diff options
Diffstat (limited to '17441-8.txt')
| -rw-r--r-- | 17441-8.txt | 2915 |
1 files changed, 2915 insertions, 0 deletions
diff --git a/17441-8.txt b/17441-8.txt new file mode 100644 index 0000000..5103a92 --- /dev/null +++ b/17441-8.txt @@ -0,0 +1,2915 @@ +The Project Gutenberg EBook of Kasaysayan ng Katotohanang Buhay ng Haring +Clodeveo at Reyna Clotilde sa Reyno nang Francia, by Cleto R. Ignacio + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Kasaysayan ng Katotohanang Buhay ng Haring Clodeveo at Reyna Clotilde sa Reyno nang Francia + +Author: Cleto R. Ignacio + +Release Date: January 1, 2006 [EBook #17441] + +Language: Tagalog + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK KASAYSAYAN NG KATOTOHANANG *** + + + + +Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad, +Pilar Somoza and the Online Distributed Proofreading Team +at http://www.pgdp.net + + + + + +[Transcriber's note: Tilde g in old Tagalog which is no longer used is +marked as ~g.] + +[Paalala ng nagsalin: May kilay ang mga salitang "ng, mga," at iba pa +upang ipakita ang dating estilo sa pag-sulat ng Tagalog na sa ngayon +ay hindi na ginagamit.] + + + +CASAYSAYAN + +ng + +CATOTOHANANG BUHAY + +ng + +Haring Clodeveo + +_AT_ + +Reyna Clotilde + +_SA REYNO NANG FRANCIA NA TINULA +SA LUBOS NA CATIAGAAN NI_ + +CLETO R. IGNACIO + +_Concepcion, Malabon, Rizal_. + + * * * * * + +_SIPI SA TUNAY NA HISTORIA_ + +=1917= + +IMPRENTA, LIBRERIA Y PAPELERIA +DE +P. SAYO Vde. DE SORIANO +Rosario 225. Plaza del Conde 1003 y Azcarraga 552, Tondo + +Manila, I.F. + + + + +=PAUNAUA= + + + _Manga maguiliuing puso sa pagbasa +nang catotohanang hanay nang historia, +dito'y lubos ninyong mapag-kikilala +ang cay Clodoveong buhay na talaga._ + + _Niyong unang siya ay di pa cristiano +ay Clovis ang tauag sa pangalang moro, +nang binyagan siya'y naguing Clodoveo +at Reyna Clotilde ang asaua nito._ + + _Siya'y isang tangi cung sa cabaitan +at ulíran naman cung sa cahinhinan, +nang tanang babae, nang casalucuyang +siya ay dalaga't nang mag-asaua man._ + + _Caya cailangang pacatatastasin +yaong buhay niya't nang iyong malining, +mulang puno't dulo'y iyong pasayurin +at nang upang iyong matantong magaling._ + + _Hangang dito aco't ang bahala'y icaw +sa tula cong hamac na pinag-inutan, +sa dahop cong cayang hinimalay lamang +na butil, nang manga nalagas sa uhay._ + + + + +=Simula nang buhay= + + * * * * * + + Taong isang daan ualungpu at apat +mula nang manaog ang Poong Mesias, +sa Reyno nang Francia ay noon tumangap +si Clovis nang pagca Haring napatanyag. + + Nang panahong yao'y ang Reyno n~g Francia +ay hindi cristiano at man~ga gentil pa, +si Clovis ang siyang nagbinyagang una't +sa Dios ay siyang unang cumilala. + + Sa panahong yao'y ang Borgońa nama'y +man~ga cristianong tumangap nang aral, +nang man~ga Apostol ni Cristong hinirang +na nagsilaganap sa sangsinucuban. + + Noon ay ang Hari namang sinusunod +na namamahala ay si Agabundos, +at ang bunso niyang capatid na irog +ay yaong Infante na si Hispericos. + + Ang bunying Infante ay nagca-asaua +nang isang Duquesa na si Aprodicia, +dalauang babayeng naguing Anác nila +na ang bunso'y ualang cauan~gis nang ganda. + + Mabunying Infante Estatira bilang +n~galan nang canilang Anác na pan~ganay, +ang bunso'y Infanta Clotildeng timtiman +sa Reynong Borgońa'y tan~ging cagandahan. + + Bucod sa caniyang cagandahang angkin +ay nahiyasan pa nang bait at hinhin, +at nang cabanalang pagca-masintahin +sa Dios na Poon at sa Ináng Virgen. + + Sa araw at gabi ay di sumasala +nang pananalan~gin sa Dios na Amá, +at sa Ináng Virge't sa touing umaga'y +pilit guinaganap yaong pagsisimba. + + Madalas ding siya ay nag-cocompisal +at tuloy ring siya ay nakikinabang, +lubos na caniyang pinag-iin~gatan +ang pagca-babaeng loob nang maycapal. + + At bagamang cahit magcapatid sila +ang caugalia'y di nag-cacaisa, +ang sa cay Clotildeng guinagaua toui na +ay ang cagalin~gan niyong caluloua. + + Siya'y di gumamit magpacaylan man +niyong pananamit na lubhang marin~gal. +tunay na caniyang kinasusuclaman +yaong masasaguang man~ga cagayacan. + + Caya n~ga at naguing casabihan siya +sa ugali't kilos tan~gi pa sa ganda, +anopa't marami ang naliligaya +bakit n~ga sa duc-ha ay malimusin pa. + + Doon na Borgońa'y isang araw naman +nag-fiestang ang tauag ay sa calahatan. +caya n~ga ang Hari at caguinoohan +ay dumalo't sampong taong caramihan. + + Para-para silang nakinig nang Misa +sampon nang Infanteng Hispericos bagá +doon sa Simbaha'y napipisan sila +at nananalan~gin sa Dios na Amá. + + Ginagamit nila ang boong pag-galang +at lubhang malabis na pagpipitagan, +at sila ay doon nakikipanayam +sa Dios na Haring macapangyarihan. + + Isa ang Infante na si Hispericos +na capatid niyong Haring Agabundos, +sa tanang guinoo siya ay calahoc +nang pananalan~gin sa may lic-hang Dios. + + Nagcataon namang sa loob n~g Templo'y +si Hispericos at isang concejero, +sila'y nag-uusap na nakita dito +nang Hari, ay tantong galit ay sumubó. + + Caya't nang matapos ang mahal na Misa +sa palaciong lahat nan~gagtuloy sila, +tinanong nang Hari noon din pagdaca +dalauang nag-usap niyong nagsisimba. + + Saad sa canila nang Haring maran~gal +na sikip sa pusň yaong cagalitan, +bakit at di bagá ninyo nalalaman +na yaong Simbaha'y laang dalan~ginan. + + Tayo'y nan~gaglacbay doon at ang dahil +sa Dios na Poon ay mananalan~gin, +batid ninyong Dios ang caharap natin +bakit pag-uusap ang inyong gagauin. + + Ipinalalagay ninyong ang caharap +doo'y isang taong gaya nating hamac, +at di pa hinintay na Misa'y nautas +at cayo'y doon na sa labas nag-usap. + + Inaari ninyong ualang cabuluhan +ang Dios na dapat sambahi't igalang, +sa guinaua ninyong man~ga catacsilan +marapat sa inyo'y alisan n~g búhay. + + Mabilis na hatol pagdaca'y guinanap +doon sa dalauang sa Templo'y nag-usap +nang di pamarisan yaong gauang linsad +at ipinatapon ang bangcay sa dagat. + + Saca namang yaong hirang na asawa +at ang isa niyang Anác na Infanta +na bilang pan~ganay na si Estatira +pinaalis silang dalauang mag Iná. + + Ayon sa canilang man~ga caasalan +na hilig ang puso sa toua at layaw +kung caya n~ga sila'y pinagtabuya'y +di ayos cristiano ang canilang asal. + + N~guni't si Clotindeng bunsong iniirog +na hipag nang Hari na si Agabundos, +doon sa palacio'y nanatiling lubos +sapagca't may bait at galang sa Dios. + + Bakit sa pagsinta'y lubhang mahiliguin +sa, Dios, at uili sa pananalan~gin, +caya n~ga namahal sa Haring amain +yaong si Clotindeng may bait na angkin. + + Sa panahong yao'y ang Inperiong Francia +ay hindi cristiano at man~ga gentil pa, +at ang Hari doon na kinikilala +na namamahala ay si Clovis bagá. + + Ualang ano ano'y pasoc sa panimdim +na yaong Reyno nang Borgońa'y bacahin, +caya n~ga't caniyang inutusang tambing +tanang embajador nang ganitong bilin. + + Cayo ay maglacbay sa Borgońang Reyno +at ipatalastas ang cahilin~gang co, +sa Haring lisanin ang pagca-cristiano +at sila'y sumamba sa man~ga Idolo. + + O, cung dili caya siya'y magbibigay +n~g buis sa baua't isang taóng araw, +na ayon sa aking maguing cahin~gian +at siya'y sacop co ang catotohanan. + + Sa cahilin~gan co'y cung susuay siya +babahá nang dugň ang Reynong Borgońa, +at man~ga pupucsa silang para-para +sa aking dadalhing malaking armada. + + Matapos ang bilin ay agad nag-lacbay +sa Borgońa yaong man~ga inutusan, +nang dumating doo'y sinabi ang pacay +sa mahal na Haring macapangyarihan. + + Ang cay Agabundos na uica'y ang lahat +na bilin sa inyo nang Haring nag-atas, +ay sabihin ninyong di co matutupad +ang ualang halagang man~ga pan~gun~gusap. + + Diyata't Dios cong tunay ang lisanin +at yaong Idolo ang aking sambahin, +sa cahilingan niya'y ang aking patalim +siyang mananagot sa balang ibiguin. + + Sa sinabing yao'y hindi nagsiimic +yaong embajador nang Haring si Clovis, +ala-ála nila ay baca magalit +Haring Agabundos cung muling magsulit. + + Ay hindi mangyaring panoorin nila +yaong cagandahan nang bunying Infanta, +pagca't sila'y hindi nacakikita pa +gayong cagandahang naca-liligaya. + + Na di iba't yaong Infanta Clotilde +na ang ganda't hinhin ay cauili-uili, +ualang capintasang sucat pang masabi +ang hirang na dilag sa pagca-babae. + + Caya n~ga't sa pagcatahang tatlong araw +sa palacio niyong embajadang tanan, +ay hindi mangyari nilang pagsauaan +ang sa cay Clotildeng tan~ging carikitan. + + Yaong tatlong araw ay nang maganap na +sa Hari ay nan~gag-paalam na sila, +at nan~gagsibalic sa Reyno nang Francia +at sa Haring Clovis humarap pagdaca. + + At ipinagsabi yaong casagutan +niyong sa Borgońang Haring pinaglacbay, +at nang matapos nang canilang isaysay +ang lahat, sa Hari ay sinabi naman. + + Na sa palacio ay nan~gatahan silang +hustong tatlong araw, caya n~ga't nakita, +ang dalagang ualang catulad nang ganda +at ualang pangdamdam ang di maligaya. + + Ang tabas nang muc-ha't tindig nang catauan +anhin mo'y guinaua nang balitang camay, +mata'y cung ititig at iyong pagmasdan +ay bató nang pusň ang di matiguilan. + + Lalo cung n~gumiti't siya ay man~gusap +ay isa nang toua nang magcacapalad, +at cung sa pintuan siya'y lumalabas +anhin mo'y ang talang bagong sumisicat. + + Caya caming lahat ay natitiguilan +sa hindi maisip naming carikitan, +sa Francia, at cahit sa ibang Reyno man +doon ay uala nang maca-áagapay. + + Bakit ang ugali't kilos nang cristiano'y +totoong malinis na di gaya dito, +ang man~ga babae ay di nabubuyo +tungcol sa lalaking makihalobilo. + + Sapagca't ang anyo nang man~ga binyagan +ay iba sa ating man~ga inaasal, +ang man~ga babae ay iniin~gatan +ang puri't salamin ang siyang cabagay. + + Yaong camahalan nang canilang ayos +maguing pan~gun~gusap at sa man~ga kilos, +anopa't cung ating man~ga-papanood +bulaan ang hindi maganyac ang loob. + + Ang man~ga balitang yao'y nang mabatid +nabihag ang pusň nang Haring si Clovis, +doon cay Clotildeng balita nang dikit +namahay sa pusň ang laking pag-ibig. + + Di na natahimic yaong calooban +at laguing ang dibdib ay gapos nang lumbay, +dahil cay Clotildeng baca di macamtan +sa pagca at siya ay hindi binyagan. + + Lalo nang lisanin ang Haring si Clovis +nang man~ga balita na embajadores, +parang namamalas sa caniyang titig +yaong cay Clotildeng cagandahang labis. + + Uupo't titindig noo'y tututupin +saca magbubuntung hinin~gang malalim, +hindi mapaghulo anhin mang isipin +ang lalong mabuting paraang gagauin. + + Sa bagay na yao'y cusang namalagui +siya, sa lubos na pagdadalamhati, +ualang matutuhang lunas na ipaui +sa gayong pagsintang ikinalugami. + + Caya't napilitang sumanguni siya +sa paham na Conde Aurellano baga, +pagca't sa mag-isip ay lubhang sanay na +cung caya n~ga yaon ang siyang pinita. + + Aniya'y Conde Aurellano'y icaw +ang siya cong lubos na inaásahan, +na siyang sa akin ay tutulong bilang +sa matinding dusang aking pinapasan. + + Dahil sa balitang Infanta Clotilde +na taga Borgońang hirang na babae, +ay siya cong nasang maca-isang casi +caya isipin mong paraang mabuti. + + Ito n~ga ang sanhing di co icaidlip +sa araw at gabi di icatahimic, +huag mong payagan di camtan nang dibdib +yaong si Clotildeng pinaca-iibig. + + Sapagca't icaw ang totoong magaling +umisip nang man~ga paraang gagauin, +caya ang lubos mong caya ay gugulin +sa cahirapang cong di macayang bathin. + + Ano'y nang madin~gig ang sinabing ito +nang bantog na Conde na si Aurellano, +ibig na sauayin sa pagca at moro +mahirap maibig nang isang cristiano, + + N~guni't siya nama'y tantong nan~gan~ganib +na baca ang Hari ay magdalang galit, +caya ang uinica'y iyong itahimic +Hari, ang loob mo't aco'y mag-iisip. + + Upang tamuhin mo ang sa pusong nasâ +ay lilinin~ging co ang paraang pauâ, +anang Hari nama'y icaw ang bahala't +tanang cailan~gan ay nang maihanda, + + Ang mahal na Conde ay napaalam na +at siya'y omuui sa tahanan niya, +inisip ang lalong paraang maganda +na macaulayaw ang bunying Infanta. + + Sa gayong caniyang man~ga pag-lilining +nacatuclas niyong paraang gagauin, +na icausap sa himalang ningning +caya't sa palacio'y naglacbay noon din. + + Hari co aniyang macapangyarihan +aco'y mayroon nang maguiguing dahilan, +pagca't sa veinte cinco nitong buan +nang Diciembre, Pascua nang man~ga binyagan. + + May ugali yaong Infanta Clotilde +na maglimos siya sa man~ga pulubi, +yaon n~ga ang siyang panahong mabuti +na ang ating nasa'y malapit mangyari. + + Ang tugon nang Hari ay iyong sabihin +cun ano ang ating cacailan~ganin, +na nauucol mong doon ay taglayin +sa Reynong Borgońang iyong tutun~guhin. + + Tugon niyong Conde na si Aurellano +ay isang singsing po ang ipagaua mo, +na guintong dalisay saca ang retrato +mo'y siyang tampoc na ilagay dito. + + Gayong cailan~gan ay nang maisaad +sa mahal na Haring agad na guinanap +at iba pang man~ga cailan~gang dapat +sa pagsasacdalan n~g sa Haring hirap. + + Tanang bagay-bagay ay nang mahanda na +tinun~go nang Conde ang Reynong Borgonya +pagca't malapit nang dumating ang Pascua +niyong pan~gan~ganac sa nacop sa sala. + + Di lubhang nalaon yaong paglalacbay +ang Reynong Borgonya'y cusang niyapacan, +at doon naghintay na may ilang araw +nang sayang ugali nang cacristianuhan. + + Niyong sumapit na ang aveinti-cinco +na capan~ganacan sa Divino Verbo, +na inuugali nang man~ga Cristiano +na puspos ang sayá sa araw na ito. + + Sa gabing visperas nang nasabing Pascua +na pinan~gan~ganlang bagang Nochebuena, +doon sa Simbaha'y gagauin Misa +Infanta Clotilde'y pilit magsisimba. + + Ang pag Mamaytinez ay bago iraos +sa man~ga pulubi siya'y maglilimos, +Conde Aurellano ay doon lumahoc +sa man~ga pulubi't siya'y nakiayos. + + Caya't nang dumating ang bunying Infanta +na may dalang supot na pang limos, baga, +nang casalucuyang namamahagui na +nakihanay naman ang Conde pagdaca. + + At noong siya na ang linilimusan +ay agad humalic sa Infantang camay, +cay Clotilde namang nahalatang tunay +na hindi pulubi siya't taong mahal. + + Nagualang kibo na't nang hindi mahayag +Misa'y nang matapos ay ipinatauag, +ang Conde, at niyong dumating sa harap +malubay na galit ang ipinan~gusap, + + żBakit ca gumaua (anya) nang ganito +na pinan~gahasang hagcan ang camay co, +ang cadahilana'y ipatalastas mo +sampon nang pan~galan cun icaw ay sino. + + Ang tugon nang Conde ó Infantang mahal +Aurellano po ang aking pan~galan, +sinugo nang Haring sa iyo'y ialay +ang singsing na tanda nang sintang dalisa'y. + + Nang sa cay Clotildeng abutin nang titig +may larauang sinsing nang Haring si Clovis, +(aníya'y) paano ang aking pag-ibig +siya'y di Cristiano't di co capanalig. + + Ang sa Condeng tugo'y huuag manimdim ca +cung tungcol sa gauang pagsampalataya, +tunay na hindi makikialam siya +caya n~ga hindi ca sucat na man~gamba. + + Sandaling nag-isip sa gayong sinabi +ang hiuagang gandang Infanta Clotilde, +mahinahon niyang dinidilidili +ang cahihinatnang huling pangyayari. + + Tan~gi dito'y di co magagaua naman +ang aking sariling man~ga calooban, +aco'y may amaing dapat pagsabihan +lalo't sa ganitong may halagang bagay. + + Tangapin mo na po ang sagot nang Conde +ang sinsing na itong tanda nang pagcasi, +at sa amain mo'y bahŕla na caming +na mag embahadang sa canya'y magsabi. + + Mabatid ang gayon nama'y tinangap na +ang regalong sinsing nang Hari sa Francia, +ang sa Condeng uica ay n~gayon (aniya) +sa Francia ay Reynang kikilalanin ca. + + Sa sinabing yaon ay di umiimic +ang bunying Infanta't parang di narin~gig, +at ualang halaga sa caniyang isip +yaong caran~galang bagay na binanguit. + + Tunay na ualanguala sa loob niya +nasa'y cung sa Hari siya'y macasal na, +ay maguing binyagan ang Reyno nang Francia't +sa totoong Dios ay magsikilala. + + Magandang adhicang lubos na panimdim +ni Clotilde'y di co lubhang pasayurin, +ang Condeng nagbigay nang regalong sinsing +ay napaalam nang toua ay sabihin. + + Nang siya'y dumating sa Reyno n~g Francia +ang uica sa Hari icaw po'y magsayá, +pagca't ang larawan mo po'y tinangap na +nang pinaglacbay cong irog mong Infanta. + + Lugod ay sabihin nang Haring si Clovis +ang cay Aurellanong uica'y nang madin~gig, +at biglang napaui sa caniyang dibdib +yaong calumbayang di icatahimic. + + Ipinatauag nang lahat ang guinoo +sa sacop nang Corte nang caniyang Reyno, +dumating na lahat naman sa palacio +yaong tanang piling man~ga Caballero. + + Sa Haring cay Clovis nang maharap sila +(aniya) ay cayo'y caya co pinita, +gumayac n~gayon din cayong para-para +at mag si paroon sa Reynong Borgonya. + + Ipamanhic niniyo sa cay Agabundos +na Hari, nang boong pacumbabang loob, +na marapatin nang caniyang itulot +ang Francia't Borgonya'y magcaisang lubos. + + Ang lalong mabuting man~ga pan~gun~gusap +sa cay Agabundos ang siyang isaad +daanin sa man~ga magandang hicayat +upang mahinahong siya ay pumayag. + + Tanang cailan~gan ay iguinayac na +at nan~gagsilacad noon din pagdaca, +di lubhang nalaon ay dumating sila +sa canilang tun~gong Reyno nang Borgonya. + + Sila'y nagsipanhic sa palacio real +at nagbigay niyong boong cagalan~gan +Haring Agabundos ay gumanti naman +tuloy pinaupo silang calahatan. + + Nang man~ga licmo na'y saca inusisa +niyong paglalacbay cun anong adhica, +anang embajahada'y ang boong payapa +sa camahalan mo ang ipinag sadyá? + + Ang utos sa amin nang Haring si Clovis +sa iyong sanghaya'y aming ipamanhic, +na marapatin na nang mahal mong dibdib +Francia at Borgonya naua'y magcasanib. + + Maguing isang hiyas n~g Reyno n~g Francia +Infanta Clotilde ang kilanling Reyna, +sa Hari't saca sa tanang sacop niya +ay isang dakilang turing na ligaya. + + Haring Agabundos ay niyong mabatyag +ang sa embajadang man~ga pan~gun~gusap, +(aniya'y) paano ang aking pagtangap +si Clovis, ay gentil na aking talastas. + + Ang sagot nang piling man~ga embajada +icáw po ay huag na mag-ala-ala, +cung tungcôl sa gauang pagsampalataya +ay di mangyayaring sisirain niya. + + Saca tan~gi ditoy ang man~ga ligalig +nang Francia't Borgonya ay matatahimic, +at mag-iisa nang damdamin ang dibdib +at maiilagan ang pagcacaalit. + + Dirin hamac namang pan~gan~gahasan pa +nang cahima't sino ang Francia't Bogonya, +sa pagca at mapagtatalastas nila +na iisang loob ang Reynong dalaua. + + Ani Agabundos ay mangyayari +yaong hiling niniyo na ipinag sabi, +saca di papayag yaong si Clotilde +na sa di Cristiano'y makiisang casi. + + Nang sa tesorerong madin~gig ang saad +ay kinuha yaong lalagyan nang hiyas, +nang bunying Infanta't sa pagcacaharap +nang Hari, at man~ga consejong lahat. + + Cay Agabundos n~gang tunay na namasid +sinsing na mayroong larauan ni Clovis, +na sa cay Clotildeng inin~gatang tikis +caya n~ga at siya ay nag bagong isip. + + (Aniya) ay yamang akin nang nanuynoy +na ang pamangking co'y maycusang pag-ayon, +aco ay uala nang masasabing tugon +cundi ang sumama siya't siyang ucol. + + Ipinatauag din namang ualang liuag +ang pamangkin niya't pagdating sa harap, +n~gayon din (aniya) icaw ay gumayac +paroon sa Francia't tuparin ang usap. + + Sa sinabing yao'y ang bunying Infanta +ay gumayac naman noon din pagdaca, +lumuhod sa harap nang amain niya't +humin~ging bendicion at napaalam na. + + Cay Agabundos din na pinasamahan +sa lahat nang Dama ang pamangking hirang, +lumacad na sila na hindi naliban +at ang Reynong Francia ang pinatun~guhan. + + Nang dumating doo'y sinalubong sila +niyong buong Reyno nang dakilang sayá, +sigaw ay mabuhay mabuhay ang Reyna +na capayapaan nang Francia't