summaryrefslogtreecommitdiff
diff options
context:
space:
mode:
-rw-r--r--.gitattributes3
-rw-r--r--17644-8.txt2475
-rw-r--r--17644-8.zipbin0 -> 27316 bytes
-rw-r--r--17644-h.zipbin0 -> 159281 bytes
-rw-r--r--17644-h/17644-h.htm4883
-rw-r--r--17644-h/images/cover.jpgbin0 -> 120197 bytes
-rw-r--r--LICENSE.txt11
-rw-r--r--README.md2
8 files changed, 7374 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/17644-8.txt b/17644-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..4f89990
--- /dev/null
+++ b/17644-8.txt
@@ -0,0 +1,2475 @@
+The Project Gutenberg EBook of Een abel spel van Esmoreit, by Various
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Een abel spel van Esmoreit
+ Sconics sone van Cecilien
+
+Author: Various
+
+Editor: R. J. Spitz
+
+Release Date: January 31, 2006 [EBook #17644]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK EEN ABEL SPEL VAN ESMOREIT ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+ ZONNEBLOEM-BOEKJES. No. 2.
+
+ EEN ABEL SPEL VAN ESMOREIT
+
+ SCONICS SONE VAN CECILIEN.
+
+
+ Ingeleid en van aanteekeningen voorzien
+ door
+
+ R.J. SPITZ.
+
+ Leeraar H.B.S. te Apeldoorn.
+
+
+
+ Tweede, herziene druk.
+
+ Uitgegeven door
+ "De Zonnebloem" te Apeldoorn.
+ 1918.
+
+
+
+
+
+Gedrukt ter drukkerij van de firma JOHs. J.C. VAN DER BURGH te
+Deventer.
+
+
+
+
+
+
+
+
+De hier volgende text van de "Esmoreit" is een publicatie volgens
+het handschrift naar Moltzer's lezing.
+
+Het "Abel Spel van Esmoreit, sconincs sone van Cecilien", is een van de
+Middeleeuwsche tooneelstukken, die te vinden zijn in een handschrift,
+dat te Brussel bewaard wordt en vermoedelijk uit het laatste kwart
+van de XIVe eeuw dagteekent. Dit handschrift bevat "abele" spelen,
+d.w.z. kunstige, vernuftige, ernstige spelen, in tegenstelling met de
+kunstlooze "sotternieën" (kluchten), die zich mede in de verzameling
+bevinden en na de opvoering van een abel spel werden vertoond.
+
+Deze abele spelen met de daarbij behoorende sotternieën
+zijn vermoedelijk opgevoerd door rondtrekkende voordragers:
+sprooksprekers. We kunnen met een aan zekerheid grenzende
+waarschijnlijkheid zeggen, dat we hier te doen hebben met een
+afzonderlijke ontwikkeling van dramatische kunst, die staat
+buiten en los van de groote lijnen waarlangs het moderne drama,
+voortgekomen uit het kerkelijk drama van de Middeleeuwen, zich
+heeft ontwikkeld. Het is hier, bij een uitgave die geenerlei
+wetenschappelijk doel beoogt of zoodanige pretentie heeft, niet de
+plaats, om op deze literair-historische strijdvraag nader in te gaan;
+de belangstellende lezer zij verwezen, o.m. naar het helder betoog van
+Dr. J. te Winkel in zijn "Geschiedenis der Nederlandsche Letterkunde"
+(Deel I, blz. 530-538). [1]
+
+Zooals boven gezegd werd, deze uitgave heeft geenerlei
+wetenschappelijke pretentie; vandaar dan ook dat de aanteekeningen
+bij de text, zich van alle philologische geleerdheid onthouden en
+zich bepalen tot het geven van de noodzakelijke verklaringen.
+
+Wat ons dan bewogen heeft, naast de meerdere voortreffelijke
+wetenschappelijke uitgaven, die er van de Esmoreit bestaan, deze
+publicatie te ondernemen?
+
+Het antwoord zij, dat wij meenden, dat er voor een uitgave in
+smakelijken, prettigen vorm van dit stukje eigenaardige Middeleeuwsche
+cultuur nog wel plaats was. Hoe kunstloos en psychologisch-naïef de
+verwikkeling en personen-teekening ook moge zijn, het stuk heeft met
+z'n prettig- en vlot-klinkende, sappige, kleur- en schakeering-rijke
+dialoog zeker genoeg kunstwaarde om ons modernen te bekoren, hetgeen
+meerdere opvoeringen van de laatste jaren hebben bewezen. Ook
+als cultuur-historisch document heeft het stuk groote waarde;
+al was het maar alleen om te bewijzen hoe veel meer fantazie de
+doorsnêe-Middeleeuwer had, dan wij critische, moderne menschen. Zoo
+zou op een modern schouwburg-publiek het voortdurend wisselen van
+de plaats-van-handeling (Sicilië--Damascus; in de text is de plaats
+telkens door den bewerker aangegeven. [2] heel wat storender werken
+dan het op den Middeleeuwschen toeschouwer zal hebben gedaan.
+
+Nog een enkel woord van toelichting voor den lezer, die niet gewoon
+is Middelnederlandsch te lezen. De teekens _oe_ wordt uitgesproken
+als _oo_, _ae_ als _aa_, _ue_ als _uu_, _ij_ als _ie_; tevens zij er
+op gewezen dat in het Middelnederlandsch werkwoord en voornaamwoord
+veelal nauw verbonden worden. Zoo beteekent bijv. _voerene_, voeren
+hem; _eest_, is het; _salne_, zal hem; waar deze vormen tot groote
+onduidelijkheid aanleiding zouden kunnen geven, zijn ze in de
+aanteekeningen verklaard.
+
+R.J. SPITZ.
+
+Apeldoorn, November 1916.
+
+
+
+BIJ DEN TWEEDEN DRUK.
+
+De text is nog eerst nauwkeurig nagezien en van enkele storende
+fouten gezuiverd. Bij de aanteekeningen is van enkele opmerkingen
+van belangstellende collega's dankbaar gebruik gemaakt.
+
+S.
+
+Apeldoorn, Januari 1918.
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+PERSONEN.
+
+
+ De proloog.
+ De koning van Sicilië.
+ De koningin.
+ Esmoreit, hun zoon.
+ Robbrecht, neef van den koning.
+ De koning van Damascus.
+ Damiët, zijn dochter.
+ Meester Platus.
+
+
+
+
+
+De Proloog:
+ God die van der maghet [3] was gheboren,
+ Om dat hi niet en woude laten verloren,
+ Dat hi met sinen handen hadde ghemaect,
+ So woude hi al moeder naect
+ Die doet sterven in rechter trouwen.
+ Nu biddic u, heren ende vrouwen,
+ Dat ghi wilt swighen ende hoeren [4].
+ Het was een coninc hier te voeren [5],
+ In Cecilien was hi gheseten--
+ Verstaet, so moghdi wonder weten [6]--
+ Ende ghecreech een kint bi sijn wijf;
+ Maer bi hem hielt hi enen keitijf [7],
+ Sijns broeder sone, hiet Robbrecht,
+ Die dat conincrike na recht
+ Alte male soude hebben verworven,
+ Hadde die coninc sonder oer [8] ghestorven.
+ Maer nu wert daer een cnecht [9] gheboren,
+ Dies Robbrecht hadde groten toren [10]
+ Ende int herte groten nijt.
+ Nu seldi hier sien in corter tijt,
+ Wat dat den jonghelinc ghesciet,
+ Ende hoe dat hem Robbrecht bracht in swer verdriet.
+ Ende enen Sarrasijn heft vercocht,
+ Ende in groten ellende brocht,
+ Ende oec die moeder, diene [11] droech,
+ Dat si daer na noit en loech
+ in twintich jaren, daer si lach
+ Ende noit soine noch mane en sach:
+ Dat beriet [12] her [13] Robbrecht al.
+ Nu swijt [14] ende merct hoet [15] beghinnen sal.
+
+OP SICILIË.
+
+Robbrecht:
+ Ay mi! ay mi der leider [16] gheboert,
+ Die hier nu es comen voert,
+ Van Esmoreit den neve mijn.
+ Ic waende wel coninc hebben ghesijn [17]
+ Als mijn oem hadde ghelaten dlijf [18],
+ Nu heeft hi al bi sijn wijf
+ Een kint ghecreghen, die oude viliaert [19].
+ O Cecilien, edel bogaert [20],
+ Edel foreest, [21] edel rijc!
+ Ic moet bliven ewelijc,
+ Edel foreest, van di bastaert [22]:
+ Dies mijn herte alsoe beswaert,
+ Dat mi inbringhen sal de doet;
+ Maer bi den here die mi gheboet [23],
+ Ic sal daer omme pinen [24] nacht ende dach,
+ Hoe ic dat wecht verderven mach;
+ Ic saelt versmoren oft verdrincken:
+ Daar salic nacht ende dach om dincken,
+ Al soudic daer omme liden pijn.
+ Ic sal noch selve de coninc sijn
+ Van Cecilien, den hoghen lande.
+ Ic sal oec pinen om haer scande,
+ Der coninghinne, mijns oems wijf,
+ Dat hi nemmermeer sijn lijf
+ Met haer en sal delen, die wigant [25].
+ Aldus so sal mi bliven dlant,
+ Machic volbringhen dese dinc.
+
+IN DAMASCUS.
+
+Meester:
+ Waer sidi, hoghe gheboren coninc
+ Van Damast [26], gheweldich [27] heer?
+ Mijn herte es mi van rouwen seer [28],
+ Van saken, die ic hebbe ghesien.
+
+De coninc:
+ Platus meester, wat sal gescien,
+ Daer ghi aldus om tachter [29] sijt?
+
+Meester:
+ Her coninc, te nacht, te metten tijt [30]
+ Was ic daer buten opdat velt.
+ Daer sach ic die locht alsoe ghestelt
+ Ende die planeten ant fiermament,
+ Dat in kerstenrijc [31] een kint
+ Gheboren es van hogher weerde,
+ Dat u sal doeden metten sweerde.
+ Her coninc here, ende nemen dlijf,
+ Ende u dochter sal sijn sijn wijf,
+ Ende kerstenheit sal si ontfaen [32].
+
+De coninc:
+ Meester, nu doet mi verstaen,
+ Wanneer soe was dat kint gheboren?
+
+Meester:
+ Te nacht, her coninc, als ghi mocht horen,
+ Soe wort [33] gheboren dat jonghelinc.
+ Syn vader es een hoghe coninc
+ Van Cecilien in kerstenlant.
+
+De coninc:
+ Meester, nu so doet mi bekant,
+ Selen dese saken moeten sijn?
+
+Meester:
+ Jaes, [34] her coninc, bi Apolijn! [35]
+ Ofte en doe [36] cracht van groter hoeden [37]
+ Maer wildi werken na den vroeden
+ Ic sal u enen raet visieren [38]
+ Hoe ende in wat manieren
+ Dat ghi selt bliven in uwen staet;
+ Want enen goeden scarpen raet
+ Waer hier goet toe gheoerdeneert. [39]
+
+De coninc:
+ Ay, nu so benic ghescofeert! [40]
+ Van der saken, die ghi mi telt,
+ Es mijn herte alsoe ontstelt,
+ Dat ic mi niet gheraden en can; [41]
+ Maer ghi sijt soe wisen man,
+ Platus, meester, lieve vrient,
+ Ende hebdi mi langhe met trouwen ghedient,
+ Ende meneghen wisen raet ghegheven,
+ Dat ic in eren altoes ben bleven;
+ Nu biddic u, meester ghetrouwe ende goet,
+ Dat ghi al metter spoet
+ Wilt hulpen vinden enen raet.
+ So dat ic blive in minen staet
+ Ende van den jonghelinc onghequelt,
+ Daer ghi mi dus vele af telt,
+ Dat ic sijns mach wesen vri.
+
+Meester:
+ Her coninc here, soe hoert na mi,
+ Edel baroen, edel wigant:
+ Ghi selt mi gheve alte hant [42]
+ Enen scat met mi te voeren,
+ Ende ic zal in corten uren
+ Daer waert riden onghespaert. [43]
+ Den jonghelinc van hogher aert
+ Sal ic ghecrighen [44] met miere [45] const.
+ Ik bidde Mamette [46] om sine onst, [47]
+ Dat icken [48] ghewinnen moet met eren;
+ Want nemmermeer en menic [49] te keren,
+ Ic salne [50] u bringhen in uwer ghewout. [51]
+ Daer omne seldi mi selver ende gout,
+ Her coninc, gheven in miere ghewelt. [52]
+ Ic salne stelen of copen om ghelt
+ Ofte ghecrighen met enegher list:
+ Aldus hebbic den raet gheghist, [53]
+ Dan sal hi u vri eighen [54] sijn,
+ Hi sal werden een goet payijn, [55]
+ Na onser wet selen wine [56] leren:
+ Aldus soe seldi bliven in eren,
+ Hi sal wenen, [57] dat ghi sijn vader sijt.
+ Nu lichtelijc, [58] het is meer dan tijt.
+ Ic wil gaen varen metter spoet.
+
+Deconinc:
+ Platus meester, desen raet es goet.
+ Gaet henen ende haast u metter vaert,
+ Ic wille dat ghi niet en spaert. [59]
+ Nemt scats ghenoech in uwer ghewelt [60]
+ Metter ghisschen [61] onghetelt,
+ Ende brinct mi den jonghelinc:
+ Dies biddic u boven alle dinc,
+ Ende en spaert daer ane ghenen cost,
+ Want ic hebben soe groten lost, [62]
+ Dat ic den jonghelinc soude beschouwen.
+
+Meester:
+ Her coninc here, in rechter trouwen!
+ Ic sal daer omme pinen dach ende nacht.
+
+OP SICILIË.
+
+Robbrecht:
+ En trouwen! ic hebbe soe langhe ghewacht,
+ Dat ic ghecreghen hebbe mijn begheert.
+ Dese jonghelinc die es soe weert
+ Met minen [63] oem den ouden grisen
+ Ende metter moeder, dien [64] soe prisen,
+ Dat si nie scoender kint en saghen;
+ Dese blisscap sal ic hen verjaghen,
+ Want het gheeft mynder herten pijn,
+ Vermalendijdt moetstu sijn
+ Ende die u oec ter wereld bracht!
+ Want ic nie sent, [65] dach noch nacht,
+ Blisscap int herte en conde ghewinnen.
+ Al souden si beide daer omme ontsinnen,
+ Dijn lijf dat heeftu nu verloren:
+ Ic sal di in enen put versmoren
+ Ofte sterven doen een ergher doet.
+
+Meester:
+ O vrient, dat ware jammer groet:
+ Het dunct mi sijn soe scone kint.
+ Ghi sijt emmer [66] te male [67] ontsint,
+ Dat ghi wilt doden dese jonge gheboert;
+ Maer ghi sijt daer op ghestoert, [68]
+ Dat hoeric wel ane uwe ghelaet. [69]
+ Ic bidde u, vertrect [70] mi uwen staet,
+ Waer omue sidi daer op soe gram?
+
+Robbrecht:
+ Vrient, doen hi ter wereld quam
+ Ende van siere moeder wert gheboren,
+ Quam mi in minen slape te voren,
+ Dat hi mi nemen soude mijn leven:
+ Dies benic in sorghen [71] bleven,
+ Dat ic noit sent en conste gheduren,
+ Ende ic hebbe ghewacht van uren turen, [72]
+ Ende hebbe ghestolen der moeder sijn,
+ Ic meine dat ic nu sinen fijn
+ Doen sal, [73] eer hi mi ontgaet.
+
+Meester:
+ Vrient, ic sal u beteren raet
+ Gheven, wildi na mi hoeren.
+ Secht mi: wanen [74] es hi gheboren?
+ Dies biddic u doer [75] Apolijn.
+ Hi mochte van selker [76] gheboerten sijn, [77]
+ Ic salne copen alte hande! [78]
+ Ende voerene met mi uten lande
+ In heydenesse, [79] des sijt wijs,
+ In ene stat, het Balderijs, [80]
+ Die doer Torkien [81] en gheleghen.
+
+Robbrecht:
+ Vrient, wildi den jonghen deghen [82]
+ Copen, ic sal u segghen dan,
+ Wiene droech; ende diene wan, [83]
+ Sal ic u segghen alte gader:
+ Die coninc van Cecilien es sijn vader.
+ Een wigant hoghe gheboren,
+ Ende sijn moeder, als ghi moghet hoeren.
+ Es conincs dochter van Hongherien.
+
+Meester:
+ Vrient, es hi van dier partien. [84]
+ So es die jonghelinc mijn gherief,
+ Ic salne copen, eest u lief.
+ Nu sprect op, hoe gheefdine mi?
+
+Robbrecht:
+ Vrient, dies moghdi wesen vri.
+ Om dusent pont van goude ghetelt.
+
+Meester:
+ Houdt, [85] vrient, daer es ghelt,
+ Ende gheeft mi den jonghelinc;
+ Maer berecht mi ene dinc:
+ Hoe es sijn name, doet mi bekant.
+
+Robbrecht:
+ Esmoreyt het [86] die jonghe wigant,
+ Al soe es die name sijn.
+
+Meester:
+ Soe sal hi ewelijc payijn
+ Bliven, dies moghdi wesen vroet;
+ Mamet di mi bewaren moet,
+ Ende ic vare wech met minen gast.
+
+Robbrecht:
+ En trouwen! nu es mijn herte ontlast
+ Van dies ic stont in groter sorghen;
+ Want ewelijc blijft hi verborghen
+ In heydenesse, dies benic wijs;
+ Want die stede van Balderijs
+ Leghet doer Torkien in verren lande.
+ God die moet hem gheven scande!
+ Hoe sere hadde hi mi ontstelt!
+ Nu willic gaen ende doen dit gelt
+ Heimelijc in miere ghewout, [87]
+ Want het es al edel gout.
+ Al en bleve mi nemmermeer
+ Dlantscap, nochtan waric een heer
+ Met desen ghelde, dat ic hebbe ontfaen. [88]
+ Ic hebt na minen wille wel ghedaen,
+ Want ooc sal mi nu bliven dlant.
+
+Meester:
+ Waer sidi, hoghe gheborne wigant,
+ Van Damast gheweldich coninc?
+ Nu comt ende siet den jonghelinc,
+ Die gheboren es van edelen bloede.
+
+De coninc:
+ Nu en was mi nie soe wel te moede,
+ Alst es van desen hoghen prosent. [89]
+ Ic salne ophouden [90] voor [91] mijn kint;
+ Mine dochter salicken bevelen.
+
+Meester:
+ Wattan! [92] her coninc, ghi selt helen [93]
+ Voor uwe dochter al gader,
+ Wie sijn moeder es ende sijn vader:
+ Dat en seldi haer vertrecken [94] niet,
+ Want u mochte daer af verdriet
+ Comen hier namaels over lanc; [95]
+ Want vrouwen sijn van herten wanc. [96]
+ Seidi hare sijn hoghe gheslachte,
+ Ende dan Venus [97] in haer wrachte, [98]
+ Ende worde minnende den jongen man
+ Soe mochte si hem segghen dan,
+ Hoe dat hi ware comen hier;
+ Want, her coninc, der minnen vier
+ Mochte in uwer dochter openbaren,
+ Als hi ware comen te sinen jaren.
+ Daer omme en secht haer ghene dinc,
+ Dan dat hi es een vondelinc;
+ Te min so salder haer gheligghen an.
+
+De coninc:
+ Platus, Platus, bi Tervogant [99]
+ Het dunct mi goet dat ghi mi segt.
+ Laet ons dit ewelijc ghedect
+ Sijn, dese sake, voor die dochter mijn
+ So machics in vreden sijn.--
+
+ Waer sidi, dochter Damiet?
+ Comt tot mi onghelet, [100]
+ Ic moet u spreken, bi Mahoen! [101]
+
+Damiet:
+ Vader, dat willic gherne doen.
+ Nu secht mi wats uw ghebot?
+
+De coninc:
+ Damiet, bi minen god,
+ Anesiet hier desen roeden mont,
+ Desen jonghelinc, dit es een vont; [102]
+ Mamet heeften mi verleent.
+ Ic hoerden daer hi hadde gheweent;
+ Daer ic in die boegaert wandelen ginc,
+ Daer vandic desen jonghelinc
+ Onder enen cederenboem.
+ Damiet, nu nemes goem, [103]
+ Ende houtten op [104] als uwen broeder;
+ Ghi moet sijn suster ende moeder.
+ Esmoreyt heyt [105] dese jonghen man.
+
+Damiet:
+ Vader, here, bi Tervogant
+ Noit en sach ic scoender kint.
+ Heeften ons Mamet ghesent, [106]
+ Dies willic hem danken ende Apolijn;
+ Ic wil gherne suster ende moeder sijn.
+ U uutvercoren jonghe figuere!
+ Du best die scoenste creature,
+ Die ie met oghen nie [107] ghesach.
+ Met rechten ic Mamet danken mach.
+ Dat ic sal hebben enen broeder:
+ Ic wil gherne sijn suster ende moeder.
+ O Esmoreyt, wel scoene jonghelinc,
+ Hoe sere verwondert mi dese dinc,
+ Dat ghi waert vonden sonder hoede;
+ Want ghi dunct mi van edelen bloede
+ Bi [108] de ghewaden, die ghi hebt an
+ Nu comt met mi, wel scoene man,
+ Ic sal u als minen broeder doen.
+
+OP SICILIË.
+
+De kersten coninc:
+ Waer sidi, Robberecht, neve coen?
+ Comt tot mi, ic moet u spreken.
+ Mi dunct dat mi mijn herte sal breken
+ Van groten rouwe, die mi gaet an.
+
+Robbrecht:
+ Ay oem, hoghe gheboren man,
+ Waer bi sidi aldus ontstelt?
+
+De kersten coninc:
+ Van rouwen benic alsoe ghequelt,
+ Ic duchte dat mi mijn herte sal scoeren: [109]
+ Myn scoene kint hebbic verloren,
+ Esmoreyt den sone mijn!
+ Ay, ic en mochte niet droever sijn!
+ Al haddic verloren in dier ghelijc [110]
+ Mijn goet ende oec mijn conincrijc,
+ Daer omme en woudic droeven twint, [111]
+ Haddic behouden mijn scoene kint.
+ Ay mi! ay mi! den bitteren rouwe
+ Die ic nu lide ende oec mijn vrouwe!--
+ Ic duchte het sal mi costen dlijf,
+ Ochte [112] mijn vrouwe, dat edel wijf;
+ Si heeften [113] rouwe int herte soe groet,
+ Mi dunct, ic ware mi liever doet,
+ Dan ic soude liden dit torment. [114]
+
+Robbrecht:
+ Ay! edel oem, wide bekint, [115]
+ Nu en wilt u aldus niet mesbaren!
