεσσουληΐου Χρυσαορ[έω]ς ἀρχιατροῦ. Aetatis Antoninorum.</p> + +<p class = "citation"> +<span class = "pagenum">38</span> +<a name = "page38"> </a> +64. A. E. Contoléon, REG. XII (1899), p. 382 nr. 3. +<em>Trallibus</em>. +In sigillo ferreo cum capulo legitur: Εὐκάρπου ἀρχιατροῦ. De tempore +editor, qui titulum litteris parvis mandavit, nullum verbum addidit. Sed +certe ad saecula posteriora spectat.</p> + +<p class = "citation"> +65. CIG. 2987; Lebas V, 161. <em>Ephesi</em>. In basi statuae [Ἀττ]άλου +Ἀσκληπιάδου Πρείσκου φιλοσεβαστοῦ <em>ἀρχιατροῦ διὰ γένους</em>, cuius +munera honoraria multa adduntur. II. fere saec.</p> + +<p class = "citation"> +66. Hicks, <i>Greek Inscr. in the Brit. Mus.</i> 677. <em>Ephesi</em>. +Tit. sepulcr. .... Ἰο[υλίου?] ..... ἀ̣ρχει̣ατροῦ hominis Iudaeici ut ex +verbis quae sunt in fine intelligitur: [Ταύτης τῆ]ς σοροῦ κήδον|[ται οἱ +ἐν Ἐφέ]σῳ Ἰουδέοι. II. vel III. saec.</p> + +<p class = "citation"> +67. M. A. Wagener, <i>Inscr. Gr. rec. en Asie Min.</i> p. 20, +3 et tab. A +(<i>Mémoires des Prix de l’Acad. de Bruxelles</i> 1861). Μους. κ. Βιβλ. +III (1880), p. 159 nr. τιθ᾽. K. Buresch, <i>Aus Lydien</i> +(ed. O. Ribbeck 1898) p. 55. In urbe Lydiae <em>Coloe</em>. In +lapide marmoreo arae simili legitur: Αὐρή[λιο]ς Ἀρτεμίδωρος | ὁ +ἀρχιατρὸς καὶ ἰεροφάν|της εἱδρύσατο. Nescio qui K. Buresch +coniecerit Artemidorum in ἱερᾷ συμβιώσει muneribus sacerdotalibus +archiatri et hierophantae esse functum. Equidem intelligo: ὁ ἀρχιατρὸς +τῆς πόλεως καὶ ἱεροφάντης θεοῦ τινος, fortasse Ἀσκληπιοῦ. II. saec. vel +III. ineuntis.</p> + +<p class = "citation"> +68. Lebas-Waddington III, 1523. <em>Smyrnae</em>. Fragmentum temporis +Traiani. Fortasse versus 2. restituendus est: ....νον ἀρχια[τρόν].</p> + +<p class = "citation"> +69. I. A. R. Munro, I. of H. St. XVII (1897), p. 286 nr. 54. In +loco Mysiae <i>Säujilar</i>. Stela sepulcralis Αὐρ. Ἱεροκλεῖ [β᾽] τῷ +ἀρχιατρῷ consecrata ab filio Αὐρ. Ἱεροκλεῖ γ᾽. Saec. II. exeuntis vix +antiquior.</p> + +<p class = "citation"> +70. CIG. 3943. <em>Lampsaci</em> (nunc Oxonii). Basis statuae a gerusia +Κύρῳ Ἀπολλωνίου ἀρχιατρῷ ἀρίστῳ πολείτῃ κτλ. auctori beneficiorum +magnorum erectae. Quem Cyrum eundem esse ac <i>Cyrum Liv(i)ae Drusi +Caes(aris) medicum</i> (CIL. VI, 8899) olim viri docti male putabant. +Non autem repugnabo, si quis Cyrum Apollonii f. Lampsacenum, qui patri +sepulcrum et funus consecravit (CIG. 3645), illum esse archiatrum +existimat. Uterque titulus ad II., ut videtur, pertinet saeculum.</p> + +<p class = "citation"> +71. Perrot, <i>Exploration de la Galatie et de la Bithynie</i>, +p. 48 nr. 27. Kaibel, EG. 352. Titulum multo accuratius lectum +nuper edidit G. Mendel BCH. XXVII (1903), p. 317 nr. 6. +<em>Claudiopoli</em>. Tit. sepulcr. Acilii Theodori archiatri (ἰατρῶν +πρό[μου] quod ut nuper in lapide lectum est Georgius Kaibel iam +restituerat). Sepulcrum eius faciendum curaverunt filius et Θεόδωρος +ἀρχιατρός propinquus.</p> + +<p class = "citation space"> +72. G. Lefebure, BCH. XXVII (1903), p. 375 nr. 115. In loco +<ins class = "correction" title = "legitur ‘Aepyptio’">Aegyptio</ins> +<i>Tehneh</i>, ubi fortasse fuit oppidum vetus <em>Acoris</em>. Stela +sepulcr. reperta in christianorum coemeterio saec. V. vel VI.: Πρώτερις +| ἀρχιατρὸς | ἐκοιμήδη | ἐν Κ(υρί)ῳ | Παχὼν κ̅α̅.</p> + +<p class = "citation space"> +73. IG. XII, 2, 484. In insula Lesbo a Conze olim reperta +<em>Hierae</em>. Basis statuae a senatu populoque Mytilenorum, ut +verisimile est, constitutae: [Ἡ β]όλλα καὶ ὁ δᾶμος Βρῆσον Βρῆσω +ἀρχιατρὸν ἀλιτού[ρ]γατον, ζὰ τῶν παίδων +<span class = "pagenum">39</span> +<a name = "page39"> </a> +δὲ καὶ ἐκγόνων ἀρχὰς καὶ ἄλλας καὶ κισσοφορίας καὶ ἀγορανομίας +ἐπιτετελέκοντα, quae munera multa alia praecipue sacerdotalia archiatri +ipsius sequuntur, inter quae ζάκορος Σαώτηρος Ἀσκληπίω (v. 21 sq.). II. +ut videtur saec.</p> + +<p class = "citation"> +74. Paton and Hicks, Inscr. of Cos 282. <em>Co</em>. Tit. sepulcr.: +— — — Κ̣ο̣σ̣[σεινι]|ου Βασσου ἀ̣[ρ]|χιατρου ἐτω[ν] | +κ̅α̅. II. saec.?</p> + +<p class = "citation"> +75. R. Herzog, Koische Funde u. Forsch. p. 92 nr. 115. <em>Co</em>. +Tit. sepulcr.: Γά. Ἰούλιος | Πρωτόκ(τ)ητος | [ἀ]ρχιατρός. I. saec.</p> + +<p class = "citation"> +76. IG. XII, 3 259. <em>Anaphes</em>. Basis statuae: Εὐγνώμων Εὐγνώμωνος +| ἀρχιατρὸς Ἀπόλλωνι | Ἀιγλήτηι εὐχήν. Litterae apicibus longis et +multis ornatae. I. saec.?</p> + +<p class = "citation"> +77. CIG. 1407. <em>Spartae</em>. Fragmentum basis statuae: — +— [σω]τῆρος τῆς πόλεως | καὶ ἀρχιατροῦ | ψ. [β.]. II. fere +saec.</p> + +<p class = "citation"> +78. IG. IV 723. <em>Hermiones</em>. Basis statuae Aureliae filiae +mortuae Λεοντίδα [τοῦ πε]ρι[η]γητοῦ καὶ ἀρχιατροῦ. Nomen [Α]ΥΡ[ΗΛ]ΙΑΝ +(vs. 1) ex ΥΡΝΑΙΑΝ K. Keil emendavit (Jahrb. für kl. Phil. II. +Suppl.-Bd. 1856/57, p. 386) quod fugit editorem Corporis, qui cum +Boeckhio (CIG. 1227) [Σμ]υρναίαν dedit. Nomine Aureliae agnito titulus +ad aetatem Antoninorum vocatur.</p> + +<p class = "citation"> +79. IG. VII 2688. <em>Thebis</em>. Tit. sepulcr.: Ἐπὶ | Χαρέᾳ ἀρχια|τρῷ +<ins class = "correction" title = "legitur ‘ἧρωι’">ἥρωι</ins>. Litterae +multis apicibus ornatae. Fortasse saec. I. potius quam II.</p> + +<p class = "citation space"> +80. IG. XIV 852. CIL. X, 2858. <em>Puteolis</em>. Tit. sepulcr. +bilinguis cum nomine Latine scripto Q. Passeni archiatri +(ARCHIA|T). II. fere saeculi (Kaibel, EG. 677: I. fere saec.).</p> + +<p class = "citation"> +81. G. I. Ascoli, <i>Iscrizione etc. di antichi sepolcri Giudaici del +Napolitano</i> p. 55 nr. 10 (cf. p. 54, 7). CIL. IX 6213 (cf. +6211 et 12). Lenormant, Gazette archéol. VIII (1883), p. 42. +<em>Venosae</em>. +Tit. sepulcr.: ὧδε κῖτε Φλ. | Φαυστῖνος γερουσι|άρχον ἀρχιατρός | υἱὸς +τοῦ Ἰσᾶς ἐτῶν .. Saec. IV vel V. potius.<a class = "tag" name = "tag34" +href = "#note34">34</a></p> + +<p> +Quos titulos si contuemur mirum est Asiam Minorem adeo praevalere. +Viginti et unus enim sunt tituli Asiae Minoris, octo tantum Graeciae et +insularum, duo Italiae, unus Aegypti. Sequitur, ut quodam tempore in +Asia Minore titulo archiatri praecipue faveretur. Quod quo tempore +factum sit, ex nomine Aurelii, quod saepe in inscriptionibus illis +extat, facile coniicitur. Quod nomen cum demum aetate Aureliorum +Antoninorum apud Graecos pervulgatum sit, inscriptiones illas ante M. +Aurelii tempora incisas non esse intelligitur, inde a quibus illud nomen +per saeculum +<span class = "pagenum">40</span> +<a name = "page40"> </a> +II. et III. audiebatur, sicut etiam inter titulos supra collatos M. +Aurelii Valentis Politae (nr. 60) concepta est anno 251.</p> + +<p> +Neque casu factum esse, ut aetate Antoninorum titulus archiatri in Asia +Minore effloresceret, ex alio sumi potest. Iulius Caesar olim medicis +civitatem dederat quippe Romae artem exercentibus. Testatur Suetonius, +Div. Iul. 42: <i>Omnisque medicinam Romae professos et liberalium artium +doctores, quo libentius et ipsi urbem incolerent et ceteri adpeterent, +civitate donavit.</i> Tum Augustus immunitatem addidit, sed etiam Romae +tantum, ut videtur, factitantibus: Cassius Dio LIII, 30: τὴν τε ἀτέλειαν +καὶ ἑαυτῷ καὶ τοῖς ὁμοτέχνοις, οὐχ ὅτι τοῖς τότε οὖσιν ἀλλὰ καὶ τοῖς +ἔπειτα ἐσομένοις, ἔλαβεν (sc. Antonius Musa, postquam Augustum valde +aegrotantem sanavit.—cf. Sueton. Div. Aug. 42). Denique munera +municipalia omnibus medicis <em>in patria sua</em> factitantibus ab +Hadriano condonata sunt, id est honores (gymnasiarchia, agoranomia, +officia sacerdotalia), munera patrimonii (ad se milites recipiendi), +munera personarum (iudicandi, obeundi legationem, conscribendi milites, +comparandi frumentum et oleum, alia.—cf. E. Kuhn, <i>Die +städt. u. bürgerl. Verf. d. röm. Reichs</i> I, 118). Leguntur haec in +Digestis XXVII, 1 l. 6, 8: Ἔστιν δὲ καὶ ἐν ταῖς τοῦ βασιλέως Κομμόδου +διατάξεσιν ἐγγεγραμμένον κεφάλαιον ἐξ ἐπιστολῆς Ἀντωνίνου τοῦ +Εὐσεβοῦς: ... »ὁ θειότατος πατήρ μου (Hadrianus igitur) γράψας φιλοσόφους +ῥήτορας γραμματικοὺς <em>ἰατροὺς</em> ἀτελεῖς εἶναι γυμνασιαρχῶν +ἀγορανομιῶν ἱερωσυνῶν ἐπισταθμιῶν σιτωνίας ἐλαιωνίας καὶ μήτε κρίνειν +μήτε πρεσβεύειν μήτε εἰς στρατεῖαν καταλέγεσθαι ἄκοντας μήτε εἰς ἄλλην +αὐτοὺς ὑπηρεσίαν ἐθνικὴν ἥ τινα ἄλλην ἀναγκάζεσθαι.<ins class = +"correction" title = "deest ‘«’"> </ins>Quibus omnibus antea concessis +libertatibus cum in Asia Minore multi essent medici aut qui medicinae +peritiam sibi adsciscebant civitatesque immunitate eorum onerarentur, +Antoninus Pius civitatibus Asiae Minoris lege praescripsit, ut certus +tantum numerus medicorum muneribus liberandus esset. Quae lex Antonini +Pii ex Modestini libro secundo excusationum in Digesta recepta est: l. 6 +§ 2 libri Dig. de excusationibus XXVII, 1: — — — +δηλοῦται ἐξ ἐπιστολῆς Ἀντωνίνου τοῦ Εὐσεβοῦς γραφείσης μὲν τῷ κοινῷ τῆς +Ἀσίας, παντὶ δὲ τῷ κόσμῳ διαφερούσης, ἧς ἐστιν τὸ κεφάλαιον τοῦτο +ὑποτεταγμένον‧ »Αἱ μὲν ἐλάττους πόλεις δύνανται πέντε ἰατροὺς ἀτελεῖς +ἔχειν καὶ τρεῖς σοφιστὰς καὶ γραμματικοὺς τοὺς ἴσους, αἱ δὲ μείζους +πόλεις <ins class = "correction" title = "legitur ‘ἐπτὰ’">ἑπτὰ</ins> +τοὺς θεραπεύοντας .... αἱ δὲ μέγισται πόλεις +<span class = "pagenum">41</span> +<a name = "page41"> </a> +δέκα ἰατρούς .... ὑπὲρ δὲ τοῦτον τὸν ἀριθμὸν οὐδὲ ἡ μεγίστη πόλις τὴν +ἀτέλειαν παρέχει«.<a class = "tag" name = "tag35" href = +"#note35">35</a></p> + +<p> +Quae verba primo obtutu ad medicos publicos pertinere non videntur; +tamen hos intelligendos esse facile perspicies, si epistulas imperatorum +posteriorum ad archiatros missas spectaveris, in quibus veterum +principum leges confirmantur et medici publici »archiatri« vocantur.</p> + +<p> +Nomen archiatrorum ipsum in libris Romanis primum in epistula +Constantini imperatoris extat, quae in Codice legitur Theodosiano XIII, +III, 2 (a. 326). Imperator ille alio in rescripto »<em>medicis</em>« +iterum <i>beneficia divorum retro principum</i> confirmaverat (C. Theod. +XIII, III, 3), et sicut ante Constantinum a (Septimio) Severo +(Dig. 6 § 8 l. XXVII, 1) sancta erant, ita privilegia +<i>vetustis sanctionibus adtributa</i> ab imperatoribus tum medicis tum +archiatris confirmabantur (v. C. Theod. XIII, III, 15. cf. ibid. +§ 3, 4, 17, 18. Cod. Iust. X, 53, 6 et 11; X, 66, 1. Instit. I, 25, +15. Fragm. Vat. 149).</p> + +<p> +Archiatros nominatos in his imperatorum epistulis medicos esse publicos +apparet ex Constantini ad populum epistula anni 333 (C. Iust. X, 53, 6), +in qua, postquam <i>medicis et maxime archiatris vel ex-archiatris</i> +aliisque liberalium artium professoribus libertates confirmatae sunt, +hoc dicitur: <i>Mercedes etiam eorum et <em>salaria</em> reddi iubemus, +quo facilius liberalibus studiis et memoratis artibus multos +instituant</i> (cf. Th. XIII, 3, 1. Diog. 16 § 1, XXXIV, 1). In quibus +mercedes pecunias a privatis datas esse putamus, salaria autem annua a +re publica accepta. Quae disertius etiam Lampridius memoriae tradit, cum +dicit Severum Alexandrum <em>medicos</em> Romae instituisse <i>usque ad +sex, qui annonas binas aut ternas accipiebant</i> (Alex. Sev. 42). Ex +quibus sex Severi Alexandri medicis publicis quattuordecim urbis Romae +archiatri prodierunt. Ita enim in Cod. Iust. (X, 53, 9) +<span class = "pagenum">42</span> +<a name = "page42"> </a> +et Theod. (XIII, 3, 8) de archiatris quattuordecim regionum constitutum +est: <i>archiatri scientes <em>annonaria</em> sibi <em>commoda a populi +commodis</em> ministrari</i> eqs. et de eisdem C. Th. XIII, 3, 9 +ex.: +<i>hisque <em>annonarum compendia</em> quae eorum sunt meritis +dignitatique praestanda tua sinceritas</i> (Olybrius <i>p. u.</i>) +<i>iuxta dispositionem prius habitam fiat ministrari</i>. Romae igitur +medici publici erant saeculo III. ineunte, qui IV. saeculo archiatri +nominabantur, ita ut apte intelligatur, cum medici publici ex urbibus +Graecis Romam profluxerint, qui ibi inveniuntur ἀρχιατροί, medicos +publicos fuisse.</p> + +<p> +Tituli quidem archiatrorum cum plurimi breves sint et longiores etiam +plerumque nihil nisi multa munerum nomina exhibeant, levia tantum +praebent momenta, ut natura archiatrorum Graecorum cognoscatur. Tamen ex +eo, quod munus archiatri una cum aliis muneribus publicis nominatur, +munus archiatri publicum fuisse apparere videtur. Exempli causa +Heracleae-Salbacae M. Aurelius Charmides πρύτανις καὶ στεφανηφόρος +καὶ ἀρχιατρός nominatur (nr. 58 cf. 57), Cerami M. Aur. Valens +Polites nominatur ὁ ἀρχιατρός (nr. 60) et eodem modo Aur. Artemidorus +Coloae +(nr. 67) et alii (nr. 53, 69). Iam vero si Attalus Asclepiades Priscus +Ephesi ἀρχιατρὸς διὰ γενους est (nr. 65), cum hunc titulum ei aut alicui +maiorum a populo datum esse necesse sit, munus archiatri publicum munus +fuisse manifestum fit. Sed Galeni etiam locus (K. XVIII, 2, 678) +demonstrat civitates saec. II medicinis (ἰατρείοις) quidem constituendis +publice consuluisse, quem locum infra, ubi de medicina agemus, +tractabimus (c. <a href = "#sec2_4">II § 4</a>).</p> + +<p> +Adsunt autem illi ἀρχιατροὶ τῆς πόλεως;, quos a populo conductos muneri +medico praefectos esse ex titulo certe apparet. Verum cum etiam +Charmidae illi, Politae, alii, quos supra contulimus, medici a populo +instituti esse videantur, nihil iam inter utrumque titulum interest et ὁ +ἀρχιατρός vel ὁ ἀρχιατρὸς τῆς πόλεως medicus publicus tum vocabatur. Nam +ne leve quidem indicium exstat saec. iam II. vocabulum archiatri eandem +habuisse vim ac simplex medici, cum praesertim multi medicorum tituli +eiusdem temporis in Asia Minore reperti sint, in quibus medici ἰατροί +simpliciter vocantur.<a class = "tag" name = "tag36" href = +"#note36">36</a> Contra archiatri sunt »médecins fonctionnaires«.</p> + +<p> +<span class = "pagenum">43</span> +<a name = "page43"> </a> +Quae cum ita sint, cum Antoninus Pius immunitatem medicorum in numerum +definitum concluderet, medicis publicis a civitatibus Asiae Minoris, ut +in numero illo clauso inessent, concessum esse videtur. Quare factum +est, cum antea numerus publicorum vaccillaret, ut tum in oppidis, quo +erant ampliora, quinque vel septem vel decem medici publici +instituerentur. Simulque epistula illa efficiebatur, ut nomen archiatri, +quo usque ad id non omnes usi erant, ad totum illum certum numerum +medicorum publicorum transmitteretur et maxime per urbes Asiae Minoris +dilataretur.</p> + +<p> +Haec non omnino nos comminisci testes habemus archiatros duos, qui sibi +immunitatem praebitam esse praedicant: Μ. Αὐρήλιος Πτολεμαῖος κτα. +ἀρχιατρὸς <em>τετειμημένος ὑπὸ τῶν Σεβαστῶν καὶ τῆ[ς] πατρίδος +ἀλιτουργίᾳ</em> κτλ. (Sidymae, nr. 55), Βρήσος Βρήσω <em>ἀρχιατρὸς +ἀλιτούργατος</em> (Lesbi, nr. 73).</p> + +<p> +Sed tamen tenendum est vocem iam antea usitatam fuisse, atque tum etiam +qui ea significabantur medici publici fuerint. Sunt enim inter +inscriptiones archiatrorum nonnullae, quae non ad saec. II, sed ad +primum aut saltem ad primam partem saeculi secundi pertinere videntur. +Quae saepius, ut videtur, in Graecia ipsa inventae sunt. Quod quidem +nullo idoneo argumento certius statuere possumus, cum plerumque aetas +titulorum illorum non nisi ex litterarum formis agnoscatur. Quae quam +incerta praebeant iudicia, inter omnes constat.<a class = "tag" name = +"tag37" href = "#note37">37</a></p> + +<p> +Tamen Coorum archiatri (nr. 74 et imprimis 75, ubi nomina Γα. Ἰούλιος +respicienda sunt) haud scio an saeculi primi sint, cum praesertim eodem +saeculo C. Stertinius Xenophon ibi iam ita vocatus sit (v. +p. 33). Immo fortasse ab Cois, quippe apud quos medici multi et +publici et alii fuissent, titulus archiatri ex aulis regum Orientis +Graeci acceptus est et ab his paullatim ad alias urbes permanavit.</p> + +<p> +Quae utut se habent, saec. II. medici publici archiatri vocati in +urbibus Graecis ubique exstant, atque ex his et institutum +<span class = "pagenum">44</span> +<a name = "page44"> </a> +et nomen in alias provincias imperii Romani transiit praeter Aegyptum, +quae ipsa antiquitus plurimos habebat medicos publicos. Nam per totum +aevum Romanum medici ubique fere terrarum Graeci erant et sua verba et +vocabula secum ferebant. Itaque saeculo altero in Italia etiam archiatri +in municipiis inveniuntur (nr. 51, 80).</p> + +<p> +In Asia Minore primus etiam archiater imperatorius exstat, si +Xenophontem non curamus. Inscriptionem eius in loco <i>Makuf</i> +(Heraclea-Salbacae) inventam ediderunt olim Henzen Ann. d. Inst. 1852 p. +154 et Lebas-Waddington III, 1695. Legitur in basi: [Σ]τατειλίαν +Ἀμ|μι[αν]ὴν Στ(ατείλιος) Ἄττα|λος <em>ἀρχιατρὸς | Σεβαστῶν</em> | τὴν +ἑαυτοῦ μη|τέ[ρ]α. Qui Attalus quo tempore vixerit, ex nummis tribus +eodem loco inventis cognoscitur. Qui in parte adversa capita Antonini +Pii et Marci Aureli atque nomina eorum monstrant, in aversa autem +inscriptionem: Στ. Ἄτταλος ἀρχιατρὸς Ἡρακλεωτῶν νέοις, quorum verborum +duo extrema semel in parte adversa leguntur (v. <i>Cat. of Greek Coins, +Caria</i> p. LVII et p. 120). Eodem igitur tempore, quo in +Asia Minore ἀρχιατροὶ (τῆς πόλεως) saepissime inveniuntur, etiam +ἀρχιατρὸς Σεβαστῶν hic exstitit. Qui si Romae quondam in aula +imperatoria militavit, tamen in patriam demum reversus titulum ibi +florentem sibi indidisse videtur, cum voce ampliore tum usurpata carere +non posset. Nam Romae, ut iam vidimus, Alexander Severus etiam »medico +Palatino« munus medicum mandaverat, et quarto demum saeculo medici +imperatorii in epistulis Caesarum archiatri vocantur. +Quo tempore nomina inveniuntur haec: +»archiatri sacri Palatii« (C. Th. XIII, 3, 14 et 19), »qui in sacro +Palatio inter archiatros militarunt« (C. Iust. X, 53, II = Th. XIII, 3, +16), »archiatri inter Palatium militantes« (C. Iust. XII, 13, 1 = Th. +VI, 16, 1), »archiatri, qui intra penetralia regalis aulae« (C. Th. +XIII, 3, 12).</p> + +<p> +Sed de his nunc accuratius non agemus. Nobis nunc quidem explicuisse +satis esto per totum aevum Romanum medicos publicos inter Graecos non +periisse, sed nomine mutato archiatros vocatos munere esse functos; hoc +nomine institutum, quod Graeci suo ingenio perfecerant, ab imperatoribus +Romanis iam antea affirmatum tum legibus eorum per totum imperium +diffusum esse.</p> + + + + +<span class = "pagenum">45</span> +<a name = "page45"> </a> +<h3 class = "chapter"> +<a name = "chap2">CAPUT ALTERUM.</a></h3> + +<h4>DE RATIONE ET CONSUETUDINE MEDICORUM PUBLICORUM.</h4> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec2_1">§ 1.</a></h5> + +<h5>DE VOCABULIS USURPATIS DE MEDICIS PUBLICIS.</h5> + +<p> +Antequam archiatri nomen percrebesceret, medicus publicus nominabatur ὁ +δημόσιος ἰατρός vel ὁ δημοσιεύων ἰατρός. Sic legis in titulis Cois: καὶ +τῶν ἰατρῶν τῶν [δαμ]ος[ιευόν]των ἐν τᾶι πὸλει κτλ. (nr. 7 vs. 7) et +ἰατρὸν δαμοσιεύοντα (nr. 13 vs. 10) sic tradit Plato: εἴ τῷ τις τῶν +δημοσιευόντων ἰατρῶν κτλ. (Politic. 259a). In Aegypto autem, ubi haec +designatio diu vigebat, nunc δημόσιος ἰατρός dicitur (OP. I, 51), nunc +ἰατρὸς δημοσιεύων (OP. I, 40). Sed vocabulo ἰατροῦ omisso saepe etiam ὁ +δημοσιεύων tantum medicus publicus vocabatur. Quod optime demonstrat +versus Aristophanis: ἀλλ᾽, ὦ πονήρ᾽, οὐ δημοσιεύων τυγχάνω (Ach. +1030).</p> + +<p> +At tamen omnes hae designationes non loco firmi tituli ut postea titulus +archiatri habebantur. Saepe enim medici, quos muneri publico praefuisse +certe constat, simpliciter ἰατρὸς vel ὁ ἰατρός appellabantur. Athenis +ipsis inscriptio publici inventa est, in qua nominatur medicus publicus +ὁ ἰατρός (nr. 2). Ut autem decretum novissimum proferamus, in titulo +nuper Teni reperto Απολλώνιος Ἱερόκλέους Μιλήσιος ἰατρὸς ὑπάρχων bis +legitur (nr. 11), etiamsi Apollonius cum in urbibus aliis medicus +publicus erat (vs. 7)<a class = "tag" name = "tag38" href = +"#note38">38</a> tum Teni munere publico fungebatur (vs. 15).</p> + +<p> +<span class = "pagenum">46</span> +<a name = "page46"> </a> +Similia habes in decreto Amphissiorum: ἐπειδὴ Μηνόφαντος Ἀρτεμι[δώρου] +<span class = "pagenum">47</span> +<a name = "page47"> </a> +Μακεδὸν Ὑρκάνιος ἰατρὸς κτλ. (nr. 9 vs. 7 sq. cf. vs. 5), quem tamen +publicum fuisse verba versuum 8 et 9: μεταπεμφθεὶς ὑπὸ τὰς πόλιο[ς καὶ] +ἐπ[ιδαμήσ]α[ς] καὶ ἐργολαβήσας μόνος τὸ ἰατρικὸν ἔργον ostendunt. +Damiades Lacedaemonius autem, qui certe publicus fuit (nr. 12 vs. +28 sqq.), tamen ἰατρὸς solum vocatur (vs. 9) et alio loco Ἀσκλαπιοῦ +ὑπουργός (vs. 7). Postremum de veterinario publico Lamiensium nihil nisi +ὑ[πά]ρχῶν ἱππιατρός dicitur (nr. 10 vs. 5).</p> + +<p> +Sed dixerit quispiam hos omnes, cum ἰατροί nominarentur, nondum publicos +fuisse, quia in titulis postea demum referretur eos factos esse +publicos: <em>καὶ νῦν λαμβάνων</em> τὸ δημόσιον vel <em>καὶ +ἐργολαβήσας</em> τὸ ἰατρικὸν ἐργον vel <em>παρακληθείς</em> τε ἐπὶ τὸ +ἔργον. At tamen, si ὁ δημόσιος vel ὁ δημοσιεύων ἰατρὸς titulus firmus +fuisset, iam antea initio decreti ita dicendum fuisset, cum ibi nomen +quoque totum cum patris patriaeque nomine exacte proferatur. Sequitur, +ut quidem medici publici voce ὁ δημοσιεύων vel δημόσιος ab aliis medicis +distinguerentur; at tamen his vocibus titulo firmo non utebantur. Quod +ne Athenis quidem neque Co factum est, licet in his urbibus saepius et +ratione certiore vocabula illa usitata fuerint. Sed poterat una voce +ἰατροῦ et praecipue articulo apposito medicus publicus significari.</p> + +<p> +Quoniam medicus publicus ὁ δημοσιεύων vocabatur, verbum δημοσιεύειν +munus eius significat. Sub hac enim voce lexica vetera quod de medicis +publicis sciunt reservarunt. Hesychius quidem tradit s. v. +δημοσιεύειν: δημοσίᾳ ὑπηρετεῖν ἐπὶ μισθῷ, exemplum medicorum non +laudans, eademque tantum inter cetera E. M. s. v. δημόσιος profert. +Suidas autem »δωρεὰν ἐργάζομαι« verbum δημοσιεύειν interpretatur et tum +Aristophanis locum +(Ach. 1030) et quae scholia tradunt (οἱ δημοσίᾳ χειροτονούμενοι ἰατροὶ +καὶ δημόσιοι προῖκα ἐθεράπευον) affert. Sed Athenis vox valde usitata +fuit, cum Plato ea saepe utatur (Gorg. 514d., al.) eamque tituli +exhibeant: καὶ νῦν ἐπιδέδω[κε]ν ἑαυτὸν δημοσιεύειν δωρε[ά]ν (nr. 2 vs. +17 sq.), τοῖς ἰατροῖς ὅσοι δημοσιεύουσιν (nr. 3 vs. 11 sq.); et in +aliarum quoque urbium titulis verbum id exstat (Brycuntis: 4 vs. 1; +Teni: 11 vs. 7).</p> + +<p> +Sicut autem δημοσιεύειν non solum de medicis usurpatur, sed etiam de +omnibus demiurgis aliis, ita verbum ἰατρεύειν, quod ad medicos omnes +attinet, de publicis dicitur addita voce δημοσίᾳ. Nam in titulo Tlo +reperto ἰατρεύσαντι δημοσίᾳ legitur (nr. 14 vs. 5), +<span class = "pagenum">48</span> +<a name = "page48"> </a> +et idem verbum in inscriptione Tenia restituendum esse puto: [ἰάτρευσε +δη]μοσίαι (nr. 11 vs. 17.—cf. <a href = "#note38">adn. 38</a>).</p> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec2_2">§ 2.</a></h5> + +<h5>DE RATIONE ELIGENDI MEDICOS PUBLICOS.</h5> + +<p> +Medicos claros ab urbibus invitari, ut munus publicum susciperent, et +consentaneum est et diserte enuntiant tituli. In decreto Gytheatarum, +quamquam titulus gravissimus valde mutilus est et lacunae nondum satis +sunt expletae, tamen ex verbis quae in lapide extant elucere videtur +Gytheatas cum munus publicum vacaret et audivissent Damiadam medicum +optimum esse, in contione populi archontibus ferentibus decrevisse illum +advocare eumque per litteras invitatum munus accepisse (nr. 12 vs. +9-15). Bonae famae causa Menophantus etiam ab Amphissiensibus accitus +esse videtur: ἐπειδὴ Μηόφαντος Ἀρτεμι[δώρου] Μακεδὼν Ὑρκάνιος ἰατρὸς +<em>μεταπεμφθεὶς ὑπὸ τὰς πόλιο[ς]</em> καὶ ἐπ[ιδαμής]α[ς] καὶ +ἐργολαβήσας μόνος τὸ ἰατρικὸν ἔργον κτλ. (nr. 9 vs. 7 sqq.). Ac saepe +ita factum sit: civitas medicum clarum quendam invitabat, ut munus +certum subiret aut in urbe consideret, sive per litteras eum advocabat +sive ut ex decretis Cnossiorum et Apteriorum apparet (nr. 18 et 27) per +legatos impetrabat ut ab alia urbe (et maxime ab urbe medicorum Co) +medicus dimitteretur.</p> + +<p> +Tamen urbes non semper in angusto versabantur, sed medici ipsi munus +publicum petebant. Quod eo faciebant, quod valetudinem civium urbis +eius, quae ut munus sibi traderet efficere volebant, gratis curarent, si +illi in suum oppidum venerant, aut eo, quod in urbe quadam sua sponte +considebant et benevolentiam populi gratuito sanando et aliis rebus +aucupabantur. Demonstratur res decreto Lamiensium (nr. 10 vs. 5 sqq.): +ἐπει Μητρόδωρος κτλ. ὑ[πά]ρχων ἱππιατρὸς καὶ <em>ἀνεστραμμένος ἐν τᾶι +ἡμετέραι πόλει χρόνον πλείω</em> κτλ. διὰ τε οὗ μετεχειρίζετο +ἐπὶ[τ]αδεύματος <em>ὠφέλει τῶν πολιτᾶν τοὺς ἐτυγχάνοντας αὐτῶι ἄνευ +μισθοῦ</em>, σπουδᾶς καὶ φιλοτιμίας οὐδὲν ἐνλείπων, <em>παρακληθείς τε +ἐπὶ τὸ ἔργον</em> ἐπεδέξατο ἐπὶ τῶι συμφέροντι τᾶι πόλει κτλ. Apollonius +etiam Milesius, priusquam publicus factus sit, cum pestilentiam Teni +exortam esse audiret, ultro eo profectus est et +<span class = "pagenum">49</span> +<a name = "page49"> </a> +per sex menses mercedem non accepit, si modo recta sunt quae supra +coniecimus (<a href = "#note38">adn. 38</a>). Brycuntii autem Menocrito +laudi verterunt, quod <em>πρὸ τοῦ τε μισθωθήμειν διατρίβων ἐν [Ῥ]ό[δωι] +πολλοὺς τῶν δαμετᾶν</em> (sc. Brycuntiorum) ἐν ἐπικινδύνο[ις δ]ιαθέσεσι +γενομένους <em>ἔσωσε [μι]σθὸν ὀ[υ δεξάμε]νος</em> (nr. 4 vs. 12 +sqq.).</p> + +<p> +At tamen hos omnes sive advocabantur sive ipsi munus publicum petebant +non antea publicos factos esse consentaneum est quam a re publica electi +essent. Medicos ita institutos esse ex Xenophonte iam apparet: περὶ δὲ +ὑγιείας ἀκούων καὶ ὁρῶν ὅτι καὶ πόλεις αἱ χρῄζουσαι ὑγιαίνειν ἰατροὺς +<em>αἱροῦνται</em> κτλ. (Inst. Cyr. I 6, 15). Similia Plato affert +(Gorg. 455b): ὅταν <em>περὶ ἰατρῶν αἱρέσεως</em> ᾗ τῇ πόλει ξύλλογος ἢ +περὶ ναυπηγῶν ἢ περὶ ἄλλου τινὸς δημιουργικοῦ ἔθνους κτλ. Sed qua in +contione medici Athenis electi sint, Plato non addit neque ex verbis mox +insequentibus (466b) elucet, cum contio incerta relinquatur et res ipsa +ficta esse videatur.<a class = "tag" name = "tag39" href = +"#note39">39</a> Tamen aliis in urbibus medici publici in comitiis +populi instituebantur: Gythei (nr. 12 vs. 10, 16; cf. p. 48), Co. +Qua in urbe contionem populi medico cuidam munus publicum tradidisse +R. Herzog ex inscriptione nondum edita enuntiavit (nr. 5). Cum +autem Athenis architecti, quibus multa cum medicis communia sunt, +quoniam et architecti et medici sunt demiurgi, in comitiis populi +eligerentur,<a class = "tag" name = "tag40" href = "#note40">40</a> de +medicis idem statuendum est. Ita res ex Teletis verbis (ap. Stob. 40, 8 +p. 232) etiam apparet: οὐ σόν γε, ἀλλὰ <em>τῶν τούτους +χειροτονούντων καὶ ψηφοφορούντων</em>‧ ὥσπερ εἰ <em>τὸν ἄριστον +ἰατρὸν</em> ἀφέντες φαρμακοπώλην <em>εἵλοντο</em> καὶ τούτῳ <em>τὸ +δημόσιον ἐνεχείρισαν</em>, πότερ᾽ ἀν τοῦ ἰατροῦ εἶπας ἂν ὄνειδος καὶ +ἀκλήρημα τοῦτο ἢ τῶν ἑλομένων;<a class = "tag" name = "tag41" href = +"#note41">41</a> —Quae verba ad Athenas quoque pertinere verisimile +est, cum +<span class = "pagenum">50</span> +<a name = "page50"> </a> +Teles (circa annum a. Chr. 250) maximam partem Athenis scripserit +et res Atheniensium saepe spectet (cf. de Wilamowitz, <i>Antigonos</i> +p. 300 et adn. 11).</p> + +<p> +Quibus Teletis verbis simul demonstratur ad optimum quemque medicum +officium publicum deferri. Atque id spectabatur, quid polleret medicus +in arte sua et a quo disciplinam didicisset. Ita enim Socrates apud +Xenophontem (Mem. IV 2, 5) ironice fingit: ἁρμόσειε δ᾽ ἂν οὕτω +προοιμιάζεσθαι καὶ <em>τοῖς βουλομένοις παρὰ τῆς πόλεως ἰατρικὸν ἔργον +λαβεῖν</em>‧ ἐπιτήδειον γὰρ αὐτοῖς εἴη τοῦ λόγου ἄρχεσθαι ἐντεῦθεν‧ παρ᾽ +οὐδενὸς μὲν πώποτε, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, <em>τὴν ἰατρικὴν τέχνην +ἔμαθον</em> οὐδ᾽ ἐζήτησα διδάσκαλον ἐμαυτῷ γενέσθαι τῶν ἰατρῶν οὐδένα‧ +διατετέλεκα γὰρ φυλαττόμενος οὐ μόνον <em>τὸ μαθεῖν τε παρὰ τῶν +ἰατρῶν</em>, ἀλλὰ καὶ <em>τὸ δόξαι μεμαθηκέναι τὴν τέχνην</em> ταύτην‧ +ὅμως δέ μοι τὸ ἰατρικὸν ἔργον δότε‧ πειράσομαι γὰρ ἐν ὑμῖν ἀποκινδυνεύων +μανθάνειν. Utrumque Plato (Gorg. 514a) etiam demonstrat: πότερον ἔδει ἂν +ἡμᾶς σκέψασθαι ἠμᾶς αὐτοὺς καὶ ἐξετάσαι πρῶτον μὲν <em>εἰ ἐπιστάμεθα τὴν +τέχνην</em> ἢ οὐκ ἐπιστάμεθα.... <em>καὶ παρὰ τοῦ ἐμάθομεν</em>; quae +verba, quae hoc loco ad architectum pertinent, ad medicum referuntur +514d addito tertio medicum aegrotos, si quos bene sanaverit, citasse.<a +class = "tag" name = "tag42" href = "#note42">42</a> Ars igitur et fama +medici intuebantur, et peregrino non minus quam civi, si ars optima +erat, munus medicum deferebatur. Quod enim solum decretum Atheniensium +in honorem medici certe publici conservatum est, Rhodii cuiusdam est +(nr. 2). Euenor autem Acarnan, quem publicum fuisse ex decreti IG. II +186 (nr. 15) versu 24 sq. certe colligi non potest: καὶ ἅπαντα ὅσα +προσέταξεν αὐτῶι ὁ δῆμος ὁ ᾽Αθηναίων καὶ ἰδίαι καὶ <em>κοινεῖ</em> +ἐπιμέλεται, diu Athenis versabatur, dum civitate donatus est (IG. II 187 +vs. 14.—nr. 16), sicut etiam Metrodoros veterinarius a Lamiensibus +inter alia civitatem adeptus est (nr. 10 vs. 12), postquam multum tempus +in urbe eorum artem exercuit. Medicus quidam Casius ab Oluntiis +civitatem est nanctus, quia non deseruit eos in summo periculo (nr. 21 +vs. 6 sqq., 41). Iam in promptu est, quod aliis +<span class = "pagenum">51</span> +<a name = "page51"> </a> +rebus quoque demonstrari posset, nullo modo medicus publicus civis sit +necesse fuisse.</p> + +<p> +Aevo Romano, quamquam tum etiam urbes ipsae medicum publicum +instituebant, is tamen a praefecto vel alio magistratu Romano sanciendus +erat. Quod ex papyro Aegyptia quidem annorum p. Chr. 140—143 +intelligitur (<i>Fayûm towns and their papyri</i> by Grenfell, Hunt, +Hogarth nr. CVI). In qua medicus quidam παρὰ τὰ ἀπηγορευμένα ἀχθ[είς] +(vs. 8—cf. legem Hadriani p. 40) ut onere liberetur petit, +eodemque tempore in universum impetrare studet, ut praefectus edicat +ὅπως τελεον ἀπολύωνται τῶν [λειτουρ]γιῶν οἱ τὴν ἰατρικὴν ἐπιστή[μην] +μεταχειριζόμενοι, <em>μάλ[ι]στα [δὲ οἱ δε]δοκιμασμένοι ὥσπερ κἀγ[ώ]</em> +(vs. 20 sqq.). Cum satis mihi constare videatur numquam per totam +antiquitatem medicos, ut nunc est, a re publica approbandos fuisse, sed +omnibus qui volebant medicinam exercere licuisse et cum οἱ +δεδοκιμασμένοι verbis μάλιστα δέ medicis aliis opponantur, sequitur, ut +οἱ δεδοκιμασμένοι in papyro illa medici publici sint, qui a civitate +quidem declarabantur, ab praefecto autem confirmandi erant. Itaque in +versu 7 papyri illius eo loco mutilae post παρὰ Μάρ(κου) Οὐαλερ[ί]ου +Γεμέλλου verba δημοσίου ἰατροῦ tota vel non perscripta supplenda +sunt.</p> + +<p> +Saeculo autem II. et III. medicos publicos in Asia Minore a civitatibus +institutos esse apparet ex Ulpiani <i>libra tertio opinionum</i> (Dig. +L, 9, 1): <i>Medicorum intra numerum praefinitum</i> (sc. ab Antonino +Pio) <i>constituendorum arbitrium non praesidi provinciae commissum est, +sed ordini et possessoribus cuiusque civitatis, ut certi de probitate +morum et peritia artis eligant ipsi, quibus se liberosque suos in +aegritudine corporum committant.</i> Tamen medici probandi erant +probatisque detrahi poterat officium, si eo indignos sese praebuerant: +Modestinus <i>libro undecimo pandectarum</i> (Dig. L, 4, l. 11, 3): +<i>Reprobari posse medicum a re publica, quamvis semel probatus sit, +divus Magnus Antoninus cum patre rescripsit</i>; Ulpianus <i>libro +quarto <em>de officio proconsulis</em></i> (Dig. XXVII, i, l. 6, 6): +<i>sed et reprobari medicum posse a re publica, quamvis semel probatus +sit, imperator noster cum patre</i> (Septimius Severus et Caracalla) +<i>Laelio Basso rescripsit</i>. Ex his locis sumas Hadriani iam +temporibus medicos publicos a proconsule vel praefecto approbandos +fuisse; initio autem imperii Antonini papyrus, quam modo laudavimus, +certus testis +<span class = "pagenum">52</span> +<a name = "page52"> </a> +exstat. Sed inde a temporibus Diocletiani, ut id addamus, medici non iam +a civitatibus, quae libertates omnes amiserant, instituebantur, sed +Romae quidem, de qua urbe sola nota sunt certiora, archiatri ipsi se +reficiebant, assumpti autem ab imperatore probandi erant (Cod. Iust. X +53, 10 et Theod. XIII 3, 8).</p> + +<p> +Sed ad priora saecula revertamur. Athenis cum magistratus in annos +singulos constituerentur, labores quoque publicos constantes in singulos +annos delatos esse verisimile est, quamquam hoc modo non omnes +deferebantur velut metalla rei publicae Atheniensis in tres annos +conducebantur (Ἀθ. πολ. 47, 2). Sed de medicis publicis Atheniensium +nullum certum testimonium superest.<a class = "tag" name = "tag43" href += "#note43">43</a> Damiadas autem Lacedaemonius per annos duos Gythei +permansit: καὶ ἐργολαβήσας κα[ιρίως ἐπε]κλήθη ὑπὸ τοῦ δάμου καὶ +<em>διετῆ χρόνον ἀ[ναστρεφό]μενος παρ᾽ ἀμέ</em> κτλ. +(nr. 12 vs. 15 sqq.), atque tum illam urbem eum reliquisse +et ex hoc loco apparet et ex +toto inscriptions tenore et ex versu 21 sq.: [ἀ]ναστροφᾷ δὲ καὶ +<em>παρεπιδαμίᾷ ᾇ πεποί[ηται ἀκα]κόφ(ρ)ονα</em> [ἀέ]ς αὑτὸν διατετήρηχε +κτλ. Sed non constat Damiadam in unum annum munus suscepisse et tum +recreatum esse aut a primo in utrumque annum se obligasse. Unum autem et +tum alterum quoque annum munus obiisse Artemidorus medicus videtur in +titulo Andrio (nr. 28). Quae enim exscriptae sunt litterae in versu altero: +......ΑΙΕ..ΤΩΙΕΤΕΙΟΝΔΕΕΝΙΑΥΤΩΙ, B. Keil [ἐν] τῶι ἔτειον δὲ +ἐνιαυτῶι legere propouit, [ἐν] τῶι ἐ[φ]έ[τ]ο[ς] δὲ ἐνιαυτῶι +A. Wilhelm +(cf. etiam »Ἔτος und ἐνιαυτός« Wiener Sitz.-Ber. 1900, IV), quem +Fridericus Hiller de Gaertringen dubitans quidem in Corpore secutus est. +Sed fortasse simplex vocabulum ἐπιόντι in litteris ΕΤΕΙΟΝΔΕ inest. Cum +autem deinceps in illo titulo legatur: [βου]λόμενος <em>ἀκόλουθος +γ[ενέ]σθαι τῇ [ἀπ]ὸ τῆς ἀρχῆς κτλ. καλοκὰγαθ[ί]α̣ι</em>, consequens est, +quoquomodo litterae ΕΤΕΙΟΝΔΕ restituuntur, ut Artemidorus iam antea +tempus quoddam (et fortasse unum annum) medicus Andri fuerit et tum +assenserit, ut per annum insequentem apud Andrios medicus esse pergeret. +Itaque publicum fuisse Artemidorum consectarium est, id quod, etsi in +ipso titulo Artemidorus publicus non +<span class = "pagenum">53</span> +<a name = "page53"> </a> +appellatur, tamen versibus 2-10 fulcitur et eo, quod vs. 15/16 legitur +ἐπαινέσαι Ἀρτεμίδωρον Μηνοδότου <em>τὸν</em> ἰατρόν.</p> + +<p> +Sed multum etiam tempus uno loco commoratos esse medicos publicos ex +titulo comperis Anaxippi, medici publici pagi Coi Αἰγηλίων, quem +»jahrelang« civibus operas praebuisse R. Herzog denuntiat (nr. 5). +Idem Menocriti titulus inventus Carpathi demonstrat, in quo ita legis +initio: ἐπειδὴ [Μ]η[νόκρ]ιτος Μητροδώρου Σάμιος <em>δεδαμοσιευ[κὼ]ς ἔτη +ὑπὲρ τὰ εἴκοσι</em> κτλ. (nr. 4).</p> + +<p> +Etenim haec maxime fuit causa, cur novus medicus esset admovendus, +medicum publicum saepe non multo postquam consedit urbem iterum +reliquisse, ut novas regiones peteret. Nam multa honorum decreta, nisi +forte est pestilentia, in qua medicus de civibus sanatis bene meritus +est, hunc decessurum esse habebant ansam, ut decernerentur: Damiadae (v. +p. 52), Artemidori (ibid.), Metrodori veterinarii (nr. 10 vs. 11: +ἐπαινέσαι κτα. <em>ἐπὶ τᾶι ἀναστροφᾶι</em>—), Menophanti (nr. 9 +vs. 14 sq.: διαφυλάξας τάν τε κατὰ τὸν βίον ἀναστροφὰν [<em>τὸν +πάντα</em>] <em>κατὰ ταύτας (τᾶς) ἐπιδαμίας χρόνον</em>, vs. 18: +<em>[ἀπε]ρ[χ]όμενος ἐκ τᾶς πόλιος ἁμῶν</em>). Qua de causa fortasse +etiam in decreto invento Elateae (nr. 24) civitas et alii honores medico +dati sunt; in quo versus primi haud scio an sic restituendi sint: ἐπειδὴ +Ἀσκ[λαπιόδωρος vel ὁδοτος vel simile .............. παραγενόμενος | ἐν +τὰν πόλι]ν ἁμῶν καὶ τὰν ἀναστροφὰν ποιησάμεν[ος καλῶς ἐν τῷ χρόνῳ, ᾧ +ἔλαβε τὸ ἔργον, καὶ ἐπιμε|λούμενος πολλὰς] ἁμέρας πλείονας περί τῶν κατὰ +τὸ ἐπιτάδευμ[α ἔργων κτλ. (in quibus [παραγενόμενος ἐν τὰν πόλι]ν suppl. +Ditt.). Quae si veri similia sunt, hic quoque medicus fuit publicus, id +quod etiam ex versibus 4 et 5 elucere videtur: [οὐ λαμβάν]ω(ν) <em>παρὰ +τὰς πόλιος</em> τὰ τῷ ἐπιταδεύματι καθήκοντα (i. e. mercedem) +[...... καὶ πᾶσαν κακοπαθίαν παρέσχη|ται <em>ποιήσας τὰν] ἐνδεχομέναν +φροντίδα</em> +τᾶς τῶν ἐν ἀρρωστίᾳ ἐό[ντων σωτηρίας κτλ. (..... πε|ποιήαι τὰν] ἐνδεχ. +φροντ. et ἐό[ντῶν σωτηρίας] suppl. Ditt.).</p> + +<p> +Sed accidit, ut medicus non sua sponte aliquam urbem relinqueret, sed a +patria cogeretur. Itaque Coi, ut urbibus petentibus medicos mittebant, +hos quoque ex illis, si res postulabat, revocaverint. Quod Casii +fecerunt, qui medicum civem suum Olunte revocabant, hac in causa quidem +frustra: <em>μεταπέμπτου δὲ αὐτοῦ γενομένου ἐς οἶκον</em> (Casum, ut +apparet ex vss. 62 sqq.) +<span class = "pagenum">54</span> +<a name = "page54"> </a> +καὶ ὄντος περὶ τὸ ἀποτράχεν, ἐμπεπτωκότος ἁμῖν καιροῦ σκληροῦ κτα. +ἐπείσαμες αὐτὸν ἀξιώσαντες παραμεῖναι καὶ μὴ καταλιπὲν ἁμὲ ἐν τῷ +ἀναγκαιοτάτω[ι] καιρῶι κτλ. (nr. 21 vs. 3 sqq.).</p> + +<p> +Romanis autem temporibus non ita medici urbem mutabant, sed saepe, ut +ita dicam, διὰ βίου instituebantur. Quod quidem non nisi medico gymnasii +confirmare possum, qui in titulo Attico inter magistratus διὰ βίου +exstat (IG. III 1202 Col. I vs. 38). Sed habemus Ephesi archiatrum, qui +διὰ γένους etiam institutus erat (nr. 65). Quarto tum saeculo Romae +saltem medici, cum publici facti sint, vitam in hac conditione degere +soliti esse videntur, quia, cum de archiatris supplendis agitur, id +quoque sumitur morte alicuius locum archiatri vacuum esse factum (Cod. +Theod. XIII, III, 8 et 9). Id igitur in universo interest inter Graeca +et Romana tempora his medicos publicos saepe in totam vitam vel etiam +διὰ γένους institutes esse, illis autem munus in annum vel biennium +iniunctum, saepe etiam continuatum esse, sed raro medicos uno loco +tantum tempus versatos esse quantum Menocritum Brycunte.</p> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec2_3">§ 3.</a></h5> + +<h5>DE NUMERO MEDICORUM PUBLICORUM.</h5> + +<p> +Certos numeros medicorum, qui in aliqua urbe munere medico eodem tempore +fungebantur, afferre non possumus, nisi tempora Romana intuemur. Quot +enim archiatri quarto saeculo Romae fuerint, certe constat: Cod. Theod. +XIII, III, 8: <i>Exceptis Portus Xysti<a class = "tag" name = "tag44" +href = "#note44">44</a> virginumque Vestalium</i> (quibus igitur +proprius archiater erat) <i>quot regiones urbis sunt totidem +constituantur archiatri.</i> Itaque cum quattuordecim regiones fuerint, +quattuordecim archiatri illo tempore Romae fuerunt. Quem numerum saeculo +tertio nondum tantum fuisse Lampridius narrat (A. S. c. 42), cum +Severus Alexander <i>usque ad sex</i> medicis <i>annonas binas aut +ternas</i> +concederet. In urbibus autem Asiae Minoris saeculo p. Chr. altero +licuisse quinque vel septem vel decem medicos publicos prout urbes +magnae erant instituere iam supra testes citantes explanavimus +(p. 43).</p> + +<p> +Saeculis Christum natum antecedentibus Athenis plures +<span class = "pagenum">55</span> +<a name = "page55"> </a> +fuisse medicos publicos consentaneum est. Quod testimonia certa +affirmant, et tituli: ἐπειδὴ πάτριόν ἐστι <em>τοῖς ἰατροῖς, ὅσοι +δημοσιεύουσιν</em>, θύειν τῶι Ἀσκληπιῶι (nr. 3 vs. 9 sq.) et scriptores +(Plato, Polit. 259a). At certus numerus non indicatur. Sed in anaglypho +marmoreo primae partis saeculi quarti reperto in clivo meridionali arcis +Athenarum anno 1876, quod Proserpinam Cererem Aesculapium repraesentat +quibus in altera parte sex viri adorantes oppositi sunt, mihi quidem +viri hi sex medici publici esse videntur.<a class = "tag" name = "tag45" +href = "#note45">45</a> Nam inter nomina adscripta duo medicorum +Atheniensium sunt, Mnesithei scilicet et Dieuchis (cuius quidem filii +Epeuches et Diacritus nominantur). Qui medici ab Galeno (K. XI 795; XV +136) in numero παλαιῶν et ἀρχαίων habentur et saepe ab scriptoribus +aliis commemorantur (de Mnesitheo vid. Knaack, Hermes 1883, 148, Girard +BCH. II 89 et eundem de Dieuche). Cum autem Epeuches et Diacritus +Dieuchis medici filii sint, utrumque medicum fuisse verisimile est, ita +ut tria medicorum nomina legantur et inde colligi possit homines sex +adorantes omnes fuisse medicos. Quoniam medici sex una a populo honorati +sunt (quod coronae demonstrant, intra quas nomina quinque incisa sunt), +ii quasi collegium medicorum fuerunt. Collegium autem sex medicorum apte +medici publici sunt. Sed quaerendum est, qua de causa medici publici +coronis θαλλοῦ honorati sint et cur ea de causa anaglyphum illud non +Aesculapio soli, sed omnibus deis in Aesculapio aram habentibus (Cereri, +Proserpinae)<a class = "tag" name = "tag46" href = "#note46">46</a> dono +dederint. De Epidauriis, quae pars Eleusiniorum esset et quibus Cereri +et Proserpinae propter templa finitima et sacra in idem tempus +incidentia (cf. Rubensohn AM. XX 365) in Aesculapio etiam immolaretur, +<span class = "pagenum">56</span> +<a name = "page56"> </a> +medicos dedicantes meritos esse Udalricus Koehler olim suspicatus est +(l. l.), et fortasse res ita expedienda est medicos publicos, cum +maxima hominum turba tempore Eleusiniorum Magnorum et Epidauriorum +Athenas confluxisset, in aegris et vulneratis curandis omne genus +diligentiae adhibuisse et propterea laudatos esse, sicut agoranomus +quidam Parianus, qui inter cetera ad panegyrin Minervae Iliadis +[παρέσχεν ἰατ]ρὸν τὸν θεραπεύσοντ[α τοὺς ἀσθε]νοῦντας ἐν τῇ παν[ηγύρει] +(nr. 22 vs. 16 sqq.).</p> + +<p> +Quae utut se habent, si medici illi sex publici sunt, tamen anaglypho +hoc certo argumento uti non possumus, cum nesciamus an non omnes medici +publici honorati sint. Sed tantum fere numerum medicorum publicorum +Athenis saeculo quarto fuisse et urbem et tempus decet atque per se +sumendum est, si numeros medicorum aevo Romano institutorum +spectamus.</p> + +<p> +Ut Athenis ita Co complures medicos publicos eodem tempore conductos +fuisse titulo Xenotimi (nr. 7) perspicies. Qui medicus privatus ab Cois +laudatus et honoratus est, quod morbis gravissimis affectis civibus ipse +medicum se praebuit <em>τῶν ἰατρῶν τῶν [δαμ]ος[ιευόν]των ἐν τᾶι +πόλει</em> ἀρρωστησάντων [διὰ] τὰς [κ]α[κο]παθίας τὰς γενομένας περὶ +αὐτοὺς δ[ιά] τὴν ἐπιμέλειαν ἂν [ἐ]ποιεῦ[ντο] τῶν καμνό[ντων] (nr. 7 vs. +7 sqq.). Itaque nihil impedit ne sumamus in aliis quoque urbibus +maioribus medicos fuisse publicos complures.</p> + +<p> +Minora autem oppida unum medicum publice conducebant. Brycunte, +Amphissae, Teni, Gythei medicum unum tantum fuisse ex toto titulorum +tenore pellucet (nr. 4, 9, 11, 12). Ac maxime fiebat, si unus omnino in +urbe erat medicus, ut hic unus publicus esset, cum medici alii in urbe +minima non considerent, ne minus quam par esset pecuniae caperent +timentes, sicut hodie etiam medici in oppidum minimum saepe non +proficiscuntur, nisi pecunia a communi adiuvantur. Olunte autem unum et +eum publicum fuisse medicum ex contextu verborum et ex eo apparere +videtur, quod Oluntii in summo erant timore, cum in eo esset, ut medicus +ille morbis saevientibus Oluntem relinqueret (nr. 21). Idem de +Gortyniorum medico sumendum est, quem per legatos Gortynii ipsi Co +arcessiverant: ἐπειδὴ πρεσβευσάντων Γορτυνίων πρὸς ὑμὲ ὑπὲρ ἰατροῦ καὶ +ὑμῶν φιλοτίμως σπευσάντων καὶ ἀποστειλάντων αὐτοῖς Ἑρμίαν ἰατρὸν κτλ. +(nr. 18 vs. 2 sqq.).</p> + +<p> +Itaque in oppidis quamvis parvis, nisi forte male administrata aut nimis +paupera erant, medici publici instituebantur. +<span class = "pagenum">57</span> +<a name = "page57"> </a> +Sin autem in regione maiore una tantum urbs erat, multi autem vici, in +his quoque medici publici erant. Mirum quidem est de pagis Atticis +nullum testimonium exstare. Sed de pagis Coi insulae magnae, quae +synoecismo in novam urbem Coum anno 366 peracto unam iam urbem habebat, +res accuratius demonstrari potest. Nam repperit in Coorum Aesculapio R. +Herzog titulos medicorum pagi alicuius saeculo III. a. Chr. +exaratos: medici ignoti ab ignoto pago conducti (nr. 6), Anaxippi medici +publici, qui in pago Αἰγηλίων per multos annos aegrotos curavit (nr. 5). +Iam vero in titulo Coo aevi Romani, qui Isidorum medicum publicum corona +aurea honorabant, sunt τοὶ κατοικεῦντες ἐν τῶι δάμωι τῶν Ἁλεντίων καὶ +το[ὶ] +ἐνεκτημένοι καὶ τοὶ γεωργεῦντε[ς] ἐν Ἅλεντι καὶ Πέληι τῶν τε πολειτᾶν +καὶ Ῥωμαίων καὶ μετοίκων (nr. 13 vs. 4 sqq.).</p> + +<p> +In Aegypto autem, ubi plurimi erant vici et omnia plena medicis iam +Herodoti temporibus fuerant (Her. II 84), res erat similis. Exemplum +unum afferi etiam potest, aevi quidem Romani demum: in papyro +Berolinensi (BGU 647, cf. p. 24) legitur: Γάιος Μενήκιος +Οὐαλεριανὸς ἔχων ἰατρεῖον ἐπὶ κώμην Καρανίδι vel melius (vs. 21) ἔχων τὸ +ἰατρεῖον +<em>ἐν κώμῃ</em> Καρανίδι, sita in Ἀρσινοΐτου Ἡρακλείδου μερίδι +(vs. 2).</p> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec2_4">§ 4.</a></h5> + +<h5>DE MUNERE ATQUE OFFICIO MEDICORUM PUBLICORUM.</h5> + +<p> +Nunc alia atque graviora disceptanda sunt. Ὁι δημοσίᾳ χειροτονούμενοι +ἰατροὶ καὶ δημόσιοι <em>προῖκα ἐθεράπευον</em>: haec verba scholiasta ad +Acharnensium Aristophanis versum 1030 adnotavit. Gratis igitur medici +publici aegrotos curare debebant, et ii, ut videtur, omnes cives, +quicumque volebant, et peregrinos et qui in itinere urbem visitantes +auxilium ab illis petebant. Ita apud Aegyptios veteres fuisse tradit +Diodorus (I 82). Graeci quoque et pauperes et divites medicum publicum +consultabant. Namque in Acharnensibus agricola ille pauper ad Pittalum +mittitur, sed etiam Lamachus miles superbissimus Pittalo se committit +(vs. 1222). Sed haec ficta esse possunt, tamen tituli idem demonstrant. +In titulo enim Gytheato de medico certe publico mercedem a re publica +accipiente sic legis: σπουδᾶς καὶ φιλο[στοργίας οὐ]θὲν ἐλλείπων εἰς τὸ +πᾶσιν ἴσος εἶναι <ins class = "correction" title = +"legitur ‘κα]ὶ’">κα[ὶ</ins> πένησι +<span class = "pagenum">58</span> +<a name = "page58"> </a> +καὶ] πλουσίοις καὶ δούλοις καὶ ἐλευθέροις [καὶ ξένοις] (nr. 12 vs. +18 sqq.). His quidem verbis opus non fuit, +si medicus ab divitibus, si dare +volebant, mercedem propriam accipere vetitus esset, tamen etiam +demonstrare videntur omnibus a re publica medicum publicum promptum lege +esse praebitum. Athenis metoecos etiam medico publico usos esse titulus +Euenoris, si publici est, demonstrat: καὶ [χρήσιμον ἑαυτὸν πα]ρέσχηκεν +κατὰ τὴν τέχ[νην τοῖς δεομένοις] <ins class = "correction" title = +"(sic)">τῶμ</ins> πολιτῶν καὶ τῶν ἄλ[λων τῶν οἰκούντων ἐ]ν τῆι πόλει +(nr. 16 vs. 5 sqq.). Saepe autem publici longius etiam in aliis curandis +progressi sunt et aegrotos etiam extra urbem habitantes visitabant +(Brycunte, nr. 4 vs. 15 sqq.) vel advenas aegrotos comiter ac humane +sanabant (nr. 18, 29).</p> + +<p> +Ut tradit Herodotus (III 131), Democedes Aeginae munus publicum suscepit +ἀσκευής περ ἐὼν [καὶ ἔχων οὐδὲν] τῶν ὅσα περὶ τὴν τέχνην ἐστὶ ἐργαλήια +(St.). Medicus igitur publicus aetate superiore quibus ad artem +exercendam opus erat sibi ipse praestitisse videtur. Itaque ipse etiam +medicinam (τὸ ἰατρεῖον vel ἐργαστήριον) sibi instruxit. Fuit autem to τὸ +ἰατρεῖον<a class = "tag" name = "tag47" href = "#note47">47</a> +habitatio medici, cuius unum aut complura membra arti factitandae +destinata et reservata erant (cf. Littré V 25 sq.). Aetate inferiore +proprium adeo aedificium instruebatur, sicut ἐργαστήρια Tyranni Magnetis +medici instructa in vico Cadyia (nr. 40 vs. 21 sqq.): δεδόσθαι δὲ αὐτῷ +ἀτέλειαν πάντων <δὲ> τῶν τελῶν ὧν κατεσκεύακε ἐργαστηρίων ἐπὶ τῆς +χώρας ἧς κώμη Καδυίη (cf. Pollux IV 177: καὶ τὸ ἐργαστήριον ἰατρεῖον). +Quam in medici officinam aegroti si poterant veniebant, ut medicum +consulerent, hic tractabantur, cum omnia adessent instrumenta, hic ab +medico remedia parata accipiebant (cf. Plato Leg. I 646c: τοὺς εἰς τὰ +ἰατρεῖα αὐτοὺς βαδίζοντας <em>ἐπὶ φαρμακοποσίαν</em> κτλ.). Sed qui +affecti erant morbis tam gravibus, ut ire non possent, in medicina +remanebant, donec refecti sunt, ita ut τὸ ἰατρεῖον—fortasse inde a +quarto vel tertio a. Chr. saeculo—esset etiam νοσοκομεῖον. +Quod inter alia declarare videtur Plaut. Men. V 5 vs. 43 sqq.; ubi dicit +medicus: +<span class = "pagenum">59</span> +<a name = "page59"> </a> +<i>ad me face uti deferatur</i> (sc. aegrotus.—vs. 45), +<i>elleborum potabis faxo aliquos viginti dies</i> (vs. 47), <i>imo ego +ibo domum, ut parentur quibus paratis opus est</i>.<a class = "tag" name += "tag48" href = "#note48">48</a> Sed quae in medicina facienda erant, +medicus non solus exsequebatur, sed discipuli atque medici servi +adiuvabant eorumque optimi negotia eius procurabant, cum domum visitatu +aegrotos reliquisset. De discipulis autem testimonium legitur apud +Aeschin. in Timarch. § 40: οὗτος γὰρ πρῶτος πάντων μέν, ἐπειδὴ ἀπηλλάγη +ἐκ παίδων, ἐκάθητο ἐν Πειραιεῖ ἐπὶ τοῦ Εὐθυδίκου ἰατρεῖου, προφάσει μὲν +τῆς τέχνης μαθητής. <a class = "tag" name = "tag49" href = +"#note49">49</a></p> + +<p> +Sed si medicos publicos spectamus—de medicina in universum +quaerere nunc non licet, quamvis multa nondum aperta sint—medicina +Pittali in Acharnensibus commemoratur, in quam aegroti eunt, Lamachus +vulneratus transportatur. Alii etiam testes adhibendi sunt, sed multis +saeculis inferiores. Nam quae in inscriptione Cea valde mutilata III. +a. Chr. saec. H. Schoene supplevit: τὴν [δὲ μεγίστην +ὠφέ]|λειαν τῆς θεραπείας τῆς κ[ατὰ τὸ ἰατρεῖον προῖκα] | ποιησάμενος +φιλοτίμως, ὥ[στε πλείστοις αἴτιον εἶ|ν]αι μετὰ τῶν θεῶν τῆς οἴκαδ[ε +ἐπανόδου] (nr. 19 vs. 20 sqq.), cum res incertissimae sint, nec probare +nec reprobare nunc audemus.<a class = "tag" name = "tag50" href = +"#note50">50</a> Sed Galenus in commentario ad scriptum Hippocratis κατ᾽ +ἰητρεῖον, cum de duplici luce et natura et arte effecta ab Hippocrate +explicata verba faciat, haec addit: τὸ μὲν (sc. φῶς) οὖν κοινόν ἐστιν, ᾧ +πάντες ἀνθρώποι χρώμεθα, μάλιστα μὲν ἐν ὑπαίθρῳ, δεύτερον δὲ ἐν +<em>οἴκοις μεγάλοις</em> +θύρας μεγάλας φωτὸς πλήρεις ἔχουσιν, <em>οἷοι καὶ νῦν κατὰ πολλὰς τῶν +πόλεων δίδονται ἰωμένοῖς τοῖς ἰατροῖς</em>, οὓς παρωνύμως αὐτῶν +<em>ἰατρεῖα</em> προσαγορεύουσι. Ergo saeculis p. Chr. n. ἰατρεῖα, +aedificia magna, publice instruebantur et medicis profecto publicis +praestabantur. Et certae medicinae +<span class = "pagenum">60</span> +<a name = "page60"> </a> +monstrari possunt: ἐργαστήρια Tyranni Magnetis medici (p. 58), τὸ +ἰατρεῖον, quod in Aegypto habebat C. Minicius (p. 24, 57).<a +class = +"tag" name = "tag51" href = "#note51">51</a> Magna igitur valetudinaria +publica aevo demum Romano certis testimoniis adstruuntur. Quo tempore +officinae sacrae Aesculapii quoque ἰατρεῖα nominari poterant, quo nomine +Aristides utebatur. Sed nullo modo probari potest, quod contendit R. +Herzog (l. l. p. 204 et 206) longius quam par est quae a +Vercutrio<a class = "tag" name = "tag52" href = "#note52">52</a> ficta +sunt secutus fuisse Hippocratis iam aetate in insula Co magnam medicinam +publicam et aliam sacram, quas ille vir doctus τὸ δημόσιον ἰατρεῖον et +τὸ ἱερὸν ἰατρεῖον vocat.</p> + +<p> +<span class = "pagenum">61</span> +<a name = "page61"> </a> +Cum saeculis p. Chr. tertio et quarto iatria vetera dilabi coepta +essent, ab christianis mox recreata sunt (cf. Vercoutre l. l. +p. 360), +cum praesertim haec per saecula christiani in corporibus hominum +sanandis cum paganis maxime concertarent (cf. Harnack, <i>Medizinisches +aus d. ält. Kirchengesch.</i> p. 89 sqq.; idem, <i>Die Mission und +Ausbreitung des Christentums in den ersten drei Jahrh.</i> p. 79 sqq.). +Itaque ut initio Jesum Christum ipsum instituebant pro Aesculapio +corporum etiam verum medicum (v. Harnack l. l. c. c.), tum +autem Cosmam et Damianum medicos illos, qui eodem fere modo atque +Aesculapius aegros in aedibus sacris incubantes sanabant (cf. Deubner, +<i>de incubatione</i> +p. 68 sqq., p. 75), ita etiam medicinas veterum nosocomiis +propriis compensabant. His in nosocomiis medici publice instituisse +videntur. Nam exstat titulus Christianus in Galatia inventus, in quo +legitur: Θέσις Θεοδώρου <em>ἰητροῦ</em> ξάνθ[ο]υ(?) <em>τοῦ +νοσοκ[ομεί]ου</em> κτλ. +(CIG. 9256).</p> + +<p> +Medici publici autem saepe ab magistratibus aut iudicibus, si viro artis +medicinae perito opus erat, de arbitrio suo interrogati sint et causae +multae medicis publicis advocatis disceptate sint.<a class = "tag" name += "tag53" href = "#note53">53</a> Vero certa monumenta aevi demum Romani +exstant: OP. I 51 (a. 173), OP. I 52 (a. 325), BGU. 647 (a. 130). Quae +monumenta supra iam commemorata (p. 23 sq.) relationes sunt +medicorum publicorum inspexisse se homines vulneratos vel corpora eorum, +qui ipsi necem sibi consciverant (OP. I 51). In papyro Oxyrh. I 51 +medicus ipse renuntiat (vs. 6 sqq.): ἐπετρατόμην ὑπὸ σοῦ (Κλαυδιανοῦ +στρατηγοῦ) διὰ Ἡρακλείδου ὑπηρέτου, ἐφιδεῖν σῶμα νεκρὸν ἀπηρτημένον +Ἱέρακος καὶ προσφονῆσαί σοι ἣν ἐὰν καταλάβωμαι περὶ αὐτὸ διάθεσιν, et +tum quid viderit ita tantum refert (vs. 15): εὗρον αὐτὸ ἀπηρτημένον +βρόχῳ‧ διὸ προσφωνῶ. In secunda papyro (OP. 152) pater quidam filiam +violatam esse domo dilapsa questus est et postulasse videtur, ut noxia +ab domino domus compensaretur. Quam ob rem medici duo ab curatore +(λογιστῇ) causam quaerente vulnera inspectum missi sunt. Qui renuntiant +(vs. 14 sqq.): +παραγενόμενοι ἐ̣π̣ὶ̣ τὴν τοῦτου οἰκίαν ε̣ἴδαμεν τὴν παῖδα ἔχουσαν κατὰ +τῶν εἰσχίων ἀμυχὰς (leviora pellis vulnera) μετὰ περὶωμάτων<a class = +"tag" name = "tag54" href = "#note54">54</a> +<span class = "pagenum">62</span> +<a name = "page62"> </a> +κα[ὶ τ]οῦ δεξιοῦ γονατίου τραύματος. Postremum in papyro tertia (BGU. +647) C. Minicius initio et in fine iusiurandum per vitam (τύχην) +Traiani iurat verum se retulisse τῇ πεμπταίᾳ ἡμέρᾳ τοῦ πεπλῆχθ(αι) τὸν +Μυσθαρίωνα τραυμαραπευκέναι (τετραυματοθεραπευκέναι vel similia: +Wilcken) ὑπὲρ τὸν ἀριστερὸν κρόταφον τῆς κεφαλῆς τραῦμα κατέαγμα ἐπὶ +βάθους, ἐν ᾧ εὗρον μικρὰ κατεάγματα λίθων (vs. 10 sqq., vs. 22 sqq.). +Quae papyri forte conservatae in clara luce reponunt fuisse medicorum +publicorum facere arbitrium, si ab magistratibus admonebantur.</p> + +<p> +Supra medicos privatos fuisse publicos non puto. Neque ullo verbo in +testimoniis, quae exstant de medicis publicis, talia commemorantur, sed +omnia consentiunt medicos publicos privatos eo praecessisse, quod +tamquam optimi a re publica electi et pecunia conducti res medicas +mandatas a re publica, quippe a qua solverentur, exsequebantur. Sed +tradit Galenus Andromacho archiatro, Neronis medico, negotium esse +datum, ut imperaret medicis: τὸ γοῦν ἄρχειν ἡμῶν διὰ τὴν ἐν τούτοις (οὐ +μόνον τῇ πείρᾳ τῶν ἔργων ἀλλὰ καὶ τοῖς λόγοις) ὑπεροχὴν ὑπὸ τῶν κατ᾽ +ἐκεῖνον καιρὸν βασιλέων ἧν πεπιστευμένος (K. XIV 2, 211). Haec an non ad +omnes medicos Romae considentes referanda sint (ut sumit Friedlaender, +SG. I<sup>6</sup> 338), valde dubito. Sed ita ea mihi explicari posse +videntur Andromachum medicis multis aulae imperatoriae praefuisse, non +servis solum, quibus praeterea proprius erat dominus, sed medicis etiam +aliis domus Augustae, qui multi illo tempore fuerunt. Cum Galenus autem +ἄρχειν <em>ἡμῶν</em> dicat, ipsum se medicum imperatorium fuisse +indicat, ut aliunde constat. Quare Andromachus non »medicus Augusti«, +sed fere »praefectus medicorum« fuisse videtur. Quae utut se habent, +negandum est aut Romae saeculo I. et II. quosvis medicos aut in urbibus +Graecis saeculo II. et III. archiatros ullam in medicos privates +potestatem habuisse. Collegio autem archiatrorum ipsorum in extrema +antiquitate unus ex eis praepositus erat, qui vocabatur »comes +archiatrorum« (cf. Cassiod. var. l. 6, 19.—Meibomius, <i>Comment. +in Cassiodori formula archiatr.</i> Helmstaedt. 1668). Sed collegium +archiatrorum quattuordecim ipsum illis etiam +<span class = "pagenum">63</span> +<a name = "page63"> </a> +temporibus medicis reliquis, ita ut veram potestatem in eos haberet, +praefectus non erat. Nam altum est silentium in libris iuris Romani.<a +class = "tag" name = "tag55" href = "#note55">55</a></p> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec2_5">§ 5.</a></h5> + +<h5>DE MEDICIS AD CERTAM CAUSAM A RE PUBLICA ET DE MEDICIS A COLLEGIIS +CONDUCTIS.</h5> + +<p> +Teneamus esse inter titulos medicorum publicorum veterinarii etiam +publici (nr. 10). In terra propter equos famosa, Lamiae, ἵππων ἰατρὸς +ille altero a. Chr. saeculo publice conduc-tus est.<a class = "tag" +name += "tag56" href = "#note56">56</a> Ad bella etiam medicos proprios a +Graecis conductos esse et ex titulo Idaliensi apparuit (cf. p. 18) +et ex testibus nonnullis aliis intelligitur, <a class = "tag" name = +"tag57" +href = "#note57">57</a> quamquam saepe etiam medicis +<span class = "pagenum">64</span> +<a name = "page64"> </a> +publicis, si in urbe instituti erant, bello exorto milites, quippe qui +cives essent, curandi erant (cf. tit. 18; Xen. rep. Lac. +13, 7).</p> + +<p> +Nonnumquam ad dies festos et ludos medici conducebantur, ut e +spectatorum coetu si quis aegrotaret statim et gratis curarent. Quod +testatur inscriptio Iliensis supra iam laudata (nr. 22—cf. +<a href = "#page56">p. 56</a>), +in qua dicitur agoranomum quendam per dies festos Athenae Iliadis +medicum praebuisse, qui aegrotantes sanaret. Similiter interpretandus +est Olympiae titulus (<i>Inschr. v. Olymp.</i> 62). Qua in inscriptione, +quae inter annos 36 et 24 a. Chr. cadit, omnes enarrantur, qui +munus aliquod in statis sacrificiis a re publica Eleorum Olympiae factis +exercebant (cf. <i>Inschr. v. Olymp.</i> 138). Sed una cum eis, qui +sacris ipsis operabantur, sacrificibus, haruspicibus, tibicini, multis +aliis, nominantur, qui in sacrificando ipso operam non consumebant: +γραμματεύς, ἀρχιτέκτων, ἰατρός <ins class = "correction" +title = "legitur ‘[Σωτίων’">(</ins>Σωτίων Σωτίωνος vs. 13). +Architectus autem est +publicorum illorum, qui multis locis et maxime apud templa magna +instituebantur, ut aedificia sarta et tecta conservarent, et quorum non +pauci in inscriptionibus extant (v. Lebas-Foucart 194a, comm. ad vs. 17; +Th. Homolle BCH. XIV, 477). Item medicus videtur publicus fuisse, qui +peregrinorum causa ad dies festos confluentium versatus est Olympiae. +Qui officiales rei publicae Eleorum, quamquam aliis de causis Olympiae +essent, tamen collegio illo sacrificum publico adscribebantur. Quod +quidem non semper ita fuit, quia in omnibus aliis huiusmodi catalogis +medicum et architectum non invenis.</p> + +<p> +Sed a collegiis ipsis etiam medici conducebantur vel instituebantur, a +gymnasiis, gerusiis, magnis privatorum sodaliciis. In gymnasiis praeter +iatroliptas, paedotribas, gymnastas, quos medicinae studuisse +Hippocrates tradit (cf. Krause, <i>Gymn. u. Agonistik der Hellenen</i> +p. 218 sqq.), Romanis temporibus medicos veros etiam fuisse tituli +docent. In catalogo Tegeatico anni p. Chr. 168 vel 171 post +gymnasiarchum, hypogymnasiarchum, archephebum nomina epheborum +enumerantur et tum cetera gymnasii officia: ἐλαιοτέθης, γραμματεύς, +<em>ἰατρός</em> (Ἐπίκτητος Ἀλεξάνδρου), κουρεύς, παιδοτρίβης, καμινίων, +σπαδεικοφόρος (V. Bérard, BCH. XVII, 20). Duo gymnasii medici in titulis +Spartanis aevi Romani CIG. 1275 et 1279 extare videntur (cf. Boeckh +l. l.), quamquam non satis constat titulos ad gymnasia pertinere. +Athenis autem iatroliptae, paedotribae, gymnastae aevo Romano +<span class = "pagenum">65</span> +<a name = "page65"> </a> +esse non desinunt, tamen tertio p. Chr. saeculo in epheborum +Atticorum catalogis (annorum 230-260 p. Chr.) inter alios gymnasii +magistratus veri quoque medici nominantur: IG. III 1193 col. I vs. 32: +[ἰατ]ρός: Ἀρτεμείσιος. IG. III 1199 col. I vs. 36: ἰατρός | Αὐρ. +Ἀρτεμείσιος. IG. III 1202 col. I inter multos alios magistratus διὰ βίου +vs. 38: ἰατρός: Ἑρμογ[έ]νης. (cf. Grasberger, <i>Erz u. Unterr.</i> III, +477. A. Dumont, +<i>Essai sur l’ephébie attique</i> I, 199).</p> + +<p> +Medici publici aevo Romano gymnasiis veterum quoque virorum defuisse non +videntur. Ad hanc rem quod certe pertinet exemplum, proferri quidem non +potest. Sed ipsae gerusiae <a class = "tag" name = "tag58" href = +"#note58">58</a> habebant medicos publicos, ut inscriptiones +demonstrant. Qui quidem medici aliqua tantum ex parte publici erant, eo +usque enim, ut a collegiis ipsis mercedem muneris acciperent et singulos +collegii socios gratuito curarent. Praeterea privatim eos artem suam +exercere potuisse consentaneum est. Invenitur autem gerusiae ipsius +medicus in catalogo sacrificulorum, qui est in <i>Inschr. v. +Magnesia</i> 119 vs. 19: Μ. Αὐρ. Ἑρμῆς <em>ἰατρὸς γερουσίας</em>, cum +multis aliis Aureliis, unde tempus tituli sumas. Alius extare videtur in +titulo in urbe Phrygiae Sebaste reperto (P. Paris, BCH. VII 452 +II), in quo [ο]ἱ ε̣ἰσελθόντες [ε]ἰς τὴν γερουσίαν inde ab anno +p. Chr. 99 inscripti sunt. Inter quos col. I vs. 12 Θεογένης +Θεογένους ἰατρὸς nominatur et nomine officii apposito ab omnibus aliis +distinguitur.<a class = "tag" name = "tag59" href = "#note59">59</a></p> + +<p> +Qui saeculo quarto apud Romanos ipsos inveniuntur archiatri +<span class = "pagenum">66</span> +<a name = "page66"> </a> +<i>portus Xysti</i> et archiatri <i>Vestalium</i> (cf. p. 54), +illos gymnasiorum et gerusiarum medicos excipiunt. Quamquam saeculo iam +p. Chr. I. Romae medici quasi collegiorum fuisse videntur, quoniam +extat titulus ibi repertus: <i>Ti. Claudius Aug. l. Hymenaeus medicus a +bibliothecis</i> eqs. (CIL. VI 8907). Sed libertus est et medicus in +domo patroni collibertorum et servorum quasi collegio additus.</p> + +<p> +Sin autem medici publici urbium sunt, pagorum, vicorum, si medici ad +bella, ad dies festos instituebantur, si exstant medici conducti ab +gymnasiis et gerusiis, nihil obstat, quin etiam a collegiis vere +privatis, si satis magna erant, medici proprii conducerentur. Quid enim +multum interest inter medicum quem constituebant τοὶ κατοικεῦντες ἐν τῶι +δάμωι τῶν Ἁλεντίων καὶ τοὶ ἐνεκτημένοι καὶ τοὶ γεωργεῦντες ἐν Ἅλεντι καὶ +Πέληι τῶν τε πολειτᾶν καὶ Ῥωμαίων καὶ μετοίκων (cf. p. 57), et +medicum a magno collegio private conductum? Talem demonstrare videtur +titulus CIG. II add. 2339b, Teni inventus, aevi Romani. Quo in titulo +praesides sodalicii nautarum<a class = "tag" name = "tag60" href = +"#note60">60</a> quod συμβίωσις vocabatur, enarrantur; inter quos +praeter nauarchum eponymum, scribam, hierodulum medicus quoque fuit +(ἰατροῦ Ἱέρακος vs. 7.—cf. Ziebarth, <i>Griech. Vereinswesen</i>, +p. 16 et 206 sq.). Alium collegii medicum agnoscendum esse in +titulo IG. IV 365 (Kaibel, EG. 885) Corinthi reperto voluit +L. Liebenam (<i>Röm. Vereinswesen</i>, p. 123), qui θηρεύτορας +ἄνδρας, qui medico cuidam statua gratiam referentes ibi extant, +collegium venatorum fuisse existimabat. Sed sunt venatores amphitheatri +Corinthii, quos firmum collegium habuisse opus non est. Medicus autem +circensis fuisse videtur.</p> + + +<span class = "pagenum">67</span> +<a name = "page67"> </a> +<h5 class = "section"><a name = "sec2_6">§ 6.</a></h5> + +<h5>DE MERCEDE ET PRAEMIIS MEDICORUM PUBLICORUM.</h5> + +<p> +Quaerentibus, quantam mercedem medici public! acceperint, prima se +offerunt Herodoti verba de Democede (III 131): καί μιν δευτέρω ἔτεϊ +<em>ταλάντου</em> Ἀιγινῆται δημοσίᾳ <em>μισθοῦνται</em>, τρίτῳ δὲ ἔτεϊ +Ἀθηναῖοι <em>ἑκατὸν μνέων</em>, τετάρτω δὲ ἔτεϊ Πολυκράτης <em>δυῶν +ταλάντων</em>. Quae summae, etiamsi saepe a viris doctis in dubium +vocatae sunt (cf. praecipue adn. Valckenarii ap. Herod, ed. Gaisford III +p. 277), tamen mihi ab omni veri similitudine abhorrere non +videntur. Etenim tempora remotiora sunt, quibus non tot medici quot +saeculo IV. vel insequentibus novam aegris promittebant valetudinem; +medicus ille celeber autem est et artis peritissimus (ὑπερεβάλλετο τοὺς +ἄλλους ἰητρούς c. 131), quem Aeginetae, quamvis nulla artis instrumenta +secum ferret, conducebant et mercedem tam insolitam reddebant, ut +Herodotus, quantam dedissent, sibi adnotandum esse putaret. Vero quas +pecuniae summas Athenienses et Polycrates Democedi expendebant, eae in +tantam altitudinem propterea sunt expressae, quod alter alterum licendo +superare studebat.</p> + +<p> +Et tantas pecunias illis temporibus medicis interdum praebitas esse +certo testimonio alio affirmatur. Ex Onasili enim inscriptione Cypria +(cf. p. 18), quae praemia illi et fratribus data sint, cum verbis +ipsis pactionis tum factae dici potest, si quae in tabula exstant recte +sunt lecta. Legunt autem viri doctissimi constituisse regem urbemque +Idaliorum Onasilo una cum fratribus ἀ(ν)τὶ τῶ μισθῶν κὰ ἀ(ν)τὶ τὰ ὑχήρων +(i. e. ἐπιχείρου) unum talentum argenti aut si mallent agrum quendam cum +plantis et fructibus, ut ipsi et posteri semper eum haberent; Onasilo +autem soli illi addiderunt quattuor secures argenteas et duo didrachma +Idalia aut agrum hortumque huic pecuniae pares (vs. 23 sqq.: ἢ κέ σις +Ὀνάσιλον ἢ τὼς παῖδας τὼς Ὀνασίλων ἐξ τᾶι ζᾶι τᾶιδε ἲ ἐξ τῶι κάπωι τῶιδε +ἐξορύξη, ἰδὲ, ὃ ἐξορύξη, πείσει Ὀνασίλωι ἢ τοῖς παῖσι τὸν ἄργυρον +τὸ(ν)δε‧ ἀργύρων πε(λέκεϝας) δ’ πε(λέκεϝας) β’ δί(δραλμα) Ἠ(δάλια).). +Sed Onasilus et fratres agros et hortos pecuniae antetulerunt, ut ex +appendice inscriptioni posterius addita apparet (vs. 29-31). Hi autem +valebant unum talentum, eandem igitur summam, quae Democedi ab Aeginetis +praebita est, si modo talentum idem est. Duo autem didrachma Idalia et +quattuor secures argenteae, +<span class = "pagenum">68</span> +<a name = "page68"> </a> +pro quibus praeterea Onasilus solus agrum et hortum accepit, e tribus +duas fere partes talenti valebant.<a class = "tag" name = "tag61" href = +"#note61">61</a> Quae omnes mercedes non totum in annum, sed in tempus +obsessionis, quae quam longa fuerit non constat, constitutae erant, et +perspicuum est eas modum usitatum mercedis valde excessisse. Nam res +insolita et insueta erat, cum urbs in summo periculo fuerit, atque +medico illo fratribusque summi labores obeundi erant, alii autem medici +cogi non potuerant.</p> + +<p> +Quanta merces medicis publicis vulgo soluta sit, his non docemur. Neque +alios certos testes habemus, cum libri immemores eorum, quae vulgo in +urbibus antiquis instituta erant, nihil tradant, monumenta autem, +inscriptiones, papyri, quae magis ad usum consuetudinemque cotidianam +pertinent atque accuratiora interdum tradunt, nunc etiam satis non +exstent. Sunt quidem, quae summam pecuniae referant, quae medico private +est data in re certa atque definita.<a class = "tag" name = "tag62" href += "#note62">62</a> Sed ex his nullo modo, si mere opinari nolis, merces +annua medicorum publicorum colligenda est.</p> + +<p> +At res fortasse apertior fit, si meminimus Teios paedotribis mercedem +annuam 500 drachmarum dedisse, grammaticis 600, 550, 500, citharistae +700 drachmarum (v. Ditt.<sup>2</sup> 523a, vs. 10 sqq.). Architecti +autem templi Apollinis Delii 720 drachmas accipere soliti esse videntur +(v. Th. Homolle BCH. XIV (1890), 478). Nam haec summa vel partes eius +saepius in rationibus templi illius leguntur, e. c. BCH. XIV 396 +(I vs. 82): καὶ τάδε ἄλλα ἐδώκαμεν‧ Ἀρχιτέκτονι μισθὸς— +<span class = "explan" title = "D C C X X">𐅅 Η Η Δ Δ</span>. +Athenienses architectis interdum mercedem non altiorem praestabant quam +aliis opificibus et artificibus, unam pro die drachmam; hac enim mercede +muneris architecti Erechthei Atheniensis fruebantur, cum 37 drachmas in +prytania acceperint (JG. I 324a vs. 56; c col. II +<span class = "pagenum">69</span> +<a name = "page69"> </a> +vs. 8. cf. Gregor Huch, <i>Organisation der oeffentl. Arbeit im griech. +Altertum</i> I (Diss. Lips. 1903) p. 51 sq.).</p> + +<p> +Quas summas si respicio, eis mercedem annuam medicorum non maiorem +fuisse et vulgo quarto saeculo et insequentibus in urbibus Graecis +500-700 drachmas medicis fere datas esse puto. Consentaneum est prout +urbes res tempora erant mercedes quoque impares fuisse. Athenis bello +Peloponnesiaco confecto pecuniae publicae erant consumptae et exhaustae. +Quamobrem medici etiam mercedem minorem accipiebant, et quo minor merces +erat, eo peiores medici munus publicum suscepisse videntur. Ad quod mihi +cum Welckero (l. l. p. 230) Pluti Aristophanei versus 407 eqs. +spectare videntur:</p> + +<div class = "verse first"> +—τίς δῆτ᾽ ἰατρός ἐστι νῦν ἐν τῇ πόλει;</div> +<div class = "verse"> +οὔτε γὰρ ὁ μισθὸς οὐδέν ἐστ᾽, οὔθ᾽ ἡ τέχνη.</div> +<div class = "verse"> +—σκοπῶμεν. —ἀλλ᾽ οὐκ ἔστιν. —οὐδ᾽ ἐμοῖ δοκεῖ.</div> + +<p> +Unus inscriptionis cuiusdam locus nobis etiam disceptandus est. In magna +ratione et catalogo hieropoearum templi Apollinis Delii exarato Demare +archonte (circa annum a. Chr. 180), cum pecuniae ab decessoribus ἐν +τῇ δημοσίᾳ κιβώτῳ acceptae describantur, haec leguntur vs. 82 sqq. (BCH. +VI 13.—nr. 23): ἄλλος στάμνος ἐπιγραφὴν ἔχων‧ ἀπὸ τῆς Ἕλληνος καὶ +Μαντινέως, ἐπὶ Δημητρίου Ποσιδεῶνος, ἔθεσαν εἰς τὸ ἱερὸν Φωκίων +Κλεοκρίτου ταμίας καὶ Παρμενίων ὁ Πολυβούλου κληρονόμος [ὧν] ([ᾧ] edit.) +ἔλαττον ἔλαβεν ὁ ἰατρὸς (ὁ ἰατρὸς supra lineam, <i>en surcharge</i>) +<span class = "explan" title = "C C L">Η Η 𐅄</span> καὶ τοῦ +ἐνοικίου ὡσαύτως <span class = "explan" title = "X X V">Δ Δ +𐅃</span>. Quae verba inscripta in urna demonstrant Demetrio +archonte, mense Posideone, quaestorem et hominem privatum duas summas +tradidisse, quae pecuniae publicae sunt et auxilio Hellenis et Mantinei, +de quibus qui sint nihil constat (cf. Homolle l. l. p. 71), +aerario publico tradebantur. Quas summas medicus quidam non sibi +habuerat, alteram 250 drachmarum de mercede sua, ut consentaneum est, +alteram viginti quinque drachmarum de pensione aedium. In antecessum +igitur res publica huic medico praeter mercedem etiam pensionem aedium +dederat, ut ipse habitaret et medicinam instrueret; sed mortuus esse +Polybulus medicus videtur, et moriens Parmenionem heredem suum summas +illas rei publicae reddere iusserat, quia nondum tempus totum +circumactum erat, in quod iam antea mercedem et pensionem acceperat. Cum +autem ducentae quinquaginta drachmae summa solida sint, veri simillimum +est totam mercedem +<span class = "pagenum">70</span> +<a name = "page70"> </a> +annuam ex multiplicatione simplici effectum iri. Sed quae multiplicatio +facienda sit, incertum est, fortasse simplicissima, ita ut 500 drachmae +merces annua medici publici illius essent et quinquaginta pro +habitatione additae essent. Quod in ea quadret, quae supra in universum +explanavimus, sed incertius est, quam ut firmum quicquam ex eo colligi +possit.</p> + +<p> +De mercedibus aevo Romano archiatris datis, exempli causa in urbibus +Asiae Minoris, nihil memoriae proditum est. Ad publicorum autem sicut ad +privatorum medicorum mercedes referenda sint, quae Ulpianus <i>libra +octavo de omnibus tribunalibus</i> scripserat (Dig. L, XIII 1): +<i>praeses provinciae de mercedibus ius dicere solet, sed praeceptoribus +tantum studiorum liberalium ... Medicorum quoque eadem causa quae +professorum, nisi quod iustior, cum hi salutis hominum, illi studiorum +curam agant: et ideo his quoque extra ordinem ius dici debet.</i><a +class = "tag" name = "tag63" href = "#note63">63</a> Sed de summis nihil +aperitur. Romae medicis publicis annonae praestabantur, saeculo tertio +binae aut ternae (Lamprid. Alex. Sev. 42), quot quarto archiatris, non +dicitur (Cod. Iust. X 53, 9; Theod. XIII 3, 9.—cf. p. 42), et +quantum annona medicorum valuerit, quot quisque modios tritici assecutus +sit, ignoramus. Sed mercedes publicae expendebantur usque ad lustiniani +tempora, quem mercedem munerum publicorum abolevisse ex Procopio (hist. +arc. 26) intellegitur (quem laudat Perrot, <i>Exploration de la +Galatie</i> I, 50<sup>3</sup>).</p> + +<p>Hippocrates vel potius qui scripsit librum παραγγελιῶν medicis suadet +ut medeantur <ins class = "correction" title = "legitur ‘ὁτὲ’">ὅτε</ins> +δὲ προῖκα ἀναφέρων μνήμην εὐχαριστίης προτέρην ἢ παρεοῦσαν εὐδοκίην‧ ἢν +δὲ καιρὸς εἴη χορηγίης ξένῳ τε ἐόντι καὶ ἀπορέοντι, μάλιστα ἐπαρκέειν +τοῖς τοιούτοις. ἢν γὰρ παρῇ φιλανθρωπίη, πάρεστι καὶ φιλοτεχνίη (Littré +IX 258). Quod consilium amplius secutos medicos gratuito interdum +sanavisse tituli docent: καὶ προσανέθετο τὰς χρείας τοῖς ἐν ἀρρωστίαν +ἐμπεσοῦσιν ἄνευ μισθοῦ (nr. 36 vs. 7 sq.), ἰατρεύσαντα προῖκα (de +Heraclito Rhodiopolita +<span class = "pagenum">71</span> +<a name = "page71"> </a> +nr. 42 vs. 17). Sed multos medicos, quo facilius munus publicum sibi +traderetur, gratis sanando gratiam populi petivisse supra iam vidimus +(p. 48 sq.). Tamen non desunt, qui commodo suo non servientes etiam +postquam medici publici facti sunt aliquamdiu mercede sua destiterint. +Nam de Damiada Lacedaemonio decretum Gytheatarum haec refert: [ἐ]πὶ +Βιάδα δὲ Λαφρίωι θεωρῶν τὰν π[όλιν ἐξαπορου]μέναν ἐν ταῖς εἰσφοραῖς +ἐπαγγ[είλατο τῶι δά]μωι <em>δωρεὰν ἰατρεύσειν</em> παρ᾽ ἁμε[τέραν πόλιν +αὐτόν (nr. 12 vs. 28 sqq.). Damiadas igitur alterius quem publicus erat +anni (cf. vs. 45) mense Laphrio, cum oppidum tributo ab Romanis imposito +valde premeretur,<a class = "tag" name = "tag64" href = "#note64">64</a> +de mercede muneris destitit, sed unum tantum mensem hoc fecit, cum +certus mensis anno additus sit. Sequitur, ut merces singulis mensibus +Gythei medicis publicis expenderetur, id quod Athenis aliis locatione +non constitutis prytaniis singulis saepe fiebat (cf. Boeckh, +<i>Staatshaushalt</i> I<sup>3</sup> 308). Sed habemus alium etiam +titulum et eum Atheniensem, qui medicum publicum munus gratis +suscipientem affert. Ibi Phidias homo Rhodius, qui Athenis medicus +privatus erat, tum <em>ἐπιδέδω[κε]ν ἑαυτὸν δημοσιεύειν δωρε[ὰ]ν</em> +ἐνδεικνύμενος τὴν εὔνοιαν ἥν ἔχει πρὸς τὴν πόλιν (nr. 2 vs. 17 sqq.). +Qua de causa ille omni mercede destiterit, non declaratur. Sed fortasse +ita conicere licet. Medici publici qui a civitate mercedem accipiebant +et propterea aegrotos gratis curabant, tamen a quovis cive, si modo +dabat, pecuniam accipere vetiti non erant. In maioribus autem urbibus et +maxime Athenis factum sit, ut qui hoc modo redibant reditus mercedem +publicam multo superarent, cum divites quoque medicos publicos, qui +saepe medicorum optimi erant, consultarent. Quare efficiebatur, ut +medici munus publicum valde appeterent, praesertim cum eo medici quasi +approbati fierent, et ut eo facilius crearentur civitati pollicerentur +se gratuito munus suscepturos esse. Immo Ioh. Toepffer (AM. XVI 429) +usque eo progressus est, ut oppida et tempora fuerint, quibus munus +publicum eis medicis traderetur, +<span class = "pagenum">72</span> +<a name = "page72"> </a> +qui a civitate magno id fortasse pretio conduxissent sicut temporibus +quibusdam sacerdotia ad licitationem deducerentur.</p> + +<p> +Tamen medicos publicos a privatis etiam mercedem accepisse certis quidem +testimoniis affirmari non potest. Diserte autem archiatris Romanis +permittebatur, ut pecuniam a privatis acciperent, si ab sanatis +voluntarie oblata sit: <i>archiatri scientes annonaria sibi commoda a +populi commodis ministrari honeste obsequi tenuioribus malint quam +turpiter servire divitibus. Quos etiam ea patimur accipere, quae sani +offerunt pro obsequiis, non ea, quae periclitantes pro salute +promittunt</i> (Cod. Iust. X 53, 9 = Theod. XIII 3, 8).<a class = "tag" +name = "tag65" href = "#note65">65</a> Quae Valentiani, Valentis, +Gratiani imperatorum epistula anni 370, cum ad Praetextatum praefectum +urbis missa sit, ad archiatros quattuordecim Romae urbis maxime +pertinet.</p> + +<p> +Merces, quae a re publica medicis expendebatur, multis locis non ex +aerario emanabat, sed tributo ad hanc ipsam causam civibus imposito +cogebatur. Quod tributum inscriptiones et papyri quadraginta fere +proximis annis aperuerunt, vocabatur autem ἰατρικόν.<a class = "tag" +name = "tag66" href = "#note66">66</a> Repetemus breviter res notas. +Prima Delphis inscriptio reperta est (nr. 8) annorum a. Chr. +230-200 (H. Pomtow Rh. M. XLIX 582). In qua Philistioni cuidam damnum +quod fecerat, cum ab creditoribus quibusdam Delphorum pecuniam, quam hi +debebant illis, solvere coactus erat, ita resarciebatur, ut ei et +posteris ἀτέλεια χοραγίας καὶ τοῦ ἰατρικοῦ daretur (cf. +Ditt.<sup>2</sup> 466 adn.). Deinceps cum quarto saeculo inter Teum et +aliud oppidum, cuius nomen non exstat, synoecismus conveniret (cuius +foederis fragmentum lapidi incisum a. 1891 repertum est), civibus novis, +qui Teum transmigrabant, in decem annos immunitas praeter iatrici +praebita est: εἶναι δὲ αὐτοὺς κα[ὶ τῶν ἄλλων εἰσφορ]ῶν ἀτελεῖς πλὴν +ἰατρικοῦ (nr. 1 vs. 10 sqq.). +<span class = "pagenum">73</span> +<a name = "page73"> </a> +Eodem anno Coorum lex sacrificiorum in medium prolata est.<a class = +"tag" name = "tag67" href = "#note67">67</a> Qua in tabula inter eos, +qui diebus festis quibusdam sacrificia faciant et »casam constituant«, +multi sunt vectigalium redemptores, et vs. 15 sq. legitur: +[θυέτω]<ι> δὲ κατὰ ταῦτα καὶ σκανοπαγείσθω<ι> καὶ ὁ ἔχων τάν +ὠνὰν τοῦ λατρικοῦ. Cum autem τοῦ λατρικοῦ enucleare non possent, erratum +esse a lapicida et legendum esse τοῦ ἰατρικοῦ viri docti existimabant.<a +class = "tag" name = "tag68" href = "#note68">68</a> Sed Udalricus +Wilcken, cum multa in papyris ostracisque Aegyptiis tributa ignota +enodavisset, quid λατρικὸν esset, etsi dicere non potuit, tamen verbum +ita tenendum esse arbitratus est.<a class = "tag" name = "tag69" href = +"#note69">69</a> Nobis igitur ab hoc incerto titulo abstinendum est, +quamvis multum inter-esset in urbe Co ipsa tributum medicum +inveniri.</p> + +<p> +In duobus autem aliis oppidis, Delphis, in media parte Graeciae, et Tei, +in urbe Ionia Asiae Minoris, τὸ ἰατρικὸν adhuc certe exstat. Ubi +accuratiora ignoramus, nisi id intelligimus Tei iatricum tam necessarium +esse existimatum, ut civibus novis, qui omnibus aliis oneribus +liberarentur, tributum medicum tamen pendendum esset. Quod tributum +etiam sua sponte homines aliqui constituebant. Nam consentaneum est, si +pagani pagi Halentis una cum eis, qui in hoc pago agros possidebant et +qui ibi et in agris Pelae pagi laborabant, medicum proprium conducebant +(v. p. 57, 66), illos omnes voluntariam stipem contulisse, ut +medico mercedem darent.</p> + +<p> +Quantum quisque pecuniae dederit, cum in Graecia ignoremus, papyri +Aegyptiae demonstrant. Nam in papyris alterius fere a. Chr. +saeculi: +<i>Flinders Petrie Papyri</i> (ed. Mahaffy) II nr. XXXVIIIa (p. 36) +semel, nr. XXXIXe (p. 129) passim <em>ἰατρικὸν β’</em> legitur, ex +quo apparet binas frumenti artabas a quibusdam pro tributo medico annuo +pensitatas esse. Qui tributum solvebant, in utraque papyro coloni Graeci +veterani sunt, ita ut dici non possit omnesne cives tributum idem +pependerint +<span class = "pagenum">74</span> +<a name = "page74"> </a> +an fuerint qui plus debuerint (cf. U. Wilcken l. l. 375). Sed +tributum duarum artabarum<a class = "tag" name = "tag70" href = +"#note70">70</a> +parvum est, quoniam to τὸ φυλακιτικόν, quo tributo custodes alebantur, +ternas artabas pro capite et anno faciebat atque multa tributa alia +muneribus multo maioribus explebantur. Si igitur τὸ ἰατρικόν comparamus +cum custodum tribute, merces muneris medicorum minor fuisse videtur quam +custodum publicorum, nisi eorum plures in unoquoque loco quam medici +publici fuerant. Medicis autem pro mercede non pecunia, sed frumentum +ipsum datum esse videtur sicut archiatris urbis Romae annonae vel +<i>annonaria commoda</i>.</p> + +<p> +De mercede pars aliqua medico publico in medicinam consumenda fuerit aut +alia summa ei praeter mercedem ex iatrico data sit, ut medicinam +sustentaret, sicut medico illo Delio (v. p. 69). Apud Graecos ita +fuisse E. Curtius iam suspicatus est, cum primo iatrici titulo +Delphis invento existimaverit iatricum esse exactum <i>zur Besoldung von +Aerzten und Erhaltung ärstlicher Anstalten</i> (GGA. 1864, 1227). Tum +multa verba et plures etiam coniecturas de hac re incerta fecit +A. Vercoutre.<a class = +"tag" name = "tag71" href = "#note71">71</a></p> + +<p> +Mercede et publica et privata accepta medico publico alio etiam modo pro +laboribus praemia data sunt. Populus enim medicos bonos laudabat, +coronas eis dedicabat, hospites publicos (προξένους) eos faciebat, in +civitatem ascribebat. Cum medicus urbem relinqueret, ut novam sedem +appeteret, rebus bene gestis saepissime ei honores tales decreti sunt. +Horum decretorum paullatim numerus maior in lucem prolatus est, cum nunc +habeamus triginta (p. 19 sqq.); baseon autem statuarum quibus aevo +Romano medici maxime honorati sunt publice constitutarum undecim +collectae sunt (p. 21 sq.). Itaque et aevo Romano et ante Romana +tempora et statuae et decreta plurima in urbibus +<span class = "pagenum">75</span> +<a name = "page75"> </a> +collocata erant, atque spes est excavationibus locis omnibus nunc +florentibus plura etiam inventum iri, quibus tota haec causa in quam +inquirimus planior apertiorque fiet.</p> + +<p> +Quantopere autem mos honorandi medicos pervulgatum sit, inde facile +perspicias apud scriptores decreta talia ficta et vera imitantia +inveniri. In codicibus enim Hippocrateis cum aliis rhetorum inventis +decretum Atheniensium in honorem Hippocratis fictum exstat (Littré IX +400). Quod decretum est commixtum ex veris nonnullis apud scriptores +collectis,<a class = "tag" name = "tag72" href = "#note72">72</a> ex +verbis in decretis honorificis vulgo usurpatis, ex multis omnino +ementitis (cf. Littré IX 308; Herzog 215 sqq.). Ab Atheniensi quodam +illud factum esse Littré arbitratus est (I 430), Herzog Petersenium +(Philologus IV 251: <i>Zeit und Lebensverhältnisse des Hippocrates</i>) +secutus ludum scholae rhetorum Coorum esse dicit circa annum +a. Chr. n. trecentesimum factum. Id rectius coniectatum videtur, +cum Co decreti faciendi maius esset incitamentum et cotidie in +Aesculapio multa medicorum decreta spectarentur. Sed num trecentesimo +iam a. Chr. n. anno decretum factum sit, magnopere est dubitandum. +Mihi probatur primo demum a. Chr. n. saeculo (v. Kaibel GGA. 1900, +63) vel postea etiam decretum illud commentitum esse.</p> + +<p> +Aliud tale decretum apud Diodorum legitur (IV 71). Ubi fictum est +Graecos Troiam oppugnantes Machaoni atque Podalirio immunitatem +decrevisse Aesculapii filiis, qui homines sunt ut alii, at non dei, +atque vulneratos multos medici quasi publici sanaverant: κατὰ δὲ τὸν +πόλεμον μεγάλας χρείας αὐτοὺς παρασχέσθαι τοῖς Ἕλλησιν, θεραπεύοντας +ἐμπειρότατα τοὺς τιτρωσκομένους, καὶ διὰ τὰς εὐεργεσίας ταύτας ὑπὸ τῶν +᾽Ἑλλήνων μεγάλης τυχεῖν δόξης‧ ἀτελεῖς δ᾽ αὐτοὺς ἀφεῖναι τῶν κατὰ τὰς +μάχας κινδύνων καὶ τῶν ἄλλων λειτουργιῶν διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἐν τῷ +θεραπεύειν εὐχρησίας. Quae verba in memoriam redigunt, quae interdum in +veris medicorum decretis leguntur.<a class = "tag" name = "tag73" href = +"#note73">73</a></p> + +<p> +<span class = "pagenum">76</span> +<a name = "page76"> </a> +Inter honores alios medicis immunitas etiam praebebatur, quamquam ante +Romana tempora non saepius ea in titulis extat, si generatim qui +dabantur honores intuemur (legitur nr. 21 vs. 50, nr. 24 vs. 9, nr. 32 +vs. 6, nr. 36 vs. 13, nr. 40 vs. 21 sq.). Id eo explicatur, quod medici +his temporibus saepe urbem, in qua consederant, mox relinquebant, ita ut +laus atque hospitium publicum gravius eis esset quam cunctarum rerum +immunitas. Sed aevo Romano res valde exculta est et immunitas medicis +legibus praecipuis praestabatur (v. p. 40 sq.) Quod primo tamquam +gratia et favor a medicis adsumptum est, cum diserte rem in titulis +adnotaverint (v. p. 43; praeter archiatros duos ibi citatos +Heraclitus Rhodiopolites immunitatem se adeptum esse praedicat: nr. 42 +vs. 16: ἀλιτουργησίᾳ <em>τιμηθέντα</em>, ita ut titulus vix ante +Hadriani aetatem exaratus sit). Cum autem archiatri in urbibus Asiae +Minoris maxime in hoc loco haberentur, medici Aegyptii idem sibi +praeberi volebant. Nam Antonini epistula ad urbes Asiae missa omnes +alias quoque urbes spectare videbatur: γραφείσης μὲν τῷ κοινῷ τῆς Ἀσίας, +<em>παντὶ δὲ τῷ κόσμῷ διαφερούσης</em> (Dig. XXVII 1, 6 § 2.—cf. +40 sq.). Itaque in papyris medici questi sunt, quod munera +publica sibi +imponerentur contra imperatorum epistulas. Talem querimoniam +M. Valerius Gemellus habuit (p. 51), et in eadem papyro supra +querella alius medici descripta esse videtur atque responsio magistratus +alicuius a praefecto ita confirmata: κέκρικε[ν - - -] ἀπολύσας, quod +videtur esse: κέκρικε[ν δικαίως ὁ δεῖνα] ἀπολύσας. Unde apparet medicum +questum confirmante praefecto muneribus liberatum esse. Duorum aliorum +medicorum querellae disceptantur in papyro Oxyrhynchitana I 40, in qua +multae huiusmodi causae una transcriptae sunt. Quarum in una anni +p. Chr. 138 medico alicui de immunitate praestari referunt +editores, qui hanc partem papyri nimis mutilatam non ediderunt. Quae tum +sequitur causa, iterum querimoniam medici publici exhibet, sed qui +cadaveribus arte medicabatur. Qui de liturgia imposita sibi ab eis, apud +quos munere fungebatur, questus est; sed ei responsum est: τάχα κακῶς +αὐτοὺς ἐθεράπευσας. δίδαξον τ[ὸ κατα]τῆκον (qua re cadavera +conserventur), εἰ ἰατρὸς εἶ δημοσ̣[ιεύ]ων ἐπὶ ταρι[χείᾳ], καὶ ἕξεις τὴν +ἀλειτουργησίαν. Tradebantur igitur apud Aegyptios mortuorum corpora +medicis publicis propriis conservanda, sicut medici in unamquemque +partem corporis erant +<span class = "pagenum">77</span> +<a name = "page77"> </a> +(Herod. II 84). Qui ad se etiam pertinere epistulas imperatorum, quae +medicos muneribus liberaverant, praedicabant.</p> + +<p> +Sunt tum libertates immunitatesque illae ad omnes medicos perlatae et +epistulis imperatorum saeculis insequentibus etiam atque etiam +affirmatae et auctae, ita ut mulieribus medicorum et filiis etiam +libertates summae praeberentur (Cod. Theod. XIII, 3 et Iust. X 53 +passim). At tamen cum in titulis medicorum saeculi II. vel. III., quibus +immunitates iam datae erant, multa munera publica cum praedicatione +quadam descripta sint, apparet medicos munera publica, etsi liberi eis +erant, tamen si volebant suscipere potuisse. Et volebant multi, qui +favorem populi et honores appetebant. Quae cum ita essent, Constantinus +inter cetera anno 321 edixit: <i>quoniam gravissimis dignitatibus vel +parentes vel domini vel tutores esse non debent, fungi eos honoribus +volentes permittimus, invitos non cogimus</i> (Cod. Theod. XIII +3, 1).</p> + +<p> +Et tituli multos demonstrant archiatros, qui in summis honoribus +versabantur: Μενεκράτης Μενεκράτους ὁ ἀρχιατρὸς τῆς πόλεως +<em>στεφανηφορῶν</em> κτλ. (Euromi, nr. 49); Μ. Αὐρήλιος Χαρμίδης +<em>πρύτανις καὶ στεφανηφόρος</em> καὶ ἀρχιατρός (Heracleae-Salbacae, +nr. 57 et 58); Μ. Αὐρήλιος Πολείτης β ὁ ἀρχιατρός <em>πρῶτος ἄρχων</em> +τὸ β (Cerami, nr. 60); <em>ἐπιμελουμένου τῶν Μυστηρίων</em> Σουλ. +Δημητρίου τοῦ ἀξιολογωτάτου ἀρχιατροῦ (Laginae, nr. 61); Αγασικλείδας +Ἀγασικλείδα ὁ ἀρχιατρὸς τῆς πόλεως <em>ἀγορανομῶν</em> κτλ. (Troezene, +nr. 50); cf. nr. 73 (Lesbi) Bresum archiatrum, qui plurima munera et +publica et sacerdotalia administrabat. Quorum ex titulis apparet cives +hos fuisse et viros in sua urbe illustrissimos, cum in summis urbium +dignitatibus obveniant. Simul intelligitur cum hi munus medicum publicum +appeterent, id quoque ipsum honoratum fuisse. Ut autem archiatri ex +medicis optimis eligerentur, praeceperunt etiam saeculo IV. imperatores +Romani: <i>si quis in archiatri defuncti est locum <em>promotionis +meritis</em> adgregandus</i> eqs. (Cod. Iust. X 53, 10 = Th. XIII 3, 9); +<i>quod si huic archiatrorum numero</i> (XIV) <i>aliquem aut conditio +fatalis aut aliqua fortuna decerpserit, in eius locum, non patrocinio +praepotentium, non gratia iudicantis, alius subrogetur, sed horum omnium +fideli circumspectoque dilectu qui <em>et ipsorum consortio et +archiatriae ipsius dignitate et nostro iudicio dignus habeatur</em>: de +cuius nomine referri ad nos protinus oportebit</i> (Cod. Th. XIII +3, 8).</p> + +<p> +Unus ex archiatris, qui munera publica obierunt pecuniasque +<span class = "pagenum">78</span> +<a name = "page78"> </a> +civitati dono dederunt, Attalus Priscus Ephesius Asclepiadis filius, +ἀρχιατρὸς διὰ γένους vocatur (nr. 65 vs. 3). Ut maxime aevo Romano +sacerdotia hereditaria fuerunt, ita huic quoque medico vel maiorum +alicui munus archiatri in omne tempus traditum est, cum per se sumi +posset filium semper officium patris secuturum esse.<a class = "tag" +name = "tag74" href = "#note74">74</a> Quod iure sumptum esse alius +titulus affirmat: praedicat Heracleae-Salbacae (in Phrygia maiore) +Pappias quidam maiores iam archiatros fuisse: [Το μνημεῖόν ἐστι Παππίου +- - -]ου <em>ἀρχιατροῦ ἀπογόνο[υ] ἀρχιατρῶν</em> κτλ. (nr. 59). Aliam +familiam quasi familiam archiatrorum fuisse demonstrat titulus Acilii +Theodori (nr. 71). Quem ipsum in titulo ἰατρῶν πρόμον vocatum tamen +archiatrum fuisse inde colligas, quod iambi vocabulum ἀρχιατρόν eo loco +respuebant:</p> + +<div class = "verse first"> +Ἀκείλιον Θεόδωρον <em>ἰατρῶν πρόμον</em></div> +<div class = "verse"> +σπουδαῖον εὐγενῆ τε καὶ εὐσχήμονα</div> +<div class = "verse"> +ὑὸς Θεόδωρος θάψεν, ἠδ᾽ ὁ<ς> <ins class = "correction" title = +"(sic) νγ">συνγενής</ins></div> +<div class = "verse"> +Θεόδωρος ἀρχιατρός κτλ.</div> + +<p> +Consentaneum est versus causa mollissimam hanc translationem usurpari +potuisse.<a class = "tag" name = "tag75" href = "#note75">75</a> +Archiater quoque fuit Theodorus Acilii propinquus (vs. 3/4). Cum autem +filio Acilii nomen Theodori inditum sit, patrem Acilii Theodorum quendam +fuisse verisimile est, ita ut ὁ <ins class = "correction" title = +"(sic) νγ">συνγενὴς</ins> Θεόδωρος ἀρχιατρός Acilii mortui frater +esset. Tum pater, qui duos filios archiatros habuerat, ipse archiater +fuerit. Ut igitur rem stemmate ante oculos proponamus, sic existimamus:</p> + +<table> +<tr> +<td colspan = "2" align = "center"> +(Theodorus archiater)<br> +| +</td> +</tr> +<tr> +<td align = "center"> +Ἀκείλιος Θεόδωρος<br> +ἀρχιατρός (ἰατρῶν πρόμος)<br> +|<br> +ὑὸς Θεόδωρος. +</td> +<td align = "center"> +ὁ συνγενὴς Θεόδωρος<br> +ἀρχιατρὸς +</td> +</tr> +</table> + +<p> +<span class = "pagenum">79</span> +<a name = "page79"> </a> +Dubitandum non est, quin ὑὸς Θεόδωρος postea archiater factus sit. +Postremum familiam veterinariorum quoque ostentemus: Οὐαλεριάνος +ἰπποϊατρὸς ὑὸς ἱπποϊατροῦ (Αὐρηλίου Λύκου—CIG. 1953, Dii in +Macedonia, vs. 7).</p> + +<p> +Rem igitur apud Graecos notissimam aevo Romano etiam pervulgatam fuisse +certis exemplis illustravimus et familias quasdam medicorum ostendimus, +quarum gentiles nominatim in titulis exstant. Medico autem magnae +commendationi et usui erat, quod ex antiqua medicorum familia ortus erat +aut ab vetusto aliquo medico incluto genus ducebat. Et saepe olim urbs +aliqua Graeca medicum quendam publicum libenter instituerit, si patrem +aut avum eius apud se munere iam functum esse audierit.</p> + + +<h5 class = "section"><a name = "sec2_7">§ 7.</a></h5> + +<h5>DE COLLEGIIS MEDICORUM.</h5> + +<p> +Athenis medici publici, sive sex sive plures minoresve fuerunt, saeculo +III. et iam antea pro se et aegris, quibus quisque medicatus erat, +Aesculapio et Hygiae bis in anno sacrificium facere patrio more +solebant. Quod inscriptione in Aesculapio Atheniensi eruta manifestum +fit: ἐπειδὴ πάτριόν ἐστιν τοῖς ἰατροῖς, ὅσοι δημοσιεύουσιν, θύειν τῶι +Ἀσκληπιῶι καὶ τεῖ Ὑγιείαι δὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ ὑπέρ τε αὑτῶν καὶ τῶν σωμάτων +ὧν ἕκαστοι ἰάσαντο ἀγαθεῖ τύχει δεδόχθαι τεῖ βουλεῖ κτλ. (nr. 3 vs. +9 sqq.—cf. P. Girard l. l. p. 85). +Sed quid consilium +quingentorum in hac re rogaverit, lapide fracto non exstat, nisi forte +sumis sacrificia, quae antea medici publici sua sponte et more patrio +fecerunt, aliquo modo sancta esse a re publica. Constat autem medicos +Atheniensium publicos una omnes in publicum prodiisse et sacra pro +salute sua et eorum quibus medicabantur fecisse. At tamen proprium +collegium medicorum publicorum fuisse ex hoc titulo sumi non potest.</p> + +<p> +Fuisse autem apud Graecos collegia medicorum iam ex eo apparere +existimaverunt viri docti, quod nominibus medicorum vocabulum officii +ἰατρὸς in titulis additum sit; ordinem +<span class = "pagenum">80</span> +<a name = "page80"> </a> +autem nomini adiunctum in titulis Graecis ante Romana tempora eam habere +vim, ut socius collegii alicuius declaretur (U. Koehler AM. X 77; E. +Ziebarth, <i>Griech. Vereinswesen</i> 96 sqq.). Sed res incertissima +est, et tituli θίασον vel κοινόν aliquod τῶν ἰατρῶν exhibentes nondum +inventi sunt.</p> + +<p> +In urbe Co, cum multi fuerint medici, hos aliquo modo in collegii corpus +coaluisse putares. Quod tituli quodam modo demonstrare videntur. In +titulo Coo nuper reperto locus nominatur εἶ τοὶ ἰατροὶ τάσσονται (nr. +17). Quibus ex verbis locus elucet, quo medici vel publici vel omnes +coibant, ut res communes inter se expedirent. In alio titulo quarti +a. Chr. saeculi non multo post urbem traiectam, ut videtur, fasti +sacri Coorum leguntur (nr. 20): quibus diebus ad quas aras sacra +facienda sint et quo ritu, et quibus hominibus in quoque sacrificio caro +et cetera victimarum obtingant. Vicesimo autem die mensis Batromii Iovi +Polieo bos immolandus erat, cuius quae partes in ara non comburebantur +imprimis pontifici et sacricolis tradendae erant, tum aliis hominibus: +Νεστορίδαι[ς] ν[ώτ]ου δίκρεας‧ <em>ἰατροῖς κρέας</em>‧ αὐλητᾶι κρέας‧ +χαλκέων καὶ κερα[μέω]ν ἑκατέροις τὸ κεφάλαιο[ν‧ τὰ δὲ ἄλλα τὰ κρέα τᾶς +πόλιος‧ ταῦτα δὲ πάντα] ἀπ[οφέρ]ετα[ι] ἐκτὸς το[ῦ τεμένευς] vs. 53-56, +in quibus extrema suppleta sunt ab Ioh. de Prott, <i>Fasti sacri</i> p. +<ins class = "correction" title = "legitur ‘20).’">20.</ins> Illo igitur +die medicis portio simplex carnis hostiae obveniebat. Cum autem inter +ceteros gens una vocetur, qui nominantur ἰατροὶ, χαλκεῖς, κεραμεῖς +collegia esse videntur (cf. Ziebarth l. l. 97), quibus quod +negotium cum Iove Polieo fuerit apertum non est. Sed cum non +intelligatur, cur χαλκεῖς et κεραμεῖς a re publica conducti sint, +collegia <em>omnium</em> +opificum aut artificum hic nominata esse verisimile est.</p> + +<p> +Hae res incertae, utut se habent, aevo quidem Romano certum collegium +medicorum nominatur (Wood, <i>Discov. at Ephesus</i> App. 7, p. 8 +nr. 7): Ephesi enim M. Pomponius Boro medicus sarcophago, quem sibi +et coniugi vivus fecit, haec in fine inscribenda curavit: τῆς σοροῦ +κήδονται τὸ συνέδριον, οἱ ἐν Ἐφέσῳ ἀπὸ τοῦ Μουσεῖου ἰατροί, οἷς +καθιερωσάτην (ipse et coniunx) εἰς κλῆρον — — (sequitur +summa quaedam). Qui medici Ephesii firmum, ut patet, habebant +collegium.<a class = "tag" name = "tag76" href = "#note76">76</a></p> + +<p> +<span class = "pagenum">81</span> +<a name = "page81"> </a> +Sed de collegiis medicorum publicorum nihil comperimus, neque quicquam +dici poterit, nisi novi tituli inventi erint.</p> + + +<hr> + + +<h3><a name = "index">INDEX TITULORUM ET PAPYRORUM.</a></h3> +<span class = "pagenum">83</span> +<a name = "page83"> </a> + +<table> +<tr> +<td></td><td></td> +<td class = "number">pag.</td> +</tr> +<tr> +<td>CIG.</td> +<td>1275</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page64">64</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>1279</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page64">64</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>1407</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>1953</td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a>, <a href = +"#page79">79</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>add. 2339b</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page66">66</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>2714</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page36">36</a>, <a href = "#page77">77</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>2847</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>2987</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href = +"#page54">54</a>, <a href = "#page78">78</a>, 80<a class = "tag" href = +"#note76">76</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>3285</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page34">34</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>3596</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>3645</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>3872b</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>3943</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a>, 65<a class = "tag" href = +"#note59">59</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>3953h</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page78">78</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>4249</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>4277</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>4315n</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page16">16</a>, <a href = +"#page22">22</a>, <a href = "#page70">70</a>, <a href = +"#page76">76</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>4379c</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>4716d<sup>57</sup></td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>5117</td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>9256</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page61">61</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>IG.</td> +<td>I 81</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page17">17</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>I 422<sup>14</sup> (p. 185)</td> +<td class = "number"> +17<a class = "tag" href = "#note14">14</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>II 167 vs. 6/7</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page49">49</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>II 186</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page50">50</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>II 187</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href = +"#page58">58</a>, 60<a class = "tag" href = "#note52">52</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>II 256b</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>, +<a href = "#page45">45</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href = +"#page50">50</a>, <a href = "#page71">71</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>II 352b</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>, +<a href = "#page47">47</a>, <a href = "#page55">55</a>, <a href = +"#page79">79</a>, 80<a class = "tag" href = "#note76">76</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>II 433</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>II 835/36</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page14">14</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>II 1449</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page55">55</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 780</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page22">22</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 780a</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page22">22</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 1193 col. I vs. 32</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page65">65</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 1199 col. I vs. 36</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page65">65</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 1202 col. I vs. 38</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page54">54</a>, <a href = "#page65">65</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IV 365</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page66">66</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IV 723</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IV 782</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page36">36</a>, <a href = "#page77">77</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IV 951 sqq.</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IV 955</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VII 2688</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IX 1, 104</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page53">53</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IX 1, 516</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page70">70</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IX 2, 69</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href = +"#page48">48</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href = +"#page53">53</a>, <a href = "#page63">63</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XII 1, 1032</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>, +<a href = "#page47">47</a>, <a href = "#page48">48</a>, <a href = +"#page53">53</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href = +"#page58">58</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XII 2, 484</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page38">38</a>, <a href = +"#page43">43</a>, <a href = "#page76">76</a>, <a href = +"#page77">77</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XII 3, 259</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XII 5, 600</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page59">59</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XII 5, 719</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page52">52</a>, <a href = +"#page53">53</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XIV 689</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page36">36</a>, <a href = "#page44">44</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XIV 852</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page44">44</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XIV 966</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XIV 1751</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page33">33</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XIV 1759</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page32">32</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>CIL. VI</td> +<td>3982</td> +<td class = "number"> +33<a class = "tag" href = "#note29">29</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VI 3984</td> +<td class = "number"> +33<a class = "tag" href = "#note29">29</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VI 3985 sqq.</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page34">34</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VI 8504</td> +<td class = "number"> +33<a class = "tag" href = "#note29">29</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VI 8646/47</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page34">34</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VI 8895</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page34">34</a>, <a href = "#page35">35</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VI 8905</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page31">31</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VI 8907</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page66">66</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IX 6213</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>X 2858</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page44">44</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XIV 3641</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page34">34</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "3"> +<hr class = "tiny"> +</td> +</tr> +<tr> +<td> +<span class = "pagenum">84</span> +<a name = "page84"> </a> +Brit. Mus.</td> +<td>143</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href = +"#page48">48</a>, <a href = "#page49">49</a>, <a href = +"#page52">52</a>, <a href = "#page53">53</a>, <a href = +"#page56">56</a>, <a href = "#page57">57</a>, <a href = +"#page71">71</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>258</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page27">27</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>260</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = +"#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>677</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>799</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a>, <a href = "#page33">33</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>838</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Cauer, Delectus<sup>2</sup> 472</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page18">18</a>, <a href = "#page63">63</a>, <a href = +"#page67">67</a></td> +</tr> +<tr> +<td>Ditt<sup>1</sup></td> +<td>157</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>244</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page26">26</a></td> +</tr> +<tr> +<td>Ditt<sup>2</sup></td> +<td>371</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a>, <a href = "#page58">58</a>, <a href = +"#page60">60</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>466</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>489</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>, +<a href = "#page45">45</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href = +"#page50">50</a>, <a href = "#page71">71</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>490</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href = +"#page56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>491</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>, +<a href = "#page47">47</a>, <a href = "#page48">48</a>, <a href = +"#page53">53</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href = +"#page58">58</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>503</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href = +"#page64">64</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>616</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>Ditt. Suppl.</td> +<td>104</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page27">27</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>220</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>224</td> +<td class = "number"> +29<a class = "tag" href = "#note25">25</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>230</td> +<td class = "number"> +29<a class = "tag" href = "#note25">25</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>256</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page26">26</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>374</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page26">26</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2"> +Inschr. v. Magn. 113</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a>, <a href = "#page58">58</a>, <a href = +"#page60">60</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">"""</td> +<td>119 vs. 19</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page65">65</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Inschr. v. Olymp. 62</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page64">64</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Inschr. v. Perg. 264</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>Kaibel EG</td> +<td>200</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>352</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page78">78</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>677</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page43">43</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>Lebas</td> +<td>II 1321</td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 161</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href = +"#page54">54</a>, <a href = "#page78">78</a>, 80<a class = "tag" href = +"#note76">76</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 314-318</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page36">36</a>, <a href = "#page77">77</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 568</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 1523</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 1663b</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page16">16</a>, 42<a class = "tag" href = +"#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 1695</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page44">44</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2">Loewy 294</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page26">26</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>Mich.</td> +<td>120</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>, +<a href = "#page45">45</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href = +"#page50">50</a>, <a href = "#page71">71</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>268</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>297</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href = +"#page48">48</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href = +"#page53">53</a>, <a href = "#page63">63</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>425</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href = +"#page56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>436</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page19">19</a>, +<a href = "#page47">47</a>, <a href = "#page48">48</a>, <a href = +"#page53">53</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href = +"#page58">58</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>716</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>Paton-Hicks</td> +<td>5</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href = +"#page56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>37 (40)</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>92</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>282</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page43">43</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>344</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href = +"#page57">57</a>, <a href = "#page66">66</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>345</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page31">31</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>409 et 418</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>SGDI.</td> +<td>60</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page18">18</a>, <a href = "#page63">63</a>, <a href = +"#page67">67</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>1447</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href = +"#page48">48</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href = +"#page53">53</a>, <a href = "#page63">63</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>2615</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>2632</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>3557</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page27">27</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>3618</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href = +"#page56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>3636</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2">Solmsen, Inscr. Gr. dial. 3</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page18">18</a>, <a href = "#page63">63</a>, <a href = +"#page67">67</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "3"> +<hr class = "tiny"> +</td> +</tr> + +<tr> +<td>AM.</td> +<td>I 337 nr. 7a</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>II 243</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page55">55</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VII 364</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href = +"#page48">48</a>, <a href = "#page50">50</a>, <a href = +"#page53">53</a>, <a href = "#page63">63</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XVI 292</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XVI 406 vs. 16</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page73">73</a>, 74<a class = "tag" href = +"#note71">71</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XVI 411 vs. 16</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page73">73</a>, 74<a class = "tag" href = +"#note71">71</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XVIII 417 nr. 4</td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXI 67</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXIV 211 nr. 34</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a>, 42<a class = "tag" href = +"#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXV 119</td> +<td class = "number"> +60<a class = "tag" href = "#note51">51</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXIX 169 nr. 12</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXIX 259</td> +<td class = "number"> +60<a class = "tag" href = "#note51">51</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2"> +Americ. Journ. IV 13 nr. 13</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Ann. d. Inst. 1852, 154</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page44">44</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>Arch. Anz.</td> +<td>1903, 10</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page20">20</a>, +<a href = "#page48">48</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href = +"#page58">58</a>, <a href = "#page64">64</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">"""</td> +<td>193</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a>, <a href = "#page32">32</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">"""</td> +<td>197</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page80">80</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">"""</td> +<td>198 nr. 1</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page48">48</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">"""</td> +<td>198 nr. 2</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a>, <a href = "#page58">58</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">"""</td> +<td>198 nr. 3</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page49">49</a>, <a href = +"#page53">53</a>, <a href = "#page57">57</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">"""</td> +<td>198 nr. 4</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page57">57</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2">Arch. Ztg. 1877, 154</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page55">55</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>BCH.</td> +<td>II 88</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page55">55</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>III 470</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page27">27</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IV 217</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page26">26</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IV 348</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>V 472</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page31">31</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VI p. 13 vs. 83</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page69">69</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto"> +<span class = "pagenum">85</span> +<a name = "page85"> </a> +"</td> +<td>VII 359</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page26">26</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VII 452 II col. I vs. 12</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a>, <a href = +"#page65">65</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IX 336 nr. 19</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page77">77</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IX 337 nr. 20</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href = +"#page77">77</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>X 60 nr. 1</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>X 216</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page16">16</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>X 510</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XVII 20</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page64">64</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XVII 550 nr. 48</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href = +"#page64">64</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XVIII 160 nr. 4</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page15">15</a>, 42<a class = "tag" href = +"#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XVIII 197</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XX 341 nr. 7</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXI 66 nr. 3</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page33">33</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXIV 225</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = "#page20">20</a>, +<a href = "#page50">50</a>, <a href = "#page53">53</a>, <a href = +"#page56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXIV 403 nr. 79</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXV 234</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page47">47</a>, <a href = +"#page48">48</a>, <a href = "#page53">53</a>, <a href = +"#page56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXVI 269</td> +<td class = "number"> +14<a class = "tag" href = "#note10">10</a>, <a href = +"#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXVI 420 nr. 2</td> +<td class = "number"> +19, 45, 47, 48, 56 +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXVI 429</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page46">46</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXVII 233</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href = +"#page47">47</a>, <a href = "#page48">48</a>, <a href = +"#page56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXVII 317 nr. 6</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page78">78</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXVII 375 nr. 115</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page29">29</a>, <a href = "#page38">38</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Byzant. Zeitschr. XIV 20 nr. 5</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page33">33</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Eph. arch. 1841 nr. 602</td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2"> +Gazette archeol. VIII 42</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Jahreshefte des oesterr. Inst.<br> +in Wien I 31 +</p></td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Jahreshefte des oesterr. Inst.<br> +in Wien VIII 128 +</p></td> +<td class = "number"> +80<a class = "tag" href = "#note76">76</a></td> +</tr> + +<tr> +<td>IoHSt.</td> +<td>X 72 nr. 24</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XI 127 nr. II</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href = +"#page77">77</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XI 251 nr. 27</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XVII 286 nr. 54</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XXIV 287 nr. 33</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page42">42</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Μους. κ. βιβλ. III 159 nr. τιθ’</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Papers of the Amer. School<br> +II 21 nr. 17</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page77">77</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Papers of the Amer. School<br> +III 27 nr. 29</p></td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Papers of the Amer. School<br> +III 287 nr. 407/408</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Philologus XVI (1860) 10</td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td>REG. IV 357</td> +<td>vs. 16</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page73">73</a>, 74<a class = "tag" href = +"#note71">71</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>VI 180 nr. 19</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page22">22</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>IX 359</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page20">20</a>, <a href = "#page56">56</a>, <a href = +"#page64">64</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto">"</td> +<td>XII 382 nr. 3</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Rev. arch. 1897, I, 355</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page33">33</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Transactions of the Royal Soc. of Lit.,<br> +London Ser. II., I 245 nr. 2<br> +et 304 nr. 2</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page16">16</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +<span class = "gap">Ser. II., X 126 nr. 25</span></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href = +"#page77">77</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2"> +Wiener Jahreshefte I 31</td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>VIII 128</td> +<td class = "number"> +80<a class = "tag" href = "#note76">76</a></td> +</tr> +</table> + +<hr class = "tiny"> + +<table> +<tr> +<td></td><td></td> +<td class = "number">pag.</td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Ascoli, <i>Iscrizione etc. di antichl sepolcri Giudaici del +Napolitano</i> 55 nr. 10 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a></td> +</tr> +<tr> +<td><p class = "hanging nospace"> +Benndorf und Niemann, <i>Reisen in Lykien und Karien</i></p></td> +<td>63 nr. 30<br> +et 64 nr. 32</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page33">33</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""""</td> +<td>176 nr. 225</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a>, <a href = +"#page76">76</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Heberdey und Kalinka, <i>Zwei Reisen im südwestl. Kleinasien</i> 23 nr. +13 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page48">48</a></td> +</tr> +<tr> +<td><p class = "hanging nospace"> +Heberdey und Wilhelm, <i>Reisen in Kilikien</i></p></td> +<td>20 nr. 51</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""""</td> +<td>83 nr. 161</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page42">42</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""""</td> +<td>96 nr. 179</td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Herzog, <i>Koische Funde und Forsch.</i> 92 nr. 115 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page39">39</a>, <a href = "#page43">43</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Newton, <i>Discoveries of Halicarn.</i> II 790 nr. 96 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a>, <a href = "#page77">77</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Perrot, <i>Exploration de la Galatie et de la Bithynie</i> 48 nr. 27 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page78">78</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Petersen und v. Luschan, <i>Reisen in Lykien</i> 176 nr. 225 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page37">37</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Wagener, <i>Inscriptions grecq. rec. en Asie Mineure</i> 20 nr. 3 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page38">38</a>, <a href = "#page42">42</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Wescher et Foucart, <i>Inscriptions rec. à Delphes</i> 16 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page19">19</a>, <a href = "#page72">72</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""""</td> +<td>462</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page21">21</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Wood, <i>Discoveries at Ephesus</i> App. 7 p. 8 nr. 7. +</p></td> +<td class = "number"> +42<a class = "tag" href = "#note36">36</a>, <a href = +"#page80">80</a></td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +<span class = "pagenum">86</span> +<a name = "page86"> </a> +BGU. nr. 647 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page24">24</a>, <a href = "#page57">57</a>, <a href = +"#page60">60</a>, <a href = "#page61">61</a>, <a href = +"#page62">62</a></td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"><p class = "hanging nospace"> +Grenfell, Hunt, Hogarth, <i>Fayûm towns and their papyri</i> nr. 106 +</p></td> +<td class = "number"> +<a href = "#page51">51</a>, <a href = "#page76">76</a></td> +</tr> +<tr> +<td><p class = "hanging nospace"> +Mahaffy, <i>Flinders Petrie papyri</i> +</p></td> +<td>II nr. 38a (p. 36)</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page73">73</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>II nr. 39e (p. 129)</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page73">73</a></td> +</tr> +<tr> +<td>Oxyrh. Pap.</td> +<td>I nr. 40</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page23">23</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href = +"#page76">76</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>I nr. 51</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page23">23</a>, <a href = "#page45">45</a>, <a href = +"#page61">61</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>I nr. 52</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page23">23</a>, <a href = "#page61">61</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>I nr. 92</td> +<td class = "number"> +63<a class = "tag" href = "#note56">56</a></td> +</tr> +<tr> +<td class = "ditto stretch">""</td> +<td>I nr. 126 vs. 23</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page29">29</a></td> +</tr> +<tr> +<td><p class = "hanging nospace"> +Peyron, <i>Pap. Graec. Taurinensis musei Aegyptii</i> +</p></td> +<td>I nr. 1 vs. 25</td> +<td class = "number"> +<a href = "#page28">28</a></td> +</tr> +</table> + +<hr class = "break"> + +<span class = "pagenum">87</span> +<a name = "page87"> </a> +<h3>VITA.</h3> + +<p> +Natus sum <span class = "smallcaps">Rudolfos Pohl</span> Berolini die +XXIV. mensis Octobris a. 1879 patre Augusto matre Augusta e gente Mahn. +Fidei ascriptus sum evangelicae. Adii novem per annos gymnasium +Luisianum Berolinense et inde autumno a. 1897 testimonio maturitatis +instructus Berolini inter cives academicos Almae Litterarum +Universitatis Fridericae Guilelmae receptus sum. Ibi studiis me dedi +philologicis archaeologicis epigraphicis historicis. Examen rigorosum +sustinui die II. mensis Februarii.</p> + +<p> +Docuerunt me viri clarissimi <span class = "smallcaps">R. Delbrueck, +Diels, Dilthey, Frey, Graef, Goldschmidt, Harnack, Huebner †, Kalkmann +†, Kekule de Stradonitz, Koser, Kuebler, Muench, E. Pernice, +Pfleiderer, Paulsen, Roloff, E. Schmidt, H. A. Schmidt, +J. Schmidt †, Simmel, Stumpf, Tobler, Vahlen, De +Wilamowitz-Moellendorff, Winnefeld, Woelfflin.</span></p> + +<p> +Ad exercitationes me admiserunt philologicas proseminarii Berolinensis +<span class = "smallcaps">Diels, de Wilamowitz-Moellendorff, Heinze, +Helm</span>, historicas et historico-geographicas <span class = +"smallcaps">Hirschfeld, Sieglin</span>, archaeologicas et historiae +artis <span class = "smallcaps">Kekule de Stradonitz, Kalkmann, Graef, +Woelfflin</span>, epigraphicas <span class = "smallcaps">Dessau, +Winnefeld</span>, palaeographicas <span class = "smallcaps">H. +Schoene</span>, papyrologicas <span class = "smallcaps">P. M. +Meyer</span>, philosophicas <span class = "smallcaps">Paulsen</span>, +paedagogicas <span class = "smallcaps">Muench</span>.</p> + +<p> +Quibus omnibus viris plurimum me debere grato ac pio animo profiteor, +gratias autem quam maximas habeo et semper habebo <span class = +"smallcaps">Renardo Kekule de Stradonitz</span>, qui summa cum +benevolentia et humanitate me amplexus est, cum per septies sex menses +exercitationibus eius interessem et ab eo per idem tempus apparatui +archaeologico praepositus essem, et <span class = "smallcaps">Udalrico +de Wilamowitz-Moellendorff</span>, quo auctore et adiutore liberalissimo +haec studia confeci.</p> + +<hr class = "break"> + +<h3><a name = "adnot">Adnotationes</a></h3> + +<div class = "footnote"><a name = "note1" href = "#tag1">1.</a> +Inscriptionibus iam inventis hi viri docti in medicos publicos +accuratius uberiusque inquisiverunt:</div> + +<div class = "footnote"> +<em>A. Vercoutre</em>, <i>La médecine publique dans l’antiquité +grecque</i>, Rev. arch. 1880 (N. S. XXXIX), p. 99, 231, 309, +348 sqq., a quo quibus in rebus erratum sit demonstravit <em>A. +Dechambre</em>, Rev. arch. 1881 (N. S. XLI), p. 52, qui de +»medicina publica«, ut dicunt, se ipsum profitetur disseruisse »dans un +journal de médecine«, quam ephemeridem non nominatam adhuc non +inveni.</div> + +<div class = "footnote"> +<em>P. Girard</em>, <i>L’Asclépieion d’Athènes</i>, Paris 1881 +(Bibl. des écoles franç., fasc. XXIII). Pars II, cap. II, 2, +p. 83.</div> + +<div class = "footnote"> +<em>S. Reinach</em> apud Daremberg-Saglio, <i>Dictionnaire des antiq. +grecq. et rom.</i> s. v. <i>Medicus</i>, cap. XIII (vol. III, 2, p. +1691), ubi quae de tota medicorum Graecorum conditione nota sunt, +uberrime exponuntur.</div> + +<div class = "footnote"> +De medicis magis in universum (ut S. Reinach) commentati sunt, tamen +etiam de publicis nonnulla attulerunt:</div> + +<div class = "footnote"> +<em>C. Becker</em>, <i>Charikles</i>, ed. Göll III, p. 48 sqq. +(<i>Erster Exkurs zur achten Szene: die Ärzte</i>).</div> + +<div class = "footnote"> +<em>G. Welcker</em>, <i>Zu den Altertümern der Heilkunde</i>, Kleine +Schriften III, p. 1-234.</div> + +<div class = "footnote"> +<em>R. Herzog</em>, <i>Koische Forschungen und Funde</i>, Anhang 5: +»<i>Die Ärzteschule von Kos</i>«, p. 200 sqq.</div> + +<div class = "footnote"> +Quos omnes infra nomine tantum citabimus.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note2" href = "#tag2">2.</a> +<em>Pontificem Aesculapii</em> cum fuisse credi non potest, quandoquidem +hac aetate medicis nondum ullus erat usus cum Aesculapio et Aesculapiis. +Hic nuntius, quem apud Herodotum nondum legis, tum demum enasci poterat, +cum Aesculapia florerent et ars medica in eis orta esse putaretur. Sed +conferas quae infra scripsi <a href = "#sec1_2">§ 2</a>.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note3" href = "#tag3">3.</a> +cf. praecipue Aristot. Polit. 1274a, 22 sqq.: νομοθέται δ᾽ ἐγένοντο +Ζαλευκός τε Λοκροῖς τοῖς ἐπιζεφυρίοῖς, καὶ Χαρώνδας ὁ Καταναῖος τοῖς +αὑτοῦ πολίταις καὶ ταῖς ἄλλαις ταῖς Χαλκιδικαῖς πόλεσι ταῖς περὶ Ἰταλίαν +καὶ Σικελίαν.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note4" href = "#tag4">4.</a> +Zaleucum primum de medicis publicis legem scripsisse atque praescripta +eius Charondam in leges suas recepisse coniecerunt A. Dechambre, +Rev. arch. 1881 (XLI), 52, R. Herzog, l. l. 205. Sed +incertiores illae sunt res, quam ut nomen afferri possit.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note5" href = "#tag5">5.</a> +cf. schol. ad Od. l. l., Eustath. 1824, 34 et 1825, 5 sqq., Suidas +s. v. δημιουργοί (= schol. ad Arist. Equit. 650) et +δημιουργός.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note6" href = "#tag6">6.</a> +Λ 514 ἰητρὸς γὰρ ἀνὴρ κτλ. Ν 213 sq. τὸν <ins class = "correction" title += "legitur ‘μεκ’">μὲν</ins> ἑταῖροι ἔνεικαν, ὁ δ᾽ ἰητροῖς ἐπιτείλας ἤιεν +ἐς κλισίην κτλ. Π 28 (βέβληται ... Διομήδης ... Ὀδυσεὺς ... ἠδ᾽ +Ἀγαμέμνων κτλ.) τοὺς μὲν τ᾽ ἰητροὶ πολυφάρμακοι ἀμφιπένονται, ἕλκε᾽ +ἀκειόμενοι. Λ 835: χρηίζοντα καὶ αὐτὸν (sc. Ποδαλείριον ἕλκος ἔχοντα) +ἀμύμονος ἰητῆρος.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note7" href = "#tag7">7.</a> +Ibidem exempla complura moris poetici illius Graecorum inveniuntur: 49 sqq.: +<div class = "verse"> +ἄλλος Ἀθηναίης τε καὶ Ἡφαίστου πολυτέχνεω</div> +<div class = "verse2"> +ἔργα δαεὶς χειροῖν ξυλλέγεται βίοτον,</div> +<div class = "verse"> +ἄλλος Ὀλυμπιάδων Μουσέων πάρα δῶρα διδαχθείς,</div> +<div class = "verse2"> +ἱμερτῆς σοφίης μέτρον ἐπιστάμενος‧</div> +<div class = "verse"> +ἄλλον μάντιν ἔθηκεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων κτλ.</div> +<!----> +cf. supra ρ 384 sq. et Empedocles 146 (Diels, Vorsokr.) += Clem. Strom. IV, 150, p. 632 P: +<!----> +<div class = "verse"> +εἰς δὲ τέλος <em>μάντεις τε καὶ ὑμνοπόλοι καὶ ἰητροὶ</em></div> +<div class = "verse"> +<em>καὶ πρόμοι</em> ἀνθρώποισιν ἐπιχθονίοισι πέλονται,</div> +<div class = "verse"> +ἔνθεν ἀναβλαστοῦσι θεοὶ τιμῆισι φέριστοι.</div> +</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note8" href = "#tag8">8.</a> +Uberius de hac re egit Daremberg, <i>Études d’archéol. médicale sur +Homère, Rev. arch.</i> N. S. XII (1865), p. 95, 249, 337; +idem, <i>De l’état de la médecine entre Homère et Hippocrate</i> +(962-460) +<i>d’après les poètes et les historiens grecs, Rev. arch.</i> N. S. +XVIII +(1868), p. 345 sqq., XIX (1869), p. 63, 199, 259 sqq.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note9" href = "#tag9">9.</a> +Iam ante Hippocratem medicos scripsisse libros (sed non sanctos in +templis Aesculapii conservatos) ex multis etiam librorum Hippocrateorum +locis elucet. Ad quas antiquorum litteras spectare videtur Hippocrates +vel qui scripsit περὶ ἀρχαίης ἰητρικῆς cum dicit (c. 2): <em>ἰητρικῇ δὲ +πάλαι πάντα ὑπάρχει καὶ ἀρχὴ καὶ ὁδὸς εὑρημένη</em> καθ᾽ ἥν τὰ εὑρημένα +πολλά τε καὶ καλῶς ἔχοντα <em>εὕρηται ἐν πολλῷ χρόνῳ</em> καὶ τὰ λοιπὰ +εὑρεθήσεται, ἥν τις ἱκανός τε ἐὼν καὶ τὰ εὑρημένα εἰδὼς ἐκ τούτων +ὁρμώμενος ζητῇ. Quae verba Hippocrate ipso indigna non sunt. Alcmaeonem +autem Crotoniatam saeculo iam sexto librum medicum composuisse et +fortasse primum de rebus medicis scripsisse nunc inter omnes constat +(cf. Wachtler, <i>de Alcmaeone Crot.</i> p. 33 sqq.).</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note10" href = "#tag10">10.</a> +Medici publici Athenis bis in anno Aesculapio et Hygiae immolabant: +IG. II 352b (cf. infra cap. <a href = "#sec2_7">II § 7</a>). +Honores medicis decreti Aesculapii +diebus sacris pronuntiabantur: IG. XII 1, 1032, vs. 23 (Brycunte), Brit. +M. 260, vs. 2 (Calymnae inventa; Co honores pronuntiabantur); BCH. XXVI +(1902), 269, vs. 32 (Delphis; Co). Decreta honorifica medicorum marmori +incisa in templis Aesculapii constituebantur. Quod maxime Co factum est, +ubi multas medicorum stelas in Aesculapio nunc effodit R. Herzog +(Arch. Anz. 1903, p. 10, 197, 198). Firmum hunc morem fuisse et +alias etiam urbes in Aesculapio Coorum stelas medicorum Coorum +collocasse demonstrat inscriptio Delphica (BCH. 1902, 269, vs. 28 sqq.): +δόμεν [δ]ὲ [κ]αὶ τοῖς τὰ Πύθια ἐπαγγελλόντοις τᾶι τῶν Κώιων πόλει τοῦ +ψαφίσματος τὸ ἀ[ντ]ίγραφον, ὅπως ἀναγορευθῇ ὁ στέφαν[ος τ]οῖς Διονυσίοις +τοῖς ἐν Κῶι καὶ τοῖς [Α]σκλαπιείοις‧ ἀναθέμεν δὲ καὶ στάλ[αν ἐ]ν τῶι +ἱερῶι τοῦ Ἀσκλαπιοῦ (sc. Coo, cum antea (vs. 26 sqq.) iam legatur Delphis +lapidem statuendum esse in templo Apollinis). Sed aliis etiam in urbibus +lapides medicorum honores exhibentes in templis Aesculapii, si in urbe +erant, constituebantur: Athenis (IG. II, 256b, vs. 30; ibi in Aesculapio +etiam lapis inventus est, in quo decretum de sacrificiis ab medicis +publicis factis erat incisum: IG. II 352b); Olunte (BCH. 1900, 225, vs. +57 sqq.).</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note11" href = "#tag11">11.</a> +Legitur ibi: - - δακτύλιος σάρδιον χρυσίῳ ἐνδεδεμένον, ὁ ἀνέθη[κεν +Ὀνήτ]ωρ ἰατρός, ὁ[λκὴ - - ἔνι γ]ρύψ καὶ ἔλαφος. Aliud donum ab medico +quodam votum Aesculapio habes in eadem inscriptione vs. 17: - - - +Νικομάχου ἰατροῦ ΔΔ.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note12" href = "#tag12">12.</a> +Calana et Leontini, quibus oppidis Charondas dedit leges, coloniae erant +Chalcidensium (Thucyd. VI, 3); reliquae autem urbes, in quibus leges +Charondae inducebantur, plurimae etiam coloniae Chalcidensium erant (cf. +Arist. Polit. 1274a, 24, vid. adn. 3). Itaque leges illae sunt fortasse +quae vocantur νόμιμα τὰ Χαλκιδικά, quas contra Doricas vicisse in Himera +urbe tradit Thucydides VI, 5.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note13" href = "#tag13">13.</a> +Medicus hic, quin vere appellatus sit Pittalus, in dubium vocari non +potest (cf. Πιττακός, Πιττάλακος). Tamen »nom de fantaisie« nomen esse +Pittali et re vera Attalum eum appellatum esse Daremberg suspicatus est +(Rev. arch. XIX, 1869, p. 69), quem secutus est Vercoutre +l. l., p. 107 +(sed cf. Dechambre l. l., p. 53). Errore autem Suidas +Σπίτταλον eum nominat (s. v. Σπίττ.); sed Πίτταλος omnibus +Aristophanis locis auctoritate codicum constat. Sed nomen Pittali +Atticum non est.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note14" href = "#tag14">14.</a> +Una alia est Attica inscriptio medici, quae ad saec. VI. extremum +pertinere videtur: <span class = "explan" title = +"legitur (mnẽma ... iatrõ)">μνεμα τόδ᾽ Ἀινέο σοφίας ἰατρο ἀρίστο</span> +in disco marmoreo cum medici residentis imagine picta (IG. I +422<sup>14</sup>, Suppl. p. 185). Sed medici publici esse eam non +constat. Nuper de inscriptione et imagine egerunt H. Dragendorff, +Jahrb. d. I. XII (1897), p. 1 sqq. et tab. I, R. Herzog +l. l., p. 151, 201.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note15" href = "#tag15">15.</a> +De tempore inscriptionis, cui certus quidem Idaliorum annus adscriptus +est, magna est dissensio inter eos, qui praeter Deeckium inscriptionem +ediderunt et tractarunt: Cauer, Del. inscr. Graec.<sup>2</sup> 472 +(nonnullis annis ante 386) Meister, <i>Die griech. Dial.</i> II, +p. 199 +(389 a. Chr.—cf. Larfeld apud Bursian, Jahresb. LXVI, 36), +Hoffmann, <i>Die griech. Dial.</i> I, p. 40 sqq. (449 +a. Chr.), Solmsen, +<i>Inscr. Graec. ad dialectos illust. sel.</i> 3 <i>(probabiliter ante +a. 391).</i> Vix Eduardi Meyeri coniectura (<i>Gesch. d. Alt.</i> III, +304) probanda est, qui inscriptionem ad seditionem Cypriorum anni 499 +(Herod. V, 104, 108-115) revocavit, cum totum genus dicendi ab hac +antiquitate abhorreat. Sed alii etiam firmum fundamentum quo nitantur +non habent, neque ullum verbum apud Diodorum legitur (quod Meisterum +secutus asseveravit Larfeld l. l.) de Idalio ab Persis et Citieis +oppugnato, quamquam bellum accurate narratum est (Diod. XIV, 98. XV, +1-4, 8-9). Sed legitur in inscriptione ipsa medico soli praeter aliam +summam dandas esse duas didrachmas Idalienses. Quae didrachmae sunt +stateres Idalienses, quorum nunc etiam multi exstant (v. <i>Catalogue of +the <ins class = "correction" title = "legitur ‘Greec’">Greek</ins> +coins in the Brit. Mus., Cyprus</i> tab. V). Sed hi post annum fere 420. +non iam forma publica percussi sunt, ut compluribus de causis sumpsit G. +Fr. Hill (l. l. p. XXX sq.: <i>the coins of Idalium cannot be +dated later than the third <ins class = "correction" title = +"legitur ‘quater’">quarter</ins> of the fifth century</i> cf. +p. LII). +Accedit, quod in titulo Idaliensi Poenico (Euting, Sitz.-Ber. d. Berl. +Ak. 1887, 422) Baalmelek tyrannus Citieorum (cc. 479-449) rex Citieorum +solorum nominatur, at filius eius Asbaal (445-425) et nepos Baalmelek +II. (425-400) reges nominantur<ins class = "correction" title = +"legitur ‘«’"> »</ins>Citiensium et Idaliensium« (cf. l. l. +p. XXX et XXXIII). Itaque initio regni Asbaali Idalium ab Citieis +expugnatum esse videtur, unde sequitur, ut tabula ahenea Onasili medici +<ins class = +"correction" title = "legitur ‘cira’">circa</ins> annum 445 exaratum sit +(cf. l. l. XXX, LII).</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note16" href = "#tag16">16.</a> +Χατάλας editor: <span title = "Χ/---|ΤΑΛΑΣ."><img class = "inline" +src = "images/chatalas.png" width = "110" height = "18" alt = +"Χ/---|ΤΑΛΑΣ."></span> Χαρτάδας vel Χαρητάδας coni. v. Wilamowitz +laudans Hippocr. Epid. VII, 557 Ch., ubi Χαρτάδας legitur.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note17" href = "#tag17">17.</a> +De accentu huius vocis viri docti non pauci erraverunt, qui titulos +archiatrorum ediderunt Graecos, cum scribunt ἀρχίατρος. Sed monet in +Thesauri Henrici Stephani editione Parisiana L. Dindorf accentum +acutum praecepisse Arcadium p. 89, 19 (τὸ δὲ ἰατρὸς φιλίατρος +ἀναβιβάζει καὶ ἐν τῷ <em>ἀρχιατρὸς</em> καὶ <em>ἱππιατρὸς</em> +φυλάττει—sed hausta sunt ex Herodiano περὶ καθολικῆς προσῳδίας +libro θ᾽, vid. Lentz I, 229, vs. 10) et conferendum esse Etymologicum +Magnum, p. 215, 6 et 250, 34. Legitur autem in EM. p. 250, vs. +28 sqq.: τὰ γὰρ εἰς ος ὀνόματα ἐν τῇ συνθέσει ἀναβιβάζουσι τὸν τόνον‧ +οἷον κτα. χωρὶς γὰρ, φησίν, εἰ μὴ διὰ σημασίαν τινὰ κωλυθείη‧ διὰ τὸ +λοιγός, βροτολοιγός. καὶ χωρὶς τῶν ἐθνικῶν, Ἀχαιός, Παναχαιός. καὶ χωρὶς +τοῦ ἰατρός, ἀρχιατρός. Eadem autem p. 215, 6 sqq. leguntur.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note18" href = "#tag18">18.</a> +Ita R. Briau archiatros in classes quinque divisit (l. l. +p. 18):</div> + +<div class = "footnote"> +1. des archiâtres palatins (les médecins des empereurs),</div> + +<div class = "footnote"> +2. des archiâtres municipaux (les médecins municipaux des villes de +province),</div> + +<div class = "footnote"> +3. des archiâtres populaires de Rome et de Constantinople (les médecins +publics des deux villes impériales),</div> + +<div class = "footnote"> +4. des archiâtres scholaires (les présidents des collèges ou sociétés de +médecins ou d’écoles de médecine),</div> + +<div class = "footnote"> +5. des archiâtres du xyste et des Vestales (les médecins spécialement +attachés au service du portique appelé Xyste dans les gymnases publics +et à celui des vierges Vestales).</div> + +<div class = "footnote"> +Sed nescio quid inter classem alteram et tertiam, inter quartam et +quintam intersit. Sic enim existimo primos archiatros apud Romanos +(i. e. in iure Romano) fuisse medicos publicos, tum nomen usurpatum +esse et ab medicis imperatorum et ab aliis praestantioribus medicis, qui +munere quasi publico fungebantur. Tria igitur genera sint +archiatrorum.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note19" href = "#tag19">19.</a> +Ante R. Briau, qui ipse etiam apud Daremberg-Saglio s. v. +<i>archiatrus</i> (I, p. 373) rem exposuit, de archiatris Romanis +inter alios scripserunt: E. Th. Gaupp, <i>de professoribus et +medicis eorumque privilegiis in iure Romano dissertatio</i>. +Vratislaviae 1827 (ubi priorum invenis de hac re dissertationes ac +fontes ex Codice Theodosiano et Corpore iuris accurate collectos); +Goldhorn, <i>de archiatris Romanis et eorum origine usque ad finem imp. +Rom. occ.</i> Lips. 1841. Conferas etiam E. Kuhn, <i>Die städt. u. +bürgerl. Verfassung des röm. Reichs</i> +I, p. 83 sqq.; W. Smith, <i>Dictionary of Greek and Roman +antiquities</i> (2<sup>e</sup> ed. Lond. 1865) s. v. archiater (ubi +res, ut tum erant, breviter et perspicue explicatae sunt); +O. Marquardt, +<i>Privatleben der Römer</i>, p. 752 sqq.; Friedländer, +<i>Sittengesch. Roms</i> I<sup>6</sup>, p. 335 sqq. Vetustiores +viros doctos citant Leclerc, <i>Hist. de la Méd.</i> p. 585 sqq. et +Bailie, <i>Fasciculus inscr. Graec.</i> I, p. 112.—Quod in +libro a R. Briau scripto legis, excerpsit M. Salomon, +<i>Deutsch. Archiv für Gesch. der Medicin u. med. Geogr.</i> edd. H. et +G. Rohlfs, II (1879), p. 216 sqq.—Nuper rem paucis +tractarunt: A. Vercoutre l. l., p. 355; M. Wellmann apud +Pauly-Wissowa s. v. ἀρχιατρός; J. Bloch apud Neuburger u. +Pagel, <i>Handb. d. Gesch. d. Med.</i> I, 583; S. Reinach +l. l., p. 1690.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note20" href = "#tag20">20.</a> +Cito titulos medicorum, quos p. 19-22 enarravi, numeris ibi +praepositis.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note21" href = "#tag21">21.</a> +Adnotat Newton l. l.: <i>there seems to be traces of the +Χ</i></div> + +<div class = "footnote"><a name = "note22" href = "#tag22">22.</a> +Scripsit haec A. R. Munro Friderico Hillero de Gaertringen, qui +precibus meis ut lapidem visitaret illum rogaverat: <i>We both </i>(A. +Smith et A. Munro)<i> agree that the space indicated by Newton was +<em>never inscribed</em>. The letters on each side of it are quite clear +and distinct, but the interval is blank. The last two letters of ΝΙΚΕΥΣ +are widely spread. There would hardly be room for ΑΡΧ before ΙΑΤΡΟΣ. The +surface does not appear to have suffered, although it is a little +rubbed. The letters would still be perfectly legible if they had ever +existed.</i> Gratias ago hoc quoque loco viris doctissimis Britannicis +et Friderico Hillero de Gaertringen, qui multis quoque in aliis rebus +animo libentissimo me adiuvit et consilio et re.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note23" href = "#tag23">23.</a> +Non Ptolemaei III. Euergetae I. (246-221), ut volebat editor, sed +fortasse Ptolemaei VI. Philometoris (180-145) (P. M. Meyer, +Heerwesen 61<sup>206</sup>; cf. Strack, M. Rh. 1900, 86; Ditt. +Suppl. 104).</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note24" href = "#tag24">24.</a> +In codicibus Aristeae epistulae ad Philocratem ὁ δὲ ἀρχιητρὸς Νικάνωρ +(§ 182 Wendland) legitur. Qui Nicanor Ptolemaei I. temporibus Alexandriae +LXXII senibus Judaeicis illis hospitio excipiendis ad vivendum omnia +paravisse dicitur. Sed ἀρχιητρός interpolatum esse pro ἀρχεδέατρος et +olim iam Letronne coniecerat (Journ. des Sav. 1828, 105) et ex eo +sequitur, quod Josephus, qui epistulam Aristeae excerpsit, eodem loco +dicit ὁ δὲ ἐπὶ τῆς τῶν ξένων ἀποδοχῆς τεταγμένος Νικάνωρ (Ant. XII, 2, +12), ita ut Josephum ἀρχεδέατρον apud Aristeam legisse verisimile sit +(G. Lumbroso, <i>Recherches sur l’économie politique de l’Égypte sous +les Lagides</i>, p. 206<sup>1</sup>). Fuit autem hospites recipere +eisque prospicere maxime ἐδεάτρου, cf. Ath. 171b: νῦν δὲ ὁ ἐδέατρος +ἐπιστάτης γέγονε τῆς ὅλης διακονίας. ἦν δ᾽ ἐπιφανὴς καὶ ἔντιμος ἡ χρεία. +Χάρης - - - Πτολεμαῖόν φησι τὸν Σωτῆρα ἐδέατρον ἀποδειχθῆναι +Ἀλεξάνδρου.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note25" href = "#tag25">25.</a> +Equidem etiam puto titulum ἀρχιερέως in Syria primum publice usurpatum +esse. Nam tertio iam saeculo ἀρχιερεῖς ab Seleucidis instituebantur, ut +testantur optime tituli Ditt. Suppl. 224 (vs. 21): [κρ]ίνομεν δὲ +(Antiochus II.) καθάπερ [πανταχοῦ καθεστήκασιν κ]ατὰ τὴν βασιλε[ί]α[ν +ἡμῶν ἀρχ]ιερεῖς, καὶ ταύτ[η]ς (uxoris regis) καθίστασθαι [ἐ]ν τοῖς +αὐτοῖς τόποις ἀρχιερείας αἱ φο[ρ]ήσουσιν στεφάνους χρυσοῦς ἔχοντας - - - +- - - - - - - -ις, ἐπιγραφήσονται δὲ καὶ ἐν [τοῖς σ]υναλλάγμασι μ[ε]τὰ +τοὺς τῶν [τε θε]ῶν καὶ ἡμῶν ἀρχιερεῖς. ibid. 230 (Solis): Πτολεμαῖος +Θρασέα στραταγὸς καὶ ἀρχιερεὺς Συρίας Κοίλας καὶ Φοινίκας Ἑρμᾶι καὶ +Ἡρακλεῖ καὶ βασιλεῖ μεγάλῳ Ἀντιόχῳ. Tum hoc institutum inde a temporibus +Ptolemaei V., qui Cleopatram filiam Antiochi III. in matrimonium duxit +(Ditt. Suppl. 230<sup>2</sup>), saepissime Cypri, quae Ptolemaeorum est, +invenitur (cf. Brandis ap. Pauly-Wissowa s. v. ἀρχιερεύς; Ditt. +Suppl. l. l.). Sed in Aegypto ipsa pontifices Graeci ἀρχιερεῖς ab +Ptolemaeis vocati non esse videntur (neque pontifices regum ipsorum), +cum nullius ἀρχιερέως titulus ante Romana tempora exstet. Nam +inscriptiones, quae verbum ἀρχιερεῖς exhibent, monumentum Canopium +(Ditt. Suppl. 56, 3 et 74) et lapis Rosettanus (ib. 90, 6, ubi legis +(sicut 56, 3): οἱ ἀρχιερεῖς καὶ προφῆται καὶ οἱ εἰς τὸ ἄδυτον +εἰσπορευόμενοι κτα. καὶ οἱ ἄλλοι ἱερεῖς) ex lingua Aegyptia translatae +et titulis Aegyptiis additae sunt. In his igitur vox Aegyptia quodam +modo voce ἀρχιερέως reddita est. Graecus autem Ἐράτων, qui in titulo +saec. a. Chr. I. Philis invento vocatur συγγενὴς καὶ ἀρχιερεὺς +καὶ (ἀρχι)προφήτης τῆς μεγίστης θεᾶς Ἴσιδος (Lepsius, Denkm. XII, 87. +241, 250), in vetusto Aegyptiorum templo munere pontificis summi functus +est. Id quidem notissimum est multos et sacerdotes et pontifices maximos +in templis antiquis <ins class = "correction" title = +"legitur ‘Aegytiis’">Aegyptiis</ins> +fuisse, ut in vetustissimo iam regno fuerunt etiam medici regis, +archiatri, superpositi medicorum regis, ut nostris vocabulis utar (cf. +A. Erman, <i>Ägypten und ägypt. Leben im Altertum</i>, 447). De +illis autem ἀρχιερεῦσι Aegyptiis Herodotus iam verba fecit: II, 37: +ἱρᾶται δὲ οὐκ εἷς ἑκάστου τῶν θεῶν ἀλλὰ πολλοί, τῶν εἷς ἐστι ἀρχιερεύς. +II, 143: ἀρχιερεύς γὰρ ἕκαστος αὐτόθι ἱστᾷ ἐπὶ τῆς ἑωυτοῦ ζόης εἰκόνα +ἑωυτοῦ +(monstrantur autem statuae ἀρχιερέων inde a regni vetustissimi +temporibus). II, 151: τῶν δὲ δυώδεκα βασιλέων - - - - μελλόντων +κατασπείσειν ὁ ἀρχιερεὺς ἐξήνεικε σφι φιάλας χρυσέας κτλ. Sed ἀρχιερεῖς +<em>Graeci</em> in Aegypto ipsa Ptolemaeorum aetate nondum exstant. Quod +autem nunc res ipsas perscrutantes invenimus institutum et ἀρχιατροῦ et +ἀρχιερέως ab Seleucidis factum esse, aliis comprobatur. Viderunt enim +P. M. Meyer (Heerwesen 61<sup>206</sup>) et M. L. Strack (M. +Rh. LV +(1900), 173 sq.) totum ordinem dignitatum aulicarum (συγγενεῖς τοῦ +βασιλέως, τῶν ὁμοτίμων τοῖς συγγενέσι, τῶν ἀρχισωματοφυλάκων, τῶν πρώτων +φίλων, τῶν φίλων, τῶν διαδόχων) ab regno Ptolemaeorum per saeculum +tertium alienum fuisse. <i>Ptolemaeum Epiphanem (205-181 a. Chr.) +demum</i> (ita quae illi tum eruerunt apte paucis complexus est +Guilelmus Dittenberger, Suppl. 104<sup>2</sup>) <i>circiter annum 190 +a. Chr. haec omnia instituisse. Quod quoniam per idem illud tempus +Epiphanes primus ex omnibus Ptolemaeis uxorem ex gente Seleucidarum +duxisset, Antiochia Alexandriam translatum hoc institutum omnium maxime +probabile esse, etsi nullum dum comparuisset testimonium quo iam ante +illud tempus Seleucidas eo usos esse demonstraretur. Illos vero rursus +partim, ut in συγγενῶν honore, Persica, partim, ut in ἀρχισωματοφυλάκων +ordine, Macedonia exempla expressisse.</i> Sed hos titulos accipiebant +Ptolemaei, ἀρχιατρούς omnino non, ἀρχιερεῖς partim tantum (Cypri) +instituebant.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note26" href = "#tag26">26.</a> +Qui cum scripta pertinentia ad Xenophontem composuerit (p. +190<sup>1</sup>), addatur: Rayet, Annuaire de l’association pour +l’encouragement des ét. grecq. IX, 271 sqq. R. Briau, L’archiâtrie +romaine, p. 43 sqq.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note27" href = "#tag27">27.</a> +Quod Paton (l. l.) et Dubois (BCH. V, p. 474<sup>1</sup>) ante +φιλονέρωνα eodem loco etiam φιλοκλαύδιον fuisse hac una de causa +contenderunt, quia sic spatium erasum melius expleretur verbo longiore, +eo refellitur, quod in versu inferiore decem ipsae litterae +(= φιλονέρωνα) id spatium occupant, quo in superiore rasura est; +itaque φιλοκλαύδιον, cum litteras duodecim habeat, non melius, sed peius +in rasuram init. Similiter et aliis de causis iam Dittenberger +(Syll.<sup>2</sup> 368<sup>7</sup>) et Herzog (l. l. p. 198) +coniecturam illam respuerant.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note28" href = "#tag28">28.</a> +cf. nunc R. Herzog, Arch. Anz. 1905, p. 9/10.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note29" href = "#tag29">29.</a> +CIL. VI 3982: <i>M. Livius Liviae l. Orestes supra med(icos)</i>; CIL. +VI 3984 (cf. 3983); <i>M. Li[vius] Boeth[us] dec(urio) medic[orum]</i>; +CIL. VI, 8504: <i>D. M. T. Fl. Paederot. Aug. lib. Alcimiano +superposito medicorum</i> eqs.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note30" href = "#tag30">30.</a> +Copiam videndi praebuit E. Pfuhl anaglyphi imagine photographica +amabiliter dono data.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note31" href = "#tag31">31.</a> +Testem adhibet R. Briau (l. l. p. 39) etiam inscriptionem +Taurinensem Grut. p. 632, 6 al.: ACRONIP|MEDICO AVG|eqs. Sed +exemplum melius exhibet +(v. CIL. V, 7043): +<div class = "inset"> +<img class = "inline" src = "images/acron.png" width = "111" height = "70" alt = +"ACRON \ || MEDICO M \"> +</div> +eqs.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note32" href = "#tag32">32.</a> +Conferas etiam Iacob. Arata, <i>L’arte medica nelle iscrizione +latine</i> (Genova 1902), ubi non pauci tituli Latini medicorum +(Aesculapii, aliorum deorum sanantium) ex voluminibus nonnullis Corporis +Inscr. Lat. raptim sunt collectae.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note33" href = "#tag33">33.</a> +cf. Grimm, Dwb. I, 577; Kluge, Etym. W. p. 20.—ahd. arzât. +mnd. aersatre, aersater, ersater, ersetre. mhd. arzât, arzet. nhd. +arzt.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note34" href = "#tag34">34.</a> +Rangabé, (Ant. Hell. 426) suspicatus est in Archippi duobus decretis +honorum IG. II 230a vs. 9: ΝΑΡΧΙΠΠΟΝΤΟΝΑΡΧΙ legendum esse ..]ν Ἄρχιππον +τὸν ἀρχι[ατρόν]. Sed haec coniectura multis de causis reicienda est (cf. +Wescher, Rev. arch. 1863 (VIII), d. 481<sup>1</sup>).</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note35" href = "#tag35">35.</a> +Additque Modestinus ipse: εἰκὸς δὲ τῷ μὲν μεγίστῳ ἀριθμῷ χρήσασθαι τὰς +μητροπόλεις τῶν ἐθνῶν, τῷ δὲ δευτέρῳ τὰς ἐχούσας ἀγορὰς δικῶν, τῷ δὲ +τρίτῳ τὰς λοιπάς. τοῦτον τὸν ἀριθμὸν ὑπερβαίνειν μὲν οὐκ ἔξεστιν οὔτε +ψηφίσματι βουλῆς οὔτε ἄλλῃ τινὶ παρευρέσει, ἐλαττοῦν δὲ ἔξεστιν. +Immunitates autem medicos adipisci non posse nisi in patria sua artem +exercerent ut edixerat Hadrianus Antoninus asseveraverat. Tamen τοὺς +ἄγαν ἐπιστήμονας καὶ ὑπὲρ τὸν ἀριθμὸν καὶ ἐν ἀλλοτρίᾳ πατρίδι atque +omnes professores Romae habitantes (quod Augustus iam praescripserat) +muneribus liberos fuisse ex Dig. I. 6 § 8 I. XXVII, 1 apparet.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note36" href = "#tag36">36.</a> +CIG. 4249, 3872b. AM. XXIV, p. 211, 34; XXIX, p. 169, 12. +IoHSt. X, p. 72, 24; XI, p. 251, 27; XXIV, p. 287, 33. BCH. +VII p. 452 II vs. 12; XVIII, p. 160, 4; XXIV, p. 403, 79. +Americ. Journ. IV, p. 13, 13. Papers of the Am. Sch. III, +p. 27, 29 (= BCH. X 510). Lebas 1663b. Wood, +<i>Disc. at Eph.</i> App. 7, 7. Heberdey u. Wilhelm, <i>Reisen in +Kil.</i> p. 69, 179. aliae.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note37" href = "#tag37">37.</a> +cf. O. Kern, <i>Inschriften von Magnesia</i>, p. XXIX-XXXVII: »Die +Geschichte der Steinschrift in Magnesia.«</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note38" href = "#tag38">38.</a> +Neque enim in hoc versu (7) mihi comprobatur coniectura Demulini: ἔτη +πολλὰ δωρεάν. Cum antea <em>ἀποδημῶν</em> legatur atque hoc verbo +dicatur Apollonium, ut saepissime fecerunt medici publici, Tenum +reliquisse, postquam laude, corona, honoribus aliis affectus est (vs. 6 +et 37), sic fere versum septimum explendum esse puto: ἀποδημῶν τε καὶ +δημοσιεύων [ἐν ἄλλαις πόλεσι], ad quae apte conveniunt, quae continue +insequuntur: ἐκτενῆ καὶ πρόθυμον ὁμοίως (atque apud Tenios) ἑαυτὸν +παρείχετο [κατὰ τε τὴν τέχνην] καὶ κατὰ τὴν λοιπὴν εὔνοιαν πᾶσι τοῖς +ἐντυγχ[άνουσιν αὐτῶι]. Ut perspiciatur quod tum deest quo modo +supplendum sit, ab decreto concilii insulanorum, quod in hac prima parte +integrius conservatum est, proficiscamur oportet. Facile partes tres in +hoc decreto intelliguntur: prima vss. 34-38 in., in qua honores antea +iam decreti commemorantur (cui parti vss. 3-7 in. psephismatis Teniorum +respondent), altera vs. 38/39 nihil accuratius exhibens: ἔν τε τοῖς μετὰ +ταῦτα χρόνοις διατετέλεκεν ἀκόλουθο[ν ἑαυ]τὸν παρεχόμενος τεῖ ἐξ ἀρχῆς +αἱρέσει, tertia denique rem ipsam continens, propter quam insulani +quoque Apollonium honoraverunt, vs. 39 sqq.: περιστάντων δὲ [λοιμῶν +ἐπὶ]δήμων ([παθῶν ἐν]δήμων Dem.) κατὰ κοινὸν τοὺς νησιώτας κτλ. (usque +ad vs. 46). Consentaneum est in decreto insulanorum, quod eorum ipsorum +maxime interest, pluribus verbis explicatum esse quam in Teniorum, +quippe qui quae ad se pertinerent accuratius exposuerint. Itaque parti +tertiae illi in decreto Teniorum respondent vs. 15-19 (vel tantum 16 et +17). Quos ita supplere fortasse licet: vs. 15: νῦν τε λαμβάνων τὸ +δημόσιον [ἔργον παρὰ τῆς πόλεως φιλάνθρωπος ἦν καὶ | λοιμ]οῦ +περιεστηκότος ἐπικινδύνου ἅπ[αντας τοὺς] νης[ιώτας ἔσωι|σε ὡς πλείστους] +κ[αὶ κα]τ[ὰ] τ[ὰ ἄ]λλ[α] πρό[νοιαν ἀποδεικνὺς ἰάτρευσε δη]μοσίαι κτλ., +quorum complura iam Demoulin <ins class = "correction" title = +"legitur ‘explevit).’">explevit.</ins> Quae autem in altera parte +decreti insulanorum paucis transacta sunt, eis respondent versus 7-14 +decreti Teniorum, in quibus quae insunt ad solos Tenios spectare debent, +cum insulani nihil nisi verba inania faciant (vs. 38/39. vid. supra). +Sed versus 7-9 ne ad Tenios quidem attinere supra demonstravimus, tamen +potius in decreto Teniorum quam in insulanorum locum habent. Tum vs. +10-14 de Apollonio bene merito de Teniis narrant. Quos versus non omnes +satis explere potui, fortasse autem vs. 11/12 ita percipiendi sunt: ἐπὶ +τὴν ἐκκλησίαν [αὐτοῦ ἐλθόν]τος σωτηρ[ίαν ὑπέσχετο καὶ λει]|τουργήσειν +τὴν ἐξάμηνον τ[ὴν ἐπιοῦσαν τὸ ἰατρικὸν ἔργον] | καὶ τοῦτο ποιήσαντος +αὐτοῦ φιλοτίμως καὶ ἐκτε[νῶς καὶ πολλοῦς] σώισαντος ἐγ(sic) μεγάλων +ἀρρωστιῶν κτλ.</div> + +<div class = "footnote"> +De Apollonio igitur haec fere ex lapide Tenio plus minusve certe +cognoscimus: Apollonius Milesius medicus cum apud Tenios aliquamdiu +artem medicam factitavisset (vs. 4), Tenum reliquit (vs. 7) honoribus ab +Teniis decretis (vs. 6 et 21 sq.—decretum hoc Fr. Hiller de +Gaertringen ex titulo Tenio Demulini nr. 23 (BCH. 1902, 429) restiturus +esse videtur: Demoulin p. 236<sup>4</sup>). Tum in urbibus +compluribus insularum maris Aegaei (cf. vs. 35/36) medicus publicus +factus (vs. 7 sqq.) et ibi sicut Teni laudatus honoratusque est (vs. +37). Sed pestilentia Teni exorta sua sponte eo revertit et per sex +menses gratis aegrotos curabat (vs. 10-14). Tum autem Tenii officium +publicum ei tradebant (vs. 15), et medicus publicus cum de Teniis bene +meritus est (vs. 15 et 17 sq.), tum de insulanis pestilentia +vexatis (vs. 19 et 39 sqq.). Qua pestilentia exstincta ab Teniis +novis honoribus affectus (vs. 22 sq. et 36) itemque ab insulanis +honoratus est. Quorum honorum lapis hic exstat.</div> + + +<div class = "footnote"><a name = "note39" href = "#tag39">39.</a> +Plato Gorg. 456b: Φημὶ δὲ καὶ εἰς πόλιν ὅπῃ βούλει ἐλθόντα ῥητορικὸν +ἄνδρα καὶ ἰατρόν, εἰ <em>δέοι</em> λόγῳ διαγωνίζεσθαι <em>ἐν +ἐκκλησίᾳ</em> ἢ ἐν ἄλλῳ τινὶ συλλόγῳ ὁπότερον δεῖ <em>αἱρεθῆναι +ἰατρόν</em>, οὐδαμοῦ ἂν φανῆναι τὸν ἰατρόν, ἀλλ᾽ αἱρεθῆναι ἂν τὸν εἰπεῖν +δυνατόν, εἰ βούλοιτο.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note40" href = "#tag40">40.</a> +IG. II, 167 vs. 6/7 (cf. vs. 2): [νεῖμαι—τὸν ἀρχιτέκτ]ονα τὸν +κεχειρο[τ]ονημένο[ν] ὑπ[ὸ το]ῦ δ[ήμου τῶν τειχῶν τοῦ ἄστεως καὶ τοῦ +Πειραιέως καὶ τῶν μα]κρῶν τε[ιχ]ῶν κτλ.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note41" href = "#tag41">41.</a> +Grammatici etiam similia exhibent: <em>οἱ δημοσίᾳ χειροτονούμενοι +ἰατροὶ</em> καὶ δημόσιοι προῖκα ἐθεράπευον: schol. ad Arist. Ach. 1030, +unde habet Suidas (s. v. δημοσιεύω) vel potius Hesychius Milesius. +(cf. schol. ad Arist. Eq. 650 = Suidas s. v. δημιουργοί).</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note42" href = "#tag42">42.</a> +Plato Gorg. 514d: ΣΩ. οὐκοῦν οὕτω πάντα, τά τε ἄλλα κἂν εἰ +ἐπιχειρήσαντες δημοσιεύειν παρεκαλοῦμεν ἀλλήλους ὡς ἱκανοὶ ἰατροὶ ὄντες, +ἐπεσκεψάμεθα δήπου ἂν ἐγώ τε σὲ καὶ σὺ ἐμέ, Φερε πρὸς θεῶν, αὐτὸς δὲ ὁ +Σωκράτης, πῶς ἔχει τὸ σῶμα πρὸς ὑγίειαν? <em>ἢ ἤδη τις ἄλλος διὰ +Σωκράτην ἀπηλλάγη νόσου</em>, ἢ δοῦλος ἢ ἐλεύθερος;</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note43" href = "#tag43">43.</a> +Coniecerit quispiam ex verbis Aristotelis Polit. p. 1281b vs. 38 sqq., +cum ibi legatur medicis rationem reddendam fuisse, quotannis ita factum +esse et locum ad medicos publicos spectare. At totum exemplum fictum +est, et medicus pro certae rei perito aliquo adhibetur.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note44" href = "#tag44">44.</a> +i. e. athletorum in porticu Xysto. cf. Marquardt, +<i>Privatleben</i> p. 756 cum adn. <i>2.</i></div> + +<div class = "footnote"><a name = "note45" href = "#tag45">45.</a> +Anaglyphum edidit U. Koehler, AM. II, 243 et tab. XVIII; idem rectius +interpretatus IG. II, 1449; cum multis aliis anaglyphis ibidem repertis +descripsit v. Duhn, Arch. Zeit. 1877, 153, nr. 41; descripsit +P. Girard, BCH. I, p. 163, nr. 32 et idem primus donum ab +medicis dedicatum esse agnovit BCH. II, 88, sed ipse iterum an non recte +coniectatum sit dubitavit <i>L’Asclépieion d’ Athènes</i>, p. 48, +cum antea id probavisset Udalrico Koehler (IG. II, 1449), Ernesto +Curtius +(<i>Stadtgesch.</i> 211), aliis. Sed coniecturam eius tum etiam +continuit A. Körte, AM. XVIII, 237<sup>1</sup>.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note46" href = "#tag46">46.</a> +Deest autem Hygiea, quippe cui in eadem ara atque Aesculapio et una cum +»patre« immolaretur. In anaglypho alio autem Atheniensi Aesculapius et +Hygiea una cum Cerere adorantur: H. L. Urlichs, Bonner Jahrb. +LXXXVII p. 1 sqq., tab. I.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note47" href = "#tag47">47.</a> +De medicina non ut est sed ut esse debet Hippocrates ipse, ut videtur +(cf. R. Fuchs ap. Neuburger-Pagel, <i>Handb. d. Gesch. d. Med.</i> +I, p. 231), descriptiones reliquit, quas in scholis habuerat pro +fundamento: κατ᾽ ἰητρεῖον vel περὶ τῶν κατ᾽ ἰητρεῖον Littré III, +p. 272 sqq. Ad quas ut adumbratas tantum ab auctore Galenus +perlongum commentarium scripsit, K. XVIII, 2, p. 629 sqq., et aliud +quod non exstat Asclepiades (Erot. 116, 11; Gal. XVIII, 2, 660, +666).</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note48" href = "#tag48">48.</a> +Alios autem locos protulit Vercoutre l. l., p. 232 (332) sqq., +qui quam improbabiles sint demonstrat A. Dechambre l. l., +p. 53.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note49" href = "#tag49">49.</a> +Citat hunc locum Becker, Charikles (ed. Göll) III, p. 62, qui +composuit ibi locos de medicorum discipulis et servis. De quibus nunc +nobis agendum non est, si recte existimamus nihil aut paene nihil +interesse inter medicos publicos et privatos, si discipuli erudiendi aut +servi adiuvantes spectantur. Sed videas A. Vercoutre l. l., +p. 309 sqq., quae quamvis nobis non probentur disserere longum +est.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note50" href = "#tag50">50.</a> +Id unum obiter adnotemus προῖκα in versu 21 potius delendum esse, cum +φιλοτίμως iam legatur et προῖκα in toto illo contextu minus aptum sit et +cum, si adest προῖκα, litterae 40 sint in versu 21, 30 autem et 34 +litterae tantum sint in versibus 27 et 28 recte totis expletis.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note51" href = "#tag51">51.</a> +In insula quadam Hecatonnesorum, quae hodie <i>Daskalió</i> vocatur, +longa moles marmorea (1,81 m. l., 0,37 m. alt.) inventa est, in qua +editor legit ΙΧΙ ΙΑΤΡΟΙ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ ΠΡΕΣΒΕΥΣΑΤΕ (AM. XXV, 1900, 119). +Verba ἰατροὶ τῶν παθῶν πρεσβεύσατε ad trimetrum iambicum pertinere U. de +Wilamowitz animadverterat. Nuper titulum cum aliis, qui omnes in +epistylii fragmentis nunc in oppido <i>Aiwaly</i> conservatis leguntur, +ita edidit Th. Wiegand (AM. XXIX (1904) p. 259): Χ(ρηστο)ῦ ἰατροὶ +τῶν παθῶν πρεσβεύσατε [ὑπὲρ ἡμῶν] (sed ὑπὲρ ἡμῶν vix supplenda sunt, cf. +supra). Sumit Th. Wiegand lapides esse monasterii, cuius patroni Cosmas +et Damianus medici essent. Fortasse autem nosocomium erat, ut multa tum +cbristiani instituerant (cf. p. 61). Certe in inonasterium Cosmae +et Damiani aegroti migrabant.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note52" href = "#tag52">52.</a> +Qui l. l. p. 237 coniecit in unoquoque oppido inde a +temporibus Charondae medicinam fuisse sustentam a re publica et +quibusvis rebus instructam: +<i>en un mot, chaque ville possédait un iatrium public, pourvu non +seulement de medicaments, mais encore d’instruments, de lits, de meubles +etc. et d’un personnel esclave pour les besoins du service; le médecin +public, une fois élu, s’installait dans cet iatrium; son successeur en +prenait possession de même, et par là tout s’explique, tout se comprend +sans la moindre difficulté.</i> Quae nullo modo nobis probantur, cum +nihil afferatur quo nitamur cumque quae alia Hippocratis temporibus +fuerint, alia Galeni confundantur. Sed medicamenta a re publica medicis +publicis tradita esse ex intolerabili Rangabis coniectura sumpsit non +solum Vercoutre, sed multi alii (Becker l. l., p, 57; Wescher, Rev. +arch. 1863, VIII, 481) et novissimi etiam (R. Fuchs apud Neuburger et +Pagel, +<i>Handb. d. Gesch. d. Med.</i> I, 181: S. Reinach l. l., +p. 1692, cf. 1698). Ille enim in titulo Euenoris, qui nunc IG. II +187 legitur, in versu 8 sqq. coniecerat (Ant. Hell. II, 35): καὶ νῦν ἐπ[ὶ +τ|ῶν φαρμάκων αἱρεθε]ὶς τὴν παρασκευὴν τάλ[α]|ντον ἀνήλωσεν— Sed +Graeca non sunt, et in extremis versibus 8 et 9 littera una excedit, id +quod pacto nullo tolerari potest, cum titulus accurate στοιχηδόν incisus +sit. U. Koehler sic partem maiorem lacunarum restituit: καὶ νῦν +ἐπι|[δέδωκε......... ἐ]ὶς τὴν παρασκευὴν τάλ|[αντον ἀργυρίου]— In +quibus perfectum ἐπιδέδωκε rectum videtur, cum perfecta ἀποδέδεικται, +παρέσχηκεν antecedant, atque alia etiam probabilia sunt. Neque tamen +mihi contigit, ut quae superest lacuna novem ipsarum litterarum +explerem.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note53" href = "#tag53">53.</a> +cf. Plato Leg. XI, 916: διαδικαζέσθω δὲ ἔν τισι τῶν ἰατρῶν, οὓς ἂν κοινῇ +προβαλὸμενοι ἕλωνται. Sed non sunt publici, cum Plato nullo loco in +Legibus praescripserit, ut medici publici a re publica +instituerentur.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note54" href = "#tag54">54.</a> +Falso verbum περιώματα editores interpretati sunt, falso Herwerden +<i>Lex. suppl.</i> s. v. περίωμα. Adnotat U. de Wilamowitz περίωμα +Aegyptiace esse pro πελίωμα (GGA. 1898, 680<sup>4</sup>). Sunt igitur +περιώματα livores, partes pellis, quae livore sffusae sunt.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note55" href = "#tag55">55.</a> +Quare Perrot vel qui scripsit brevia atque optima illa de archiatris +(<i>Exploration de la Galatie et la Bithynie</i> I, 50), haec tamen ex +inanibus finxisse videtur, cum scribit: <i>L’ordo archiatrorum exerçait +une surveillance légale sur les autres médecins, et ceux-ci étaient +forces de lui rendre compte de leur pratique et d’accepter son contrôle; +c’était lui aussi, qui devait distribuer l’instruction professionelle +aux jeunes gens qui se destinaient à la médecine et qui tenait sans +doute ces scholae medicorum</i> (citat Orelli 4226 [sic], ubi autem +<i>tabularium scholae medicorum</i> Ligorius interpolatus est: CIL. VI, +988*).</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note56" href = "#tag56">56.</a> +Alii in inscriptionibus et papyris etiam exstant ἱππιατροί, sed omnes +aevi Romani: CIG. 1953 (= Lebas II, 1321, Dii in Macedonia: Οὐαλεριανὸς +ἱπποϊατρὸς ὑὸς ἱπποϊατροῦ); J. H. Mordtmann, AM. XVIII (1893), 417, +nr. 4 +(Edessae, sed infimae aetatis, titulus christianus: Ἰόρδανος +Ἰπποϊατρός); Eph. arch. 1841, nr. 602, K. Keil, Philologus XVI +(1860), +p. 10 (Deli: Εὔτυχος Καίσαρος ἱπποϊατρός); CIG. 5117 (in porta +templi Isidis et Sarapidis in finibus imperii Romani ad Nubiam versis: +Γ[ά]ιος Αὐφίδιος [ἱ]ππωϊατρός); etiam CIG. 4716d<sup>57</sup> (in valle +<i>Foaekhir</i> in Aegypto) mihi legendum esse videtur: τὸ προσκύνημα +<ins class = "correction" title = "(sic) νγ">Λονγίνου</ins> ἱππέος καὶ +τοῦ ἱππ[ο]ιατ[ροῦ] (Franz: ΙΠΠ.ΙΑΤ... τοῦ ἱππ(ικοῦ) ἰατ[ροῦ]: +<i>intellige</i> ἰατροῦ τοῦ ἱππικοῦ <i>medicus alae equitum</i>); Oxyrh. +Pap. I, 92 (a. p. Chr. n. 335(?), Ἀμεσύστῳ ἱπποϊατρῷ). Inest etiam +in Anthol. Planud. 271 ἀδέσποτον εἰς Σώσανδρον ἱπποϊατρόν, qui cum +Hippocrate comparatur.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note57" href = "#tag57">57.</a> +v. Xen. Iust. Cyr. I, 6, 15: οἱ στρατηγοὶ τῶν στρατιωτῶν ἕνεκεν ἰατροὺς +ἐξάγουσιν. cf. Anab. III, 4, 30: ἰατροὺς κατέστησαν ὀκτώ, non veros +autem medicos, sed qui idonei videbantur e militibus. Coi navibus longis +etiam singulis, si solvebantur, medicum addebant. Quod demonstratur +titulo Byzantii invento (Jahresh. des oesterr. Inst. I, 31 et Beibl. p. +92) in quo inter praepositos navis ultimo loco legitur ἰατρὸς.......γος +Θευγένο[υ].</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note58" href = "#tag58">58.</a> +Gerusias, quae in omnibus fere Asiae Minoris urbibus aevo Romano erant, +publicas esse institutiones, sed in rebus publicis gerendis et +administrandis nullam fere habere potestatem contra Waddingtonem (Lebas +III ad inscr. 53) et Mommsenum (RG. V 326 adn.), qui privata ea esse +sodalicia volebant, nuno viri docti consentiunt: J. Lévy, <i>Études sur +la vie municipale de l’Asie Mineure</i> REG. VIII (1895), 231 sqq. cf. +Hicks, Inscr. in the Brit. Mus. III, 74 (<i>The Ephesian Gerusia</i>); +Benndorf und Niemann, <i>Reisen in Lykien and Karien</i> I, 72. Inter +medicorum etiam titulos unus est, quo gerusiam institutionem publicam +fuisse demonstratur (nr. 42): Ῥοδιαπολειτῶν <em>ἡ βουλὴ καὶ ὁ δῆμος καὶ +ἡ γερουσία ἐτείμησαν</em>—— —— —— +Ἡράκλειτον Ἡρακλείτου Ὀρείου.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note59" href = "#tag59">59.</a> +Cyro archiatro filio Apollonii <em>gerusia</em> Lampsacenorum statuam +erigendam curavit (nr. 70), quia praeter multa alia beneficia gerusiae +oleum in gymnasio praebuerat (ἀλείψαντα λαμπρῶς καὶ πολυδαπάνως καὶ +ἀσυγκρίτως, cf. Boeckh ad CIG. 3643) et mille donaverat Atticas. Sed +nullo verbo dicitur Cyrum medicum gerusiae illius fuisse.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note60" href = "#tag60">60.</a> +Quod titulo eponymi demonstratur: ἐπὶ ναυάρχου Ἀπόλλωνίδου τοῦ <ins +class = "correction" title = "(sic) νγ">Ἀνγέλου</ins> Πρωτίωνος. Nam cum +magistratum eponymum rei publicae Teniorum nauarchum nominatum esse +nullo testimonio affirmetur (sunt autem ἄρχοντες CJG. 2329, vs. 27; +2332, 14; ἄρχων 2338, 1; ἀρχῶν ἐπώνυμος 2339, 1; στρατηγοί 2330, 16), +nihil impedit, quominus nauarchus ille ad sodalicium ipsum referalur. +Vocabantur autem interdum sodalicia negotiatorum vel fabrorum +συμβιώσεις, de qua re conferas Ziebarth, <i>Griech. Vereinswesen</i>, p. +102, ubi citatur CJG. 3639: ἡ συμβίωσις τῶν χαλκέων.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note61" href = "#tag61">61.</a> +De didrachmis argenteis vid. supra p. 18<a class = "tag" +href = "#note15">15</a>. Secures +argenteae pars talenti et ea Cypri decem minae fuisse videntur: Hesych. +s. v. πέλεκυς‧ ἀξίνη δίστομος. ἢ <em>σταθμίον ἐξαμνιαῖον ἀρχαῖον‧ +οἱ δὲ δεκάμνιαιον</em>. idem s. v. ἡμιπέλεκον‧ τριμναῖον ἢ +τετραμναῖον ἢ πεντάμνουν. <em>τὸ γὰρ δεκάμνουν πέλεκυ καλεῖται παρὰ +Παφίοις</em>. +Eustath. 1878, 57: δηλοῖ γὰρ ἡ λέξις ὁμωνυμίας λόγῳ κατὰ τοὺς παλαιοὺς +καὶ <em>σταθμὸν ἐν Κρήτῃ ἐξάμνουν ἢ δεκάμνουν</em>. cf. <i>A catalogue +of the greek coins in the Brit. Mus., Cyprus</i> (G. Fr. Hill) p. +XXII.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note62" href = "#tag62">62.</a> +v. Papyr. Londin. 131r. col. 8, vs. 179; Tebtunis Pap. 112 passim; +Amherst Pap. 128 v., vs. 120. cf. fragm. Cratetis ap. Diog. Laert. VI, +5, 86; Vercoutre l. l. p. 242 sqq.; Becker l. l. +p. 57 sqq.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note63" href = "#tag63">63.</a> +Adiungamus, quae continuo sequuntur: <i>Sed et obstetricem audiant, quae +utique medicinam exhibere videtur. Medicos fortassis quis accipiet etiam +eos, qui alicuius partis corporis vel certi doloris sanitatem +pollicentur; ut puta si auricularius, si fistulae vel dentium, non tamen +si incantavit, si inprecatus est, si, at vulgari verbo impostorum utar, +si exorcisavit: non sunt ita medicinae genera, tametsi sint, qui hos +sibi profuisse cum praedicatione adfirment.</i> Sunt autem qui +<i>exorcizaverunt</i> christianorum medici: cf. Harnack, <i>Med. aus der +ält. Kirchengesch.</i>, p. 68 sqq.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note64" href = "#tag64">64.</a> +cf. Lebas-Foucart 242a, vs. 15 sqq.: ἐπὶ Βιάδα δὲ ἐνιαυτῶι ὅτε ἰδίαν +χάριν ἐξαιτησάμενοι Πόπλιόν τε Αὐτρώνιον‧ καὶ Λεύκιον Μαρκίλιον ὄντας +αὐτοῖς ξένους, οὓς καὶ ὑπεδέξαντο τοῖς ἰδίοις δαπανήμασιν καὶ +παρα[ι]τήσαντο τοὺς τε στρατιώτας καὶ τὰ λοιπὰ τὰ ἐπιτασσόμενα ὑπ᾽ +αὐτῶν, ὄντα ἰκανά, δι᾽ ὧν ἐκούφισαν τὴν πόλιν, ὁλοσχερῶς χαρισαμένων +αὐτοῖς τῶν προγεγραμμένων ἀνδρῶν — — —</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note65" href = "#tag65">65.</a> +Quae verba secutus esse videtur Dionysius medicus Antiochenus, de quo +scripsit Libanius ad Tatianum (ep. 911 extr. ed. Wolf): καὶ τοιοῦτος μὲν +ὢν τὴν τέχνην, τοιοῦτος δὲ τὸν τρόπον τῶν πενεστέρων ἐστίν, οὐ κατὰ τὸ +μὴ εἶναι τοὺς διδόντας, <em>εἰσὶ γὰρ οἱ σεσωσμένοι</em>, ἀλλὰ νῦν μικρῷ +τινι τὴν χεῖρα ὐπεῖχεν αἰδούμενος, νῦν δὲ τὸ πᾶν διεώσατο.. Qui cum +nihil nisi ea acciperet, <i>quae sani offerunt pro obsequiis</i>, +publicus esse videtur.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note66" href = "#tag66">66.</a> +cf. A. Toepffer, AM. XVI 430 (= <i>Beiträge zur griechischen +Altertumswissewchaft</i> p. 221); U. Wilcken, <i>Griech. +Ostraka</i> I, 375 sqq.; R. Herzog l. l. +p. 204<sup>3</sup>.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note67" href = "#tag67">67.</a> +edd. Α. Κοντολέων, AM. XVI (1891), 406; Th. Reinach, REG. IV, 357 sqq. +Ingeniose interpretatus est A. Toepffer, AM. XVI (1891), 411 sqq. = +<i>Beiträge zur griech. Altertumswissensch</i>. 204 sqq. cf. BCH. +XVI, 162.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note68" href = "#tag68">68.</a> +Sed cum Th. Reinach scripsis-set (REG. IV 371): <i>On serait tenté de +corriger</i> λατρικοῦ <i>en</i> ἰατρικοῦ, posteri iam certius +affirmabant et pro certo habebant, quae mera coniectura est.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note69" href = "#tag69">69.</a> +<i>Griech. Ostr.</i> I, 375<sup>1</sup>: <i>Da der Stein nach der +Publikation ein deutliches</i> Λ <i>zeigt, wird man an</i> λατρικοῦ +<i>festzuhalten haben.</i></div> + +<div class = "footnote"><a name = "note70" href = "#tag70">70.</a> +Valebat autem artaba aetate Ptolemaeorum 39, 39l. (Hultsch, +<i>Metrologie<sup>2</sup></i> 625) vel 39, 39-23, 62l. (Wilcken, +<i>Ostr.</i> I, 747).</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note71" href = "#tag71">71.</a> +Qui iatricum a Charonda inventum esse contendit (l. l. 241 sqq.). +Coniecerit autem quispiam, cum leges Charondae in urbe Co receptae +essent (anno 366: U. v. Wilamowitz, <i>Arist. u. Athen.</i> I, +65<sup>36</sup>; aliud tempus proposuit Crusius, <i>Untersuch. zu +Herondas</i> 36), iatricum etiam ibi constitutum esse (testari autem ibi +hoc tributum titulum AM. 1891, 406, vid. p. 73) et inde per alias +urbes Graeciae divulgatum esse. Sed sunt vanae suspiciones. De Charonda +nihil fere scimus, et titulus ille, cum λατρικοῦ legatur, adhiberi non +potest. Equidem puto tributum illud tam vetustum non esse, sed saeculo +quarto demum inventum.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note72" href = "#tag72">72.</a> +Conferas exempli causa initio: καὶ λοιμοῦ ἰόντος ἀπὸ τῆς βαρβάρων ἐπὶ +τὴν Ἑλλάδα et Thucyd. II 48: ἤρξατο δὲ τὸ μὲν πρῶτον, ὡς λέγεται, ἐξ +Ἀιθιοπίας τῆς ὑπὲρ Ἀιγύπτου, ἔπειτα δὲ καὶ ἐς Αἴγυπτον καὶ Λιβύην κατέβη +καὶ ἐς τὴν βασιλέως γῆν τὴν πολλήν. ἐς δὲ τὴν Ἀθηναίων πόλιν ἐξαπιναίως +ἐνέπεσε κτλ.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note73" href = "#tag73">73.</a> +Adnotat U. de Wilamowitz (Isyllos 82<sup>55</sup>): <i>Diese Darstellung +wird in den Jahrhunderten entworfen sein, aus denen wir so manche +Ateliepsephismen für Ärzte haben</i>.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note74" href = "#tag74">74.</a> +Qui mos Graecorum vetustissimus per totam antiquitatem usque ad imperii +Romani tempora extrema duravit, ut demonstrat epistula Constantini in +Cod. Iust. X 66, 1 (= Th. XIII 4, 2) anni 337: <i>artifices artium +— — — ab universis muneribus vacare praecipimus, si +quidem ediscendis artibus otium sit accommodandum, quo magis cupiant et +ipsi peritiores fieri et suos filios erudire</i>. Nam filios in arte, +quam pater ipse edidicit, erudiendos esse patet.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note75" href = "#tag75">75.</a> +Ut id in praetereundo adnotem, nullo modo, opinor, dubitandum est, quin +in epigrammate hermae Alcamenis nuper repertae vs. 2 Ἑρμᾶν τὸν πρὸ πυλῶν +dictum sit pro Ἑρμᾶν προπύλαιον (v. Conze, Sitz.-Ber. d. Berl. A. d. W. +1904, 69. Sed cf. Altmann, AM. 1904, 180). Simillimae enim sunt +translationes Ἀκείλιος ἰατρῶν πρόμος pro Ἀκείλιος ἀρχιατρός et Ἑρμῆς ὁ +πρὸ πυλῶν pro Ἑρμῆς προπύλαιος.</div> + +<div class = "footnote"><a name = "note76" href = "#tag76">76.</a> +Hoc opusculo magna ex parte iam prelo mandate tituli medicorum autumno +a. 1904 Ephesi eruti publici iuris facti sunt (J. Keil, Wiener +Jahreshefte VIII (1905) p. 128 sqq.). Qui ad synhedrium supra +laudatum +(οἱ ἐν Ἐφέσῳ ἀπὸ τοῦ Μουσείου ἰατροὶ) pertinent (a vs. 9) et firmum id +collegium fuisse in clara luce reponunt, cum magistrates eius +commemorent (ἄρχων a vs. 2; γυμνασιαρχῶν τῶν ἰατρῶν ταῖς τοῦ ἀγῶνος +δυσὶν ἡμέραις passim). Museum autem non Alexandrinum est, ut antea cum +aliis existimavi, sed Ephesium esse alius titulus Ephesius ab Keilio +editus demonstrat (p. 135: οἱ περὶ τὸ Μουσεῖον | παιδευταὶ Π. +Οὐήδιον | +Ἀντωνεῖνον ἀσιάρχην κτλ.). De re ipsa, certaminibus medicis ab collegio +illo quotannis propositis, videas, quae exposuit Keil l. l. +p. 133 sqq. Nos nonnullas nunc adnotamus res, quae eis, +quae supra explanavimus, usui sunt. Commemoratur fragm. a +vs. 4 aliquis ἀρχιατρὸς τὸ δ’. Qua re moderantur, quae supra +<a href = "#page54">p. 54</a> existimavimus, quamquam +eodem fere tempore, quo hi tituli exarati sunt (altero p. Chr. n. +saeculo), in ipsa urbe Epheso Attalus Priscus est ἀρχιατρὸς διὰ γένους +(nr. 65). Medici publici Athenis saeculo a. Ch. n. tertio bis quotannis +Aesculapio immolabant (v. p. 79), collegium medicorum Ephesiorum in +Museo eruditorum quinque saeculis post diebus feriatis idem fecit (a vs. +9 sqq.). Tum p. 78 sq. familias nonnullas medicorum aevi Romani +ostendimus. Quibus nunc familia P. Aelii Menandri archiatri adiungi +potest, cum duo filii eius inter medicos praemio ornatos nominentur +(d vs. 1 sqq., e vs. 1) et alius fortasse propinquus +(g vs. 3 sqq.). Denique quoniam in titulis illis archiatri multi +praemium certaminis abstulerunt (a vs. 6, 7; b/c vs. 5; +e vs. 2; f vs. 1; h passim), archiatros sive +medicos publicos inter medicos optimos fuisse comprobatur (cf. +p. 50, 77).</div> + +<hr> + +<h4><a name = "numeri">Numeri Graeci</a></h4> + +<table> +<tr> +<td align = "center">V (drachmae)</td> +<td align = "center">X</td> +<td align = "center">L</td> +<td align = "center">C</td> +<td align = "center">D</td> +</tr> +<tr> +<td align = "center"> +<img src = "images/five.png" width = "23" height = "27" alt = +"symbolum"></td> +<th class = "large">Δ</th> +<td align = "center"> +<img src = "images/fifty.png" width = "23" height = "27" alt = +"symbolum"></td> +<th class = "large">Η</th> +<td align = "center"> +<img src = "images/fivehundred.png" width = "23" height = "27" alt = +"symbolum"></td> +</tr> +<tr> +<td align = "center" class = "small">𐅃<br> +&#x10143;</td> +<td></td> +<td align = "center" class = "small">𐅄<br> +&#x10144;</td> +<td></td> +<td align = "center" class = "small">𐅅<br> +&#x10145;</td> +</tr> +</table> + + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's De Graecorum Medicis Publicis, by Rudolfus Pohl + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE GRAECORUM MEDICIS PUBLICIS *** + +***** This file should be named 18331-h.htm or 18331-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/8/3/3/18331/ + +Produced by Louise Hope, David Garcia and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> + +</html> diff --git a/18331-h/images/acron.png b/18331-h/images/acron.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..03fc764 --- /dev/null +++ b/18331-h/images/acron.png diff --git a/18331-h/images/blot.png b/18331-h/images/blot.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..699ae6e --- /dev/null +++ b/18331-h/images/blot.png diff --git a/18331-h/images/chatalas.png b/18331-h/images/chatalas.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d3f3639 --- /dev/null +++ b/18331-h/images/chatalas.png diff --git a/18331-h/images/fifty.png b/18331-h/images/fifty.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..99fbb19 --- /dev/null +++ b/18331-h/images/fifty.png diff --git a/18331-h/images/five.png b/18331-h/images/five.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b325fc8 --- /dev/null +++ b/18331-h/images/five.png diff --git a/18331-h/images/fivehundred.png b/18331-h/images/fivehundred.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..44bda97 --- /dev/null +++ b/18331-h/images/fivehundred.png diff --git a/18331-h/images/quadratis.png b/18331-h/images/quadratis.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1450f7a --- /dev/null +++ b/18331-h/images/quadratis.png diff --git a/18331-h/images/rotundis.png b/18331-h/images/rotundis.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..eadca46 --- /dev/null +++ b/18331-h/images/rotundis.png |