Borgonya. + + Ang Haring si Clovis ay sumalubong din +na caguinoohang madla ang capiling, +caya't nang makita ang himalang ningning +ang toua nang pusň ay ualang cahambing. + + Niyong dumating na sa palacio real +ay saka ginanap n~g kinabukasan +ang inuugali nilang pagcacasal +na caacbay sampon n~g caguinoohan. + + Boong Reyno nama'y nag-aalay n~g saya +tanda niyong ganap na paggalang nila, +sa boong casulocsulucan nang Francia +ay namimintuho sa canilang Reyna. + + Ang oras n~g gabi ano'y n~g dumating +n~g mahihiga na Reyna'y nanalan~gin +n~g casalucuyan n~g pananaimtim +sa Dios, ang Hari lumapit sa siping. + + Saca ang uinica'y casing minamahal +at pan~ginoong cong pinaglilingcuran, +humiling nang iyong maibig na bagay +at tunay na hindi kita masusuay. + + Ualang minimithi aco anang Reyna +cundi ang icaw ay sumampalataya, +sa iisang Dios na tatlong Persona +na uala sinomang lalalo pang iba. + + Ang may lic-ha'y siya nitong santinacpan +at siya ang Dios na ualang capantay, +tan~gi sa tayo'y caniyang linalang +sa salang minana'y siya ang humadlang. + + Tanang man~ga Dioses na sinasamba mo +iya'y pauang lic-ha lamang n~g Demonio. +siyang dumadaya sa lahat n~g tao, +upang macaramay nila sa Infierno. + + Sa dahilang sila ay pinarusahan +n~g Dios, at ayon sa capalaloan, +sa adhica nilang sa Dios mapantay +ang napala'y hirap magpacailan man. + + Caya n~ga sa iyo'y isinasamo co +na lisan ang Dioses na sinasamba mo, +at talicdan mo na iyang pagca moro +at iyong harapin ang pagkikristiano. + + Pacaisipin mong tauo'y cung mamatay +sa lan~git, ay buhay namang ualang hangan, +ang nasa loob nang cay Cristong bacuran +at sundin ang utos ay gloriang cacamtan. + + N~gun'i yaong man~ga aayaw pabinyag +dusa sa Infierno'y siyang malalan~gap, +at ang sa totoong Iglesia'y lumabas +ay sa Infierno ri't lalan~gap n~g hirap. + + Sa bagay na ito ay cung mabinyagan +icaw, at gayon din ang lahat mong caual +at sundin ang utos n~g Dios na mahal +upan ding matamó ang payapang bayan. + + At ipatayo mo uling panibago +ang man~ga Simbahang ipinasira mo, +at ihin~ging tauad ang lahat nang ito +sa iisang Dios na Personang tatlo. + + Isa pang samo co ay iyong sin~gilin +ang ari n~g aking Amang guiniguiliw +sa cay Agabundos na aking amain +na siyang humatol cay Amang patain. + + Ang di catuirang canyang guinaua +lubos cong sa Dios ipinabahala, +ang cay Clovis namang binigcas na uica +ang unang hin~gi mo'y mabigat na lubha. + + Di n~ga maaamin niyaring calooban +na ang man~ga Dioses ay aking talicdan +at lubhang marami akong cautangan +na caloob niyang man~ga bagay bagay. + + Animo'y Dios mo ang aking sambahin +at ang man~ga Dioses ay aking limutin, +ay iba nang bagay ang iyong hilin~gin +at tunay na hindi kita susuayin. + + Cung sa ganang akin cay Clotildeng saad +ay cagalin~gan mo cung caya co han~gad, +n~guni't cung sa iyo ay minamabigat +tungculin co lamang na ipatalastas, + + Na yaong Dios co ang siyang lumic-ha +nang lahat nang bagay maguing lan~git lupa +siya'y tumigil na't di na nagsalita +at ang usap nila'y napayapang cusa. + + At n~g maumaga Hari ay nag-utos +sa embajadores na caniyang lingcod +na sila'y humarap sa cay Agabundos +at sabihin nila na ipagcaloob. + + Ang lupa n~g Reyna at ang m~ga bayan +na minana bilang sa Amang namatay +at inyong hintayin yaong casagutan +cung ibibigay niya ó caya hindi man. + + Man~ga embajada pagdaca'y lumacad +at cay Agabundos sila ay humarap, +nang dumating doo'y ipinatalastas +ang bilin nang Haring Clovis na nag-atas. + + Niyong maunaua yaong cahilin~gan +sa cay Agabundos namang ibinigay, +ang ucol na mana nang pamangking hirang +at ang pagtatalo'y upang mailagan. + + Tanang casulata'y nang maigauad na +ay napaalam na yaong embajada, +at sila ay agad nagbalic sa Francia't +na Haring nag-utos ibinigay nila. + + Iguinauad naman nang Reynang butihin +yaong casulatan caya't nang malining, +ay napasalamat at ualang hilahil +na ibinigay nang tunay na amain. + + Man~ga pagsasama'y lubhang mahinusay +at nagsusunuran silang malumanay, +pan~gaco ni Clovis ay guinagampanang +sa sampalataya'y di makikialam. + + Cay Clotilde namang laguing hinihiling +sa Dios, cung siya ay nananalan~gin, +na ang calooban ay paliuanaguin +nang asaua't iuan yaong pagcahintil. + + Di lubhang nalaon niyong pagsasama +ay isang lalaki yaong naguing bun~ga, +Hari ma'y aáyaw na binyagan niya +ay inamo rin n~ga nang sabing maganda. + + Sa gayong caniyang man~ga paghicayat +ay napilitan ding Hari ay pumayag, +bininyagan na n~ga't n~galang itinauag +ay si Rosalino sa bugtong na Anác. + + Ang toua nang Reyna ay di ano lamang +at ang hiling niya'y cusang pinayagan, +n~guni't nang dumating ang icatlong araw +bata'y nagcasakit at nakitlang búhay. + + Caya ang uinica nang Haring si Clovis +sa Reyna cun icaw lamang ay nakinig, +na huag binyagan at sa aking Dioses +ay iyong ialay at doon manalig. + + Sangol ay di sana búhay ay nakitil +at ualang pagsalang canyang aamponin, +ang sagot nang Reyna cung sa ganang akin +ay di dinaramdam nang pusň't panimdim. + + Bagcus nagpupuri't nagpapasalamat +aco, sa Dios na lumic-ha sa lahat, +na ipinagsama't cusang minarapat +sa bayang payapa nang Santos at Santas. + + Yaong unang bun~ga nitong aking tiyan +caya n~ga hindi co ikinalulumbay, +at tunay na aco'y di macasusuay +sa balang caniyang maguing calooban. + + Malibang panahon ay muling nagbuntis +ang Reyna Clotilde sa aua nang lan~git, +n~guni't lalaki rin yaong sa pag-ibig +nila'y naguing bun~ga na aliw nang dibdib. + + Hari ay ayaw ring bata'y pabinyagan +n~guni at sa Reynang pinakiusapan, +caya't sa pagsamong lubhang malumanay +nang Reyna sa Hari, ay umayon naman. + + Ang nasa nang Reyna ay cusang natupad +noon din ang bata'y bininyagang agad, +at Sigesmundo ang n~galang itinauag +nang Rey sa Clotildeng loob na banayad. + + Cun anong talaga niyong calan~gitan +ay nang macaraang may ilan nang araw, +na yaong Príncipeng bata'y mabinyagan +ualang ano-ano nama'y nagcaramdam. + + Na paulit-ulit at di mapagaling +caya n~ga't ang asa ay mamamatay rin, +ang uica nang Hari sa Reynang butihin +cundan~gan ayaw cang makinig sa akin. + + Uica co sa iyong huag mong binyagan +at baca ito rin ang siyang caratnan, +sapagca't ang gauang iya'y nalalaban +sa Dioses, cung caya kita'y sinasanay, + + Pag-iya'y namatay na gaya nang una +ay lubos na icaw ang siyang maysala +dahil sa sabi cong ayaw makinig ca +ang Dioses sa iyo'y galit nang talaga. + + Sa dahilang sila'y ang balang ibiguin +ualang caliuaga't mangyayaring tambing, +ang Anác mong iya'y cung ibig patain +ualang kisap matang búhay ay makitil. + + Cung ibiguin niya naman ang mabuhay +mangyayari cung caniyang calooban, +at tunay na siya ay may carapatan +caya n~ga dapat mong sampalatayanan. + + Icaw n~ga sa caniya ay magmacaaua +nang upang ang galit sa iyo'y mauala, +nang iyang Anác mo'y gumaling na cusa +ang tanang biling co'y ganapin mong biglá. + + Ang butihing Reyna ay di umiimic +ala-alang baca Hari ay magalit, +caya n~ga't sa Dios ay inahihibic +na pagalin~gin na ang Anác na ibig. + + Upang yaong maling pagsampalataya +nang Haring si Clovis na sintang asaua, +ay di manatili nang man~ga pagsamba +sa man~ga Idolo na ualang halaga. + + Gayon man ay siya'y nagdadalang tacot +sa Hari at baca ang Anác na irog, +ay di guminhaua't búhay ay matapos +caya di mapalagay ang caniyang loob. + + Yaon ang dahilang di icagupiling +at laguing sa Dios ay idinadaing, +na ipagcaloob nauang pagalin~gin +ang caniyang bunsong pinacaguiguiliw. + + Saca sa asaua'y isinamo naman +na ipagpagaua siya nang Simbahan, +na laang caniyang pananalan~ginan +sa Dios na Amáng macapangyarihan. + + Cahilin~gang yaon nang mahal na Reyna +ay sinunod naman nang sintang asaua, +sa dagling panaho'y nagpagaua siya +ayon sa pagtupad nang pan~gaco niya. + + Hari palibhasa ang siyang may atas +ang nan~gagsigaua'y daming dili hamac, +caya't nayari rin namang ualang liuag +ang Simbahang hiling nang Reynang marilag. + + Pinitang Simbaha'y sa Reynang malining +na magagaua nang doo'y manalan~gin, +isang batóng marmol ay nagpacuha rin +at ipinag-utos na pacalinisin. + + At doon sa guitna'y ipinaukit niya +ang pan~galan nang Vírgen Santa María, +nang mayari nama'y ipinalagay na +sa guinauang Altar na itinalaga. + + Cusang pinag-ayos na pinakarikit +at madlang pamuti ang doo'y guinamit, +doon nanalan~ging taimtim sa dibdib +sa n~galan nang Vírgen matá'y nacatitig. + + Nang pananagano nang mahal na Reyna +sa Dios na Poon at Vírgen María. +marami rin n~gang sa caniya'y gumaya +na nagsidalan~ging nanicluhod sila. + + Sa pananalan~gin nang naroong lahat +may nadin~gig silang voces na nan~gusap, +na labis nang tinig at lubhang malacas +caya't silang tanan ay nacatalastas. + + Niyong uicang Reyna'y natanto cong tunay +ang lahat nang iyong man~ga carain~gan, +cung magcristiano na ang Franciang calac-han +ay di malulubos cahit masira man. + + At may binyagan ding hindi titiualag +cay Cristong bacura't hindi n~ga ang lahat, +at mananatili sa tunay na landas +na cay Jesucristong dito'y itinatag. + + Cung tumalicod man sa pagcabinyagan +ay ang natitira'y marami rin naman, +at ang isip nila'y maliliuanagan +niyong pagkilala sa catotohanan. + + Bagaman sa Reynang voces ay nalining +ang pananalan~gin ay itinuloy rin, +malumanay niyang pinacahihiling +na ipagcaloob nauang pagalin~gin. + + Yaong caramdaman nang caniyang Anác +at bigyan pa naman nang buhay at lacas, +nang hindi magalit ang Haring marilag +at sisihin siya niyong pagcabinyag. + + Caniya rin naman na iniluluhog +sa di matingcalang darakilang Dios, +na yaong asaua ay magbagong loob +at cusang talicdan ang man~ga Idolos. + + Moli't moli niyang ipinananaing +sa Dios