+ Ic weet wel hoe daer es ghevaren;
+ Al drijft mijn moeye [116] den rouwe so groet,
+ Sine heeft daer af ghene noet:
+ Dat weet ic te voren wel.
+ Haer herte dat es tuwaert [117] fel [118],
+ Om dat ghi out sijt van daghen:
+ Ic hebt haer dicwel hoeren claghen.
+ Dat si van mi niet en wijst. [119]
+ Ic duchte, si u noch met hare list,
+ Her coninc oem, sal nemen dleven.
+ Si sal u seker noch vergheven.
+ Dat weet ic te voren wale.
+ Ic hebbe soe menichwerf haer tale
+ Gehoert in heimeliker stont,
+ Nochtan en ghewoeghs [120] nie mijn mont
+ Meer dan nu te deser ure.
+ Ic weet wel, si heeft die creatuere
+ Selve ter doet brocht,
+ Want si u noit wel en mocht,
+ Om dat ghi hebt enen grauwen baert.
+ Si es op ene ander vaert, [121]
+ Si mint seker enen jonghen man.
+
+De kersten coninc:
+ Bi den vader die mi ghewan!
+ Robbrecht neve, wistic dat,
+ Haer en soude ghehulpen bede no scat,
+ Ic en [122] soudse doeden, dat felle wijf!
+
+Robbrecht:
+ Oem, daer settic vore mijn lijf, [123]
+ Dat ic u segghe, en eest niet waer.
+ Ic hebt gheweten over menech jaer,
+ Dat si u niet en es van herten vrient.
+
+De kersten coninc:
+ O wi! ende waer hebbic dies verdient?
+ Met rechte ic dat wel claghen mach.
+ Mi dochte dat ic enen inghel sach,
+ Als ic anesach haer edel lijf,
+ Ende es so wreet dat felle wijf?
+ Seker, neve, dat wondert mi.
+ Nu gaet henen ende haeltse mi.
+ Ic moetse emmer [124] spreken hoeren.
+
+Robbrecht:
+ Waer sidi, vrouwe hoghe gheboren?
+ Comt toten coninc minen oem!
+ Och edel vrouwe, nemt sijns goem, [125]
+ Want hi staet al buten kere. [126]
+
+De vrouwe:
+ Ay her coninc, edel here!
+ Wie sal ons nu hulpen claghen
+ Den bitteren rouwe die wi draghen,
+ Dat wi hebben verloren ons kint?
+
+De kersten coninc:
+ Swijt, [127] van gode so moetti sijn ghescint, [128]
+ Felle pute, [129] quade vrouwe!
+ Al den druc ende den rouwe
+ Dat hebbi mi alte male ghedaen,
+ Dat sal u te quade vergaen;
+ Want ict algader hebbe vernomen,
+ Hoe die saken toe sijn comen:
+ Ghi hebt die moert allene ghewracht,
+ Mijn scone kint hebbi versmacht: [130]
+ Dat sal u seker costen dlijf.
+ Ghi sijt wel dat quaeste wijf.
+ Die nie [131] ter wereld lijf ontfinc.
+
+De vrouwe:
+ Och edel here, edel coninc,
+ Hoe soudic dat vinden in mijn herte.
+ Dat ic hem doen soude eneghe smerte,
+ Die ic te mijnder herten droeeh?
+
+De kersten coninc:
+ Swijt, quade vrouwe! hets genoech;
+ Gesproken, ic en wils nemmeer hoeren;
+ Ic sal u in enen put versmoren.
+ Robbrecht, leitse mi ghevaen! [132]
+
+De vrouwe:
+ God, die hem ane ene cruce liet slaen,
+ Die so moet mi nu verdinghen [133]
+ Ende te mijnder onscout [134] bringhen,
+ Want ic hier af niet en weet.
+
+Robbrecht:
+ Seker, vrouwe, hets mi leet.
+
+De vrouwe:
+ Ay God! ontfermt u dit swaer torment,
+ Daer ic in ben, want ic hebbe mijn kint
+ Verloren ende men tijcht mi ane die daet.
+ Ay gheweldich god, daer al an staet, [135]
+ Ghi waert sonder verdiente ende sonder scout [136]
+ Vaste ghenaghelt ane ene hout,
+ Oetmoedech [137] God, met naghelen dri,
+ Ontfermhertich [138] God, nu biddic di.
+ Dat die waerheit nog werde vernomen,
+ Ende ic te mijnder onscout moet comen;
+ Dies biddic u, hemelsche coninghinne!
+ Ay, sal ic nu in minen sinne
+ Bliven, dat sal wonder sijn.
+ Ay god, wie heeft sijn venijn
+ Aldus swaerlike [139] op mi ghescoten?
+ Ay god! uut u so comt gevloten
+ Alle rech; ende alle waerheit;
+ Nu hulpt mi noch te minen besceit, [140]
+ Dat ic onsculdih moet vonden sijn.
+
+IN DAMASCUS.
+
+(Achttien jaren later.)
+
+De jonghelinc:
+ O Tervogant ende Apolijn!
+ Hoe mach mijn suster, dat edel wijf,
+ Ghehebben also reine lijf,
+ Dat si ghenen man en mint,
+ Noch in heydenesse ne genen en kint, [141]
+ Die si woude hebben tot enen man!
+ Bi minen god Tervogan,
+ Si heeft emmer een edel natuere,
+ Ofte si mint ene creatuere
+ Heimelike, daer ic niet af weet;
+ Want si en es emmer niet bereet [142]
+ Tot enegh man die nu leeft.
+ Ic waent, haer Mamet al ingheeft,
+ Dat si heeft so edele aert.
+ Dit es mijnder liever suster bogaert;
+ Hier plecht [143] haar wandelinghe te sijn.
+ Bi minen god Apolijn,
+ Ic wilder mi ooc in vermeiden gaen,
+ Want die vaec [144] comt mi aen;
+ Ic wil hier slapen ende nemen rast. [145]
+
+De jonghe joncvrouwe Damiet:
+ Ay mi! ay mi, hoe groten last
+ Dragic al stille int herte binnen!
+ Ic ben bevaen [146] met sterker minnen,
+ Die ic heimelijc in mijn herte draghe.
+ O Apolijn! ic u dat claghe.
+ Dat mijn herte enen man soe mint,
+ Nochtan dat sijs niet en kint
+ Sijn gheboerte noch sijn geslacht;
+ Maer het doet der minnen cracht,
+ Si heeft mi vast in haren bant.
+ Ay, doene [147] mijn vader vant
+ Ende bracht mi den jonghelinc,
+ Ende gaffen mi als vondelinc,
+ Dat ic soude sijn suster ende moeder:
+ Hi waent dat hi es mijn broeder,
+ Maer hi en bestaet mi twinst; [148]
+ Nochtans hebbickene ghemint
+ Boven alle creatueren;
+ Want hi es edel van natueren
+ Ende oec van enen hoghen moede; [149]
+ Hi es coenlijc [150] van edelen bloede;
+ Al was hi te vondelinghe gheleit,
+ Mijn herte mi van binnen seit
+ Dat hi es hoghe gheboren.
+ O Esmoreit uutvercoren,
+ Edel ende vroem, scone wigant,
+ Doen u mijn lieven vader vant,
+ Dies es leden [151] bi ghetale
+ Achttien jaer, dat weet ie wale, [152]
+ Hebdi gheweest mijn minnekijn. [153]
+ O uutvoren deghen fijn, [154]
+ Ewelijc blivic in dit verdriet;
+ Want ic en wils u ghewaghen niet;
+ Dadict, [155] mijn vader name mi dlijf.
+
+De jonghelinc:
+ O uutvercoren edel wijf,
+ benic dan een vondelinc?
+ Ic waende mijn here de coninc,
+ Edel wijf, hadde ghesijn mijn vader,
+ Ende ghi mijn suster, dat wendic [156] al gader
+ Ende beide gheweest van enen bloede,
+ Ay! mi es nu alsoe wee te moede!
+ Bi minen gode Tervogan,
+ Ic ben wel die druefste man,
+ Die nie ter werelt lijf ontfinc.
+ Ay mi! benic dan een vondelinc,
+ Op erde nie droever man en waert.
+ Ic waende sijn van hogher aert,
+ Maer mi dunct ic ben een vont.
+ Nu biddic u, edel roede mont,
+ Dat ghi mi al gader segt
+ Van inde toerde [157] ende al ontdect,
+ Hoe dat mi uw vader vant.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ O Esmoreit, wel scoene wigant,
+ Nu ben ic wel alsoe droeve als ghi.
+ Ik en wijst [158] niet dat ghi mi waert so bi,
+ Doen ic sprac die droeve tale.
+ O edel wigant, nu nemet wale [159]:
+ Het quam mi uut grooter minnen vloet.
+
+De jonghelinc:
+ O edel wijf, nu maect mi vroet,
+ Hoe die saken comen sijn.
+ Ic plach te segghen "suster mijn",
+ Maer dat moetic nu verkeeren;
+ Enen anderen sanc moetic nu leren,
+ Edel wijf, ende spreken u an
+ Ghelijc enen vremden man.
+ Nochtan so moetic ewelijc bliven
+ U vrient ende ghetrouwe boven alle wiven,
+ Die op der erden sijn gheboren.
+ Och edel wijf, nu laat mi hoeren
+ Ende seght mi, waer ic vonden waert.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ Och edel jonghelinc van hogher aert,
+ Na dien dat ghi hebt ghehoert,
+ So willict u vertrecken voert,
+ Waer dat u mijn vader vant:
+ In sinen boegaert, scoene wigant,
+ Daer hi hem verwandelen [160] ghinc.
+
+De jonghelinc:
+ Och edel wijf, berecht mi ene dinc:
+ En hoerdi daer na noit ghewaghen
+ Vrouwe oft joncfrou in horen [161] claghen,
+ Dat iement een kint hadde verloren?
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ O edel jonghelinc uutvercoren
+ Daer af en hebbic niet ghehoert.
+
+De jonghelinc:
+ Ay! so ben ic van cleinder gheboert.
+ Dat duchtic, oft uut verren lande.
+ Mamet laete mi noch die scande
+ Verwinnen [162] dat ie weten moet [163]
+ Wie mi desen lachter [164] doet,
+ Dat ic te vondelinghe was bracht.
+ Nu en willic nemmer van enen nacht
+ Ten anderen verbeiden, ic [165] en hebbe vernomen [166]
+ Van wat gheslachte dat ic ben comen,
+ Ende wie dat mijn vader si.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ O Esmoreit, nu blijft bi mi!
+ Ic bits u in [167] die ere van allen vrouwen.
+ Storve mijn vader, ic soude u trouwen,
+ Edel wigant, tot enen man:
+ Esmoreit, so mogdi dan
+ Sijn van Damast gheweldich here.
+
+De jonghelinc:
+ O edel vrouwe, die onnere [168]
+ En sal u nemmermeer [169] gescien;
+ Dien lachter moet verre van u vlien,
+ Dat ghi sout nemen enen vondelinc.
+ Uw vader es een hoghe coninc,
+ Ende daer toe [170] sidi soe scoene.
+ Ghi moecht met rechten draghen croene,
+ Voer [171] elken man [172] die nu leeft.
+ Mijn herte van groten scaemde beeft,
+ Dat ic al dus hebbe ghevaren. [173]
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ O Esmoreit, laet u mesbaren!
+ Dies biddic u, edel wigant.
+ Al waest dat u mijn vader vant,
+ Dan [174] werd u nemmermeer verweten.
+ Met groten vrouden [175] onghemeten
+ Selen wi leven, ic ende ghi.
+
+De jonghelinc:
+ O edel wijf, dies moetic mi
+ Ewelijc van u beloven; [176]
+ Maer nemmermeer en willic hoven [177]
+ Met eneghen wive die nu leeft
+ Ofte die de werelt binnen heeft,
+ Ic en sal tierst, [178] bi Tervogan,
+ Den vader kinnen, die mi wan,
+ Ende oec die moeder, die mi droech.
+ O roede mont, ic hebbe ghenoech
+ Hier ghelet [179] ic wille gaen varen.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ O wi! nu machic wel mesbaren;
+ Ic blive alle in dit verdriet.
+ Vele spreken en doech [180] emmer niet,
+ Dat so hebbic ondervonden;
+ Vele spreken heeft in meneghen stonden
+ Dicwile beraden [181] toren; [182]
+ Bi vele spreken es die menege verloren,
+ Haddic gheswegen al stillekijn,
+ Soe haddic in vrouden moghen sijn.
+ Bi Esmoreit al mijn leven,
+ Dien ic met spreken hebbe verdreven.
+ Met rechte machic roepen: "olas! [183]
+ O wi, dat ic niet stom en was,
+ Doen ic sprac dit droeve woert."
+
+De jonghelinc:
+ O edel wijf, nu willic voert.
+ Mamet beware u reine lijf!
+ Nu biddic u, wel edel wijf,
+ Groet mi den coninc minen here.
+ Want ic en sal keren nemmermere,
+ Ic en [184] hebbe vonden mijn geslacht
+ Ende ooc den ghenen die mi bracht,
+ Daer ic te vondelinghe was gheleit.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ O scoene jonghelinc Esmoreit,
+ Nu biddic u doer oetmoet, [185]
+ Als ghi van uwer saken sijt vroet,
+ Dat ghi dan wederkeert tot mi.
+
+De jonghelinc:
+ O scone joncfrouwe van herten vri, [186]
+ Dan salic laten nemmermeer,
+ Ic en sal met enen corten keer, [187]
+ Edel wijf, tot u comen,
+ Als ic die waerheit hebbe vernomen,
+ Bi minen god Tervogant.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ O Esmoreit, nemet desen bant:
+ Hier in soe waerdi ghewonden,
+ Esmoreit, doen ghi waert vonden;
+ Edel jonghelinc, dies gheloeft.
+ Ghi selten [188] winden omtrent [189] u hoeft
+ Ende voerten alsoe openbaer
+ Op aventuere, of iement waer,
+ Die u kinnen mochte daer an,
+ Ende peinst om mi, wel scoene man,
+ Want ic blive in groter sorghen.
+
+OP SICILIË.
+
+De jonghelinc:
+ Mijn god, die niet en es verborghen,
+ Die moet nu mijn troester sijn!
+ O Mamet ende Appolijn,
+ Mahoen ende Tervogan,
+ Dese scoene wapen die hier staen an, [190]
+ Mochten si toe behoren mi,
+ Soe waer ic int herte wel vri [191]
+ Dat ic ware van edelen bloede.
+ Mi es emmer [192] also te moede,
+ Om dat ic lach daer in ghewonden,
+ Doen ic te vondelinghe was vonden;
+ Ic bender seker af [193] gheboren:
+ Mijn herte seghet mi te voren,
+ Want ic daer in ghewonden lach.
+ Ic nemmermeer vroude ghewinnen en mach.
+ Ic en [194] hebbe vonden mijn gheslachte,
+ Ende die mi oec te vondelinghe brachte.
+ Ic souts hem danken, [195] bi Apolijn!
+ Ay! mochtic noch vader ende moeder mijn
+ Scouwen, so waer mi therte verclaert;
+ Ende waren si dan van hogher aert.
+ So waer ic te male [196] van sorgen vri,
+
+Sine moeder:
+ O edel jonghelinc, nu comt tot mi
+ Ende sprect tegen mi een woert,
+ Want ic hebbe u van verre ghehoert
+ Jammerlijc claghen u verdriet.
+
+De jonghelinc:
+ O scoene vrouwe, wats u ghesciet,
+ Dat ghi aldus lict [197] in dit prisoen? [198]
+
+Sine moeder:
+ O edel jonghelinc van herten coen,
+ Aldus moetic liggen ghevaen,
+ Nochtan en hebbic niet mesdaen,
+ Want mi verraderen [199] al [200] doet.
+ O scoene kint, nu maect mi vroet,
+ Hoe sidi comen in dit lant.
+ Ende wie gaf u dien bant?
+ Berecht mi dat, wel scoene jonchere.
+
+De jonghelinc:
+ Bi Mamet minen here.
+ Vrouwe, dan [201] sal ic u weigheren niet.
+ Wi mochen mallec anderen ons verdriet
+ Claghen, want ghi sijt ghevaen;
+ Ende groet verdriet es mi ghedaen;
+ Want ic te vondelinghe was gheleit,
+ Ende desen bant in gherechter waerheit
+ Daer so lach ic in ghewonden,
+ Lieve vrouwe, doen ic was vonden,
+ Ende voeren [202] aldus openbaer.
+ Op aventuere, of iement waer,
+ Die mi kinnen mochte daer an.
+
+Sine moeder:
+ Nu seght mi, wel scone man,
+ Wetti iet, waer ghi vonden waert?
+
+De jonghelinc:
+ O lieve vrouwe, in enen bogaert
+ Te Damast in ware dinc, [203]
+ Daer so vant mi di coninc,
+ Di mi op ghehouden heeft.
+
+ Ay god, die alle doeghden [204] gheeft,
+ Die moet sijn ghebenedijt!
+ Van herten benic nu verblijdt
+ Dat ic gheleeft hebbe den dach,
+ Dat ic mijn kint anescouwen mach.
+ Mijn herten mochte wel van vrouden [205] breken:
+ Ic sie mijn kint ende ic hoert spreken,
+ Daer ic om lide dit swaer tormint.
+ Sijt wille come, wel lieve kint!
+ Esmoreit, ic ben u moeder
+ Ende ghi mijn kint, dies sijt vroeder; [206]
+ Want ic maecte metter hant.
+ Esmoreit, selve dien bant:
+ Daerin so haddic u ghewonden,
+ Esmoreit, doen ghi waert vonden
+ Ende ghi mi ghenomen waert.
+
+De jonghelinc:
+ O lieve moeder, segt mi ter vaert, [207]
+ Hoe heet die vader, die mi wan?
+
+Sine moeder:
+ Dats van Cecilien die hoghe man
+ Es u vader, scoene jonghelinc,
+ Ende van Hongherien die coninc
+ Es die lieve vader mijn:
+ Ghi en mocht niet hogher gheboren sijn
+ Int Kerstenrijc verre noch bi. [208]
+
+De jonghelinc:
+ O lieve moeder, nu segt mi,
+ Waer omme lighdi aldus ghevaen?
+
+Sine moeder:
+ O lieve kint, dat heeft ghedaen
+ Een verrader valsch ende quaet,
+ Die uwen vader gaf den raet, [209]
+ Dat ic u selven hadde versmoert.
+
+De jonghelinc:
+ O wi der jammerliker moert!
+ Die dat mijn vader den coninc riet,
+ Bracht mi oec in dit verdriet,
+ Dat ic te vondelinghe was gheleit,
+ Ay, ende of ic die waerheit
+ Wijste, wie dat hadde ghedaen,
+ Die doot soude hi daer omme ontfaen,
+ Bi minen god Apolijn!
+ Ay! lieve moeder mijn,
+ Nu en willic langher beiden [210] niet,
+ Ic wil u corten dit verdriet,
+ Aen minen vader den hoghen baroen, [211]
+ Dat hi u bringhe uut desen prisoen,
+ Dat sal mine ierste bede sijn.
+ Danc hebbe Mamet ende Apolijn.
+ Ende die sceppere di mi ghewrachte, [212]
+ Dat ie hebbe vonden mijn gheslachte
+ Ende ooc die moeder, die mi droech.
+ Mijn herte met rechte in vrouden loech,
+ Doen ic anesach die moeder mijn.
+
+Sine moeder:
+ Oetmoedech [213] god, nu moetti sijn
+ Gheloeft, ghedanct in allen stonden:
+ Mijn lieve kint hebbic nu vonden,
+ Di mi nu verloesten [214] zal,
+ Want die vroude es sonder ghetal, [215]
+ Die nu mijn herte van binnen drijft.
+
+Robbrecht:
+ O wi enen dief, die men ontlijft,
+ En mochte niet so droeve ghesijn.
+ Als ic nu ben int herte mijn,
+ Want ik duchte grote scanden.
+ Haddickenes [216] doet met minen handen,
+ Doen ickenne vercocht, soe waer hi doot.
+ Ay! ic hebbe den anxt soe groet,
+ Dat mi daer af sal comen toren,
+ Want comet uut, ic ben verloren.
+ Dat icken vercochte den Sarrasijn.
+
+De kersten coninc:
+ Gaet henen, Robberecht neve mijn,
+ Tot mijnder vrouwen der coninghinnen,
+ Die ic ewelijc met herten moet minnen.
+ Ende ooc bliven onderdaen,
+ Want icxse ghehouden hebbe ghevaen
+ Sonder verdiente ende buten scout;
+ Dat rout mijnder herten menichfout,
+ Dat ic haer hebbe gheweest so wreet.
+ Gaet henen ende haeltse mi ghereet, [217]
+ Ende laetse haer scoene kint anscouwen.
+
+Robbrecht:
+ Her coninc here, in rechter trouwen.
+ Dat willic al te [218] gherne doen.
+
+ Comt edel vrouwe uut desen prisoen
+ Daer ghi dus langhe in hebt gheleghen;
+ Ghi selt anesien den jonghen deghen,
+ Esmoreit den jonghelinc.
+ Mijn herte van binnen vroude ontfinc,
+ Doen ic anesach den scoenen wigant.
+
+De kersten coninc:
+ O edele vrouwe, gheeft mi u hant,
+ Ende wilt mi desen mesdaet vergheven,
+ Want ewelijc al mijn leven
+ Soe willic u dienere [219] sijn,
+ Want die scouden [220] die sijn mijn;
+ Dat hebbic nu wel vernomen;
+ Want Esmoreit ons kint es comen,
+ Een scoen vol wassen jonghelinc,
+ Ic bidde u om gode, die ontfinc
+ Die doot van minnen [221], vergevet mi.
+
+De vrouwe:
+ O edel here van herten vri,
+ Ic wils u al te [222] gherne vergheven,
+ Want alle minen druc es achterbleven [223]
+ Ende al mijn toren ende al mijn leit. [224]
+ Waer es mijn lieve kint Esmoreit?
+ Roepten mi voort ende laetten mi sien.
+
+Robbrecht:
+ Och edel vrouwe, dat sal u ghescien.
+ Waer sidi, Esmoreyt, neve mijn?
+
+De jonghelinc:
+ Ic ben hier, bi Apolijn.
+ O! Mamet ende Mahoen,
+ Lieve vader, hoghe baroen,
+ Die [225] moet u gheven goeden dach,
+ Ende oec mijnder moeder die ic noit en sach
+ Meer [226] dan nu te deser tijt!
+ Ic ben al mijnder droefheit quijt,
+ Die ic in mijn herte ontfinc.
+ Doen ic vernam dat ic een vondelinc
+ Was, doen waert ic die droefste man,
+ Die nie ter werelt lijf ghewan,
+ Maer het is mi ten beste al vergaen.
+
+De kerstenconinc, sijn vader:
+ O Esmoreit, doet mi nu verstaen
+ Ende segt mi, waer hebdi ghewoent?
+
+De jonghelinc:
+ Met eenen coninc die es ghecroent
+ Te Damast, her vader mijn.
+ Hi es een edel Sarrasijn,
+ Die vant mi in sinen bogaert,
+ Ende hi heeft een dochter van hoger [227] aert,
+ Di mi soe blidelijc ontfinc:
+ Doen mi haer vader die coninc
+ Vant, doen wert si mijn moeder,
+ Ende hielt mi op als haren broeder,
+ Daer icxse [228] ewelijc om minnen moet.
+ Die heeft mi al ghemaect vroet.
+ Hoe dat mi haer vader vant,
+ Ende dat ie lach in desen bant,
+ Doen haer vader mi haer brachte.
+
+De vrouwe:
+ Dits die bant die ic selve wrachte,
+ Esmoreit, wel scone man.
+ Ic setter uws vader wapen an,
+ Men macht noch sien in drie paertien, [229]
+ Ende ooc die wapen van Hongherien,
+ Omdat ghi daer uut sijt geboren;
+ Soe haddic u soe uutvercoren,
+ Dat icken maecte tuwer eren,
+ Dat mi ter droefheit moeste verkeren.
+ Esmoreit, doen ic u verloes. [230]
+ Ic bidde gode, die zijn cruce coes, [231]
+ Dat hijt hem te recht wille vergheven,
+ Die mi anedede dat bitter leven
+ Daer ic so langhe in hebbe ghesijn.
+
+De jonghelinc:
+ O lieve moeder, bi Apolijn!
+ En was nie [232] ondaet [233] noch moert
+ Si en [234] moeten comen voert, [235]
+ Ende indinde [236] werden si gheloent.
+
+Robbrecht:
+ Bi den here die was ghecroent
+ Met eenre croenen van dorijn, [237]
+ Esmoreit neve mijn,
+ Wistict wie dat hadde ghedaen,
+ Die doot soude hi daer omme ontfaen,
+ Ofte hi ontsonce mi in die eerde; [238]
+ Ic soudene seker met minen sweerde
+ Doeden ofte nemen dlijf.
+ Ay mi! oft ic den keytijf
+ Wiste die u den lachter dede,
+ Hi en soude mi niet in kerstenhede [239]
+ Ontsitten, [240] hi ware seker doot.
+
+De vrouwe:
+ Nu willen wi leven in vrouden groet
+ Ende alle droefheit willen wi vergheten,
+ Want met vrouden onghemeten
+ Soe es mijn herte nu bevaen.
+
+De coninc:
+ Esmoreit sone, nu laet ons gaen
+ Ende laet ons met vrouden sijn.
+ Maer Mamet ende Apolyn
+ Die so moetti nu vertien, [241]
+ Ende gheloven ane Marien
+ Ende ane God den oversten vader,
+ Die ons ghemaect heeft alle gader,
+ Ende al dat in die wereld leeft
+ Met sijnre const ghemaect heeft:
+ Die sonne ende mane, dach ende nacht
+ Heeft hi ghemaect met siere cracht
+ Ende oec hemel ende ertrijc
+ Ende loef ende gras in dier ghelijc [242]
+ Daer soe moeti gheloven an.
+
+De jonghelinc:
+ Vader here, so biddic hem dan
+ Den oversten god van den troene, [243]
+ Dat hi Damiet die scoene
+ Beware boven al dat leeft,
+ Want si mi op ghehouden heeft:
+ Daer omme eest recht dat icse minne
+ Van Damast die jonge coninghinne,
+ Damiet dat edel wijf,
+ Ay God, bewaert haer reine lijf!
+ Want si es nojael [244] ende goet;
+ Met rechte dat icse minnen moet
+ Boven alle die leven op eertrijc.
+ En dadicx niet, so haddic onghelijc,
+ Want si es mi van herten vrient.
+
+Robbrecht:
+ Esmoreit neve, dats goet verdient. [245]
+ Nu willen wi alle droefheit vergheten;
+ Met bliden moede willen wi gaen eten,
+ Want die tafel es bereit.
+
+IN DAMASCUS.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ Ay! ende waer mach Esmoreit
+ Merren, [246] dat hi niet en comt?
+ Ic duchte hi es verdoemt [247]
+ Ochte ghestorven quader doot,
+ Ofte hi es in vrouden groet,
+ Dat hi mi dus heeft vergheten.
+ Ic sel nochtans die waerheit weten,
+ Hoe die saken met hem staen,
+ Al soudic daer om die werelt doer gaen.
+ Waer sidi, Platus, meester vroet?
+
+De meester:
+ Edel vrouwe, ghetrouwe ende goet;
+ Tot uwen dienste ben ic bereit.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ Meester, nu willic Esmoreit,
+ Gaen soeken van lande te lande.
+ Al soudic daer omme liden scande
+ Ende honglier ende dorst ende jeghenspoet, [248]
+ Het es ene dinc dat wesen moet:
+ Gherechte minne dwinct mi daer tu.
+ Lieve meester, nu biddic u,
+ Dat ghijs mi niet af en gaet, [249]
+ Ghi en blijft bi mi ende gheeft mi raet,
+ Hoe dat wine vinden moghen.
+
+De meester:
+ Vrouwe, nu sijt in goeden hoghen! [250]
+ Na dien dat ghijs begheert
+ Ende ghi den jonghelinc hebdt soe weert, [251]
+ So willen wi soeken den hoeghen [252] man.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ Platus meester, ga wi dan,
+ Ghelijc of wi waren pilgherijm. [253]
+
+OP SICILIË.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ Ay! en sal hier iement sijn
+ Die ons beiden iet sai gheven:
+ Twe pilgherijms die sijn verdreven
+ Ende van den roevers af gheset?
+
+De jonghelinc:
+ Ay! daer hoeric Damiet
+ Spreken; hoerdicse niet?
+ O weerde maghet sente Marie,
+ Ende hoe ghelijc so sprect si hare,
+ Damiet der scoender care, [254]
+ Van Damast die scoene coninghinne,
+ Die ic boven alle vrouwen minne,
+ Die op der eerden sijn gheboren.
+ Nu sprect op ende laet mi hoeren,
+ Ghi sprect haer boven maten ghelijc.
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ Waer ic te Damast int conincrijc,
+ Esmoreit wel scoene man,
+ Soe soudic haer bat [255] gheliken dan;
+ Maer nu sta ic als een pilgherijm.
+
+De jonghelinc:
+ O Damiet, vrouwe mijn,
+ Ende sidi dit, wel edel wijf?
+ Mijn herte, mijn ziele ende mijn lijf
+ Met rechten in vrouden leven mach,
+ Want ic niet liever gast en sach.
+ Die noit [256] op eertrike was gheboren.
+ Och edel wijf, nu laet mi hoeren,
+ Hoe sidi comen in dit lant?
+
+De jonghe joncfrou Damiet:
+ O Esmoreit, wel scoene wigant
+ Mi dochte ic hadde u gherne ghesien,
+ Maer en mochte mi niet gescien,
+ Ic en [257] moeste daer omme liden pijn. [258]
+ Doen maectic mi als een pilgherijm,
+ Ende come aldus ghedoelt doert dlant,
+ Ende nam Platus metter [259] hant,
+ Dat hi soude mijn behoeder sijn.
+
+De jonghelinc:
+ Waer sidi, lieve vader mijn?
+ Comt tot hie [260], ghi moetse scouwen,
+ Die vol minnen ende vol trouwen
+ Haer herte tote miwaert draecht.
+ Het es recht dat si mi behaecht:
+ Sie heeft soe vele doer mi [261] ghedaen.
+
+De coninc:
+ Soe willicse met blider herten ontfaen.
+ Sijt wille come, Damiete wel scoene!
+ Ghi selt in Cecilien croene
+ Draghen boven al die leven.
+ Ic salse minen sone opgheven, [262]
+ Ende ghi selt seker werden sijn wijf;
+ Want ic hebbe soe ouden lijf,
+ Dat icse [263] nemmeer ghedragen en can.
+
+Robbrecht:
+ Her coninc oem, bi sente Jan!
+ Esmoreit hi es wel weert,
+ Hi wert een ridder wide vermeert
+ Ende die de wapene wel hantiert:
+ Desen raet [264] dunct mi goet ghevisiert, [265]
+ Dat hi die crone van u ontfa [266]
+ Damiet, nu comt hier na, [267]
+ Ghi selt werden jonghe coninghinne.
+
+De meester:
+ Hulpt Mamet! dat ic niet uut minen sinne
+ En come, dat verwondert mi.
+ O Esmoreit, edel ridder vri,
+ Die man brachte u in al dit verdriet.
+ Wat hi u secht, hine meines niet,
+ Hi hevet tuweert [268] al valschen gront. [269]
+ Ic cochte u jeghen hem om dusent pont
+ Van finen goude, die ic hem gaf.
+
+De jonghelinc:
+ Meester, nu secht mi daer af,
+ Hoe die saken geleghen sijn.
+
+De meester:
+ O Esmoreit, bi Apolijn,
+ Dies es leden [270] achtien jaer,
+ Dat ic quam ghereden daer,
+ Esmoreit, op die selve stede.
+ Nu hoert, wat die keitijf dede:
+ Daer soude hi u seker hebben versmoert,
+ Hi sprac tot u soe felle woert,
+ Dat ghi hem sijn rike sout ondergaen. [271]
+ Ghi moeste hem emmer [272] iet bestaen,
+ Dat hoerdic wel an sijn ghelaet. [273]
+
+De jonghelinc:
+ Meester, vertrect [274] mi alden staet,
+ Dies biddic u uter maten sere,
+ Want ic sta al buten kere, [275]
+ Dat ic die waarheit niet en weet,
+ Die mijnre moeder dat groete leet
+ Ende mi dien lachter mocht anedoen.
+
+De meester:
+ O Esmoreit, bi Mahoen,
+ Het heeft ghedaen die selve man.
+ Bi minen god Tervogan,
+ Hi soude u hebben ghenomen dlijf,
+ Want hi vermaets hem, [276] die keitijf;
+ Ic hoeret ende sprac hem aen
+ Ende seide hem, het ware quaet ghedaen.
+ Want hi soude doden den jonghen vooght [277]
+ Alsoe dat ic u jeghen hem cocht
+ Om dusent pont van goude roet
+
+De jonghelinc:
+ Bi den Here di mi gheboet. [278]
+ Die ondaet sal ghewroken sijn,
+ Eer ic sal eten of drincken wijn,
+ Nu moeti uwen indach [279] doen!
+ Waer sidi vader, hoghe baroen,
+ Ende Robberecht die moerdenaer?
+
+Robbrecht:
+ Bi den here, dan [280] es niet waer!
+ Esmoreit, neve mijn,
+ Ic hebbe oit [281] goet ende ghetrouwe ghesijn,
+ Ic was noit moerdenaer no [282] verrader.
+
+De jonghelinc:
+ Swijt, pute soene [283]! het es noch quader
+ Die ondaet di ghi hebdt ghewracht.
+ Hoe quam dat nie [284] in u ghedacht
+ Te vercopen uwes selfs gheboren bloet,
+ Ende maket minen vader vroet, [285]
+ Dat mijn moeder hadde ghedaen?
+
+Robbrecht:
+ Daer willic in een crijt [286] voer gaen,
+ Esmoreit, wel coene wigant,
+ Es hier enich man int dlant,
+ Di mi dat wil tien an. [287]
+
+De meester:
+ Swijt al stille, quaet tiran! [288]
+ Ghi soutten hebben doot ghesteken,
+ En haddi mi niet hoeren spreken,
+ Daer ic ten aenganghe [289] quam ghereden.
+ Ic en was nie soe wel te vreden,
+ Als dat icken jeghen u cochte om gelt.
+ Ic gaeft u al onghetelt
+ In een foertsier, [290] was yvorijn; [291]
+ Noch soude ment vinden in uwe scrijn:
+ Daer willic onder setten [292] mijn lijf.
+
+De jonghelinc:
+ Ay mi, Robberecht, fel keitijf:
+ Met rechte ic u wel haten mach.
+ Ghi selt nu hebben uwen doemsdach: [293]
+ Al die werelt en holpe u niet.
+
+Robbrecht hanct men hier.
+
+De jonghelinc noch:
+ Aldus eest menichwerf ghesciet:
+ Quade werken comen te quaden loene;
+ Maer reine herten spannen croene,
+ Die vol doeghden sijn ende vol trouwen.
+ Daer omme radic, heren ende vrouwen.
+ Dat ghi u herte in doeghden stelt,
+ So wordi in dinde [294] met gode verseilt [295]
+ Daer boven in den hoghen troene,
+ Daer die ingelen singhen scoene:
+ Dies onne [296] ons die hemelsche vader!
+ Nu seght Amen alle gader.
+
+AMEN.
+
+De meester:
+ God, die neme ons allen in hoede.
+ Nu hoert, ghi wise ende ghi vroede,
+ Hier soe moghdi merken ende verstaen,
+ Hoe Esmoreit ene wrake heeft ghedaen
+ Over Robbrecht sinen neve al hier te stede.
+
+ Elc blive sittene in sinen vrede, [297]
+ Niemen en wille thuusweert gaen:
+ Ene sotheit [298] sal men u spelen gaen,
+ Die cort sal sijn, doe ic u weten.
+ Wie honger heeft, hi mach gaen eten,
+ Ende gaet alle dien graet [299] neder.
+ Ghenoeghet u, so comt alle mergen weder.
+
+
+
+
+
+
+
+AANTEEKENINGEN
+
+
+[1] Haarlem 1887.
+
+[2] Bij de oorspronkelijke opvoeringen was het tooneel
+hoogstwaarschijnlijk in twee helften verdeeld.
+
+[3] maagd
+
+[4] hooren
+
+[5] te voren
+
+[6] dan kunt ge een wonderlijke zaak vernemen
+
+[7] schurk
+
+[8] oer = oor = erfgenaam
+
+[9] jongen
+
+[10] verdriet
+
+[11] die hem
+
+[12] bewerkte
+
+[13] heer
+
+[14] zwijgt
+
+[15] hoe het
+
+[16] verwenscht
+
+[17] geweest
+
+[18] het leven
+
+[19] grysaard
+
+[20] lusthof
+
+[21] woud, boschrijk land
+
+[22] Bastaert bliven = verstoken blijven (eig. als een bastaard)
+
+[23] schiep
+
+[24] moeite doen
+
+[25] held, strijder, voornaam persoon
+
+[26] Damascus
+
+[27] machtig
+
+[28] doet mij pijn van verdriet
+
+[29] neerslachtig
+
+[30] op den tijd van de metten = vroegdienst in de Katholieke kerk
+tegen den ochtend. Let op dat een Mohammedaan over de "metten" spreekt!
+
+[31] kersten = christen
+
+[32] tot het Christendom overgaan.
+
+[33] werd
+
+[34] Zoo is het
+
+[35] in de middelned. literatuur in het algemeen benaming voor een
+heidensche godheid; van het verschil tusschen Mohammedanen en Heidenen
+waren de Middeleeuwers niet wel bewust
+
+[36] Indien niet wordt gedaan
+
+[37] voorzorg, behoedzaamheid
+
+[38] bedenken
+
+[39] goed van pas
+
+[40] verbijsterd
+
+[41] dat ik niet weet wat te doen
+
+[42] onmiddellijk
+
+[43] onverwijld
+
+[44] in handen krijgen
+
+[45] mijn
+
+[46] Mohammed, hier een Saraceensche afgod
+
+[47] gunst
+
+[48] ik hem
+
+[49] meen ik
+
+[50] of ik zal
+
+[51] macht
+
+[52] te mijner beschikking
+
+[53] bedacht
+
+[54] eigendom
+
+[55] heiden
+
+[56] wij hem
+
+[57] wanen
+
+[58] vlug
+
+[59] draalt
+
+[60] met u mee, in uw bezit
+
+[61] deze plaats is niet duidelijk: wellicht beteekent het "op de gis"
+"in het wilde weg"
+
+[62] lust
+
+[63] dierbaar aan
+
+[64] die hem
+
+[65] sedert
+
+[66] stellig
+
+[67] volkomen
+
+[68] vertoornd
+
+[69] wyze van doen
+
+[70] vertel
+
+[71] vrees
+
+[72] voortdurend
+
+[73] hem dooden
+
+[74] vanwaar
+
+[75] ter wille van
+
+[76] zoodanige
+
+[77] voor 't verband hier bij te denken: "dat"
+
+[78] onmiddellijk
+
+[79] het land der heidenen
+
+[80] die Balderijs heet, d.i. vermoedelijk Bassora, Z.O. van Bagdad
+
+[81] Turkije
+
+[82] ridder
+
+[83] gewon
+
+[84] geslacht
+
+[85] ziedaar
+
+[86] heet
+
+[87] bezit
+
+[88] ontvangen
+
+[89] geschenk
+
+[90] opvoeden
+
+[91] als
+
+[92] welnu
+
+[93] verbergen
+
+[94] vertellen
+
+[95] na langen tijd
+
+[96] onstandvastig, hier ongeveer in de beteekenis van: "er is geen
+peil op ze te trekken"
+
+[97] let op "Venus" in de mond van den Saraceen
+
+[98] aan 't werk ging
+
+[99] Naar Middeleeuwsche meening een Saraceensche afgod. De naam is
+misschien een verbastering van een Grieksche en Latijnsche bijnaam
+van Hermes (Mercurius)
+
+[100] onmiddelijk
+
+[101] Mohammed (zie bij Mamet vs. 114)
+
+[102] vondeling
+
+[103] let op, draag zorg
+
+[104] voed hem op
+
+[105] heet
+
+[106] gezonden
+
+[107] ooit
+
+[108] door
+
+[109] scheuren, breken
+
+[110] op deze wijze
+
+[111] geen zier
+
+[112] of
+
+[113] heeft den
+
+[114] kwelling
+
+[115] vermaard
+
+[116] tante
+
+[117] ten opzichte van u
+
+[118] boosaardig
+
+[119] = dat ze niet wist dat ik in de nabijheid was
+
+[120] gewaagde ervan
+
+[121] zij is op een anderen weg
+
+[122] ik zou toch
+
+[123] leven
+
+[124] in elk geval, volstrekt
+
+[125] zie vs. 270
+
+[126] buiten zichzelf
+
+[127] zwijg
+
+[128] verdorven, gestraft
+
+[129] vrouw van slechten levenswandel
+
+[130] vermoord
+
+[131] ooit
+
+[132] gevangen
+
+[133] voor mij optreden, vrijpleiten
+
+[134] onschuld
+
+[135] zonder wien niets geschiedt
+
+[136] onverdiend en onschuldig
+
+[137] genadig
+
+[138] barmhartig
+
+[139] boosaardig
+
+[140] doe mij recht verkrijgen
+
+[141] kent
+
+[142] bereid
+
+[143] pleegt
+
+[144] slaap
+
+[145] rust
+
+[146] bevangen
+
+[147] toen hem
+
+[148] in het geheel niet
+
+[149] hij heeft een fiere, edele, inborst
+
+[150] dit woord is hier niet zeer begrijpelijk. Moltzer wil er
+"kenlijk" voor in de plaats lezen
+
+[151] geleden
+
+[152] wel
+
+[153] liefste
+
+[154] schoon
+
+[155] Deed ik het
+
+[156] waande ik
+
+[157] van begin tot einde
+
+[158] wist
+
+[159] houd het ten goede
+
+[160] wandelen
+
+[161] haar, bezitt. voornaamwoord
+
+[162] te boven komen
+
+[163] moge
+
+[164] schande
+
+[165] of ik...
+
+[166] onderzoek gedaan
+
+[167] bij
+
+[168] oneer
+
+[169] nooit
+
+[170] bovendien
+
+[171] meer dan
+
+[172] mensch
+
+[173] gehandeld
+
+[174] = dat en = dat... niet
+
+[175] vreugde
+
+[176] daarvoor moet ik u eeuwig prijzen
+
+[177] eigenl. zich verheugen, feestvieren; hier behagen scheppen in
+
+[178] eerst
+
+[179] gedraald
+
+[180] deugt
+
+[181] teweeggebracht
+
+[182] verdriet
+
+[183] helaas!
+
+[184] Of ik....
+
+[185] ter wille van (uw) genade = goedheid
+
+[186] edel
+
+[187] spoedig
+
+[188] zult hem
+
+[189] rondom
+
+[190] op de "bant"
+
+[191] verheugd
+
+[192] bepaald
+
+[193] "van edelen bloede"
+
+[194] wanneer ik niet heb...
+
+[195] zou het hem betaald zetten
+
+[196] geheel en al
+
+[197] ligt
+
+[198] gevangenis
+
+[199] volgens het handschr. Waarschijnlijk moet er staan: verraderie
+
+[200] dit alles
+
+[201] dat en
+
+[202] draag hem
+
+[203] stoplap voor 't rijm = voorwaar
+
+[204] deugd, hier meer in de beteekenis van weldaad
+
+[205] vreugde
+
+[206] weet dit
+
+[207] terstond
+
+[208] dichtbij
+
+[209] op het idee bracht
+
+[210] dralen, toeven
+
+[211] hier in 't algemeen: edelman
+
+[212] schiep
+
+[213] genadig
+
+[214] verlossen
+
+[215] want de vreugde is eindeloos groot
+
+[216] had ik hem
+
+[217] onmiddellijk
+
+[218] zeer
+
+[219] dienaar
+
+[220] schulden
+
+[221] uit liefde
+
+[222] zeer
+
+[223] verdwenen
+
+[224] leed
+
+[225] Mamet (= Mahoen), zie vs. 114
+
+[226] eerder
+
+[227] edele
+
+[228] ik ze
+
+[229] kwartieren
+
+[230] verloor
+
+[231] die aan het kruis wilde sterven
+
+[232] nooit kwam voor ...
+
+[233] misdaad
+
+[234] of ze
+
+[235] aan het licht komen
+
+[236] in 't eind
+
+[237] doornenkroon
+
+[238] of hij moest mij ontgaan doordat hij in de aarde wegzonk
+
+[239] in het gebied der christenen
+
+[240] ontkomen
+
+[241] laten varen
+
+[242] eveneens
+
+[243] hemel
+
+[244] kuisch, edel
+
+[245] dat is zooals het behoort, niet meer dan billijk
+
+[246] toeven
+
+[247] verloren
+
+[248] tegenspoed
+
+[249] verlaat
+
+[250] in goeden hoghen = verheugd
+
+[251] den jongeling zoo bemint
+
+[252] edel
+
+[253] pelgrim
+
+[254] lieve, geliefde
+
+[255] beter
+
+[256] ooit
+
+[257] of ik moest....
+
+[258] moeite
+
+[259] bij de
+
+[260] hier
+
+[261] om mijnentwil
+
+[262] overgeven
+
+[263] d. i. de kroon
+
+[264] hier = plan
+
+[265] bedacht
+
+[266] ontvangen
+
+[267] hierheen
+
+[268] ten opzichte van
+
+[269] nl. van het hart
+
+[270] geleden
+
+[271] afhandig maken
+
+[272] bepaald
+
+[273] manier van doen, van spreken
+
+[274] vertelt
+
+[275] buiten mij zelf
+
+[276] durfde
+
+[277] heer
+
+[278] schiep
+
+[279] d.i. endedach = sterfdag
+
+[280] dat en
+
+[281] altijd
+
+[282] noch
+
+[283] zie vs. 363; de heele uitdrukking = schurk
+
+[284] ooit
+
+[285] wijsmaken
+
+[286] strijdperk (voor een tweegevecht als godsoordeel)
+
+[287] aantijgen, beschuldigen
+
+[288] hier: booswicht
+
+[289] juist van pas, onverwacht
+
+[290] kist
+
+[291] van ivoor
+
+[292] verwedden
+
+[293] dag des oordeels, hier sterfdag;
+
+[294] in het einde, d.i. bij uw dood
+
+[295] d.i. verselt (vergezeld) = vereenigd
+
+[296] gunne, verleene
+
+[297] op zijn gemak
+
+[298] klucht; na een "abel spel" werd een "sotternie" = een klucht,
+vertoond
+
+[299] trap
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+ In de serie Uitgaven van
+
+ KLASSIEKE NEDERLANDSCHE LETTERKUNDE
+
+ zijn op gelijke wijze als dit boekje uitgegeven:
+
+ BEATRIJS
+
+ Het middelneerlandsche gedicht in proza naverteld.
+
+ LANSELOET ENDE SANDERIJN
+ (Lanseloet van Denemerken.)
+
+ Middeleeuwsch tooneelspel in den oorspronkelijken tekst, met inleiding
+ en verklarende aanteekeningen.
+
+ UIT HOOFT's LYRIEK
+
+ Bloemlezing met inleiding over den dichter en aanteekeningen.
+
+ De uitgave van deze boekjes is verzorgd door R. J. SPITZ
+
+ Leeraar in de Nederlandsche Taal- en Letterkunde aan de Hoogere
+ Burgerschool te Apeldoorn.
+
+ Prijs f0.60 per stuk.
+
+
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Een abel spel van Esmoreit, by Various
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK EEN ABEL SPEL VAN ESMOREIT ***
+
+***** This file should be named 17644-8.txt or 17644-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ http://www.gutenberg.org/1/7/6/4/17644/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/17644-8.zip b/17644-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..b4b779a
--- /dev/null
+++ b/17644-8.zip
Binary files differ
diff --git a/17644-h.zip b/17644-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..29ff5fa
--- /dev/null
+++ b/17644-h.zip
Binary files differ
diff --git a/17644-h/17644-h.htm b/17644-h/17644-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..1dc437f
--- /dev/null
+++ b/17644-h/17644-h.htm
@@ -0,0 +1,4883 @@
+
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">
+
+<title>Een Abel Spel van Esmoreit: Sconics Sone van Cecilien</title>
+<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="author" content="Anonymous">
+<meta name="DC.Creator" content="Anonymous">
+<meta name="DC.Title" content="Een Abel Spel van Esmoreit: Sconics Sone van Cecilien">
+<meta name="DC.Date" content="## January 2006">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css">
+
+
+body
+{
+font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;;
+margin: 1.58em 16% 1.58em 16%;
+}
+
+/* title page headers */
+
+h1.docTitle
+{
+font-size: 1.6em;
+line-height: 2em;
+}
+
+h2.docImprint, h1.docTitle, h2.byline, h2.docTitle
+{
+text-align: center;
+}
+
+h2.byline
+{
+font-size: 1.1em;
+line-height: 1.44em;
+font-weight: normal;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+font-size: 1.2em;
+font-weight: bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+font-size: 1.2em;
+font-weight: normal;
+}
+
+/*
+
+h1..h5 headers
+
+class
+sub subtitle
+label label (e.g. chapter twelve)
+
+lghead head of embedded poem, etc.
+
+*/
+
+.div0 { padding-bottom: 1.6em; }
+.div1 { padding-bottom: 1.44em; }
+.div2 { padding-bottom: 1.2em; }
+.div3, .div4, .div5 { padding-bottom: 1.0em; }
+
+h1, h2, h3, h4, h5
+{
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+
+h1
+{
+font-size: 1.44em;
+line-height: 1.5em;
+}
+
+h1.label
+{
+font-size: 1.2em;
+line-height: 1.2em;
+margin-bottom: 0;
+}
+
+h2
+{
+font-size: 1.2em;
+line-height: 1.2em;
+}
+
+h2.label
+{
+font-size: 1.0em;
+margin-bottom: 0;
+}
+
+h3
+{
+font-size: 1.0em;
+line-height: 1.2em;
+}
+
+h3.lghead
+{
+margin-left: 10%;
+margin-right: 10%;
+}
+
+h4
+{
+font-size: 1.0em;
+line-height: 1.0em;
+}
+
+h5
+{
+font-size: 1.0em;
+line-height: 1.0em;
+font-style: italic;
+}
+
+
+/*
+p -- paragraph
+
+class
+initial initial paragraph of chapter, i.e. no indentation
+argument argument, the list of topics at the head of a chapter
+note footnote
+quote quoted material, like blockquote
+stb small thematic break
+mtb medium thematic break
+ltb large thematic break
+figure figure, plate, illustration
+legend legend with figure, plate, or other type of illustration
+*/
+
+p
+{
+text-indent: 0em;
+}
+
+.alignleft
+{
+text-align: left;
+}
+
+.aligncenter
+{
+text-align: center;
+}
+
+.alignright
+{
+text-align: right;
+}
+
+.alignblock
+{
+text-align: justify;
+}
+
+p.poetry
+{
+margin: 0em 10% 1.58em 10%;
+}
+
+p.line
+{
+margin: 0 10% 0 10%;
+}
+
+p.beforeline, p.afterline
+{
+margin-top: 1em;
+}
+
+p.initial
+{
+text-indent: 0em;
+}
+
+p.argument, p.note
+{
+font-size: 0.9em;
+line-height: 1.2em;
+text-indent: 0em;
+}
+
+p.argument
+{
+margin: 1.58em 10% 1.58em 10%;
+}
+
+p.quote
+{
+font-size: 0.9em;
+line-height: 1.2em;
+margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
+}
+
+div.blockquote
+{
+font-size: 0.9em;
+line-height: 1.2em;
+margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
+}
+
+div.notetext
+{
+font-size: 0.8em;
+line-height: 1.1em;
+}
+
+div.divFigure
+{
+text-align: center;
+}
+
+.floatLeft
+{
+float: left;
+margin: 10px 10px 10px 0;
+}
+
+.floatRight
+{
+float: right;
+margin: 10px 0 10px 10px;
+}
+
+p.figureHead
+{
+text-align: center;
+}
+
+p.figure, p.legend
+{
+font-size: 0.9em;
+margin-top: 0;
+text-align: center;
+}
+
+p.smallprint, li.smallprint
+{
+font-size: 0.8em;
+line-height: 1.1em;
+color: #666666;
+}
+
+/* Special cases for Filipino Riddles */
+
+p.question
+{
+text-align: left;
+margin-bottom: 0em;
+}
+
+p.answer
+{
+text-align: right;
+margin-top: 0em;
+}
+
+p.explanation
+{
+margin-left: 0.9em;
+margin-right: 0.9em;
+font-size: smaller;
+}
+
+
+/*
+// span -- used for special effects in formatting.
+//
+// class
+// leftnote note in the left margin
+// rightnote note in the right margin
+// pagenum page number, inserted at location of original page break.
+//
+// Note that the positioning only works properly in IE 5/6
+*/
+
+span.leftnote
+{
+position:absolute;
+left:1%;
+height:0em;
+width:14%;
+font-size: 0.8em;
+text-indent: 0em;
+line-height: 1.2em;
+}
+
+span.rightnote, span.pagenum
+{
+position:absolute;
+left:86%;
+height:0em;
+width:14%;
+text-align:right;
+text-indent: 0em;
+font-size: 0.8em;
+line-height: 1.2em;
+}
+
+
+/****** Poetry ******/
+
+div.poem
+{
+text-align: left;
+margin-left: 5%;
+width: 90%;
+position: relative;
+}
+
+.poem h4
+{
+margin-left: 5em;
+font-weight: normal;
+text-decoration: underline;
+}
+
+.poem .stanza
+{
+margin-top: 1em;
+}
+
+.poem .linenum
+{
+position: absolute;
+top: auto;
+left: -2.5em;
+margin: 0;
+text-indent: 0;
+font-size: 90%;
+text-align: center;
+width: 1.75em;
+color: #777;
+}
+
+.poem .i0 { display: block; margin-left: 2em; }
+.poem .i1 { display: block; margin-left: 3em; }
+.poem .i2 { display: block; margin-left: 4em; }
+.poem .i3 { display: block; margin-left: 5em; }
+.poem .i4 { display: block; margin-left: 6em; }
+.poem .i5 { display: block; margin-left: 7em; }
+.poem .i6 { display: block; margin-left: 8em; }
+.poem .i7 { display: block; margin-left: 9em; }
+.poem .i8 { display: block; margin-left: 10em; }
+.poem .i9 { display: block; margin-left: 11em; }
+
+
+
+/****** Annotations ******/
+
+span.corr
+{
+border-bottom: 1px dotted red;
+}
+
+span.measure
+{
+border-bottom: 1px dotted green;
+}
+
+
+
+
+.Greek
+{
+font-family: Gentium, "Arial Unicode MS", serif;
+}
+
+.Arabic
+{
+font-family: "Arial Unicode MS", sans-serif;
+}
+
+.letterspaced
+{
+letter-spacing: 0.2em;
+}
+
+span.smallcaps
+{
+font-variant: small-caps;
+}
+
+/*
+a -- anchor
+
+class
+offsite
+gloss glossary entry; should be less visible
+noteref (foot) note reference.
+hidden
+
+*/
+
+a.hidden:hover
+{
+text-decoration: none;
+}
+
+a.noteref:hover
+{
+text-decoration: none;
+}
+
+a.noteref
+{
+font-size: 80%;
+vertical-align: 0.25em;
+text-decoration: none;
+}
+
+a.hidden
+{
+text-decoration: none;
+}
+
+hr
+{
+width: 100%;
+height: 1px;
+color: black;
+}
+
+hr.tb
+{
+margin-top: 10px;
+margin-bottom: 10px;
+width: 25%;
+height: 1px;
+text-align: center;
+}
+
+hr.noteseparator
+{
+width: 25%;
+height: 1px;
+text-align: left;
+}
+
+
+
+
+
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend
+{
+color: #001FA4;
+}
+
+span.rightnote, span.pagenum, span.linenum
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+
+
+</style></head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of Een abel spel van Esmoreit, by Various
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Een abel spel van Esmoreit
+ Sconics sone van Cecilien
+
+Author: Various
+
+Editor: R. J. Spitz
+
+Release Date: January 31, 2006 [EBook #17644]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK EEN ABEL SPEL VAN ESMOREIT ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+<span class="pagenum">
+[1]
+</span><p class="div1"></p>
+<p></p>
+<div class="divFigure">
+<p class="legend"><img border="0" src="images/cover.jpg" alt=""></p>
+</div><p>
+<span class="pagenum"></span></p>
+<h1 class="docTitle">ZONNEBLOEM-BOEKJES. No. 2.</h1>
+<h1 class="docTitle">EEN ABEL SPEL VAN ESMOREIT</h1>
+<h1 class="docTitle">SCONICS SONE VAN CECILIEN.</h1>
+<h2 class="byline">Ingeleid en van aanteekeningen voorzien
+door
+<br>
+<span class="docAuthor">R.J. SPITZ.</span>
+<br>
+Leeraar H.B.S. te Apeldoorn.
+</h2>
+<h2 class="docImprint"><span class="smallcaps">Tweede, herziene druk.</span>
+<br>
+Uitgegeven door<br>
+&#8220;De Zonnebloem&#8221; te Apeldoorn.<br>
+1918.
+</h2><span class="pagenum">
+[2]
+</span><p class="div1"></p>
+<p class="aligncenter">Gedrukt ter drukkerij van de firma JOHs. J.C. VAN DER BURGH te Deventer.
+
+
+
+<span class="pagenum">
+[3]
+</span></p>
+<p class="div1"></p>
+<p>De hier volgende text van de &#8220;Esmoreit&#8221; is een publicatie volgens het handschrift naar Moltzer&#8217;s lezing.
+</p>
+<hr class="tb"><p>
+
+</p>
+<p>Het &#8220;Abel Spel van Esmoreit, sconincs sone van Cecilien&#8221;, is een van de Middeleeuwsche tooneelstukken, die te vinden zijn in een handschrift, dat te Brussel bewaard wordt en vermoedelijk
+uit het laatste kwart van de XIVe eeuw dagteekent. Dit handschrift bevat &#8220;abele&#8221; spelen, d.w.z. kunstige, vernuftige, ernstige
+spelen, in tegenstelling met de kunstlooze &#8220;sotternie&euml;n&#8221; (kluchten), die zich mede in de verzameling bevinden en na de opvoering van een abel spel werden vertoond.
+
+</p>
+<p>Deze abele spelen met de daarbij behoorende sotternie&euml;n zijn vermoedelijk opgevoerd door rondtrekkende voordragers: sprooksprekers.
+We kunnen met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zeggen, dat we hier te doen hebben met een afzonderlijke ontwikkeling
+van dramatische kunst, die staat buiten en los van de groote lijnen waarlangs het moderne drama, voortgekomen uit het kerkelijk
+drama van de Middeleeuwen, zich heeft ontwikkeld. Het is hier, bij een uitgave die geenerlei wetenschappelijk doel beoogt
+of zoodanige pretentie heeft, niet de plaats, om op deze literair-historische strijdvraag nader in te gaan; de belangstellende
+<span class="pagenum">
+[4]
+</span>lezer zij verwezen, o.m. naar het helder betoog van Dr. J. te Winkel in zijn &#8220;Geschiedenis der Nederlandsche Letterkunde&#8221;
+(Deel I, blz. 530&#8211;538).<a id="d0e120src" href="#d0e120" class="noteref">1</a>
+
+</p>
+<p>Zooals boven gezegd werd, deze uitgave heeft geenerlei wetenschappelijke pretentie; vandaar dan ook dat de aanteekeningen
+bij de text, zich van alle philologische geleerdheid onthouden en zich bepalen tot het geven van de noodzakelijke verklaringen.
+
+</p>
+<p>Wat ons dan bewogen heeft, naast de meerdere voortreffelijke wetenschappelijke uitgaven, die er van de Esmoreit bestaan, deze
+publicatie te ondernemen?
+
+</p>
+<p>Het antwoord zij, dat wij meenden, dat er voor een uitgave in smakelijken, prettigen vorm van dit stukje eigenaardige Middeleeuwsche
+cultuur nog wel plaats was. Hoe kunstloos en psychologisch-na&iuml;ef de verwikkeling en personen-teekening ook moge zijn, het
+stuk heeft met z&#8217;n prettig- en vlot-klinkende, sappige, kleur- en schakeering-rijke dialoog zeker genoeg kunstwaarde om ons
+modernen te bekoren, hetgeen meerdere opvoeringen van de laatste jaren hebben bewezen. Ook als cultuur-historisch document
+heeft het stuk groote waarde; al was het maar alleen om te bewijzen hoe veel meer fantazie de doorsn&ecirc;e-Middeleeuwer had, dan
+wij critische, moderne menschen. Zoo zou op een modern schouwburg-publiek het voortdurend wisselen van de plaats-van-handeling
+(Sicili&euml;&#8212;Damascus; in de text is de plaats telkens door den bewerker aangegeven.<a id="d0e129src" href="#d0e129" class="noteref">2</a> heel <span class="pagenum">
+[5]
+</span>wat storender werken dan het op den Middeleeuwschen toeschouwer zal hebben gedaan.
+
+</p>
+<p>Nog een enkel woord van toelichting voor den lezer, die niet gewoon is Middelnederlandsch te lezen. De teekens <i>oe</i> wordt uitgesproken als <i>oo</i>, <i>ae</i> als <i>aa</i>, <i>ue</i> als <i>uu</i>, <i>ij</i> als <i>ie</i>; tevens zij er op gewezen dat in het Middelnederlandsch werkwoord en voornaamwoord veelal nauw verbonden worden. Zoo beteekent
+bijv. <i>voerene</i>, voeren hem; <i>eest</i>, is het; <i>salne</i>, zal hem; waar deze vormen tot groote onduidelijkheid aanleiding zouden kunnen geven, zijn ze in de aanteekeningen verklaard.
+
+</p>
+<p>R.J. SPITZ.
+
+</p>
+<p>Apeldoorn, November 1916.
+
+
+</p>
+<p class="div2"></p>
+<h2>BIJ DEN TWEEDEN DRUK.</h2>
+<p>De text is nog eerst nauwkeurig nagezien en van enkele storende fouten gezuiverd. Bij de aanteekeningen is van enkele opmerkingen
+van belangstellende collega&#8217;s dankbaar gebruik gemaakt.
+
+</p>
+<p>S.
+
+</p>
+<p>Apeldoorn, Januari 1918.
+
+
+
+</p>
+<p></p>
+<hr class="noteseparator">
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e120" href="#d0e120src" class="noteref">1</a> Haarlem 1887.
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e129" href="#d0e129src" class="noteref">2</a> Bij de oorspronkelijke opvoeringen was het tooneel hoogstwaarschijnlijk in twee helften verdeeld.
+</p>
+</div><span class="pagenum">
+[6]
+</span><p class="div1"></p>
+<p class="div2"></p>
+<h2>PERSONEN.</h2>
+<p>De proloog.<br>
+De koning van Sicili&euml;.<br>
+De koningin.<br>
+Esmoreit, hun zoon.<br>
+Robbrecht, neef van den koning.<br>
+De koning van Damascus.<br>
+Dami&euml;t, zijn dochter.<br>
+Meester Platus.
+
+<span class="pagenum">
+[7]
+</span>
+
+</p>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De Proloog:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">God die van der maghet<a id="d0e211src" href="#d0e211" class="noteref">1</a> was gheboren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Om dat hi niet en woude laten verloren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hi met sinen handen hadde ghemaect,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">So woude hi al moeder naect
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">5</span><span class="poetryline">Die doet sterven in rechter trouwen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu biddic u, heren ende vrouwen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghi wilt swighen ende hoeren<a id="d0e226src" href="#d0e226" class="noteref">2</a>.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Het was een coninc hier te voeren<a id="d0e231src" href="#d0e231" class="noteref">3</a>,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">In Cecilien was hi gheseten&#8212;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">10</span><span class="poetryline">Verstaet, so moghdi wonder weten<a id="d0e238src" href="#d0e238" class="noteref">4</a>&#8212;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ghecreech een kint bi sijn wijf;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer bi hem hielt hi enen keitijf<a id="d0e245src" href="#d0e245" class="noteref">5</a>,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sijns broeder sone, hiet Robbrecht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die dat conincrike na recht
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">15</span><span class="poetryline">Alte male soude hebben verworven,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hadde die coninc sonder oer<a id="d0e256src" href="#d0e256" class="noteref">6</a> ghestorven.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer nu wert daer een cnecht<a id="d0e261src" href="#d0e261" class="noteref">7</a> gheboren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dies Robbrecht hadde groten toren<a id="d0e266src" href="#d0e266" class="noteref">8</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende int herte groten nijt.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">20</span><span class="poetryline">Nu seldi hier sien in corter tijt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wat dat den jonghelinc ghesciet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende hoe dat hem Robbrecht bracht in swer verdriet.
