diff options
Diffstat (limited to '17441-h/17441-h.htm')
| -rw-r--r-- | 17441-h/17441-h.htm | 2993 |
1 files changed, 2993 insertions, 0 deletions
diff --git a/17441-h/17441-h.htm b/17441-h/17441-h.htm new file mode 100644 index 0000000..ef389b2 --- /dev/null +++ b/17441-h/17441-h.htm @@ -0,0 +1,2993 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" + "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> + +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"> + <head> + <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html;charset=iso-8859-1" /> + <title> + The Project Gutenberg eBook of Casaysayan ng Catotohanang Buhay ng Haring Clodeveo at Reyna Clotilde, by Cleto Ignacio. + </title> + <style type="text/css"> +/*<![CDATA[ XML blockout */ +<!-- + p { margin-top: .75em; + text-align: justify; + margin-bottom: .75em; } + .biggap {margin-top: 4em;} + + h1,h2,h3,h4,h5,h6 { text-align: center; clear: both; } + + hr { width: 33%; margin-top: 2em; margin-bottom: 2em; margin-left: auto; margin-right: auto; clear: both; } + + body{margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-family: "Times New Roman", Times, serif; } + + .blockquot{margin-left: 5%; margin-right: 10%;} + .pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: 0.7em; text-align: center; color:gray;} + + .bbox {margin: auto; border: solid 2px; text-align: center; width:20%; margin-top: 4em;} + + .center {text-align: center;} + .smcap {font-variant: small-caps;} + + .figcenter {margin: auto; text-align: center;} + a img { border: 0; } + + .poem {margin-left:30%; margin-right:10%; text-align: left;} + .poem .stanza {margin: 1em 0em 1em 0em;} + .verseind {text-indent: 1em} + .verse verseind {margin: 0em;} + // --> + /* XML end ]]>*/ + </style> + </head> +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of Kasaysayan ng Katotohanang Buhay ng Haring +Clodeveo at Reyna Clotilde sa Reyno nang Francia, by Cleto R. Ignacio + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Kasaysayan ng Katotohanang Buhay ng Haring Clodeveo at Reyna Clotilde sa Reyno nang Francia + +Author: Cleto R. Ignacio + +Release Date: January 1, 2006 [EBook #17441] + +Language: Tagalog + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK KASAYSAYAN NG KATOTOHANANG *** + + + + +Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad, +Pilar Somoza and the Online Distributed Proofreading Team +at http://www.pgdp.net + + + + + + +</pre> + + +<hr style='width: 30%;' /> + +<div class="figcenter" style="width: 264px;"> +<a href="images/cover_b.jpg"><img src="images/cover_t.jpg" width="264" height="400" alt="Cover image" title="Cover image" /></a> +</div> + +<hr style='width: 30%;' /> + +<h3>CASAYSAYAN</h3> + +<h4>NG</h4> + +<h3>CATOTOHANANG BUHAY</h3> + +<h4>NG</h4> + +<h1>Haring Clodeveo</h1> + +<h3><i>AT</i></h3> + +<h2>Reyna Clotilde</h2> + +<h3><i>SA REYNO NANG FRANCIA NA TINULA<br/> +SA LUBOS NA CATIAGAAN NI</i></h3> + +<h3>CLETO R. IGNACIO</h3> + +<h4><i>Concepcion, Malabon, Rizal</i>.</h4> + + +<h3><i>SIPI SA TUNAY NA HISTORIA</i></h3> + +<h3 class="biggap">1917</h3> + +<h5>IMPRENTA, LIBRERIA Y PAPELERIA<br/> +<span class="smcap">de</span><br/> +P. SAYO Vde. DE SORIANO<br/> +Rosario 225. Plaza del Conde 1003 y Azcarraga 552, Tondo</h5> + +<h5><span class="smcap">Manila, I.F.</span></h5> + +<hr style='width: 30%;' /> + +<div class="pagenum"><a name="Pg_2" id="Pg_2">Páhiná 2</a></div> + +<h2>PAUNAUA</h2> + + +<div class="poem"><div class="stanza"> +<div class="verseind"><i>Manga maguiliuing puso sa pagbasa</i></div> +<div class="verse"><i>nang catotohanang hanay nang historia,</i></div> +<div class="verse"><i>dito'y lubos ninyong mapag-kikilala</i></div> +<div class="verse"><i>ang cay Clodoveong buhay na talaga.</i></div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind"><i>Niyong unang siya ay di pa cristiano</i></div> +<div class="verse"><i>ay Clovis ang tauag sa pangalang moro,</i></div> +<div class="verse"><i>nang binyagan siya'y naguing Clodoveo</i></div> +<div class="verse"><i>at Reyna Clotilde ang asaua nito.</i></div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind"><i>Siya'y isang tangi cung sa cabaitan</i></div> +<div class="verse"><i>at ulíran naman cung sa cahinhinan,</i></div> +<div class="verse"><i>nang tanang babae, nang casalucuyang</i></div> +<div class="verse"><i>siya ay dalaga't nang mag-asaua man.</i></div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind"><i>Caya cailangang pacatatastasin</i></div> +<div class="verse"><i>yaong buhay niya't nang iyong malining,</i></div> +<div class="verse"><i>mulang puno't dulo'y iyong pasayurin</i></div> +<div class="verse"><i>at nang upang iyong matantong magaling.</i></div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind"><i>Hangang dito aco't ang bahala'y icaw</i></div> +<div class="verse"><i>sa tula cong hamac na pinag-inutan,</i></div> +<div class="verse"><i>sa dahop cong cayang hinimalay lamang</i></div> +<div class="verse"><i>na butil, nang manga nalagas sa uhay.</i></div> +</div></div> + +<hr style='width: 30%;' /> + +<div class="pagenum"><a name="Pg_3" id="Pg_3">Páhiná 3</a></div> + +<h2>Simula nang buhay</h2> + + +<div class="poem"><div class="stanza"> +<div class="verseind">Taong isang daan ualungpu at apat</div> +<div class="verse">mula nang manaog ang Poong Mesias,</div> +<div class="verse">sa Reyno nang Francia ay noon tumangap</div> +<div class="verse">si Clovis nang pagca Haring napatanyag.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang panahong yao'y ang Reyno ng̃ Francia</div> +<div class="verse">ay hindi cristiano at mang̃a gentil pa,</div> +<div class="verse">si Clovis ang siyang nagbinyagang una't</div> +<div class="verse">sa Dios ay siyang unang cumilala.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa panahong yao'y ang Borgoña nama'y</div> +<div class="verse">mang̃a cristianong tumangap nang aral,</div> +<div class="verse">nang mang̃a Apostol ni Cristong hinirang</div> +<div class="verse">na nagsilaganap sa sangsinucuban.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Noon ay ang Hari namang sinusunod</div> +<div class="verse">na namamahala ay si Agabundos,</div> +<div class="verse">at ang bunso niyang capatid na irog</div> +<div class="verse">ay yaong Infante na si Hispericos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang bunying Infante ay nagca-asaua</div> +<div class="verse">nang isang Duquesa na si Aprodicia,</div> +<div class="verse">dalauang babayeng naguing Anác nila</div> +<div class="verse">na ang bunso'y ualang cauang̃is nang ganda.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mabunying Infante Estatira bilang</div> +<div class="verse">ng̃alan nang canilang Anác na pang̃anay,</div> +<div class="verse">ang bunso'y Infanta Clotildeng timtiman</div> +<div class="verse">sa Reynong Borgoña'y tang̃ing cagandahan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Bucod sa caniyang cagandahang angkin</div> +<div class="verse">ay nahiyasan pa nang bait at hinhin,</div> +<div class="verse">at nang cabanalang pagca-masintahin</div> +<div class="verse">sa Dios na Poon at sa Ináng Virgen.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa araw at gabi ay di sumasala</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_4" id="Pg_4">Páhiná 4</a></span>nang pananalang̃in sa Dios na Amá,</div> +<div class="verse">at sa Ináng Virge't sa touing umaga'y</div> +<div class="verse">pilit guinaganap yaong pagsisimba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Madalas ding siya ay nag-cocompisal</div> +<div class="verse">at tuloy ring siya ay nakikinabang,</div> +<div class="verse">lubos na caniyang pinag-iing̃atan</div> +<div class="verse">ang pagca-babaeng loob nang maycapal.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At bagamang cahit magcapatid sila</div> +<div class="verse">ang caugalia'y di nag-cacaisa,</div> +<div class="verse">ang sa cay Clotildeng guinagaua toui na</div> +<div class="verse">ay ang cagaling̃an niyong caluloua.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Siya'y di gumamit magpacaylan man</div> +<div class="verse">niyong pananamit na lubhang maring̃al.</div> +<div class="verse">tunay na caniyang kinasusuclaman</div> +<div class="verse">yaong masasaguang mang̃a cagayacan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya ng̃a at naguing casabihan siya</div> +<div class="verse">sa ugali't kilos tang̃i pa sa ganda,</div> +<div class="verse">anopa't marami ang naliligaya</div> +<div class="verse">bakit ng̃a sa duc-ha ay malimusin pa.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Doon na Borgoña'y isang araw naman</div> +<div class="verse">nag-fiestang ang tauag ay sa calahatan.</div> +<div class="verse">caya ng̃a ang Hari at caguinoohan</div> +<div class="verse">ay dumalo't sampong taong caramihan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Para-para silang nakinig nang Misa</div> +<div class="verse">sampon nang Infanteng Hispericos bagá</div> +<div class="verse">doon sa Simbaha'y napipisan sila</div> +<div class="verse">at nananalang̃in sa Dios na Amá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ginagamit nila ang boong pag-galang</div> +<div class="verse">at lubhang malabis na pagpipitagan,</div> +<div class="verse">at sila ay doon nakikipanayam</div> +<div class="verse">sa Dios na Haring macapangyarihan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Isa ang Infante na si Hispericos</div> +<div class="verse">na capatid niyong Haring Agabundos,</div> +<div class="verse">sa tanang guinoo siya ay calahoc</div> +<div class="verse">nang pananalang̃in sa may lic-hang Dios.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nagcataon namang sa loob ng̃ Templo'y</div> +<div class="verse">si Hispericos at isang concejero,</div> +<div class="verse">sila'y nag-uusap na nakita dito</div> +<div class="verse">nang Hari, ay tantong galit ay sumubó.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya't nang matapos ang mahal na Misa</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_5" id="Pg_5">Páhiná 5</a></span>sa palaciong lahat nang̃agtuloy sila,</div> +<div class="verse">tinanong nang Hari noon din pagdaca</div> +<div class="verse">dalauang nag-usap niyong nagsisimba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saad sa canila nang Haring marang̃al</div> +<div class="verse">na sikip sa pusò yaong cagalitan,</div> +<div class="verse">bakit at di bagá ninyo nalalaman</div> +<div class="verse">na yaong Simbaha'y laang dalang̃inan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tayo'y nang̃aglacbay doon at ang dahil</div> +<div class="verse">sa Dios na Poon ay mananalang̃in,</div> +<div class="verse">batid ninyong Dios ang caharap natin</div> +<div class="verse">bakit pag-uusap ang inyong gagauin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ipinalalagay ninyong ang caharap</div> +<div class="verse">doo'y isang taong gaya nating hamac,</div> +<div class="verse">at di pa hinintay na Misa'y nautas</div> +<div class="verse">at cayo'y doon na sa labas nag-usap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Inaari ninyong ualang cabuluhan</div> +<div class="verse">ang Dios na dapat sambahi't igalang,</div> +<div class="verse">sa guinaua ninyong mang̃a catacsilan</div> +<div class="verse">marapat sa inyo'y alisan ng̃ búhay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mabilis na hatol pagdaca'y guinanap</div> +<div class="verse">doon sa dalauang sa Templo'y nag-usap</div> +<div class="verse">nang di pamarisan yaong gauang linsad</div> +<div class="verse">at ipinatapon ang bangcay sa dagat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca namang yaong hirang na asawa</div> +<div class="verse">at ang isa niyang Anác na Infanta</div> +<div class="verse">na bilang pang̃anay na si Estatira</div> +<div class="verse">pinaalis silang dalauang mag Iná.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ayon sa canilang mang̃a caasalan</div> +<div class="verse">na hilig ang puso sa toua at layaw</div> +<div class="verse">kung caya ng̃a sila'y pinagtabuya'y</div> +<div class="verse">di ayos cristiano ang canilang asal.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ng̃uni't si Clotindeng bunsong iniirog</div> +<div class="verse">na hipag nang Hari na si Agabundos,</div> +<div class="verse">doon sa palacio'y nanatiling lubos</div> +<div class="verse">sapagca't may bait at galang sa Dios.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Bakit sa pagsinta'y lubhang mahiliguin</div> +<div class="verse">sa, Dios, at uili sa pananalang̃in,</div> +<div class="verse">caya ng̃a namahal sa Haring amain</div> +<div class="verse">yaong si Clotindeng may bait na angkin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa panahong yao'y ang Inperiong Francia</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_6" id="Pg_6">Páhiná 6</a></span>ay hindi cristiano at mang̃a gentil pa,</div> +<div class="verse">at ang Hari doon na kinikilala</div> +<div class="verse">na namamahala ay si Clovis bagá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ualang ano ano'y pasoc sa panimdim</div> +<div class="verse">na yaong Reyno nang Borgoña'y bacahin,</div> +<div class="verse">caya ng̃a't caniyang inutusang tambing</div> +<div class="verse">tanang embajador nang ganitong bilin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cayo ay maglacbay sa Borgoñang Reyno</div> +<div class="verse">at ipatalastas ang cahiling̃ang co,</div> +<div class="verse">sa Haring lisanin ang pagca-cristiano</div> +<div class="verse">at sila'y sumamba sa mang̃a Idolo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">O, cung dili caya siya'y magbibigay</div> +<div class="verse">ng̃ buis sa baua't isang taóng araw,</div> +<div class="verse">na ayon sa aking maguing cahing̃ian</div> +<div class="verse">at siya'y sacop co ang catotohanan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa cahiling̃an co'y cung susuay siya</div> +<div class="verse">babahá nang dugò ang Reynong Borgoña,</div> +<div class="verse">at mang̃a pupucsa silang para-para</div> +<div class="verse">sa aking dadalhing malaking armada.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Matapos ang bilin ay agad nag-lacbay</div> +<div class="verse">sa Borgoña yaong mang̃a inutusan,</div> +<div class="verse">nang dumating doo'y sinabi ang pacay</div> +<div class="verse">sa mahal na Haring macapangyarihan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang cay Agabundos na uica'y ang lahat</div> +<div class="verse">na bilin sa inyo nang Haring nag-atas,</div> +<div class="verse">ay sabihin ninyong di co matutupad</div> +<div class="verse">ang ualang halagang mang̃a pang̃ung̃usap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Diyata't Dios cong tunay ang lisanin</div> +<div class="verse">at yaong Idolo ang aking sambahin,</div> +<div class="verse">sa cahilingan niya'y ang aking patalim</div> +<div class="verse">siyang mananagot sa balang ibiguin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa sinabing yao'y hindi nagsiimic</div> +<div class="verse">yaong embajador nang Haring si Clovis,</div> +<div class="verse">ala-ála nila ay baca magalit</div> +<div class="verse">Haring Agabundos cung muling magsulit.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ay hindi mangyaring panoorin nila</div> +<div class="verse">yaong cagandahan nang bunying Infanta,</div> +<div class="verse">pagca't sila'y hindi nacakikita pa</div> +<div class="verse">gayong cagandahang naca-liligaya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na di iba't yaong Infanta Clotilde</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_7" id="Pg_7">Páhiná 7</a></span>na ang ganda't hinhin ay cauili-uili,</div> +<div class="verse">ualang capintasang sucat pang masabi</div> +<div class="verse">ang hirang na dilag sa pagca-babae.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya ng̃a't sa pagcatahang tatlong araw</div> +<div class="verse">sa palacio niyong embajadang tanan,</div> +<div class="verse">ay hindi mangyari nilang pagsauaan</div> +<div class="verse">ang sa cay Clotildeng tang̃ing carikitan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaong tatlong araw ay nang maganap na</div> +<div class="verse">sa Hari ay nang̃ag-paalam na sila,</div> +<div class="verse">at nang̃agsibalic sa Reyno nang Francia</div> +<div class="verse">at sa Haring Clovis humarap pagdaca.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ipinagsabi yaong casagutan</div> +<div class="verse">niyong sa Borgoñang Haring pinaglacbay,</div> +<div class="verse">at nang matapos nang canilang isaysay</div> +<div class="verse">ang lahat, sa Hari ay sinabi naman.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na sa palacio ay nang̃atahan silang</div> +<div class="verse">hustong tatlong araw, caya ng̃a't nakita,</div> +<div class="verse">ang dalagang ualang catulad nang ganda</div> +<div class="verse">at ualang pangdamdam ang di maligaya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang tabas nang muc-ha't tindig nang catauan</div> +<div class="verse">anhin mo'y guinaua nang balitang camay,</div> +<div class="verse">mata'y cung ititig at iyong pagmasdan</div> +<div class="verse">ay bató nang pusò ang di matiguilan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lalo cung ng̃umiti't siya ay mang̃usap</div> +<div class="verse">ay isa nang toua nang magcacapalad,</div> +<div class="verse">at cung sa pintuan siya'y lumalabas</div> +<div class="verse">anhin mo'y ang talang bagong sumisicat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya caming lahat ay natitiguilan</div> +<div class="verse">sa hindi maisip naming carikitan,</div> +<div class="verse">sa Francia, at cahit sa ibang Reyno man</div> +<div class="verse">doon ay uala nang maca-áagapay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Bakit ang ugali't kilos nang cristiano'y</div> +<div class="verse">totoong malinis na di gaya dito,</div> +<div class="verse">ang mang̃a babae ay di nabubuyo</div> +<div class="verse">tungcol sa lalaking makihalobilo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sapagca't ang anyo nang mang̃a binyagan</div> +<div class="verse">ay iba sa ating mang̃a inaasal,</div> +<div class="verse">ang mang̃a babae ay iniing̃atan</div> +<div class="verse">ang puri't salamin ang siyang cabagay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaong camahalan nang canilang ayos</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_8" id="Pg_8">Páhiná 8</a></span>maguing pang̃ung̃usap at sa mang̃a kilos,</div> +<div class="verse">anopa't cung ating mang̃a-papanood</div> +<div class="verse">bulaan ang hindi maganyac ang loob.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang mang̃a balitang yao'y nang mabatid</div> +<div class="verse">nabihag ang pusò nang Haring si Clovis,</div> +<div class="verse">doon cay Clotildeng balita nang dikit</div> +<div class="verse">namahay sa pusò ang laking pag-ibig.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Di na natahimic yaong calooban</div> +<div class="verse">at laguing ang dibdib ay gapos nang lumbay,</div> +<div class="verse">dahil cay Clotildeng baca di macamtan</div> +<div class="verse">sa pagca at siya ay hindi binyagan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lalo nang lisanin ang Haring si Clovis</div> +<div class="verse">nang mang̃a balita na embajadores,</div> +<div class="verse">parang namamalas sa caniyang titig</div> +<div class="verse">yaong cay Clotildeng cagandahang labis.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Uupo't titindig noo'y tututupin</div> +<div class="verse">saca magbubuntung hining̃ang malalim,</div> +<div class="verse">hindi mapaghulo anhin mang isipin</div> +<div class="verse">ang lalong mabuting paraang gagauin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa bagay na yao'y cusang namalagui</div> +<div class="verse">siya, sa lubos na pagdadalamhati,</div> +<div class="verse">ualang matutuhang lunas na ipaui</div> +<div class="verse">sa gayong pagsintang ikinalugami.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya't napilitang sumanguni siya</div> +<div class="verse">sa paham na Conde Aurellano baga,</div> +<div class="verse">pagca't sa mag-isip ay lubhang sanay na</div> +<div class="verse">cung caya ng̃a yaon ang siyang pinita.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Aniya'y Conde Aurellano'y icaw</div> +<div class="verse">ang siya cong lubos na inaásahan,</div> +<div class="verse">na siyang sa akin ay tutulong bilang</div> +<div class="verse">sa matinding dusang aking pinapasan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Dahil sa balitang Infanta Clotilde</div> +<div class="verse">na taga Borgoñang hirang na babae,</div> +<div class="verse">ay siya cong nasang maca-isang casi</div> +<div class="verse">caya isipin mong paraang mabuti.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ito ng̃a ang sanhing di co icaidlip</div> +<div class="verse">sa araw at gabi di icatahimic,</div> +<div class="verse">huag mong payagan di camtan nang dibdib</div> +<div class="verse">yaong si Clotildeng pinaca-iibig.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sapagca't icaw ang totoong magaling</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_9" id="Pg_9">Páhiná 9</a></span>umisip nang mang̃a paraang gagauin,</div> +<div class="verse">caya ang lubos mong caya ay gugulin</div> +<div class="verse">sa cahirapang cong di macayang bathin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ano'y nang mading̃ig ang sinabing ito</div> +<div class="verse">nang bantog na Conde na si Aurellano,</div> +<div class="verse">ibig na sauayin sa pagca at moro</div> +<div class="verse">mahirap maibig nang isang cristiano,</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ng̃uni't siya nama'y tantong nang̃ang̃anib</div> +<div class="verse">na baca ang Hari ay magdalang galit,</div> +<div class="verse">caya ang uinica'y iyong itahimic</div> +<div class="verse">Hari, ang loob mo't aco'y mag-iisip.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Upang tamuhin mo ang sa pusong nasâ</div> +<div class="verse">ay lilining̃ing co ang paraang pauâ,</div> +<div class="verse">anang Hari nama'y icaw ang bahala't</div> +<div class="verse">tanang cailang̃an ay nang maihanda,</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang mahal na Conde ay napaalam na</div> +<div class="verse">at siya'y omuui sa tahanan niya,</div> +<div class="verse">inisip ang lalong paraang maganda</div> +<div class="verse">na macaulayaw ang bunying Infanta.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa gayong caniyang mang̃a pag-lilining</div> +<div class="verse">nacatuclas niyong paraang gagauin,</div> +<div class="verse">na icausap sa himalang ningning</div> +<div class="verse">caya't sa palacio'y naglacbay noon din.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Hari co aniyang macapangyarihan</div> +<div class="verse">aco'y mayroon nang maguiguing dahilan,</div> +<div class="verse">pagca't sa veinte cinco nitong buan</div> +<div class="verse">nang Diciembre, Pascua nang mang̃a binyagan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">May ugali yaong Infanta Clotilde</div> +<div class="verse">na maglimos siya sa mang̃a pulubi,</div> +<div class="verse">yaon ng̃a ang siyang panahong mabuti</div> +<div class="verse">na ang ating nasa'y malapit mangyari.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang tugon nang Hari ay iyong sabihin</div> +<div class="verse">cun ano ang ating cacailang̃anin,</div> +<div class="verse">na nauucol mong doon ay taglayin</div> +<div class="verse">sa Reynong Borgoñang iyong tutung̃uhin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tugon niyong Conde na si Aurellano</div> +<div class="verse">ay isang singsing po ang ipagaua mo,</div> +<div class="verse">na guintong dalisay saca ang retrato</div> +<div class="verse">mo'y siyang tampoc na ilagay dito.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Gayong cailang̃an ay nang maisaad</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_10" id="Pg_10">Páhiná 10</a></span>sa mahal na Haring agad na guinanap</div> +<div class="verse">at iba pang mang̃a cailang̃ang dapat</div> +<div class="verse">sa pagsasacdalan ng̃ sa Haring hirap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang bagay-bagay ay nang mahanda na</div> +<div class="verse">tinung̃o nang Conde ang Reynong Borgonya</div> +<div class="verse">pagca't malapit nang dumating ang Pascua</div> +<div class="verse">niyong pang̃ang̃anac sa nacop sa sala.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Di lubhang nalaon yaong paglalacbay</div> +<div class="verse">ang Reynong Borgonya'y cusang niyapacan,</div> +<div class="verse">at doon naghintay na may ilang araw</div> +<div class="verse">nang sayang ugali nang cacristianuhan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Niyong sumapit na ang aveinti-cinco</div> +<div class="verse">na capang̃anacan sa Divino Verbo,</div> +<div class="verse">na inuugali nang mang̃a Cristiano</div> +<div class="verse">na puspos ang sayá sa araw na ito.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa gabing visperas nang nasabing Pascua</div> +<div class="verse">na pinang̃ang̃anlang bagang Nochebuena,</div> +<div class="verse">doon sa Simbaha'y gagauin Misa</div> +<div class="verse">Infanta Clotilde'y pilit magsisimba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang pag Mamaytinez ay bago iraos</div> +<div class="verse">sa mang̃a pulubi siya'y maglilimos,</div> +<div class="verse">Conde Aurellano ay doon lumahoc</div> +<div class="verse">sa mang̃a pulubi't siya'y nakiayos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya't nang dumating ang bunying Infanta</div> +<div class="verse">na may dalang supot na pang limos, baga,</div> +<div class="verse">nang casalucuyang namamahagui na</div> +<div class="verse">nakihanay naman ang Conde pagdaca.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At noong siya na ang linilimusan</div> +<div class="verse">ay agad humalic sa Infantang camay,</div> +<div class="verse">cay Clotilde namang nahalatang tunay</div> +<div class="verse">na hindi pulubi siya't taong mahal.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nagualang kibo na't nang hindi mahayag</div> +<div class="verse">Misa'y nang matapos ay ipinatauag,</div> +<div class="verse">ang Conde, at niyong dumating sa harap</div> +<div class="verse">malubay na galit ang ipinang̃usap,</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">¿Bakit ca gumaua (anya) nang ganito</div> +<div class="verse">na pinang̃ahasang hagcan ang camay co,</div> +<div class="verse">ang cadahilana'y ipatalastas mo</div> +<div class="verse">sampon nang pang̃alan cun icaw ay sino.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang tugon nang Conde ó Infantang mahal</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_11" id="Pg_11">Páhiná 11</a></span>Aurellano po ang aking pang̃alan,</div> +<div class="verse">sinugo nang Haring sa iyo'y ialay</div> +<div class="verse">ang singsing na tanda nang sintang dalisa'y.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang sa cay Clotildeng abutin nang titig</div> +<div class="verse">may larauang sinsing nang Haring si Clovis,</div> +<div class="verse">(aníya'y) paano ang aking pag-ibig</div> +<div class="verse">siya'y di Cristiano't di co capanalig.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang sa Condeng tugo'y huuag manimdim ca</div> +<div class="verse">cung tungcol sa gauang pagsampalataya,</div> +<div class="verse">tunay na hindi makikialam siya</div> +<div class="verse">caya ng̃a hindi ca sucat na mang̃amba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sandaling nag-isip sa gayong sinabi</div> +<div class="verse">ang hiuagang gandang Infanta Clotilde,</div> +<div class="verse">mahinahon niyang dinidilidili</div> +<div class="verse">ang cahihinatnang huling pangyayari.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tang̃i dito'y di co magagaua naman</div> +<div class="verse">ang aking sariling mang̃a calooban,</div> +<div class="verse">aco'y may amaing dapat pagsabihan</div> +<div class="verse">lalo't sa ganitong may halagang bagay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tangapin mo na po ang sagot nang Conde</div> +<div class="verse">ang sinsing na itong tanda nang pagcasi,</div> +<div class="verse">at sa amain mo'y bahàla na caming</div> +<div class="verse">na mag embahadang sa canya'y magsabi.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mabatid ang gayon nama'y tinangap na</div> +<div class="verse">ang regalong sinsing nang Hari sa Francia,</div> +<div class="verse">ang sa Condeng uica ay ng̃ayon (aniya)</div> +<div class="verse">sa Francia ay Reynang kikilalanin ca.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa sinabing yaon ay di umiimic</div> +<div class="verse">ang bunying Infanta't parang di naring̃ig,</div> +<div class="verse">at ualang halaga sa caniyang isip</div> +<div class="verse">yaong carang̃alang bagay na binanguit.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tunay na ualanguala sa loob niya</div> +<div class="verse">nasa'y cung sa Hari siya'y macasal na,</div> +<div class="verse">ay maguing binyagan ang Reyno nang Francia't</div> +<div class="verse">sa totoong Dios ay magsikilala.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Magandang adhicang lubos na panimdim</div> +<div class="verse">ni Clotilde'y di co lubhang pasayurin,</div> +<div class="verse">ang Condeng nagbigay nang regalong sinsing</div> +<div class="verse">ay napaalam nang toua ay sabihin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang siya'y dumating sa Reyno ng̃ Francia</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_12" id="Pg_12">Páhiná 12</a></span>ang uica sa Hari icaw po'y magsayá,</div> +<div class="verse">pagca't ang larawan mo po'y tinangap na</div> +<div class="verse">nang pinaglacbay cong irog mong Infanta.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lugod ay sabihin nang Haring si Clovis</div> +<div class="verse">ang cay Aurellanong uica'y nang mading̃ig,</div> +<div class="verse">at biglang napaui sa caniyang dibdib</div> +<div class="verse">yaong calumbayang di icatahimic.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ipinatauag nang lahat ang guinoo</div> +<div class="verse">sa sacop nang Corte nang caniyang Reyno,</div> +<div class="verse">dumating na lahat naman sa palacio</div> +<div class="verse">yaong tanang piling mang̃a Caballero.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa Haring cay Clovis nang maharap sila</div> +<div class="verse">(aniya) ay cayo'y caya co pinita,</div> +<div class="verse">gumayac ng̃ayon din cayong para-para</div> +<div class="verse">at mag si paroon sa Reynong Borgonya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ipamanhic niniyo sa cay Agabundos</div> +<div class="verse">na Hari, nang boong pacumbabang loob,</div> +<div class="verse">na marapatin nang caniyang itulot</div> +<div class="verse">ang Francia't Borgonya'y magcaisang lubos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang lalong mabuting mang̃a pang̃ung̃usap</div> +<div class="verse">sa cay Agabundos ang siyang isaad</div> +<div class="verse">daanin sa mang̃a magandang hicayat</div> +<div class="verse">upang mahinahong siya ay pumayag.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang cailang̃an ay iguinayac na</div> +<div class="verse">at nang̃agsilacad noon din pagdaca,</div> +<div class="verse">di lubhang nalaon ay dumating sila</div> +<div class="verse">sa canilang tung̃ong Reyno nang Borgonya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sila'y nagsipanhic sa palacio real</div> +<div class="verse">at nagbigay niyong boong cagalang̃an</div> +<div class="verse">Haring Agabundos ay gumanti naman</div> +<div class="verse">tuloy pinaupo silang calahatan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang mang̃a licmo na'y saca inusisa</div> +<div class="verse">niyong paglalacbay cun anong adhica,</div> +<div class="verse">anang embajahada'y ang boong payapa</div> +<div class="verse">sa camahalan mo ang ipinag sadyá?</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang utos sa amin nang Haring si Clovis</div> +<div class="verse">sa iyong sanghaya'y aming ipamanhic,</div> +<div class="verse">na marapatin na nang mahal mong dibdib</div> +<div class="verse">Francia at Borgonya naua'y magcasanib.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Maguing isang hiyas ng̃ Reyno ng̃ Francia</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_13" id="Pg_13">Páhiná 13</a></span>Infanta Clotilde ang kilanling Reyna,</div> +<div class="verse">sa Hari't saca sa tanang sacop niya</div> +<div class="verse">ay isang dakilang turing na ligaya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Haring Agabundos ay niyong mabatyag</div> +<div class="verse">ang sa embajadang mang̃a pang̃ung̃usap,</div> +<div class="verse">(aniya'y) paano ang aking pagtangap</div> +<div class="verse">si Clovis, ay gentil na aking talastas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang sagot nang piling mang̃a embajada</div> +<div class="verse">icáw po ay huag na mag-ala-ala,</div> +<div class="verse">cung tungcôl sa gauang pagsampalataya</div> +<div class="verse">ay di mangyayaring sisirain niya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca tang̃i ditoy ang mang̃a ligalig</div> +<div class="verse">nang Francia't Borgonya ay matatahimic,</div> +<div class="verse">at mag-iisa nang damdamin ang dibdib</div> +<div class="verse">at maiilagan ang pagcacaalit.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Dirin hamac namang pang̃ang̃ahasan pa</div> +<div class="verse">nang cahima't sino ang Francia't Bogonya,</div> +<div class="verse">sa pagca at mapagtatalastas nila</div> +<div class="verse">na iisang loob ang Reynong dalaua.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ani Agabundos ay mangyayari</div> +<div class="verse">yaong hiling niniyo na ipinag sabi,</div> +<div class="verse">saca di papayag yaong si Clotilde</div> +<div class="verse">na sa di Cristiano'y makiisang casi.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang sa tesorerong mading̃ig ang saad</div> +<div class="verse">ay kinuha yaong lalagyan nang hiyas,</div> +<div class="verse">nang bunying Infanta't sa pagcacaharap</div> +<div class="verse">nang Hari, at mang̃a consejong lahat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cay Agabundos ng̃ang tunay na namasid</div> +<div class="verse">sinsing na mayroong larauan ni Clovis,</div> +<div class="verse">na sa cay Clotildeng ining̃atang tikis</div> +<div class="verse">caya ng̃a at siya ay nag bagong isip.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">(Aniya) ay yamang akin nang nanuynoy</div> +<div class="verse">na ang pamangking co'y maycusang pag-ayon,</div> +<div class="verse">aco ay uala nang masasabing tugon</div> +<div class="verse">cundi ang sumama siya't siyang ucol.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ipinatauag din namang ualang liuag</div> +<div class="verse">ang pamangkin niya't pagdating sa harap,</div> +<div class="verse">ng̃ayon din (aniya) icaw ay gumayac</div> +<div class="verse">paroon sa Francia't tuparin ang usap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa sinabing yao'y ang bunying Infanta</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_14" id="Pg_14">Páhiná 14</a></span>ay gumayac naman noon din pagdaca,</div> +<div class="verse">lumuhod sa harap nang amain niya't</div> +<div class="verse">huming̃ing bendicion at napaalam na.