na Poon at sa Inang Vírgen. +dinin~gig din yaong caniyang dalan~gin +ang sakít nang bata ay biglang gumaling. + + Lumacas at yaong cataua'y humusay +na anaki parang nagdahilan lamang, +Hari ay nagtaca sa ganoong bagay +at inaasahan na niyang mamamatay. + + Caya n~ga't ang toua niya'y hindi hamac +at hindi masayod ang panguiguilalas, +gayon ma'y hindi rin cusang nahicayat +ang caniyang pusong malabis nang tigas. + + Tunay at lubos din yaong pananalig +sa caniyang man~ga sinasambang Dioses, +at di rin nanglumay yaong batóng dibdib +doon sa malaking biyayang namasid. + + Patuloy ang dating camalian niya +sa lihis na gauang pagsampalataya, +nang nananahimic ay caracaraca +ay dumating yaong sugong embajada. + + Ano'y nang maharap sa Haring cay Clovis +ang canilang layon ay ipinagsulit, +anila ay cami inutusang tikis +niyong aming Haring sa tapang ay labis. + + Na namamahala sa Reynong Italia +at dalauang bagay yaong hin~gi niya, +ialay n~gayon din ang Cetro't Corona +ó ang pasalual tayo't magbatalla. + + Caya magnilay ca't iyong pag-isipin +ang capahamacang iyong sasapitin, +cun di ca susuco'y ang calaguim-laguim +na casacunaa'y siyang tatamuhin. + + Ang sa Haring Clovis namang casagutan +ang corona't cetro'y di maiaálay, +at doon sa campo cayo ay maghintay +at lalabas caming hindi maliliban. + + Napaalam na n~ga yaong embajada +anila'y maglucsa na n~gayon ang Francia, +sa buhay na man~ga mapapalamara +na man~ga-aamis sa pagbabatalla. + + Sila'y lumacad na't sinabi ang sagot +na canilang Haring nagbigay nang utos, +anila'y hintayi't dito'y maglalagos +at natatalagang sila'y makihamoc. + + Nang oras ding yao'y tinipon pagdaca +nang Haring si Clovis ang basallos niya, +at niyong matipo'y ipinabilang na +cay Aurellano na General baga. + + Cabilan~gang lahat nang man~ga soldado'y +hustong isang daan at tatlumpong libo, +ibig din matanto nila cung gaano +yaong cabilan~gan nang calabang dayo. + + Ang guinaua nama'y nagpabihag siya +nang isang soldado nang taga Italia, +na nagsisilibot sa caharian nila +at yaon ang siyang inusisa baga. + + Na ang cabilan~gan nila'y cung gaano +na makikibaca na laang soldado, +(aniya) ay caming nan~gaglacbay dito'y +hustong cabilan~gan ay limangpung libo. + + Matapos sabihin ang ganoong bagay +soldadong binihag nila'y pinaualan, +at natanto nilang cacaunti lamang +ang man~ga cristiano na macacalaban. + + Inilacad nan~ga ang canilang tropa +at sampon nang Haring Clovis ay casama, +tinun~go ang lual nang man~ga cabaca +at nan~gag-ayos na ang isa at isa. + + Makita nang Hari yaong caramihan +nang soldado niyang makikipaglaban, +at yaong Cristiano ay cacaunti lamang +caya't mananalo na inaasahan. + + Nagsagupa na n~ga ang hukbong dalaua +at pinasimulan yaong pagbabaca, +man~ga lobong gutom ang siyang capara +nang pagpapamooc nang isa at isa. + + Pagcapalibhasa'y ang man~ga cristiano +ay nan~gananalig sa totoong Dios, +na pinagtitibay sa canilang loob +caya n~ga't ang tapang ay lubos na lubos. + + At ang Hari nama'y nanalan~ging cusa +sa Dios at lubos na napacalin~ga, +at buong-buo niyang ipinaubaya +sa capangyarihan nang Amáng lumic-ha. + + Hinihin~gi niyang bigyang calacasan +ang caniyang campon sa pakikilaban, +upang makilala ang Dios na tunay +at ang pagca moro'y canilang talicdan. + + Sa di naglulubag na pagpapamooc +nang dalauang hucbong cakilakilabot, +ang calac-hang tropa'y nagcasabog-sabog +nang taga Franciang cay Clovis na sacop. + + At di macasahň nang pakikilaban +at nan~gagagahis nang man~ga binyagan, +bagaman at sila'y totoong macapal +ay lubhang marami naman ang napatay. + + Nang sila ay man~gagcatiua-tiualag +doon sa canilang man~ga paglalamas, +ay napilitan din na cusang tumacas +ang Haring si Clovis sa malaking sindac. + + At tinun~go niya yaong cagubatan +at doon nagtago sa tacot na taglay, +at doon na lamang niya tinatanaw +ang caniyang campong nakikipaglaban. + + Saca sa malayo ay minalas niya +ang caniyang campong nakikipag-baca. +ay tunay na nan~gagsisipanglumay na +at di na magauang makipaglaban pa. + + Totoong marami ang man~ga napatay +na pauang guinahis n~g man~ga caauay, +caya't caramihan ay binibitiuan +ang man~ga sandata at nagtatacbuhan. + + Nang makita ninya ang ganoong ayos +ay tantong nasira ang caniyang loob, +sa caniyang campong nagcasabogsabog +at ualang magaua nang pakikihamoc. + + Dito na sinisi't cusang pinaglait +ang caniyang man~ga sinasambang Dioses, +(aniya) ay sayang n~g aking malabis +na suyo sa inyo't man~ga pananalig. + + żAng capangyarihan ninyo ay nasaan +at hindi gamitin n~gayong cailan~gan +ano't natitiis at binabayaan +ang man~ga campong co at hindi tulun~gan? + + Sa pakikibaca't upang di maamis +tanang vasallos co na iyo ring cabig, +saclolo mo'y ano at ikinacait +n~gayong cailan~gan sa pakikicaliz. + + Bakit n~gayo'y parang di mo dinaramdam +na nan~galulupig nang m~ga caauay, +ang cabagsican mo naman ay nasaan +at hindi gamitin sa ganitong araw. + + Sayang n~g lahat cong man~ga paggugugol +sa inyo't pagsambang mahabang panahon +cung aco ay datnan pala n~g lingatong +ay di ca mangyari namang macatulong. + + Nang casalucuyang siya'y nagagalit +na pinagmumura yaong man~ga Dioses, +ualang ano ano ay siyang paglapit +nang ilan sa caniyang man~ga Generales. + + At ang uica'y Haring pan~ginoon namin +cung loob mo'y dinguin yaring sasabihin, +ayon sa ganitong pagcasahol natin +caya mahinahong icaw po'y malining. + + Isinagot naman nang Haring si Clovis +na ang voces niya'y tantong nan~gin~ginig, +cun anong mabuting inyong iniisip +sabihin n~gayon di't nang aking mabatid. + + Cay Aurellanong uica ay dahilan +sa napagsasapit nang iyo pong caual, +ualang calahati ang man~ga binyaga'y +cung bakit sila pa ang nagtatagumpay. + + Tanang Dioses natin cung sila'y may lacas +at capangyarihang magagauang dapat, +ay di babayaan niyang mapahamac +ang caniyang campon sa pakikilamas. + + Pagcapalibhasa'y ualang cabuluha't +di gaya n~g Dios n~g man~ga binyagan, +cung sila'y may ganap na capangyarihan +panahon na'y bakit hindi saclolohan. + + Caya ang laon nang ipinagsasabi +na iyo, n~g aming Reynang si Clotilde, +ay siyang sambahi't doon mamarati +at siyang sa atin ay magcacandili. + + At tunay n~gang siyang Dios na totoo +yaong sinasamba nang m~ga Cristiano, +siyang sa canila ay sumasaclolo +caya n~ga ang hiling n~g Reyna'y sundin mo. + + Siya ang lubos mong sampalatayanan +n~g taos sa puso at siyang tauagan, +at nang upang ating camtan ang tagumpay +sa ang campon mo po'y bigyang catapan~gan. + + Matapos ang gayong man~ga pan~gun~gusap +ang ulo nang Hari tambing itinaas, +man~ga vasallos niya ay cusang namalas +na nagtatacbuha't ang tun~go'y sa gubat. + + Ipinagtatapon ang man~ga sandata +at nag-uunahang man~gagtago sila, +sapagca't maraming nan~gapapatay na +na nalulugami sa pakikibaca. + + Caya n~ga ang luha niya ay dumaloy +sa pagcapahamac nang caniyang campon, +pinasisimulan na ang man~ga pagtaghoy +at pamimintuho sa Dios na Poon. + + Mataimtim niya na sinasamahan +nang sampalatayang totoong matibay, +na taos sa pusň niya't calooban +gayari ang uicang man~ga sinasaysay. + + ĄO Pan~ginoon co aniyang Jesucristo +na Anác nang isang Dios na totoo, +icaw ang sinasampalatayanan co +at lubos ang aking pag-asa sa iyo. + + Icaw ang madalas sa aking iaral +nang aking asauang tunay na binyagan, +cung nang una kita'y tinanguihan man +n~gayon ang Dios co'y uala cundi icaw. + + Lubos na lubos n~gang umaasa aco +sa mahal mong aua't tunay na saclolo, +yamang ang sinomang paampon sa iyo +sa casacunaa'y itinatangol mo. + + Caya sumasamong lauitan mong habag +acong lumulun~goy sa mahal mong harap, +yayamang sa man~ga pan~ganib at sindac, +capangyarihan mo'y siyang nagliligtas. + + Lin~gapin mo na po't iyong isangalang +sa hucbong maban~gis na aming caauay, +taos sa pusň co na inaasahan +ang mahal mong graciang aming macacamtan. + + Mabalino ca po't iyong timauain +ang napipipilang calagayan namin, +yamang sa dunong mo'y ang balang ibiguin +ualang caliuaga't mangyayaring tambing. + + Pahayag nang aking asaua ay gayon +caya n~ga sa iyo'y humihin~ging tulong, +sa iligtas mo po't huag ding masahol +sa man~ga cabacang mahiguit sa leon. + + At ang cabagsican ay magsipang-lumay +niyong mababan~gis na aming caauay, +at tunay pong aco ay magbibinyagan +sampon nang lahat cong nan~gasasacupan. + + Ualang salang sila'y patatangaping co +nang tubig na mahal nang Santo Bautismo +matibay na aking pan~gaco sa iyo +caya po iligtas sa sacunang ito. + + Lahat n~g anito'y aking tatalicdan +at ang man~ga Dioses ay gayon din naman, +at uaualin co na silang cabuluha't +ang sasambahing co'y uala cundi icaw. + + Ipaguiguiba co ang lahat nang Templo +at man~ga mezquita n~g tanang Idolo, +sa buong cahariang nasasacupang co +sampong Altar nila'y gagauing cong abó. + + Saca ang canilang lahat na larawan +ipamumunglay cong ualang caliuagan, +ualang ititira ni cahit isa man +at magbabago na acong calooban. + + Matapos ang gayong man~ga panalan~gin +ang vasallo niya'y muling tinanaw rin, +ay nakita niyang nan~gagsipagtiguil +ang man~ga cristiano't tapang ay nagmaliw. + + At uala mang utos yaong puno nila +ay nan~gagsiurong silang parapara +sa tayo n~g dating calagayan nila +niyong pasimulan ang pagbabatalla. + + Makita ni Clovis yaong pagcabigla +nang sa Dios bagang man~ga pagcaaua +lalo nang nalubos ang paniniuala +sa capangyarihan nang Amáng lumic-ha. + + Cusang nanaimtim na n~ga sa puso niya +yaong matibay na pagsampalataya, +na tutupdin niya na ualang pagsala +ang man~ga pan~gaco na di mag-iiba. + + Tanang vasallos niya'y tinipong madali +at sa caharian sila'y nagsioui +marami mang búhay yaong nalugami +n~guni't ang nanalo'y sila rin sa uri. + + Nang