+<span class="pagenum">
+[8]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende enen Sarrasijn heft vercocht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende in groten ellende brocht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">25</span><span class="poetryline">Ende oec die moeder, diene<a id="d0e284src" href="#d0e284" class="noteref">9</a> droech,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat si daer na noit en loech
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">in twintich jaren, daer si lach
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende noit soine noch mane en sach:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat beriet<a id="d0e295src" href="#d0e295" class="noteref">10</a> her<a id="d0e298src" href="#d0e298" class="noteref">11</a> Robbrecht al.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">30</span><span class="poetryline">Nu swijt<a id="d0e303src" href="#d0e303" class="noteref">12</a> ende merct hoet<a id="d0e306src" href="#d0e306" class="noteref">13</a> beghinnen sal.</span></p>
+</div>
+</div>
+<h3 class="lghead">OP SICILI&Euml;.</h3>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay mi! ay mi der leider<a id="d0e316src" href="#d0e316" class="noteref">14</a> gheboert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die hier nu es comen voert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van Esmoreit den neve mijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic waende wel coninc hebben ghesijn<a id="d0e325src" href="#d0e325" class="noteref">15</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">35</span><span class="poetryline">Als mijn oem hadde ghelaten dlijf<a id="d0e330src" href="#d0e330" class="noteref">16</a>,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu heeft hi al bi sijn wijf
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Een kint ghecreghen, die oude viliaert<a id="d0e337src" href="#d0e337" class="noteref">17</a>.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Cecilien, edel bogaert<a id="d0e342src" href="#d0e342" class="noteref">18</a>,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Edel foreest,<a id="d0e347src" href="#d0e347" class="noteref">19</a> edel rijc!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">40</span><span class="poetryline">Ic moet bliven ewelijc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Edel foreest, van di bastaert<a id="d0e354src" href="#d0e354" class="noteref">20</a>:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dies mijn herte alsoe beswaert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat mi inbringhen sal de doet;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer bi den here die mi gheboet<a id="d0e363src" href="#d0e363" class="noteref">21</a>,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">45</span><span class="poetryline">Ic sal daer omme pinen<a id="d0e368src" href="#d0e368" class="noteref">22</a> nacht ende dach,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe ic dat wecht verderven mach;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic saelt versmoren oft verdrincken:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daar salic nacht ende dach om dincken,
+<span class="pagenum">
+[9]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Al soudic daer omme liden pijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">50</span><span class="poetryline">Ic sal noch selve de coninc sijn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van Cecilien, den hoghen lande.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic sal oec pinen om haer scande,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Der coninghinne, mijns oems wijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hi nemmermeer sijn lijf
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">55</span><span class="poetryline">Met haer en sal delen, die wigant<a id="d0e392src" href="#d0e392" class="noteref">23</a>.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Aldus so sal mi bliven dlant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Machic volbringhen dese dinc.</span></p>
+</div>
+</div>
+<h3 class="lghead">IN DAMASCUS.</h3>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer sidi, hoghe gheboren coninc
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van Damast<a id="d0e408src" href="#d0e408" class="noteref">24</a>, gheweldich<a id="d0e411src" href="#d0e411" class="noteref">25</a> heer?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">60</span><span class="poetryline">Mijn herte es mi van rouwen seer<a id="d0e416src" href="#d0e416" class="noteref">26</a>,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van saken, die ic hebbe ghesien.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Platus meester, wat sal gescien,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer ghi aldus om tachter<a id="d0e428src" href="#d0e428" class="noteref">27</a> sijt?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Her coninc, te nacht, te metten tijt<a id="d0e436src" href="#d0e436" class="noteref">28</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">65</span><span class="poetryline">Was ic daer buten opdat velt.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer sach ic die locht alsoe ghestelt
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende die planeten ant fiermament,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat in kerstenrijc<a id="d0e447src" href="#d0e447" class="noteref">29</a> een kint
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Gheboren es van hogher weerde,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">70</span><span class="poetryline">Dat u sal doeden metten sweerde.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Her coninc here, ende nemen dlijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende u dochter sal sijn sijn wijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende kerstenheit sal si ontfaen<a id="d0e460src" href="#d0e460" class="noteref">30</a>.</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[10]
+</span><div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Meester, nu doet mi verstaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">75</span><span class="poetryline">Wanneer soe was dat kint gheboren?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Te nacht, her coninc, als ghi mocht horen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Soe wort<a id="d0e478src" href="#d0e478" class="noteref">31</a> gheboren dat jonghelinc.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Syn vader es een hoghe coninc
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van Cecilien in kerstenlant.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">80</span><span class="poetryline">Meester, nu so doet mi bekant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Selen dese saken moeten sijn?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Jaes,<a id="d0e497src" href="#d0e497" class="noteref">32</a> her coninc, bi Apolijn!<a id="d0e500src" href="#d0e500" class="noteref">33</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ofte en doe<a id="d0e505src" href="#d0e505" class="noteref">34</a> cracht van groter hoeden<a id="d0e508src" href="#d0e508" class="noteref">35</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer wildi werken na den vroeden
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">85</span><span class="poetryline">Ic sal u enen raet visieren<a id="d0e515src" href="#d0e515" class="noteref">36</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe ende in wat manieren
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghi selt bliven in uwen staet;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want enen goeden scarpen raet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer hier goet toe gheoerdeneert.<a id="d0e526src" href="#d0e526" class="noteref">37</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">90</span><span class="poetryline">Ay, nu so benic ghescofeert!<a id="d0e533src" href="#d0e533" class="noteref">38</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van der saken, die ghi mi telt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Es mijn herte alsoe ontstelt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic mi niet gheraden en can;<a id="d0e542src" href="#d0e542" class="noteref">39</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer ghi sijt soe wisen man,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">95</span><span class="poetryline">Platus, meester, lieve vrient,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende hebdi mi langhe met trouwen ghedient,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende meneghen wisen raet ghegheven,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic in eren altoes ben bleven;
+<span class="pagenum">
+[11]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu biddic u, meester ghetrouwe ende goet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">100</span><span class="poetryline">Dat ghi al metter spoet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wilt hulpen vinden enen raet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">So dat ic blive in minen staet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende van den jonghelinc onghequelt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer ghi mi dus vele af telt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">105</span><span class="poetryline">Dat ic sijns mach wesen vri.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Her coninc here, soe hoert na mi,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Edel baroen, edel wigant:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi selt mi gheve alte hant<a id="d0e579src" href="#d0e579" class="noteref">40</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Enen scat met mi te voeren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">110</span><span class="poetryline">Ende ic zal in corten uren
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer waert riden onghespaert.<a id="d0e588src" href="#d0e588" class="noteref">41</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Den jonghelinc van hogher aert
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sal ic ghecrighen<a id="d0e595src" href="#d0e595" class="noteref">42</a> met miere<a id="d0e598src" href="#d0e598" class="noteref">43</a> const.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span id="d0e601" class="poetryline">Ik bidde Mamette<a id="d0e603src" href="#d0e603" class="noteref">44</a> om sine onst,<a id="d0e606src" href="#d0e606" class="noteref">45</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">115</span><span class="poetryline">Dat icken<a id="d0e611src" href="#d0e611" class="noteref">46</a> ghewinnen moet met eren;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want nemmermeer en menic<a id="d0e616src" href="#d0e616" class="noteref">47</a> te keren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic salne<a id="d0e621src" href="#d0e621" class="noteref">48</a> u bringhen in uwer ghewout.<a id="d0e624src" href="#d0e624" class="noteref">49</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer omne seldi mi selver ende gout,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Her coninc, gheven in miere ghewelt.<a id="d0e631src" href="#d0e631" class="noteref">50</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">120</span><span class="poetryline">Ic salne stelen of copen om ghelt
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ofte ghecrighen met enegher list:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Aldus hebbic den raet gheghist,<a id="d0e640src" href="#d0e640" class="noteref">51</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dan sal hi u vri eighen<a id="d0e645src" href="#d0e645" class="noteref">52</a> sijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hi sal werden een goet payijn,<a id="d0e650src" href="#d0e650" class="noteref">53</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">125</span><span class="poetryline">Na onser wet selen wine<a id="d0e655src" href="#d0e655" class="noteref">54</a> leren:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Aldus soe seldi bliven in eren,
+<span class="pagenum">
+[12]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hi sal wenen,<a id="d0e663src" href="#d0e663" class="noteref">55</a> dat ghi sijn vader sijt.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu lichtelijc,<a id="d0e668src" href="#d0e668" class="noteref">56</a> het is meer dan tijt.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic wil gaen varen metter spoet.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Deconinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">130</span><span class="poetryline">Platus meester, desen raet es goet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Gaet henen ende haast u metter vaert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic wille dat ghi niet en spaert.<a id="d0e682src" href="#d0e682" class="noteref">57</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nemt scats ghenoech in uwer ghewelt<a id="d0e687src" href="#d0e687" class="noteref">58</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Metter ghisschen<a id="d0e692src" href="#d0e692" class="noteref">59</a> onghetelt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">135</span><span class="poetryline">Ende brinct mi den jonghelinc:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dies biddic u boven alle dinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende en spaert daer ane ghenen cost,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic hebben soe groten lost,<a id="d0e703src" href="#d0e703" class="noteref">60</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic den jonghelinc soude beschouwen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">140</span><span class="poetryline">Her coninc here, in rechter trouwen!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic sal daer omme pinen dach ende nacht.</span></p>
+</div>
+</div>
+<h3 class="lghead">OP SICILI&Euml;.</h3>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">En trouwen! ic hebbe soe langhe ghewacht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic ghecreghen hebbe mijn begheert.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dese jonghelinc die es soe weert<a href="#d0e703" class="noteref">60</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">145</span><span class="poetryline">Met minen<a id="d0e731src" href="#d0e731" class="noteref">61</a> oem den ouden grisen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende metter moeder, dien<a id="d0e736src" href="#d0e736" class="noteref">62</a> soe prisen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat si nie scoender kint en saghen;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dese blisscap sal ic hen verjaghen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want het gheeft mynder herten pijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">140</span><span class="poetryline">Vermalendijdt moetstu sijn
+<span class="pagenum">
+[13]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende die u oec ter wereld bracht!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic nie sent,<a id="d0e752src" href="#d0e752" class="noteref">63</a> dach noch nacht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Blisscap int herte en conde ghewinnen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Al souden si beide daer omme ontsinnen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">155</span><span class="poetryline">Dijn lijf dat heeftu nu verloren:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic sal di in enen put versmoren
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ofte sterven doen een ergher doet.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O vrient, dat ware jammer groet:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Het dunct mi sijn soe scone kint.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">160</span><span class="poetryline">Ghi sijt emmer<a id="d0e774src" href="#d0e774" class="noteref">64</a> te male<a id="d0e777src" href="#d0e777" class="noteref">65</a> ontsint,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghi wilt doden dese jonge gheboert;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer ghi sijt daer op ghestoert,<a id="d0e784src" href="#d0e784" class="noteref">66</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hoeric wel ane uwe ghelaet.<a id="d0e789src" href="#d0e789" class="noteref">67</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic bidde u, vertrect<a id="d0e794src" href="#d0e794" class="noteref">68</a> mi uwen staet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">165</span><span class="poetryline">Waer omue sidi daer op soe gram?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vrient, doen hi ter wereld quam
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende van siere moeder wert gheboren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Quam mi in minen slape te voren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hi mi nemen soude mijn leven:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">170</span><span class="poetryline">Dies benic in sorghen<a id="d0e812src" href="#d0e812" class="noteref">69</a> bleven,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic noit sent en conste gheduren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ic hebbe ghewacht van uren turen,<a id="d0e819src" href="#d0e819" class="noteref">70</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende hebbe ghestolen der moeder sijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic meine dat ic nu sinen fijn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">175</span><span class="poetryline">Doen sal,<a id="d0e828src" href="#d0e828" class="noteref">71</a> eer hi mi ontgaet.</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[14]
+</span><div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vrient, ic sal u beteren raet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Gheven, wildi na mi hoeren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Secht mi: wanen<a id="d0e841src" href="#d0e841" class="noteref">72</a> es hi gheboren?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dies biddic u doer<a id="d0e846src" href="#d0e846" class="noteref">73</a> Apolijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">180</span><span class="poetryline">Hi mochte van selker<a id="d0e851src" href="#d0e851" class="noteref">74</a> gheboerten sijn,<a id="d0e854src" href="#d0e854" class="noteref">75</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic salne copen alte hande!<a id="d0e859src" href="#d0e859" class="noteref">76</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende voerene met mi uten lande
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">In heydenesse,<a id="d0e866src" href="#d0e866" class="noteref">77</a> des sijt wijs,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">In ene stat, het Balderijs,<a id="d0e871src" href="#d0e871" class="noteref">78</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">185</span><span class="poetryline">Die doer Torkien<a id="d0e876src" href="#d0e876" class="noteref">79</a> en gheleghen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vrient, wildi den jonghen deghen<a id="d0e884src" href="#d0e884" class="noteref">80</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Copen, ic sal u segghen dan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wiene droech; ende diene wan,<a id="d0e891src" href="#d0e891" class="noteref">81</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sal ic u segghen alte gader:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">190</span><span class="poetryline">Die coninc van Cecilien es sijn vader.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Een wigant hoghe gheboren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende sijn moeder, als ghi moghet hoeren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Es conincs dochter van Hongherien.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vrient, es hi van dier partien.<a id="d0e909src" href="#d0e909" class="noteref">82</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">195</span><span class="poetryline">So es die jonghelinc mijn gherief,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic salne copen, eest u lief.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu sprect op, hoe gheefdine mi?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vrient, dies moghdi wesen vri.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Om dusent pont van goude ghetelt.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">200</span><span class="poetryline">Houdt,<a id="d0e930src" href="#d0e930" class="noteref">83</a> vrient, daer es ghelt,
+<span class="pagenum">
+[15]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende gheeft mi den jonghelinc;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer berecht mi ene dinc:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe es sijn name, doet mi bekant.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreyt het<a id="d0e945src" href="#d0e945" class="noteref">84</a> die jonghe wigant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">205</span><span class="poetryline">Al soe es die name sijn.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Soe sal hi ewelijc payijn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bliven, dies moghdi wesen vroet;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mamet di mi bewaren moet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ic vare wech met minen gast.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">210</span><span class="poetryline">En trouwen! nu es mijn herte ontlast
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van dies ic stont in groter sorghen;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ewelijc blijft hi verborghen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">In heydenesse, dies benic wijs;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want die stede van Balderijs
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">215</span><span class="poetryline">Leghet doer Torkien in verren lande.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">God die moet hem gheven scande!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe sere hadde hi mi ontstelt!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu willic gaen ende doen dit gelt
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Heimelijc in miere ghewout,<a id="d0e984src" href="#d0e984" class="noteref">85</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">220</span><span class="poetryline">Want het es al edel gout.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Al en bleve mi nemmermeer
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dlantscap, nochtan waric een heer
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met desen ghelde, dat ic hebbe ontfaen.<a id="d0e995src" href="#d0e995" class="noteref">86</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic hebt na minen wille wel ghedaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">225</span><span class="poetryline">Want ooc sal mi nu bliven dlant.</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[16]
+</span><div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer sidi, hoghe gheborne wigant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van Damast gheweldich coninc?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu comt ende siet den jonghelinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die gheboren es van edelen bloede.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">230</span><span class="poetryline">Nu en was mi nie soe wel te moede,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Alst es van desen hoghen prosent.<a id="d0e1021src" href="#d0e1021" class="noteref">87</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic salne ophouden<a id="d0e1026src" href="#d0e1026" class="noteref">88</a> voor<a id="d0e1029src" href="#d0e1029" class="noteref">89</a> mijn kint;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mine dochter salicken bevelen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wattan!<a id="d0e1039src" href="#d0e1039" class="noteref">90</a> her coninc, ghi selt helen<a id="d0e1042src" href="#d0e1042" class="noteref">91</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">235</span><span class="poetryline">Voor uwe dochter al gader,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wie sijn moeder es ende sijn vader:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat en seldi haer vertrecken<a id="d0e1051src" href="#d0e1051" class="noteref">92</a> niet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want u mochte daer af verdriet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Comen hier namaels over lanc;<a id="d0e1058src" href="#d0e1058" class="noteref">93</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">240</span><span class="poetryline">Want vrouwen sijn van herten wanc.<a id="d0e1063src" href="#d0e1063" class="noteref">94</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Seidi hare sijn hoghe gheslachte,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende dan Venus<a id="d0e1070src" href="#d0e1070" class="noteref">95</a> in haer wrachte,<a id="d0e1073src" href="#d0e1073" class="noteref">96</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende worde minnende den jongen man
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Soe mochte si hem segghen dan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">245</span><span class="poetryline">Hoe dat hi ware comen hier;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want, her coninc, der minnen vier
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mochte in uwer dochter openbaren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Als hi ware comen te sinen jaren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer omme en secht haer ghene dinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">250</span><span class="poetryline">Dan dat hi es een vondelinc;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Te min so salder haer gheligghen an.</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[17]
+</span><div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Platus, Platus, bi Tervogant<a id="d0e1100src" href="#d0e1100" class="noteref">97</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Het dunct mi goet dat ghi mi segt.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Laet ons dit ewelijc ghedect
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">255</span><span class="poetryline">Sijn, dese sake, voor die dochter mijn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">So machics in vreden sijn.&#8212;</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer sidi, dochter Damiet?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Comt tot mi onghelet,<a id="d0e1116src" href="#d0e1116" class="noteref">98</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic moet u spreken, bi Mahoen!<a id="d0e1121src" href="#d0e1121" class="noteref">99</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">260</span><span class="poetryline">Vader, dat willic gherne doen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu secht mi wats uw ghebot?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Damiet, bi minen god,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Anesiet hier desen roeden mont,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Desen jonghelinc, dit es een vont;<a id="d0e1142src" href="#d0e1142" class="noteref">100</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">265</span><span class="poetryline">Mamet heeften mi verleent.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic hoerden daer hi hadde gheweent;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer ic in die boegaert wandelen ginc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer vandic desen jonghelinc
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Onder enen cederenboem.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">270</span><span id="d0e1155" class="poetryline">Damiet, nu nemes goem,<a id="d0e1157src" href="#d0e1157" class="noteref">101</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende houtten op<a id="d0e1162src" href="#d0e1162" class="noteref">102</a> als uwen broeder;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi moet sijn suster ende moeder.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreyt heyt<a id="d0e1169src" href="#d0e1169" class="noteref">103</a> dese jonghen man.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vader, here, bi Tervogant
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">275</span><span class="poetryline">Noit en sach ic scoender kint.
+<span class="pagenum">
+[18]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Heeften ons Mamet ghesent,<a id="d0e1182src" href="#d0e1182" class="noteref">104</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dies willic hem danken ende Apolijn;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic wil gherne suster ende moeder sijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">U uutvercoren jonghe figuere!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">280</span><span class="poetryline">Du best die scoenste creature,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die ie met oghen nie<a id="d0e1195src" href="#d0e1195" class="noteref">105</a> ghesach.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met rechten ic Mamet danken mach.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic sal hebben enen broeder:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic wil gherne sijn suster ende moeder.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">285</span><span class="poetryline">O Esmoreyt, wel scoene jonghelinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe sere verwondert mi dese dinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghi waert vonden sonder hoede;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ghi dunct mi van edelen bloede
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi<a id="d0e1214src" href="#d0e1214" class="noteref">106</a> de ghewaden, die ghi hebt an
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">290</span><span class="poetryline">Nu comt met mi, wel scoene man,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic sal u als minen broeder doen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<h3 class="lghead">OP SICILI&Euml;.</h3>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De kersten coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer sidi, Robberecht, neve coen?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Comt tot mi, ic moet u spreken.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mi dunct dat mi mijn herte sal breken
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">295</span><span class="poetryline">Van groten rouwe, die mi gaet an.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay oem, hoghe gheboren man,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer bi sidi aldus ontstelt?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De kersten coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van rouwen benic alsoe ghequelt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic duchte dat mi mijn herte sal scoeren:<a id="d0e1248src" href="#d0e1248" class="noteref">107</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">300</span><span class="poetryline">Myn scoene kint hebbic verloren,
+<span class="pagenum">
+[19]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreyt den sone mijn!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay, ic en mochte niet droever sijn!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Al haddic verloren in dier ghelijc<a id="d0e1260src" href="#d0e1260" class="noteref">108</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mijn goet ende oec mijn conincrijc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">305</span><span class="poetryline">Daer omme en woudic droeven twint,<a id="d0e1267src" href="#d0e1267" class="noteref">109</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Haddic behouden mijn scoene kint.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay mi! ay mi! den bitteren rouwe
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die ic nu lide ende oec mijn vrouwe!&#8212;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic duchte het sal mi costen dlijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">310</span><span class="poetryline">Ochte<a id="d0e1280src" href="#d0e1280" class="noteref">110</a> mijn vrouwe, dat edel wijf;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Si heeften<a id="d0e1285src" href="#d0e1285" class="noteref">111</a> rouwe int herte soe groet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mi dunct, ic ware mi liever doet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dan ic soude liden dit torment.<a id="d0e1292src" href="#d0e1292" class="noteref">112</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay! edel oem, wide bekint,<a id="d0e1299src" href="#d0e1299" class="noteref">113</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">315</span><span class="poetryline">Nu en wilt u aldus niet mesbaren!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic weet wel hoe daer es ghevaren;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Al drijft mijn moeye<a id="d0e1308src" href="#d0e1308" class="noteref">114</a> den rouwe so groet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sine heeft daer af ghene noet:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat weet ic te voren wel.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">320</span><span class="poetryline">Haer herte dat es tuwaert<a id="d0e1317src" href="#d0e1317" class="noteref">115</a> fel<a id="d0e1320src" href="#d0e1320" class="noteref">116</a>,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Om dat ghi out sijt van daghen:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic hebt haer dicwel hoeren claghen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat si van mi niet en wijst.<a id="d0e1329src" href="#d0e1329" class="noteref">117</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic duchte, si u noch met hare list,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">325</span><span class="poetryline">Her coninc oem, sal nemen dleven.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Si sal u seker noch vergheven.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat weet ic te voren wale.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic hebbe soe menichwerf haer tale
+<span class="pagenum">
+[20]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Gehoert in heimeliker stont,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">330</span><span class="poetryline">Nochtan en ghewoeghs<a id="d0e1347src" href="#d0e1347" class="noteref">118</a> nie mijn mont
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Meer dan nu te deser ure.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic weet wel, si heeft die creatuere
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Selve ter doet brocht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want si u noit wel en mocht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">335</span><span class="poetryline">Om dat ghi hebt enen grauwen baert.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Si es op ene ander vaert,<a id="d0e1362src" href="#d0e1362" class="noteref">119</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Si mint seker enen jonghen man.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De kersten coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi den vader die mi ghewan!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Robbrecht neve, wistic dat,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">340</span><span class="poetryline">Haer en soude ghehulpen bede no scat,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic en<a id="d0e1378src" href="#d0e1378" class="noteref">120</a> soudse doeden, dat felle wijf!</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Oem, daer settic vore mijn lijf,<a id="d0e1386src" href="#d0e1386" class="noteref">121</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic u segghe, en eest niet waer.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic hebt gheweten over menech jaer,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">345</span><span class="poetryline">Dat si u niet en es van herten vrient.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De kersten coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O wi! ende waer hebbic dies verdient?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met rechte ic dat wel claghen mach.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mi dochte dat ic enen inghel sach,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Als ic anesach haer edel lijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">350</span><span class="poetryline">Ende es so wreet dat felle wijf?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Seker, neve, dat wondert mi.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu gaet henen ende haeltse mi.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic moetse emmer<a id="d0e1414src" href="#d0e1414" class="noteref">122</a> spreken hoeren.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer sidi, vrouwe hoghe gheboren?
+<span class="pagenum">
+[21]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">355</span><span class="poetryline">Comt toten coninc minen oem!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Och edel vrouwe, nemt sijns goem,<a id="d0e1427src" href="#d0e1427" class="noteref">123</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want hi staet al buten kere.<a id="d0e1434src" href="#d0e1434" class="noteref">124</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De vrouwe:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay her coninc, edel here!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wie sal ons nu hulpen claghen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">360</span><span class="poetryline">Den bitteren rouwe die wi draghen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat wi hebben verloren ons kint?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De kersten coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Swijt,<a id="d0e1452src" href="#d0e1452" class="noteref">125</a> van gode so moetti sijn ghescint,<a id="d0e1455src" href="#d0e1455" class="noteref">126</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span id="d0e1458" class="poetryline">Felle pute,<a id="d0e1460src" href="#d0e1460" class="noteref">127</a> quade vrouwe!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Al den druc ende den rouwe
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">365</span><span class="poetryline">Dat hebbi mi alte male ghedaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat sal u te quade vergaen;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ict algader hebbe vernomen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe die saken toe sijn comen:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi hebt die moert allene ghewracht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">370</span><span class="poetryline">Mijn scone kint hebbi versmacht:<a id="d0e1477src" href="#d0e1477" class="noteref">128</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat sal u seker costen dlijf.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi sijt wel dat quaeste wijf.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die nie<a id="d0e1486src" href="#d0e1486" class="noteref">129</a> ter wereld lijf ontfinc.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De vrouwe:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Och edel here, edel coninc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">375</span><span class="poetryline">Hoe soudic dat vinden in mijn herte.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic hem doen soude eneghe smerte,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die ic te mijnder herten droeeh?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De kersten coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Swijt, quade vrouwe! hets genoech;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Gesproken, ic en wils nemmeer hoeren;
+<span class="pagenum">
+[22]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">380</span><span class="poetryline">Ic sal u in enen put versmoren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Robbrecht, leitse mi ghevaen!<a id="d0e1512src" href="#d0e1512" class="noteref">130</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De vrouwe:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">God, die hem ane ene cruce liet slaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die so moet mi nu verdinghen<a id="d0e1521src" href="#d0e1521" class="noteref">131</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende te mijnder onscout<a id="d0e1526src" href="#d0e1526" class="noteref">132</a> bringhen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">385</span><span class="poetryline">Want ic hier af niet en weet.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Seker, vrouwe, hets mi leet.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De vrouwe:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay God! ontfermt u dit swaer torment,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer ic in ben, want ic hebbe mijn kint
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Verloren ende men tijcht mi ane die daet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">390</span><span class="poetryline">Ay gheweldich god, daer al an staet,<a id="d0e1547src" href="#d0e1547" class="noteref">133</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi waert sonder verdiente ende sonder scout<a id="d0e1552src" href="#d0e1552" class="noteref">134</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vaste ghenaghelt ane ene hout,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Oetmoedech<a id="d0e1559src" href="#d0e1559" class="noteref">135</a> God, met naghelen dri,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ontfermhertich<a id="d0e1564src" href="#d0e1564" class="noteref">136</a> God, nu biddic di.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">395</span><span class="poetryline">Dat die waerheit nog werde vernomen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ic te mijnder onscout moet comen;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dies biddic u, hemelsche coninghinne!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay, sal ic nu in minen sinne
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bliven, dat sal wonder sijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">400</span><span class="poetryline">Ay god, wie heeft sijn venijn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Aldus swaerlike<a id="d0e1581src" href="#d0e1581" class="noteref">137</a> op mi ghescoten?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay god! uut u so comt gevloten
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Alle rech; ende alle waerheit;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu hulpt mi noch te minen besceit,<a id="d0e1590src" href="#d0e1590" class="noteref">138</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">405</span><span class="poetryline">Dat ic onsculdih moet vonden sijn.</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[23]
+</span><h3 class="lghead">IN DAMASCUS.</h3>
+<p>(Achttien jaren later.)
+
+
+</p>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Tervogant ende Apolijn!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe mach mijn suster, dat edel wijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghehebben also reine lijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat si ghenen man en mint,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">410</span><span class="poetryline">Noch in heydenesse ne genen en kint,<a id="d0e1613src" href="#d0e1613" class="noteref">139</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die si woude hebben tot enen man!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi minen god Tervogan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Si heeft emmer een edel natuere,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ofte si mint ene creatuere
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">415</span><span class="poetryline">Heimelike, daer ic niet af weet;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want si en es emmer niet bereet<a id="d0e1628src" href="#d0e1628" class="noteref">140</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Tot enegh man die nu leeft.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic waent, haer Mamet al ingheeft,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat si heeft so edele aert.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">420</span><span class="poetryline">Dit es mijnder liever suster bogaert;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hier plecht<a id="d0e1641src" href="#d0e1641" class="noteref">141</a> haar wandelinghe te sijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi minen god Apolijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic wilder mi ooc in vermeiden gaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want die vaec<a id="d0e1650src" href="#d0e1650" class="noteref">142</a> comt mi aen;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">425</span><span class="poetryline">Ic wil hier slapen ende nemen rast.<a id="d0e1655src" href="#d0e1655" class="noteref">143</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncvrouwe Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay mi! ay mi, hoe groten last
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dragic al stille int herte binnen!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic ben bevaen<a id="d0e1666src" href="#d0e1666" class="noteref">144</a> met sterker minnen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die ic heimelijc in mijn herte draghe.
+<span class="pagenum">
+[24]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">430</span><span class="poetryline">O Apolijn! ic u dat claghe.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat mijn herte enen man soe mint,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nochtan dat sijs niet en kint
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sijn gheboerte noch sijn geslacht;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer het doet der minnen cracht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">435</span><span class="poetryline">Si heeft mi vast in haren bant.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay, doene<a id="d0e1686src" href="#d0e1686" class="noteref">145</a> mijn vader vant
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende bracht mi den jonghelinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende gaffen mi als vondelinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic soude sijn suster ende moeder:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">440</span><span class="poetryline">Hi waent dat hi es mijn broeder,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer hi en bestaet mi twinst;<a id="d0e1699src" href="#d0e1699" class="noteref">146</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nochtans hebbickene ghemint
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Boven alle creatueren;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want hi es edel van natueren
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">445</span><span class="poetryline">Ende oec van enen hoghen moede;<a id="d0e1710src" href="#d0e1710" class="noteref">147</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hi es coenlijc<a id="d0e1715src" href="#d0e1715" class="noteref">148</a> van edelen bloede;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Al was hi te vondelinghe gheleit,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mijn herte mi van binnen seit
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hi es hoghe gheboren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">450</span><span class="poetryline">O Esmoreit uutvercoren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Edel ende vroem, scone wigant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Doen u mijn lieven vader vant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dies es leden<a id="d0e1732src" href="#d0e1732" class="noteref">149</a> bi ghetale
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Achttien jaer, dat weet ie wale,<a id="d0e1737src" href="#d0e1737" class="noteref">150</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">445</span><span class="poetryline">Hebdi gheweest mijn minnekijn.<a id="d0e1742src" href="#d0e1742" class="noteref">151</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O uutvoren deghen fijn,<a id="d0e1747src" href="#d0e1747" class="noteref">152</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ewelijc blivic in dit verdriet;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic en wils u ghewaghen niet;
+<span class="pagenum">
+[25]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dadict,<a id="d0e1757src" href="#d0e1757" class="noteref">153</a> mijn vader name mi dlijf.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">460</span><span class="poetryline">O uutvercoren edel wijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">benic dan een vondelinc?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic waende mijn here de coninc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Edel wijf, hadde ghesijn mijn vader,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ghi mijn suster, dat wendic<a id="d0e1773src" href="#d0e1773" class="noteref">154</a> al gader
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">465</span><span class="poetryline">Ende beide gheweest van enen bloede,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay! mi es nu alsoe wee te moede!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi minen gode Tervogan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic ben wel die druefste man,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die nie ter werelt lijf ontfinc.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">470</span><span class="poetryline">Ay mi! benic dan een vondelinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Op erde nie droever man en waert.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic waende sijn van hogher aert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer mi dunct ic ben een vont.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu biddic u, edel roede mont,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">475</span><span class="poetryline">Dat ghi mi al gader segt
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van inde toerde<a id="d0e1800src" href="#d0e1800" class="noteref">155</a> ende al ontdect,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe dat mi uw vader vant.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Esmoreit, wel scoene wigant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu ben ic wel alsoe droeve als ghi.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">480</span><span class="poetryline">Ik en wijst<a id="d0e1814src" href="#d0e1814" class="noteref">156</a> niet dat ghi mi waert so bi,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Doen ic sprac die droeve tale.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O edel wigant, nu nemet wale<a id="d0e1821src" href="#d0e1821" class="noteref">157</a>:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Het quam mi uut grooter minnen vloet.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O edel wijf, nu maect mi vroet,
+<span class="pagenum">
+[26]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">485</span><span class="poetryline">Hoe die saken comen sijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic plach te segghen &#8220;suster mijn&#8221;,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer dat moetic nu verkeeren;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Enen anderen sanc moetic nu leren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Edel wijf, ende spreken u an
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">490</span><span class="poetryline">Ghelijc enen vremden man.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nochtan so moetic ewelijc bliven
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">U vrient ende ghetrouwe boven alle wiven,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die op der erden sijn gheboren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Och edel wijf, nu laat mi hoeren
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">495</span><span class="poetryline">Ende seght mi, waer ic vonden waert.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Och edel jonghelinc van hogher aert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Na dien dat ghi hebt ghehoert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">So willict u vertrecken voert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer dat u mijn vader vant:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">500</span><span class="poetryline">In sinen boegaert, scoene wigant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer hi hem verwandelen<a id="d0e1869src" href="#d0e1869" class="noteref">158</a> ghinc.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Och edel wijf, berecht mi ene dinc:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">En hoerdi daer na noit ghewaghen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vrouwe oft joncfrou in horen<a id="d0e1881src" href="#d0e1881" class="noteref">159</a> claghen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">505</span><span class="poetryline">Dat iement een kint hadde verloren?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O edel jonghelinc uutvercoren
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer af en hebbic niet ghehoert.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay! so ben ic van cleinder gheboert.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat duchtic, oft uut verren lande.
+<span class="pagenum">
+[27]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">510</span><span class="poetryline">Mamet laete mi noch die scande
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Verwinnen<a id="d0e1905src" href="#d0e1905" class="noteref">160</a> dat ie weten moet<a id="d0e1908src" href="#d0e1908" class="noteref">161</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wie mi desen lachter<a id="d0e1913src" href="#d0e1913" class="noteref">162</a> doet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic te vondelinghe was bracht.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu en willic nemmer van enen nacht
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">515</span><span class="poetryline">Ten anderen verbeiden, ic<a id="d0e1922src" href="#d0e1922" class="noteref">163</a> en hebbe vernomen<a id="d0e1925src" href="#d0e1925" class="noteref">164</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van wat gheslachte dat ic ben comen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende wie dat mijn vader si.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Esmoreit, nu blijft bi mi!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic bits u in<a id="d0e1939src" href="#d0e1939" class="noteref">165</a> die ere van allen vrouwen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">520</span><span class="poetryline">Storve mijn vader, ic soude u trouwen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Edel wigant, tot enen man:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit, so mogdi dan
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sijn van Damast gheweldich here.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O edel vrouwe, die onnere<a id="d0e1955src" href="#d0e1955" class="noteref">166</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">525</span><span class="poetryline">En sal u nemmermeer<a id="d0e1960src" href="#d0e1960" class="noteref">167</a> gescien;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dien lachter moet verre van u vlien,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghi sout nemen enen vondelinc.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Uw vader es een hoghe coninc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende daer toe<a id="d0e1971src" href="#d0e1971" class="noteref">168</a> sidi soe scoene.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">530</span><span class="poetryline">Ghi moecht met rechten draghen croene,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Voer<a id="d0e1978src" href="#d0e1978" class="noteref">169</a> elken man<a id="d0e1981src" href="#d0e1981" class="noteref">170</a> die nu leeft.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mijn herte van groten scaemde beeft,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic al dus hebbe ghevaren.<a id="d0e1988src" href="#d0e1988" class="noteref">171</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Esmoreit, laet u mesbaren!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">535</span><span class="poetryline">Dies biddic u, edel wigant.
+<span class="pagenum">
+[28]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Al waest dat u mijn vader vant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dan<a id="d0e2002src" href="#d0e2002" class="noteref">172</a> werd u nemmermeer verweten.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met groten vrouden<a id="d0e2007src" href="#d0e2007" class="noteref">173</a> onghemeten
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Selen wi leven, ic ende ghi.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">540</span><span class="poetryline">O edel wijf, dies moetic mi
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ewelijc van u beloven;<a id="d0e2019src" href="#d0e2019" class="noteref">174</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer nemmermeer en willic hoven<a id="d0e2024src" href="#d0e2024" class="noteref">175</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met eneghen wive die nu leeft
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ofte die de werelt binnen heeft,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">545</span><span class="poetryline">Ic en sal tierst,<a id="d0e2033src" href="#d0e2033" class="noteref">176</a> bi Tervogan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Den vader kinnen, die mi wan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende oec die moeder, die mi droech.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O roede mont, ic hebbe ghenoech
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hier ghelet<a id="d0e2044src" href="#d0e2044" class="noteref">177</a> ic wille gaen varen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">550</span><span class="poetryline">O wi! nu machic wel mesbaren;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic blive alle in dit verdriet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vele spreken en doech<a id="d0e2056src" href="#d0e2056" class="noteref">178</a> emmer niet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat so hebbic ondervonden;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vele spreken heeft in meneghen stonden
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">555</span><span class="poetryline">Dicwile beraden<a id="d0e2065src" href="#d0e2065" class="noteref">179</a> toren;<a id="d0e2068src" href="#d0e2068" class="noteref">180</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi vele spreken es die menege verloren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Haddic gheswegen al stillekijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Soe haddic in vrouden moghen sijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi Esmoreit al mijn leven,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">560</span><span class="poetryline">Dien ic met spreken hebbe verdreven.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met rechte machic roepen: &#8220;olas!<a id="d0e2083src" href="#d0e2083" class="noteref">181</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O wi, dat ic niet stom en was,
+<span class="pagenum">
+[29]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Doen ic sprac dit droeve woert.&#8221;</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O edel wijf, nu willic voert.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">565</span><span class="poetryline">Mamet beware u reine lijf!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu biddic u, wel edel wijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Groet mi den coninc minen here.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic en sal keren nemmermere,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic en<a id="d0e2106src" href="#d0e2106" class="noteref">182</a> hebbe vonden mijn geslacht
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">570</span><span class="poetryline">Ende ooc den ghenen die mi bracht,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer ic te vondelinghe was gheleit.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O scoene jonghelinc Esmoreit,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu biddic u doer oetmoet,<a id="d0e2120src" href="#d0e2120" class="noteref">183</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">575</span><span class="poetryline">Als ghi van uwer saken sijt vroet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghi dan wederkeert tot mi.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O scone joncfrouwe van herten vri,<a id="d0e2132src" href="#d0e2132" class="noteref">184</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dan salic laten nemmermeer,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic en sal met enen corten keer,<a id="d0e2139src" href="#d0e2139" class="noteref">185</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Edel wijf, tot u comen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">580</span><span class="poetryline">Als ic die waerheit hebbe vernomen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi minen god Tervogant.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Esmoreit, nemet desen bant:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hier in soe waerdi ghewonden,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit, doen ghi waert vonden;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">585</span><span class="poetryline">Edel jonghelinc, dies gheloeft.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi selten<a id="d0e2161src" href="#d0e2161" class="noteref">186</a> winden omtrent<a id="d0e2164src" href="#d0e2164" class="noteref">187</a> u hoeft
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende voerten alsoe openbaer
+<span class="pagenum">
+[30]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Op aventuere, of iement waer,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die u kinnen mochte daer an,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">590</span><span class="poetryline">Ende peinst om mi, wel scoene man,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic blive in groter sorghen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<h3 class="lghead">OP SICILI&Euml;.</h3>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mijn god, die niet en es verborghen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die moet nu mijn troester sijn!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Mamet ende Appolijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">595</span><span class="poetryline">Mahoen ende Tervogan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dese scoene wapen die hier staen an,<a id="d0e2193src" href="#d0e2193" class="noteref">188</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mochten si toe behoren mi,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Soe waer ic int herte wel vri<a id="d0e2200src" href="#d0e2200" class="noteref">189</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic ware van edelen bloede.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">600</span><span class="poetryline">Mi es emmer<a id="d0e2207src" href="#d0e2207" class="noteref">190</a> also te moede,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Om dat ic lach daer in ghewonden,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Doen ic te vondelinghe was vonden;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic bender seker af<a id="d0e2216src" href="#d0e2216" class="noteref">191</a> gheboren:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mijn herte seghet mi te voren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">605</span><span class="poetryline">Want ic daer in ghewonden lach.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic nemmermeer vroude ghewinnen en mach.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic en<a id="d0e2227src" href="#d0e2227" class="noteref">192</a> hebbe vonden mijn gheslachte,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende die mi oec te vondelinghe brachte.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic souts hem danken,<a id="d0e2234src" href="#d0e2234" class="noteref">193</a> bi Apolijn!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">610</span><span class="poetryline">Ay! mochtic noch vader ende moeder mijn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Scouwen, so waer mi therte verclaert;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende waren si dan van hogher aert.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">So waer ic te male<a id="d0e2245src" href="#d0e2245" class="noteref">194</a> van sorgen vri,</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[31]
+</span><div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Sine moeder:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O edel jonghelinc, nu comt tot mi
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">615</span><span class="poetryline">Ende sprect tegen mi een woert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic hebbe u van verre ghehoert
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Jammerlijc claghen u verdriet.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O scoene vrouwe, wats u ghesciet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghi aldus lict<a id="d0e2267src" href="#d0e2267" class="noteref">195</a> in dit prisoen?<a id="d0e2270src" href="#d0e2270" class="noteref">196</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Sine moeder:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">620</span><span class="poetryline">O edel jonghelinc van herten coen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Aldus moetic liggen ghevaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nochtan en hebbic niet mesdaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want mi verraderen<a id="d0e2283src" href="#d0e2283" class="noteref">197</a> al<a id="d0e2286src" href="#d0e2286" class="noteref">198</a> doet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O scoene kint, nu maect mi vroet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">625</span><span class="poetryline">Hoe sidi comen in dit lant.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende wie gaf u dien bant?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Berecht mi dat, wel scoene jonchere.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi Mamet minen here.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vrouwe, dan<a id="d0e2304src" href="#d0e2304" class="noteref">199</a> sal ic u weigheren niet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">630</span><span class="poetryline">Wi mochen mallec anderen ons verdriet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Claghen, want ghi sijt ghevaen;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende groet verdriet es mi ghedaen;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic te vondelinghe was gheleit,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende desen bant in gherechter waerheit
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">635</span><span class="poetryline">Daer so lach ic in ghewonden,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Lieve vrouwe, doen ic was vonden,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende voeren<a id="d0e2323src" href="#d0e2323" class="noteref">200</a> aldus openbaer.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Op aventuere, of iement waer,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die mi kinnen mochte daer an.</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[32]
+</span><div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Sine moeder:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu seght mi, wel scone man,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wetti iet, waer ghi vonden waert?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O lieve vrouwe, in enen bogaert
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Te Damast in ware dinc,<a id="d0e2345src" href="#d0e2345" class="noteref">201</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer so vant mi di coninc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">645</span><span class="poetryline">Di mi op ghehouden heeft.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay god, die alle doeghden<a id="d0e2355src" href="#d0e2355" class="noteref">202</a> gheeft,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die moet sijn ghebenedijt!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van herten benic nu verblijdt
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">650</span><span class="poetryline">Dat ic gheleeft hebbe den dach,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic mijn kint anescouwen mach.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mijn herten mochte wel van vrouden<a id="d0e2368src" href="#d0e2368" class="noteref">203</a> breken:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic sie mijn kint ende ic hoert spreken,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer ic om lide dit swaer tormint.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sijt wille come, wel lieve kint!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">655</span><span class="poetryline">Esmoreit, ic ben u moeder
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ghi mijn kint, dies sijt vroeder;<a id="d0e2381src" href="#d0e2381" class="noteref">204</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic maecte metter hant.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit, selve dien bant:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daerin so haddic u ghewonden,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">660</span><span class="poetryline">Esmoreit, doen ghi waert vonden
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ghi mi ghenomen waert.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O lieve moeder, segt mi ter vaert,<a id="d0e2399src" href="#d0e2399" class="noteref">205</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe heet die vader, die mi wan?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Sine moeder:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dats van Cecilien die hoghe man
+<span class="pagenum">
+[33]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">665</span><span class="poetryline">Es u vader, scoene jonghelinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende van Hongherien die coninc
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Es die lieve vader mijn:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi en mocht niet hogher gheboren sijn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Int Kerstenrijc verre noch bi.<a id="d0e2420src" href="#d0e2420" class="noteref">206</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">670</span><span class="poetryline">O lieve moeder, nu segt mi,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer omme lighdi aldus ghevaen?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Sine moeder:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O lieve kint, dat heeft ghedaen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Een verrader valsch ende quaet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die uwen vader gaf den raet,<a id="d0e2438src" href="#d0e2438" class="noteref">207</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">675</span><span class="poetryline">Dat ic u selven hadde versmoert.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O wi der jammerliker moert!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die dat mijn vader den coninc riet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bracht mi oec in dit verdriet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic te vondelinghe was gheleit,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">680</span><span class="poetryline">Ay, ende of ic die waerheit
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wijste, wie dat hadde ghedaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die doot soude hi daer omme ontfaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi minen god Apolijn!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay! lieve moeder mijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">685</span><span class="poetryline">Nu en willic langher beiden<a id="d0e2466src" href="#d0e2466" class="noteref">208</a> niet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic wil u corten dit verdriet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Aen minen vader den hoghen baroen,<a id="d0e2473src" href="#d0e2473" class="noteref">209</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hi u bringhe uut desen prisoen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat sal mine ierste bede sijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">690</span><span class="poetryline">Danc hebbe Mamet ende Apolijn.
+<span class="pagenum">
+[34]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende die sceppere di mi ghewrachte,<a id="d0e2485src" href="#d0e2485" class="noteref">210</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ie hebbe vonden mijn gheslachte
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ooc die moeder, die mi droech.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mijn herte met rechte in vrouden loech,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">695</span><span class="poetryline">Doen ic anesach die moeder mijn.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Sine moeder:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Oetmoedech<a id="d0e2501src" href="#d0e2501" class="noteref">211</a> god, nu moetti sijn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Gheloeft, ghedanct in allen stonden:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mijn lieve kint hebbic nu vonden,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Di mi nu verloesten<a id="d0e2510src" href="#d0e2510" class="noteref">212</a> zal,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">700</span><span class="poetryline">Want die vroude es sonder ghetal,<a id="d0e2515src" href="#d0e2515" class="noteref">213</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die nu mijn herte van binnen drijft.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O wi enen dief, die men ontlijft,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">En mochte niet so droeve ghesijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Als ic nu ben int herte mijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">705</span><span class="poetryline">Want ik duchte grote scanden.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Haddickenes<a id="d0e2533src" href="#d0e2533" class="noteref">214</a> doet met minen handen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Doen ickenne vercocht, soe waer hi doot.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay! ic hebbe den anxt soe groet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat mi daer af sal comen toren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">710</span><span class="poetryline">Want comet uut, ic ben verloren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat icken vercochte den Sarrasijn.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De kersten coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Gaet henen, Robberecht neve mijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Tot mijnder vrouwen der coninghinnen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die ic ewelijc met herten moet minnen.
+<span class="pagenum">
+[35]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">715</span><span class="poetryline">Ende ooc bliven onderdaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want icxse ghehouden hebbe ghevaen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sonder verdiente ende buten scout;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat rout mijnder herten menichfout,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic haer hebbe gheweest so wreet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">720</span><span class="poetryline">Gaet henen ende haeltse mi ghereet,<a id="d0e2568src" href="#d0e2568" class="noteref">215</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende laetse haer scoene kint anscouwen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Her coninc here, in rechter trouwen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat willic al te<a id="d0e2580src" href="#d0e2580" class="noteref">216</a> gherne doen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Comt edel vrouwe uut desen prisoen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">725</span><span class="poetryline">Daer ghi dus langhe in hebt gheleghen;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi selt anesien den jonghen deghen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit den jonghelinc.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mijn herte van binnen vroude ontfinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Doen ic anesach den scoenen wigant.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De kersten coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O edele vrouwe, gheeft mi u hant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">730</span><span class="poetryline">Ende wilt mi desen mesdaet vergheven,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ewelijc al mijn leven
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Soe willic u dienere<a id="d0e2607src" href="#d0e2607" class="noteref">217</a> sijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want die scouden<a id="d0e2612src" href="#d0e2612" class="noteref">218</a> die sijn mijn;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">735</span><span class="poetryline">Dat hebbic nu wel vernomen;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want Esmoreit ons kint es comen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Een scoen vol wassen jonghelinc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic bidde u om gode, die ontfinc
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die doot van minnen<a id="d0e2625src" href="#d0e2625" class="noteref">219</a>, vergevet mi.</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[36]
+</span><div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De vrouwe:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">740</span><span class="poetryline">O edel here van herten vri,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic wils u al te<a id="d0e2636src" href="#d0e2636" class="noteref">220</a> gherne vergheven,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want alle minen druc es achterbleven<a id="d0e2641src" href="#d0e2641" class="noteref">221</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende al mijn toren ende al mijn leit.<a id="d0e2647src" href="#d0e2647" class="noteref">222</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer es mijn lieve kint Esmoreit?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">745</span><span class="poetryline">Roepten mi voort ende laetten mi sien.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Och edel vrouwe, dat sal u ghescien.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer sidi, Esmoreyt, neve mijn?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic ben hier, bi Apolijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O! Mamet ende Mahoen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">750</span><span class="poetryline">Lieve vader, hoghe baroen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die<a id="d0e2672src" href="#d0e2672" class="noteref">223</a> moet u gheven goeden dach,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende oec mijnder moeder die ic noit en sach
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Meer<a id="d0e2681src" href="#d0e2681" class="noteref">224</a> dan nu te deser tijt!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic ben al mijnder droefheit quijt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">755</span><span class="poetryline">Die ic in mijn herte ontfinc.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Doen ic vernam dat ic een vondelinc
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Was, doen waert ic die droefste man,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die nie ter werelt lijf ghewan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer het is mi ten beste al vergaen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De kerstenconinc, sijn vader:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">760</span><span class="poetryline">O Esmoreit, doet mi nu verstaen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende segt mi, waer hebdi ghewoent?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met eenen coninc die es ghecroent
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Te Damast, her vader mijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hi es een edel Sarrasijn,
+<span class="pagenum">
+[37]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">765</span><span class="poetryline">Die vant mi in sinen bogaert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende hi heeft een dochter van hoger<a id="d0e2717src" href="#d0e2717" class="noteref">225</a> aert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Di mi soe blidelijc ontfinc:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Doen mi haer vader die coninc
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vant, doen wert si mijn moeder,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">770</span><span class="poetryline">Ende hielt mi op als haren broeder,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer icxse<a id="d0e2730src" href="#d0e2730" class="noteref">226</a> ewelijc om minnen moet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die heeft mi al ghemaect vroet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe dat mi haer vader vant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende dat ie lach in desen bant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">775</span><span class="poetryline">Doen haer vader mi haer brachte.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De vrouwe:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dits die bant die ic selve wrachte,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit, wel scone man.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic setter uws vader wapen an,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">780</span><span class="poetryline">Men macht noch sien in drie paertien,<a id="d0e2752src" href="#d0e2752" class="noteref">227</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ooc die wapen van Hongherien,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Omdat ghi daer uut sijt geboren;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Soe haddic u soe uutvercoren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat icken maecte tuwer eren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat mi ter droefheit moeste verkeren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">785</span><span class="poetryline">Esmoreit, doen ic u verloes.<a id="d0e2767src" href="#d0e2767" class="noteref">228</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic bidde gode, die zijn cruce coes,<a id="d0e2772src" href="#d0e2772" class="noteref">229</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hijt hem te recht wille vergheven,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die mi anedede dat bitter leven
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer ic so langhe in hebbe ghesijn.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">790</span><span class="poetryline">O lieve moeder, bi Apolijn!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">En was nie<a id="d0e2788src" href="#d0e2788" class="noteref">230</a> ondaet<a id="d0e2791src" href="#d0e2791" class="noteref">231</a> noch moert
+<span class="pagenum">
+[38]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Si en<a id="d0e2797src" href="#d0e2797" class="noteref">232</a> moeten comen voert,<a id="d0e2800src" href="#d0e2800" class="noteref">233</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende indinde<a id="d0e2805src" href="#d0e2805" class="noteref">234</a> werden si gheloent.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi den here die was ghecroent
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">795</span><span class="poetryline">Met eenre croenen van dorijn,<a id="d0e2815src" href="#d0e2815" class="noteref">235</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit neve mijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wistict wie dat hadde ghedaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die doot soude hi daer omme ontfaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ofte hi ontsonce mi in die eerde;<a id="d0e2826src" href="#d0e2826" class="noteref">236</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">800</span><span class="poetryline">Ic soudene seker met minen sweerde
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Doeden ofte nemen dlijf.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay mi! oft ic den keytijf
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wiste die u den lachter dede,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hi en soude mi niet in kerstenhede<a id="d0e2839src" href="#d0e2839" class="noteref">237</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">805</span><span class="poetryline">Ontsitten,<a id="d0e2844src" href="#d0e2844" class="noteref">238</a> hi ware seker doot.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De vrouwe:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu willen wi leven in vrouden groet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende alle droefheit willen wi vergheten,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want met vrouden onghemeten
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Soe es mijn herte nu bevaen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">810</span><span class="poetryline">Esmoreit sone, nu laet ons gaen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende laet ons met vrouden sijn.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer Mamet ende Apolyn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die so moetti nu vertien,<a id="d0e2869src" href="#d0e2869" class="noteref">239</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende gheloven ane Marien
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">815</span><span class="poetryline">Ende ane God den oversten vader,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die ons ghemaect heeft alle gader,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende al dat in die wereld leeft
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met sijnre const ghemaect heeft:
+<span class="pagenum">
+[39]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die sonne ende mane, dach ende nacht
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">820</span><span class="poetryline">Heeft hi ghemaect met siere cracht
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende oec hemel ende ertrijc
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende loef ende gras in dier ghelijc<a id="d0e2891src" href="#d0e2891" class="noteref">240</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer soe moeti gheloven an.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vader here, so biddic hem dan
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">825</span><span class="poetryline">Den oversten god van den troene,<a id="d0e2903src" href="#d0e2903" class="noteref">241</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hi Damiet die scoene
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Beware boven al dat leeft,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want si mi op ghehouden heeft:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer omme eest recht dat icse minne
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">830</span><span class="poetryline">Van Damast die jonge coninghinne,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Damiet dat edel wijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay God, bewaert haer reine lijf!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want si es nojael<a id="d0e2922src" href="#d0e2922" class="noteref">242</a> ende goet;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met rechte dat icse minnen moet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">835</span><span class="poetryline">Boven alle die leven op eertrijc.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">En dadicx niet, so haddic onghelijc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want si es mi van herten vrient.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit neve, dats goet verdient.<a id="d0e2938src" href="#d0e2938" class="noteref">243</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu willen wi alle droefheit vergheten;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">840</span><span class="poetryline">Met bliden moede willen wi gaen eten,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want die tafel es bereit.</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[40]
+</span><h3 class="lghead">IN DAMASCUS.</h3>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay! ende waer mach Esmoreit
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Merren,<a id="d0e2957src" href="#d0e2957" class="noteref">244</a> dat hi niet en comt?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic duchte hi es verdoemt<a id="d0e2962src" href="#d0e2962" class="noteref">245</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">845</span><span class="poetryline">Ochte ghestorven quader doot,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ofte hi es in vrouden groet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hi mi dus heeft vergheten.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic sel nochtans die waerheit weten,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe die saken met hem staen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">850</span><span class="poetryline">Al soudic daer om die werelt doer gaen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer sidi, Platus, meester vroet?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Edel vrouwe, ghetrouwe ende goet;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Tot uwen dienste ben ic bereit.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Meester, nu willic Esmoreit,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">855</span><span class="poetryline">Gaen soeken van lande te lande.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Al soudic daer omme liden scande
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende honglier ende dorst ende jeghenspoet,<a id="d0e2997src" href="#d0e2997" class="noteref">246</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Het es ene dinc dat wesen moet:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Gherechte minne dwinct mi daer tu.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">860</span><span class="poetryline">Lieve meester, nu biddic u,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghijs mi niet af en gaet,<a id="d0e3008src" href="#d0e3008" class="noteref">247</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi en blijft bi mi ende gheeft mi raet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe dat wine vinden moghen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Vrouwe, nu sijt in goeden hoghen!<a id="d0e3020src" href="#d0e3020" class="noteref">248</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">865</span><span class="poetryline">Na dien dat ghijs begheert
+<span class="pagenum">
+[41]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende ghi den jonghelinc hebdt soe weert,<a id="d0e3028src" href="#d0e3028" class="noteref">249</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">So willen wi soeken den hoeghen<a id="d0e3033src" href="#d0e3033" class="noteref">250</a> man.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Platus meester, ga wi dan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghelijc of wi waren pilgherijm.<a id="d0e3043src" href="#d0e3043" class="noteref">251</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<h3 class="lghead">OP SICILI&Euml;.</h3>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">870</span><span class="poetryline">Ay! en sal hier iement sijn
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die ons beiden iet sai gheven:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Twe pilgherijms die sijn verdreven
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende van den roevers af gheset?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay! daer hoeric Damiet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">875</span><span class="poetryline">Spreken; hoerdicse niet?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O weerde maghet sente Marie,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende hoe ghelijc so sprect si hare,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Damiet der scoender care,<a id="d0e3071src" href="#d0e3071" class="noteref">252</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van Damast die scoene coninghinne,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">880</span><span class="poetryline">Die ic boven alle vrouwen minne,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die op der eerden sijn gheboren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu sprect op ende laet mi hoeren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi sprect haer boven maten ghelijc.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer ic te Damast int conincrijc,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">885</span><span class="poetryline">Esmoreit wel scoene man,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Soe soudic haer bat<a id="d0e3093src" href="#d0e3093" class="noteref">253</a> gheliken dan;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer nu sta ic als een pilgherijm.</span></p>
+</div>
+</div><span class="pagenum">
+[42]
+</span><div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Damiet, vrouwe mijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende sidi dit, wel edel wijf?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">890</span><span class="poetryline">Mijn herte, mijn ziele ende mijn lijf
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met rechten in vrouden leven mach,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic niet liever gast en sach.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die noit<a id="d0e3114src" href="#d0e3114" class="noteref">254</a> op eertrike was gheboren.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Och edel wijf, nu laet mi hoeren,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">895</span><span class="poetryline">Hoe sidi comen in dit lant?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghe joncfrou Damiet:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Esmoreit, wel scoene wigant
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Mi dochte ic hadde u gherne ghesien,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer en mochte mi niet gescien,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic en<a id="d0e3132src" href="#d0e3132" class="noteref">255</a> moeste daer omme liden pijn.<a id="d0e3135src" href="#d0e3135" class="noteref">256</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">900</span><span class="poetryline">Doen maectic mi als een pilgherijm,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende come aldus ghedoelt doert dlant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende nam Platus metter<a id="d0e3144src" href="#d0e3144" class="noteref">257</a> hant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hi soude mijn behoeder sijn.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer sidi, lieve vader mijn?
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">905</span><span class="poetryline">Comt tot hie<a id="d0e3156src" href="#d0e3156" class="noteref">258</a>, ghi moetse scouwen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die vol minnen ende vol trouwen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Haer herte tote miwaert draecht.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Het es recht dat si mi behaecht:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sie heeft soe vele doer mi<a id="d0e3167src" href="#d0e3167" class="noteref">259</a> ghedaen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De coninc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">910</span><span class="poetryline">Soe willicse met blider herten ontfaen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Sijt wille come, Damiete wel scoene!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi selt in Cecilien croene
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Draghen boven al die leven.
+<span class="pagenum">
+[43]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic salse minen sone opgheven,<a id="d0e3184src" href="#d0e3184" class="noteref">260</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">915</span><span class="poetryline">Ende ghi selt seker werden sijn wijf;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic hebbe soe ouden lijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat icse<a id="d0e3193src" href="#d0e3193" class="noteref">261</a> nemmeer ghedragen en can.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Her coninc oem, bi sente Jan!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit hi es wel weert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">920</span><span class="poetryline">Hi wert een ridder wide vermeert
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende die de wapene wel hantiert:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Desen raet<a id="d0e3209src" href="#d0e3209" class="noteref">262</a> dunct mi goet ghevisiert,<a id="d0e3212src" href="#d0e3212" class="noteref">263</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat hi die crone van u ontfa<a id="d0e3217src" href="#d0e3217" class="noteref">264</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Damiet, nu comt hier na,<a id="d0e3222src" href="#d0e3222" class="noteref">265</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">925</span><span class="poetryline">Ghi selt werden jonghe coninghinne.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hulpt Mamet! dat ic niet uut minen sinne
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">En come, dat verwondert mi.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Esmoreit, edel ridder vri,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die man brachte u in al dit verdriet.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">930</span><span class="poetryline">Wat hi u secht, hine meines niet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hi hevet tuweert<a id="d0e3242src" href="#d0e3242" class="noteref">266</a> al valschen gront.<a id="d0e3245src" href="#d0e3245" class="noteref">267</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic cochte u jeghen hem om dusent pont
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Van finen goude, die ic hem gaf.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Meester, nu secht mi daer af,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">935</span><span class="poetryline">Hoe die saken geleghen sijn.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Esmoreit, bi Apolijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dies es leden<a id="d0e3266src" href="#d0e3266" class="noteref">268</a> achtien jaer,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic quam ghereden daer,
+<span class="pagenum">
+[44]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit, op die selve stede.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">940</span><span class="poetryline">Nu hoert, wat die keitijf dede:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer soude hi u seker hebben versmoert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hi sprac tot u soe felle woert,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghi hem sijn rike sout ondergaen.<a id="d0e3282src" href="#d0e3282" class="noteref">269</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi moeste hem emmer<a id="d0e3287src" href="#d0e3287" class="noteref">270</a> iet bestaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">945</span><span class="poetryline">Dat hoerdic wel an sijn ghelaet.<a id="d0e3292src" href="#d0e3292" class="noteref">271</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Meester, vertrect<a id="d0e3299src" href="#d0e3299" class="noteref">272</a> mi alden staet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dies biddic u uter maten sere,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want ic sta al buten kere,<a id="d0e3306src" href="#d0e3306" class="noteref">273</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ic die waarheit niet en weet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">950</span><span class="poetryline">Die mijnre moeder dat groete leet
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende mi dien lachter mocht anedoen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">O Esmoreit, bi Mahoen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Het heeft ghedaen die selve man.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi minen god Tervogan,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">955</span><span class="poetryline">Hi soude u hebben ghenomen dlijf,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want hi vermaets hem,<a id="d0e3328src" href="#d0e3328" class="noteref">274</a> die keitijf;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic hoeret ende sprac hem aen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende seide hem, het ware quaet ghedaen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Want hi soude doden den jonghen vooght<a id="d0e3337src" href="#d0e3337" class="noteref">275</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">960</span><span class="poetryline">Alsoe dat ic u jeghen hem cocht
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Om dusent pont van goude roet</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi den Here di mi gheboet.<a id="d0e3349src" href="#d0e3349" class="noteref">276</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die ondaet sal ghewroken sijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Eer ic sal eten of drincken wijn,
+<span class="pagenum">
+[45]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">965</span><span class="poetryline">Nu moeti uwen indach<a id="d0e3359src" href="#d0e3359" class="noteref">277</a> doen!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Waer sidi vader, hoghe baroen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende Robberecht die moerdenaer?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Bi den here, dan<a id="d0e3371src" href="#d0e3371" class="noteref">278</a> es niet waer!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit, neve mijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">970</span><span class="poetryline">Ic hebbe oit<a id="d0e3378src" href="#d0e3378" class="noteref">279</a> goet ende ghetrouwe ghesijn,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline"><span class="corr" title="Bron: In">Ic</span> was noit moerdenaer no<a id="d0e3385src" href="#d0e3385" class="noteref">280</a> verrader.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Swijt, pute soene<a id="d0e3393src" href="#d0e3393" class="noteref">281</a>! het es noch quader
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die ondaet di ghi hebdt ghewracht.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hoe quam dat nie<a id="d0e3403src" href="#d0e3403" class="noteref">282</a> in u ghedacht
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">975</span><span class="poetryline">Te vercopen uwes selfs gheboren bloet,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende maket minen vader vroet,<a id="d0e3410src" href="#d0e3410" class="noteref">283</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat mijn moeder hadde ghedaen?</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>Robbrecht:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer willic in een crijt<a id="d0e3420src" href="#d0e3420" class="noteref">284</a> voer gaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Esmoreit, wel coene wigant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">980</span><span class="poetryline">Es hier enich man int dlant,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Di mi dat wil tien an.<a id="d0e3429src" href="#d0e3429" class="noteref">285</a></span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Swijt al stille, quaet tiran!<a id="d0e3436src" href="#d0e3436" class="noteref">286</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi soutten hebben doot ghesteken,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">En haddi mi niet hoeren spreken,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">985</span><span class="poetryline">Daer ic ten aenganghe<a id="d0e3445src" href="#d0e3445" class="noteref">287</a> quam ghereden.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic en was nie soe wel te vreden,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Als dat icken jeghen u cochte om gelt.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ic gaeft u al onghetelt
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">In een foertsier,<a id="d0e3456src" href="#d0e3456" class="noteref">288</a> was yvorijn;<a id="d0e3459src" href="#d0e3459" class="noteref">289</a>
+<span class="pagenum">
+[46]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">990</span><span class="poetryline">Noch soude ment vinden in uwe scrijn:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer willic onder setten<a id="d0e3467src" href="#d0e3467" class="noteref">290</a> mijn lijf.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ay mi, Robberecht, fel keitijf:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Met rechte ic u wel haten mach.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghi selt nu hebben uwen doemsdach:<a id="d0e3479src" href="#d0e3479" class="noteref">291</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">995</span><span class="poetryline">Al die werelt en holpe u niet.</span></p>
+</div>
+</div>
+<h3 class="lghead">Robbrecht hanct men hier.</h3>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De jonghelinc noch:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Aldus eest menichwerf ghesciet:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Quade werken comen te quaden loene;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Maer reine herten spannen croene,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Die vol doeghden sijn ende vol trouwen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">1000</span><span class="poetryline">Daer omme radic, heren ende vrouwen.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Dat ghi u herte in doeghden stelt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">So wordi in dinde<a id="d0e3503src" href="#d0e3503" class="noteref">292</a> met gode verseilt<a id="d0e3506src" href="#d0e3506" class="noteref">293</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer boven in den hoghen troene,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Daer die ingelen singhen scoene:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">1005</span><span class="poetryline">Dies onne<a id="d0e3515src" href="#d0e3515" class="noteref">294</a> ons die hemelsche vader!
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu seght Amen alle gader.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">AMEN.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p><b>De meester:</b></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">God, die neme ons allen in hoede.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Nu hoert, ghi wise ende ghi vroede,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Hier soe moghdi merken ende verstaen,
+<span class="pagenum">
+[47]
+</span></span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">1010</span><span class="poetryline">Hoe Esmoreit ene wrake heeft ghedaen
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Over Robbrecht sinen neve al hier te stede.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="poem">
+<div class="stanza">
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Elc blive sittene in sinen vrede,<a id="d0e3540src" href="#d0e3540" class="noteref">295</a>
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Niemen en wille thuusweert gaen:
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ene sotheit<a id="d0e3547src" href="#d0e3547" class="noteref">296</a> sal men u spelen gaen,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="linenum">1015</span><span class="poetryline">Die cort sal sijn, doe ic u weten.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Wie honger heeft, hi mach gaen eten,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ende gaet alle dien graet<a id="d0e3556src" href="#d0e3556" class="noteref">297</a> neder.
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span class="poetryline">Ghenoeghet u, so comt alle mergen weder.</span></p>
+</div>
+</div>
+<p></p>
+<hr class="noteseparator">
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e211" href="#d0e211src" class="noteref">1</a> maagd
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e226" href="#d0e226src" class="noteref">2</a> hooren
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e231" href="#d0e231src" class="noteref">3</a> te voren
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e238" href="#d0e238src" class="noteref">4</a> dan kunt ge een wonderlijke zaak vernemen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e245" href="#d0e245src" class="noteref">5</a> schurk
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e256" href="#d0e256src" class="noteref">6</a> oer = oor = erfgenaam
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e261" href="#d0e261src" class="noteref">7</a> jongen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e266" href="#d0e266src" class="noteref">8</a> verdriet
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e284" href="#d0e284src" class="noteref">9</a> die hem
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e295" href="#d0e295src" class="noteref">10</a> bewerkte
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e298" href="#d0e298src" class="noteref">11</a> heer
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e303" href="#d0e303src" class="noteref">12</a> zwijgt
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e306" href="#d0e306src" class="noteref">13</a> hoe het
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e316" href="#d0e316src" class="noteref">14</a> verwenscht
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e325" href="#d0e325src" class="noteref">15</a> geweest
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e330" href="#d0e330src" class="noteref">16</a> het leven
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e337" href="#d0e337src" class="noteref">17</a> grysaard
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e342" href="#d0e342src" class="noteref">18</a> lusthof
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e347" href="#d0e347src" class="noteref">19</a> woud, boschrijk land
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e354" href="#d0e354src" class="noteref">20</a> Bastaert bliven = verstoken blijven (eig. als een bastaard)
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e363" href="#d0e363src" class="noteref">21</a> schiep
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e368" href="#d0e368src" class="noteref">22</a> moeite doen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e392" href="#d0e392src" class="noteref">23</a> held, strijder, voornaam persoon
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e408" href="#d0e408src" class="noteref">24</a> Damascus
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e411" href="#d0e411src" class="noteref">25</a> machtig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e416" href="#d0e416src" class="noteref">26</a> doet mij pijn van verdriet
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e428" href="#d0e428src" class="noteref">27</a> neerslachtig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e436" href="#d0e436src" class="noteref">28</a> op den tijd van de metten = vroegdienst in de Katholieke kerk tegen den ochtend. Let op dat een Mohammedaan over de &#8220;metten&#8221;
+spreekt!
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e447" href="#d0e447src" class="noteref">29</a> kersten = christen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e460" href="#d0e460src" class="noteref">30</a> tot het Christendom overgaan.
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e478" href="#d0e478src" class="noteref">31</a> werd
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e497" href="#d0e497src" class="noteref">32</a> Zoo is het
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e500" href="#d0e500src" class="noteref">33</a> in de middelned. literatuur in het algemeen benaming voor een heidensche godheid; van het verschil tusschen Mohammedanen en
+Heidenen waren de Middeleeuwers niet wel bewust
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e505" href="#d0e505src" class="noteref">34</a> Indien niet wordt gedaan
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e508" href="#d0e508src" class="noteref">35</a> voorzorg, behoedzaamheid
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e515" href="#d0e515src" class="noteref">36</a> bedenken
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e526" href="#d0e526src" class="noteref">37</a> goed van pas
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e533" href="#d0e533src" class="noteref">38</a> verbijsterd
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e542" href="#d0e542src" class="noteref">39</a> dat ik niet weet wat te doen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e579" href="#d0e579src" class="noteref">40</a> onmiddellijk
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e588" href="#d0e588src" class="noteref">41</a> onverwijld
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e595" href="#d0e595src" class="noteref">42</a> in handen krijgen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e598" href="#d0e598src" class="noteref">43</a> mijn
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e603" href="#d0e603src" class="noteref">44</a> Mohammed, hier een Saraceensche afgod
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e606" href="#d0e606src" class="noteref">45</a> gunst
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e611" href="#d0e611src" class="noteref">46</a> ik hem
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e616" href="#d0e616src" class="noteref">47</a> meen ik
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e621" href="#d0e621src" class="noteref">48</a> of ik zal
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e624" href="#d0e624src" class="noteref">49</a> macht
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e631" href="#d0e631src" class="noteref">50</a> te mijner beschikking
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e640" href="#d0e640src" class="noteref">51</a> bedacht
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e645" href="#d0e645src" class="noteref">52</a> eigendom
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e650" href="#d0e650src" class="noteref">53</a> heiden
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e655" href="#d0e655src" class="noteref">54</a> wij hem
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e663" href="#d0e663src" class="noteref">55</a> wanen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e668" href="#d0e668src" class="noteref">56</a> vlug
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e682" href="#d0e682src" class="noteref">57</a> draalt
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e687" href="#d0e687src" class="noteref">58</a> met u mee, in uw bezit
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e692" href="#d0e692src" class="noteref">59</a> deze plaats is niet duidelijk: wellicht beteekent het &#8220;op de gis&#8221; &#8220;in het wilde weg&#8221;
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e703" href="#d0e703src" class="noteref">60</a> lust
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e731" href="#d0e731src" class="noteref">61</a> dierbaar aan
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e736" href="#d0e736src" class="noteref">62</a> die hem
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e752" href="#d0e752src" class="noteref">63</a> sedert
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e774" href="#d0e774src" class="noteref">64</a> stellig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e777" href="#d0e777src" class="noteref">65</a> volkomen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e784" href="#d0e784src" class="noteref">66</a> vertoornd
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e789" href="#d0e789src" class="noteref">67</a> wyze van doen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e794" href="#d0e794src" class="noteref">68</a> vertel
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e812" href="#d0e812src" class="noteref">69</a> vrees
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e819" href="#d0e819src" class="noteref">70</a> voortdurend
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e828" href="#d0e828src" class="noteref">71</a> hem dooden
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e841" href="#d0e841src" class="noteref">72</a> vanwaar
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e846" href="#d0e846src" class="noteref">73</a> ter wille van
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e851" href="#d0e851src" class="noteref">74</a> zoodanige
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e854" href="#d0e854src" class="noteref">75</a> voor &#8217;t verband hier bij te denken: &#8220;dat&#8221;
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e859" href="#d0e859src" class="noteref">76</a> onmiddellijk
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e866" href="#d0e866src" class="noteref">77</a> het land der heidenen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e871" href="#d0e871src" class="noteref">78</a> die Balderijs heet, d.i. vermoedelijk Bassora, Z.O. van Bagdad
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e876" href="#d0e876src" class="noteref">79</a> Turkije
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e884" href="#d0e884src" class="noteref">80</a> ridder
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e891" href="#d0e891src" class="noteref">81</a> gewon
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e909" href="#d0e909src" class="noteref">82</a> geslacht
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e930" href="#d0e930src" class="noteref">83</a> ziedaar
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e945" href="#d0e945src" class="noteref">84</a> heet
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e984" href="#d0e984src" class="noteref">85</a> bezit
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e995" href="#d0e995src" class="noteref">86</a> ontvangen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1021" href="#d0e1021src" class="noteref">87</a> geschenk
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1026" href="#d0e1026src" class="noteref">88</a> opvoeden
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1029" href="#d0e1029src" class="noteref">89</a> als
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1039" href="#d0e1039src" class="noteref">90</a> welnu
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1042" href="#d0e1042src" class="noteref">91</a> verbergen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1051" href="#d0e1051src" class="noteref">92</a> vertellen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1058" href="#d0e1058src" class="noteref">93</a> na langen tijd
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1063" href="#d0e1063src" class="noteref">94</a> onstandvastig, hier ongeveer in de beteekenis van: &#8220;er is geen peil op ze te trekken&#8221;
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1070" href="#d0e1070src" class="noteref">95</a> let op &#8220;Venus&#8221; in de mond van den Saraceen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1073" href="#d0e1073src" class="noteref">96</a> aan &#8217;t werk ging
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1100" href="#d0e1100src" class="noteref">97</a> Naar Middeleeuwsche meening een Saraceensche afgod. De naam is misschien een verbastering van een Grieksche en Latijnsche
+bijnaam van Hermes (Mercurius)
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1116" href="#d0e1116src" class="noteref">98</a> onmiddelijk
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1121" href="#d0e1121src" class="noteref">99</a> Mohammed (zie bij Mamet vs. <a href="#d0e601">114</a>)
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1142" href="#d0e1142src" class="noteref">100</a> vondeling
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1157" href="#d0e1157src" class="noteref">101</a> let op, draag zorg
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1162" href="#d0e1162src" class="noteref">102</a> voed hem op
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1169" href="#d0e1169src" class="noteref">103</a> heet
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1182" href="#d0e1182src" class="noteref">104</a> gezonden
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1195" href="#d0e1195src" class="noteref">105</a> ooit
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1214" href="#d0e1214src" class="noteref">106</a> door
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1248" href="#d0e1248src" class="noteref">107</a> scheuren, breken
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1260" href="#d0e1260src" class="noteref">108</a> op deze wijze
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1267" href="#d0e1267src" class="noteref">109</a> geen zier
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1280" href="#d0e1280src" class="noteref">110</a> of
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1285" href="#d0e1285src" class="noteref">111</a> heeft den
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1292" href="#d0e1292src" class="noteref">112</a> kwelling
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1299" href="#d0e1299src" class="noteref">113</a> vermaard
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1308" href="#d0e1308src" class="noteref">114</a> tante
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1317" href="#d0e1317src" class="noteref">115</a> ten opzichte van u
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1320" href="#d0e1320src" class="noteref">116</a> boosaardig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1329" href="#d0e1329src" class="noteref">117</a> = dat ze niet wist dat ik in de nabijheid was
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1347" href="#d0e1347src" class="noteref">118</a> gewaagde ervan
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1362" href="#d0e1362src" class="noteref">119</a> zij is op een anderen weg
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1378" href="#d0e1378src" class="noteref">120</a> ik zou toch
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1386" href="#d0e1386src" class="noteref">121</a> leven
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1414" href="#d0e1414src" class="noteref">122</a> in elk geval, volstrekt
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1427" href="#d0e1427src" class="noteref">123</a> zie vs. <a href="#d0e1155">270</a></p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1434" href="#d0e1434src" class="noteref">124</a> buiten zichzelf
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1452" href="#d0e1452src" class="noteref">125</a> zwijg
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1455" href="#d0e1455src" class="noteref">126</a> verdorven, gestraft
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1460" href="#d0e1460src" class="noteref">127</a> vrouw van slechten levenswandel
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1477" href="#d0e1477src" class="noteref">128</a> vermoord
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1486" href="#d0e1486src" class="noteref">129</a> ooit
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1512" href="#d0e1512src" class="noteref">130</a> gevangen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1521" href="#d0e1521src" class="noteref">131</a> voor mij optreden, vrijpleiten
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1526" href="#d0e1526src" class="noteref">132</a> onschuld
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1547" href="#d0e1547src" class="noteref">133</a> zonder wien niets geschiedt
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1552" href="#d0e1552src" class="noteref">134</a> onverdiend en onschuldig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1559" href="#d0e1559src" class="noteref">135</a> genadig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1564" href="#d0e1564src" class="noteref">136</a> barmhartig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1581" href="#d0e1581src" class="noteref">137</a> boosaardig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1590" href="#d0e1590src" class="noteref">138</a> doe mij recht verkrijgen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1613" href="#d0e1613src" class="noteref">139</a> kent
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1628" href="#d0e1628src" class="noteref">140</a> bereid
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1641" href="#d0e1641src" class="noteref">141</a> pleegt
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1650" href="#d0e1650src" class="noteref">142</a> slaap
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1655" href="#d0e1655src" class="noteref">143</a> rust
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1666" href="#d0e1666src" class="noteref">144</a> bevangen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1686" href="#d0e1686src" class="noteref">145</a> toen hem
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1699" href="#d0e1699src" class="noteref">146</a> in het geheel niet
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1710" href="#d0e1710src" class="noteref">147</a> hij heeft een fiere, edele, inborst
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1715" href="#d0e1715src" class="noteref">148</a> dit woord is hier niet zeer begrijpelijk. Moltzer wil er &#8220;kenlijk&#8221; voor in de plaats lezen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1732" href="#d0e1732src" class="noteref">149</a> geleden
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1737" href="#d0e1737src" class="noteref">150</a> wel
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1742" href="#d0e1742src" class="noteref">151</a> liefste
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1747" href="#d0e1747src" class="noteref">152</a> schoon
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1757" href="#d0e1757src" class="noteref">153</a> Deed ik het
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1773" href="#d0e1773src" class="noteref">154</a> waande ik
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1800" href="#d0e1800src" class="noteref">155</a> van begin tot einde
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1814" href="#d0e1814src" class="noteref">156</a> wist
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1821" href="#d0e1821src" class="noteref">157</a> houd het ten goede
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1869" href="#d0e1869src" class="noteref">158</a> wandelen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1881" href="#d0e1881src" class="noteref">159</a> haar, bezitt. voornaamwoord
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1905" href="#d0e1905src" class="noteref">160</a> te boven komen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1908" href="#d0e1908src" class="noteref">161</a> moge
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1913" href="#d0e1913src" class="noteref">162</a> schande
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1922" href="#d0e1922src" class="noteref">163</a> of ik...
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1925" href="#d0e1925src" class="noteref">164</a> onderzoek gedaan
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1939" href="#d0e1939src" class="noteref">165</a> bij
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1955" href="#d0e1955src" class="noteref">166</a> oneer
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1960" href="#d0e1960src" class="noteref">167</a> nooit
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1971" href="#d0e1971src" class="noteref">168</a> bovendien
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1978" href="#d0e1978src" class="noteref">169</a> meer dan
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1981" href="#d0e1981src" class="noteref">170</a> mensch
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e1988" href="#d0e1988src" class="noteref">171</a> gehandeld
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2002" href="#d0e2002src" class="noteref">172</a> = dat en = dat... niet
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2007" href="#d0e2007src" class="noteref">173</a> vreugde
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2019" href="#d0e2019src" class="noteref">174</a> daarvoor moet ik u eeuwig prijzen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2024" href="#d0e2024src" class="noteref">175</a> eigenl. zich verheugen, feestvieren; hier behagen scheppen in
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2033" href="#d0e2033src" class="noteref">176</a> eerst
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2044" href="#d0e2044src" class="noteref">177</a> gedraald
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2056" href="#d0e2056src" class="noteref">178</a> deugt
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2065" href="#d0e2065src" class="noteref">179</a> teweeggebracht
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2068" href="#d0e2068src" class="noteref">180</a> verdriet
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2083" href="#d0e2083src" class="noteref">181</a> helaas!
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2106" href="#d0e2106src" class="noteref">182</a> Of ik....
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2120" href="#d0e2120src" class="noteref">183</a> ter wille van (uw) genade = goedheid
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2132" href="#d0e2132src" class="noteref">184</a> edel
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2139" href="#d0e2139src" class="noteref">185</a> spoedig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2161" href="#d0e2161src" class="noteref">186</a> zult hem
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2164" href="#d0e2164src" class="noteref">187</a> rondom
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2193" href="#d0e2193src" class="noteref">188</a> op de &#8220;bant&#8221;
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2200" href="#d0e2200src" class="noteref">189</a> verheugd
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2207" href="#d0e2207src" class="noteref">190</a> bepaald
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2216" href="#d0e2216src" class="noteref">191</a> &#8220;van edelen bloede&#8221;
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2227" href="#d0e2227src" class="noteref">192</a> wanneer ik niet heb...
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2234" href="#d0e2234src" class="noteref">193</a> zou het hem betaald zetten
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2245" href="#d0e2245src" class="noteref">194</a> geheel en al
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2267" href="#d0e2267src" class="noteref">195</a> ligt
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2270" href="#d0e2270src" class="noteref">196</a> gevangenis
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2283" href="#d0e2283src" class="noteref">197</a> volgens het handschr. Waarschijnlijk moet er staan: verraderie
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2286" href="#d0e2286src" class="noteref">198</a> dit alles
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2304" href="#d0e2304src" class="noteref">199</a> dat en
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2323" href="#d0e2323src" class="noteref">200</a> draag hem
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2345" href="#d0e2345src" class="noteref">201</a> stoplap voor &#8217;t rijm = voorwaar
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2355" href="#d0e2355src" class="noteref">202</a> deugd, hier meer in de beteekenis van weldaad
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2368" href="#d0e2368src" class="noteref">203</a> vreugde
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2381" href="#d0e2381src" class="noteref">204</a> weet dit
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2399" href="#d0e2399src" class="noteref">205</a> terstond
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2420" href="#d0e2420src" class="noteref">206</a> dichtbij
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2438" href="#d0e2438src" class="noteref">207</a> op het idee bracht
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2466" href="#d0e2466src" class="noteref">208</a> dralen, toeven
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2473" href="#d0e2473src" class="noteref">209</a> hier in &#8217;t algemeen: edelman
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2485" href="#d0e2485src" class="noteref">210</a> schiep
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2501" href="#d0e2501src" class="noteref">211</a> genadig
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2510" href="#d0e2510src" class="noteref">212</a> verlossen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2515" href="#d0e2515src" class="noteref">213</a> want de vreugde is eindeloos groot
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2533" href="#d0e2533src" class="noteref">214</a> had ik hem
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2568" href="#d0e2568src" class="noteref">215</a> onmiddellijk
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2580" href="#d0e2580src" class="noteref">216</a> zeer
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2607" href="#d0e2607src" class="noteref">217</a> dienaar
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2612" href="#d0e2612src" class="noteref">218</a> schulden
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2625" href="#d0e2625src" class="noteref">219</a> uit liefde
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2636" href="#d0e2636src" class="noteref">220</a> zeer
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2641" href="#d0e2641src" class="noteref">221</a> verdwenen<span class="corr" title="Bron: ,"></span></p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2647" href="#d0e2647src" class="noteref">222</a> leed
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2672" href="#d0e2672src" class="noteref">223</a> Mamet (= Mahoen), zie vs. <a href="#d0e601">114</a></p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2681" href="#d0e2681src" class="noteref">224</a> eerder
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2717" href="#d0e2717src" class="noteref">225</a> edele
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2730" href="#d0e2730src" class="noteref">226</a> ik ze
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2752" href="#d0e2752src" class="noteref">227</a> kwartieren
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2767" href="#d0e2767src" class="noteref">228</a> verloor
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2772" href="#d0e2772src" class="noteref">229</a> die aan het kruis wilde sterven
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2788" href="#d0e2788src" class="noteref">230</a> nooit kwam voor ...
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2791" href="#d0e2791src" class="noteref">231</a> misdaad
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2797" href="#d0e2797src" class="noteref">232</a> of ze
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2800" href="#d0e2800src" class="noteref">233</a> aan het licht komen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2805" href="#d0e2805src" class="noteref">234</a> in &#8217;t eind
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2815" href="#d0e2815src" class="noteref">235</a> doornenkroon
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2826" href="#d0e2826src" class="noteref">236</a> of hij moest mij ontgaan doordat hij in de aarde wegzonk
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2839" href="#d0e2839src" class="noteref">237</a> in het gebied der christenen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2844" href="#d0e2844src" class="noteref">238</a> ontkomen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2869" href="#d0e2869src" class="noteref">239</a> laten varen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2891" href="#d0e2891src" class="noteref">240</a> eveneens
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2903" href="#d0e2903src" class="noteref">241</a> hemel
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2922" href="#d0e2922src" class="noteref">242</a> kuisch, edel
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2938" href="#d0e2938src" class="noteref">243</a> dat is zooals het behoort, niet meer dan billijk
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2957" href="#d0e2957src" class="noteref">244</a> toeven
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2962" href="#d0e2962src" class="noteref">245</a> verloren
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e2997" href="#d0e2997src" class="noteref">246</a> tegenspoed
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3008" href="#d0e3008src" class="noteref">247</a> verlaat
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3020" href="#d0e3020src" class="noteref">248</a> in goeden hoghen = verheugd
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3028" href="#d0e3028src" class="noteref">249</a> den jongeling zoo bemint
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3033" href="#d0e3033src" class="noteref">250</a> edel
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3043" href="#d0e3043src" class="noteref">251</a> pelgrim
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3071" href="#d0e3071src" class="noteref">252</a> lieve, geliefde
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3093" href="#d0e3093src" class="noteref">253</a> beter
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3114" href="#d0e3114src" class="noteref">254</a> ooit
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3132" href="#d0e3132src" class="noteref">255</a> of ik moest....
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3135" href="#d0e3135src" class="noteref">256</a> moeite
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3144" href="#d0e3144src" class="noteref">257</a> bij de
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3156" href="#d0e3156src" class="noteref">258</a> hier
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3167" href="#d0e3167src" class="noteref">259</a> om mijnentwil
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3184" href="#d0e3184src" class="noteref">260</a> overgeven
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3193" href="#d0e3193src" class="noteref">261</a> d. i. de kroon
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3209" href="#d0e3209src" class="noteref">262</a> hier = plan
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3212" href="#d0e3212src" class="noteref">263</a> bedacht
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3217" href="#d0e3217src" class="noteref">264</a> ontvangen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3222" href="#d0e3222src" class="noteref">265</a> hierheen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3242" href="#d0e3242src" class="noteref">266</a> ten opzichte van
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3245" href="#d0e3245src" class="noteref">267</a> nl. van het hart
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3266" href="#d0e3266src" class="noteref">268</a> geleden
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3282" href="#d0e3282src" class="noteref">269</a> afhandig maken
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3287" href="#d0e3287src" class="noteref">270</a> bepaald
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3292" href="#d0e3292src" class="noteref">271</a> manier van doen, van spreken
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3299" href="#d0e3299src" class="noteref">272</a> vertelt
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3306" href="#d0e3306src" class="noteref">273</a> buiten mij zelf
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3328" href="#d0e3328src" class="noteref">274</a> durfde
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3337" href="#d0e3337src" class="noteref">275</a> heer
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3349" href="#d0e3349src" class="noteref">276</a> schiep
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3359" href="#d0e3359src" class="noteref">277</a> d.i. endedach = sterfdag
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3371" href="#d0e3371src" class="noteref">278</a> dat en
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3378" href="#d0e3378src" class="noteref">279</a> altijd
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3385" href="#d0e3385src" class="noteref">280</a> noch
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3393" href="#d0e3393src" class="noteref">281</a> zie vs. <a href="#d0e1458">363</a>; de heele uitdrukking = schurk
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3403" href="#d0e3403src" class="noteref">282</a> ooit
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3410" href="#d0e3410src" class="noteref">283</a> wijsmaken
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3420" href="#d0e3420src" class="noteref">284</a> strijdperk (voor een tweegevecht als godsoordeel)
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3429" href="#d0e3429src" class="noteref">285</a> aantijgen, beschuldigen
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3436" href="#d0e3436src" class="noteref">286</a> hier: booswicht
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3445" href="#d0e3445src" class="noteref">287</a> juist van pas, onverwacht
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3456" href="#d0e3456src" class="noteref">288</a> kist
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3459" href="#d0e3459src" class="noteref">289</a> van ivoor
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3467" href="#d0e3467src" class="noteref">290</a> verwedden
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3479" href="#d0e3479src" class="noteref">291</a> dag des oordeels, hier sterfdag;
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3503" href="#d0e3503src" class="noteref">292</a> in het einde, d.i. bij uw dood
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3506" href="#d0e3506src" class="noteref">293</a> d.i. verselt (vergezeld) = vereenigd
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3515" href="#d0e3515src" class="noteref">294</a> gunne, verleene
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3540" href="#d0e3540src" class="noteref">295</a> op zijn gemak
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3547" href="#d0e3547src" class="noteref">296</a> klucht; na een &#8220;abel spel&#8221; werd een &#8220;sotternie&#8221; = een klucht, vertoond
+</p>
+</div>
+<div class="notetext">
+<p class="notetext"><a id="d0e3556" href="#d0e3556src" class="noteref">297</a> trap
+</p>
+</div><span class="pagenum">
+[48]
+</span><p class="div1"></p>
+<p>In de serie Uitgaven van
+
+</p>
+<p>KLASSIEKE NEDERLANDSCHE LETTERKUNDE
+
+</p>
+<p>zijn op gelijke wijze als dit boekje uitgegeven:
+
+</p>
+<p>BEATRIJS
+
+</p>
+<p>Het middelneerlandsche gedicht in proza naverteld.
+
+</p>
+<p>LANSELOET ENDE SANDERIJN
+(Lanseloet van Denemerken.)
+
+</p>
+<p>Middeleeuwsch tooneelspel in den oorspronkelijken tekst, met inleiding en verklarende aanteekeningen.
+
+</p>
+<p>UIT HOOFT&#8217;s LYRIEK
+
+</p>
+<p>Bloemlezing met inleiding over den dichter en aanteekeningen.
+
+</p>
+<p>De uitgave van deze boekjes is verzorgd door R. J. SPITZ
+
+</p>
+<p>Leeraar in de Nederlandsche Taal- en Letterkunde aan de Hoogere Burgerschool te Apeldoorn.
+
+</p>
+<p>Prijs &#402;0.60 per stuk.
+
+</p>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Een abel spel van Esmoreit, by Various
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK EEN ABEL SPEL VAN ESMOREIT ***
+
+***** This file should be named 17644-h.htm or 17644-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ http://www.gutenberg.org/1/7/6/4/17644/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/17644-h/images/cover.jpg b/17644-h/images/cover.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9c12b49
--- /dev/null
+++ b/17644-h/images/cover.jpg
Binary files differ
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..619cf48
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #17644 (https://www.gutenberg.org/ebooks/17644)