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cay Agabundos din na pinasamahan</div> +<div class="verse">sa lahat nang Dama ang pamangking hirang,</div> +<div class="verse">lumacad na sila na hindi naliban</div> +<div class="verse">at ang Reynong Francia ang pinatung̃uhan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang dumating doo'y sinalubong sila</div> +<div class="verse">niyong buong Reyno nang dakilang sayá,</div> +<div class="verse">sigaw ay mabuhay mabuhay ang Reyna</div> +<div class="verse">na capayapaan nang Francia't Borgonya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang Haring si Clovis ay sumalubong din</div> +<div class="verse">na caguinoohang madla ang capiling,</div> +<div class="verse">caya't nang makita ang himalang ningning</div> +<div class="verse">ang toua nang pusò ay ualang cahambing.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Niyong dumating na sa palacio real</div> +<div class="verse">ay saka ginanap ng̃ kinabukasan</div> +<div class="verse">ang inuugali nilang pagcacasal</div> +<div class="verse">na caacbay sampon ng̃ caguinoohan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Boong Reyno nama'y nag-aalay ng̃ saya</div> +<div class="verse">tanda niyong ganap na paggalang nila,</div> +<div class="verse">sa boong casulocsulucan nang Francia</div> +<div class="verse">ay namimintuho sa canilang Reyna.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang oras ng̃ gabi ano'y ng̃ dumating</div> +<div class="verse">ng̃ mahihiga na Reyna'y nanalang̃in</div> +<div class="verse">ng̃ casalucuyan ng̃ pananaimtim</div> +<div class="verse">sa Dios, ang Hari lumapit sa siping.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca ang uinica'y casing minamahal</div> +<div class="verse">at pang̃inoong cong pinaglilingcuran,</div> +<div class="verse">humiling nang iyong maibig na bagay</div> +<div class="verse">at tunay na hindi kita masusuay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ualang minimithi aco anang Reyna</div> +<div class="verse">cundi ang icaw ay sumampalataya,</div> +<div class="verse">sa iisang Dios na tatlong Persona</div> +<div class="verse">na uala sinomang lalalo pang iba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang may lic-ha'y siya nitong santinacpan</div> +<div class="verse">at siya ang Dios na ualang capantay,</div> +<div class="verse">tang̃i sa tayo'y caniyang linalang</div> +<div class="verse">sa salang minana'y siya ang humadlang.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang mang̃a Dioses na sinasamba mo</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_15" id="Pg_15">Páhiná 15</a></span>iya'y pauang lic-ha lamang ng̃ Demonio.</div> +<div class="verse">siyang dumadaya sa lahat ng̃ tao,</div> +<div class="verse">upang macaramay nila sa Infierno.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa dahilang sila ay pinarusahan</div> +<div class="verse">ng̃ Dios, at ayon sa capalaloan,</div> +<div class="verse">sa adhica nilang sa Dios mapantay</div> +<div class="verse">ang napala'y hirap magpacailan man.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya ng̃a sa iyo'y isinasamo co</div> +<div class="verse">na lisan ang Dioses na sinasamba mo,</div> +<div class="verse">at talicdan mo na iyang pagca moro</div> +<div class="verse">at iyong harapin ang pagkikristiano.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pacaisipin mong tauo'y cung mamatay</div> +<div class="verse">sa lang̃it, ay buhay namang ualang hangan,</div> +<div class="verse">ang nasa loob nang cay Cristong bacuran</div> +<div class="verse">at sundin ang utos ay gloriang cacamtan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ng̃un'i yaong mang̃a aayaw pabinyag</div> +<div class="verse">dusa sa Infierno'y siyang malalang̃ap,</div> +<div class="verse">at ang sa totoong Iglesia'y lumabas</div> +<div class="verse">ay sa Infierno ri't lalang̃ap ng̃ hirap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa bagay na ito ay cung mabinyagan</div> +<div class="verse">icaw, at gayon din ang lahat mong caual</div> +<div class="verse">at sundin ang utos ng̃ Dios na mahal</div> +<div class="verse">upan ding matamó ang payapang bayan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ipatayo mo uling panibago</div> +<div class="verse">ang mang̃a Simbahang ipinasira mo,</div> +<div class="verse">at ihing̃ing tauad ang lahat nang ito</div> +<div class="verse">sa iisang Dios na Personang tatlo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Isa pang samo co ay iyong sing̃ilin</div> +<div class="verse">ang ari ng̃ aking Amang guiniguiliw</div> +<div class="verse">sa cay Agabundos na aking amain</div> +<div class="verse">na siyang humatol cay Amang patain.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang di catuirang canyang guinaua</div> +<div class="verse">lubos cong sa Dios ipinabahala,</div> +<div class="verse">ang cay Clovis namang binigcas na uica</div> +<div class="verse">ang unang hing̃i mo'y mabigat na lubha.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Di ng̃a maaamin niyaring calooban</div> +<div class="verse">na ang mang̃a Dioses ay aking talicdan</div> +<div class="verse">at lubhang marami akong cautangan</div> +<div class="verse">na caloob niyang mang̃a bagay bagay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Animo'y Dios mo ang aking sambahin</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_16" id="Pg_16">Páhiná 16</a></span>at ang mang̃a Dioses ay aking limutin,</div> +<div class="verse">ay iba nang bagay ang iyong hiling̃in</div> +<div class="verse">at tunay na hindi kita susuayin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cung sa ganang akin cay Clotildeng saad</div> +<div class="verse">ay cagaling̃an mo cung caya co hang̃ad,</div> +<div class="verse">ng̃uni't cung sa iyo ay minamabigat</div> +<div class="verse">tungculin co lamang na ipatalastas,</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na yaong Dios co ang siyang lumic-ha</div> +<div class="verse">nang lahat nang bagay maguing lang̃it lupa</div> +<div class="verse">siya'y tumigil na't di na nagsalita</div> +<div class="verse">at ang usap nila'y napayapang cusa.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ng̃ maumaga Hari ay nag-utos</div> +<div class="verse">sa embajadores na caniyang lingcod</div> +<div class="verse">na sila'y humarap sa cay Agabundos</div> +<div class="verse">at sabihin nila na ipagcaloob.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang lupa ng̃ Reyna at ang mg̃a bayan</div> +<div class="verse">na minana bilang sa Amang namatay</div> +<div class="verse">at inyong hintayin yaong casagutan</div> +<div class="verse">cung ibibigay niya ó caya hindi man.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mang̃a embajada pagdaca'y lumacad</div> +<div class="verse">at cay Agabundos sila ay humarap,</div> +<div class="verse">nang dumating doo'y ipinatalastas</div> +<div class="verse">ang bilin nang Haring Clovis na nag-atas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Niyong maunaua yaong cahiling̃an</div> +<div class="verse">sa cay Agabundos namang ibinigay,</div> +<div class="verse">ang ucol na mana nang pamangking hirang</div> +<div class="verse">at ang pagtatalo'y upang mailagan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang casulata'y nang maigauad na</div> +<div class="verse">ay napaalam na yaong embajada,</div> +<div class="verse">at sila ay agad nagbalic sa Francia't</div> +<div class="verse">na Haring nag-utos ibinigay nila.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Iguinauad naman nang Reynang butihin</div> +<div class="verse">yaong casulatan caya't nang malining,</div> +<div class="verse">ay napasalamat at ualang hilahil</div> +<div class="verse">na ibinigay nang tunay na amain.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mang̃a pagsasama'y lubhang mahinusay</div> +<div class="verse">at nagsusunuran silang malumanay,</div> +<div class="verse">pang̃aco ni Clovis ay guinagampanang</div> +<div class="verse">sa sampalataya'y di makikialam.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cay Clotilde namang laguing hinihiling</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_17" id="Pg_17">Páhiná 17</a></span>sa Dios, cung siya ay nananalang̃in,</div> +<div class="verse">na ang calooban ay paliuanaguin</div> +<div class="verse">nang asaua't iuan yaong pagcahintil.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Di lubhang nalaon niyong pagsasama</div> +<div class="verse">ay isang lalaki yaong naguing bung̃a,</div> +<div class="verse">Hari ma'y aáyaw na binyagan niya</div> +<div class="verse">ay inamo rin ng̃a nang sabing maganda.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa gayong caniyang mang̃a paghicayat</div> +<div class="verse">ay napilitan ding Hari ay pumayag,</div> +<div class="verse">bininyagan na ng̃a't ng̃alang itinauag</div> +<div class="verse">ay si Rosalino sa bugtong na Anác.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang toua nang Reyna ay di ano lamang</div> +<div class="verse">at ang hiling niya'y cusang pinayagan,</div> +<div class="verse">ng̃uni't nang dumating ang icatlong araw</div> +<div class="verse">bata'y nagcasakit at nakitlang búhay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya ang uinica nang Haring si Clovis</div> +<div class="verse">sa Reyna cun icaw lamang ay nakinig,</div> +<div class="verse">na huag binyagan at sa aking Dioses</div> +<div class="verse">ay iyong ialay at doon manalig.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sangol ay di sana búhay ay nakitil</div> +<div class="verse">at ualang pagsalang canyang aamponin,</div> +<div class="verse">ang sagot nang Reyna cung sa ganang akin</div> +<div class="verse">ay di dinaramdam nang pusò't panimdim.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Bagcus nagpupuri't nagpapasalamat</div> +<div class="verse">aco, sa Dios na lumic-ha sa lahat,</div> +<div class="verse">na ipinagsama't cusang minarapat</div> +<div class="verse">sa bayang payapa nang Santos at Santas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaong unang bung̃a nitong aking tiyan</div> +<div class="verse">caya ng̃a hindi co ikinalulumbay,</div> +<div class="verse">at tunay na aco'y di macasusuay</div> +<div class="verse">sa balang caniyang maguing calooban.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Malibang panahon ay muling nagbuntis</div> +<div class="verse">ang Reyna Clotilde sa aua nang lang̃it,</div> +<div class="verse">ng̃uni't lalaki rin yaong sa pag-ibig</div> +<div class="verse">nila'y naguing bung̃a na aliw nang dibdib.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Hari ay ayaw ring bata'y pabinyagan</div> +<div class="verse">ng̃uni at sa Reynang pinakiusapan,</div> +<div class="verse">caya't sa pagsamong lubhang malumanay</div> +<div class="verse">nang Reyna sa Hari, ay umayon naman.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang nasa nang Reyna ay cusang natupad</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_18" id="Pg_18">Páhiná 18</a></span>noon din ang bata'y bininyagang agad,</div> +<div class="verse">at Sigesmundo ang ng̃alang itinauag</div> +<div class="verse">nang Rey sa Clotildeng loob na banayad.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cun anong talaga niyong calang̃itan</div> +<div class="verse">ay nang macaraang may ilan nang araw,</div> +<div class="verse">na yaong Príncipeng bata'y mabinyagan</div> +<div class="verse">ualang ano-ano nama'y nagcaramdam.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na paulit-ulit at di mapagaling</div> +<div class="verse">caya ng̃a't ang asa ay mamamatay rin,</div> +<div class="verse">ang uica nang Hari sa Reynang butihin</div> +<div class="verse">cundang̃an ayaw cang makinig sa akin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Uica co sa iyong huag mong binyagan</div> +<div class="verse">at baca ito rin ang siyang caratnan,</div> +<div class="verse">sapagca't ang gauang iya'y nalalaban</div> +<div class="verse">sa Dioses, cung caya kita'y sinasanay,</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pag-iya'y namatay na gaya nang una</div> +<div class="verse">ay lubos na icaw ang siyang maysala</div> +<div class="verse">dahil sa sabi cong ayaw makinig ca</div> +<div class="verse">ang Dioses sa iyo'y galit nang talaga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa dahilang sila'y ang balang ibiguin</div> +<div class="verse">ualang caliuaga't mangyayaring tambing,</div> +<div class="verse">ang Anác mong iya'y cung ibig patain</div> +<div class="verse">ualang kisap matang búhay ay makitil.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cung ibiguin niya naman ang mabuhay</div> +<div class="verse">mangyayari cung caniyang calooban,</div> +<div class="verse">at tunay na siya ay may carapatan</div> +<div class="verse">caya ng̃a dapat mong sampalatayanan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Icaw ng̃a sa caniya ay magmacaaua</div> +<div class="verse">nang upang ang galit sa iyo'y mauala,</div> +<div class="verse">nang iyang Anác mo'y gumaling na cusa</div> +<div class="verse">ang tanang biling co'y ganapin mong biglá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang butihing Reyna ay di umiimic</div> +<div class="verse">ala-alang baca Hari ay magalit,</div> +<div class="verse">caya ng̃a't sa Dios ay inahihibic</div> +<div class="verse">na pagaling̃in na ang Anác na ibig.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Upang yaong maling pagsampalataya</div> +<div class="verse">nang Haring si Clovis na sintang asaua,</div> +<div class="verse">ay di manatili nang mang̃a pagsamba</div> +<div class="verse">sa mang̃a Idolo na ualang halaga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Gayon man ay siya'y nagdadalang tacot</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_19" id="Pg_19">Páhiná 19</a></span>sa Hari at baca ang Anác na irog,</div> +<div class="verse">ay di guminhaua't búhay ay matapos</div> +<div class="verse">caya di mapalagay ang caniyang loob.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaon ang dahilang di icagupiling</div> +<div class="verse">at laguing sa Dios ay idinadaing,</div> +<div class="verse">na ipagcaloob nauang pagaling̃in</div> +<div class="verse">ang caniyang bunsong pinacaguiguiliw.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca sa asaua'y isinamo naman</div> +<div class="verse">na ipagpagaua siya nang Simbahan,</div> +<div class="verse">na laang caniyang pananalang̃inan</div> +<div class="verse">sa Dios na Amáng macapangyarihan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cahiling̃ang yaon nang mahal na Reyna</div> +<div class="verse">ay sinunod naman nang sintang asaua,</div> +<div class="verse">sa dagling panaho'y nagpagaua siya</div> +<div class="verse">ayon sa pagtupad nang pang̃aco niya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Hari palibhasa ang siyang may atas</div> +<div class="verse">ang nang̃agsigaua'y daming dili hamac,</div> +<div class="verse">caya't nayari rin namang ualang liuag</div> +<div class="verse">ang Simbahang hiling nang Reynang marilag.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pinitang Simbaha'y sa Reynang malining</div> +<div class="verse">na magagaua nang doo'y manalang̃in,</div> +<div class="verse">isang batóng marmol ay nagpacuha rin</div> +<div class="verse">at ipinag-utos na pacalinisin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At doon sa guitna'y ipinaukit niya</div> +<div class="verse">ang pang̃alan nang Vírgen Santa María,</div> +<div class="verse">nang mayari nama'y ipinalagay na</div> +<div class="verse">sa guinauang Altar na itinalaga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cusang pinag-ayos na pinakarikit</div> +<div class="verse">at madlang pamuti ang doo'y guinamit,</div> +<div class="verse">doon nanalang̃ing taimtim sa dibdib</div> +<div class="verse">sa ng̃alan nang Vírgen matá'y nacatitig.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang pananagano nang mahal na Reyna</div> +<div class="verse">sa Dios na Poon at Vírgen María.</div> +<div class="verse">marami rin ng̃ang sa caniya'y gumaya</div> +<div class="verse">na nagsidalang̃ing nanicluhod sila.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa pananalang̃in nang naroong lahat</div> +<div class="verse">may nading̃ig silang voces na nang̃usap,</div> +<div class="verse">na labis nang tinig at lubhang malacas</div> +<div class="verse">caya't silang tanan ay nacatalastas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Niyong uicang Reyna'y natanto cong tunay</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_20" id="Pg_20">Páhiná 20</a></span>ang lahat nang iyong mang̃a caraing̃an,</div> +<div class="verse">cung magcristiano na ang Franciang calac-han</div> +<div class="verse">ay di malulubos cahit masira man.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At may binyagan ding hindi titiualag</div> +<div class="verse">cay Cristong bacura't hindi ng̃a ang lahat,</div> +<div class="verse">at mananatili sa tunay na landas</div> +<div class="verse">na cay Jesucristong dito'y itinatag.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cung tumalicod man sa pagcabinyagan</div> +<div class="verse">ay ang natitira'y marami rin naman,</div> +<div class="verse">at ang isip nila'y maliliuanagan</div> +<div class="verse">niyong pagkilala sa catotohanan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Bagaman sa Reynang voces ay nalining</div> +<div class="verse">ang pananalang̃in ay itinuloy rin,</div> +<div class="verse">malumanay niyang pinacahihiling</div> +<div class="verse">na ipagcaloob nauang pagaling̃in.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaong caramdaman nang caniyang Anác</div> +<div class="verse">at bigyan pa naman nang buhay at lacas,</div> +<div class="verse">nang hindi magalit ang Haring marilag</div> +<div class="verse">at sisihin siya niyong pagcabinyag.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caniya rin naman na iniluluhog</div> +<div class="verse">sa di matingcalang darakilang Dios,</div> +<div class="verse">na yaong asaua ay magbagong loob</div> +<div class="verse">at cusang talicdan ang mang̃a Idolos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Moli't moli niyang ipinananaing</div> +<div class="verse">sa Dios na Poon at sa Inang Vírgen.</div> +<div class="verse">dining̃ig din yaong caniyang dalang̃in</div> +<div class="verse">ang sakít nang bata ay biglang gumaling.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lumacas at yaong cataua'y humusay</div> +<div class="verse">na anaki parang nagdahilan lamang,</div> +<div class="verse">Hari ay nagtaca sa ganoong bagay</div> +<div class="verse">at inaasahan na niyang mamamatay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya ng̃a't ang toua niya'y hindi hamac</div> +<div class="verse">at hindi masayod ang panguiguilalas,</div> +<div class="verse">gayon ma'y hindi rin cusang nahicayat</div> +<div class="verse">ang caniyang pusong malabis nang tigas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tunay at lubos din yaong pananalig</div> +<div class="verse">sa caniyang mang̃a sinasambang Dioses,</div> +<div class="verse">at di rin nanglumay yaong batóng dibdib</div> +<div class="verse">doon sa malaking biyayang namasid.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Patuloy ang dating camalian niya</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_21" id="Pg_21">Páhiná 21</a></span>sa lihis na gauang pagsampalataya,</div> +<div class="verse">nang nananahimic ay caracaraca</div> +<div class="verse">ay dumating yaong sugong embajada.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ano'y nang maharap sa Haring cay Clovis</div> +<div class="verse">ang canilang layon ay ipinagsulit,</div> +<div class="verse">anila ay cami inutusang tikis</div> +<div class="verse">niyong aming Haring sa tapang ay labis.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na namamahala sa Reynong Italia</div> +<div class="verse">at dalauang bagay yaong hing̃i niya,</div> +<div class="verse">ialay ng̃ayon din ang Cetro't Corona</div> +<div class="verse">ó ang pasalual tayo't magbatalla.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya magnilay ca't iyong pag-isipin</div> +<div class="verse">ang capahamacang iyong sasapitin,</div> +<div class="verse">cun di ca susuco'y ang calaguim-laguim</div> +<div class="verse">na casacunaa'y siyang tatamuhin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang sa Haring Clovis namang casagutan</div> +<div class="verse">ang corona't cetro'y di maiaálay,</div> +<div class="verse">at doon sa campo cayo ay maghintay</div> +<div class="verse">at lalabas caming hindi maliliban.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Napaalam na ng̃a yaong embajada</div> +<div class="verse">anila'y maglucsa na ng̃ayon ang Francia,</div> +<div class="verse">sa buhay na mang̃a mapapalamara</div> +<div class="verse">na mang̃a-aamis sa pagbabatalla.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sila'y lumacad na't sinabi ang sagot</div> +<div class="verse">na canilang Haring nagbigay nang utos,</div> +<div class="verse">anila'y hintayi't dito'y maglalagos</div> +<div class="verse">at natatalagang sila'y makihamoc.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang oras ding yao'y tinipon pagdaca</div> +<div class="verse">nang Haring si Clovis ang basallos niya,</div> +<div class="verse">at niyong matipo'y ipinabilang na</div> +<div class="verse">cay Aurellano na General baga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cabilang̃ang lahat nang mang̃a soldado'y</div> +<div class="verse">hustong isang daan at tatlumpong libo,</div> +<div class="verse">ibig din matanto nila cung gaano</div> +<div class="verse">yaong cabilang̃an nang calabang dayo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang guinaua nama'y nagpabihag siya</div> +<div class="verse">nang isang soldado nang taga Italia,</div> +<div class="verse">na nagsisilibot sa caharian nila</div> +<div class="verse">at yaon ang siyang inusisa baga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na ang cabilang̃an nila'y cung gaano</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_22" id="Pg_22">Páhiná 22</a></span>na makikibaca na laang soldado,</div> +<div class="verse">(aniya) ay caming nang̃aglacbay dito'y</div> +<div class="verse">hustong cabilang̃an ay limangpung libo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Matapos sabihin ang ganoong bagay</div> +<div class="verse">soldadong binihag nila'y pinaualan,</div> +<div class="verse">at natanto nilang cacaunti lamang</div> +<div class="verse">ang mang̃a cristiano na macacalaban.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Inilacad nang̃a ang canilang tropa</div> +<div class="verse">at sampon nang Haring Clovis ay casama,</div> +<div class="verse">tinung̃o ang lual nang mang̃a cabaca</div> +<div class="verse">at nang̃ag-ayos na ang isa at isa.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Makita nang Hari yaong caramihan</div> +<div class="verse">nang soldado niyang makikipaglaban,</div> +<div class="verse">at yaong Cristiano ay cacaunti lamang</div> +<div class="verse">caya't mananalo na inaasahan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nagsagupa na ng̃a ang hukbong dalaua</div> +<div class="verse">at pinasimulan yaong pagbabaca,</div> +<div class="verse">mang̃a lobong gutom ang siyang capara</div> +<div class="verse">nang pagpapamooc nang isa at isa.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pagcapalibhasa'y ang mang̃a cristiano</div> +<div class="verse">ay nang̃ananalig sa totoong Dios,</div> +<div class="verse">na pinagtitibay sa canilang loob</div> +<div class="verse">caya ng̃a't ang tapang ay lubos na lubos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ang Hari nama'y nanalang̃ing cusa</div> +<div class="verse">sa Dios at lubos na napacaling̃a,</div> +<div class="verse">at buong-buo niyang ipinaubaya</div> +<div class="verse">sa capangyarihan nang Amáng lumic-ha.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Hinihing̃i niyang bigyang calacasan</div> +<div class="verse">ang caniyang campon sa pakikilaban,</div> +<div class="verse">upang makilala ang Dios na tunay</div> +<div class="verse">at ang pagca moro'y canilang talicdan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa di naglulubag na pagpapamooc</div> +<div class="verse">nang dalauang hucbong cakilakilabot,</div> +<div class="verse">ang calac-hang tropa'y nagcasabog-sabog</div> +<div class="verse">nang taga Franciang cay Clovis na sacop.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At di macasahò nang pakikilaban</div> +<div class="verse">at nang̃agagahis nang mang̃a binyagan,</div> +<div class="verse">bagaman at sila'y totoong macapal</div> +<div class="verse">ay lubhang marami naman ang napatay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang sila ay mang̃agcatiua-tiualag</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_23" id="Pg_23">Páhiná 23</a></span>doon sa canilang mang̃a paglalamas,</div> +<div class="verse">ay napilitan din na cusang tumacas</div> +<div class="verse">ang Haring si Clovis sa malaking sindac.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At tinung̃o niya yaong cagubatan</div> +<div class="verse">at doon nagtago sa tacot na taglay,</div> +<div class="verse">at doon na lamang niya tinatanaw</div> +<div class="verse">ang caniyang campong nakikipaglaban.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca sa malayo ay minalas niya</div> +<div class="verse">ang caniyang campong nakikipag-baca.</div> +<div class="verse">ay tunay na nang̃agsisipanglumay na</div> +<div class="verse">at di na magauang makipaglaban pa.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Totoong marami ang mang̃a napatay</div> +<div class="verse">na pauang guinahis ng̃ mang̃a caauay,</div> +<div class="verse">caya't caramihan ay binibitiuan</div> +<div class="verse">ang mang̃a sandata at nagtatacbuhan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang makita ninya ang ganoong ayos</div> +<div class="verse">ay tantong nasira ang caniyang loob,</div> +<div class="verse">sa caniyang campong nagcasabogsabog</div> +<div class="verse">at ualang magaua nang pakikihamoc.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Dito na sinisi't cusang pinaglait</div> +<div class="verse">ang caniyang mang̃a sinasambang Dioses,</div> +<div class="verse">(aniya) ay sayang ng̃ aking malabis</div> +<div class="verse">na suyo sa inyo't mang̃a pananalig.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">¿Ang capangyarihan ninyo ay nasaan</div> +<div class="verse">at hindi gamitin ng̃ayong cailang̃an</div> +<div class="verse">ano't natitiis at binabayaan</div> +<div class="verse">ang mang̃a campong co at hindi tulung̃an?</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa pakikibaca't upang di maamis</div> +<div class="verse">tanang vasallos co na iyo ring cabig,</div> +<div class="verse">saclolo mo'y ano at ikinacait</div> +<div class="verse">ng̃ayong cailang̃an sa pakikicaliz.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Bakit ng̃ayo'y parang di mo dinaramdam</div> +<div class="verse">na nang̃alulupig nang mg̃a caauay,</div> +<div class="verse">ang cabagsican mo naman ay nasaan</div> +<div class="verse">at hindi gamitin sa ganitong araw.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sayang ng̃ lahat cong mang̃a paggugugol</div> +<div class="verse">sa inyo't pagsambang mahabang panahon</div> +<div class="verse">cung aco ay datnan pala ng̃ lingatong</div> +<div class="verse">ay di ca mangyari namang macatulong.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang casalucuyang siya'y nagagalit</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_24" id="Pg_24">Páhiná 24</a></span>na pinagmumura yaong mang̃a Dioses,</div> +<div class="verse">ualang ano ano ay siyang paglapit</div> +<div class="verse">nang ilan sa caniyang mang̃a Generales.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ang uica'y Haring pang̃inoon namin</div> +<div class="verse">cung loob mo'y dinguin yaring sasabihin,</div> +<div class="verse">ayon sa ganitong pagcasahol natin</div> +<div class="verse">caya mahinahong icaw po'y malining.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Isinagot naman nang Haring si Clovis</div> +<div class="verse">na ang voces niya'y tantong nang̃ing̃inig,</div> +<div class="verse">cun anong mabuting inyong iniisip</div> +<div class="verse">sabihin ng̃ayon di't nang aking mabatid.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cay Aurellanong uica ay dahilan</div> +<div class="verse">sa napagsasapit nang iyo pong caual,</div> +<div class="verse">ualang calahati ang mang̃a binyaga'y</div> +<div class="verse">cung bakit sila pa ang nagtatagumpay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang Dioses natin cung sila'y may lacas</div> +<div class="verse">at capangyarihang magagauang dapat,</div> +<div class="verse">ay di babayaan niyang mapahamac</div> +<div class="verse">ang caniyang campon sa pakikilamas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pagcapalibhasa'y ualang cabuluha't</div> +<div class="verse">di gaya ng̃ Dios ng̃ mang̃a binyagan,</div> +<div class="verse">cung sila'y may ganap na capangyarihan</div> +<div class="verse">panahon na'y bakit hindi saclolohan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya ang laon nang ipinagsasabi</div> +<div class="verse">na iyo, ng̃ aming Reynang si Clotilde,</div> +<div class="verse">ay siyang sambahi't doon mamarati</div> +<div class="verse">at siyang sa atin ay magcacandili.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At tunay ng̃ang siyang Dios na totoo</div> +<div class="verse">yaong sinasamba nang mg̃a Cristiano,</div> +<div class="verse">siyang sa canila ay sumasaclolo</div> +<div class="verse">caya ng̃a ang hiling ng̃ Reyna'y sundin mo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Siya ang lubos mong sampalatayanan</div> +<div class="verse">ng̃ taos sa puso at siyang tauagan,</div> +<div class="verse">at nang upang ating camtan ang tagumpay</div> +<div class="verse">sa ang campon mo po'y bigyang catapang̃an.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Matapos ang gayong mang̃a pang̃ung̃usap</div> +<div class="verse">ang ulo nang Hari tambing itinaas,</div> +<div class="verse">mang̃a vasallos niya ay cusang namalas</div> +<div class="verse">na nagtatacbuha't ang tung̃o'y sa gubat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ipinagtatapon ang mang̃a sandata</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_25" id="Pg_25">Páhiná 25</a></span>at nag-uunahang mang̃agtago sila,</div> +<div class="verse">sapagca't maraming nang̃apapatay na</div> +<div class="verse">na nalulugami sa pakikibaca.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya ng̃a ang luha niya ay dumaloy</div> +<div class="verse">sa pagcapahamac nang caniyang campon,</div> +<div class="verse">pinasisimulan na ang mang̃a pagtaghoy</div> +<div class="verse">at pamimintuho sa Dios na Poon.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mataimtim niya na sinasamahan</div> +<div class="verse">nang sampalatayang totoong matibay,</div> +<div class="verse">na taos sa pusò niya't calooban</div> +<div class="verse">gayari ang uicang mang̃a sinasaysay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">¡O Pang̃inoon co aniyang Jesucristo</div> +<div class="verse">na Anác nang isang Dios na totoo,</div> +<div class="verse">icaw ang sinasampalatayanan co</div> +<div class="verse">at lubos ang aking pag-asa sa iyo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Icaw ang madalas sa aking iaral</div> +<div class="verse">nang aking asauang tunay na binyagan,</div> +<div class="verse">cung nang una kita'y tinanguihan man</div> +<div class="verse">ng̃ayon ang Dios co'y uala cundi icaw.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lubos na lubos ng̃ang umaasa aco</div> +<div class="verse">sa mahal mong aua't tunay na saclolo,</div> +<div class="verse">yamang ang sinomang paampon sa iyo</div> +<div class="verse">sa casacunaa'y itinatangol mo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya sumasamong lauitan mong habag</div> +<div class="verse">acong lumulung̃oy sa mahal mong harap,</div> +<div class="verse">yayamang sa mang̃a pang̃anib at sindac,</div> +<div class="verse">capangyarihan mo'y siyang nagliligtas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ling̃apin mo na po't iyong isangalang</div> +<div class="verse">sa hucbong mabang̃is na aming caauay,</div> +<div class="verse">taos sa pusò co na inaasahan</div> +<div class="verse">ang mahal mong graciang aming macacamtan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mabalino ca po't iyong timauain</div> +<div class="verse">ang napipipilang calagayan namin,</div> +<div class="verse">yamang sa dunong mo'y ang balang ibiguin</div> +<div class="verse">ualang caliuaga't mangyayaring tambing.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pahayag nang aking asaua ay gayon</div> +<div class="verse">caya ng̃a sa iyo'y humihing̃ing tulong,</div> +<div class="verse">sa iligtas mo po't huag ding masahol</div> +<div class="verse">sa mang̃a cabacang mahiguit sa leon.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ang cabagsican ay magsipang-lumay</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_26" id="Pg_26">Páhiná 26</a></span>niyong mababang̃is na aming caauay,</div> +<div class="verse">at tunay pong aco ay magbibinyagan</div> +<div class="verse">sampon nang lahat cong nang̃asasacupan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ualang salang sila'y patatangaping co</div> +<div class="verse">nang tubig na mahal nang Santo Bautismo</div> +<div class="verse">matibay na aking pang̃aco sa iyo</div> +<div class="verse">caya po iligtas sa sacunang ito.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lahat ng̃ anito'y aking tatalicdan</div> +<div class="verse">at ang mang̃a Dioses ay gayon din naman,</div> +<div class="verse">at uaualin co na silang cabuluha't</div> +<div class="verse">ang sasambahing co'y uala cundi icaw.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ipaguiguiba co ang lahat nang Templo</div> +<div class="verse">at mang̃a mezquita ng̃ tanang Idolo,</div> +<div class="verse">sa buong cahariang nasasacupang co</div> +<div class="verse">sampong Altar nila'y gagauing cong abó.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca ang canilang lahat na larawan</div> +<div class="verse">ipamumunglay cong ualang caliuagan,</div> +<div class="verse">ualang ititira ni cahit isa man</div> +<div class="verse">at magbabago na acong calooban.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Matapos ang gayong mang̃a panalang̃in</div> +<div class="verse">ang vasallo niya'y muling tinanaw rin,</div> +<div class="verse">ay nakita niyang nang̃agsipagtiguil</div> +<div class="verse">ang mang̃a cristiano't tapang ay nagmaliw.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At uala mang utos yaong puno nila</div> +<div class="verse">ay nang̃agsiurong silang parapara</div> +<div class="verse">sa tayo ng̃ dating calagayan nila</div> +<div class="verse">niyong pasimulan ang pagbabatalla.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Makita ni Clovis yaong pagcabigla</div> +<div class="verse">nang sa Dios bagang mang̃a pagcaaua</div> +<div class="verse">lalo nang nalubos ang paniniuala</div> +<div class="verse">sa capangyarihan nang Amáng lumic-ha.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cusang nanaimtim na ng̃a sa puso niya</div> +<div class="verse">yaong matibay na pagsampalataya,</div> +<div class="verse">na tutupdin niya na ualang pagsala</div> +<div class="verse">ang mang̃a pang̃aco na di mag-iiba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang vasallos niya'y tinipong madali</div> +<div class="verse">at sa caharian sila'y nagsioui</div> +<div class="verse">marami mang búhay yaong nalugami</div> +<div class="verse">ng̃uni't ang nanalo'y sila rin sa uri.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang sila'y dumating sa Reyno ng̃ Francia</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_27" id="Pg_27">Páhiná 27</a></span>ay agad sinabi sa sintang asaua,</div> +<div class="verse">malabis ang toua nang mahal na Reyna</div> +<div class="verse">sa himalang yaon ng̃ Dios na Amá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lalo nang sabihing siya ay tatanggap</div> +<div class="verse">nang Santo Bautismo't cusang pagbibinyag,</div> +<div class="verse">caya't sa Borgoña'y agad nagpatauag</div> +<div class="verse">ng̃ isang Obispong cabanala'y ganap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Di lubhang nalao'y dumating sa Francia</div> +<div class="verse">banal na Obispo na si Rami baga,</div> +<div class="verse">niyong maharap na sa mahal na Reyna</div> +<div class="verse">boong cagalacang nang̃agbati sila.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang uica ng̃ Reyna sa Obispong mahal</div> +<div class="verse">ang Hari po'y iyo ng̃ayong pang̃aralan,</div> +<div class="verse">na ipakilala ang Dios na tunay</div> +<div class="verse">sapagca't tatangap nang pagcabinyagan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Kinacailang̃an mo pong ipatalos</div> +<div class="verse">ang mang̃a tadhana at utos nang Dios,</div> +<div class="verse">at sa puso niya'y ikinintal na lubos</div> +<div class="verse">yaong sa cristianong mang̃a sinusunod.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa Obispo namang sinunod pagdaca</div> +<div class="verse">tanang cahiling̃an nang mahal na Reyna</div> +<div class="verse">at mahinahong pinang̃aralan niya</div> +<div class="verse">ang mahal na Hari nang yamang maganda.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ipinatalastas yaong bagay-bagay</div> +<div class="verse">na dapat asalin nang cristianong tunay,</div> +<div class="verse">at ang isang Dios na ualang capantay</div> +<div class="verse">na lumic-ha nitong boong santinacpan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At bagaman turing na tatlong Persona</div> +<div class="verse">ay ang pagca Dios nila ay iisa,</div> +<div class="verse">ualang huli't una naman sa canila</div> +<div class="verse">at saca uala rin macapapantay pa.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Siya ng̃a ang Hari nang lupa at lang̃it</div> +<div class="verse">na sa carunung̃a'y ualang cahalilip,</div> +<div class="verse">siya ring sumacop sa guinauang lihis</div> +<div class="verse">ni Ada't ni Evang naraya ang isip.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Uala ring gagauing maliuag na bagay</div> +<div class="verse">sa caniya't yari balang maibigan,</div> +<div class="verse">siyang nagbibigay nang caparusahan</div> +<div class="verse">nang sa mang̃a utos niya'y sumusuay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ang gumaganti naman ay siya rin</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_28" id="Pg_28">Páhiná 28</a></span>nang lang̃it, sa mang̃a may gauang magaling</div> +<div class="verse">sa caniya nama'y ualang nalilihim</div> +<div class="verse">maguing gaua't uica't iniisip natin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang talos ng̃ lahat ng̃ Haring marang̃al</div> +<div class="verse">ang bagay na dapat sampalatayanan,</div> +<div class="verse">uica ng̃ Obispo'y iutos mo naman</div> +<div class="verse">na magpatayo ca nang mang̃a Simbahan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa boong cahariang nang̃asasacop mo</div> +<div class="verse">baua't isa'y lagyan niyong Bautisterio</div> +<div class="verse">na pagbibinyagang laan sa cristiano't</div> +<div class="verse">siyang cailang̃an ang bagay na ito.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tuloy mo rin namang palagyan ng̃ Altar</div> +<div class="verse">ang ipatatayong lahat nang Simbahan,</div> +<div class="verse">doon sasambahin nang boong pag-galang</div> +<div class="verse">ang Dios na Amang macapangyarihan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Palagyan mo namang larauan ang lahat</div> +<div class="verse">nang cagalang-galang na Santa Trinidad,</div> +<div class="verse">na sila ay tatlo sa pagca Personas</div> +<div class="verse">at sa pagca Dios ay iisang ganap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang araw ring yao'y nagpatauag naman</div> +<div class="verse">nang magsisigaua nang mang̃a Simbahan</div> +<div class="verse">at nang dumating na uica'y pasimulan</div> +<div class="verse">ang Simbaha'y gaui't aking cailang̃an.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cayo ay humanap ng̃ maraming tao</div> +<div class="verse">sa dagling panahon ay yariin ninyo,</div> +<div class="verse">at cung matapos na ang hiling cong ito</div> +<div class="verse">sa lahat nang baya'y magtatayo cayo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang gagauin ninyo ay pacatibayin</div> +<div class="verse">at lalong maganda na pacarikitin</div> +<div class="verse">at saca ang Altar naman ay gayon din</div> +<div class="verse">at doon ang lahat ay mananalang̃in.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cahi't bayang lalong na sa cabunducan</div> +<div class="verse">ay tatayuan din nang mg̃a Simbahan,</div> +<div class="verse">at tayong lahat ay mang̃agbibinyagan</div> +<div class="verse">at ang pagca gentil ay ating iiuan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sapagca't cung hindi sa totoong Dios</div> +<div class="verse">aco, dumalang̃in nang buong pagluhog,</div> +<div class="verse">nalipol marahil ang tanang soldados</div> +<div class="verse">at ang ating Reyno ay naguing busabos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Gayong pagtauag co sa ating Dioses</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_29" id="Pg_29">Páhiná 29</a></span>nang ang ating hucbo ay nasa pang̃anib,</div> +<div class="verse">ang mang̃a cristiano'y lalong bumabang̃is</div> +<div class="verse">at hindi maglubay nang pamimiyapis.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang ang tauaguing co'y Dios nang binyagan</div> +<div class="verse">ay biglang humupa yaong catapang̃an,</div> +<div class="verse">nang mang̃a cristiano't agad tiniguilan</div> +<div class="verse">ang marahas nila na mang̃a pagpatay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Doong co natantong pauang sinung̃aling</div> +<div class="verse">ang mang̃a Idolong sinasamba natin,</div> +<div class="verse">caya mula ng̃ayo'y ating lilisani't</div> +<div class="verse">Dios nang cristianong ating sasambahin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang inutusa'y agad nagsilacad</div> +<div class="verse">hiling na Simbahan ay guinauang agad,</div> +<div class="verse">ang Haring si Clovis ay moling nag-atas</div> +<div class="verse">noon din sa mang̃a campon niyang lahat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na huag maliban at sunuguing pilit</div> +<div class="verse">ang Templo't mezkita nang lahat nang Dioses,</div> +<div class="verse">at tanang Idolo't tadhanang mahigpit</div> +<div class="verse">magpahangang bundoc ay pugnauing tikis.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pagcapalibhasa'y Hari ang nag-utos</div> +<div class="verse">tanang inutusa'y agad nagsisunod,</div> +<div class="verse">ang mang̃a Dioses at Templo'y sinunog</div> +<div class="verse">sa lahat nang lupang cay Clovis na sacop.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca nang mayari naman ang Simbahan</div> +<div class="verse">ang Haring si Clovis doon ay naglacbay,</div> +<div class="verse">casama ang lahat nang caguinoohan</div> +<div class="verse">at siya'y tumangap nang pagcabinyagan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Obispong S. Rami ang siyang buminyag</div> +<div class="verse">sa mahal na Haring nagtamo nang palad,</div> +<div class="verse">at si Clodoveo ng̃alang itinauag</div> +<div class="verse">nang pagca cristianong caniyang tinangap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At nang papahiran nang mahal na crisma</div> +<div class="verse">na ayon sa utos nang Santa Iglesia,</div> +<div class="verse">ay isang himala ang nakita nilang</div> +<div class="verse">biyayang caloob nang Dios na Amá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Isang calapating sa lang̃it nagmula</div> +<div class="verse">na sacdal nang puti na catua-tua,</div> +<div class="verse">na sa loob niyong Simbahan bumaba</div> +<div class="verse">at isang redomo ang taglay sa tuca.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na punó nang lana, ó crisma ang tauag</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_30" id="Pg_30">Páhiná 30</a></span>na pauang nakita nang naroong lahat,</div> +<div class="verse">sa loob nang Templo, caya't natalastas</div> +<div class="verse">ang himalang yaong canilang namalas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Siyang ipinahid nang bunying Obispo</div> +<div class="verse">sa mahal na Hari na si Clodoveo,</div> +<div class="verse">ang crismang sa lang̃it nagmulang totoo</div> +<div class="verse">na padala niyong Amang masaclolo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ano pa't nabantog sa boong caharian</div> +<div class="verse">ang himalang yaon nang Dios na mahal,</div> +<div class="verse">na kilala nila ang capangyarihan</div> +<div class="verse">nang tunay na Dios na ualang capantay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya ng̃a't ang tanang guinoo sa Francia</div> +<div class="verse">pinagcayariang sang-usapan nila,</div> +<div class="verse">ang balang mag Hari na sinoman siya</div> +<div class="verse">siyang gagamitin ang himalang crisma.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mula noo'y siyang naguing calacaran</div> +<div class="verse">na sa maghahari gagamitin lamang,</div> +<div class="verse">yaong ng̃a ang siyang pinagcaratihan</div> +<div class="verse">mula pa sa unang nayaring usapan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya't magpang̃ayon ay naroron pa</div> +<div class="verse">redomang sa lang̃it ay nangaling bagá,</div> +<div class="verse">na kinalalagyan nang mahal na lana</div> +<div class="verse">doon cay S. Raming Simbahang talaga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang mahal na Hari ay nang mabinyagan</div> +<div class="verse">yaong boong Reyno'y isinunod naman,</div> +<div class="verse">ipinaunauang lubhang malumanay</div> +<div class="verse">ang mang̃a biyaya, niyong calang̃itan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Doon sa pagtangap nang agua Bautismo</div> +<div class="verse">na caugalian nang mang̃a cristiano,</div> +<div class="verse">na ang pagbibinyag ang tandang totoo</div> +<div class="verse">na nasa loob nang bacuran ni Cristo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Siyang pumapaui niyong casalanan</div> +<div class="verse">na mana sa Nunong cay Eva't cay Adan,</div> +<div class="verse">at ipagtatamo niyong calang̃itan</div> +<div class="verse">na cung baga banal na sila'y mamatay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Gayon din ang madlang utos na susundin</div> +<div class="verse">at ang cababaang loob na gagauin,</div> +<div class="verse">na nauucol ng̃ang dapat ugaliin</div> +<div class="verse">at ang mang̃a kilos na sucat asalin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Dapat naman nilang paing̃at-ing̃atan</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_31" id="Pg_31">Páhiná 31</a></span>ang ayos at bucang bibig na mahalay,</div> +<div class="verse">at yaon ang siyang kinasusuklaman</div> +<div class="verse">ng̃ Dios na ualang hangang carunung̃an.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cailang̃ang sundin ng̃ mang̃a cristiano</div> +<div class="verse">ang aral na lagda ng̃ Poong si Cristo,</div> +<div class="verse">nang panahong siya'y dirito sa Mundo</div> +<div class="verse">na magagaling na capalarang nalo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang pagcacasala'y ating catacutan</div> +<div class="verse">at di nating talos yaong camatayan,</div> +<div class="verse">cung tayo ay datning na sa salang mortal</div> +<div class="verse">hirap sa Infierno ang pilit cacamtan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cung culang̃ing palad na doon mabulid</div> +<div class="verse">ay ano pa caya ang mapagsasapit,</div> +<div class="verse">gaano mang gauing sisi at pagtang̃is</div> +<div class="verse">ay uala nang daang doo'y macaalis.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Haring Clodoveo ay nang binyagan na</div> +<div class="verse">at maguing cristiano yaong boong Francia,</div> +<div class="verse">doon nila lubos na napagkilala</div> +<div class="verse">ang mang̃a ugali't kilos na maganda.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Doon din ng̃a naman nila nasunduan</div> +<div class="verse">ang tunay na landas nang capayapaan,</div> +<div class="verse">at sila ay tambing namang kinasihan</div> +<div class="verse">ng̃ gracia nang Dios na Poong Maycapal.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sampong mang̃a bata'y guinising ang loob</div> +<div class="verse">pagdaca sa gauang umibig sa Dios,</div> +<div class="verse">cung matutuhan na'y saca isusunod</div> +<div class="verse">yaong paghahanap buhay na maayos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Hindi nagnanasa sila niyong pilac</div> +<div class="verse">na ang pagmumulan ay masamang hanap,</div> +<div class="verse">at kinikilalang sa Dios sy labag</div> +<div class="verse">ang ganoong gauang di carapatdapat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Di masayod yaong canilang catuaan</div> +<div class="verse">sa pagsusunurang lubhang malumanay,</div> +<div class="verse">at ang mapayapa nilang pamumuhay</div> +<div class="verse">sa pagca-cristiano'y cusang nasumpung̃an.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nacaaakit pang lalo sa canila</div> +<div class="verse">ay ang cahinhinan ng̃ mahal na Reyna,</div> +<div class="verse">at ang cabaitan nilang nakikita</div> +<div class="verse">ang siyang totoong nacaliligaya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Gayon din ang Hari na si Clodoveo</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_32" id="Pg_32">Páhiná 32</a></span>na naguing uliran ng̃ lahat ng̃ tao,</div> +<div class="verse">sa binilóg bilog nang canyang Reyno</div> +<div class="verse">yaong cabutihang loob na totoo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Iisang caniyang palagay sa madla</div> +<div class="verse">maguing sa mayaman at sa lalong duc-ha,</div> +<div class="verse">sa mang̃a may dang̃al maguing sa timaua</div> +<div class="verse">ay uala isa mang turing na inaba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sabihin ang toua nang lahat nang sacop</div> +<div class="verse">sa cay Clodoveong magandang pasunod,</div> +<div class="verse">caya ng̃a't ang Francia'y totoong na bantog</div> +<div class="verse">niyong cabaitan umibig sa Dios.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang Hari't ang Reyna'y nagcaisang tunay</div> +<div class="verse">nang canilang taglay na caugalian,</div> +<div class="verse">at cung mag-utos man sila'y malumanay</div> +<div class="verse">sa lahat nang campong nang̃asasacupan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mulang yaong Francia ay maguing cristiano</div> +<div class="verse">ay naguing kilabot niyong mang̃a moro,</div> +<div class="verse">at cusang natanyag ang pagca-guerrero</div> +<div class="verse">lalo nang mag Hari ay si Carlomagno.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At si Clodoveo'y nang tumanda na siya</div> +<div class="verse">ang corona't cetro ay isinalin na,</div> +<div class="verse">doon ng̃a sa Anác niyang sinisinta</div> +<div class="verse">na bunying Príncipe Sigesmundo baga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Haring Sigesmundo'y namahala naman</div> +<div class="verse">na lubhang maayos sa nasasacupan,</div> +<div class="verse">at isa ring tang̃i na kinaguiliuan</div> +<div class="verse">nang lahat nang caniyang pinaghaharian.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Naguing Anác niyong Haring Sigesmundo'y</div> +<div class="verse">dalauang lalaking una'y Hilderico,</div> +<div class="verse">at ang icalaua'y Principe Pepino</div> +<div class="verse">na sila sa Francia'y bilang heredero.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Haring Sigesmundo ay niyong mamatay</div> +<div class="verse">si Hildericos ang humalili naman,</div> +<div class="verse">na ang Haring ito ay totoong banal</div> +<div class="verse">at sa Mundo'y hindi nahilig na tunay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya hindi niya macaling̃ang lubos</div> +<div class="verse">ang Reyno, at ualang laguing na sa loob</div> +<div class="verse">cundi ang dalisay niyang paglilingcod</div> +<div class="verse">sa di matingcalang darakilang Dios.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At nang manatili sa bagay na ito</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_33" id="Pg_33">Páhiná 33</a></span>ay pumasoc tuloy na mag Religioso,</div> +<div class="verse">at cusang linisan ang bagay sa Mundo</div> +<div class="verse">daang pa sa lang̃it ang siyang tinung̃o.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaong paghahari ay cusang linisan</div> +<div class="verse">nang mapambulos yaong calooban,</div> +<div class="verse">nang pananagano sa Dios na tunay</div> +<div class="verse">na may lic-ha nitong buong sangtinacpan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At alam ng̃a niyang ang lahat nang tao</div> +<div class="verse">ay ualang pagsalang iiuan ang Mundo,</div> +<div class="verse">ang dang̃al at yama'y cahima't gaano</div> +<div class="verse">lilisani't pauang catulad ay asó.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Capagbinaui na ang búhay na hiram</div> +<div class="verse">nang Dios na Amáng tunay na lumalang,</div> +<div class="verse">ang cahima't sinong ualang cabanalan</div> +<div class="verse">hirap sa Infierno ang cahahanganan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lahat namang yaon palibhasa'y talos</div> +<div class="verse">nang banal na Hari na si Hildericos,</div> +<div class="verse">caya ng̃a't uinalang bahala sa loob</div> +<div class="verse">yaong pagca Hari't sa religio'y nasoc.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Upang ang pusò niya ay huag malibang</div> +<div class="verse">sa handog nang Mundong malicmatang layaw,</div> +<div class="verse">ay cusang lumigpit at nang masunduan</div> +<div class="verse">yaong ualang hanga na caligayahan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Matanto nang tanang mang̃a consejeros</div> +<div class="verse">yaong guinaua nang Haring Hildericos,</div> +<div class="verse">sila'y nagcatipo't nag-usap na lubos</div> +<div class="verse">nang dapat mag-Hari sa Reyno't mag-ayos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pinagca-isahan nang mang̃a consejo</div> +<div class="verse">na mag Hari yaong Príncipe Pepino,</div> +<div class="verse">at ang casipaga'y ganap na totoo</div> +<div class="verse">sa pamamahala nang tungcol sa Reyno.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At sagana naman cung sa catapang̃an</div> +<div class="verse">caya't siya nilang pinagcaisahan,</div> +<div class="verse">nang magca-ayos na sa gayong usapan</div> +<div class="verse">sa Papa'y inisip na magbigay alam.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya't naghalal nang embajada't agad</div> +<div class="verse">na pinaparoon sa Papa Zacarias,</div> +<div class="verse">at ipinasabi cun alin ang dapat</div> +<div class="verse">na maghari bagang sa Reyno'y maghauac.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na cung ang may tapang at cáyang sagana</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_34" id="Pg_34">Páhiná 34</a></span>at may tang̃ing sipag sa pang̃ang̃asiua,</div> +<div class="verse">nang Reyno, at ganap sa pagcacaling̃a</div> +<div class="verse">at di nagtataglay nang pagpapabaya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Oh ang isang Haring na sa loob lamang</div> +<div class="verse">yaong pagca-hari't ang nasasacupan,</div> +<div class="verse">ay di caling̃ai't pinababayaan</div> +<div class="verse">ayon sa pag-gaua niyong cabanalan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lumacad noon din yaong embajada</div> +<div class="verse">at agad humarap sa mahal na Papa,</div> +<div class="verse">at sinabi yaong utos sa caniya</div> +<div class="verse">na cung nararapat ang gagauin nila.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na ang Hari nila na si Hildericos</div> +<div class="verse">sa pananalang̃in ay hilig ang loob,</div> +<div class="verse">lagui nang ang puso lamang ay sa Dios</div> +<div class="verse">ano pa't ang Reyno'y hindi maiayos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya't ilinagay nang mang̃a consejo</div> +<div class="verse">na Hari ay yaong Príncipe Pepino,</div> +<div class="verse">at may sadyang tapang ang Príncipeng ito</div> +<div class="verse">at masipag namang mag-ayos nang Reyno.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yamang capua rin heredero sila</div> +<div class="verse">nang corona't cetro nang Reyno nang Francia,</div> +<div class="verse">caya ang consejo'y pauang nagcaisang</div> +<div class="verse">Príncipe Pepino'y siyang magcorona.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Matanto nang Papa ang ganoong saad</div> +<div class="verse">napaayon nama't cusang minarapat,</div> +<div class="verse">ang mapag-alaga aniya't masicap</div> +<div class="verse">sa Reyno, ang siyang ucol na maghamac.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ang gumaganap nang pagca-justicia,</div> +<div class="verse">at sa nasasacop ay macaling̃a pa,</div> +<div class="verse">yaon ng̃a ang siyang tunay na maganda</div> +<div class="verse">na mag-Hari't siyang lubos na may caya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Matanto ang gayong mang̃a casagutan</div> +<div class="verse">nang Papa, ay agad namang napaalam,</div> +<div class="verse">yaong embajada't nang siya'y dumatal</div> +<div class="verse">sa Francia'y sinabi yaong casagutan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pasiya nang Papa ay nang matalastas</div> +<div class="verse">ang mang̃a consejo tua'y dili hamac,</div> +<div class="verse">magmula na noo'y ang Haring natanyag</div> +<div class="verse">Principe Pepino na may cayang ganap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At canilang lubos na napagunaua</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_35" id="Pg_35">Páhiná 35</a></span>ang sa cay Salomong mang̃a sinalita,</div> +<div class="verse">na ang isang Haring mapagpaubaya</div> +<div class="verse">ay matatamarin ang sacop na madla.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mabuti ang isang Principeng masipag</div> +<div class="verse">na sa caharia'y marunong luming̃ap,</div> +<div class="verse">laguing naguiguising ang pusò nang lahat</div> +<div class="verse">at cung cailang̃a'y madaling igayac.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pinahiran na ng̃a ng̃ mahal na crisma</div> +<div class="verse">na galing sa lang̃it na nasa redoma</div> +<div class="verse">nang bunying Obispong S. Esteban bagá't</div> +<div class="verse">ang boong caharian naman ay nagsaya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At mula na noo'y pinagcayariang</div> +<div class="verse">ang Hari sa Francia ay manamanahan</div> +<div class="verse">at tungcol babaye ay huag payagan</div> +<div class="verse">na siyang mag-hari cahima't caylan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cahit sinong puno sa ibang lupain</div> +<div class="verse">huag naman nilang papang̃inoonin,</div> +<div class="verse">ang gayong usapa'y guinananap na tambing</div> +<div class="verse">pasiya ng̃ lahat na siyang susundin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang Haring Pepino'y nag-asaua naman</div> +<div class="verse">sa cay Reyna Berta na dugo ring mahal.</div> +<div class="verse">Anác ng̃ dakila na si Herlin Cesar</div> +<div class="verse">sa mang̃a romanong bilang caauaan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Haring si Pepino Anác ay dalaua</div> +<div class="verse">na si Carlomagno ang pang̃anay niya,</div> +<div class="verse">at ang icalaua'y Princesa Lamberta</div> +<div class="verse">na sulang maningning ng̃ Amá at Iná.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Niyong tumanda na ang Haring Pepino</div> +<div class="verse">nahalili naman ay si Carlomagno,</div> +<div class="verse">siya ng̃a ang naguing kilabot ng̃ turco</div> +<div class="verse">at sa catapang̃a'y nabantog sa Mundo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang uica ni Turping Arzobispong banal</div> +<div class="verse">na cay Carlomagnong laguing caalacbay,</div> +<div class="verse">ang siyang sumulat niyong casaysayan</div> +<div class="verse">ng̃ cay Carlomagnong laki't cataasan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Catauan ay timbang at ayos na ayos</div> +<div class="verse">na cung pagmalasin ay nacalulugod</div> +<div class="verse">ang laki at taas at bayaning kilos</div> +<div class="verse">mamamangha cahit sino mang manood.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Labintatlong dangcal lagay ng̃ taas</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_36" id="Pg_36">Páhiná 36</a></span>at tatlong dangcal ang lapad ng̃ balicat</div> +<div class="verse">at tatlo pang punto, at nacagugulat</div> +<div class="verse">cung siya'y tuming̃ing may galit na hamac.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At dalauang terciang lapad ng̃ balacang</div> +<div class="verse">ang binti at brazo ay timbang na timbang,</div> +<div class="verse">cung cumain nama'y macalaua lamang</div> +<div class="verse">sa maghapo't siyang naguing cagauian.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Di lubhang marami cung cumain siya</div> +<div class="verse">nang tinapay, ng̃uni't sa ulam na tupa,</div> +<div class="verse">icapat na bahaguing nacacain niya</div> +<div class="verse">cung inahing manoc naman ay dalaua.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Calacasan niya ay cagulat-gulat</div> +<div class="verse">cung nasa cabayo ay nacabubuhat,</div> +<div class="verse">niyong isang taong may sandatang sangcap</div> +<div class="verse">isang camay lamang ay na itataas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang lampas sa ulo caya't sa batalla</div> +<div class="verse">totoong maraming guinagahis siya,</div> +<div class="verse">cung humatol nama'y nacaliligaya</div> +<div class="verse">at di cumikiling sa isa at isa.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ualang inaapi na cahit sinoman</div> +<div class="verse">lubhang maauai't malimusing tunay,</div> +<div class="verse">cung siya'y mag-utos naman ay malubay</div> +<div class="verse">at di nabubuyo sa di catuiran.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ang isip niya ay totoong pantas</div> +<div class="verse">lalo na cung siya'y nakikipag-usap,</div> +<div class="verse">at tunay na diniding̃ig niyang banayad</div> +<div class="verse">nang upang hinahong caniyang matatap.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Bago sumasagot ay pinaglilirip</div> +<div class="verse">upang di masaui siya sa matuid,</div> +<div class="verse">caya hindi hamac siyang nabubulid</div> +<div class="verse">sa bang̃in nang cutya na icalalait.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Si Carlomagno rin nama'y nag-asaua</div> +<div class="verse">doon sa Princesa na si Verenisa,</div> +<div class="verse">Anác nang guinoong Orondatis bagá</div> +<div class="verse">na isang dakilang taga Capadocia.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At si Carlomagno'y nag-anác nang anim</div> +<div class="verse">tatlo ang babaye't lalaki tatlo rin,</div> +<div class="verse">ang mang̃a pang̃ala'y na inyong malining</div> +<div class="verse">ay isa-isa co na sa salaysayin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Principe Pepino ng̃alan nang pang̃anay</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_37" id="Pg_37">Páhiná 37</a></span>at Príncipe Luis icalaua bilang,</div> +<div class="verse">na siyang nag-impoc niyong cabanalan</div> +<div class="verse">caya't si S. Luis de Franciang natanghal.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Infante Carloto ang icatlo bagá</div> +<div class="verse">ang ica-apat ay Princesa María,</div> +<div class="verse">icalima'y yaong Princesa Rolana</div> +<div class="verse">at si Jenaponte ang bunsong Infanta.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pinaturuan din yaong mang̃a Anác</div> +<div class="verse">nang pananandata't nang dunong na ganap,</div> +<div class="verse">mahigpit na iniaaral na mag-ing̃at</div> +<div class="verse">sa pag-oosioso't lubos na mang̃ilag.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cung siya ay ualang bagay na tungculin</div> +<div class="verse">librong cabanala'y siyang babasahin,</div> +<div class="verse">ó luluhod caya at mananalang̃in</div> +<div class="verse">ang pagdedevocio'y siyang uunahin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mahiguit ang caniyang pag-aala-ala</div> +<div class="verse">sa nang̃agdurusang mang̃a caloloua,</div> +<div class="verse">sa purgatorio't hinihiling niyang</div> +<div class="verse">sila'y macaalis sa ganoong cusa.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Kinucunan niyang halimbaua bilang</div> +<div class="verse">ang cay S. Pablong lagdang casulatan,</div> +<div class="verse">na sa Epistola'y doon sinasaysay</div> +<div class="verse">ang ganitong uicang nang̃apapalaman.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Balang araw aniya'y ang campon nang Dios</div> +<div class="verse">cusang pupucauin ang canilang loob,</div> +<div class="verse">na manaca-naca at upang iluhog</div> +<div class="verse">ang sa purgatorio'y nagdurusang lubos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At gumagaua nang gauang cagaling̃an</div> +<div class="verse">nang upang malayo sa tucsong caauay,</div> +<div class="verse">na humihicayat sa capahamacan</div> +<div class="verse">nang tayo'y mahulog sa canilang camay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa Reynong Akisgran at sa Alemania</div> +<div class="verse">ay nagpatayo siya niyong tigalaua,</div> +<div class="verse">na mang̃a Simbahan, at tigalaua pa</div> +<div class="verse">ang ipinagauang mang̃a Beateria.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na pinacainam ang Simbahang ito</div> +<div class="verse">niyong pagcayari sampon nang Convento,</div> +<div class="verse">ipinagcaloob sa cay S. Benito</div> +<div class="verse">niyong Emperador na si Carlomagno.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ipinatungcol yaong Beateria</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_38" id="Pg_38">Páhiná 38</a></span>sa capurihan ng̃a nang dalauang Santa,</div> +<div class="verse">ang isa ay sa cay Santa Catalina</div> +<div class="verse">at saca cay Santa Potencianang isa.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Hustong-hustong lahat yaong cagayacan</div> +<div class="verse">may Altar at sarisaring casangcapan</div> +<div class="verse">pauang mang̃a pilac at ang guintong lantay</div> +<div class="verse">ang caliz at cupon at ang Bril naman.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Bordado nang guinto ang sa Paring damit</div> +<div class="verse">na ang pagca-ayos ay pinacarikit,</div> +<div class="verse">anopa at cahit sino mang magmasid</div> +<div class="verse">ay uala nang pintas na maisusulit.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang Simhabang yaon nama'y inialay</div> +<div class="verse">sa Vírgen Maríang mang̃a capurihan,</div> +<div class="verse">baua't isa nama'y caniyang binigyan</div> +<div class="verse">nang haciendang siyang gugugulin bilang.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang si Carlomagno'y macatalastas na</div> +<div class="verse">niyong carunung̃ang mang̃a iba't iba,</div> +<div class="verse">macaitlo namang dumadalaw siya</div> +<div class="verse">sa maghapon, doon sa Simbahang sadya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cung Domingo't fiestang pang̃ilin ay lahat</div> +<div class="verse">nang caniyang sacop ay pinatutupad,</div> +<div class="verse">tuloy naglilimos sa nang̃asasalat</div> +<div class="verse">nang sa cabuhayan nila'y nararapat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lalong lalo nang̃a ang mang̃a Simbahan</div> +<div class="verse">na duc-ha at ualang sucat na pagcunan,</div> +<div class="verse">binibigyan niya nang malaking yaman</div> +<div class="verse">at tungcol sa Dios ang ganoong bagay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa bayang Cristiano cahit hindi sacop</div> +<div class="verse">ay caniyang pinadadalhan din nang limos,</div> +<div class="verse">maguing sa caniyang tunay na vasallos</div> +<div class="verse">ang saclolo niya ay di nalilimot.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At sa taón-taó'y nagpapadala rin</div> +<div class="verse">nang limos sa Reyno niyong Jerusalem,</div> +<div class="verse">at sa iba't ibang Reyno ay gayon din</div> +<div class="verse">taglay nang caniyang pagcama-auain.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa nang̃a sasalat na ualang pagcunan</div> +<div class="verse">ay namamahagui niyong cayamanan,</div> +<div class="verse">sa tanghali't siya'y cung cacain naman</div> +<div class="verse">binabasahan nang librong cabanalan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">May lector na yaon ang sadyang tungculing</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_39" id="Pg_39">Páhiná 39</a></span>siyang bumabasa capagcumacain,</div> +<div class="verse">at ang adhica niya'y dapat na busuguin</div> +<div class="verse">nang gracia, ang mang̃a caloloua natin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cung binubusog man natin ang catauan</div> +<div class="verse">nang mang̃a pagcaing sari-saring bagay,</div> +<div class="verse">caloloua'y dapat na pacanin naman</div> +<div class="verse">niyong masaganang gauang cabanalan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Kinauiuilihang basahing parati</div> +<div class="verse">ay yaong librong Divicitate Dei,</div> +<div class="verse">sinisira niya ang tulog sa gabi</div> +<div class="verse">at sa pagcahimbing ay di nauiuili.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At sa isang tao'y macalaua bilang</div> +<div class="verse">ang virey niya na inuutusan,</div> +<div class="verse">na magsisiyasa't sa nasasacupang</div> +<div class="verse">provincia't Ciudades Villa't mang̃a bayan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa lahat nang puerto, ay inuusisa</div> +<div class="verse">ang tungculin nila sa pag-aalaga,</div> +<div class="verse">at cung ginagaua ang pang̃ang̃asiua</div> +<div class="verse">nang pagca-justicia sa sacop na madla.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cundi gumagaua nang mang̃a pag-api</div> +<div class="verse">sa hamac, ó maguing sauing malaki,</div> +<div class="verse">ang pagpapalagay nila'y cung mabuti</div> +<div class="verse">cung isa ang ting̃in sa guino't imbi.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At yaong paghatol ay cung nababagay</div> +<div class="verse">sa hustong matouid at di nasisinsay,</div> +<div class="verse">sapagca't maraming iba ang palagay</div> +<div class="verse">na canilang mang̃a pinagpupunuan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cay Vayceto namang mang̃a pang̃ung̃usap</div> +<div class="verse">aniya'y mararaming aliping pang̃ahas,</div> +<div class="verse">sa pang̃inoon ng̃a't sa hindi pag-ganap</div> +<div class="verse">niyong catuiran at nang̃alilinsad.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang sa cay Aáron namang maunaua</div> +<div class="verse">ang Hari sa Francia sa ganoong gaua,</div> +<div class="verse">na si Carlomagno'y nalugod na cusa</div> +<div class="verse">sa camahalan at bait na sagana.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Isang Elefante nagpadala ito</div> +<div class="verse">na mayhilang isa na carrong dorado,</div> +<div class="verse">na ang lula'y bangcay ni S. Cipriano</div> +<div class="verse">at ni Espiratus na isa rin Santo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca yaong ulo ni S. Pantaleon</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_40" id="Pg_40">Páhiná 40</a></span>tanda nang pag-ibig niyang mahinahon,</div> +<div class="verse">saca cay Carlomagno, mula nang manoynoy</div> +<div class="verse">ang magandang gauang sa Dios ay ucol.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang cay Carlomagnong regalo'y matangap</div> +<div class="verse">malaki ang toua at pasasalamat,</div> +<div class="verse">sampon nang nagdala'y lubos na lining̃ap</div> +<div class="verse">at minahal niya nang sa puso'y tapat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Iguinalang nang̃a ang mang̃a catauan</div> +<div class="verse">niyong mang̃a Santong sa Dios na hirang,</div> +<div class="verse">at ipinalagay doon sa Simbahan</div> +<div class="verse">at maraming taong nag-devocion naman.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Si Carlomagno ng̃a'y mulang putung̃an siya</div> +<div class="verse">niyong corona Imperial sa Roma,</div> +<div class="verse">noo'y linooban naman ang Patriarca</div> +<div class="verse">sa Jerusalem nang mang̃a turco baga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Totoong marami ang mang̃a cristiano</div> +<div class="verse">na pinagpapatay niyong mang̃a turco,</div> +<div class="verse">caya't sumanguni sa bagay na ito</div> +<div class="verse">siya sa matandang mang̃a Caballero.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang tungcol sa guerra ay naca-aalam</div> +<div class="verse">niyong sari-saring bagay na paraan,</div> +<div class="verse">iba sa canila'y cahit masira man</div> +<div class="verse">ang dang̃al ay tacot na sila'y mapatay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya't ang uinica'y makipagyari na</div> +<div class="verse">sa mang̃a turco at mang̃aco na sila,</div> +<div class="verse">nang anomang bagay at nang di muli pa</div> +<div class="verse">na sila'y patayi't yaon ang pang̃amba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Anopa't noon din ay sila'y nag-atas</div> +<div class="verse">niyong embajadang makikipag-usap,</div> +<div class="verse">tanang sasabihin ay nang maisaad</div> +<div class="verse">yaong inutusan pagdaca'y lumacad.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sugong embajada ay nang ipamalay</div> +<div class="verse">ang hiling na yaon ay ang casagutan,</div> +<div class="verse">ang Ciudad na yaon ay canilang iuan</div> +<div class="verse">at sampon nang lahat na ariarian.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang casangcapan at mang̃a sandata</div> +<div class="verse">gayon din ang lahat na mang̃a hacienda,</div> +<div class="verse">ang bagay na yao'y ng̃ matanto nila</div> +<div class="verse">nang̃agsang-usapan sila capagdaca.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na sila'y huming̃i nang araw na taning</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_41" id="Pg_41">Páhiná 41</a></span>na malaon-laon ng̃uni't di pinansin,</div> +<div class="verse">niyong mang̃a turco, caya ng̃a't uala ring</div> +<div class="verse">makitang paraang huag mahilahil.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Gayon ma'y sa aua nang Dios na Amá</div> +<div class="verse">at sa tulong nang mahal na gracia niya,</div> +<div class="verse">nasoc sa canilang mang̃a ala-ala</div> +<div class="verse">ang cay Carlomagnong loob na maganda.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sampon pa nang taglay na cabayanihan</div> +<div class="verse">at yaong loob niyang cabutiha'y sacdal,</div> +<div class="verse">ang caniyang pagcamaauaing tunay</div> +<div class="verse">sa nang̃asasahol na cahit sinoman.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang guinaua nila sa bagay na ito</div> +<div class="verse">ay ang mang̃a susi nang Sto. Sepulcro,</div> +<div class="verse">ay ipinadala sa cay Carlomagno</div> +<div class="verse">sampong estandarte nang nubos sa tao.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pumanaw noon din yaong embajada</div> +<div class="verse">at cusang tinung̃o ang Imperiong Roma,</div> +<div class="verse">sumulat din naman yaong Patriarca</div> +<div class="verse">at cay Constantino ay ipinadala.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa Constantinopla, ng̃uni't hindi ito</div> +<div class="verse">yaong Emperador na si Constantino,</div> +<div class="verse">na humanap bagá nang Cruz ni Cristo</div> +<div class="verse">na ipinanglunas sa sala nang tao.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaong casabihang Constantinong yaon</div> +<div class="verse">Anác ni Constanciong bunying Emperador,</div> +<div class="verse">at nang Emperatriz Elenang gumugol</div> +<div class="verse">nang pagal at yamang hindi sasang̃ayon.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang sa Patriarcang sinulatang ito</div> +<div class="verse">bilang pang̃alauang Haring Constantino,</div> +<div class="verse">ang pinagsabiha't hining̃ang saclolo</div> +<div class="verse">nang gagauin niyang munacalang bago.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang cay Constantinong tangapin ang sulat</div> +<div class="verse">at ang nalalama'y pauang matalastas,</div> +<div class="verse">ay noon din nama'y inutusang agad</div> +<div class="verse">ang Príncipe Leon na caniyang Anác.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pinasamahang cay Juan de Napoles</div> +<div class="verse">at saca sa nang̃ang̃alan pang si David,</div> +<div class="verse">dalaua pa ring Hebreong sasanib</div> +<div class="verse">Samuel Isaac sa historiang sulit.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sila ang piniling mang̃a embajada</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_42" id="Pg_42">Páhiná 42</a></span>sa cay Carlomagno sa Imperiong Roma,</div> +<div class="verse">na may dalang sulat na nilagdang sadya</div> +<div class="verse">niyong Emperador Constantino bagá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Calakip din yaong sa Patriarcang liham</div> +<div class="verse">tang̃i sa titic niyang gayari ang saysay</div> +<div class="verse">cagabi aniya'y napakitang tunay</div> +<div class="verse">na akin, ang isang babaying marang̃al.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na ang carikita'y caguilaguilalas</div> +<div class="verse">uica'y Constantino'y ang laguing pagtauag,</div> +<div class="verse">at iyong pagsamo sa Dios na uagas</div> +<div class="verse">na icaw ay bigyan nang tapang at lacas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa cuhilang turco ng̃ pakikilaban</div> +<div class="verse">na doon sa tierra Santa'y nagtatang̃an,</div> +<div class="verse">sa iyong malaking nasa'y cailang̃an</div> +<div class="verse">na si Carlomagno ay macaalacbay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Itinuro yaong Caballerong isa</div> +<div class="verse">na butihi't lubhang malaking halaga,</div> +<div class="verse">ang gayac, at yaong sibat at espada'y</div> +<div class="verse">apoy ang sa talim ay nagsisibuga.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na tumitilamsic ang tapon ng̃ ning̃as</div> +<div class="verse">ang muc-ha'y maganda't gayon din ang ticas</div> +<div class="verse">bulagáw ang matá't mahaba ang balbas</div> +<div class="verse">buhoc ay bago pang may puting mamalas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya Emperador huag pong hindi ca</div> +<div class="verse">sa lacad na ito'y mangyaring sumama,</div> +<div class="verse">sumunod sa utos nang Dios na isa't</div> +<div class="verse">magpasalamat sa iyong caloloua.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa pagca-justicia'y ng̃ huag masinsay</div> +<div class="verse">gaya nang balitang mang̃a cabutihan,</div> +<div class="verse">na guinagaua mong malaon nang araw</div> +<div class="verse">sa mang̃a sacop mo't maguing pa hindi man.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ipinalagay ca niyong Poong Dios</div> +<div class="verse">na sa cagaling̃ang gaua ay mauulos,</div> +<div class="verse">ng̃ cay Carlomagnong sulat ay matalos</div> +<div class="verse">ang luha sa matá pagdaca'y umanod.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sapagca't ang Santo Sepulcrong mahal</div> +<div class="verse">ay nasa sa camay ng̃ hindi binyagan,</div> +<div class="verse">nang oras ding yaon ay nag-utos naman</div> +<div class="verse">doon sa cay Turping Arzobispong hirang.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na sa caharia'y iaral na tikis</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_43" id="Pg_43">Páhiná 43</a></span>ang gayong balita na cahapis-hapis</div> +<div class="verse">sa bagay na yaon ay nang matigatig</div> +<div class="verse">ang loob nang tao't maguising ang isip.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Guinanap ding agad niyong Arzobispo</div> +<div class="verse">na ipinang̃aral doon sa Imperio,</div> +<div class="verse">maraming nagning̃as na loob nang tao</div> +<div class="verse">na nagsipagdamdam sa bagay na ito.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya ng̃a at noong hucbo ay ilacad</div> +<div class="verse">maraming sumama na nang̃ahicayat,</div> +<div class="verse">at nang̃agsitapang na di hamac-hamac</div> +<div class="verse">at nagcusang loob nang pakikilamas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At niyong ilacad yaong ejército</div> +<div class="verse">ang punong general ay si Carlomagno,</div> +<div class="verse">maraming casamang Hari't Caballero</div> +<div class="verse">Duke, Conde't Markes at ibang guinoo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Minagaling nilang tikis na panauan</div> +<div class="verse">ang asaua't Anác ari't cayamanan,</div> +<div class="verse">sa malaking nasa nilang isangalang</div> +<div class="verse">yaong tierra Santa na linapastang̃an.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yumao na silang tinauid ang dagat</div> +<div class="verse">nang magsiahon na'y parang ang tinahac,</div> +<div class="verse">at ang cagubatan nang Tarquiang malauac</div> +<div class="verse">nang mang̃a bayaning pauang nagagalac.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sapagca't nang bagong lalacad ang tropa</div> +<div class="verse">ay si Carlomagno'y nagpahayag muna,</div> +<div class="verse">nang pakikilaban na gagauin nila</div> +<div class="verse">nang upang hinahong camtan ang victoria.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Dahil sa magandang gagauing paraan</div> +<div class="verse">mang̃a loob nila'y sumigla't tumapang,</div> +<div class="verse">ng̃uni at nagdamdam silang cahirapan</div> +<div class="verse">nang tahakin nila yaong caparang̃an.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na may habang mang̃a labinlimang legua</div> +<div class="verse">at may sampong leguas naman yaong lapad,</div> +<div class="verse">mahiguit na dalauang oras na linacad</div> +<div class="verse">at dalauang gabi bago nacalampas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ang nasumpong pa'y leong caramihan</div> +<div class="verse">mang̃a tigre't oso, lobo at halimaw,</div> +<div class="verse">sa canilang hucbo ay siyang nagbigay</div> +<div class="verse">nang lubhang maraming mang̃a casamaan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lalo na sa gabing canilang pag-idlip</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_44" id="Pg_44">Páhiná 44</a></span>doon nangyayari ang lalong pang̃anib,</div> +<div class="verse">dahilan sa gaua niyong mababang̃is</div> +<div class="verse">na hayop, na ualang auang magpasákit.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tang̃i pa sa roo'y ang pighati nila</div> +<div class="verse">doon sa paglacad ay nang maligaw na,</div> +<div class="verse">bakit sa pagcain nila'y kinapos pa,</div> +<div class="verse">saca mang̃a pagal cung caya nang̃amba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mang̃a loob nila'y lubos na namanglaw</div> +<div class="verse">nang sila'y gabihin sa nasabing parang,</div> +<div class="verse">sa di pagcataho nang pagdaraanan</div> +<div class="verse">dahil sa nangyari nilang na pagcapaligaw.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa cay Carlomagnong ipinatugtog na</div> +<div class="verse">ang guinbal, na tanda nang pagpapahing̃a,</div> +<div class="verse">at ipinag-utos na lumagay sila</div> +<div class="verse">sa libis ó bang̃i't magbantay ang iba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaong mang̃a hindi lubhang napapagod</div> +<div class="verse">at siyang magtangol sa nang̃atutulog,</div> +<div class="verse">sa magsisisiláng mabang̃is na hayop</div> +<div class="verse">na nagpapahirap sa mang̃a soldados.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang maiayos na ang lahat nang caual</div> +<div class="verse">at ang gutom nila'y nang mapauing tunay</div> +<div class="verse">ay si Carlomagno pagdaca'y lumagay</div> +<div class="verse">sa puno nang isang malaking halaman.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Siya'y lumuhod na't nanalang̃in doon</div> +<div class="verse">at nagmaca-aua sa Dios na Poon,</div> +<div class="verse">na sila'y iligtas sa madlang lingatong</div> +<div class="verse">at matausan din ang canilang layon.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nagpapacumbabang luha'y tumutulo</div> +<div class="verse">sa gayong caniyang pagmamacaamo,</div> +<div class="verse">hibic at pagluhog na taos sa pusò</div> +<div class="verse">at mang̃a pagdaing at buong pagsuyo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At pinasimulan yaong pagdarasal</div> +<div class="verse">nang sa Dios bagang mang̃a capurihan,</div> +<div class="verse">sa dasal na verso'y nang dumating naman</div> +<div class="verse">may voces nang ibong siya'y napakingan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na ang uica'y tunay na naring̃ig ca na</div> +<div class="verse">nang pagdalang̃in mo sa Dios na Amá,</div> +<div class="verse">gayon man ay di rin tumitiguil siya</div> +<div class="verse">hangang sa dumating sa verso pang iba.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ibon ay muli pang nagsabing malacas</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_45" id="Pg_45">Páhiná 45</a></span>na naring̃ig cana niyong pagtauag,</div> +<div class="verse">nang cay Carlomagnong yao'y matalastas</div> +<div class="verse">sa mang̃a pinuno'y nag-utos na agad.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Lahat nang soldado ay ipinalagay</div> +<div class="verse">sa mabuting ayos niyong pagcahanay,</div> +<div class="verse">at pinagsabihan nang panghihinapang</div> +<div class="verse">lumacad nang siya ang nasa unahan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sinusundan nila'y ibong lumilipad</div> +<div class="verse">na bilang patung̃o doon sa paglacad,</div> +<div class="verse">anopa't natunton ang tunay na landas</div> +<div class="verse">caya ng̃a't toua nila'y hindi hamac.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pinagca-alama't magpahaga ng̃ayo'y</div> +<div class="verse">laguing nakikita ang nasabing ibon,</div> +<div class="verse">nang nang̃aliligaw sa gubat na yaon</div> +<div class="verse">pinapatnuguta't daa'y nang matunton.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa gubat na yao'y nang macalabas na</div> +<div class="verse">yaong Emperador at casamang tropa,</div> +<div class="verse">isang daang libo ang natanaw nilang</div> +<div class="verse">turcong bucod-bucod ang pulutong bagá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At cung caya naman nila natalastas</div> +<div class="verse">ay may lihim silang taga pagsiyasat,</div> +<div class="verse">at cung magagaling ang sandatang sangcap</div> +<div class="verse">nang magaua nila ang lalong marapat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pinacabuti na ang canilang ayos</div> +<div class="verse">at nang̃agsigamit nang tanda nang Cruz,</div> +<div class="verse">nanalig na paua sa aua nang Dios</div> +<div class="verse">at nagpacatapang nang canilang loob.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Niyong matapos nang ihanay ang caual</div> +<div class="verse">sa lalong mabuting mang̃a catayuan,</div> +<div class="verse">at inaatas na ang mang̃a paraan</div> +<div class="verse">na marapat gauin sa pakikilaban.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sinimulan na ng̃a ang pagbabatalla</div> +<div class="verse">nang dalauang hucbong leon ang capara,</div> +<div class="verse">tapang nang cristiano ay cataca-taca</div> +<div class="verse">sa dahas at licsi nang pananandata.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang cahalimbaua'y tigre at halimaw</div> +<div class="verse">niyong paghandulong sa mang̃a caauay,</div> +<div class="verse">magcabi-cabila'y nagcalat ang bangcay</div> +<div class="verse">niyong mang̃a turcong canilang calaban.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang ualang magaua sa pakikilaban</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_46" id="Pg_46">Páhiná 46</a></span>at napipipilan nang pananandata,</div> +<div class="verse">nang di macasaho't nasasahol sila</div> +<div class="verse">ay nang̃agtacbuhan silang para-para.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pumasoc sa Ciudad niyong Jerusalem</div> +<div class="verse">at adhicang doon mang̃ag-sisitiguil,</div> +<div class="verse">ng̃uni di nangyari't sila'y inusig din</div> +<div class="verse">nang mang̃a cristiano saan man dumating.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Anopa at sila'y hindi tinugutan</div> +<div class="verse">hangang di naubos na pinagpapatay,</div> +<div class="verse">nang uala na cahit ni isa mang buhay</div> +<div class="verse">doon ay sila na ang namuno naman.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaong Santong lugar ay nang mabaui na</div> +<div class="verse">sa camay nang turcong mang̃a palamara,</div> +<div class="verse">ay si Carlomagno't lahat nang casama</div> +<div class="verse">ay doon na muna sila nagpahing̃a.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Nang macapagpaui na sila nang pagal</div> +<div class="verse">sa bunying Patriarca ay nagpapaalam,</div> +<div class="verse">binibigyan sila niyong cagantihan</div> +<div class="verse">guinto't pilac sampong batong bagay-bagay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Bunying Emperador na si Carlomagno</div> +<div class="verse">at gayon din yaong Haring Constantino,</div> +<div class="verse">ay hindi tumangap nang handog na ito</div> +<div class="verse">niyong Patriarcang huming̃ing saclolo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Kinilala nilang tunay na nag-utos</div> +<div class="verse">sa canila'y yaong darakilang Dios,</div> +<div class="verse">at ang catapang̃an sa pakikihamoc</div> +<div class="verse">nila, ay Dios din yaong nagcaloob.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa guinauang yaong di pagtangap nila</div> +<div class="verse">ang uinica naman niyong Patriarca,</div> +<div class="verse">cung gayo'y ang ualang timbang na halagá</div> +<div class="verse">ang aking sa inyo ay ipakikita.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cayong lahat ng̃ayo'y hustong tatlong araw</div> +<div class="verse">na mang̃ag-colacio't tuloy magcumpisal,</div> +<div class="verse">at mang̃agcomunion sa kinabucasan</div> +<div class="verse">na sinoma'y huag pasalahin lamang.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Malabis ang touang canilang tinangap</div> +<div class="verse">at noon din sila'y nagcolaciong lahat,</div> +<div class="verse">nang̃agcompisal di't comunio'y ginanap</div> +<div class="verse">hiling nang Patriarca ay pauang tinupad.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang cautusa'y nang mairaos na</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_47" id="Pg_47">Páhiná 47</a></span>ay humirang naman nang labindalaua,</div> +<div class="verse">na mang̃a guinoo at iniatas niyang</div> +<div class="verse">ilual sa Cofre ang tanang Reliquia.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Yaong Emperador Carlomagno naman</div> +<div class="verse">ay sa Arzobispo siya'y nagcumpisal,</div> +<div class="verse">at tuloy rin namang siya'y nakinabang</div> +<div class="verse">ayon sa Iglesiang mang̃a cautusan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At yaong pinili na labindalawa</div> +<div class="verse">ay pinasimulan yaong pagcacanta,</div> +<div class="verse">nang Letania't Salmos namang iba't ibang</div> +<div class="verse">pagbibigay puri sa Dios na Amá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca ang Prelado doon sa Napoles</div> +<div class="verse">na cagalang-galang na ang ng̃ala'y David,</div> +<div class="verse">binucsan ang Cofreng doo'y nasisilid</div> +<div class="verse">ang cay Jesucristo na coronang tinic.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang takip nang Cofre ay nang maibucas</div> +<div class="verse">ang samyo nang bang̃o ay humalimuyac.</div> +<div class="verse">na nagbigay aliw sa tanang caharap</div> +<div class="verse">asa nilang na sa Paraisong lahat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Noo'y natiguib nang pagsampalataya</div> +<div class="verse">ang cay Carlomagnong puso't caloloua,</div> +<div class="verse">siya ay lumuhod na caracaraca</div> +<div class="verse">na namamalisbis ang luha sa matá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Casabay ang hibic at mang̃a pagluhog</div> +<div class="verse">sa di matingcalang maauaing Dios,</div> +<div class="verse">at ang Pasión niya'y nang lalong mabantog</div> +<div class="verse">ang bagong himala'y ipinagcaloob.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa oras ding yaon namang capagdaca</div> +<div class="verse">ang coronang tinic nang nacop sa sala,</div> +<div class="verse">nagsipamulaclac na caayaaya</div> +<div class="verse">ang samyo nang bang̃o ay ualang capara.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na nacabubusog sa naroong lahat</div> +<div class="verse">caya ng̃a't ang toua nila'y hindi hamac,</div> +<div class="verse">at niyong hang̃uin ang Santos Reliquias</div> +<div class="verse">ay lalong maraming himalang namalas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tanang mang̃a lumpo, bulag sampong pipi</div> +<div class="verse">ang pilay ay bucot sampong mang̃a bing̃i,</div> +<div class="verse">gumaling na lahat caya't di masabi</div> +<div class="verse">yaong cagalacan sa gayong nangyari.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang mang̃a leproso ay gayon din naman</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_48" id="Pg_48">Páhiná 48</a></span>caya't nagpupuri silang walang humpay,</div> +<div class="verse">ang dakilang bang̃o'y sumikip sa baya't</div> +<div class="verse">nasamyo nang lahat yaong casarapan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Malacas na voces ay naring̃ig nila</div> +<div class="verse">uica'y cabuhayan ng̃ayon nang lahat na,</div> +<div class="verse">at ito ang araw nang mahal na graciang</div> +<div class="verse">caloob na tunay nang Dios na Amá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Tatlong daa't lima ang mang̃a may sakít</div> +<div class="verse">sa araw na yao'y gumaling na tikis,</div> +<div class="verse">caya ng̃a't sa puso nila'y nang̃atitic</div> +<div class="verse">ang himalang yaon nang Dios sa Lang̃it.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang Prelado Daniel ay cumuha naman</div> +<div class="verse">niyong isang paco nang nacop sa tanan,</div> +<div class="verse">at sa relicariong guinto'y ilinagay</div> +<div class="verse">isang bagong taong gumaling ang damdam.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Capagcabata nang ipang̃anac siya</div> +<div class="verse">at ang calahati nang catauan niya,</div> +<div class="verse">ay tunay na tuyo capagcaraca na</div> +<div class="verse">cung caya ng̃a hindi macakilos bagá.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ng̃uni at dahilan sa pacò ni Cristo'y</div> +<div class="verse">biglang nacalacad ang nasabing tao,</div> +<div class="verse">at naparoon nang halos tumatacbo</div> +<div class="verse">sa Simbahang hayag na cay S. Sabino.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Doon ng̃a pinuri't pinasalamatan</div> +<div class="verse">ang aua ng̃ Amáng macapangyarihan,</div> +<div class="verse">at ang sakít niyang pinagcalabasan</div> +<div class="verse">gumaling na tila nagdahilan lamang.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At sa Alemania naman ay gayon din</div> +<div class="verse">maraming may sakit yaong pinagalin,</div> +<div class="verse">sampon nang Enano ay lumaking tambing</div> +<div class="verse">at sa cahustuhang anyo ay tumiguil.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ualang di gumaling na mang̃a may damdam</div> +<div class="verse">doon sa Reliquias nang nacop pa tanan,</div> +<div class="verse">caya't nang̃agpuri nang di ano lamang</div> +<div class="verse">sa Dios na ualang hanggang caauaan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At saca isa pang sangol na patay na</div> +<div class="verse">ang muling nabuhay na cataca-taca,</div> +<div class="verse">dahil sa cay Cristong pacong mahalaga'y</div> +<div class="verse">siyang naguing lunas na nagpaguinhaua.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Saca nang dumating doon sa Aquisgran</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_49" id="Pg_49">Páhiná 49</a></span>ay huminto sila sa isang Simbahan,</div> +<div class="verse">at sa isang Altar nila ilinagay</div> +<div class="verse">ang Santas Reliquias ni Jesús na mahal.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang Simbahang yao'y sa mahal na Virgeng</div> +<div class="verse">Nuestra de la Salud, at siya'y nagbilin,</div> +<div class="verse">na sa taón-taó'y huag pasalahin</div> +<div class="verse">na ang cafiestaha'y pilit gaganapin.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa buan nang Junio ay ipamamalas</div> +<div class="verse">sa lahat nang tao ang Santas Reliquias,</div> +<div class="verse">at mang̃ag-cacamit sila nang plenarias</div> +<div class="verse">yaong Indulgenciang sa sala'y patauad.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pasiya nang Papa ang bagay na ito</div> +<div class="verse">nang ipagcaloob sa cay Carlomagno,</div> +<div class="verse">caya't guinaganap nang mang̃a cristiano</div> +<div class="verse">na tunay na lingcod nang Poong si Cristo.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ang Simbahang yao'y pagaua rin naman</div> +<div class="verse">niyong Emperador Carlomagnong hirang,</div> +<div class="verse">caya ng̃a't ang bilin ay nang maisaysay</div> +<div class="verse">siya'y nagbalic na sa palacio real.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Magmula na noo'y nabalitang tikis</div> +<div class="verse">ang cay Carlomagnong cabutiha't bait,</div> +<div class="verse">siya ang nagtatag niyong Doce Pares</div> +<div class="verse">taglay nang caniyang cagandahang isip.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa pagcabayani ay siyang nabantog</div> +<div class="verse">na pa mang̃a turco ay naguing kilabot,</div> +<div class="verse">ganon dín sa lahat nang nang̃asasacop</div> +<div class="verse">ay lubhang hinahong cung siya'y mag-utos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At sa Dios nama'y lubos ang pag-galang</div> +<div class="verse">maguing sa Iglesia na cay Cristong halal,</div> +<div class="verse">sinusunod niyang ualang caliuagan</div> +<div class="verse">ang bilin at utos at ang mang̃a baual.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Caya't ang caniyang magagandang gaua</div> +<div class="verse">siyang dapat cunang uliran nang madla,</div> +<div class="verse">at sa mang̃a puno'y isang halimbaua</div> +<div class="verse">nang casarapang luming̃ap sa capoua.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Hindi sa sarili lamang lumiling̃ap</div> +<div class="verse">at iisa yaong pagting̃in sa lahat,</div> +<div class="verse">maguing sa mayaman at sa mang̃a salat</div> +<div class="verse">sa caniya'y ualang mababa't mataas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Di gaya nang Haring si Herodes</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_50" id="Pg_50">Páhiná 50</a></span>na sakim sa yama't carang̃alang labis,</div> +<div class="verse">caya ng̃a't sa gauang yao'y ang nasapit</div> +<div class="verse">doon sa Infierno cusang nagcasakit.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At gayon din yaong si Poncio Pilatong</div> +<div class="verse">hocom na humatol sa Poong cay Cristo,</div> +<div class="verse">sa tacot sa bala niyong mang̃a judio</div> +<div class="verse">na ipagsusumbong siya cay Tiberio.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na siya ay isa bilang casapacat</div> +<div class="verse">nang ipinaghablang mahal na Mesias</div> +<div class="verse">ay baca alisin sa tungkol na hauac</div> +<div class="verse">cung caya humatol nang hindi marapat.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Cahi't alam niyang ualang casalanan</div> +<div class="verse">ay ipinasiyang si Cristo'y mamatáy,</div> +<div class="verse">nang sa cay Tiberio'y ipagsabi naman</div> +<div class="verse">gauang lihis niya'y siyang hinatulan.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At ipinahuli na guinapos siya</div> +<div class="verse">tuloy tinubung̃ang hayop ang capara,</div> +<div class="verse">at noon din siya ay ipinadala</div> +<div class="verse">doon sa caniyang bayang Tarragona.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Na uala ni cahit banig man ó cumot</div> +<div class="verse">caya ng̃a't sa lupa lamang natutulog,</div> +<div class="verse">at di iniiuan nang sundalong tanod</div> +<div class="verse">hangang sa ang búhay niya ay natapos.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">At nang makitil na ang tang̃ang hining̃a'y</div> +<div class="verse">ibinulid naman yaong caloloua,</div> +<div class="verse">doon sa Infierno't dusang ualang hanga</div> +<div class="verse">at uala cahima't camunting guinhaua.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Pagca't si Pilato ay hindi binyagan</div> +<div class="verse">siya'y nalalabas cay Cristong baunan,</div> +<div class="verse">caya't suson-suson yaong cahirapan</div> +<div class="verse">at di matatapos magpacaylan man.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Dahil sa mayroong lumabas na auit</div> +<div class="verse">na dili umano'y na akyat sa lang̃it,</div> +<div class="verse">yaong si Pilato, ito'y sabing lihis</div> +<div class="verse">nang nagsasalita ay di iniisip.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Ipinahahayag niyong Evangelio</div> +<div class="verse">na ang di tumangap nang Agua Bautismo,</div> +<div class="verse">ay di nagcacamit nang Lang̃it sa Reyno</div> +<div class="verse">at ang matatamo'y hirap sa Infierno.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Camaliang tunay yaong pang̃ung̃usap</div> +<div class="verse"><span class="pagenum"><a name="Pg_51" id="Pg_51">Páhiná 51</a></span>na si Pilato ay sa Lang̃it na akyat,</div> +<div class="verse">at ang nabasahan ay librong salung̃at</div> +<div class="verse">ó lic-ha nang budhing lubos na pang̃ahas.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Kinacailang̃ang anomang gagauin</div> +<div class="verse">nang tao, ay dapat munang iisipin,</div> +<div class="verse">at sala sa Amáng lumalang sa atin</div> +<div class="verse">at tatauanan pa nang macalilining.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Huag yaong tayo'y macakita lamang</div> +<div class="verse">nang pilac, ay cahit di catotohanan,</div> +<div class="verse">cahit ualang librong kinakikitaan</div> +<div class="verse">ay di nang̃ing̃imi nang pagsasalaysay.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Alalahanin mo guiliw na capatid</div> +<div class="verse">na di gagapilac lamang yaong Lang̃it,</div> +<div class="verse">sa camunting yamang ating ninais</div> +<div class="verse">yaong ualang hangang toua'y ipapalit.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Magnilay-nilay ca't ang gauang mabigla</div> +<div class="verse">ay di gayon lamang cung mapang̃anyaya,</div> +<div class="verse">bakit ang parusa'y laguing nacahanda</div> +<div class="verse">nang Hucom na hindi mangyaring madaya.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa caniya ay ualang munting naliling̃id</div> +<div class="verse">ang lahat ay paua niyang nalilirip,</div> +<div class="verse">cahit gagadulo man lamang nang hanip</div> +<div class="verse">at siya'y ualang hindi nababatid.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Mabuti na lamang cung mapagsisihan</div> +<div class="verse">ang lahat nang ating gauang casalanan,</div> +<div class="verse">at may patauad pang sucat maasahan</div> +<div class="verse">ng̃uni't cung di gayo'y sauing capalaran.</div> +</div><div class="stanza"> +<div class="verseind">Sa utos nang Dios ay dapat gumanap</div> +<div class="verse">tayo, at gayon din sa Iglesiang atas,</div> +<div class="verse">nang upang matamo nating aliualas</div> +<div class="verse">ang caligayahang ualang pagcucupas.</div> +</div></div> + + +<div class="bbox"><b>WACAS</b></div> + +<hr style='width: 30%;' /> + +<div class="figcenter" style="width: 232px;"> +<a href="images/add_1_b.jpg"><img src="images/add_1_t.jpg" width="232" height="400" alt="Advertisement" title="Advertisement" /></a> +</div> + +<hr style='width: 30%;' /> + +<div class="figcenter" style="width: 245px;"> +<a href="images/add_2_b.jpg"><img src="images/add_2_t.jpg" width="245" height="400" alt="Advertisement" title="Advertisement" /></a> +</div> + +<hr style='width: 30%;' /> + + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Kasaysayan ng Katotohanang Buhay ng +Haring Clodeveo at Reyna Clotilde sa Reyno nang Francia, by Cleto R. Ignacio + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK KASAYSAYAN NG KATOTOHANANG *** + +***** This file should be named 17441-h.htm or 17441-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/7/4/4/17441/ + +Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad, +Pilar Somoza and the Online Distributed Proofreading Team +at http://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> |