sila'y dumating sa Reyno n~g Francia +ay agad sinabi sa sintang asaua, +malabis ang toua nang mahal na Reyna +sa himalang yaon n~g Dios na Amá. + + Lalo nang sabihing siya ay tatanggap +nang Santo Bautismo't cusang pagbibinyag, +caya't sa Borgońa'y agad nagpatauag +n~g isang Obispong cabanala'y ganap. + + Di lubhang nalao'y dumating sa Francia +banal na Obispo na si Rami baga, +niyong maharap na sa mahal na Reyna +boong cagalacang nan~gagbati sila. + + Ang uica n~g Reyna sa Obispong mahal +ang Hari po'y iyo n~gayong pan~garalan, +na ipakilala ang Dios na tunay +sapagca't tatangap nang pagcabinyagan. + + Kinacailan~gan mo pong ipatalos +ang man~ga tadhana at utos nang Dios, +at sa puso niya'y ikinintal na lubos +yaong sa cristianong man~ga sinusunod. + + Sa Obispo namang sinunod pagdaca +tanang cahilin~gan nang mahal na Reyna +at mahinahong pinan~garalan niya +ang mahal na Hari nang yamang maganda. + + Ipinatalastas yaong bagay-bagay +na dapat asalin nang cristianong tunay, +at ang isang Dios na ualang capantay +na lumic-ha nitong boong santinacpan. + + At bagaman turing na tatlong Persona +ay ang pagca Dios nila ay iisa, +ualang huli't una naman sa canila +at saca uala rin macapapantay pa. + + Siya n~ga ang Hari nang lupa at lan~git +na sa carunun~ga'y ualang cahalilip, +siya ring sumacop sa guinauang lihis +ni Ada't ni Evang naraya ang isip. + + Uala ring gagauing maliuag na bagay +sa caniya't yari balang maibigan, +siyang nagbibigay nang caparusahan +nang sa man~ga utos niya'y sumusuay. + + At ang gumaganti naman ay siya rin +nang lan~git, sa man~ga may gauang magaling +sa caniya nama'y ualang nalilihim +maguing gaua't uica't iniisip natin. + + Nang talos n~g lahat n~g Haring maran~gal +ang bagay na dapat sampalatayanan, +uica n~g Obispo'y iutos mo naman +na magpatayo ca nang man~ga Simbahan. + + Sa boong cahariang nan~gasasacop mo +baua't isa'y lagyan niyong Bautisterio +na pagbibinyagang laan sa cristiano't +siyang cailan~gan ang bagay na ito. + + Tuloy mo rin namang palagyan n~g Altar +ang ipatatayong lahat nang Simbahan, +doon sasambahin nang boong pag-galang +ang Dios na Amang macapangyarihan. + + Palagyan mo namang larauan ang lahat +nang cagalang-galang na Santa Trinidad, +na sila ay tatlo sa pagca Personas +at sa pagca Dios ay iisang ganap. + + Nang araw ring yao'y nagpatauag naman +nang magsisigaua nang man~ga Simbahan +at nang dumating na uica'y pasimulan +ang Simbaha'y gaui't aking cailan~gan. + + Cayo ay humanap n~g maraming tao +sa dagling panahon ay yariin ninyo, +at cung matapos na ang hiling cong ito +sa lahat nang baya'y magtatayo cayo. + + Ang gagauin ninyo ay pacatibayin +at lalong maganda na pacarikitin +at saca ang Altar naman ay gayon din +at doon ang lahat ay mananalan~gin. + + Cahi't bayang lalong na sa cabunducan +ay tatayuan din nang m~ga Simbahan, +at tayong lahat ay man~gagbibinyagan +at ang pagca gentil ay ating iiuan. + + Sapagca't cung hindi sa totoong Dios +aco, dumalan~gin nang buong pagluhog, +nalipol marahil ang tanang soldados +at ang ating Reyno ay naguing busabos. + + Gayong pagtauag co sa ating Dioses +nang ang ating hucbo ay nasa pan~ganib, +ang man~ga cristiano'y lalong bumaban~gis +at hindi maglubay nang pamimiyapis. + + Nang ang tauaguing co'y Dios nang binyagan +ay biglang humupa yaong catapan~gan, +nang man~ga cristiano't agad tiniguilan +ang marahas nila na man~ga pagpatay. + + Doong co natantong pauang sinun~galing +ang man~ga Idolong sinasamba natin, +caya mula n~gayo'y ating lilisani't +Dios nang cristianong ating sasambahin. + + Tanang inutusa'y agad nagsilacad +hiling na Simbahan ay guinauang agad, +ang Haring si Clovis ay moling nag-atas +noon din sa man~ga campon niyang lahat. + + Na huag maliban at sunuguing pilit +ang Templo't mezkita nang lahat nang Dioses, +at tanang Idolo't tadhanang mahigpit +magpahangang bundoc ay pugnauing tikis. + + Pagcapalibhasa'y Hari ang nag-utos +tanang inutusa'y agad nagsisunod, +ang man~ga Dioses at Templo'y sinunog +sa lahat nang lupang cay Clovis na sacop. + + Saca nang mayari naman ang Simbahan +ang Haring si Clovis doon ay naglacbay, +casama ang lahat nang caguinoohan +at siya'y tumangap nang pagcabinyagan. + + Obispong S. Rami ang siyang buminyag +sa mahal na Haring nagtamo nang palad, +at si Clodoveo n~galang itinauag +nang pagca cristianong caniyang tinangap. + + At nang papahiran nang mahal na crisma +na ayon sa utos nang Santa Iglesia, +ay isang himala ang nakita nilang +biyayang caloob nang Dios na Amá. + + Isang calapating sa lan~git nagmula +na sacdal nang puti na catua-tua, +na sa loob niyong Simbahan bumaba +at isang redomo ang taglay sa tuca. + + Na punó nang lana, ó crisma ang tauag +na pauang nakita nang naroong lahat, +sa loob nang Templo, caya't natalastas +ang himalang yaong canilang namalas. + + Siyang ipinahid nang bunying Obispo +sa mahal na Hari na si Clodoveo, +ang crismang sa lan~git nagmulang totoo +na padala niyong Amang masaclolo. + + Ano pa't nabantog sa boong caharian +ang himalang yaon nang Dios na mahal, +na kilala nila ang capangyarihan +nang tunay na Dios na ualang capantay. + + Caya n~ga't ang tanang guinoo sa Francia +pinagcayariang sang-usapan nila, +ang balang mag Hari na sinoman siya +siyang gagamitin ang himalang crisma. + + Mula noo'y siyang naguing calacaran +na sa maghahari gagamitin lamang, +yaong n~ga ang siyang pinagcaratihan +mula pa sa unang nayaring usapan. + + Caya't magpan~gayon ay naroron pa +redomang sa lan~git ay nangaling bagá, +na kinalalagyan nang mahal na lana +doon cay S. Raming Simbahang talaga. + + Ang mahal na Hari ay nang mabinyagan +yaong boong Reyno'y isinunod naman, +ipinaunauang lubhang malumanay +ang man~ga biyaya, niyong calan~gitan. + + Doon sa pagtangap nang agua Bautismo +na caugalian nang man~ga cristiano, +na ang pagbibinyag ang tandang totoo +na nasa loob nang bacuran ni Cristo. + + Siyang pumapaui niyong casalanan +na mana sa Nunong cay Eva't cay Adan, +at ipagtatamo niyong calan~gitan +na cung baga banal na sila'y mamatay. + + Gayon din ang madlang utos na susundin +at ang cababaang loob na gagauin, +na nauucol n~gang dapat ugaliin +at ang man~ga kilos na sucat asalin. + + Dapat naman nilang pain~gat-in~gatan +ang ayos at bucang bibig na mahalay, +at yaon ang siyang kinasusuklaman +n~g Dios na ualang hangang carunun~gan. + + Cailan~gang sundin n~g man~ga cristiano +ang aral na lagda n~g Poong si Cristo, +nang panahong siya'y dirito sa Mundo +na magagaling na capalarang nalo. + + Ang pagcacasala'y ating catacutan +at di nating talos yaong camatayan, +cung tayo ay datning na sa salang mortal +hirap sa Infierno ang pilit cacamtan. + + Cung culan~ging palad na doon mabulid +ay ano pa caya ang mapagsasapit, +gaano mang gauing sisi at pagtan~gis +ay uala nang daang doo'y macaalis. + + Haring Clodoveo ay nang binyagan na +at maguing cristiano yaong boong Francia, +doon nila lubos na napagkilala +ang man~ga ugali't kilos na maganda. + + Doon din n~ga naman nila nasunduan +ang tunay na landas nang capayapaan, +at sila ay tambing namang kinasihan +n~g gracia nang Dios na Poong Maycapal. + + Sampong man~ga bata'y guinising ang loob +pagdaca sa gauang umibig sa Dios, +cung matutuhan na'y saca isusunod +yaong paghahanap buhay na maayos. + + Hindi nagnanasa sila niyong pilac +na ang pagmumulan ay masamang hanap, +at kinikilalang sa Dios sy labag +ang ganoong gauang di carapatdapat. + + Di masayod yaong canilang catuaan +sa pagsusunurang lubhang malumanay, +at ang mapayapa nilang pamumuhay +sa pagca-cristiano'y cusang nasumpun~gan. + + Nacaaakit pang lalo sa canila +ay ang cahinhinan n~g mahal na Reyna, +at ang cabaitan nilang nakikita +ang siyang totoong nacaliligaya. + + Gayon din ang Hari na si Clodoveo +na naguing uliran n~g lahat n~g tao, +sa binilóg bilog nang canyang Reyno +yaong cabutihang loob na totoo. + + Iisang caniyang palagay sa madla +maguing sa mayaman at sa lalong duc-ha, +sa man~ga may dan~gal maguing sa timaua +ay uala isa mang turing na inaba. + + Sabihin ang toua nang lahat nang sacop +sa cay Clodoveong magandang pasunod, +caya n~ga't ang Francia'y totoong na bantog +niyong cabaitan umibig sa Dios. + + Ang Hari't ang Reyna'y nagcaisang tunay +nang canilang taglay na caugalian, +at cung mag-utos man sila'y malumanay +sa lahat nang campong nan~gasasacupan. + + Mulang yaong Francia ay maguing cristiano +ay naguing kilabot niyong man~ga moro, +at cusang natanyag ang pagca-guerrero +lalo nang mag Hari ay si Carlomagno. + + At si Clodoveo'y nang tumanda na siya +ang corona't cetro ay isinalin na, +doon n~ga sa Anác niyang sinisinta +na bunying Príncipe Sigesmundo baga. + + Haring Sigesmundo'y namahala naman +na lubhang maayos sa nasasacupan, +at isa ring tan~gi na kinaguiliuan +nang lahat nang caniyang pinaghaharian. + + Naguing Anác niyong Haring Sigesmundo'y +dalauang lalaking una'y Hilderico, +at ang icalaua'y Principe Pepino +na sila sa Francia'y bilang heredero. + + Haring Sigesmundo ay niyong mamatay +si Hildericos ang humalili naman, +na ang Haring ito ay totoong banal +at sa Mundo'y hindi nahilig na tunay. + + Caya hindi niya macalin~gang lubos +ang Reyno, at ualang laguing na sa loob +cundi ang dalisay niyang paglilingcod +sa di matingcalang darakilang Dios. + + At nang manatili sa bagay na ito +ay pumasoc tuloy na mag Religioso, +at cusang linisan ang bagay sa Mundo +daang pa sa lan~git ang siyang tinun~go. + + Yaong paghahari ay cusang linisan +nang mapambulos yaong calooban, +nang pananagano sa Dios na tunay +na may lic-ha nitong buong sangtinacpan. + + At alam n~ga niyang ang lahat nang tao +ay ualang pagsalang iiuan ang Mundo, +ang dan~gal at yama'y cahima't gaano +lilisani't pauang catulad ay asó. + + Capagbinaui na ang búhay na hiram +nang Dios na Amáng tunay na lumalang, +ang cahima't sinong ualang cabanalan +hirap sa Infierno ang cahahanganan. + + Lahat namang yaon palibhasa'y talos +nang banal na Hari na si Hildericos, +caya n~ga't uinalang bahala sa loob +yaong pagca Hari't sa religio'y nasoc. + + Upang ang pusň niya ay huag malibang +sa handog nang Mundong malicmatang layaw, +ay cusang lumigpit at nang masunduan +yaong ualang hanga na caligayahan. + + Matanto nang tanang man~ga consejeros +yaong guinaua nang Haring Hildericos, +sila'y nagcatipo't nag-usap na lubos +nang dapat mag-Hari sa Reyno't mag-ayos. + + Pinagca-isahan nang man~ga consejo +na mag Hari yaong Príncipe Pepino, +at ang casipaga'y ganap na totoo +sa pamamahala nang tungcol sa Reyno. + + At sagana naman cung sa catapan~gan +caya't siya nilang pinagcaisahan, +nang magca-ayos na sa gayong usapan +sa Papa'y inisip na magbigay alam. + + Caya't naghalal nang embajada't agad +na pinaparoon sa Papa Zacarias, +at ipinasabi cun alin ang dapat +na maghari bagang sa Reyno'y maghauac. + + Na cung ang may tapang at cáyang sagana +at may tan~ging sipag sa pan~gan~gasiua, +nang Reyno, at ganap sa pagcacalin~ga +at di nagtataglay nang pagpapabaya. + + Oh ang isang Haring na sa loob lamang +yaong pagca-hari't ang nasasacupan, +ay di calin~gai't pinababayaan +ayon sa pag-gaua niyong cabanalan. + + Lumacad noon din yaong embajada +at agad humarap sa mahal na Papa, +at sinabi yaong utos sa caniya +na cung nararapat ang gagauin nila. + + Na ang Hari nila na si Hildericos +sa pananalan~gin ay hilig ang loob, +lagui nang ang puso lamang ay sa Dios +ano pa't ang Reyno'y hindi maiayos. + + Caya't ilinagay nang man~ga consejo +na Hari ay yaong Príncipe Pepino, +at may sadyang tapang ang Príncipeng ito +at masipag namang mag-ayos nang Reyno. + + Yamang capua rin heredero sila +nang corona't cetro nang Reyno nang Francia, +caya ang consejo'y pauang nagcaisang +Príncipe Pepino'y siyang magcorona. + + Matanto nang Papa ang ganoong saad +napaayon nama't cusang minarapat, +ang mapag-alaga aniya't masicap +sa Reyno, ang siyang ucol na maghamac. + + At ang gumaganap nang pagca-justicia, +at sa nasasacop ay macalin~ga pa, +yaon n~ga ang siyang tunay na maganda +na mag-Hari't siyang lubos na may caya. + + Matanto ang gayong man~ga casagutan +nang Papa, ay agad namang napaalam, +yaong embajada't nang siya'y dumatal +sa Francia'y sinabi yaong casagutan. + + Pasiya nang Papa ay nang matalastas +ang man~ga consejo tua'y dili hamac, +magmula na noo'y ang Haring natanyag +Principe Pepino na may cayang ganap. + + At canilang lubos na napagunaua +ang sa cay Salomong man~ga sinalita, +na ang isang Haring mapagpaubaya +ay matatamarin ang sacop na madla. + + Mabuti ang isang Principeng masipag +na sa caharia'y marunong lumin~gap, +laguing naguiguising ang pusň nang lahat +at cung cailan~ga'y madaling igayac. + + Pinahiran na n~ga n~g mahal na crisma +na galing sa lan~git na nasa redoma +nang bunying Obispong S. Esteban bagá't +ang boong caharian naman ay nagsaya. + + At mula na noo'y pinagcayariang +ang Hari sa Francia ay manamanahan +at tungcol babaye ay huag payagan +na siyang mag-hari cahima't caylan. + + Cahit sinong puno sa ibang lupain +huag naman nilang papan~ginoonin, +ang gayong usapa'y guinananap na tambing +pasiya n~g lahat na siyang susundin. + + Ang Haring Pepino'y nag-asaua naman +sa cay Reyna Berta na dugo ring mahal. +Anác n~g dakila na si Herlin Cesar +sa man~ga romanong bilang caauaan. + + Haring si Pepino Anác ay dalaua +na si Carlomagno ang pan~ganay niya, +at ang icalaua'y Princesa Lamberta +na sulang maningning n~g Amá at Iná. + + Niyong tumanda na ang Haring Pepino +nahalili naman ay si Carlomagno, +siya n~ga ang naguing kilabot n~g turco +at sa catapan~ga'y nabantog sa Mundo. + + Ang uica ni Turping Arzobispong banal +na cay Carlomagnong laguing caalacbay, +ang siyang sumulat niyong casaysayan +n~g cay Carlomagnong laki't cataasan. + + Catauan ay timbang at ayos na ayos +na cung pagmalasin ay nacalulugod +ang laki at taas at bayaning kilos +mamamangha cahit sino mang manood. + + Labintatlong dangcal lagay n~g taas +at tatlong dangcal ang lapad n~g balicat +at tatlo pang punto, at nacagugulat +cung siya'y tumin~ging may galit na hamac. + + At dalauang terciang lapad n~g balacang +ang binti at brazo ay timbang na timbang, +cung cumain nama'y macalaua lamang +sa maghapo't siyang naguing cagauian. + + Di lubhang marami cung cumain siya +nang tinapay, n~guni't sa ulam na tupa, +icapat na bahaguing nacacain niya +cung inahing manoc naman ay dalaua. + + Calacasan niya ay cagulat-gulat +cung nasa cabayo ay nacabubuhat, +niyong isang taong may sandatang sangcap +isang camay lamang ay na itataas. + + Nang lampas sa ulo caya't sa batalla +totoong maraming guinagahis siya, +cung humatol nama'y nacaliligaya +at di cumikiling sa isa at isa. + + Ualang inaapi na cahit sinoman +lubhang maauai't malimusing tunay, +cung siya'y mag-utos naman ay malubay +at di nabubuyo sa di catuiran. + + At ang isip niya ay totoong pantas +lalo na cung siya'y nakikipag-usap, +at tunay na dinidin~gig niyang banayad +nang upang hinahong caniyang matatap. + + Bago sumasagot ay pinaglilirip +upang di masaui siya sa matuid, +caya hindi hamac siyang nabubulid +sa ban~gin nang cutya na icalalait. + + Si Carlomagno rin nama'y nag-asaua +doon sa Princesa na si Verenisa, +Anác nang guinoong Orondatis bagá +na isang dakilang taga Capadocia. + + At si Carlomagno'y nag-anác nang anim +tatlo ang babaye't lalaki tatlo rin, +ang man~ga pan~gala'y na inyong malining +ay isa-isa co na sa salaysayin. + + Principe Pepino n~galan nang pan~ganay +at Príncipe Luis icalaua bilang, +na siyang nag-impoc niyong cabanalan +caya't si S. Luis de Franciang natanghal. + + Infante Carloto ang icatlo bagá +ang ica-apat ay Princesa María, +icalima'y yaong Princesa Rolana +at si Jenaponte ang bunsong Infanta. + + Pinaturuan din yaong man~ga Anác +nang pananandata't nang dunong na ganap, +mahigpit na iniaaral na mag-in~gat +sa pag-oosioso't lubos na man~gilag. + + Cung siya ay ualang bagay na tungculin +librong cabanala'y siyang babasahin, +ó luluhod caya at mananalan~gin +ang pagdedevocio'y siyang uunahin. + + Mahiguit ang caniyang pag-aala-ala +sa nan~gagdurusang man~ga caloloua, +sa purgatorio't hinihiling niyang +sila'y macaalis sa ganoong cusa. + + Kinucunan niyang halimbaua bilang +ang cay S. Pablong lagdang casulatan, +na sa Epistola'y doon sinasaysay +ang ganitong uicang nan~gapapalaman. + + Balang araw aniya'y ang campon nang Dios +cusang pupucauin ang canilang loob, +na manaca-naca at upang iluhog +ang sa purgatorio'y nagdurusang lubos. + + At gumagaua nang gauang cagalin~gan +nang upang malayo sa tucsong caauay, +na humihicayat sa capahamacan +nang tayo'y mahulog sa canilang camay. + + Sa Reynong Akisgran at sa Alemania +ay nagpatayo siya niyong tigalaua, +na man~ga Simbahan, at tigalaua pa +ang ipinagauang man~ga Beateria. + + Na pinacainam ang Simbahang ito +niyong pagcayari sampon nang Convento, +ipinagcaloob sa cay S. Benito +niyong Emperador na si Carlomagno. + + At ipinatungcol yaong Beateria +sa capurihan n~ga nang dalauang Santa, +ang isa ay sa cay Santa Catalina +at saca cay Santa Potencianang isa. + + Hustong-hustong lahat yaong cagayacan +may Altar at sarisaring casangcapan +pauang man~ga pilac at ang guintong lantay +ang caliz at cupon at ang Bril naman. + + Bordado nang guinto ang sa Paring damit +na ang pagca-ayos ay pinacarikit, +anopa at cahit sino mang magmasid +ay uala nang pintas na maisusulit. + + Ang Simhabang yaon nama'y inialay +sa Vírgen Maríang man~ga capurihan, +baua't isa nama'y caniyang binigyan +nang haciendang siyang gugugulin bilang. + + Nang si Carlomagno'y macatalastas na +niyong carunun~gang man~ga iba't iba, +macaitlo namang dumadalaw siya +sa maghapon, doon sa Simbahang sadya. + + Cung Domingo't fiestang pan~gilin ay lahat +nang caniyang sacop ay pinatutupad, +tuloy naglilimos sa nan~gasasalat +nang sa cabuhayan nila'y nararapat. + + Lalong lalo nan~ga ang man~ga Simbahan +na duc-ha at ualang sucat na pagcunan, +binibigyan niya nang malaking yaman +at tungcol sa Dios ang ganoong bagay. + + Sa bayang Cristiano cahit hindi sacop +ay caniyang pinadadalhan din nang limos, +maguing sa caniyang tunay na vasallos +ang saclolo niya ay di nalilimot. + + At sa taón-taó'y nagpapadala rin +nang limos sa Reyno niyong Jerusalem, +at sa iba't ibang Reyno ay gayon din +taglay nang caniyang pagcama-auain. + + Sa nan~ga sasalat na ualang pagcunan +ay namamahagui niyong cayamanan, +sa tanghali't siya'y cung cacain naman +binabasahan nang librong cabanalan. + + May lector na yaon ang sadyang tungculing +siyang bumabasa capagcumacain, +at ang adhica niya'y dapat na busuguin +nang gracia, ang man~ga caloloua natin. + + Cung binubusog man natin ang catauan +nang man~ga pagcaing sari-saring bagay, +caloloua'y dapat na pacanin naman +niyong masaganang gauang cabanalan. + + Kinauiuilihang basahing parati +ay yaong librong Divicitate Dei, +sinisira niya ang tulog sa gabi +at sa pagcahimbing ay di nauiuili. + + At sa isang tao'y macalaua bilang +ang virey niya na inuutusan, +na magsisiyasa't sa nasasacupang +provincia't Ciudades Villa't man~ga bayan. + + Sa lahat nang puerto, ay inuusisa +ang tungculin nila sa pag-aalaga, +at cung ginagaua ang pan~gan~gasiua +nang pagca-justicia sa sacop na madla. + + Cundi gumagaua nang man~ga pag-api +sa hamac, ó maguing sauing malaki, +ang pagpapalagay nila'y cung mabuti +cung isa ang tin~gin sa guino't imbi. + + At yaong paghatol ay cung nababagay +sa hustong matouid at di nasisinsay, +sapagca't maraming iba ang palagay +na canilang man~ga pinagpupunuan. + + Cay Vayceto namang man~ga pan~gun~gusap +aniya'y mararaming aliping pan~gahas, +sa pan~ginoon n~ga't sa hindi pag-ganap +niyong catuiran at nan~galilinsad. + + Nang sa cay Aáron namang maunaua +ang Hari sa Francia sa ganoong gaua, +na si Carlomagno'y nalugod na cusa +sa camahalan at bait na sagana. + + Isang Elefante nagpadala ito +na mayhilang isa na carrong dorado, +na ang lula'y bangcay ni S. Cipriano +at ni Espiratus na isa rin Santo. + + Saca yaong ulo ni S. Pantaleon +tanda nang pag-ibig niyang mahinahon, +saca cay Carlomagno, mula nang manoynoy +ang magandang gauang sa Dios ay ucol. + + Nang cay Carlomagnong regalo'y matangap +malaki ang toua at pasasalamat, +sampon nang nagdala'y lubos na linin~gap +at minahal niya nang sa puso'y tapat. + + Iguinalang nan~ga ang man~ga catauan +niyong man~ga Santong sa Dios na hirang, +at ipinalagay doon sa Simbahan +at maraming taong nag-devocion naman. + + Si Carlomagno n~ga'y mulang putun~gan siya +niyong corona Imperial sa Roma, +noo'y linooban naman ang Patriarca +sa Jerusalem nang man~ga turco baga. + + Totoong marami ang man~ga cristiano +na pinagpapatay niyong man~ga turco, +caya't sumanguni sa bagay na ito +siya sa matandang man~ga Caballero. + + Nang tungcol sa guerra ay naca-aalam +niyong sari-saring bagay na paraan, +iba sa canila'y cahit masira man +ang dan~gal ay tacot na sila'y mapatay. + + Caya't ang uinica'y makipagyari na +sa man~ga turco at man~gaco na sila, +nang anomang bagay at nang di muli pa +na sila'y patayi't yaon ang pan~gamba. + + Anopa't noon din ay sila'y nag-atas +niyong embajadang makikipag-usap, +tanang sasabihin ay nang maisaad +yaong inutusan pagdaca'y lumacad. + + Sugong embajada ay nang ipamalay +ang hiling na yaon ay ang casagutan, +ang Ciudad na yaon ay canilang iuan +at sampon nang lahat na ariarian. + + Tanang casangcapan at man~ga sandata +gayon din ang lahat na man~ga hacienda, +ang bagay na yao'y n~g matanto nila +nan~gagsang-usapan sila capagdaca. + + Na sila'y humin~gi nang araw na taning +na malaon-laon n~guni't di pinansin, +niyong man~ga turco, caya n~ga't uala ring +makitang paraang huag mahilahil. + + Gayon ma'y sa aua nang Dios na Amá +at sa tulong nang mahal na gracia niya, +nasoc sa canilang man~ga ala-ala +ang cay Carlomagnong loob na maganda. + + Sampon pa nang taglay na cabayanihan +at yaong loob niyang cabutiha'y sacdal, +ang caniyang pagcamaauaing tunay +sa nan~gasasahol na cahit sinoman. + + Ang guinaua nila sa bagay na ito +ay ang man~ga susi nang Sto. Sepulcro, +ay ipinadala sa cay Carlomagno +sampong estandarte nang nubos sa tao. + + Pumanaw noon din yaong embajada +at cusang tinun~go ang Imperiong Roma, +sumulat din naman yaong Patriarca +at cay Constantino ay ipinadala. + + Sa Constantinopla, n~guni't hindi ito +yaong Emperador na si Constantino, +na humanap bagá nang Cruz ni Cristo +na ipinanglunas sa sala nang tao. + + Yaong casabihang Constantinong yaon +Anác ni Constanciong bunying Emperador, +at nang Emperatriz Elenang gumugol +nang pagal at yamang hindi sasan~gayon. + + Ang sa Patriarcang sinulatang ito +bilang pan~galauang Haring Constantino, +ang pinagsabiha't hinin~gang saclolo +nang gagauin niyang munacalang bago. + + Nang cay Constantinong tangapin ang sulat +at ang nalalama'y pauang matalastas, +ay noon din nama'y inutusang agad +ang Príncipe Leon na caniyang Anác. + + Pinasamahang cay Juan de Napoles +at saca sa nan~gan~galan pang si David, +dalaua pa ring Hebreong sasanib +Samuel Isaac sa historiang sulit. + + Sila ang piniling man~ga embajada +sa cay Carlomagno sa Imperiong Roma, +na may dalang sulat na nilagdang sadya +niyong Emperador Constantino bagá. + + Calakip din yaong sa Patriarcang liham +tan~gi sa titic niyang gayari ang saysay +cagabi aniya'y napakitang tunay +na akin, ang isang babaying maran~gal. + + Na ang carikita'y caguilaguilalas +uica'y Constantino'y ang laguing pagtauag, +at iyong pagsamo sa Dios na uagas +na icaw ay bigyan nang tapang at lacas. + + Sa cuhilang turco n~g pakikilaban +na doon sa tierra Santa'y nagtatan~gan, +sa iyong malaking nasa'y cailan~gan +na si Carlomagno ay macaalacbay. + + Itinuro yaong Caballerong isa +na butihi't lubhang malaking halaga, +ang gayac, at yaong sibat at espada'y +apoy ang sa talim ay nagsisibuga. + + Na tumitilamsic ang tapon n~g nin~gas +ang muc-ha'y maganda't gayon din ang ticas +bulagáw ang matá't mahaba ang balbas +buhoc ay bago pang may puting mamalas. + + Caya Emperador huag pong hindi ca +sa lacad na ito'y mangyaring sumama, +sumunod sa utos nang Dios na isa't +magpasalamat sa iyong caloloua. + + Sa pagca-justicia'y n~g huag masinsay +gaya nang balitang man~ga cabutihan, +na guinagaua mong malaon nang araw +sa man~ga sacop mo't maguing pa hindi man. + + Ipinalagay ca niyong Poong Dios +na sa cagalin~gang gaua ay mauulos, +n~g cay Carlomagnong sulat ay matalos +ang luha sa matá pagdaca'y umanod. + + Sapagca't ang Santo Sepulcrong mahal +ay nasa sa camay n~g hindi binyagan, +nang oras ding yaon ay nag-utos naman +doon sa cay Turping Arzobispong hirang. + + Na sa caharia'y iaral na tikis +ang gayong balita na cahapis-hapis +sa bagay na yaon ay nang matigatig +ang loob nang tao't maguising ang isip. + + Guinanap ding agad niyong Arzobispo +na ipinan~garal doon sa Imperio, +maraming nagnin~gas na loob nang tao +na nagsipagdamdam sa bagay na ito. + + Caya n~ga at noong hucbo ay ilacad +maraming sumama na nan~gahicayat, +at nan~gagsitapang na di hamac-hamac +at nagcusang loob nang pakikilamas. + + At niyong ilacad yaong ejército +ang punong general ay si Carlomagno, +maraming casamang Hari't Caballero +Duke, Conde't Markes at ibang guinoo. + + Minagaling nilang tikis na panauan +ang asaua't Anác ari't cayamanan, +sa malaking nasa nilang isangalang +yaong tierra Santa na linapastan~gan. + + Yumao na silang tinauid ang dagat +nang magsiahon na'y parang ang tinahac, +at ang cagubatan nang Tarquiang malauac +nang man~ga bayaning pauang nagagalac. + + Sapagca't nang bagong lalacad ang tropa +ay si Carlomagno'y nagpahayag muna, +nang pakikilaban na gagauin nila +nang upang hinahong camtan ang victoria. + + Dahil sa magandang gagauing paraan +man~ga loob nila'y sumigla't tumapang, +n~guni at nagdamdam silang cahirapan +nang tahakin nila yaong caparan~gan. + + Na may habang man~ga labinlimang legua +at may sampong leguas naman yaong lapad, +mahiguit na dalauang oras na linacad +at dalauang gabi bago nacalampas. + + At ang nasumpong pa'y leong caramihan +man~ga tigre't oso, lobo at halimaw, +sa canilang hucbo ay siyang nagbigay +nang lubhang maraming man~ga casamaan. + + Lalo na sa gabing canilang pag-idlip +doon nangyayari ang lalong pan~ganib, +dahilan sa gaua niyong mababan~gis +na hayop, na ualang auang magpasákit. + + Tan~gi pa sa roo'y ang pighati nila +doon sa paglacad ay nang maligaw na, +bakit sa pagcain nila'y kinapos pa, +saca man~ga pagal cung caya nan~gamba. + + Man~ga loob nila'y lubos na namanglaw +nang sila'y gabihin sa nasabing parang, +sa di pagcataho nang pagdaraanan +dahil sa nangyari nilang na pagcapaligaw. + + Sa cay Carlomagnong ipinatugtog na +ang guinbal, na tanda nang pagpapahin~ga, +at ipinag-utos na lumagay sila +sa libis ó ban~gi't magbantay ang iba. + + Yaong man~ga hindi lubhang napapagod +at siyang magtangol sa nan~gatutulog, +sa magsisisiláng maban~gis na hayop +na nagpapahirap sa man~ga soldados. + + Nang maiayos na ang lahat nang caual +at ang gutom nila'y nang mapauing tunay +ay si Carlomagno pagdaca'y lumagay +sa puno nang isang malaking halaman. + + Siya'y lumuhod na't nanalan~gin doon +at nagmaca-aua sa Dios na Poon, +na sila'y iligtas sa madlang lingatong +at matausan din ang canilang layon. + + Nagpapacumbabang luha'y tumutulo +sa gayong caniyang pagmamacaamo, +hibic at pagluhog na taos sa pusň +at man~ga pagdaing at buong pagsuyo. + + At pinasimulan yaong pagdarasal +nang sa Dios bagang man~ga capurihan, +sa dasal na verso'y nang dumating naman +may voces nang ibong siya'y napakingan. + + Na ang uica'y tunay na narin~gig ca na +nang pagdalan~gin mo sa Dios na Amá, +gayon man ay di rin tumitiguil siya +hangang sa dumating sa verso pang iba. + + Ibon ay muli pang nagsabing malacas +na narin~gig cana niyong pagtauag, +nang cay Carlomagnong yao'y matalastas +sa man~ga pinuno'y nag-utos na agad. + + Lahat nang soldado ay ipinalagay +sa mabuting ayos niyong pagcahanay, +at pinagsabihan nang panghihinapang +lumacad nang siya ang nasa unahan. + + Sinusundan nila'y ibong lumilipad +na bilang patun~go doon sa paglacad, +anopa't natunton ang tunay na landas +caya n~ga't toua nila'y hindi hamac. + + Pinagca-alama't magpahaga n~gayo'y +laguing nakikita ang nasabing ibon, +nang nan~galiligaw sa gubat na yaon +pinapatnuguta't daa'y nang matunton. + + Sa gubat na yao'y nang macalabas na +yaong Emperador at casamang tropa, +isang daang libo ang natanaw nilang +turcong bucod-bucod ang pulutong bagá. + + At cung caya naman nila natalastas +ay may lihim silang taga pagsiyasat, +at cung magagaling ang sandatang sangcap +nang magaua nila ang lalong marapat. + + Pinacabuti na ang canilang ayos +at nan~gagsigamit nang tanda nang Cruz, +nanalig na paua sa aua nang Dios +at nagpacatapang nang canilang loob. + + Niyong matapos nang ihanay ang caual +sa lalong mabuting man~ga catayuan, +at inaatas na ang man~ga paraan +na marapat gauin sa pakikilaban. + + Sinimulan na n~ga ang pagbabatalla +nang dalauang hucbong leon ang capara, +tapang nang cristiano ay cataca-taca +sa dahas at licsi nang pananandata. + + Ang cahalimbaua'y tigre at halimaw +niyong paghandulong sa man~ga caauay, +magcabi-cabila'y nagcalat ang bangcay +niyong man~ga turcong canilang calaban. + + Nang ualang magaua sa pakikilaban +at napipipilan nang pananandata, +nang di macasaho't nasasahol sila +ay nan~gagtacbuhan silang para-para. + + Pumasoc sa Ciudad niyong Jerusalem +at adhicang doon man~gag-sisitiguil, +n~guni di nangyari't sila'y inusig din +nang man~ga cristiano saan man dumating. + + Anopa at sila'y hindi tinugutan +hangang di naubos na pinagpapatay, +nang uala na cahit ni isa mang buhay +doon ay sila na ang namuno naman. + + Yaong Santong lugar ay nang mabaui na +sa camay nang turcong man~ga palamara, +ay si Carlomagno't lahat nang casama +ay doon na muna sila nagpahin~ga. + + Nang macapagpaui na sila nang pagal +sa bunying Patriarca ay nagpapaalam, +binibigyan sila niyong cagantihan +guinto't pilac sampong batong bagay-bagay. + + Bunying Emperador na si Carlomagno +at gayon din yaong Haring Constantino, +ay hindi tumangap nang handog na ito +niyong Patriarcang humin~ging saclolo. + + Kinilala nilang tunay na nag-utos +sa canila'y yaong darakilang Dios, +at ang catapan~gan sa pakikihamoc +nila, ay Dios din yaong nagcaloob. + + Sa guinauang yaong di pagtangap nila +ang uinica naman niyong Patriarca, +cung gayo'y ang ualang timbang na halagá +ang aking sa inyo ay ipakikita. + + Cayong lahat n~gayo'y hustong tatlong araw +na man~gag-colacio't tuloy magcumpisal, +at man~gagcomunion sa kinabucasan +na sinoma'y huag pasalahin lamang. + + Malabis ang touang canilang tinangap +at noon din sila'y nagcolaciong lahat, +nan~gagcompisal di't comunio'y ginanap +hiling nang Patriarca ay pauang tinupad. + + Tanang cautusa'y nang mairaos na +ay humirang naman nang labindalaua, +na man~ga guinoo at iniatas niyang +ilual sa Cofre ang tanang Reliquia. + + Yaong Emperador Carlomagno naman +ay sa Arzobispo siya'y nagcumpisal, +at tuloy rin namang siya'y nakinabang +ayon sa Iglesiang man~ga cautusan. + + At yaong pinili na labindalawa +ay pinasimulan yaong pagcacanta, +nang Letania't Salmos namang iba't ibang +pagbibigay puri sa Dios na Amá. + + Saca ang Prelado doon sa Napoles +na cagalang-galang na ang n~gala'y David, +binucsan ang Cofreng doo'y nasisilid +ang cay Jesucristo na coronang tinic. + + Ang takip nang Cofre ay nang maibucas +ang samyo nang ban~go ay humalimuyac. +na nagbigay aliw sa tanang caharap +asa nilang na sa Paraisong lahat. + + Noo'y natiguib nang pagsampalataya +ang cay Carlomagnong puso't caloloua, +siya ay lumuhod na caracaraca +na namamalisbis ang luha sa matá. + + Casabay ang hibic at man~ga pagluhog +sa di matingcalang maauaing Dios, +at ang Pasión niya'y nang lalong mabantog +ang bagong himala'y ipinagcaloob. + + Sa oras ding yaon namang capagdaca +ang coronang tinic nang nacop sa sala, +nagsipamulaclac na caayaaya +ang samyo nang ban~go ay ualang capara. + + Na nacabubusog sa naroong lahat +caya n~ga't ang toua nila'y hindi hamac, +at niyong han~guin ang Santos Reliquias +ay lalong maraming himalang namalas. + + Tanang man~ga lumpo, bulag sampong pipi +ang pilay ay bucot sampong man~ga bin~gi, +gumaling na lahat caya't di masabi +yaong cagalacan sa gayong nangyari. + + Ang man~ga leproso ay gayon din naman +caya't nagpupuri silang walang humpay, +ang dakilang ban~go'y sumikip sa baya't +nasamyo nang lahat yaong casarapan. + + Malacas na voces ay narin~gig nila +uica'y cabuhayan n~gayon nang lahat na, +at ito ang araw nang mahal na graciang +caloob na tunay nang Dios na Amá. + + Tatlong daa't lima ang man~ga may sakít +sa araw na yao'y gumaling na tikis, +caya n~ga't sa puso nila'y nan~gatitic +ang himalang yaon nang Dios sa Lan~git. + + Ang Prelado Daniel ay cumuha naman +niyong isang paco nang nacop sa tanan, +at sa relicariong guinto'y ilinagay +isang bagong taong gumaling ang damdam. + + Capagcabata nang ipan~ganac siya +at ang calahati nang catauan niya, +ay tunay na tuyo capagcaraca na +cung caya n~ga hindi macakilos bagá. + + N~guni at dahilan sa pacň ni Cristo'y +biglang nacalacad ang nasabing tao, +at naparoon nang halos tumatacbo +sa Simbahang hayag na cay S. Sabino. + + Doon n~ga pinuri't pinasalamatan +ang aua n~g Amáng macapangyarihan, +at ang sakít niyang pinagcalabasan +gumaling na tila nagdahilan lamang. + + At sa Alemania naman ay gayon din +maraming may sakit yaong pinagalin, +sampon nang Enano ay lumaking tambing +at sa cahustuhang anyo ay tumiguil. + + Ualang di gumaling na man~ga may damdam +doon sa Reliquias nang nacop pa tanan, +caya't nan~gagpuri nang di ano lamang +sa Dios na ualang hanggang caauaan. + + At saca isa pang sangol na patay na +ang muling nabuhay na cataca-taca, +dahil sa cay Cristong pacong mahalaga'y +siyang naguing lunas na nagpaguinhaua. + + Saca nang dumating doon sa Aquisgran +ay huminto sila sa isang Simbahan, +at sa isang Altar nila ilinagay +ang Santas Reliquias ni Jesús na mahal. + + Ang Simbahang yao'y sa mahal na Virgeng +Nuestra de la Salud, at siya'y nagbilin, +na sa taón-taó'y huag pasalahin +na ang cafiestaha'y pilit gaganapin. + + Sa buan nang Junio ay ipamamalas +sa lahat nang tao ang Santas Reliquias, +at man~gag-cacamit sila nang plenarias +yaong Indulgenciang sa sala'y patauad. + + Pasiya nang Papa ang bagay na ito +nang ipagcaloob sa cay Carlomagno, +caya't guinaganap nang man~ga cristiano +na tunay na lingcod nang Poong si Cristo. + + Ang Simbahang yao'y pagaua rin naman +niyong Emperador Carlomagnong hirang, +caya n~ga't ang bilin ay nang maisaysay +siya'y nagbalic na sa palacio real. + + Magmula na noo'y nabalitang tikis +ang cay Carlomagnong cabutiha't bait, +siya ang nagtatag niyong Doce Pares +taglay nang caniyang cagandahang isip. + + Sa pagcabayani ay siyang nabantog +na pa man~ga turco ay naguing kilabot, +ganon dín sa lahat nang nan~gasasacop +ay lubhang hinahong cung siya'y mag-utos. + + At sa Dios nama'y lubos ang pag-galang +maguing sa Iglesia na cay Cristong halal, +sinusunod niyang ualang caliuagan +ang bilin at utos at ang man~ga baual. + + Caya't ang caniyang magagandang gaua +siyang dapat cunang uliran nang madla, +at sa man~ga puno'y isang halimbaua +nang casarapang lumin~gap sa capoua. + + Hindi sa sarili lamang lumilin~gap +at iisa yaong pagtin~gin sa lahat, +maguing sa mayaman at sa man~ga salat +sa caniya'y ualang mababa't mataas. + + Di gaya nang Haring si Herodes +na sakim sa yama't caran~galang labis, +caya n~ga't sa gauang yao'y ang nasapit +doon sa Infierno cusang nagcasakit. + + At gayon din yaong si Poncio Pilatong +hocom na humatol sa Poong cay Cristo, +sa tacot sa bala niyong man~ga judio +na ipagsusumbong siya cay Tiberio. + + Na siya ay isa bilang casapacat +nang ipinaghablang mahal na Mesias +ay baca alisin sa tungkol na hauac +cung caya humatol nang hindi marapat. + + Cahi't alam niyang ualang casalanan +ay ipinasiyang si Cristo'y mamatáy, +nang sa cay Tiberio'y ipagsabi naman +gauang lihis niya'y siyang hinatulan. + + At ipinahuli na guinapos siya +tuloy tinubun~gang hayop ang capara, +at noon din siya ay ipinadala +doon sa caniyang bayang Tarragona. + + Na uala ni cahit banig man ó cumot +caya n~ga't sa lupa lamang natutulog, +at di iniiuan nang sundalong tanod +hangang sa ang búhay niya ay natapos. + + At nang makitil na ang tan~gang hinin~ga'y +ibinulid naman yaong caloloua, +doon sa Infierno't dusang ualang hanga +at uala cahima't camunting guinhaua. + + Pagca't si Pilato ay hindi binyagan +siya'y nalalabas cay Cristong baunan, +caya't suson-suson yaong cahirapan +at di matatapos magpacaylan man. + + Dahil sa mayroong lumabas na auit +na dili umano'y na akyat sa lan~git, +yaong si Pilato, ito'y sabing lihis +nang nagsasalita ay di iniisip. + + Ipinahahayag niyong Evangelio +na ang di tumangap nang Agua Bautismo, +ay di nagcacamit nang Lan~git sa Reyno +at ang matatamo'y hirap sa Infierno. + + Camaliang tunay yaong pan~gun~gusap +na si Pilato ay sa Lan~git na akyat, +at ang nabasahan ay librong salun~gat +ó lic-ha nang budhing lubos na pan~gahas. + + Kinacailan~gang anomang gagauin +nang tao, ay dapat munang iisipin, +at sala sa Amáng lumalang sa atin +at tatauanan pa nang macalilining. + + Huag yaong tayo'y macakita lamang +nang pilac, ay cahit di catotohanan, +cahit ualang librong kinakikitaan +ay di nan~gin~gimi nang pagsasalaysay. + + Alalahanin mo guiliw na capatid +na di gagapilac lamang yaong Lan~git, +sa camunting yamang ating ninais +yaong ualang hangang toua'y ipapalit. + + Magnilay-nilay ca't ang gauang mabigla +ay di gayon lamang cung mapan~ganyaya, +bakit ang parusa'y laguing nacahanda +nang Hucom na hindi mangyaring madaya. + + Sa caniya ay ualang munting nalilin~gid +ang lahat ay paua niyang nalilirip, +cahit gagadulo man lamang nang hanip +at siya'y ualang hindi nababatid. + + Mabuti na lamang cung mapagsisihan +ang lahat nang ating gauang casalanan, +at may patauad pang sucat maasahan +n~guni't cung di gayo'y sauing capalaran. + + Sa utos nang Dios ay dapat gumanap +tayo, at gayon din sa Iglesiang atas, +nang upang matamo nating aliualas +ang caligayahang ualang pagcucupas. + + +WACAS + +[Patalastas: Imprenta at Libreria ni P. Sayo, Balo ni Soriano] + +[Patalastas: Limbagan at Aklatan ni P. Sayo, Balo ni Soriano] + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Kasaysayan ng Katotohanang Buhay ng +Haring Clodeveo at Reyna Clotilde sa Reyno nang Francia, by Cleto R. Ignacio + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK KASAYSAYAN NG KATOTOHANANG *** + +***** This file should be named 17441-8.txt or 17441-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/7/4/4/17441/ + +Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad, +Pilar Somoza and the Online Distributed Proofreading Team +at http://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |