diff options
Diffstat (limited to '17996-0.txt')
| -rw-r--r-- | 17996-0.txt | 1963 |
1 files changed, 1963 insertions, 0 deletions
diff --git a/17996-0.txt b/17996-0.txt new file mode 100644 index 0000000..30b993e --- /dev/null +++ b/17996-0.txt @@ -0,0 +1,1963 @@ +The Project Gutenberg EBook of Seven Against Thebes, by Aeschylus + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Seven Against Thebes + +Author: Aeschylus + +Translator: Ioannis Gryparis + +Release Date: March 15, 2006 [EBook #17996] + +Language: Greek + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SEVEN AGAINST THEBES *** + + + + +Produced by Christos Alexandridis, Publisher Fexis, 1911, +Translation into Modern Greek by Ioannis Gryparis + + + + + + +Τίτλος: Επτά επί Θήβας +Συγγραφέας: Αισχύλος +Μεταφραστής: Ιωάννης Γρυπάρης +Εκδόσεις Φέξη, 1911 +Ηλεκτρονική μεταγραφή: Χρίστος Αλεξανδρίδης +e-mail: chrialex@myrealbox.com + + +Στην παρούσα ηλεκτρονική μεταγραφή διατηρηθήκαν, σε γενικές +γραμμές, η γλώσσα και η ορθογραφία του πρωτοτύπου. Επεμβάσεις +έγιναν μόνο εκεί που το απαιτούσαν οι διορθώσεις των τυπογραφικών +λαθών, η σαφήνεια του κειμένου και το μονοτονικό σύστημα. + + + +ΥΠΟΘΕΣΙΣ + + Το δράμα τούτο, το οποίον δικαίως ο Αριστοφάνης εις τους +Βατράχους του ονομάζει «Άρεως μεστόν», αποτελεί μέρος τριλογίας, +της οποίας τα δυο πρώτα δράματα, απολεσθέντα, ήσαν ο Λάιος και ο +Οιδίπους. Όπως εις τας Ικέτιδας και τους Πέρσας του αυτού ποιητού +και ενταύθα επικρατεί το λυρικόν και επικόν στοιχείον μάλλον. +Μακρά είναι τα λυρικά άσματα και οι κομμοί, μακρόταται δε και +τελείως επικαί αι περιγραφαί των Αργείων στρατηγών των +πολιορκούντων τας Θήβας. Δια τούτο κρίνεται από τας παλαιοτέρας +τραγωδίας του ποιητού. + Το κυρίως τραγικόν στοιχείον είναι η αλληλοκτονία εν μονομαχία +προ των τειχών της πολιορκουμένης πόλεως των αδελφών Ετεοκλέους +και Πολυνείκους, των υιών του Οιδίποδος. Τοιουτοτρόπως +εκληρούται η φοβερά κατάρα του πατρός των, η οποία δια παντός του +δράματος ενσαρκώνει την Μοίραν της τραγικής οικογενείας. Μετά +τον διπλούν φόνον, επάνω εις τα νεκρά σώματα των δυο αδελφών, ο +χορός αποτελούμενος από Θηβαίας παρθένους ψάλλει τον +λυρικώτατον «Ύμνον των Ερινύων» καθώς τον οναμάζουν αι ίδιαι, +τούτον δε επακολουθεί ο παθητικώτατος θρήνος των δυο αδελφών +Αντιγόνης και Ισμήνης, ο οποίος και έπρεπε να τελειώνη το δράμα. + Αλλά έπεται και μια τελευταία σκηνή ακόμη. Η Γερουσία της +πόλεως απαγορεύει την ταφήν του εχθρού της πατρίδος Πολυνείκους° +κατά της αποφάσεως όμως ταύτης εξεγείρεται και διαμαρτύρεται η +ευσεβής φιλαδελφεία της Αντιγόνης, με την οποίαν συντάσσεται και +μέρος του χορού, ενώ το έτερο ημιχόριον, συμμεριζόμενον την +απόφασιν της πόλεως, συνοδεύει τον νεκρόν του Ετεοκλέους όστις +μεταφέρεται προς μεγαλοπρεπή ταφήν. Αυτή δε η σκηνή, περιέχουσα +ως εν σπέρματι την υπόθεσιν της Αντιγόνης του Σοφοκλέους, έκαμε +πολλούς των κριτικών να υποπτεύωσιν ότι οφείλεται ίσως εις +μεταγενεστέραν διασκευήν. + + + +ΑΙΣΧΥΛΟΥ + +ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ + + +ΠΡΟΣΩΠΑ + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +ΑΓΓΕΛΟΣ ή ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ +ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +ΙΣΜΗΝΗ +ΚΗΡΥΞ + + + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Καδμείοι, εκείνος πόχει την αρχή στα χέρια +και στην πρύμνα της πολιτείας γυρνάει το δοιάκι +χωρίς να κλή τα βλέφαρά του ο ύπνος--- πρέπει +σύμφωνα να μετρά με τους καιρούς τα λόγια. +Γιατί αν μας έρθουν βολικά, ο θεός η αιτία, +μ’ αν πάλιν, ο μη γένοιτο, κακό μας λάχη +ένας ο Ετεοκλής πολλά στην πόλη απ’ όλους +μυριόστομα θα ’χη ν’ ακούη μοιρολόγια +και θρήνους, π’ άμποτε ο διαφεντευτής ο Δίας +την Καδμεία ’π ’ αυτά στ’ αλήθεια ας διαφεντεύη. +Μα τώρα πρέπει εσείς--- κι όποιος του λείπει ακόμη +της ώρας του η ακμή κι οπού έχει πια περάση--- +μεγάλη αξαίνοντας τη ζώρη του κορμιού του, +καθένας με τα χρόνια του, καθώς ταιριάζει, +να βοηθάη την πατρίδα του και των θεών της +τους βωμούς, για να μη χάσουν τις τιμές τους, +τα τέκνα του, τη μάννα γης, γλυκειά θροφό μας° +γιατί μικρούς, που στο καλόγνωμό της χώμα +σερνόσαστε, αναδέχτη της ανατροφής σας +όλο το βάρος και σας τράνεψε κατοίκους +ασπιδοφόρους, για να γίνετε μια μέρα +τέτοιοι πιστοί σ’ αυτή της την ανάγκη. +Και τώρα ως σήμερα ο θεός δεξιά τα φέρνει° +γιατί όλον τούτο τον καιρό, που έχουν ζωσμένα +τα κάστρα μας, η τύχη του πολέμου κλίνει +το πιότερο σε μας με του θεού τη χάρη. +Μα τώρα ο μάντης καθώς λέει ο πουλολόγος, +που κυβερνάει στ’ αυτιά του και στα φρένα, δίχως +θυσίας φωτιά, τα μαντικά πουλιά, με τέχνη +που δε γελιέται---αυτός τέτοιων χρησμών δεσπότης +μας λέει πως αποφάσισαν οι εχθροί τη νύχτα +έφοδο φοβερώτατη γι’ αφανισμό μας. +Μα όλοι στις πολεμίστρες αρματοζωσμένοι +στων πύργων τα πορτιά ριχτήτε, πεταχτήτε, +γεμίστε τα ταμπούρια, στις σκεπές των πύργων +σταθήτε και στα έβγα μένοντας των κάστρων +έχετε θάρρος και πολύ μην το φοβάσθε +το πλήθος των εχθρών° κι ο θεός δεξιά τα φέρνει. +Κ’ εγώ σπιούνους του στρατού και κατασκόπους +έστειλα, που πιστεύω δεν θ’ αργοπορήσουν° +κ’ έτσι με δόλο να πιαστώ φόβος δεν είναι. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Έφθασα, δοξασμένε βασιλιά της Θήβας, +ξεδιαλυμένα φέρνοντάς σου από τα ’κείθε +νέα του στρατού που ο ίδιος με τα μάτια μου είδα. +Επτά καπετανέοι, πολεμόχαροι άντρες, +σφάζοντας μες σε μαυροσίδερην ασπίδα +ταύρο και στο σφαχτάρι γγίζοντας τα χέρια, +στον Άρη, Ενυώ και Φόβο, π’ αγαπούν τους γόνους, +όρκους δώσανε, ή, αφού την κατασκάψουν +με βία την πόλη των Καδμείων ν’ αφανίσουν, +ή σκοτωμένοι με το αίμα τους τη γη να βρέξουν. +Και στο άρμα του Άδραστου κρεμούσανε σημάδια +θυμητικά για τους γονιούς των στην πατρίδα +χύνοντας δάκρυα, μα στο στόμα τους κανένα +παράπονο δεν είχανε° γιατ’ η καρδιά τους, +καρδιά ατσαλένια πόβραζε από τη λύσσα +σαν λιονταριών με τ’ άγριο ανάβλεμμα, φυσούσε. +Και δεν αργούν να τ’ αποδείξουν τα όσα σου είπα° +κλήρους τους άφησα να βάζουν, για να φέρη +με το λαχνό καθείς στις πύλες το στρατό του. +Γι’ αυτό και συ γοργά διαλέγοντας τους πρώτους +απ’ το στρατό, τάξε τους στων πυλών τους δρόμους. +Γιατί ο στρατός πάνοπλος των Αργείων τώρα +κοντοζυγώνει, επλάκωσε, τους κάμπους χραίνει +ο άσπρος αφρός σταλάζοντας απ’ των αλόγων +το φυσομάνημα. Μα εσύ σαν τιμονιέρης +άξιος του καραβιού, το κάστρο να στεριώσης +πρι να μανίση η μπόρα του πολέμου, κι άκου! +κύμα το στεριανό βρουχιέται του στρατού των. +Άδραξε τον καιρό που πρέπει χέρι χέρι, +κ’ εγώ για τ’ άλλα ημεροσκόπου πιστό μάτι +θε να ’χω και μαθαίνοντας σωστά ’πό μένα +το κάθε τι από κει άβλαβος τέλεια θα ’σαι. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Ω Δία και Γη και θεοί μας πολιούχοι +και του πατέρα Κατάρα τρανή Ερινύα, +μη μου την πόλη συγκορμόκλαδ’ απ’ τη ρίζα +ξεβγάλετε, απ’ τους εχθρούς μας κουρσεμένη, +που μιλεί γλώσσα ελληνική---μήτε τα σπίτια +που τις εστίες σας έχουνε° μ’ αυτή τη χώρα +και του Κάδμου την πόλη ελεύτερη ποτέ της +σκλαβιάς ζυγός μη σφίξη. Σεις η απαντοχή μας! +κ’ είναι κοινό το διάφορο, γατί μια πόλη +και τους θεούς τιμά σαν είναι ευτυχισμένη. + + +ΠΑΡΟΔΟΣ + +ΧΟΡΟΣ + + Α΄ + +Μύρομαι φοβερά μεγάλα πάθη. +Μολύθηκε ο στρατός απ’ το στρατόπεδό τους, +χυμίζει εδώ πολύς λαός εμπρός καβαλλαριά, +μεσουρανίς που φάνηκε μου λέει το ο κουρνιαχτός +χωρίς μιλιά μα μηνυτής βέβαιος κι αληθινός. +Της χώρας μου οι κάμποι, ιδές, βροντούν απ’ τις οπλές +και βουή στέλνουνε στ’ αυτιά μου, +όπου πετάει με βρουχητό +ωσάν τ’ ακράτηγο νερό που πέφτει απ’ το γκρεμό. +Αλλοί μου, αλλοί, θεοί, θεές, +το κακό που μας πλάκωσε μακρύνετ’ από με. +Με βουητό που ξεπερνά τα κάστρα μας ορμά +καλοέτοιμος με τα λευκά σκουτάρια του ο λαός +τραβώντας κατά μας. +Ποιος θα με σώση, ποιος θα μου είναι βοηθός +απ’ τους θεούς, απ’ τις θεές; +Τι άλλο μου μένει το λοιπόν ή να προσπέσω εγώ +στ’ αγάλματα των πατρικών θεών; +Αλλοίμονο, ω αθάνατοι, με τους λαμπρούς βωμούς, +καιρός τ’ αγάλματά σας ν’ αγκαλιάζομε, +τι να στεκόμαστε να πολυαναστενάζομε; +Ακούτ’ ή δεν ακούγετε ασπίδων χτύπο; +Πότε θενά τα ντύσομε λιτανευτά +με πέπλους και με στέφανα αν όχι τώρα; +Είδα έναν χτύπο, βρόντημα όχι από ’να δόρυ. +Τι θενά κάμης Άρη; θα προδώσης χώρα +δική σου από τα χρόνια τα παλιά; +Θεέ, με τα χρυσ’ άρματα, προστάτευε τη χώρα +προστάτευε, π’ αγάπαγες πολύ από μια φορά. + + Β΄ + +(Απαγγέλλεται από τους τρεις στοίχους του χορού) + +Της χώρας πολιούχοι θεοί, ελάτ’ ελάτε όλοι +και ιδήτ’ αυτή τη λιτανεία μας---περθένων +που απ’ τη σκλαβιά ζητούμε γλυτωμό. +Κύμα γύρ’ απ’ την πόλη +κυματολόφων αντρών +κοχλάζει με το φύσημα τ’ Άρεως σηκωμένο, +πατέρα Δία παντέλειε, μα βόηθα με +κι απ’ των εχθρών διαγούμισμα διαφέντευέ με. +Την πολιτεία περίζωσαν του Κάδμου, Αργίτες +τ’ άρματα τα πολεμικά βροντούν βροντούνε +κι απ’ τα σαγώνια των ατιών δετά τα γκέμια +πώς φονικά θρηνολογούνε! +Κ’ εφτά γενναίοι ξεχωριστοί μες στο στρατό τους +με ξέλαμπρην αρματωσιά στέκουν εμπρός +στις εφτά πύλες κληρωμένοι με λαχνό. + +Και συ, δύναμη πολεμόχαρη, κόρη του Δία +της πόλης μας, Παλλάδα, γίνε σωτηρία. +Κι ο Ίππιος, της θάλασσας ο βασιλιάς +με το καμάκι τω ψαριώ διώχνοντας τον εχθρό +από το φόνο γλύτωσέ με, γλύτωσέ με. +Και συ ω Άρη, αλλοί μου, αλλοί +σώσε και φρόντισέ τη φανερά +πόλη συγγενική. +Και συ Αφροδίτη, Κύπρη δέσποινα, +σαν που είσαι η πρώτη μάννα της γενιάς μου, +διαφέντευέ μας που είμαστε απ’ το αίμα σου κ’ εμείς +και σε σιμώνομε μ’ ευχές π’ ακούνε οι θεοί. +Και συ, ω Λύκειε άναξ, λύκος να γενής +για τους εχθρούς, των στεναγμών μου εκδικητής, +και το δοξάρι ετοίμαζε της Λητώς κόρη και συ. + + Γ΄ + +(Απαγγέλλεται από τα δυο ημιχόρια) + +Ε,ε,ε,ε, +αρμάτων κύλισμα γύρω στην πόλη γρικώ +Ήρα μου δέσποινα, +τρίζουν βαρύφορτα τ’ αξόνια, να, των τροχών. +Ε,ε,ε Άρτεμη αγαπημένη +απ’ το κονταροχτύπημα ξεφρένιασ’ ο αιθέρας +τι κακό βρήκε την πόλη μας, τι ’ναι να γένη; +Τι ’ναι π’ ακόμ’ απ’ το θεό μας περιμένει; +Ε,ε,ε,ε, +χαλάζι ακρόβολες στις έπαλξες πέτρες πετούν +ω φίλε Απόλλωνα, +απ’ τα χαλκόδετα σκουτάρια οι πύλες βροντούν. +Ε,ε,ε,ε, ω γυιέ του Δία τρανέ +που στους πολέμους αίσιον και καλό τέλος δίνεις +και Όγκα, δέσποινα θεά, που ’σαι στις πύλες μπροστά +απ’ την εφτάπορτη έδρα σου μη ξεμακρύνης. + + Δ΄ + +(Το ψάλλει όλος ο χορός μαζί) + +Ω παντοδύναμοι θεοί, +ω τέλειοι κι ω τέλειες +της χώρας τούτης πυργοφύλακες, +μην παραδώσετε τη χώρα, δαμασμένη +από κοντάρι, σε ξενόφωνο στρατό° +ακούτε ακούτε μας, π’ από ψυχής, παρθένες, +με χέρια σας δεόμεθα υψωμένα. +Ω αγαπημένοι μας θεοί, +απλώνοντας το χέρι σας +πάνω στην πόλη μου, σωτήρες της, +δείξετε πως την αγαπάτε και γνοιασθήτε +τα κοινά ιερά, γνοισθήτε και βοηθάτε, +τις πρόθυμες πλουσίων τελετών +θυσίες πολλές θυμάμενοί μου. + + +ΠΡΩΤΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Εσάς ρωτώ, γέννες που δεν τραβιέστε, πήτε +είναι πράματ’ αυτά που να ωφελούν την πόλη +και στον πυργοζωσμένο αυτό στρατό μας θάρρος, +πεσμένες μπρος στ’ αγάλματα των πολιούχων +να ξεφωνίζετε και να χουγιάζετ’ έτσι, +πράματα που τα εχθρεύονται όσοι έχουν γνώση; +Ούτε στις συμφορές ούτε στην ευτυχία μου +θα ’θελα να ’χα σύντροφο ποτέ γυναίκα° +γιατί σαν ευτυχεί ανοικονόμητ’ είναι +η αποκοτιά της° και σαν πάρει πάλι φόβο +πιότερο ’ναι κακό στο σπίτι και στην πόλη. +Και τώρα τρέχοντας μ’ αυτούς απάνω κάτω +τους δρόμους σας σκορπάτε στο στρατό δειλία +λιγόψυχη με τις φωνές σας και προκόβουν +έτσ’ οι εχθροί μας μια χαράν απ’ αφορμής σας +και μέσα εμείς χαλιόμαστε συναπατοί μας. +Έχει έγνοια ο άντρας, η γυναίκ’ ας μη φροντίζη +για τα όξω· μεσ’ ας κάθεται, καν δίχως βλάβη. +Μα όποιος την προσταγή μου θέλει παρακούση, +άντρας, γυναίκα κι ό, τι ’ναι τ’ ανάμεσό τους, +απόφαση θανατική γι’ αυτόν θε να ’βγη, +του λαού το πετροβόλισμα δε θα ξεφύγη. +Τ’ ακούς ή δεν τ’ ακούς; ή σε κουφό τα λέω; + +ΧΟΡΟΣ +Ω φίλε, γυιέ του Οιδίποδα, φοβήθηκα +γρικώντας των αρμάτων βροντοχτύπημα +σαν έτριξαν τ’ αξόνια τροχοκίνητα, +και τρίξανε στα δόντια των αλόγων +τα δουλεμένα στη φωτιά τα γκέμια +τα χαλινάρια που τα τιμονεύουν. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Και τι; μην τάχα ο ναύτης, αν από την πρύμνη +τρέξη στην πλώρα, θα ’βρη τρόπο να γλυτώση, +όταν τα κύματα δαμάσουν το καράβι; + +ΧΟΡΟΣ +Μα ήρθα τρέχοντας στων θεών τ’ αγάλματα, +τι έχω σ’ αυτούς όλα τα θάρρη μου, +όταν βροντούσε η πετροχάλαζα +στις πύλες· τότε δα κι ο φόβος +μ’ έσυρε να προσπέσω στους θεούς +το χέρι τους επάνω μας ν’ απλώσουν. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Εύχεσθε να βαστάξη ο πύργος των εχθρών μας +τη δύναμη· δεν είν’ αυτό στων θεών το χέρι; +μα λεν πως παρατούν οι θεοί πόλη παρμένη. + +ΧΟΡΟΣ +Άμποτε μη μ’ απαρατήση όσο ζω +αυτή των θεών η σύναξι, μηδέ να ιδώ +να διαγουμίζεται η πόλη ετούτη +και μ’ εχθρική να καίγουνται φωτιά οι πύργοι ετούτοι. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Ενώ τους θεούς παρακαλείς κοίτα μην κάνης +πράματ’ ανόητα· γιατί ’ναι η πειθαρχία +μάννα της πετυχιάς, γυναίκα του σωτήρος. + +ΧΟΡΟΣ +Ναι, μα του θεού η δύναμη ακόμη ’ν πιο τρανή° +πολλές φορές τον τέλεια απελπισμένο, +κι όταν παν’ απ’ τα μάτια του τα σύγνεφα +κρέμουνται μαύρης συμφοράς, αναστηλώνει. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Δουλειά ’ναι των αντρών αυτό, για να προσφέρουν +σφαχτά θυσίες εις τους θεούς, σαν βράζει η μάχη° +δική σου, να σωπαίνεις και να μένης σπίτι. +ΧΟΡΟΣ +Στους θεούς χρωστούμε που είν’ άπαρτη η πόλη +και των εχθρών το πλήθος ο πύργος βαστάει° +ποιος τάχα μπορεί να μη στέργει μας τούτα; + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Των θεών το γένος να τιμάς δεν σ’ εμποδίζω° +μα όμως, δειλούς για να μην κάνης τους πολίτες, +κάθου ήσυχη και μην πάρα πολύ φοβάσαι. + +ΧΟΡΟΣ +Πρόσφατο σύσμιχτο πάταγο ακούγοντας +με δειλιασμένη τρομάρα σ’ αυτή την ακρόπολη, +τίμιαν έδρα των θεών, έτρεξα. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Μη λοιπόν τώρ’ αν τύχη και ν’ ακούτε φόνους +και λαβωμούς, να μην το δέχεσθε με θρήνους° +τι ο Άρης μ’ αυτό θρέφεται, μ’ ανθρώπων αίμα. + +ΧΟΡΟΣ +Κι αλήθεια να, φρουμανητά γρικάω αλόγων. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Κι αν τα γρικάς κάνε πως δεν τ’ ακούς και τόσο. + +ΧΟΡΟΣ +Απόγεια σειέται η πόλη σαν να την μπλοκάρουν. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Λοιπόν δε φτάνει εγώ να γνοιάζομαι για τούτα; + +ΧΟΡΟΣ +Μπιστεύομαι° μ’ αξαίνει ο βρουχισμός στις πύλες. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Δε θα σωπάσης, τίποτε μην πης στην πόλη; + +ΧΟΡΟΣ +Ω άγιοι πάντες! μην προδώσετε τους πύργους. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Άει στην οργή, δε θα πομονευτής να σκάσης; + +ΧΟΡΟΣ +Θεοί της χώρας μου, σκλαβιά να μη μου τύχη! + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Σκλαβώνεις μόνη σου και σε κι όλη την πόλη. + +ΧΟΡΟΣ +Ω Δία, στρέψε στους εχθρούς μας την οργή σου. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Ω Δία, τι πράμα που μας έδινες: γυναίκες. + +ΧΟΡΟΣ +Τρισάθλιο, σαν τους άντρες που τους διαγουμίζουν. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Και πάλι κακομελετάς μπρος στ’ αγάλματα; + +ΧΟΡΟΣ +Απ’ τη μικροψυχιά τη γλώσσ’ αρπάζει ο φόβος. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Αν σ’ το ζητούσα, μια ελαφρή μου ’κανες χάρη; + +ΧΟΡΟΣ +Λέγε την το πιο γρήγορο και θα δω τότε. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Καϋμένη σώπασε, τους φίλους μην τρομάζης. + +ΧΟΡΟΣ +Σωπαίνω κι ό, τι ν’ το γραφτό μ’ όλους ας πάθω. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Αντίς εκείν’ αυτό σου προτιμώ το λόγο, +κι ακόμα επίσης απ’ τ’ αγάλματα τραβήξου +και κάμ’ αυτό που σου ζητώ° κ’ έτσι κατόπι +θεάρεστον άγιο ολολυγμό να παιανίσης, +ελληνική συνήθεια θυσίας ύμνο, +θάρρος στους φίλους, βγάζοντας εχθρών το φόβο. +Κ’ εγώ στους πολιούχους τους θεούς της χώρας +τους πεδιονόμους κι αγοράς τους επισκόπους +στης Δίρκης τις πηγές κι ουδέ τον Ισμηνό ξεχνώ, +αν βγη το πράμα σε καλό και σωθ’ η πόλη, +βρέχοντας τους βωμούς τωνε μ’ αίμα προβάτων +και ταύρους σφάζοντας, τάζω ν’ αφιερώσω +λάφυρα κι όλους τους ναούς θενά στολίσω +μ’ εχθρών αρματωσιές κονταροκαρφωμένες. +Τέτοιες ευχές και συ να κάνης δίχως θρήνους +μηδέ με μάταια κι άγρια φωνητά τρόμου, +τι δεν γλυτώνεις πιότερο μ’ αυτά απ’ τη μοίρα. +Εγ’ όμως άντρες εξ, εφτά μαζί με μένα, +αντίκρυ στους εχθρούς μεγάλους αντιμάχους +θα πάω να στήσω στων τειχών τις εφτά πόρτες, +πρι να ’ρθουν βιαστικά μηνύματα και λόγοι +γοργόσπαρτοι και φωτιά ’νάψη απ’ την ανάγκη. +ΧΟΡΟΣ + +ΠΡΩΤΟ ΣΤΑΣΙΜΟ + +Γνοιάζομ’ όσα λες - μα ο φόβος μου δεν παύει +και δε λέει μες στη ψυχή μου να ησυχάση° +η έγνοια πόχει μέσα μου θρονιάση +την τρομάρα των εχθρών μας όλο ανάβει. +Τους φοβούμαι, σαν τους όφιους περιστέρι +το πασίτρομο για τ’ άλουβα πουλιά του, +π’ ολοτρόγυρα στη δόλια τη φωλιά του +έχουν στήση κακοσύντυχο καρτέρι. +Άλλοι ορμούν κατά τους πύργους σμάρια σμάρια +πλήθια ολάκερα---και τι θα γένω! +κι άλλοι ρίχτουνε χαλάζι τα λιθάρια +στο λαό μας το γυροζωσμένο. +Σώστε, ω θεοί επουράνιοι όλοι +το στρατό με κάθε τρόπο και την πόλη. + +Γιατί τάχα ποια θα βρήτε κι άλλη χώρα +πιο καλή, σαν θέλετε την παραδώση +στους εχθρούς αυτή τη γη την πλουτοφόρα +και της Δίρκης το νερό---που όσοι κι αν όσοι +ποταμοί τον κόσμο τρέχουν +το πιοτό της το καλόθροφο δεν έχουν. +Και γι’ αυτό, θεοί της πόλης μας προστάτες, +στους εχθρούς που μας περιζώσαν τα κάστρα +ρίχτ’ επάνω συμφορ’ ανθρωποχαλάστρα +που να παίρνουνε τα πόδια τους στις πλάτες. +Και χαρίζετε τη νίκη στο στρατό μας +και στην πόλη σωτηρία και σταθήτε +καλά έτσι θρονιασμένοι ανάμεσό μας, +τις πικρές μας λιτανείες σπλαχνισθήτε. + +Τόσο μια πανάρχαιη πόλη, ω τι κρίμα! +να τη στείλετε στον Άδη, κουρεσεμένη +απ’ ενού Αχαιού κοντάρι, και να γένη +μαζί μ’ όλους τους ναούς στάχτη θρύμμα. +Κ’ οι γυναίκες σκλαβωμένες, ωιμένα, +νιές και γριές σαν τ’ άλογα να τις τραβούνε +απ’ τις χήτες, με τα ρούχα ξεσκισμένα. +Κ’ είν’ η πόλις όπου αδειάζεται όλη αντάρα +και βουή σύσμιχτη των σκλάβων που χαλούνε. +Βαρειές τύχες που προβλέπω με τρομάρα! +Κ’ είναι κλάμα, να τις βλέπης κορασίδες +νιόκοπες, πριν απ’ την τίμια τη χαρά τους +ν’ αποστείφουνται, ωιμέ, σαν αγουρίδες +την ξυνή ωμοτρύγητες δροσιά τους. +Ω, μακάριοι που πεθαίνουν, πριν να δούνε +όσα η πόλις μαύρα κι άραχλα παθαίνει +σαν δαμάζεται: εδώ σφάζουν, κει τραβούνε, +άλλα καίνε και τα πάντα καπνός χραίνει +κι ο θεός του ολέθρου ο Άρης, που δριμώνει +μ’ άγρια λύσσα, πάσα ευσέβεια βεβηλώνει. + +Μες στις ρούγες βρουχισμός και γύρου μάντρες +από πύργους εχθρικούς την πόλη ζώνουν, +οι άντρες σφάζονται απ’ τους άντρες +κι άθλια σκούζοντας τα βρέφη που σκοτώνουν +με το αίμα το βυζί που πίνουν βρέχουν. +Χέρι χέρι οι αρπαγές κ’ οι κούρσες τρέχουν, +φορτωμένους συναντούνε οι φορτωμένοι +κι ο άδειος κράζει τ’ αδειανού, να ’χη κολλήγα, +μα ο κεθένας στο μεράσι ούτε πιο λίγα +ούτε κ’ ίσια θέλει να ’χη.---Ω, τι θα γένη! + +Χύμα χάμου όλ’ οι καρποί, λύπη σού φέρνουν, +με πικρό οι νοικοκυρές μάτι κοιτάζουν: +πλήθι’ ανάκατα της γης τα δώρ’ αρπάζουν +τ’ αδιαφόρετα τα κύματα και σέρνουν. +Και πρωτόπαθες νέες σκλάβες, με γιομάτη +την καρδιά απ’ της συμφοράς τη νέα την τύχη, +περιμένουν κάποιου αφέντη εχθρού κρεβάτι +όποιος λάχη ο νικητής που θα τους τύχη. +Μα είν’ ελπίδα η νύχτα η σκότεινη να σώση +απ’ τα ολόκλαυτα δεινά να με γλυτώση. + +ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ +ΗΜΙΧΟΡΙΟ Α΄ (Ο ΗΓΕΜΩΝ) + +Να, του στρατού ο κατάσκοπος, αν δε γαλιούμαι, +κάποια καινούγιαν είδηση, φίλες, μας φέρνει +με βία τ’ αδράχτια στρέφοντας των ποδαριώ του. + +ΗΜΙΧΟΡΙΟ Β΄ (Ο ΗΓΕΜΩΝ) + +Μα να κι ο ίδιος ο βασιλιάς, ο γυιός του Οιδίπου, +να μάθη φτάνει σε καιρό τα νέα τ’ αγγέλου +κι από τη βία κι αυτός δεν πάει τα πόδια ταίρια. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Θα πω, καλά γνωρίζοντας, για τους εχθρούς μας +το πώς καθένας έλαχε κλήρο στις πόρτες. +Πρώτα ο Τυδέας μπρος στις πύλες τις Προιτίδες +φρουμάζει° μα το ρέμμα του Ισμηνού ο μάντης +δεν τον αφήνει να περάση° γιατί δείχνουν +όχι καλά οι θυσίες° μα ξεφρενιασμένος +εκείνος και διψώντας πόλεμο και μάχη +με σουριχτά μεσημερνά χουγιάζει ως δράκος +και λούζει με βρισιές το σοφό μάντη Οικλείδη +πως μπρος στον πόλεμο απ’ τον φόβο του κωλώνει. +Τέτοια φωνάζοντας κουνεί τρεις δασιούς λόφους +χήτες του κράνους του, και κάτω απ’ την ασπίδα +κουδούνια χάλκινα τρομάρα ηχολογούνε, +κ’ έχει περήφανο σημάδι επάνω, τέτοιο: +τον ουρανό που αστράφτει απ’ άστρα δουλεμένο, +και μες στη μέση σ’ όλη του τη λάμψη πρέπει +τ’ ολόγιομο φεγγάρι της νυχτός το μάτι. +Και ξώφρενα έτσι στα περήφαν’ άρματά του +κοντά στου ποταμού τις όχθες ξεφωνίζει +διψώντας πόλεμο, σαν το άτι που απ’ τη ζώρη +λεχομανάει των γκεμιώ κι όταν ακούγει +το κράξιμο της σάλπιγγας ανατρανίζει. +Ποιόν κατ’ αυτό θα τάξης; ποιος, σαν ανοιχτούνε +του Προίτου οι πόρτες, άξιος να τις διαφεντέψη; + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Δεν είμ’ εγώ στολίδια αντρός να με τρομάξουν +κι ούτε λαβωματιές δίνουνε τα σημάδια° +φούντες, κουδούνια δε δαγκάνουν δίχως δόρυ, +κ’ η νύχτ’ αυτή που λες επάνω στην ασπίδα +πως είναι, αστράφτοντας με τ’ ουρανού τ’ αστέρια, +μάντης μπορεί με κάποια σημασία να γίνη° +γιατί αν η νύχτα του θανάτου πέση επάνω +στα μάτια αυτού, που το περήφανο έχει το σημάδι, +σωστά και δίκια θεν’ αξίζη τ’ όνομά του +κι αυτό πόχει να πάθη ο ίδιος θα μαντέψη. +Μα εγώ τον άξιο αντίκρυ στον Τυδέα θα τάξω, +γυιό του Αστακού, την πύλη αυτή να διαφεντεύη, +πολύ ευγενή και της Ντροπής τιμάει το θρόνο +και τα περήφανα που εχρεύεται τα λόγια, +αργός στα αισχρά---δειλός δε συνηθίζει να ’ναι° +κ’ η ρίζα του απ’ των Σπαρτιατών βαστάει το γένος +π’ άφησ’ ο Άρης ζωντανούς° στ’ αλήθεια ντόπιος +ο Μελάνιππος° κι ο Άρης στους κύβους θα το δείξη. +Και για τη μάννα που τον γέννησε τον στέλλει +το δίκιο της συγγένειας, παρά καθ’ άλλον, +το κοντάρι το εχθρικό για ν’ αποκρούση. + +ΧΟΡΟΣ +Να δώση ο θεός και να πετύχη +ο αγωνιστής μου, που τον στέλλει +το δίκιο πρόμαχο της πατρίδας° +μα τρέμω να ιδώ αιματοφόρους +θρήνους για φίλους σκοτωμένους. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Σ’ αυτόν έτσ’ οι θεοί να δώσουν να νικήση. +Τώρα, κληρώθηκε στις πύλες τις Ηλέκτρες +ο Καπανεύς, γίγας αυτός και πιο μεγάλος +από τον πρώτο που είπαμε° κ’ η έπαρση +είν’ αυτουνού όχι να πης σα να ’ν’ ανθρώπου° +τι λέει φοβέρες για τους πύργους μας τρομερές +π’ άμποτε η Τύχη να μη δώση ν’ αληθέψουν. +Θέλει δε θέλει, λέει, ο θεός, θενά κουρσέψη +την πόλη μας° κι ουδέ του Δία αν πέση ακόμη +ο κεραυνός να τον μποδίση θα ημπορούσε° +γιατί τις αστραπές και τα κεραυνοβόλια +όμοια με τις μεσημερνές, λέει, κάψες τα ’χει. +Και έχει σημάδι άντρα γυμνό που κρατεί φλόγα +και λάμπ’ η δάδ’ αρματωμένη στη δεξιά του +και με χρυσά ψηφιά «Θα κάψω, λέει, την πόλη». +Σ’ αυτόν ποιος θα παραταχθή τον τέτοιον άντρα; +Ποιος άτρομος στις καύχησές του θα ’βγη εμπρός του; + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Κι απ’ το κέρδος αυτό άλλο γεννιέται κέρδος. +Η γλώσσ’ αληθινά προδίνει των ανθρώπων +τους μάταιους λογισμούς° έτσι κι ο Καπανέας +μας φοβερίζει, έτοιμος και να το δείξη° +βρίζοντας τους θεούς το στόμα του γυμνάζει +σε μπόσικη χαρά, και θνητός όντας στέλνει +ξεφωνητά στο Δία λόγια φουσκωμένα. +Μα έχω τα θάρρη μου πως θα ’ρθη με το δίκιο +επάνω του του κεραυνού η φωτιά, που διόλου +με τις μεσημερνές τις κάψες δε θα μοιάζη. +Σ’ αυτόν λοιπόν, όσο γλωσσάς και να ’ναι, αντίκρυ +έχει ταχθή, με αντρεία ψυχής, ο Πολυφόντης +φύλακας άξιος μπιστεμού, με τη βοήθεια +της Άρτεμης προστάτισσας και θεών των άλλων. +Λέγε άλλον τώρα σ’ άλλες κληρωμένο πύλες. + +ΧΟΡΟΣ +Ας πάη με τις φοβέρες του κι αυτός +κι αστροπελέκι ας τον ποδίση +πριν μεσ’ στα σπίτια μου χυμίση, +και με περήφανο κοντάρι +απ’ την παρθενική φωλιά μου +μπορέση να με ξεπορτίση. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Και λοιπόν ποιος κληρώθηκε θα πω κατόπι +σε πύλες° τρίτος του Ετέοκλου τρίτου ο κλήρος +από το βάθος πήδησε του χαλκού κράνους, +τις Νήτιδες με το στρατό του να προσβάλη. +Και τ’ άτια του στροφογυρνά, που μες στα γκέμια +φρουμάζουν θέλοντας να πέσουν μες στις πόρτες, +κι άγρια σουρίζουν οι χυμοί που απ’ τα ρουθούνια +τα φουσκωμένα φυσομάνισμα γιομίζουν. +Κ’ είναι πλασμέν’ η ασπίδα του μ’ έν’ άξιον τρόπο: +άντρας αρματωμένος τα σκαλιά ’νεβαίνει +σκάλας σε πύργο εχθρών, που θέλει να τον πάρη, +κι αυτός με χαραμμένα γράμματα φωνάζει +πως ουδ’ ο Άρης θα τον βγάλη απ’ τους πύργους. +Στείλε λοιπόν και κατ’ αυτόν ένα να ’ν’ άξιος +από ζυγό σκλαβιάς να σώζη αυτή την πόλη. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Λοιπόν θα στείλω αυτόν κ’ η καλή ώρα να ’ναι! +και στέλλετ’ ένας που δεν έχει την περφάνεια +στα χέρια του, ο Μεγαρεύς του Κρέοντος σπέρμα +απ’ των Σπαρτών το γένος, που δε θα τρομάξη +το λυσσασμένο χουγιατό των αλογήσιων +φρουμανισμάτων να κωλώση από τις πύλες° +μα ή με το αίμα του το χρέος του θα πλερώση +στη γη μας, ή τους δυο τους άντρες και την πόλη +θα πάρη, που ’ν’ επάνω στην ασπίδα εκείνου, +να στολίση μ’ αυτά το πατρικό του σπίτι. +Λέγε άλλων καύχησες και μη μου τις ζηλεύης. + +ΧΟΡΟΣ +Εύχομαι σε καλό να βγούν, +ω πρόμαχοι των εστιών μας, +και κείνοι ας βλαστημούν° +κι όπως περήφανα καυχιούνται +με μανιωμένα φρένα, +έτσ’ ας τους δη κι ο Δίας ο εκδικητής +με βλέμματα ωργισμένα. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Τέταρτος τις γειτονικές κρατόντας πύλες +της Όγκας Αθηνάς, με αντάρα στέκει εμπρός των +του Ιππομέδοντα η κορμοστασιά η μεγάλη. +Και τόσο αλώνι (της ασπίδας λέω τον κύκλο) +δείλιασα π’ αναγύρισε και δεν τ’ αρνιούμαι. +Δε θα ’ταν βέβαια του γλυκού νερού ο τεχνίτης +που τέτοια σκάλιξε δουλειά σ’ αυτήν επάνω: +τον Τυφώνα που βγάζει από το στόμα φλόγες +με καπνό μαύρο, της φωτιάς το στριφτό αδέρφι° +και γύρου μ’ αρμαθιές είναι στρωμένο φείδια +της κοιλοτούμπανής του ασπίδας το στεφάνι. +Ρέκαξ’ αυτός κι απ’ το θεό γιομάτος Άρη +λυσσάει για αίμα, σα μαινάδα, μ’ άγρια μάτια° +και πρέπει απ’ την ορμήν αυτού να φυλαχθούμε +π’ από τώρα σκορπούν το φόβο οι κομπασμοί του. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Πρώτα, η Όγκα η Αθηνά, που ’ναι στημένη +κοντά στην πύλη, εχθρεύοντας τις περηφάνειες, +τον άγριον όφιο απ’ τα κλωσσόπουλα θα διώξη° +έπειτα, ο γυιός του Οίνοπου ο αντρείος Υπέρβιος +διαλέχτηκε γι’ αυτόν, ποθώντας να ξαγκρίση +τη μοίρα του σ’ αυτής της τύχης την ανάγκη° +ούτε στη δύναμη ούτε στην καρδιά ή την τέχνη +των αρμάτων ψεγάδι να του βρης δεν έχει° +κι ορθά τους έσμιξ’ ο Ερμής° εχθροί κ’ οι δυό τους +θα ’ρθούν στα χέρια κι εχθρικούς θεούς επάνω +θα κρούξουν στις ασπίδες των, γιατί έχει ο ένας +τον τυφώνα που βγάζει από το στόμα φλόγες +και στου Υπέρβιου ο Δίας πατέρας την ασπίδα +στητός, τινάζει φλογερό στα χέρια βέλος. +Καθώς λοιπόν των θεών αυτών είναι η φιλία +έτσι κ’ οι δυό οι αντίπαλοι βέβαια θα πράξουν° +κ’ είμαστε με των νικητών εμείς το μέρος, +κείνοι των νικημένων° αφού βέβαια ο Δίας +ανώτερος στον πόλεμο απ’ τον Τυφώνα είναι, +τον Δία κανείς να νικηθή δεν είδε ως τώρα, +και στον Υπέρβιο, σύμφωνα με το έμβλημά του, +ας τον γλυτώνη, πότυχε στ’ όπλο του επάνω. + +ΧΟΡΟΣ +Πιστεύω αυτός που στην ασπίδα του κρατεί +τον άγριο τον αντίμαχο του Δία +το δαίμονα το γυιό της γης, +εικόνα μισητή κι απ’ τους ανθρώπους +κι απ’ τους πολύχρονους θεούς, +εμπρός στις πύλες μας αυτές +την κεφαλή του να συντρίψη. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Ο θεός να δώση° κ’ έρχομαι στον πέμπτο τώρα, +που τάχθηκε στη Βορεινή, την Πέμπτη πύλη, +κοντά στου Διογένους Αμφίονος το μνήμα. +Κι ομώνει στο κοντάρι πόχει---που καυχιέται +πως πιο κι απ’ το θεό τιμά κι από το φως του--- +πως ότι των Καδμείων την πόλη θα κουρσέψη +στου Δία το πείσμα° τέτοια λέει, βουνήσιας μάννας +βλαστάρι ωριόπλωρο κι αντρόπαιδον αρχάρης, +που ότι και ξεμυτάει στο μάγουλό του χνούδι, +σγουρή τρίχα δασειά που η πρώτη νιότη αδρύνει° +κι όμως ωμό κι όχι με το παρθενικό του +τ’ όνομα σύμφωνο έχοντας το φρόνημά του +και γοργ’ ανάβλεμμα, στέκει εμπροστά στις πύλες +κι όχι με δίχως καύχησες στις πύλες στέκει. +Γιατί εκουνούσε στη χαλκόδετή του ασπίδα +---το κυκλωτό προφύλαγμα του σώματός του--- +της πόλεώς μας τ’ όνειδος: της σαρκοφάγας +της Σφίγγας καρφωτή με τέχνη επάνω εικόνα +λαμπρή, κρουστή κ’ έχει στα νύχια ένα Θηβαίο, +που επάνω του τα πιότερα να πέφτουν βέλη. +Και φαίνεται ήρθεν όχι για να παζαρέψη +τον πόλεμο κι ουδέ το διάβα να ντροπιάση +του μακρυνού του δρόμου ο Αρκάς Παρθενοπαίος. +Ξένος αυτός, μα πρόθυμος για να πληρώση +καλά θροφεία στο Άργος, τέτοια φοβερίζει +τους πύργους μου, που είθε ο θεός να μην τα δώση. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Να ’ταν απ’ τους θεούς τα επίχειρα να βρίσκαν +των λογισμών των, κ’ ήθελε μαζί μ’ εκείνες +χαθούν πανάθλια οι ανόσιες καύχησές των. +Μα και γι’ αυτόν που λες βρίσκεται τον Αρκάδα +ένας με δίχως πολλά λόγια, μα που βλέπει +να δουλεύη το χέρι του, ο Άκτορας, τ’ άλλου +που ’παμε πρι αδερφός, και που δε θεν’ αφήση +μια γλώσσα δίχως φράκτες πλημμυρώντας έξω +από τις πύλες να πληθύνη τα δεινά μας, +κι ουδέ στα κάστρα μέσα να περάσ’ η εικόνα +του μισητού θεριού πόχ’ η εχθρικιά η ασπίδα° +μα ’π’ όξω , με τον κύρη της θα ’χη να κάμη +όταν θα τρώη πυκνές κρουξιές κατ’ απ’ την πόλη. +Κι αν θέλη ο θεός τα λόγια μου να βγούνε αλήθεια. + +ΧΟΡΟΣ +Περνάει τα σωθικά μου ο φόβος +κι ορθές σηκώνουνταί μου οι τρίχες +ακούοντας τα παχιά τα λόγια +από το φουσκωμένο στόμα +ανθρώπων ασεβών, +π’ άμποτ΄εδώ από τους θεούς +τέλος κακό να βρουν. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Ο έκτος που θα πω είν’ άνθρωπος με γνώση +κι αντρεία ξεχωριστή, ο Αμφιάραος μάντης. +Αυτός, ταγμένος στις Ομολωΐδες πύλες, +ένα σωρό βρισιές ψάλλει για τον Τυδέα, +τον αντροφόνο και της πόλεως ταραξία +τον πιο μεγάλο δάσκαλο κακών για τ’ Άργος, +της Ερινύας κλητήρα, υπουργό θανάτου, +του Αδράστου συμβουλάτορα των κακών τούτων° +κ’ ύστερα πάλι στρέφοντας στον αδελφό σου +με μάτια ’νάστροφα τον κράζει «Πολυνείκη» +χωρίζοντας σε δυό στο τέλος τ’ όνομά του. +Και τέτοια λέει το στόμα του: «Είν’ αυτό πράμα +που να το θέλουν οι θεοί; και να τ’ακούσουν +καλό, και να το λένε κ’ οι κατοπινοί μας; +τη γη την πατρική και τους θεούς τους ντόπιους +ν’ απορημάζης φέρνοντας στρατό απ’ όξω; +Ποια τιμωρία θα στεγνώση δάκρυα μάννας; +και πώς η πατρική σου χώρα κυριευμένη +από το ζήλο σου, θα γίνη σύμμαχός σου; +Εγώ θε να δοξάσω αλήθεια αυτό το χώμα +κάτω από χώραν εχθρική κρυμμένος μάντης° +ας κτυπηθούμε, όχι άδοξο θάνατο ελπίζω». +Τέτοια, κρατώντας την ολόχαλκή του ασπίδα +ήσυχα ο μάντης έλεγε κι ούτε σημάδι +κανένα είχ’ επάνω της γιατί αυτός θέλει +όχι να φαίνεται, μ’ άριστος να ’ν’ στ’ αλήθεια +βαθύ καρπολογώντας μες στο νου του αυλάκι +που μέσαθέ του οι πάνσοφες βουλές βλασταίνουν. +Γι’ αυτόν σοφούς κι αντρείους να στέλνης αντιμάχους +γιατί όποιος σέβεται θεό, να τον φοβάσαι. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Ω τύχη αλλοίμονο, που σμίγεις τους ανθρώπους +τον ευσεβή μαζί με τους ασεβεστέρους! +Μες σ’ όλα τίποτε χειρότερο δεν έχει +απ’ την κακή τη συντροφιά° σοδειά δεν είναι +να περιμένης. Θάνατος καρπολογιέται +μονάχ’ από της αμαρτίας τα χωράφια. +Γιατί, σαν μπη ένας δίκαιος μες σε καράβι +με ναύτες παρανόμους κι άξιους για το κάθε, +μαζί με την αντίθεη τη γενιά βουλιάζει° +ή με τους συντοπίτες του τους εχθροξένους +που δεν θυμούνται το θεό, και δίκαιος να ’ναι, +στα ίδια δίχτυα πιάστηκε με τους αδίκους +κι απ’ του θεού την ίδια οργή χάθηκε μ’ όλους . +Έτσι κι αυτός, του Οϊκλέους ο γυιός ο μάντης, +φρόνιμος, δίκαιος, ευσεβής κι αγαθός άντρας +μέγας προφήτης, σμίγοντας χωρίς να θέλη +μ’ αυθαδοστόμους ασεβείς ανθρώπους, όπου +να στρέψουν πολεμούν τη μακριά στράτα πίσω, +---ο θεός το θέλει---θα συρθή κι αυτός μαζί τους. +Και ναι μεν, νομίζω πούτε καν δε θα προσβάλη +αυτός τις πύλες, κι όχι βέβαια από δειλία, +μα ξέρει πως ανάγκ’ είναι να σκοτωθούνε, +αν θα καρποφορήσουν οι χρησμοί του Φοίβου° +όμως σ’ αυτόν αντίκρυ θυρωρό θα τάξω +εχθρόξενο το δυνατό Λασθένη, που είναι +στη γνώση γέροντας, μα έχει κορμί ενός νέου +γοργοπόδαρη ορμή κι όχι οκνηρό το χέρι +τ’ απόσκεπα ν’ αρπάξη εχθρού με το κοντάρι° +κ’ ή να σωπαίνει ή τα πρεπά αγαπά να λέη° +μα η νίκη δώρο του θεού στον άνθρωπο είναι. + +ΧΟΡΟΣ +Εσείς π’ ακούτε, θεοί, από ψηλά +τα δίκια μου παρακάλια +κάμετ’ η πόλη να νικήση° +και στων εχθρών, που πλάκωσαν τη γη μου, τα κεφάλια +στρέψατε του πολέμου τα κακά, +κι όξω απ’ τους πύργους κεραυνούς +ο Δίας να τους κάψη ας ρίξη. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Και τώρα έβδομος στην έβδομη την πύλη, +ο ίδιος ο αδερφός σου, τι κατάρες λέει +θα πω και τι κακά να βρούνε αυτή την πόλη° +τα κάστρα μας αφού πατήση και της χώρας +κηρυχθή βασιλιάς, της νίκης ν’ αλαλάξη +παιάνα κ’ έπειτα να ’ρθή με σε στα χέρια +κ’ ή να ποθάνη πλάι σου σκοτώνοντάς σε +ή ζωντανό σου εκδικηθή την ατιμία +της εξορίας του διώχνοντας όμοια και σένα. +Τέτοια φωνάζει και καλεί τους γενεθλίους +θεούς της πατρικής του χώρας, να γενούνε +επάκουοι αυτών του των ευχών, ο Πολυνείκης. +Κι ασπίδα καλοβάσταγη κρατάει καινούργια +μ’επάνω της διπλό σημάδι δουλεμένο: +έναν πολεμιστή να ιδής χρυσοφτιασμένο +που μια γυναίκα με σεμνό τρόπ’ οδηγάει° +η Δίκη λέει πως είναι τάχα, καθώς λένε +τα γράμματα: Θα φέρω πίσω αυτόν να πάρη +τη χώρα του και των σπιτιών του την κυβέρνια. +Τέτοιες εκείνων είναι οι φαντασιές° τώρα +ο ίδιος κρίν’ εσύ ποιο σκέπτεσαι να στείλης. +Βέβαια παράπονο μ’ εμέ για τις ειδήσεις +που σου ’φερα δε θα ’χης° μα ο ίδιος τώρα +κρίνε το πλοίο της πόλεως να κυβερνήσης. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Ω θεομίσητ’ εσύ και πολύ θεοβλαμμένη +του Οιδίπου, ω παντοδάκρυτη γενεά δική μου, +ωιμέ! και πιάνουν τώρα οι πατρικές κατάρες. +Μα δεν ταιριάζουν οδυρμοί μηδέ και θρήνοι +μήπως και πιο ανυπόφορους γόους γεννήσουν, +τώρα γι’ αυτόν, που τόσο αξίζει τ’ όνομά του, +γρήγορα θε να μάθομε πώς θα του βγούνε +τα εμβλήματά του κι αν θε να τον φέρουν πίσω +τα χρυσά γράμματα που στην ασπίδα επάνω +με της ψυχής του ξεφρενιάζουνε τη λύσσα. +Αλήθεια, αν παραστέκονταν του Δία η κόρη, +η αγία Δίκη, στα έργα του και τις βουλές του, +ίσως να γένουνταν κι αυτό° μα ούτε σα βγήκε +απ’ τα σκοτάδια της μητρός του, ούτε στα χρόνια +τα παιδικά του, ούτε στην πρώτη ακόμη νιότη, +κι ουδέ σαν άδρυναν οι τρίχες του γενειού του, +η Δίκη καταδέχτηκε να τον κοιτάξη, +κι ουδέ λοιπόν στο ρήμαγμα της πατρικής του +της γης, θαρρώ, πως δίπλα του να στέκη τώρα. +Ειδ’ απ’ αλήθεια ψεύτικο τ’ όνομα θα ’χε +η Δίκη, αν πήγαινε μαζί με τέτοιον άντρα +που όλα μπορεί με το νου πόχει να τολμήση. +Σ’ αυτά τα θάρρη μου έχοντας θα πάγω ο ίδιος +να του έβγω αντίκρυ· και ποιος άλλος με πιο δίκιο; +άρχοντας μ’ άρχοντα και μ’ αδερφόν αδέρφι +κ’ εχθρός μ’ εχθρόν θα κτυπηθώ. Φέρε μου αμέσως +τις κνημίδες, προφύλαγμα πετρών και τόξων. + +ΧΟΡΟΣ +Μη πολυαγάπητο, του Οιδίπου τέκνον, γίνης +όμοιος στο νου μ’ αυτόν που όσ’ άκουσε τ’ αξίζουν· +είν’ αρκετοί Θηβαίοι με τους Αργείους στα χέρια +να ’ρθουν· γιατί ξεπλύνετ’ ένα τέτοιον αίμα· +μα δυό αδερφών ο θάνατος έτσι απ’ το ίδιο +το χέρι τους, ποτέ το κρίμ’ αυτό δε λυώνει. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Να ’ταν χωρίς να ντροπιασθή κανείς να πάθη +ένα κακό, το δέχομαι, γιατί έτσι θα ήταν +κέρδος μονάχα ο θάνατος· μα μια ατυχία +μαζί με την ντροπή, μην πης πως φέρνει δόξα. + +ΧΟΡΟΣ (Κομμός) +Τέκνο τι μελετάς; η θεοβλάβη, που +με λύσσα πολεμόχαρη γιομίζει σου το νου, +μη σε ξεσύρη· την αρχή πνίξε πάθους κακού. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Μ’ αφού ο θεός βιάζει να γίνη ό, τι θα γίνη +ας πάη, μια που ’λαχε του Κωκυτού το κύμα, +στον άνεμ’ όλ’ η θεομίσητ’ η γενεά μας. + +ΧΟΡΟΣ +Πολύ ωμοβόρα επιθυμιά σε σπρώχνει φονικό +να κάμης, που πικρό θε να ’χη τον καρπό, +γιατί ’ναι ασυγχώρητο το αίμα τ’ αδερφικό. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Γιατ’ η κακιά κατάρα του καλού πατρός μου +μου λέει, καθώντας δίπλα μου μ’ άκλαυτα μάτια +πως κέρδος μια ώρ’ αρχύτερα θε να ’ναι ο χάρος. + +ΧΟΡΟΣ +Μα εσύ μη δίνης αφορμή και δε θα ονομασθής +δειλός ποτέ, όταν καλά ταιριάσης τη ζωή· +φεύγει απ’ τα σπίτια εκείνων η μαυρογνέφαλη Ερινύς +που τη θυσία τους δέχουνται καλόγνωμα οι θεοί. + + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Τώρ’ από μιάς μας ξεγνοιστήκανε οι θεοί μας, +και μόνο ευπρόσδεκτ’ είν’ η χάρη του χαμού μας· +γιατί λοιπόν τη μοίρα μου να γαλιφεύω; + +ΧΟΡΟΣ +Καν τώρα που ’ναι δίπλα σου, γιατί με τον καιρό +μπορεί τη γνώμη στρέφοντας η Μοίρα σου να ’ρθή +μεταλλαγμένη, μ’ άνεμο φυσώντας πιο απαλό, +μα τώρ’ ακόμα μέσα της άγρια λαβρίζει οργή. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Και αλήθεια οι κατάρες λαβρίζουνε του Οιδίπου, +και πολύ αληθινές οι ονειροφαντασιές μου +που του πατρός μας την κληρονομιά μεράζουν. + +ΧΟΡΟΣ +Εμάς, γυναίκες, άκουσε κι α δε μας στρέγης. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Λέγετ’ αρκεί να γίνουνται· και λίγα λόγια. + +ΧΟΡΟΣ +Μην πας εσύ το δρόμο αυτό στις Εφτά πόρτες. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Δε με στομώνεις καθώς είμαι ακονισμένος. + +ΧΟΡΟΣ +Όμως τιμά ο θεός, κι αν και κακή, τη νίκη. + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Το λόγο αυτό δεν πάει να στρέγη ο στρατιώτης. + +ΧΟΡΟΣ +Μα το αίμα του ίδιου σου αδερφού θες να τρυγήσης; + +ΕΤΕΟΚΛΗΣ +Σα δίνουν το κακό οι θεοί δεν το ξεφεύγεις. + +ΧΟΡΟΣ + +ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΤΑΣΙΜΟ + +Τρέμω τη σπιτοκαταλύτρα +θεά, που με θεούς δε μοιάζει, +την παναλήθευτη κακών +προφήτισσα, την Ερινύα, +που εκάλεσαν ευχές πατρός, +μήπως τις ξώφρενες σε τέλος βγάλη +του θεοβλαμμένου Οιδίποδα κατάρες· +και τις ταχαίν’ η ολέθρια των τέκνων του η αμάχη. + +Ένας ξένος τους κλήρους κυβερνά +ο Χάλυβος, π’ απ’ τη Σκυθία μας ήρθε, +και που μεράζει την κληρονομιά +με το πικρό σκληρόκαρδο μαχαίρι, +και τους κληρώνει τόση γη να κατοικούν +όση και να βαστούνε πεθαμένοι, +απ’ τους μεγάλους κάμπους των +τέλεια ξεκληρισμένοι. + +Όταν πεθάνουν με το χέρι +ο ένας του άλλου σκοτωμένοι +και πιούν τα χώματα της γης +μαυρόπηχτο το αίμα της πληγής, +το κρίμα των ποιος θενά καθαρίση; +Ποιος να τους λούση θα θελήση; +Ω νέες των σπιτιών τους συμφορές, +που σ’ ένα σμίγετε με τις παλιές! + +Λέω την παλιά την αμαρτία, +που ηύρε ταχιά την τιμωρία +μα κι ως την τρίτη τη γενιά βαστά· +όταν ο Λάιος---πεισματικά +του Απόλλωνος, που του είπε τρεις φορές +απ’ τα μεσόμφαλα μαντεία τα Πυθικά +από βαρειές να σώση συμφορές +την πόλη του, πεθαίνοντας δίχως παιδιά--- + +Μ’ απ’ τις ανόητες νικημένος ηδονές +το θάνατον εγέννησε στον εαυτό του, +Οιδίποδα τον πατροκτόνο, +που ετόλμησε στο αγνό χωράφι +να σπείρη, της μητρός που ετράφη, +μια φύτρα στο αίμα βουτημένη· +κ’ η Αβουλία τους νύμφιους έσμιξε +τους ξώφρενους σ’ ένα κρεββάτι. + +Και φέρνει κύματα σα θάλασσα κακών +που το ένα πέφτει, τ’ άλλο τρίκορφο ανεβαίνει +κι ολόγυρα στης πόλης μας +την πρύμνα βράζοντας φουσκώνει· +κι ανάμεσό μας σκέπη αδύναμη +πύργος το λίγο πάχος του στυλώνει· +και τρέμω με τους βασιλιάδες της να μη +βουλιάξη δαμασμέν’ η πόλη. + +Γιατί σε τέλος βγαίνουνε με τον καιρό +οι αρχαίες κατάρες με βαρειά στροφή της τύχης. +Ο όλεθρος τον προσπερνά έν’ άνθρωπο φτωχό, +μα φέρνει συγκλαδόκορμο ξερρίζωμα +των πλούσιων των αχόρταγων ανθρώπων +η ευτυχία που θενά παραπαχύνη. + +Ποιόν άνθρωπον εθαύμασαν καμιά φορά +τόσον πολύ κ’ οι σπιτικοί κ’ οι ξένοι +κ’ η πολυσύχναστη της πόλεως αγορά, +όσο ετιμούσαν τότε τον Οιδίποδα, +όταν μας λύτρωσε τον τόπο +από το τέρας π’ άρπαξε τόσες ψυχές ανθρώπων; + +Μα όταν στο τέλος ένοιωσεν +ο μαύρος τους αθλίους του γάμους, +τον πόνο του δε βάσταξε +και στη μανία της καρδιάς του +διπλά έκαμε κακά· +με το πατρόκτονό του χέρι +τα μάτια του έχυσε σπηρουνιαστά. + +Και στων παιδιών του έρριξε +τις κεφαλές κατάρες οργισμένες +γιατί τα γέννησε και τα ’θρεφε, +πικρόγλωσσες, αλλοίμονο, κατάρες· +το βιό τους να μεράσουν μια φορά +με το σπαθί στο χέρι· και φοβούμαι +να μην το κάμη η Ερινύς τώρα γοργά. + +ΤΡΙΤΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Λάβετε θάρρος, ευγενών μητέρων κόρες, +από ζυγόν εγλύτωσε σκλαβιάς η πόλη· +πέσαν οι κομπασμοί αντρών υπερηφάνων, +ήρθ’ η γαλήνη και δεν έκαμε το πλοίο +νερ’ απ’ το βροντοχτύπημα της τρικυμίας, +βάσταξε ο πύργος και στεριώσαμε τις πύλες +μ’ αξιόχρεους πολύ προστάτες μονομάχους. +Πάνε καλά τα πιότερα στις έξι πύλες· +την έβδομην, ο σεβαστός εβδομαγέτης +ο άναξ Απόλλων διάλεξε για να εκδικήση +επάνω στου Οιδίποδος τη γενιά τώρα +του Λάιου τις παλιές τις κακοκεφαλιές του. + +ΧΟΡΟΣ +Τι νέο πάλι να ’τυχε πράμα στην πόλη; + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Ο ένας τον άλλο σκότωσε και πάνε εκείνοι + +ΧΟΡΟΣ +Τι; Ποιοι; Τρελλαίνομ’ απ’ των λόγων σου το φόβο. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Βάστα το νου σου κι άκουγε· οι γυιοί του Οιδίπου + +ΧΟΡΟΣ +Ωιμένα η μαύρη! συμφορών προφήτης είμαι. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Λόγο δεν έχει· εφάγανε κ’ οι δυό τους χώμα. + +ΧΟΡΟΣ +Έφθασαν ως εκεί; Βαρειά, μα πε μου τα όμως. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Έτσι με χέρια αδερφικά εσκοτωθήκαν. + +ΧΟΡΟΣ +Κ’ έτσι πολύ κοινή των δυό ήταν η τύχη. + +ΑΓΓΕΛΟΣ +Κι αυτή αφανίζει την τρισάθλια γενεά τους. +Τέτοια αφορμή λοιπόν χαράς μαζί και λύπης +έχομ’ εμείς· η πόλη μας νικά, μα οι δυό μας +οι άρχοντες και στρατηγοί με δουλεμένο +σίδερο σκυθικό τα κτήματά τους όλα +μεράσανε, και θα ’χουν όση στην ταφή τους +θα πάρουν χώρα, σύμφωνα με τις κατάρες +κάνοντας κατοχή τις άθλιες του πατρός των. +Σώθηκ’ η πόλη, μα των δυό της βασιλιάδων +ήπιε το αίμα η γη τ’ αλληλοσκοτωμού των. + +ΧΟΡΟΣ (αναπαιστικόν) +Ω μεγάλε θεέ Δία και σεις πολιούχοι +θεοί, που του Κάδμου τους πύργους +διαφεντεύετ’ αυτούς, +χαρά τάχα να δείξω και τραγούδια να πω +για της πόλης μας τη σωτηρία +ή να κλάψω τους άμοιρους και θλιβερούς +πολεμάρχους; +όπου βέβαια σύμφωνα με τ’ όνομά τους +ε τ ε ό κ λ ε ι τ ο ι αλήθεια και π ο λ υ ν ε ι κ ε ί ς +απ’ την άδικη γνώμη τους πάνε. + +ΤΡΙΤΟ ΣΤΑΣΙΜΟ + +Ω μαύρη και τελεία κατάρα +του Οιδίποδα και της γενεάς του, +ένα κακό μου πέφτει στην καρδιά μου σύγκρυο +και σαν μαινάδα για τον τάφο τους +εξέσπασα σε μοιρολόγια, +ακούοντας το αιματοκύλισμα +και τον κακό το θάνατο που βρήκαν· +καταραμένη αλήθει’ αυτή +του κονταριού τωνε η συναυλία! + +Το ’βγαλε πέρα κι ούτε απόκαμε +η ευχή που ’δωσε ο πατέρας, +ως πέρα η ανυπάκουη γνώμη εβάσταξε +του Λάιου· και τώρα γνοιάζομαι +την πόλη μας, γιατί δεν χάνουνε +τη δύναμή τους οι χρησμοί. Ω πολυστέναχτοι, +ανήκουστο που εκάμετε το πράμα +κ’ ήρθαν αλήθεια συμφορές +να κλαίη κανείς όχι με λόγια. + +ΕΞΟΔΟΣ + +Νά τ’ αυτοφάνερα, όσα μας είπε ο κήρυξ.... +πένθος διπλό και συμφορά διπλή +των δυό νεκρών που σκότωσε +ο ένας τον άλλο· +διπλά σωστά σφαχτάρια αυτά +και τι να πω; +Τι άλλο, ή πόνοι σ’ άλλους πόνους +μέσα στα σπίτια θρονιασμένοι; +Μα με τον πρίμον αγέρα, φίλε, των θρήνων +στις κεφαλές σας λάμνετε γύρω +κουπιά τα χέρια σας για την πομπή +που πάντ’ ανάμεσα ’πό τον Αχέροντα τραβάει και πάει +τον άγιο δρόμο της που τον περνούνε μαύρα πανιά, +δρόμον ανήλιαγο, που δεν τον πάτησε ποτέ ο Απόλλωνας +και φέρνει πέρα +στην παντοδόχα κι άφαντη ξέρα. + +Αλλά ιδού τες αυτές, να πληρώσουν πικρό +χρέος έρχουνται, η Αντιγόνη κ’ η Ισμήνη, +να θρηνήσουν τα δυό τους αδέρφια· +και θαρρώ με το δίκιο στ’ αλήθεια +από μες στα βαθύκολπα ωραία τους στήθια +της καρδιάς των θα χύσουν τον πόνο. +Αλλ’ εμείς είναι δίκιο και πριν απ’ αυτές +τον παράφωνον ύμνον +να τονίσωμε των Ερινύων +κι από πάνω να ψάλλωμε +μισητό τον παιάνα του Άδου. + +Ω πιο δυστυχισμένες εσείς αδερφές +απ’ όλες που ζώστρα στη μέση τους γύρω φορούνε +δακρύζω, στενάζω και δόλος κανένας δεν είναι +πως ότι απ’ τα βάθη δεν κλαίω της ψυχής. + +Ωιμέ, ωιμέ, κακόγνωμοι +στους φίλους ανυπάκουοι +στις συμφορές αδάμαστοι, +τα πατρικά ερημάξετε +σπίτια με την αμάχη σας! +Άθλιοι βέβαια που ηύρανε +και θάνατο αθλιώτατο +για των σπιτιώ τους χαλασμό. + +Τους τοίχους κάτω ερρίξατε, +αλλοίμονο, μονάχοι σας +και πικρούς θρόνους είδετε· +μα τώρα εσυβαστήκετε +με το σπαθί στο χέρι. +Κι αλήθεια η σεβαστή Ερινύς +του Οιδίποδα πατέρα σας +ετέλειωσε τις κατάρες. + +Απ’ τα ζερβά τρυπημένοι. +-Κι αλήθεια τρυπημένοι +στα ομόσπλαχνα πλευρά. +-Αλλοί, δυστυχισμένοι, +αλλοί και στις κατάρες +που φέραν την αντίφονη τη συμφορά! +-Λαβωματιά πέρα για πέρα +στα σπίτια τους και στα κορμιά, +μ’ ανήκουστην αψιθυμιά +με μοίραν όχι διάφορη +απ’ την κατάρα του πατέρα. + +Και μες στην πόλη ο στεναγμός +περνά· στενάζουνε κ’ οι πύργοι +κ’ η χώρα που τους αγαπούσε +και στους διαδόχους μένουνε +τα κτήματα, γι’ αυτά που η αμάχη +κι ο άθλιος θάνατος τους βρήκε. +-Με ισιάδα μεραστήκανε +οι αψίκαρδοι τα κτήματά τους, +κ’ οι φίλοι τους παράπονο δεν έχομε +με το συβιβαστή τους +και δε χαρίστηκεν ο Άρης. + +Έτσ’ είναι τώρα σιδεροχτυπημένοι +και τους προσμένει σιδεροχτυπημένη, +ίσως να πη κανείς «και ποια;», +των πατρικών τους τάφων η κληρονομιά. +Πολύς αχός τους προβοδά +σπαραχτικ’ απ’ τα σπίτια μοιρολόγια +γιομάτα πόνους και στενάγματα, +που βγαίνουν μοναχά, +άραχλα κι άχαρα, π’ αλήθεια +κλαίμε απ’ τα βάθη της καρδιάς, +που για τους δυό τους βασιλιάδες +λυώνει απ’ το κλάμ’ αληθινά. + +Κ’ έχεις ακόμη να πης για τους αθλίους +πόσα στην πόλη κάμανε κακά +και πόσα και στα τάγματα όλων των ξένων +που πάθαινε στον πόλεμο τόση φθορά. +Δυστυχισμένη που τους εγεννούσε, +μες σ’ όλες τις γυναίκες όσες +μαννάδες λέγουνται παιδιών, +που πήρεν άντρα το δικό της γυιό, +και γέννησε αυτούς που τέτοιο τέλος +τους βρήκε, να σκοτώσουνε ο ένας τον άλλο +με χέρι αδερφικό. + +Αλήθεια αδερφικά και πανωλέθρια +και μ’ όχι φιλικά λαβώματα +με φρένα μανιωμένα +στο τέλος της αμάχης των. +Τώρα η έχθρητα έπαυσε +και σμίξανε στα χώματα +τα αιματοποτισμένα +και τώρα είναι αληθινά +κ’ οι δυό τους ένα αίμα. +Πικρός στις μπερδεψιές ξεχωριστής +ο ξένος ο περατινός που βγήκε απ’ τη φωτιά, +τ’ ακονισμένο σίδερο· και της κληρονομιάς +πικρός ο Άρης στάθηκε μα κι άξιος μεραστής +και την κατάρα του πατρός έβγαλε αληθινή. + +Έχουν το μερδικό που ελάχανε· +από τη μερασιά, ω οι μαύροι, των κτημάτων +και κάτω απ’ το χώμα που τους σκέπασε +άβυσσο πλούτο τώρα θα ’χουν. +Ωιμέ! που εστεφανώσετε +με συμφορές πολλές τα σπίτια· +και στερνά τώρα ερέκαξαν +στριγγά τον Επινίκιο οι Κατάρες +αφόντας τ’ ασταμάτηγο φευγιό +επήρ’ η γενεά και πάει. +Της Άτης στέκεται το τρόπαιο +στις πύλες που σκοτώθηκαν και μόνο +αφού τους δυό τους νίκησεν +ελούφαξε κ’ η Μοίρα. + +Ο θρήνος της Αντιγόνης και της Ισμήνης + +ΑΝΤΟΓΟΝΗ +Πληγήν έδωσες, πληγήν έλαβες. + +ΙΣΜΗΝΗ +Τον εσκότωσες και σκοτώθηκες. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Με κοντάρι τον σκότωσες. + +ΙΣΜΗΝΗ +Με κοντάρι σκοτώθηκες + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Ω, κακόπραγος. + +ΙΣΜΗΝΗ +Ω, κακόπαθος. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Χυθήτε θρήνοι μου. + +ΙΣΜΗΝΗ +Χυθήτε δάκρυά μου. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Από τους θρήνους το νου μου χάνω. + +ΙΣΜΗΝΗ +Απ’ την καρδιά μου θρηνώ, στενάζω. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Ω πολυθρήνητ’ εσύ. + +ΙΣΜΗΝΗ +Και συ πάλι τρισάμοιρε. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Από δικό εσκοτώθηκες. + +ΙΣΜΗΝΗ +Και συ δικόν εσκότωσες. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Διπλά να λες. + +ΙΣΜΗΝΗ +Διπλά ν’ ακούς. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Διπλές μας στέκουν συμφορές. + +ΙΣΜΗΝΗ +Αδερφικές τις αδερφές. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΙ ΙΣΜΗΝΗ +Ιώ, Μοίρα, μεγαλόδωρη πόνων πικρών +και τρανή του Οιδίποδα +μαύρη Ερινύα, μεγάλη σου η δύναμη. +Αι, αι---Αι, αι. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Συμφορές κακοθώρητες. + +ΙΣΜΗΝΗ +Επιστρέφοντας μόφερες. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Για να σκοτώση ήρθε γυρνώντας. + +ΙΣΜΗΝΗ +Και χάνει τη ζωή του ορμώντας. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Την έχασεν αλήθεια αυτός. + +ΙΣΜΗΝΗ +Και την επήρε κι αυτουνού. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Ω αθλία μανία. + +ΙΣΜΗΝΗ +Και τρισάθλια πάθη. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Πολυστέναχτες λύπες. + +ΙΣΜΗΝΗ +Πολυθρήνητες θλίψες. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΙ ΙΣΜΗΝΗ +Ιώ, Μοίρα, μεγαλόδωρη πόνων πικρών +και τρανή του Οιδίποδα +μαύρη Ερινύα μεγάλη σου η δύναμη. +Αι, αι---Αι, αι. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Δοκίμασες κ’ έχεις να πης. + +ΙΣΜΗΝΗ +Πίσω δεν έμεινες και συ. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Αφού στην πόλη γύρισες. + +ΙΣΜΗΝΗ +Κι αρματωμένος στάθηκες +αντίκρυ στο κοντάρι του. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Φριχτά να λες. + +ΙΣΜΗΝΗ +Φριχτά ν’ ακούς. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Ωιμέ κακά. + +ΙΣΜΗΝΗ +Ωιμέ δεινά. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Στα σπίτια και στη χώρα μας. + +ΙΣΜΗΝΗ +Κι ακόμα πιότερο σε με. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Αλλοίμονό σου βασιλιά μου Ετεοκλή. + +ΙΣΜΗΝΗ +Απ’ όλους πιο πολύκλαυτε, αλλοί και συ. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΙ ΙΣΜΗΝΗ +Ωιμέ που ετυφλωθήκατε +απ’ των θεών τη βλάβη. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Ωιμένα, τα κορμάκια σας +ποιος τόπος γης θα λάβη; + +ΙΣΜΗΝΗ +Σε ποιο θε να τα θάψωμε +χώμα πιο τιμημένο; + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΙ ΙΣΜΗΝΗ +Ω μνήμα, στου πατέρα σας +το πλάι ετοιμασμένο! +ΚΗΡΥΞ +Πρέπει ό, τι αποφάσισαν κι αποφασίζουν +οι προύχοντες αυτής της πολιτείας του Κάδμου, +να πω να μάθετε.---Αυτόν, τον Ετεοκλέα, +που απ’ αγάπη της πατρίδας του έχει πέση +εκεί όπου αξίζει στα καλά τα παλικάρια, +να θάψουν με τιμές στη χώρ’ αποφασίζουν· +τέτοια έχω λάβη προσταγή να λέω για τούτον. +Μα τον νεκρό αδερφό του αυτόν, τον Πολυνείκη, +άταφος έξω να ριχτή, θροφή των σκύλων, +γιατί είναι χαλαστής της χώρας των Καδμείων, +αν κάποιος από τους θεούς δεν του κρατούσε +το δόρυ του, μα και νεκρός την αμαρτία +των θεών θα ’χη της πατρίδας του, γιατ’ ήρθε +με ξένο απ’ έξω στράτευμα, ατιμάζοντάς τους +κ’ εκούρσευε τη χώρα του. Λοιπόν ωρίσθη +άτιμη απ’ τα όρνια τα πετούμενα να λάβη +ταφή κι άξια να βρη τα επίχειρά του, δίχως +να του σωριάσουν χέρια χώμα για μνημούρι, +δίχως να τιμηθή με οξύβοα μοιρολόγια, +δίχως φίλος κανείς το ξόδι του ν’ ακλουθήση· +τέτοιαν απόφαση έλαβαν οι πρόκριτοί μας. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Μα κ’ εγώ πάλι στους προκρίτους λέω της Θήβας: +κι αν κανείς άλλος δε θελήση να τον θάψη +μαζί μ’ εμένα, μόνη μου θε να τον θάψω, +κι απάνω μου αυτόν τον κίνδυνο θα πάρω +τον αδερφό μου θάβοντας· ντροπή δεν το ’χω +να δείξω ανυπάκουη αναρχία στην πόλη. +Είναι ισχυρός δεσμός το κοινό σπλάχνο, όπου +ελάβαμε ζωή κ’ οι δυό, από μια μάννα +δυστυχισμένη κ’ έναν άμοιρο πατέρα. +Λοιπόν, ψυχή μου, θέλοντας πάρ’ και συ μέρος +απ’ το κακό που αθέλητα έκαμ’ εκείνος +και, ζωντανή, φιλάδελφο φρόνημα δείξε +στον πεθαμένο·---κι ουδέ οι λύκοι θα γευτούνε +τις σάρκες του οι λιμάντεροι· ας μην το βάλη +κανείς στο νου του· γιατ’ εγώ, αν και γυναίκα, +τάφο και χώσμα θα ’βρω τρόπο να του κάμω, +φέρνοντας στου βυσσινιού μου πέπλου τον κόρφο +να τον σκεπάσω· και μην πης αλλιώς πως θα ’ναι· +τρόπο θα βρή το θάρρος μου για να το πράξη. + +ΚΗΡΥΞ +Σου λέω στην πόλη ενάντια μη θες να κάμης. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Και γω σου λέω τα περιττά σε με μην κρίνης + +ΚΗΡΥΞ +Σκληρός ο λαός, μια που απ’ τον κίνδυνο γλυτώση. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Σκλήριζε, μα όμως άταφος αυτός δε μένει. + +ΚΗΡΥΞ +Μα αυτόν που η πόλη εχθρεύεται, συ θα τον θάψης; + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Έχει κριθή από τους θεούς τώρα πιά τούτος. + +ΚΗΡΥΞ +Όχι όμως πριν σε κίνδυνο ρίξη τη χώρα. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Το άδικο μ’ άδικο ηθέλησε να το πληρώση. + +ΚΗΡΥΞ +Μ’ αντίς για ένα, το άχτι του το ’βγαζε σ’ όλους. + +ΑΝΤΙΓΟΝΗ +Στερνή τελειώνει από τους θεούς η Έρις το λόγο· +μα θα τον θάψω και τα λόγια σου μη χάνης. + +ΚΗΡΥΞ +Κάμε του κεφαλιού σου· εγώ---είπα κι απόειπα. + +ΧΟΡΟΣ +Αλλοίμον’ αλλοίμονο! +ω μεγαλόγνωμες, σπιτοκαταλύτρες, +Κήρες Ερινύες, που και του Οιδίποδα +ξεπατώσετ’ έτσι πρόρριζα το γένος, +τι να γένω, τι να κάμω, τι να σοφιστώ; +πώς να το τολμήσω, μήτε να σε κλάψω +μήτε και νεκρό να σε ξοδιάσω; +Μα φοβούμαι---και τραβιούμαι--- +την οργή των πολιτών. +Αχ, εσένα πολλές θα σε κλάψουνε +μοιρολογήτρες. +Μα εκείνος ο άθλιος αθρήνητος +με μονάχα το κλάψιμο της αδερφής +θε να πάη---και ποιος να το στρέξη; + +Α΄ ΗΜΙΧΟΡΙΟ + +Άρα κάμ’ η πόλη κι ας μην κάμη +όσοι κλάψουνε τον Πολυνείκη, +αλλ’ εμείς θε να πάμε μαζί να τον θάψουμε +συνοδειά της· γιατί στη γενιά της +είναι τούτη η θλίψη κοινή. +Ενώ η πόλη μια έτσι και μια πάλι αλλιώς +παραδέχεται πάντα το δίκιο. + +Β΄ ΗΜΙΧΟΡΙΟ + +Και μεις πάλι θα πάμε μ’ αυτόν +καθώς το σωστό +παραδέχετ’ η πόλη μαζί και το δίκιο. +Γιατί, πρώτα ο θεός και του Δία η βουλή, +αυτός τη διαφέντεψεν έπειτα πιότερο +των Καδμείων την πόλη, να μη θαλασσώση +και να μην την πατήση +το κύμα των ξένων αντρών. + + + +ΤΕΛΟΣ + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Seven Against Thebes, by Aeschylus + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SEVEN AGAINST THEBES *** + +***** This file should be named 17996-0.txt or 17996-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/7/9/9/17996/ + +Produced by Christos Alexandridis, Publisher Fexis, 1911, +Translation into Modern Greek by Ioannis Gryparis + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |