1 files changed, 3108 insertions, 0 deletions

diff --git a/17432-8.txt b/17432-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..e3d64a3
--- /dev/null
+++ b/17432-8.txt
@@ -0,0 +1,3108 @@
+The Project Gutenberg EBook of Van Peking naar Parijs per auto, by 
+Luigi Barzini and Scipione Borghese
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Van Peking naar Parijs per auto
+       De Aarde en haar volken, 1908
+
+Author: Luigi Barzini and Scipione Borghese
+
+Release Date: December 31, 2005 [EBook #17432]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VAN PEKING NAAR PARIJS PER AUTO ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+                Van Peking naar Parijs per auto.
+
+                   Uit Barzini's reisverhaal.
+
+
+Prins Scipio Borghese, die met zijn Itala-machine op 10 Augustus als
+triomfator in Parijs is binnengekomen, nadat hij, de andere mededingers
+ver vooruitstrevend, den rit van Peking naar Parijs had gedaan, heeft
+het geluk gehad, tot reisgezel een journalist te krijgen, die het
+verhaal van hun gezamenlijken moeilijken tocht op meesterlijke wijze
+weet te schetsen, zoodat het boek van hun wedervaren alleraardigste
+lectuur is geworden. Wat de Italiaan Barzini ons voorzet, en wat
+thans in zoo goed als alle talen van Europa genoten wordt, is een
+levendige weergave van de interessante ervaringen, opgedaan in de
+meest onherbergzame streken, een trouw beeld van betoonden moed en
+ongebroken energie in de hachelijkste omstandigheden.
+
+Al dadelijk in den aanvang van het werk, ten onzent bij de uitgevers
+Oosthoek en Honig verschijnend, die ons in de gelegenheid hebben
+gesteld, er onze lezers mee te doen kennis maken, treft ons de cordate
+wijze, waarop de journalist op zijn ver van gemakkelijke opdracht
+ingaat. Hij doet daarbij aan Stanley denken, toen deze den tocht ter
+opsporing van Livingstone ging wagen, gehoor gevend aan de roepstem
+van den redacteur der New-York Herald.
+
+Barzini dan vertelt: "Den 18den Maart 1907 om 12 uur, een voor mij
+onvergetelijken datum, zat ik te Milaan aan mijn schrijftafel geheel
+verdiept in de studie van de organisatie van de Noord-Amerikaansche
+spoorwegen; ik schreef en hield er lezingen over, en bestudeerde de
+binnen- en buitenlandsche dienstregelingen en reglementen.
+
+Plotseling een aanhoudend gebel van de telefoon, die op mijn
+schrijftafel vlak bij me is, waardoor ik eensklaps werd afgehaald
+van mijn studie over de Amerikaansche spoorwegaangelegenheden.
+
+"Hallo! met wie spreek ik?"
+
+"Goeden morgen." Ik herkende onmiddellijk de stem van Luigi Albertini,
+directeur van de _Corriere della sera_.
+
+"Ik moet u noodzakelijk spreken, kom bij me."
+
+"Dadelijk?"
+
+"Onmiddellijk."
+
+"Ik vlieg!"
+
+"Heel goed."
+
+Ik ren het huis uit, pak het eerste het beste rijtuig dat vrij is,
+en gedurende den rit laat ik de gebeurtenissen der laatste 24 uren
+de revue passeeren.
+
+Zou de courant zijn bijzonderen verslaggever noodig hebben?
+
+Was er ergens een oorlog uitgebroken? Neen, zelfs Venezuela was heel
+rustig sedert de laatste week. Een revolutie? Ook niet; het was
+tè koud, de revoluties beginnen met het milde seizoen; gewoonlijk
+pas tegen einde April ontvangen de redacties het eerste teeken van
+een ontwaken der Vrijheid te midden der Volkeren, n.l. het bekende
+telegram: Een bende uit Bulgarije (of Griekenland) heeft de inwoners
+van een Bulgaarsch (of Grieksch) dorp vermoord, enz.
+
+Een onvoorziene ramp soms? De rampen hebben geen seizoen....
+
+Ik deed verkeerd om, door ambtsijver gedreven, rampen te
+voorzien! Nergens op den aardbol was iets van ernstigen aard
+gebeurd. Toen ik het bureau van onze courant binnentrad, vond ik er
+den Directeur, die daar zeer kalm en rustig aan zijn werk zat. Hij
+overhandigde mij een exemplaar van de _Matin_, wees mij op eene met
+vette letters gedrukte annonce en vroeg: "Wat dunkt U er van?" Ik
+las deze zonderlinge uitnoodiging: _wie wil dezen zomer meedoen aan
+een automobieltocht van Peking naar Parijs._
+
+Ik dacht even na en was vol bewondering voor den onbekende, die een
+dergelijk plan bedacht had. Hij moest minstens een groot romanschrijver
+zijn.
+
+"Wat dunkt U er van?" hernam Albertini.
+
+"Prachtig!"
+
+"Uitvoerbaar?"
+
+"Dat is een andere kwestie, maar al zou het plan ook mislukken,
+in ieder geval is het de moeite waard de poging te wagen."
+
+"En u zou den tocht mee willen maken?"
+
+"Met heel veel genoegen."
+
+Wij bladerden eenige achtereenvolgende nummers van de _Matin_ door,
+om nog meer over dezen zonderlingen tocht te weten te komen, kolommen
+vol. Het waren meestal brieven vol enthousiasme, te overdreven echter
+om van langen duur te zijn. Eén brief trok bijzonder onze aandacht:
+hij was van een Italiaan, kort en zonder omhaal als een kwitantie,
+hij luidde als volgt:
+
+
+    "Ik schrijf in voor uw concours Peking-Parijs met een auto
+    _Itala_. Gaarne zou ik zoo spoedig mogelijk alle bijzonderheden
+    vernemen, ten einde mij te kunnen voorbereiden."
+
+    Principe Scipione Borghese.
+
+
+De naam en de stijl deden mij onmiddellijk denken: Zie hier een man
+die het ernstig meent!
+
+Don Scipione Borghese was mij bekend door zijn grooten naam als
+automobilist en reiziger.
+
+In het jaar 1900 had hij met een karavaan Perzië doorkruist; hij had
+ook de minst bekende gedeelten doorzocht en was doorgedrongen tot
+Turkestan; verder door de steppen van Barabas tot Barnaul, en per
+boot langs de Obi en de Tom had hij Tomsk bereikt en bij Tomsk den
+transsiberischen spoorweg genomen, die hem naar den Stillen Oceaan
+bracht. Hij had een boek geschreven over zijn reis, het boek van een
+geleerde, droog, nauwkeurig als een scheepsjournaal, gedetailleerd
+en technisch, dat den auteur deed kennen als een man van geest,
+beredeneerd, die zich niet te spoedig zou laten meesleepen door
+impulsies, emoties en bewondering; men proefde in den auteur meer
+den wiskundige dan den poëet; het verstand beheerschte het hart,
+de wil controleerde het gevoel.
+
+Prins Borghese leek mij een van die mannen, die willen, die weten en
+die handelen. Hij zou zich niet hebben laten inschrijven voor den
+tocht Peking-Parijs, wanneer hij niet zeker was geweest te kunnen
+"starten." En eenmaal vertrokken, zou hij al het mogelijke doen om
+te overwinnen. Ik had onmiddellijk vertrouwen in hem.
+
+Zijn lectuur van de _Matin_ stakend, zei de directeur plotseling
+tegen me:
+
+"U moet onverwijld naar China vertrekken."
+
+"Heel goed."
+
+"De rit Peking-Parijs begint den 10den Juni. U kunt eerst een reis
+maken door Amerika en over den Stillen Oceaan. Op uw tocht bent u
+in de gelegenheid allerlei interessante dingen bij te wonen.... het
+einde van het proces Thaw te New-York."
+
+"Goed."
+
+"De wederopbouw van San Francisco.--De Japansch-Amerikaansche situatie
+op Hawai.--Japan na den oorlog. En dan kunt u met Azië uw reis rondom
+de wereld eindigen."
+
+"Goed. En Peking--Parijs?"
+
+"U zult onderweg orders ontvangen. Wij zullen den Principe
+Borghese vragen of hij genegen is ons te laten deelnemen aan zijne
+onderneming. Ik hoop van ja.... in ieder geval vindt u te Peking alles
+in orde, al zouden wij een onzer auto's daar naartoe moeten zenden. De
+eerste boot naar Amerika vertrekt.... laat zien, hier is een vaarplan
+van de stoomboot-maatschappij. Overmorgen 20 Maart vertrekt de _Kaiser
+Wilhelm der Grosse_ van den Norddeutschen Lloyd uit Cherbourg naar
+New-York. U neemt vandaag den trein naar Parijs, hebt u tijd genoeg?"
+
+Ik raadpleegde mijn horloge:
+
+"Allen tijd."
+
+"Goede reis dan!"
+
+"Tot weerziens."
+
+En na dezen korten groet omhelsden wij elkaar, toegevende aan een
+plotselinge opwelling van vriendschap en sympathie, die in gewichtige
+oogenblikken soms de menschen dichter bij elkaar brengt.
+
+Eenige minuten daarna ontmoette ik op de trap een collega, met den
+langzamen pas van iemand die zich naar zijn dagelijksche bezigheden
+begeeft, de trap opklimmend.
+
+"Waar ga je met zoo'n vaart naar toe?" vroeg hij mij.
+
+"Ik ga de reis om de wereld maken," antwoordde ik ernstig, terwijl
+ik even bleef staan.
+
+"Gekheid," riep hij en hij lachte luidkeels, "ik weet wel waar je
+naar toe gaat."
+
+"Waarheen dan?"
+
+"Koffie drinken! het is al laat en je hebt honger. Eet smakelijk!"
+
+Mijn verstandige vriend geloofde mij niet, en hij had gelijk; toen
+begreep ik hoe vreemd, hoe wonderlijk, hoe onwaarschijnlijk mijn
+toestand was, en ik bleef even in gedachten, voor dat ik "dankje"
+tot hem zei en mijn weg vervolgde.
+
+De ouderwetsche roman vol avonturen, waarin van de eerste tot de
+laatste bladzijden de helden alle landen bezoeken en op alle zeeën
+varen, wordt niet meer geschreven, omdat zelfs de jongens het al te
+onnatuurlijk vinden. Toch is er nog iemand die het werkelijk beleeft,
+n.l. de journalist.
+
+Ik vertrok dienzelfden dag naar Parijs met den sneltrein van den
+Simplon. Te Parijs, op de bureaux van de _Matin_, waren heel wat lui
+gekomen, om over den tocht te praten! Behalve de mededingers waren
+er ook reizigers gekomen, diplomaten die in China waren geweest;
+geleerden die in de kleinste bijzonderheden alle wetenswaardigheden
+konden meedeelen over alle werelddeelen, zonder ze te hebben gezien. De
+bijeenkomsten waren druk bezocht en de debatten geanimeerd. De
+stenographen hadden eigenaardige samenspraken moeten opteekenen, meer
+vragen dan antwoorden; er bleken nl. meer onbekende factoren te zijn,
+dan men vindt op een bladzijde van een stelkundeboek. Bij slot van
+rekening hadden deze bijeenkomsten toch een groot nut gehad; men had
+n.l. zooveel mogelijk alle bezwaren uit den weg weten te ruimen en
+zoodoende de beste route gevonden.
+
+De wijze en voorzichtige Wai-woe-poe (Groote Raad van het Hemelsche
+rijk) had de vraag beantwoord met de wedervraag, door de fransche
+legatie overgeseind: "Hoeveel auto's zullen van Peking naar Parijs
+vertrekken?"
+
+Van welk belang het voor het Hemelsche Rijk was, nu juist het aantal
+der mededingende auto's te weten, is moeilijk te begrijpen. Misschien
+vreesde de Wai-woe-poe een vijandelijken inval!
+
+De Russisch-Chineesche Bank had geantwoord: "De bergpassen van Nan-kow
+en Koe-pei-koe zijn breed genoeg voor de auto's, maar ze zijn steil
+en rotsachtig."
+
+Breed genoeg! Dat leek heel gunstig in vergelijking met de rapporten,
+die men omtrent de andere wegen ontvangen had. De weg van Turkestan
+door Samarkand en de berg weg van den Altai waren als onbegaanbaar
+opgegeven.
+
+Maar met al die passen, die zoogenaamd breed genoeg waren, bleef er
+slechts die van Mongolië door Kalgan en Kiachta over!
+
+De indruk van al die rapporten was niet erg bemoedigend. Op een laatste
+bijeenkomst lieten de personen, die zich hadden laten inschrijven
+voor den tocht, zich nogal pessimistisch uit:
+
+"De moeilijkheden, aan deze wonderlijke proefneming verbonden,
+blijven, ook na nauwkeurig onderzoek van eenige weken, even groot
+als op den eersten dag. De tocht Peking-Parijs zal waarschijnlijk
+onmogelijk blijken.
+
+"Het is een gelegenheid voor de wegbereiders van het automobilisme om
+aan de mechanische trekkracht de oplossing te vragen van het geheim
+om woestijnen, bergen en steppen, de halve wereld, te doorkruisen."
+
+De _Matin_ vergeleek de reis met een poging om de Poolstreken te
+bereiken. Het publiek had nog een beslister opinie en zei kort en goed:
+"De tocht Peking-Parijs is onuitvoerbaar".
+
+Ik moet bekennen dat ik, toen ik in den ochtend van den 20sten Maart
+Parijs verliet, om mij 's avonds te Cherbourg in te schepen, nog al
+sceptisch dacht over de waarschijnlijkheid om per auto diezelfde stad
+binnen te komen, terugkeerende uit de chineesche hoofdstad. En in mijn
+binnenste dankte ik den hemel en Nicolaas II--voor het bestaan van een
+transsiberischen spoorweg, die in geval van nood mij in betrekkelijk
+korten tijd thuis zou kunnen brengen.
+
+Eens aan boord vergat ik bijna den automobieltocht.
+
+De rit Peking--Parijs leek mij niet meer het werkelijke doel van
+mijn zwerftocht over den aardbol, maar slechts een laatste episode,
+het einde van een _looping the loop_ rondom onze planeet.
+
+Bovendien zwegen de couranten verder erover; de zaak scheen verzonken
+in den afgrond van vergetelheid, waarin alle dwaze plannen, alle
+utopieën noodzakelijk moeten verdwijnen; maar neen, toch niet. Er
+was nog iemand, die er over dacht, zich voorbereidde, werkte en
+regelingen trof.
+
+Dit maakte ik op uit een kort telegram, dat mij overhandigd werd
+tegelijk met den sleutel van mijn kamer in het hôtel te New-York. Ik
+maakte het open, terwijl de lift mij naar boven bracht. Ik las het,
+las het nog eens, en was zóó in gedachten verdiept, dat ik zonder het
+te merken op de 4de étage aankwam, waar de man van de lift mij vroeg,
+of ik van plan was naar het dak van het hotel te gaan.
+
+De laconieke telegraphische mededeeling luidde: "Ge moet te Peking
+zijn den 1sten Juni." Meer niet.
+
+Ik was den 1sten Juni, 6 uur 's avonds, present op het station van
+Peking, een doodgewoon gebouw dat tegen de oude en prachtige muren
+van de tartaarsche stad aanleunt, onder de indrukwekkende bastions
+van Chien-men, alsof het zijn armzaligheid trachtte te verbergen in de
+schaduw van zooveel grootheid. Dienzelfden avond kwam een italiaansche
+gendarme aan het hôtel der wagons-lits mij afhalen en overhandigde
+mij twee brieven, die voor mij waren bezorgd aan de italiaansche
+legatie. De eene was van de directie van de _Corriere della sera_
+en bevatte een aanvulling van het twee maanden geleden te New-York
+ontvangen telegram.
+
+Ik moest deelnemen aan den tocht met de Itala van Principe
+S. Borghese. Ik was met deze mededeeling zeer in mijn schik, maar de
+brief hield nog een heugelijke tijding in.
+
+Als gevolg van een overeenkomst tusschen de _Corriere della sera_ en
+de _Daily-Telegraph_ werd ik uitgenoodigd geregeld ook aan de groote
+_Londensche courant_ een telegraphisch verslag uit te brengen over
+den tocht Peking--Parijs.
+
+Ik vergeet nooit, dat ik te Londen eerst recht journalist ben
+geworden. Ik heb daar aanschouwd de overweldigende bedrijvigheid van
+een wereldstad, en een groote bewondering voor Engeland en hoogachting
+voor de engelsche journalistiek is mij altijd bijgebleven. Ik
+beschouwde dus het voorstel om te werken voor de _Daily-Telegraph_
+als een groot bewijs van vertrouwen en ik nam het met dankbaarheid aan.
+
+Het andere briefje, mij door den gendarme overhandigd, was van Principe
+Borghese; het was al een week geleden aangekomen. Hij heette mij welkom
+en verzocht mij om een bijeenkomst op 6 Juni. Wij hadden elkaar nooit
+ontmoet, en nu was door het lot beschikt, dat wij maanden te zamen
+zouden doorbrengen, brood en vermoeienissen deelend in de intimiteit
+van een lange en wondervolle reis. Wij gevoelden beiden behoefte
+om kennis met elkaar te maken. Ik zou hem onmiddellijk wel hebben
+opgezocht, wanneer het briefje mij er niet van verwittigd had, dat
+de Prins eenige honderden kilometers ver was, bezig met den weg van
+Kalgan te bestudeeren. Ik wachtte derhalve geduldig zijn terugkomst af.
+
+Dien avond bleef ik laat op de veranda van het hotel zitten
+phantaseeren. Ik herkende het oude Peking niet meer, de trotsche
+hoofdstad van het Rijk van het behoud, die ik zeven jaar
+geleden verlaten had, gedeeltelijk verwoest bij het beleg van de
+gezantschapsgebouwen, maar nog onveranderd in geest, in uiterlijk
+wezen, zichzelf getrouw, zeer bijzonder, omringd door de hiëratische
+lijn van haar wonderbare muren.
+
+De wijk van de Legaties kwam nu heel duidelijk uit tegen het avondrood
+van den hemel, met een groot aantal daken van paleizen en europeesche
+villa's, torenspitsen, een profiel van een westelijke moderne stad,
+die de ver verwijderde schilderachtige pagoden van de Keizerlijke
+paleizen verborg.
+
+Electrische lampen werden aangestoken en verlichtten de uniformen
+van europeesche soldaten, die voorbij kwamen. Men hoorde het gefluit
+van locomotieven, op weg naar de Ha-ta-men. Nu en dan hoorde ik in
+het hôtel het gebel van de telefoon, dat uitklonk boven de tonen van
+een orkest.
+
+Het europeesche orkest speelde op een feestmaaltijd van chineesche
+dignitarissen, die, bij wijze van vorken, stokjes gebruikten om te
+eten. En ik dacht, nu brengen wij bij al die nieuwigheden ook nog
+de automobielen!
+
+Met China loopt het op zijn eind, zeide ik bij mij zelf, niet zonder
+spijt.
+
+Den volgenden dag bemerkte ik wel, dat het met China nog volstrekt niet
+gedaan is. Al de veranderingen die mijn aandacht hadden getrokken,
+gingen niet verder dan de wijk van de Legaties, en de omheining
+daarvan was nog versterkt.
+
+De Legaties waren buiten de stad gesloten, als waren het
+ziekenbarakken, besmet door de europeesche beschaving! Daarbuiten
+omheen spreidde zich de groote onbesmette stad uit, altijd dezelfde,
+het Peking van de vorige eeuwen. En midden in de stad, in een
+oud paleis met vele binnenplaatsen, door matwerk beschut tegen de
+zonnestralen, waakte een Raad van wijze en eerwaarde mannen: de
+Wai-woe-poe, de Groote Raad van het hemelsche Keizerrijk, tegen de
+profanatie van het Westen.
+
+Deze Raad werd gepresideerd door den beroemden Na-Tung, gewezen
+hoofd der Boksers, ter dood veroordeeld door de Mogendheden, die
+zijn hoofd hadden geëischt als voorwaarde voor den vrede in 1900;
+maar hij behield zijn hoofd en daarmede zijn ideeën en werd een soort
+minister van Buitenlandsche Zaken.
+
+Op dat oogenblik was de Raad ijverig bezig met het keizerrijk te
+beschermen tegen een nieuwen vreeselijken vijand.
+
+Deze vijand heette Chi-cho, of vuurwagen, een zeer aardig neologisme
+om de automobiel aan te duiden. Men sprak over niets anders dan over
+de Chi-cho, zooals men vroeger over de Huo-cho gesproken had--dat is
+de vuurkar, in 't Europeesch spoortrein.
+
+Waarom komen de Chi-cho's? Wat willen ze? Angstige vragen die de
+Wai-woe-poe deden nadenken over het lot van China.
+
+De automobilisten van den tocht Peking--Parijs waren natuurlijk
+officieren onder commando van een italiaanschen Prins.
+
+Dat de toestand zeer ernstig was, maakte de Wai-woe-poe ook op uit
+de omstandigheid, dat de gezanten van Frankrijk, Holland, Italië en
+Rusland te Peking zich zeer interesseerden voor het welslagen van
+de auto-expeditie. Vooral de eerste drie hielden niet op met aan de
+gestrenge en hooge vergadering officieële en officieuse nota's te
+zenden, waarin gevraagd werd om zoo spoedig mogelijk paspoorten voor
+Mongolië te verstrekken.
+
+Wat te doen? Er moest gestreden worden voor het vaderland, en de
+Wai-woe-poe bond den strijd aan!
+
+Hij begon met de paspoorten te weigeren.
+
+Secretarissen en europeesche tolken legden vele bezoeken af. De
+Wai-woe-poe presenteerde hun thee, maar verweerde zich manhaftig
+tegen hunne eischen.
+
+Eigenlijk is de Wai-woe-poe ingesteld om altijd _neen_ te zeggen
+tegen de Europeanen.
+
+De Europeanen vroegen havens, mijnen, spoorwegen, zetels aan de
+universiteiten, schadeloosstellingen voor vermoorde missionarissen, en
+China gevoelde behoefte aan een instituut om zich tegen al die eischen
+te verdedigen. En toen werd het Tsungli-yamen ingesteld, een college
+dat in opdracht had alle verzoeken van Europa slepende te houden en
+de inwilliging daarvan naar een verre toekomst te verschuiven.
+
+Na den Bokser-opstand wilden de Mogendheden niets meer weten van het
+Tsung-li-yamen, en het chineesche gouvernement kwam aan hun verlangen
+te gemoet door de instelling van de Wai-woe-poe, een college dat de
+afdoening der aanvragen niet uitstelde, doch integendeel in opdracht
+had, alle vragen onmiddellijk te beantwoorden met een onherroepelijk:
+neen.
+
+Echter kon China ingevolge de tractaten de paspoorten niet weigeren
+aan vreemdelingen, die een provincie van het Keizerrijk wenschten te
+doorkruisen. Bovendien was er iets gebeurd, dat de vastberadenheid
+van de Wai-woe-poe aan het wankelen bracht, iets waarop de slimme
+en vindingrijke mandarijnen in 't geheel niet waren voorbereid. De
+automobielen waren n.l. al in Peking aangekomen! erger nog: ze
+vertoonden zich in de straten van Peking, ondanks het strenge verbod,
+dat inhield, de automobilisten alleen dan toe te laten, wanneer ze
+erin toestemden hun auto's door muilezels te laten trekken!
+
+Wanneer de paspoorten nu nog langer geweigerd werden, zouden die
+helsche machines blijkbaar te Peking blijven. Ze zouden voortgaan
+met de heilige stilte van de hoofdstad te verstoren; ze zouden de
+hoofden van het volk op hol brengen, overal de kiemen van europeesche
+verdorvenheid zaaien, den toorn der geesten en de woede der goden
+opwekken en de wraak van Then-shui uitlokken!
+
+De machines binnen de muren van Peking te dulden stond gelijk met
+de poorten van de forten voor den vijand te openen. Het was dan nog
+maar beter te trachten, ze zoo spoedig mogelijk weg te krijgen. En
+de Wai-woe-poe bood paspoorten aan, maar.... voor Mandsjoerije.
+
+Het diplomatieke gevecht begon opnieuw.
+
+Nieuwe nota's, nieuwe bezoeken, opnieuw thee!
+
+De Chineezen begonnen terrein te verliezen.
+
+Eindelijk stemden ze er in toe om paspoorten voor Mongolië te zenden,
+maar nu weer alleen voor de reizigers, niet voor de auto's.
+
+De italiaansche legatie weigerde deze. Toen zond de Wai-woe-poe
+paspoorten, die veel weg hadden van akten van beschuldiging: "De
+Chi-Cho is iets nieuws voor China," zeiden die kostbare documenten,
+"het chineesche gouvernement neemt daarom geene verantwoordelijkheid
+op zich ten aanzien van deze reis. Integendeel stelt het den reiziger
+zelf geheel verantwoordelijk voor al de schade door zijn schuld of
+die zijner machine veroorzaakt, en machtigt de autoriteiten om zijn
+geld en goed te nemen als borgstelling voor de eventueel te betalen
+schadevergoeding." Het stond dus vrijwel gelijk met een machtiging
+om ons te berooven.
+
+De italiaansche legatie weigerde ook deze stukken, zeggende, dat
+Prins Borghese en zijn medereizigers op den bepaalden datum zouden
+vertrekken, desnoods ook zonder paspoorten en dat het chineesche
+gouvernement verantwoordelijk was voor hunne veiligheid.
+
+Na te vergeefs nieuwe bezwaren te hebben opgeworpen, onder anderen dat
+het niet aanging om wegens onbekende politieke redenen de mongoolsche
+prinsen lastig te vallen, besloot de Wai-woe-poe eindelijk de verlangde
+paspoorten voor Mongolië uit te reiken, zich tevreden stellend met den
+schijn te redden, door de vertaling van de passen in het mongoolsch te
+weigeren. Deze vertaling zou inderdaad den prinsen moeilijk gevallen
+zijn; en bovendien, men moest uit beginsel toch iets weigeren en geen
+gevaarlijke antecedenten scheppen.
+
+De onderhandelingen verschaften een vroolijk onderwerp van gesprek
+aan de kleine diplomatieke wereld te Peking, op hunne samenkomsten!
+
+Maar in werkelijkheid was het onderwerp ernstig genoeg. En dat bewijst
+duidelijk, dat het chineesche gouvernement nu nog is, wat het was
+vóór de internationale expedities van zeven jaar geleden, dezelfde
+vijandelijke geest tegen de vreemdelingen, dezelfde onwetendheid
+omtrent hunne aangelegenheden, eene onwrikbare overmoed en een nog
+even sterk wantrouwen.
+
+De invallen, de bloedbaden, de oorlog in Mandsjoerije hebben noch de
+menschen, noch de meeningen in China kunnen veranderen.
+
+Een opmerker, die de kleine feiten van den dagelijkschen diplomatieken
+omgang met het chineesche gouvernement waarneemt, herkent dezelfde
+ernstige symptomen van vreemdelingenhaat, die voorafgingen aan het
+beleg van de legatiegebouwen en voorziet nieuwe bloedige tooneelen.
+
+Het wachten op de paspoorten hield de voorbereidingen voor het
+vertrek der automobielen niet tegen. Met den trein van Han-Kow was
+uit Shang-haï eene lading benzine en olie aangekomen, bestemd voor
+den mongoolschen weg. Een karavaan van 14 muilezels was met die lading
+uit Peking vertrokken, en den 4den Juni seinde de Russisch-chineesche
+Bank, dat 19 kameelen al onderweg waren naar Mongolië, onder geleide
+van een Lama, om de benzine en olie bij de putten van Pong-Kiong en
+Udde te deponeeren. Een eerste depot wachtte ons te Kalgan.
+
+Van de vijf-en-twintig auto's, die zich hadden laten inschrijven voor
+den tocht, waren maar vijf present. Het waren een tricycle Contal
+van zes paardekrachten, twee Dion-Bouton's van tien, een Spijker van
+vijftien, en onze Itala van veertig paardekrachten.
+
+De eerste drie waren fransche machines, de vierde een Hollandsche.
+
+Een auto van groote capaciteit, maar zeer zwaar, en vier zwakkere,
+maar veel lichter.
+
+De Itala was nog 600 KG. zwaarder dan de Spijker, die in volle
+reisuitrusting 1400 KG. woog.
+
+Toen men in Frankrijk voor het eerst van den wedstrijd hoorde, gaven
+allen, die erover konden oordeelen, als hunne meening te kennen,
+dat een lichte auto veel meer kans op succes zou hebben dan een
+zware machine.
+
+Een lichte auto zou op den weg wel is waar minder snelheid kunnen
+ontwikkelen, maar ze zou gemakkelijker en vlugger de verschillende
+moeilijkheden kunnen overwinnen, en op den weg Peking--Parijs waren
+zeker tal van slecht te passeeren bergpassen.
+
+Prins Borghese integendeel was van meening, op grond van zijne rijke
+ervaring, opgedaan op zijn talrijke autotochten, dat een machine
+van veel paardekrachten beter de moeilijkheden van een tocht vol
+avonturen zou kunnen overwinnen dan een zwakkere, en dat het voordeel
+van het lichtere gewicht niet opwoog tegen het nadeel van de geringere
+capaciteit.
+
+Waar een machine van 1400 KG. zou kunnen passeeren, zou het met eene
+van 2000 KG. ook wel lukken, en men had dan nog het voordeel van de
+meerdere paardekrachten.
+
+Deze wedstrijd van twee meeningen, deze practische proef op twee
+theorieën, was het meest kenmerkende van den tocht.
+
+De Spijker, de twee Dion-Bouton's en de Contal bereikten Peking langs
+den weg van Ta-ku.
+
+Den 4den Juni gingen de chauffeurs en mijn waarde collega du
+Taillis van de _Matin_, de wagens afhalen van het douanekantoor te
+Tien-Tsin. Ze lieten de auto's in twee afzonderlijke waggons laden
+en reisden met denzelfden trein naar Peking. Hier wachtte hen een
+onaangename verrassing.
+
+Gedurende den rit was een van de twee waggons verdwenen. Wie zou hierin
+niet de hand van de Wai-woe-poe hebben gezien? Maar ditmaal was de
+Raad onschuldig aan 't geval. Immers men ontdekte, dat de waggon op
+een tusschenstation was losgehaakt en nu op een verafgelegen zijspoor
+stond, zonder dat iemand kon zeggen hoe dat was gebeurd. Dergelijke
+gevallen doen zich op alle spoorwegen ter wereld wel voor.
+
+Te Peking aangekomen, wreekten de auto's zich over het gebeurde door
+onophoudelijk in de straten heen en weer te rijden.
+
+De Itala, die een week te voren van Han-Kow was aangekomen, nam
+een meer gereserveerde houding aan. Ze had eenige proefritten
+gemaakt buiten de westerpoort, op den weg naar het Zomerpaleis,
+en over zichzelf tevreden, had zij zich op de binnenplaats van het
+italiaansche gezantschapsgebouw teruggetrokken, zich toevertrouwend
+aan de zorgen van Ettore, haar chauffeur.
+
+Hij poetste, smeerde, onderzocht nauwkeurig den wagen aan alle kanten,
+als een beeldhouwer zijn schepping.
+
+Ettore Guizzardi, de sympathieke reisgezel van den Prins en de
+mijne, is geen chauffeur die zijn vakkennis heeft moeten aanleeren;
+ze is hem aangeboren. Hij is de zoon van een werktuigkundige bij de
+spoorwegen. Van zijn geboorte af is hij met de machines vertrouwd
+geweest. Hij begrijpt onmiddellijk hunne constructies, van welke soort
+die ook mogen wezen; hij kan er op het eerste gezicht over oordeelen,
+zooals de paardenkoopman in een oogopslag het paard beoordeelt.
+
+De geschiedenis van Ettore is merkwaardig. Tien jaar geleden gebeurde
+er een spoorwegongeluk vlak bij een villa van Prins Borghese, te
+Albano bij Rome. Een locomotief ontspoorde en werd omvergeworpen. De
+Prins, die op de villa was, snelde met zijn bedienden naar de plaats
+des onheils. Ze vonden den machinist dood; de stoker, een jongen
+van vijftien jaar, in het gezicht verwond en in onmacht gevallen,
+werd opgenomen en in de villa gebracht en verzorgd. Deze jongeling
+was Ettore, de overleden machinist zijn vader.
+
+Toen de jongen hersteld was, stelde de Prins hem voor in het huis,
+waarin hij opgenomen was, te blijven, en hij maakte van hem een
+chauffeur. Prins Borghese bezat in die dagen een van de eerste
+automobielen van zes paardekrachten, door benzine gedreven, een van
+die komieke wagens die men niet meer ziet, met den motor achteraan en
+waarbij de transmissie plaats had door middel van een leeren riem, die,
+wanneer de auto een hoogte moest beklimmen, eerst met teer moest worden
+ingesmeerd. Ettore ontdekte onmiddellijk het geheim van die machine,
+onderwierp haar aan zijn wil en wist 't zoover te brengen dat zij,
+bestuurd door den Prins, een grooten tocht kon maken van Rome naar
+een kasteel in Hongarije, door familieleden van den Prins bewoond.
+
+Na deze proef werd Ettore in de gelegenheid gesteld, om zich in de
+werktuigkunde te bekwamen. Hij werkte eerst als gewoon werkman in de
+fabrieken van F.I.A.T. te Turijn, daarna te Genua op de scheepswerf
+Ansaldo, waar hij de scheepsbouwkunde leerde, en verder op andere
+fabrieken, waar hij het diploma van werktuigkundige behaalde; daarna
+keerde hij tot de automobielen van den Prins terug.
+
+Sedert dien tijd is aan hem het toezicht opgedragen over elf
+automobielen en over alle machinerieën van het huis Borghese,
+toestellen voor verlichting en verwarming, motoren voor
+waschinrichtingen en pompen. Hij bezit een werkplaats, waar hij zich
+bezig houdt met repareeren en nieuwe dingen uit te vinden, ja, te
+scheppen; want Ettore is een uitvinder, hij verbetert, brengt nieuwe
+toestellen aan op de auto's en zou de fabrikanten van automobielen van
+zeer goeden raad kunnen dienen. Hij is buitengewoon handig en weet
+onmiddellijk een middel te vinden om zijn machines te herstellen,
+altijd klaar om zijn hamer en zijn hersens te gebruiken. Hij gaat
+zonder gepraat aan den gang, vlug, met iets in houding en uiterlijk
+van een "bersagliere" (italiaansch soldaat).
+
+Den eersten keer dat ik hem zag, lag hij op zijn rug onder de Itala,
+onbeweeglijk, met gekruiste armen. Ik dacht eerst dat hij werkte--maar
+neen, hij amuseerde zich. Later merkte ik gedurende den tocht, dat dit
+een van zijn meest geliefkoosde houdingen is, een tijdverdrijf. Wanneer
+hij niets te doen heeft, gaat hij onder de auto liggen en hij
+bestudeert haar, de verschillende bouten en moeren en schroeven,
+en hij houdt lange en zonderlinge gesprekken met zijn machine.
+
+
+
+Prins Borghese had in zes dagen tijds 500 kilometers te paard afgelegd
+en alle wegen naar Kalgan onderzocht. Hij had met een stok van gelijke
+breedte als de auto de breedte er van opgemeten.
+
+Prinses Anna-Maria, zijn vrouw, en een vriendin hadden hem op zijn
+moeilijken tocht te paard vergezeld; de twee dames, evenals hij
+met rieten stokken gewapend, hadden hem in zijn werk als gewone
+landmeters geholpen.
+
+Op sommige punten kon men verschillende wegen inslaan en het was van
+groot gewicht om den besten te vinden.
+
+De Prins keerde te Peking terug met een volledig topographisch plan
+in zijn hoofd.
+
+Hij bezit een wonderbaarlijk sterk geheugen. Alles wat hij ziet, wordt
+als het ware in zijn hersenen gephotografeerd, en hij onthoudt alles
+wat hij heeft gehoord, namen, jaartallen, heele zinnen in oostersche
+talen, de moeilijkste dingen.
+
+Don Scipione noteert nooit iets--dat is niet noodig voor hem. Zijne
+hersenen onthouden en catalogiseeren alles. Van een weg, dien hij
+tien jaar geleden heeft afgelegd, weet hij u nog te vertellen: op
+dat en dat punt is er een boom, die er zoo en zoo uitziet.
+
+Wanneer hij voor hem onbekende landen doorreist, raadpleegt hij
+'s ochtends vóór zijn vertrek de kaarten, en zelden behoeft hij ze
+later nog eens in te zien. Hij kan zich onmiddellijk oriënteeren,
+herinnert zich de kruiswegen, de afstanden, de namen van de landen
+en hij noemt ze aan zijn medereizigers op, zooals een gids het hem
+niet zou verbeteren.
+
+Wanneer het mogelijk was, zich alles te herinneren wat wij in ons
+leven zoo al gezien en gehoord en gelezen hebben, zouden wij de
+meest uitgebreide en meest grondige en diepe kennis bezitten. Prins
+Borghese weet inderdaad ontzaggelijk veel en hij beschikt bovendien
+over een scherpzinnig en koel verstand, dat al deze kennis heeft
+geordend. Zijn geest wordt beheerscht door een kalmte, die daar als
+bibliothecaris aan het werk is. De kalmte, het nadenken, de logica
+geven aan zijn gedachte eene mathemathische helderheid. Hij verwijdert
+alle elementen, die emotie opwekken, den kijk op de zaken minder helder
+maken en verschillende feiten in een valsch licht plaatsen. Zijn ziel
+is als de ziel van een generaal of van een rechter.
+
+Zelden schenkt hij iemand zijn sympathie, maar  wel zijne achting,
+en misschien heeft dat nog meer waarde, omdat die moeilijker
+verworven wordt. En hij merkt ware verdiensten onmiddellijk op;
+hij weet de sterkte van een verstand of een arm, de kracht en het
+weerstandsvermogen van een machine nauwkeurig te berekenen. De wijze
+waarop hij zijn tocht Peking--Parijs heeft georganiseerd, is een
+uitstekend bewijs voor zijn vermogen om juiste berekeningen te maken.
+
+Bij deze eigenschappen moet men nog een sterken wil voegen, een wil,
+die hem in de eerste plaats zich zelf doet beheerschen. Als hij een
+opoffering vergt van iemand, die met hem aan hetzelfde werk bezig is,
+zal hij beginnen met zelf eerst te doen, wat hij van een ander vraagt.
+
+Om een doel te bereiken trotseert hij honger, dorst en vermoeienis
+door tot zich zelf te zeggen: "Ik heb geen honger, ik heb geen dorst,
+ik ben niet moe." Zijn eigen lijden en het lijden van zijn metgezellen
+is voor hem van geen beteekenis tegenover het feit, dat het doel
+bereikt moet worden.
+
+Wanneer men in sommige omstandigheden zijn gevoel zou laten spreken,
+zou dit slechts verbrokkeling van energie ten gevolge hebben.
+
+Te slagen is voor hem alles. Het is, alsof hij bij zichzelf heeft
+gezworen om, het koste wat het wil, zijn doel te bereiken en nu
+zijn eed gestand wil doen. En dat is het geheim van elken goeden
+uitslag. Wat hij zich voorstelt te bereiken, bereikt hij ook,
+spant daarvoor al zijn krachten in, en maakt gebruik van alle
+beschikbare middelen. Het is voor hem een zaak van eer. Eerzucht bij
+zwakke menschen is een gebrek, maar bij menschen van beteekenis een
+deugd. Ze is de stuwkracht voor de meest grootsche en meest gewaagde
+ondernemingen.
+
+Ik zag den Prins voor het eerst den dag na zijn terugkomst van
+Kalgan. Hij had nog het reispak van khaki aan, de kleeding die hij
+ook in de automobiel zou dragen en die hem het uiterlijk gaf van
+een engelsch officier. De zon en de bergwinden hadden zijn glad,
+strak en kalm gelaat van geboren diplomaat gebruind.
+
+De Prins is vijf-en-dertig jaar oud, maar naar zijn uiterlijk te
+oordeelen zou men hem veertig geven. Zijn lichaam, vlug, sterk en
+veerkrachtig, schijnt echter niet ouder dan vijf-en-twintig. Dit zijn
+de voor- en nadeelen van de sport, van het leven in de open lucht,
+dat de spieren krachtiger maakt, maar het uiterlijk veroudert.
+
+Don Scipione heeft zich met hartstocht op de meest vermoeiende
+takken van sport toegelegd. Als Alpinist bereikte hij vele van de
+spitse Alpentoppen, ook zonder gids en in het hartje van den winter,
+uit zucht om hindernissen te overwinnen. Hij wil overwinnen. Hij
+beschouwt de sport als een oefening in het strijden.
+
+Te zegevieren over de moeilijkheden, die een berg den beklimmer in
+den weg legt, een paard of een automobiel te beheerschen leert ons
+over de menschen te heerschen.
+
+Hij werd natuurlijk gewond in deze worsteling vol avonturen. Eens
+wilde hij een hollend paard tot staan brengen, hij werd omvergeworpen,
+en de wagen, door het paard voortgesleurd, ging hem over het hoofd;
+altijd heeft hij daarvan een litteeken gehouden. Een anderen keer,
+toen hij een wild paard bereed, viel hij uit het zadel; men vond hem
+bezwijmd liggen met gebroken neus en bloedend gelaat. Een bekwaam
+chirurg zette den neus weer in zijn verband en naaide de wonden weer
+dicht. Maar een bekwaam chirurg is geen beeldhouwer en dit is de reden,
+waarom de neus van den Prins niet heelemaal recht is! Hij beklaagt
+er zich uit gekheid wel eens over en spot met zijn neus, die rood
+wordt bij elke weersverandering als een chemische thermometer. Maar
+hij overdrijft nogal, en wie het niet weet, merkt er niet veel van.
+
+Prins Scipio Borghese en ik begroetten elkaar als oude kennissen;
+een handdruk en wij begonnen dadelijk over den tocht te spreken.
+
+Hoe had hij het denkbeeld opgevat om mee te doen? Zeer eenvoudig.
+
+Om de drie of vier jaar onderneemt hij een groote reis. En juist
+dit jaar was hij van plan naar Peking te gaan, welke stad hij nooit
+gezien had, en waar zijn broeder Don Livio zaakgelastigde van de
+italiaansche legatie was. En op een goeden dag las hij te Rome in
+de _Matin_ de vreemdsoortige uitnoodiging. Het leek expres voor
+hem bedacht. Dadelijk seinde hij aan de auto-fabriek "de Itala",
+of men een auto te zijner beschikking kon stellen voor dezen tocht,
+in welk geval hij de kosten van organisatie en uitrusting op zich nam.
+
+Het antwoord was natuurlijk gunstig; daarop liet hij zich bij de
+_Matin_ inschrijven en begon met de voorbereidingen.
+
+Hij verscheen niet op de samenkomsten van de mededingers te Parijs,
+maar zond een vertegenwoordiger (Fournier, den winner van den rit
+Parijs--Bordeaux) om informaties in te winnen aangaande de voorwaarden
+voor deelneming aan den tocht. Er was maar één conditie, n.l. dat men
+2000 francs bij de Automobielclub van Frankrijk (Concours-Commissie)
+moest storten, welke som zou worden gerestitueerd te Peking aan hen,
+die van daar den tocht zouden aanvaarden.
+
+Overigens, had de _Matin_ medegedeeld, behoefden geen formaliteiten
+te worden vervuld, en geen reglementen van welken aard ook zouden
+den tocht kunnen belemmeren. Alleen moest de afstand Peking--Parijs
+geheel per auto worden afgelegd.
+
+De door den Prins gekozen machine was eene van het gewone italiaansche
+type 24-40 U.P. Er werden geen veranderingen in den motor of het
+chassis aangebracht. Slechts werden de hoeken van het chassis en
+de veeren een weinig versterkt en de machine op hoogere en sterkere
+wielen geplaatst, die werden voorzien van de dikste soort banden uit
+de fabriek van Pirelli te Milaan, teneinde inzakking zooveel mogelijk
+te voorkomen.
+
+De Prins was er zeer op gesteld, dat alles aan de automobiel van
+italiaansch fabrikaat zou zijn. De wagen zelf had voorop zitplaatsen
+voor Borghese en den chauffeur en een achterzitplaats voor mij. Aan
+beide zijden van mijn zitplaats, vastgehecht met ijzeren banden,
+waren twee groote réservoirs voor de benzine, ieder van 200 liters
+inhoud. Achter de zitbank, zooals bij de artillerie, een groote kist
+voor de provisie, voor het gereedschap en de reservedeelen. Op de
+kist een ander réservoir met cylinder, voor het water. De bagage moest
+met touwen vastgebonden worden op de kist en het waterréservoir. Het
+gebrek aan ruimte en de noodzakelijkheid om het achtergedeelte van
+de auto niet te zwaar te belasten, noodzaakte ons om alle bagage
+tot een minimum gewicht van 15 kilogram per hoofd te beperken. Een
+olieréservoir van 100 liter inhoud was geplaatst onder mijn zitbank en
+onder de voorbanken was een groote bergplaats voor de levensmiddelen,
+voor het grootste gedeelte bestaande uit vleesch, afkomstig uit
+Chicago.
+
+Een bijzonderheid aan de automobiel was de constructie der spatborden,
+welke bestonden uit vier met ijzer beslagen planken, vastgemaakt
+aan de treden door middel van een scharnier en die gemakkelijk uit
+elkaar konden genomen worden; ook dienden ze tot brug over sloten in
+polders en op zandwegen. Over het geheel had onze machine, die zoo
+verschillend was van alle andere, een bijzonder en geweldig voorkomen.
+
+Het leek wel een gepantserde machine voor den oorlog of ook, door de
+groote benzine-réservoirs, op een minder gevaarlijk voertuig, n.l. op
+een gecompliceerden sproei wagen!.... Wat betreft de voorraden langs
+den weg, om de machines opnieuw uit te rusten, hiervan had de Prins de
+organisatie toevertrouwd aan de firma Nobel, die verschillende dépôts
+moest stichten tusschen Kiachta en Moskou op onderlinge afstanden
+van ongeveer 250 kilometer. De hoeveelheid benzine, die wij konden
+meenemen, was voldoende voor duizend kilometers, zoodat wij dus in
+het reisplan ons een zekere vrijheid van beweging hadden verzekerd.
+
+De firma Nobel is eigenares van bijna alle siberische petroleumbronnen;
+ze bezit in alle steden van Siberië groote entrepôts en
+raffinaderijen. Ze heeft eigen waggons op alle spoorweglijnen en
+karavanen van karren langs alle straatwegen. Zij interesseerde zich
+dus zeer voor onzen proeftocht door Siberië, waarvan in de toekomst
+een uitbreiding van het automobilisme in dat land te voorzien was en
+waardoor meerdere behoefte aan haar benzine zou ontstaan.
+
+Niemand kon dus beter dan de firma Nobel de organisatie van den
+uitrustingsdienst op zich nemen, welk werk reeds einde Maart een
+aanvang nam.
+
+De Russisch-Chineesche Bank, die eveneens veel belang heeft bij de
+uitbreiding van verkeer en handel met het verre oosten, maakte zich
+zeer verdienstelijk door voor Borghese informaties in te winnen omtrent
+wegen, inwoners en den prijs van de verschillende benoodigdheden. Ze
+deed nog meer, ze belastte zich met het transport van de benzine en de
+olie door Mongolië, en droeg aan haar agenten te Kalgan, Urga, Kiachta,
+Verkhne, Udinsk en Irkutsk op, ons zoo goed mogelijk te helpen,
+en die agenten bewezen ons waarlijk de meest volkomen gastvrijheid.
+
+De voorbereidingen waren tot zoover gereed gekomen, en men was
+in het bezit van de beste kaarten van het land, dat moest worden
+doorgetrokken, duitsche kaarten van Oost-China, kaarten van den
+russischen generalen staf, schaal één op de 250000, uitgegeven door
+het Cartographisch Instituut te Petersburg, en een kaart van het
+Russische Keizerrijk door het Ministerie van het Verkeer.
+
+In de eerste dagen van April waren de Prins, Ettore en de Itala
+gereed om Italië te verlaten. Zij moesten te Napels scheep gaan op
+een boot van den Norddeutschen Lloyd, die een veertiendaagschen dienst
+onderhoudt op het Oosten.
+
+Den dag vóór het vertrek van de boot waren Ettore en de auto al te
+Napels aangekomen; de Prins was nog te Rome om afscheid te nemen
+en nog enkele zaken te regelen, toen hem een telegram uit Parijs
+overhandigd werd, dat hem zeer verwonderde.
+
+De verplichting om 2000 francs te storten, had het aantal mededingers
+zeer verminderd.
+
+Velen hadden zich laten inschrijven alleen voor reclame, om hun
+naam in de couranten te zien vermeld als mededingers in een auto-rit
+Peking--Parijs.
+
+De overblijvenden, de sérieuse mededingers, werden ontmoedigd door
+nieuwe besprekingen, die stof gaven voor nieuwe moeilijkheden. Wanneer
+over een plan te veel wordt geredeneerd, eindigt men ten slotte met
+het dwaas te vinden. Bij al dat geredeneer zoekt men zijn kracht in
+het vinden van nieuwe bezwaren; het handelen alleen versterkt het
+enthousiasme, dat door te aanhoudende besprekingen verflauwt en
+verdwijnt. Het koude woord is te verstandig, te beredeneerd, men
+voorziet te veel alle moeilijkheden. Wanneer een held genoodzaakt
+werd om, al was het maar een enkel oogenblik, over de heldendaad die
+hij wil volbrengen, te gaan redeneeren, dan zou er geen heldenmoed
+meer bestaan.
+
+In buitengewone ondernemingen moet men aan het noodlot de oplossing
+van vele onbekende factoren overlaten.
+
+Er is altijd een onbekend iets, waaraan men het hoofd moet bieden. Men
+moet zich wat luchthartig in het avontuur storten; daardoor toch
+ontstaat de moed om het te volbrengen. Vermetelheid kan geen stand
+houden tegen een lang en critisch onderzoek. Om die reden misschien
+besloten de mededingers, van de uitvoering van het plan af te zien.
+
+Het door den Prins ontvangen telegram stelde hem van het genomen
+besluit in kennis. Het plan voor den tocht Peking-Parijs was in
+duigen gevallen!
+
+Hij antwoordde: "Ik scheep mij morgen te Napels in." Door dit antwoord
+bracht hij de anderen van hun besluit terug. Hun eigenliefde spoorde
+hen aan, om den italiaanschen Prins niet alléén de onderneming,
+door het fransche genie uitgedacht, te laten wagen. En dientengevolge
+scheepten zich den 14den April de andere mededingers te Marseille in
+naar Shanghai, op een stoomboot van de Messageries Maritimes. Het waren
+mannen, door de verschillende firma's uit honderden uitgekozen, moedige
+kerels, zeer bekwaam in hun vak van chauffeur. Cormier, een van de
+chauffeurs van de Dion-Bouton's, had door Spanje en Hongarije gereisd
+met auto's van geringe capaciteit; hij was een voorstander van kleine
+machines voor het tourisme;--een auto van acht paardekrachten--had
+hij gezegd is mij voldoende,--hij kreeg een van tien.
+
+Colignon, de tweede chauffeur van de Dion-Bouton's had ook bewezen
+een beproefd vakman te zijn in moeilijke ritten.
+
+Een interessant type, door zijn grooten moed, was Pons, de chauffeur
+van den driewieler Contal, die zich vol ijver voor den tocht gereed
+maakte. Hij zou alleen wijken voor de noodzakelijkheid. Hij was
+een vastberaden, conscientieus man, bereid zich alle mogelijke
+opofferingen te getroosten. Men zag het hem aan, dat hij, indien
+noodig, zijn bloed veil zou hebben gehad om de benzine te vervangen.
+
+De kleine fransche schare werd opgevroolijkt door de onveranderlijke
+en naïeve goedmoedigheid van Bizac, een anderen chauffeur van de
+Dion-Bouton's, en werktuigkundige bij de oorlogsvloot. Uit zijn leven
+aan boord tusschen de reuzen-motoren was hem een disciplinair instinct
+bijgebleven, een onverschilligheid voor vermoeienissen en wisseling
+van klimaat. Hij was de levende klok voor zijn metgezellen. Bij het
+aanbreken van den dag was hij hun wekker, onverbiddelijk als de tijd,
+ongevoelig voor de harde woorden, die ontsnappen aan hen, die met
+geweld uit de veêren worden gejaagd.
+
+Bij de expeditie bevonden zich nog twee journalisten: Du Taillis,
+een Franschman en Longoni een Italiaan.
+
+Ik had Du Taillis leeren kennen op de conferentie te Algeciras,
+waar hij de _Figaro_ vertegenwoordigde. Hoe dikwijls hadden wij een
+vroolijk kwartiertje van rust genoten op die vervelende en langdurige
+diplomaten-bijeenkomsten.
+
+Hij had een collectie aardigheden, die hij met veel geest
+debiteerde. Altijd wist hij nieuwe berichtjes en gebeurtenissen uit de
+wereld der diplomatie te vertellen, die hij op sceptische maar toch
+aangename manier wist voor te dragen. Door zijn pen en zijn woord
+werden zelfs de séances van de "Sala Rossa" interessant, omdat hij
+uit die saaie internationale congressen toch nog het vroolijke en
+komieke wist te halen.
+
+Ik verliet toen plotseling Algeciras om naar Fez te gaan en ontmoette
+Du Taillis niet meer vóór ik hem in China terugvond.
+
+Van achter zijn gouden bril, zijn vroolijk gezicht door een blonden
+baard wat verbreed, nam hij mij op.
+
+Wij stonden in de gang van een hôtel tusschen het heen en weer geloop
+van de chineesche bedienden, van kooplieden in allerlei merkwaardige
+dingen, en van vreemdelingen die kwamen ontbijten. Het uiterlijk van
+mijn collega was wat veranderd, van boven door een enormen hoed voor
+de tropen, onderaan door twee prachtige hooge leêren slobkonsen. De
+rest was normaal en liet mij geen twijfel omtrent zijne identiteit. We
+liepen hartelijk elkaar te gemoet en wij vertelden elkaar, hoe het zoo
+kwam dat wij hier stonden op den heiligen grond van het Hemelsche rijk;
+daarna begonnen wij heel gezellig kwaad te spreken van de Wai-woe-poe.
+
+Longoni, een sympathiek jongmensch, wilde de expeditie meemaken,
+meer gedreven door zijn liefde tot de sport dan door zijn plicht
+als journalist.
+
+Hij zou de reis op eene Dion-Bouton doen. Zoo naderde de datum van
+het vertrek.
+
+
+
+Met de hulp van een chineesche transportonderneming zouden de auto's
+naar Kalgan worden vervoerd, want de reis door de chineesche bergen was
+wel het allermoeilijkste. De directeur kwam met een troep koelies,
+die met stokken en planken waren gewapend; dik en dun touw werd
+geborgen in de zitbank, en ontdaan van al het overbodige, werd de
+auto van den prins even als die van de anderen vervoerd; de koelies
+met de muilezels zouden het gezelschap te Nan-Kow wachten, waar de
+moeilijkheden van den ongebaanden weg begonnen.
+
+Tot die plaats reden vijf personen met de auto, namelijk de prinses
+Borghese, Don Livio Borghese, 's prinsen broer, bij de legatie
+in Peking werkzaam, de Prins zelf, Barzini en de chauffeur. De
+Dion-Bouton, bestuurd door Cormier, ging voorop, dan volgden de
+Spijker, bestuurd door Godard, de Itala, de Dion-Bouton, bestuurd door
+Colignon en de Contal, bestuurd door Pons. Buiten de stad gekomen,
+verzocht men den Prins voorop te gaan.
+
+Bij de rivier Tsing-Ho begonnen al de moeilijkheden met een lastige
+oude brug. Over treden van natte, glimmende steenen moest de auto
+zich tegen de helling opwerken. Over smalle landwegen ging het door
+de groote vlakte van Peking, waarop een streek van kale heuvels volgde
+en eindelijk de Nan-Kow-pas in het gezicht kwam.
+
+Barzini schrijft daarover: "De weg werd hoe langer hoe moeilijker,
+steenachtig en rotsachtig; plotseling ontmoetten wij onze koelies,
+zij hadden een klein dorp overvallen, en ons ziende, vluchtten zij in
+wanorde den weg op. Ze stonden onder commando van een ouden chef, die
+als teeken van zijn waardigheid een witte vlag droeg met het opschrift:
+"Luister naar de vaderlijke stem", misschien om aan te duiden, dat
+ze hem moesten gehoorzamen. En om de vaderlijke stem te versterken,
+had hij aan een touw om zijn hals een klein metalen fluitje hangen.
+
+Wij riepen die menschen toe, hun weg te vervolgen en lieten ze achter
+ons. Wij wilden zoo ver mogelijk per auto gaan.
+
+Wij zagen nu duidelijk den Nan-Kow-pas, een nauwe spleet tusschen
+twee steile rotsen; op de onregelmatige bergtoppen verhieven zich de
+torens van oude vestingwerken.
+
+Andere bergen ontrolden hunne grillige lijnen en in de vale melancholie
+van den regenachtigen dag had het panorama iets schrikwekkends. De
+onbegaanbare berghellingen leken op steile forten ter verdediging
+gereed.
+
+Nan-Kow beteekent "Zuid-Poort".
+
+Er zijn landschappen, als het ware geschapen om daarop den strijd
+tusschen de menschen uit te strijden, terreinen voor den oorlog
+aangewezen door de natuur zelf, sombere landstreken met nauwe passen
+en hinderlagen, om aan te vallen en zich te verdedigen.
+
+Nan-Kow heeft dit woeste uiterlijk.
+
+De tijden der vijandelijke invallen zijn voorbij, de forten geraken in
+verval op de toppen der bergen en brokkelen af, steen voor steen, en
+om hen heen leeft het meest vredelievende volk; toch doet het sombere
+dal alleen reeds door zijn uiterlijk denken aan overrompelingen en
+bloedbaden; de bergen die het dal omsluiten, schijnen de muren van
+een reusachtig, onneembaar fort.
+
+Wij moesten op een afstand van zes kilometer van het dorp, gelegen aan
+het einde van het dal, stilhouden. Van dat punt af is de bedding van
+den stroom, die van den Nan-Kow-pas afkomt, de eenige weg. Steenen,
+zand, rotsblokken, waterplassen. Wij wachtten op onze mannen; zij
+kwamen aandraven, gelukkig dat zij zich meester konden maken van de
+Chi-Cho. Zij waren misschien bang, dat de auto hun zou ontsnappen en
+met haar hunne verdienste. Ze kwamen aan, schreeuwend als een bende
+roovers. Wat een wonderlijke kostumes en kapsels! Zakken van grove wol
+in den vorm van "ponchos" (regenmantels van karavaan-bestuurders),
+blauwe, witte, grijze kielen, alle in even erge mate gescheurd,
+lompen om het hoofd gewonden als een tulband, stroohoeden in den vorm
+van lampekappen, lompen van allerlei soort, kleedingstukken, die aan
+verschillende generaties hun diensten moeten hebben verleend. Een
+verscheidenheid als in "la Cour des miracles" oude mannen, jongens
+en kinderen--Chineezen en Tartaren--bedelaars en mandarijnen-typen,
+armoede van vroegeren en lateren tijd. Een schaar van behoeftigen van
+alle standen--bij elkaar gebracht men weet niet hoe, opgedoken uit
+de diepte van den menschelijken mierenhoop van Peking, hier gekomen
+om een auto voort te trekken en in vier dagen genoeg te verdienen om
+een maand te kunnen leven, kalm, vroolijk, praatziek en tevreden.
+
+De oude chef zwaaide de vlag heen en weer en blies met alle kracht
+op het fluitje. Dat signaal beduidde: klaar!
+
+Ettore bond de dikke touwen vast aan de voorstukken van het chassis
+en de twee armen, die bij elke auto uitsteken om de veeren aan vast
+te schroeven. Een minuut later trok een lange rij van gebogen mannen
+in langzaam tempo de zware machine vooruit, terwijl andere mannen
+achteraan opduwden.
+
+Het regende maar steeds door.
+
+Nu en dan bleef de auto voor groote steenen onverwacht staan;
+ze steigerde als een koppig dier en de koelies, die dan bijna het
+evenwicht verloren, gingen met vernieuwde kracht weer aan het trekken;
+ze begonnen te zingen, om beter met elkaar in de maat te blijven.
+
+De oude man zette met de stem van een biddenden bonze (chineeschen
+priester) een wijs in, en al de anderen vielen in bij het refrein:
+"Laè, laè-la!" "Vooruit, vooruit!" en ze trokken. De chef improviseerde
+zijn liederen, hij zong alles wat maar in zijn brein opkwam, het was om
+de melodie te doen, niet om de woorden. Hij zong de komiekste dingen,
+die zijn mannen opvroolijkten, wat wel noodig was, want in het refrein
+"laè, laè-la" klonk zoowel moeheid als vroolijkheid. Wanneer de
+auto over een kleine hindernis was heengetrokken, kreeg ze door het
+opduwen plotseling een grootere vaart. Het was, alsof ze in verzet
+kwam tegen die manier van reizen en alsof ze al die trekkende mannen
+wilde vervolgen; de touwen werden losser, en de verheugde Chineezen
+liepen en sprongen bedrijvig heen en weer, schreeuwend en lachend. Zij
+amuseerden zich, als was het een spelletje. Ze liepen zoo een eind
+door, tot de strakke touwen hen weer aan den arbeid zetten. Dat groepje
+mannen interesseerde ons, het waren geen geregelde arbeiders, maar een
+bijeengeraapt zoodje arme kerels; zij vertegenwoordigden geen bepaalde
+klasse, maar een geheel volk. Het was het groote chineesche volk met
+zijn armoede en zijn deugden, dat wij aan het werk zagen. Het gebrek,
+de onbedachtzaamheid, de eenvoud, het geduld, de werkzaamheid, alle
+deugden en ondeugden van een ras waren aan onze machine vastgekoppeld.
+
+De oude man met zijn vlag liep statig aan het hoofd van de karavaan.
+
+De steile bergen van Nan-Kow verhieven zich boven onze hoofden
+bij den ingang van den bergpas. Het dorp leunt tegen den Nan-Shan,
+den Zuid-Berg aan, die loodzwaar op de huizen schijnt te drukken;
+het lijkt net, of hij onderzoekend ziet naar wat daar beneden in het
+dal voorbij gaat. Tot op den top ziet men groote gekanteelde muren,
+verdedigingswerken, overblijfselen van den grooten muur en nog in
+goeden staat, omdat de menschen ze niet bereiken kunnen. De Tijd
+alleen mag ze vernielen en de Tijd is veel minder hardvochtig dan de
+mensch tegenover groote werken.
+
+Het dorp van Nan-Kow ziet er uit als een steenhoop; de lage en
+ruwgebouwde huizen zijn van steen en langs hun gevel loopen hooge
+trottoirs van hardsteen, wat niet overbodig is, daar het midden
+van de straat dikwijls geheel onder water staat. Een muur als van
+een oude vesting omringt de bebouwde kom van het dorp. Wij rijden
+door een lage poort de diepe, sombere en eenige straat van het dorp
+in. Het regent niet meer, de zon breekt even door de wolken en doet
+de natte steenen glinsteren. De dorpelingen staan voor hunne deuren
+naar ons te kijken. Het schijnen menschen van een ander ras. Het zijn
+de groote en sterke bergbewoners van China. Hun gelaat draagt den
+stempel van den trotschen tartaarschen stam. Deze kleine bevolking,
+in afzondering levende te midden van de onherbergzame woeste rotsen,
+doet denken aan een garnizoen, daar geplaatst in vroegere tijden om
+den pas te bewaken, en later vergeten.
+
+Het is inderdaad niet onmogelijk, dat ze afstammen van tartaarsche
+soldaten, die zich daar na de overwinning hebben gevestigd en die wel
+gaandeweg de wapens hebben neergelegd, doch trouw aan het consigne
+hun post niet hebben verlaten.
+
+De eerste dagmarsch is volbracht. Om kwart voor drie komen wij aan in
+het kleine chineesche hotel, dat Piëtro, de "Ma fu," voor ons heeft
+uitgekozen. Wij hebben niet meer dan 60 K.M. gereden. Onze matrozen
+komen ons in opgewekte stemming tegemoet, zij melden ons dat de bagage
+behouden is aangekomen, dat een goed vuurtje ons in de mooiste kamer
+van het hotel wacht, en dat men bezig is kippen voor ons te braden;
+allemaal aanmoedigende, opwekkende berichten.
+
+De Itala vindt een plaats tusschen de karren, muilezels, paarden
+en vrachtlieden, die de binnenplaats van het hotel vullen, den
+karakteristieken warboel van elk chineesch hotel.
+
+'s Middags gaan wij meermalen de straat op, in de hoop de andere
+automobielen te zien arriveeren. Wij klimmen op den gekanteelden
+muur, van waar men ver in de vlakte kan zien. Maar zoo ver als wij
+zien kunnen, is ze geheel verlaten. Om vier uur zien wij een groep
+menschen van het station van Nan-Kow, twee kilometer van hier, naar
+het dorp komen; ze trekken iets: de tricycle Contal. Pons en zijn
+chauffeur, buiten adem, met bezweet gelaat, trekken dapper mee. Het
+gezicht van Pons drukt pijnlijke bezorgdheid uit. Zoodra hij Peking had
+verlaten, zag hij de onmogelijkheid in om met de tricycle den tocht
+te vervolgen. Dat soort machines is misschien uitstekend op mooie
+gladde wegen, maar op slechte heeft men er niets aan. De tricycle
+heeft twee wielen om te sturen en een, waar de motor op werkt; op de
+eerstgenoemde drukt dus het volle gewicht van den geheel en wagen; ze
+moeten dus zeer sterk zijn om het stooten op slechte, oneffen wegen
+te kunnen doorstaan. Bovendien wordt bij elke oneffenheid het wiel,
+waar de motor op werkt, van den grond opgelicht en draait dan in dolle
+vaart rond. Pons was genoodzaakt terug te keeren en zijn machine op den
+trein te zetten, daar hij besloten was toch, het mocht kosten wat het
+wou, Mongolië te bereiken, waar hij een beteren weg hoopte te vinden.
+
+Kort na zonsondergang was Nan-Kow in diepen slaap gedompeld. In een
+deken gewikkeld, lang uitgestrekt op den "kang", lag ik wakker en
+zette in gedachten de groote reis voort en verkende den weg. In de
+verte ruischte de rivier, die we zouden moeten oversteken tusschen de
+steile afgronden. Later werd dit geluid overstemd door het kletteren
+van den regen, die weer in stroomen neer begon te vallen.
+
+En groote druppels, door den wind voortgejaagd, zwiepten tegen de
+papieren luiken.
+
+Het regende nog, toen Piëtro ons met het aanbreken van den dag, een
+kleine papieren lantaarn in de hand, kwam wekken; het regende nog
+toen we besloten te vertrekken na tevergeefs op mooi weer gewacht
+te hebben. De koelies waren om drie uur 's ochtends al gereed. Om 7
+uur 25 verlieten wij Nan-Kow. De Prinses was in het hotel gebleven,
+om met den trein naar Peking terug te keeren. Don Livio zou ons tot
+aan den grooten muur vergezellen.
+
+De troep Chineezen was weer voor de auto gespannen, alsook drie
+dieren. Het agentschap van de transportonderneming te Peking had ons
+vier muilezels beloofd en wij vonden te Nan-Kow een muilezel, een oud
+paard en een kleinen witten ezel. De Prins was hierover alles behalve
+gesticht, maar een vertegenwoordiger van het agentschap verzekerde
+hem, de goden aanroepend tot getuigen, dat de drie beesten in staat
+waren om geheel alleen de Chi-Cho naar het andere eind van de wereld te
+trekken, en aangezien de auto niet verder behoefde te worden getrokken
+dan tot Kalgan, legde de Prins zich bij het gebeurde neer.
+
+De brave bewoners van Nan-Kow schoten bij ons vertrek als
+afscheidsgroet voetzoekers af; dat is zoo de gewoonte. Ook bij
+feestelijkheden toont de Chinees zijn vreugde door het afsteken van
+lawaaimakende vuurwerken, en als hij iemand eerbetoon wil bewijzen,
+laat hij een paar kleine kanonnen bij zijn deur plaatsen en op een
+gegeven oogenblik brandt hij los: "pang! pang!" Dat is het hoogste
+eerbewijs.
+
+Eenige minuten later was het dorp bij een bocht van den weg verdwenen."
+
+
+
+Langs het groote dorp Ku-Yung-Kwan en door Pataling was het een
+vermoeiende bergbestijging voor de reizigers, die nog dienzelfden
+dag de profielen en kanteelen en de onafzienbare rij van torens
+aanschouwden van den Grooten Muur. De tweede pleisterplaats was
+Cha-tau-Chung, waar in een kleine chineesche herberg werd overnacht. De
+regen had de wegen buitengewoon slecht gemaakt, maar welgemoed en
+lachend en zingend trokken de koelies de auto door de modder. "Wij
+zijn nu een zandvlakte binnengereden," schrijft Barzini. "Langs onzen
+weg armoedige dorpen, omringd door groote vervallen bolwerken, dorpen
+die eens rijke stadjes waren geweest, zooals: Paoshan, een groep
+leemen hutten rondom een kleinen tempel, die wij door de scheuren
+der muren konden zien: Shi-ga-li, beschaduwd door wilgen, Hulipa,
+omringd door aarden bastions, Sha-hao, dat herinnert aan de dorpen
+van Mandsjoerije, Pien-kia-pu, dat nergens aan herinnert.
+
+De zon stond hoog aan den hemel, verbrandde onze nekken en benevelde
+onze gedachten. De uren sleepten zich in drukkende eentonigheid
+voort. En wij liepen maar door; de ezeltjes waren te Nan-Kow
+teruggekeerd.
+
+Onze gedachten en verborgen verlangens gingen uit naar een bewoond
+plekje, dat we weldra zouden moeten bereiken; we hadden een groot
+vertrouwen in dat dorp, dat zeker dichtbij was; wij zochten het met
+verlangenden blik en wij haastten ons om er te komen, alsof daar geen
+hitte en geen treurigheid was en niet dat schelle verblindende licht,
+waarin wij ons voelden oplossen, wegsmelten, als het ware.
+
+De vroolijkheid van de koelies was verdwenen; men hoorde slechts het
+geluid der voetstappen, het hijgen der ademhalingen, het knarsen van
+het zand onder de banden der auto, den regelmatigen tred van de drie
+beesten. Nu en dan een geroep van Ettore, een onverwacht getoeter
+van den hoorn: Halt! hier is een moeilijk punt.
+
+Wij verlangden haast naar moeilijkheden, het was een afleiding, die
+rumoerige bedrijvigheid schudde ons wakker. "Hier de schop en het
+houweel, want het rechter wiel moet worden uitgegraven; kom, alle
+krachten ingespannen, die steenklomp moet op zij. Vlug de hefboomen
+hier! opgelet, een, twee, drie...!"
+
+En te midden van het woeste en verlaten landschap was ons troepje met
+koortsachtigen ijver aan het werk. Dan grepen de koelies opnieuw de
+touwen en ging het weer vooruit: "laè laè-la."
+
+"Deutscher Feldtelegraph" lazen we op de deur van een alleenstaande
+hut. Dat herinnert nog aan de bekende internationale expeditie, en
+wordt geëerbiedigd door de bevolking, die misschien die woorden houden
+voor een geheimzinnig, heilig teeken van het Westen. Dat is alles
+wat hier is overgebleven van den rumoerigen inval der Mogendheden.
+
+Wij waren nu onder de muren van een stad, Huai-lai, zuidelijk begrensd
+door een alleenstaanden heuvel, waarop een tempel zich verheft;
+die tempel is gedurende eenige weken tot kazerne voor de europeesche
+soldaten ingericht geweest. Wij hielden hier halt om de koelies een
+uurtje rust te verschaffen; zij gingen de stad in om zich te amuseeren
+en aan de bevolking onze komst aan te kondigen.
+
+De bewoners van Huai-lai willen ons dadelijk zien; groote drukte
+en lawaai bij de deur van de hut, eerst arriveeren de jongens,
+altijd bij oploopjes vooraan. Na eenige minuten zijn wij door een
+paar honderd menschen omringd, die zich glimlachend, eerbiedig om
+de auto verdringen. Ze bekijken de machine, raken haar even aan,
+verlegen, stoutmoediger, spreken ons aan, groeten ons, bewonderen
+ons. Velen hebben kooien met zangvogels bij zich. Als het mooi weer
+is, loopt elk fatsoenlijk Chinees met zijn kooi te wandelen--dat is
+zijn belangrijkste bezigheid, een aangenaam, onschuldig, traditioneel
+tijdverdrijf.
+
+Ondertusschen gebruiken wij het ontbijt: een stukje kaas en wat "corned
+beef". Ons te zien eten schijnt een amusement te zijn voor de bevolking
+van Huai-lai. Ze houden beschouwingen over ons maal. Een oude man geeft
+ons te kennen, dat hij het eten wil proeven; hij spuwt de kaas uit,
+verslindt het vleesch en deelt aan de anderen zijn oordeel mee. De
+oude man wil ook weten, wat wij drinken en wij reiken hem de wijnflesch
+over, die hij aan zijn lippen zet; een glas heeft hij niet noodig.
+
+Hij drinkt een slokje, proeft, drinkt weer een slokje en doet zoo zijn
+best, dat de geheele inhoud verdwijnt in zijn eerwaardig keelgat. Hij
+toont zich nu zeer vroolijk met zijn glinsterende oogjes, spreekt druk
+en gaat in de auto zitten onder luide bijvalsbetuigingen van zijn
+stadgenooten, hij speelt met den hoorn en is volmaakt gelukkig. Wij
+hadden heel wat moeite, om hem uit de auto te krijgen, toen de koelies
+terug kwamen. Daarna vervolgden wij onzen weg.
+
+Wij kwamen nog meer dorpen, bestaande uit armoedige leemen woningen,
+voorbij, we passeerden ruïnen van tempels, eenzame hutjes, armoedige
+huizen langs den weg, alsof een reizende stad ze verloren had. Een
+roode lap als uithangbord wees die huizen aan als halten voor vermoeide
+reizigers. Het waren kleine kroegjes voor geleiders van muilezels;
+onze mannen gingen naar binnen om een kopje thee te gebruiken en
+kochten voor een paar "sapeka" (Chineesch muntstuk) wat stukjes suiker,
+voor zoover de vliegen nog wat over hadden gelaten.
+
+Vele streken schenen onbewoond; men zag geen sterveling en hoorde
+geen geluid. Het was, alsof de menschen zich voor ons schuil hielden,
+om ons te beduiden op een afstand te blijven! Ta-tu-mu, een stad met
+hooge, niet versterkte muren, had het uiterlijk van sedert eeuwen
+verlaten te zijn. De weg werd smaller en we liepen dikwijls door
+een stroombedding of door diepe geulen, die het water in het zand en
+tusschen de steenen had uitgegraven.
+
+Om ons heen verhieven zich, als reuzen, de kale, helgeel gekleurde
+bergen, die wij 's ochtends gezien hadden.
+
+We waren nu op de tweede trede van de trap, die van Peking naar de
+Mongoolsche hoogvlakte voert en die in 't geheel bestaat uit drie
+treden. Men stijgt naar het midden van Azië, alsof men den drempel
+van een tempel opgaat.
+
+Af en toe was er nauwelijks ruimte voor de automobiel om te passeeren
+en moesten wij heel voorzichtig doorgaan.
+
+Hier en daar moest het houweel gebruikt worden, met het oog de afstand
+worden geschat; het was dikwijls een waagstuk door te rijden, den blik
+op de wielen gevestigd, de bestuurder altijd klaar om de machine te
+remmen. Bij het dorp Tu-mu-Gru, op 45 K.M. afstand van Cha-tau-Chung,
+eindigde plotseling de bergweg; we stonden voor een groen dal, dat ons
+tot binnenrijden uitnoodigde, en wij namen de uitnoodiging gaarne aan.
+
+"Halt!"
+
+De vermoeidheid is als bij tooverslag verdwenen, de koelies worden
+onder kommando van Pietro gesteld en de drie trekdieren afgespannen. We
+wikkelen haastig de touwen om de lantaarndragers, we ontplooien de
+vlag, we zetten den motor aan, die lustig gaat brommen, springen op
+de machine en vooruit gaat het! Wij vliegen langs den kronkelenden
+en onregelmatigen weg, zonder op het horten en stooten te letten, als
+het maar hard gaat. De auto loopt nog maar op de tweede versnelling en
+toch is het, of we vliegen. Wij komen bij groote plassen. Vooruit! wij
+vliegen er door, een fontein van water en modder spuit op! Het water
+spat tegen het chassis en ook wij worden kletsnat. Wij lachen, spreken
+met luide stemmen, aangegrepen door een overweldigende vreugde. Het
+is de reactie na het lange stilzwijgen en het vernederende langzaam
+rijden van de vorige dagen. Wij genieten ook met onuitsprekelijke
+genoegdoening van het feit, dat we weer actief mogen en kunnen optreden
+en dat we iets volbrengen, wat vóór ons nog niemand heeft gedaan. Het
+is de wellust van de overwinning, de roes van den triumf en tegelijk
+een verrassende droom over de fantastische ongewoonte van zulk een
+rit in dit wondervolle land.
+
+Tusschen de boomen zien wij de daken van pagoden. Het is net, of wij
+een duizendjarige rust komen verstoren, of wij de eersten zijn die,
+voorbij vliegend met groote snelheid, een signaal doen weerklinken
+om de inwoners te wekken uit den langen slaap.
+
+Wij gevoelen in ons den trots van een ras van hooge beschaving; we
+gevoelen ons meer dan louter individuen, we zijn de vertegenwoordigers
+van een gansch werelddeel--het is Europa, dat hier voorbijgaat. En
+onze snelheid is het zinnebeeld van onze beschaving. Want het machtige
+streven van den geest van het Westen, en tevens zijn kracht, het
+geheim van zijn groote ontwikkeling, ligt opgesloten in twee woorden
+"più presto": steeds sneller. Ons leven wordt voortgezweept door
+dit dringende verlangen, door deze pijnigende onverzadelijkheid,
+door deze machtige obsessie: "Sneller, nog sneller!" En zeker zullen
+wij onze hevige koorts overstorten in het langzaam stroomende, bijna
+stilstaande chineesche bloed."
+
+
+
+Dien avond werd halt gehouden bij het schilderachtige, zeer oude dorp
+Shin-Pao-Wan. Kort vóór Kalgan was weer het manoeuvreeren met de auto
+moeilijk en vermoeiend. "Wij hielpen de Chineezen, nu eens bij de
+wielen, ze met den schouder voortduwend, en dan weer bij de touwen,
+om zooveel mogelijk kracht te kunnen bijzetten.
+
+De koelies verrichtten wonderen, iets van onzen angst en ons
+enthousiasme was op hen overgegaan; ze spanden al hun krachten in
+en al hun verstand. Hun eigenliefde was er mee gemoeid. Zij hadden
+de manier geleerd, om sommige hindernissen te overwinnen en zij
+deden het zonder kommando af te wachten. Ze letten nauwkeurig op
+onze gebaren en trachtten onze bedoelingen te raden. Ze hadden het
+mechanisme van de auto heel goed begrepen en wanneer de voorwielen
+niet verder konden, vlogen ze toe om ze uit de steenen en scheuren te
+bevrijden, en zoodoende kwamen ze met hun handigheid tegemoet aan de
+bedoelingen van Ettore, die met vaste hand het stuur hanteerde. Sommige
+italiaansche woorden, als "forza" "avanti" "fermi" "piano" "attenti"
+(kracht, vooruit, halt, zachtjes, opgelet) waren geen geheim meer voor
+hen. En onder alle omstandigheden toonden ze een onverstoorbaar goed
+humeur en waren vroolijk onder alle tegenspoeden. Na elken moeilijken
+pas, na elke hevige krachtsinspanning klonk hun vroolijk gejuich en
+begonnen ze met schorre stemmen te zingen. Ze vonden voortdurend een
+aanleiding om te lachen en te babbelen, totdat het geroep "attenti"
+hen deed zwijgen en het werk deed hervatten. Zij waren er trotsch op,
+te zien dat wij, wanneer dat noodig was, onze krachten vereenigden met
+de hunne. Ons mede te zien werken met bloote armen, half ontkleed,
+aan de touwen trekkend, vuurde hun ijver nog meer aan. Ze wisten
+nooit, hoe laat het was, ze wilden het niet weten en daarin hadden
+ze gelijk. Bij sommige reizen zou het veel beter zijn, het horloge
+thuis te laten. Te zien, dat dan de tijd zoo langzaam gaat, werkt zoo
+ontmoedigend. Onze levenswijze van thans hield geen rekening met den
+tijd; de dag scheen oneindig, en het was of wij al sedert langen tijd
+door de bergen liepen.
+
+De zon was gloeiend heet en blakerde de rotsen; wanneer wij de steenen
+aanraakten, was het, of wij onze handen brandden. Er was volkomen
+windstilte, de heette lucht trilde, men zou gezegd hebben dat de
+berg adem haalde als een slapende reus. Eenige koelies hadden zich
+het gebronsde bovenlijf ontbloot; het touw groefde diepe moeten in
+de schouders, het vel bolde rimpelend op, maar het waren dragers van
+beroep en hun vleesch was verhard door het dragen van palankijnen
+en jukken. Ze schenen ongevoelig te zijn voor de schrijnende pijn,
+veroorzaakt door de wrijving van de touwen; ze verwisselden zelden
+van schouder, het scheen voldoende het touw een eindje te verschuiven.
+
+We waren nu op het hoogste punt gekomen en moesten weer neerdalen. De
+weg naar beneden was nog steiler dan die naar boven en stortte zich als
+het ware in de diepte. We spanden de beesten uit en maakten de touwen
+los en bonden die aan de voorste veeren vast, want alle krachten
+moesten ingespannen worden om de auto tegen te houden op de steile
+helling. De mannen werden op twee rijen gezet, als voor een "tug
+of war". Ettore zette den hefboom op de eerste versnelling, zoodat,
+mochten de touwen breken en de remmen weigeren, de val van de auto niet
+zoo vreeselijk zou zijn en men haar in ieder geval zou kunnen besturen.
+
+Toen alles klaar was, werd het sein gegeven: "Avanti"! En het grijze
+monster daalde in den afgrond neer.
+
+Het was alsof de auto zich er over wilde wreken, dat zij tot nu toe
+maar al voortgetrokken was; nu wilde ze zich voortbewegen door eigen
+kracht en, van plan gebruik te maken van het eerste oogenblik van
+onachtzaamheid der mannen, was ze gereed om weg te vliegen bij het
+geringste verslappen van de touwen; men zou gezegd hebben, dat ze
+het oogenblik afwachtte om in opstand te komen tegen de voortdurende
+overheersching. De geringste mispas van een onzer zou de samenwerking
+onzer krachten hebben verstoord; de krachtsinspanning behoefde slechts
+één oogenblik te verslappen en het monster zou zich in den afgrond
+hebben gestort, ons allen in haren val meesleepende. Een oogenblik
+scheen het, of ze niet aan de remmen zou gehoorzamen; achterover
+gebogen, de voeten stevig op den grond geplant, met gestrekte beenen
+en armen, de tanden op elkaar geklemd, met ingehouden adem, worstelden
+de Chineezen en wij samen als één man tegen de woeste neigingen van de
+auto. Gelukkig duurde het maar kort. De pas gesmeerde remmen pakten
+eerst niet, maar eindelijk gelukte het. Ettore kende zijn beestje en
+verloor den moed niet; hij wist het bijtijds te temmen.
+
+Als we even wilden uitblazen, legden we groote steenen voor de wielen,
+met een haast als van soldaten, die vluchtende een barrikade opwerpen
+om den vijand tegen te houden. Wij namen dan een oogenblik rust; de
+auto helde schuin naar voren als een koppig dier, de touwen hingen
+achter haar aan als twee groote staarten.
+
+Gelukkig bereikten wij spoedig de vlakte en gingen vroolijk op marsch
+langs den weg, die tusschen den berg en de rivier inloopt. Het pad
+voerde naar het dorp Shao-huai-huen, half verscholen achter wilgen
+en omringd door rijstvelden. De weg was modderig, de grond glibberig
+en zwart door den regen. De wielen zakten er halverwege de spaken in
+en de banden werden onzichtbaar door de modder; het was of de auto
+op rollen van modder liep. En onze schoenen werden ook zwaar door
+de klei, die er aan bleef kleven en die wij er nu en dan moesten
+afstampen. Wij gleden telkens uit, en het loopen begon moeilijk te
+vallen. De koelies moesten elk oogenblik stil houden om uit te rusten.
+
+Wij ontmoetten een karavaan van muilezels, met mongoolsche pelterijen
+beladen. Twee muilezels, die voor de auto schrikten, sprongen naast
+het pad en zakten tot den buik in de modder.
+
+In het dorp stond de straat onder water en zelfs de door hooge
+dijken omringde rijstvelden waren overstroomd. Er was geen keus, wij
+moesten passeeren. Onze mannen ontblootten de beenen en stapten in
+den modderpoel; dat scheen te gaan en onze blikken vestigden zich
+hoopvol op de droge plekken grond verderop en we berekenden den
+afstand. Nog twee minuten, en we waren gered. Het water borrelde
+onder onze voeten op.
+
+Plotseling stond de auto stil.
+
+"Avanti! Avanti!" schreeuwde Ettore.
+
+"Stommeriken," riepen wij uit--"nu gaan ze rusten! juist op dit
+kritieke oogenblik!"
+
+Torza! Een oponthoud is juist nu uiterst gevaarlijk; men zinkt!
+
+Maar de arme Chineezen hadden niet expres halt gehouden. Ze begrepen
+het gevaar. Ze trokken zoo hard ze konden, en ze schreeuwden van
+angst. De drie beesten strekten de pooten strak onder een hagelbui van
+zweepslagen en rekten de lange magere halzen uit. De touwen waren tot
+het uiterste gespannen, het chassis kraakte. Tevergeefs. De machine
+leek vastgespijkerd aan den grond, men trachtte meerdere malen haar
+in beweging te krijgen, het hielp niet, we moesten het op een andere
+manier probeeren; we waren van plan kettingen om de boomen te slaan en
+dan uit alle macht met behulp van takels te trekken. Op dat oogenblik
+voelden de Chineezen met hun bloote voeten, dat de wielen iets hadden
+aangeraakt en Pietro riep:
+
+"Een groote steen!"
+
+Een groote steen? Gauw dan hier met de ijzeren hefboomen. Wij
+zouden een berg hebben kunnen verzetten! Maar de koelies ontdekten
+al spoedig dat het geen steen was, maar dat het boomwortels waren,
+en Pietro riep weer:
+
+"Het zijn groote wortels!"
+
+Het waren inderdaad de groote wortels van een reusachtigen wilg,
+die niet ver vandaar, onverstoorbaar, alsof hij niet de oorzaak was
+van het oponthoud, zijn groene bladerenweelde ten toon spreidde. Er
+zat niets anders op, dan de wortels af te kappen; een nieuw vreemd
+werk voor automobilisten. Na langen tijd gekapt te hebben, gingen we
+aan de wortels trekken; ze werden eindelijk uitgerukt om de wielen
+geheel te bevrijden. Zoo kwamen we ten slotte uit den modderpoel en
+konden eenige K.M. zonder ophouden doorgaan, en al was de weg ook nog
+zoo slecht, we waren reeds danig in onzen schik dat zich geen nieuwe
+hindernissen opdeden."
+
+
+
+Eindelijk, na een lastige passage tusschen nauwe doorgangen tusschen
+de rotsen, vertoonde zich de Mongoolsche vlakte als een onmetelijke,
+rustelooze, blauwe zee. Na een daling langs de steile duinen
+bereikten ze de zandvlakte van Hsin-wa-fu, welke naam ook die is van
+de hoofdplaats van de provincie, in het bezit van een garnizoen, een
+klein fort en een postkantoor. Het telegraafkantoor van Hsin-wa-fu
+zal ik nooit vergeten.
+
+Ten eerste omdat ik 4 K.M. moest loopen om er te komen en natuurlijk
+4 K.M. terug. En wij hadden dien dag al 50 K.M. afgelegd!
+
+De telegraafdraden loopen langs een eenzamen weg naar een klein huisje,
+rustig en stil als een tempel.
+
+In den tempel vond ik twee telegrafisten, druk aan het opiumschuiven,
+hoewel dit sedert korten tijd door de chineesche wet streng verboden
+was. Uitgestrekt op de kang, hun pijpen in de hand, waren ze omringd
+door den vetten, scherpen, dikken rook van het heulsap.
+
+"Kan ik een telegram verzenden?" vroeg ik beleefd, nadat ik op de
+gebruikelijke wijze had gegroet.
+
+Stilte.
+
+Ik ging zitten. Na eenige minuten hernam ik:
+
+"Ik zou gaarne een telegram willen verzenden.."
+
+Een der rookers kwam naar mij toe en verrichtte eenige bezigheden aan
+zijn bureau, ging daarna naar de deur en gaf order om thee te brengen.
+
+"Wilt u een telegram verzenden?" riep ik opnieuw.
+
+Eindelijk drong mijn vraag door tot de hersenen van den keizerlijken
+functionaris en hij zei mij in betrekkelijk goed Engelsch:
+
+"Wij zijn in directe verbinding met Kalgan en Peking. Drie uur per dag
+met Kalgan, drie uur met Peking; van zeven tot elf met Kalgan en..."
+
+"Uitstekend. Mijn telegram is voor Europa bestemd, neemt U telegrammen
+voor Europa aan?"
+
+Stilte. De thee werd binnen gebracht. Ik gebruikte een kopje, terwijl
+ik mijn telegram opschreef. Daarna zei ik weer:
+
+"Neemt U telegrammen voor Europa aan, ja of neen?"
+
+De ambtenaar zag mij kalm aan, alsof hij me nu eerst opmerkte en
+herhaalde langzaam:
+
+"Europa? Wij zijn in directe verbinding met Kalgan en met...."
+
+"Met Peking, dat weet ik ... maar..."
+
+"Drie uur per dag met Kalgan en drie..."
+
+"En drie uur met Peking, ik weet het al..."
+
+"Van zeven tot elf met..."
+
+"Met Kalgan, ik weet het al... genoeg! Dank U. Tot ziens!" En ik
+liep woedend weg, terwijl ik mij eenige krachtige uitdrukkingen liet
+ontvallen, die minder geschikt zijn om hier te worden weergegeven.
+
+
+
+Wij waren van plan om den geheelen weg van Hsin-wa-fu naar Kalgan
+per auto af te leggen--ongeveer 40 K.M.--behalve door den pas
+bij Yu-pao-tung, een pas tusschen twee heuvelen, kort maar zeer
+steil. Eenige van onze mannen waren al naar Yu-pao-Tung vertrokken;
+te middernacht hadden ze het hotel verlaten.
+
+De weg bleek echter zóó slecht, zóó modderig, zóó steenachtig en
+zanderig, dat we toch genoodzaakt zijn geweest de auto een 15 K.M. op
+de oude manier te laten trekken."
+
+
+
+Den 15den Juni was Kalgan bereikt, waar de heer Dorliac, directeur
+van de Russisch-Chineesche Bank hun gastvrijheid aanbood.
+
+Na Kalgan lag het centrum van Azië vóór hen.
+
+"Wij werden tusschen Kalgan en Oerga bij den put van Pong-Kiong
+verwacht. De kleine telegrafist, aan wien dat telegraafstation is
+toevertrouwd, kwam ons met groot vreugdebetoon tegemoet.
+
+Het spijt me dat ik mij den naam niet meer kan herinneren van dien
+held, die in de woestijn leeft om een telegraphische verbinding van
+het westen met het oosten mogelijk te maken. Tusschen dat station en
+Kalgan, de stad die het dichtstbij gelegen is, ligt een afstand van
+300 K.M.; tot Oerga bedraagt de afstand 800 K.M. En die man kan niet
+vluchten, wat hem ook overkomt. Daardoor wordt die wijde uitgestrekte
+vlakte voor hem een gevangenis.
+
+Om andere menschen te ontmoeten, moet hij acht dagen reizen van
+den eenen put naar den anderen. Niemand kan hem ter hulp komen. De
+afzondering van een gevangene, eenzaam opgesloten in een fort, is
+niet zoo volstrekt en niet zoo verschrikkelijk; de gevangene houdt
+nog op zekere hoogte voeling met de wereld; hij hoort klanken, hij
+ziet dingen die aan zijn gedachten afleiding kunnen geven.
+
+Het meest verschrikkelijke in de woestijn is de stilte.
+
+Toch zijn er nog twee oorzaken tot vreugde voor den kleinen Chinees
+van Pong-Kiong en tot troost in zijn eenzaamheid, n.l. een klein
+meisje en het telegraaf-toestel. Dat zijn de twee genegenheden die
+zijn leven vervullen. Het kleine meisje is zijn dochter, en het
+telegraaf-toestel is zijn vriend. Uren lang zit hij in het getik van
+de toestellen en hoort daarin stemmen van verre landen: Petersburg
+seint, dan Londen, dan Tokio. Hij geeft aansluiting; berichten gaan
+voorbij, orders, geheimzinnige diplomatieke communicaties, woorden van
+hartstocht. Wanneer het gesprek tusschen de werelddeelen is afgeloopen,
+beginnen de meer eenvoudige gesprekken. De kantoren van de woestijn
+zeggen elkaar goeden dag, vertellen elkaar de kleine dagelijksche
+gebeurtenissen, hunne zorgen, hun hoop. Die gesprekken zijn voor die
+eenzamen, wat de courant is voor ons.
+
+Het telegraafstation van Pong-Kiong lijkt op een chineesche
+boerenwoning; drie kleine lage gebouwen van vastgestampte leem,
+van binnen door breede, met papier overtrokken getraliede vensters
+verlicht, die den geheelen wand beslaan. Ze vormen de drie zijden van
+een kwadraat, omringd door een muur, die slechts een uitgang heeft
+aan den zuidkant, waarboven een kroon van telegraaf-isolatoren staat,
+vreemdsoortige versiering, die veel weg heeft van een lange rij witte
+tanden in een doodshoofd.
+
+Aan den westkant heeft de wind het zand tegen den muur opgehoopt. Als
+het waait, dringt het zand overal door de luiken, komt in alle kamers;
+de hemel verduistert, het wordt donker, buiten is het onmogelijk op
+twee passen afstands voor zich uit te zien, de telegraafdraden brommen
+en huilen, en het is zóó donker, dat men het licht moet aansteken. Vier
+dagen voor onze komst had nog een vreeselijke storm gewoed.
+
+Behalve de telegrafist wonen dan nog drie mannen op dat plekje, twee
+Chineezen en een Mongool, die belast zijn met de werkzaamheden op de
+telegraaflijn; ze herstellen de door den wind gebroken draden en zetten
+de palen, die omgevallen zijn overeind. Ze hebben drie kameelen in hun
+dienst, die in de omgeving grazen. Wij hadden de drie beesten gezien,
+toen we aankwamen; ze hadden een komiek, kalm en tevreden uiterlijk.
+
+De mooiste kamer was voor ons in gereedheid gebracht. Op de "Kang's"
+lagen kleeden en schitterend roode kussens en op een tafel (heerlijk
+gezicht!) lag een prachtige, geurige ananas van Singapore, juist uit
+zijn kist gehaald. Wij wierpen ons eerst op de ananas en daarna op
+de kussens, en toen ik daar lag, schreef ik vluchtig de indrukken van
+dien dag op. Toen gaf ik onzen gastheer het telegram om over te seinen
+en ik ging naast hem voor de toestellen zitten. Hij scheen met de
+zaak verlegen, raadpleegde chineesche reglementen, keek lijsten in,
+telde en telde nog eens de woorden van het telegram na en schreef
+daarna zorgvuldig op het formulier boven aan: nº. 1.
+
+"Is dit het eerste telegram vandaag?"
+
+"Neen mijnheer," antwoordde hij, "het is het eerste van het bureau."
+
+"Wat bedoelt u?"
+
+"Ik zeg, dat uw telegram het eerste is, dat uit het kantoor van
+Pong-Kiong wordt verzonden."
+
+"Dit jaar?"
+
+"Neen mijnheer, zoo lang het kantoor bestaat. Zes jaar."
+
+"In den tijd van zes jaar niet één telegram?" vroeg ik verwonderd na
+een oogenblik zwijgens.
+
+"Geen een."
+
+"Maar waarom is er dan een telegraafkantoor?"
+
+"Omdat de afstanden te groot zijn, zoodat er tusschenstations moeten
+zijn."
+
+Ons gesprek werd door het getik van het toestel onderbroken; Kalgan,
+dat was opgeroepen, gaf antwoord. Mijn telegram aanvaardde de
+reis. Kalgan nam het aan, om het naar Peking over te seinen. Peking
+zou het naar Shang-hai zenden. Shang-hai naar Hong-kong, Hong-kong naar
+Singapore, Singapore naar Aden, Aden naar Malta, Malta naar Gibraltar,
+Gibraltar naar Londen.
+
+Het zou acht à tien uur onderweg blijven, voordat het op de plaats van
+zijn bestemming zou zijn aangekomen. Maar de tijd van Pong-Kiong is
+acht uur vóór bij den midden-europeeschen tijd, en het telegram zou dus
+eigenlijk twee uur na het vertrek arriveeren. Het was 4.15; tusschen
+zes en zeven 's avonds zou mijn verslag op de redactiebureaux van de
+_Daily Telegraph_ en van de _Corriere della Sera_ zijn aangekomen,
+en reeds den volgenden morgen zouden de engelsche en italiaansche
+lezers weten, wat aan de automobilisten den dag te voren was overkomen
+in de woestijn van Mongolië.
+
+Er is zoo iets grootsch in de overwinning, door draden en vonken
+behaald op tijd en afstand, dat zelfs de ziel van een journalist,
+die het meest gewend is aan de wonderen der snelheid, op sommige
+oogenblikken met bewondering en trots is vervuld.
+
+Tegen zes uur zagen wij de andere auto's aankomen. In de verte
+leken het kleine stipjes op de uitgestrekte vlakte, onbewegelijk als
+booten op den Oceaan. De Spijker kwam het eerst aan in de omheining
+van het telegraaf kantoor, waar Ettore onze auto in orde maakte en
+ik volhardend bezig was, een stuk van een schaap, harder dan een
+gummiband, gaar te koken.
+
+Du Taillis sprong van de auto, en een grijze tasch in de hoogte
+houdend, riep hij luid:
+
+"Van wie is dit?"
+
+Het was de bagage van Borghese! Dat was het toppunt van geluk, eerst
+Pong-Kiong gevonden en daarna het valies! En dan zijn er nog menschen,
+die in de woestijn verloren gaan!
+
+"Hebt U het lang geleden gevonden?" vroeg ik.
+
+"O ja, vele uren geleden. We waren nog in de grasvlakten."
+
+"Was het op straat blijven liggen?"
+
+"Wel neen! Eenige Mongolen gaven ons seinen, toen we voorbij reden. Wij
+bleven stilstaan. Toen hebben ze ons deze bagage ter hand gesteld en
+beduidden ons, dat U het verloren moest hebben."
+
+Mongolen? Barbaren, die eerlijk zijn? Barbaren, die in armoede leven en
+die zich de weelde gunnen, van terug te geven wat ze gevonden hebben?
+
+En zonder een belooning te vragen!
+
+Waar zijn dan, mijn waarde vriend, de roovers der prairieën, die ons
+zouden overvallen?
+
+Misschien wel in Europa.
+
+De reisavonturen verliezen dus geheel en al hunne
+aantrekkelijkheid! Daarvoor behoefde men toch niet naar dit ver
+verwijderd land te komen, om zich melk te laten presenteeren en
+verloren valiezen terug te krijgen!
+
+"Oui, c'est triste."
+
+Wij wachtten te vergeefs de aankomst van de tricycle. Onze reisgenooten
+gaven als hun vaste meening te kennen, dat Pons was teruggekeerd. Wij
+verkeerden omtrent het lot van Pons en zijn metgezel niet in de
+minste ongerustheid. Ze bevonden zich nog in bewoonde streken en
+zouden gemakkelijk een gastvrij dak en hulp vinden.
+
+Na eenige uren was het schaap even hard om te bijten, als het hard
+was geweest om te koken. De telegrafist, die het ons bezorgd had,
+was er verlegen over; wij troostten hem door hem te laten zien,
+hoe een verhongerd Europeaan zelfs niet voor een schotel perkament
+terugdeinst, en daarna strekten wij ons op de "kang's" uit.
+
+
+
+19 Juni 's ochtends. Bij het opgaan der zon waren wij al onderweg. Wij
+haalden de Spijker in, die kort van te voren vertrokken was, en wij
+renden voort naar het noorden. De nieuwe samenkomst zou 's avonds
+te Udde zijn, het naastbijgelegen telegraafstation, dicht bij een
+anderen put, volgens onze berekening 250 KM. van Pong-Kiong.
+
+De lucht was koel, en de eerste zonnestralen gaven bijna geen
+warmte. De automobiel wierp een lange, zonderlinge schaduw op den weg
+en slingerde heen en weer, alsof het de schaduw was van een grooten
+vogel die voorbijvloog.
+
+De weg was goed, en de motor liet nu en dan, tot de grootste snelheid
+opgevoerd, in de kalmte rondom haar hijgend gebrom hooren. Eenige
+kilometers van Pong-Kiong vonden wij de groene, zacht hellende
+weide terug.
+
+"Wat vlucht daar? daar, daar!" riep onverwachts Ettore, met zijn
+uitgestrekte hand rechts van ons wijzend.
+
+Het was een antiloop. Een honderd meter van ons af vluchtte ze in
+sierlijken, karakteristieken draf, vlugger dan elk ander dier.
+
+Willen wij haar vervolgen? riep ik uit. Het denkbeeld om per auto op
+antilopen te jagen met een snelheid van 90 KM. per uur leek ons zeer
+aanlokkelijk, maar de Prins maakte ons opmerkzaam, dat de jachtpartij
+ons te ver zou kunnen af brengen van onze route en we hadden nog een
+heelen afstand af te leggen. Er was trouwens nog een alles afdoende
+reden, waardoor de vrijheid van het wild gewaarborgd was, we bezaten
+n.l. geen geweer.
+
+Een oogenblik later troffen wij een kleine kudde gazellen aan met
+grijzen rug en witte pooten, vlug als veulens, zeer gracieus in
+hun bewegingen. Ze vluchtten de een na de andere verschrikt weg;
+ze bleven in de verte stilstaan en draaiden op den lenigen hals
+hun fijnen kop naar dat nieuwe vreemde wezen, dat den vrede van
+hun weiland verstoorde. Wat ze zagen scheen hen niet erg gerust te
+stellen. Tenminste ze namen onmiddellijk weer de vlucht.
+
+Hoogst zelden ontmoetten wij menschen.
+
+Vijf of zes Mongolen te paard trachtten ons bij te houden; ze waren
+een halven KM. op zij van ons en maakten heftige gebaren.
+
+Onverwachts zagen wij op de geheel verlaten prairie iets wits, dat
+we uit de verte voor een paleis aanzagen, omringd door kleine witte
+gebouwen. We reden in die richting en werden verrast door een visioen
+uit ver verwijderde tijden.
+
+Ieder kent, door de wederopbouwingen onder wetenschappelijke
+leiding van de archeologen, den bouwstijl van de aziatische
+beschavingen. Wanneer men denkt aan het uiterlijk dat Babylon en
+Ninivé moeten hebben gehad, stelt men zich plompe vierkante gebouwen
+voor met lichthellende zijmuren in den trant van de pyramiden, met
+deuren en vensters, van onder breeder dan van boven als deuren en
+vensters van praalgraven; op het dak een terras, eenvoudig en grootsch
+als graftomben.
+
+Eenige ruïnen uit de egyptische oudheid geven een voorbeeld van de
+pyramidale lijn, die aan de muren een soliditeit geeft die eeuwen
+kon trotseeren en de illusie opwekt van iets reusachtigs. Door den
+grooten omvang der basis en den spits toeloopenden top ontstaat
+een prachtig perspectief, dat de gebouwen oneindig veel hooger doet
+schijnen. Ook te Lhassa, dat we thans kennen door de photographie,
+blijken de gebouwen volgens denzelfden stijl te zijn opgetrokken. We
+hebben verbaasd gestaan over de buitengewone, bijbelsche strengheid
+van deze stad, waarin nog nooit een vreemdeling een voet had gezet;
+ze openbaarde ons de levende vormen, van verre beschavingen, die niet
+met den godsdienst uit Indië tot haar waren gekomen, noch uit China
+door oorzaken van politiek, maar die haar hebben moeten bereiken uit
+het aziatische westen 20 of 30 eeuwen terug.
+
+De afzondering, de stilstand op ieder gebied, de kalmte en het
+Boeddhisme hebben van Thibet een heilige plaats gemaakt, die niemand
+mag betreden en waar de traditie van en het gevoel voor een oude
+kunst is bewaard gebleven.
+
+En thans bevonden wij ons voor gebouwen, opgetrokken in dien
+stijl. Maar ze waren niet te vergelijken met de indrukwekkende
+akropolis van Lhassa. De woestijn verschaft geen bouwmaterialen,
+en wie weet waar ze die steenen, op de ruggen van kameelen, vandaan
+hadden gehaald. Het was de vorm, niet de grootschheid, die hun een
+indrukwekkende strengheid van uiterlijk verleende. Misschien ook,
+dat onze verbeelding de gebouwen mooier maakte, dan ze inderdaad waren.
+
+Het voornaamste gebouw was een Lamatempel, kalkwit, bovenaan
+geornamenteerd met een rooden rand van terra-cotta, sierlijk en
+eenvoudig. Een dergelijke rand was rondom de deur en de driehoekige
+vensters, elk door een afdakje beschut. Lange bronzen pijpen staken
+van boven uit, om het regenwater van de terrassen te doen afloopen. De
+gebouwen om den tempel heen waren veel kleiner, doch hadden denzelfden
+vorm. Wij dachten, dat het de woningen der monniken waren. We lieten
+de automobiel buiten staan en liepen de heilige plaats rond. Er was
+niemand--de huisjes bleken verlaten te zijn--we hoorden geen stem,
+niet het minste geluid.
+
+We zouden weer "aan boord" gaan, toen een oude man met kleine pasjes
+uit een deur kwam. Hij zag ons en bleef stilstaan. Hij was lang,
+mager, had een vreemd kostuum aan, dat de armen bloot liet; zijn
+gelaat was vol rimpels. Wij naderden en groetten hem eerbiedig, we
+fotografeerden hem, spraken hem aan; hij verroerde zich niet, gaf geen
+antwoord. Hij toonde noch verwondering noch vrees; hij scheen in diep
+gepeins verzonken over het geheimzinnige van onze tegenwoordigheid op
+die plaats. Hij keek ons aan en kon maar niet begrijpen wie wij waren;
+men zag in z'n oogen de inspanning, die hij zich getroostte om het
+onverklaarbare op te helderen. Het was onmogelijk, zijn leeftijd te
+raden; hij leek sterk en vervallen tegelijkertijd. De tijd had zijn
+gelaat met diepe rimpels doorgroefd.
+
+Toen we weer op de machine waren gestapt, zagen we even om; de eenzame
+stond daar nog onbewegelijk, ons nastarend in diep gepeins van niet
+begrijpen.
+
+De weg helde sterk naar beneden. Tegen acht uur kwamen wij bij een
+jagerspad; er was geen weide, doch hier en daar eenig dor, schraal
+gras en daartusschen groote kale plekken; wij waren op den rand van
+de woestijn.
+
+"Gobi" is het Mongoolsche woord voor "holte". De woestijn is een
+wijduitgestrekte laag vlakte in het centrum van Mongolië; het is de
+holte, de "gobi", die vroeger een zee bevatte. Wij bevonden ons op
+het strand van een verdwenen zee. Het was een steil strand, waarin
+de golven ruwe treden hadden uitgehouwen. Wij zouden weldra een lager
+gelegen vlakte betreden, den bodem van de vroegere zee. Dat strand had
+zijn inhammen, zijn kapen en zijn schiereilandjes. Voor ons strekte
+zich de onvruchtbare, kale, golvende vlakte uit tot in het oneindige,
+en die aan den horizon hooger leek dan aan den rand, evenals de zee.
+
+Een steile helling van twintig of dertig meter bracht ons op den
+harden, vlakken zandbodem, die de stormen had gekend, en we begonnen
+een wilden ren, die tegelijk een inval en een vlucht was.
+
+Hoe verder we gingen, hoe kaler, woester en somberder de bodem werd, nu
+vlak en gelijk, dan weer oneffen, nu bestaande uit fijne zandkorrels,
+die in de zon schitterden, dan weer uit klei en modder. Geen levend
+wezen behalve eenige kleine korte hagedissen van de zelfde kleur als
+de grond, zoodat ze daarvan bijna niet waren te onderscheiden.
+
+Eentonig kropen de uren voorbij. Hoe later het werd, hoe meer de
+warmte in hevigheid toenam. Het was bladstil; met wellust ademden wij
+den koelen luchtstroom in, veroorzaakt door den snellen gang van de
+auto. De overgang van de ochtendkoelte tot een tropische hitte was
+plotseling. We namen een eigenaardig verschijnsel waar; terwijl het
+in de zon gloeiend heet was, was het in de schaduw koud.
+
+De hemel was buitengewoon helder, zoo helder, dat wij ons vergisten
+in de afstanden; het leek ons of alles dicht bij ons was. De horizon
+scheen slechts enkele kilometers van ons verwijderd, en toch reden
+we uren om sommige verhevenheden van den weg te bereiken, die we
+heel duidelijk vlak bij ons zagen. Deze bedriegelijke doorzichtigheid
+moet toegeschreven worden aan de totale afwezigheid van waterdeeltjes
+in de atmospheer. De droogte van de lucht veroorzaakte ondragelijke
+pijnen. Onze huid gloeide als van de koorts, en we konden zelfs niet
+transpireeren, wat ons zeer zou hebben verlicht. Het branden van de
+zon op ons gezicht en onze handen was zoo geweldig, dat het scheen
+of we onder een kolossaal brandglas zaten. Den vorigen dag hadden
+wij hetzelfde opgemerkt op weg naar Pong-Kiong, maar toen dachten
+we niet, dat de hitte zoozeer zou toenemen. We begrepen nu, waarom
+de karavanen niet bij dag reizen--maar konden en wilden ook niet
+stilhouden, want onze redding lag in onze snelheid.
+
+Wij troffen slechts een enkelen put aan. Tegen tien uur daalden wij
+nog een trede, een gedeelte van het strand der vroegere zee, zeker
+een halte op den weg van haar langzamen terugtocht, die eeuwen heeft
+geduurd, tot de algemeene verdwijning is gekomen. De grond had de
+witachtige kleur van pekel. Ik werd er door herinnerd aan de omgeving
+van de Doode Zee in de buurt van Jericho, zonder het groen van den
+Jordaan. De grond, waarop wij reden, was ook dood; misschien had het
+land te snel geleefd; wie zal het zeggen? Wij hadden misschien om
+ons heen het beeld van onze aarde, zooals die over millioenen jaren
+zal zijn, verdord, dood, in onverstoorbaren vrede daar liggend,
+in uiterlijk aan de maan gelijk.
+
+Het meest verschrikkelijke, meest woeste gedeelte van de woestijn
+is niet langer dan zestig K.M. De karavanen trachten dien afstand
+in een enkelen, onafgebroken marsch af te leggen. Ze vullen leeren
+zakken en tonnen bij de laatste putten met water en vertrekken bij
+het licht der sterren. Verbleekte beenderen wijzen hun den weg, het
+gebeente van kameelen, ossen, muilezels, paarden; over den geheelen
+karavanenweg liggen die beenderen verspreid. In de woestijn vindt men
+dit doodenspoor bijna overal. Dikwijls overvalt de storm de konvooien;
+ze worden door de warrelende zandwolken van de omgeving afgesneden,
+worden genoodzaakt stil te houden en moeten dan sterven. Alle
+vermoeide, oude of kreupele beesten vallen onherroepelijk neer. Hier
+wordt menige doodstrijd gestreden. Men voelt, dat de dood hier
+altijd rondwaart; alles schijnt hier bestemd om ten onder te gaan;
+het sombere uiterlijk van het landschap, het vreemddrukkende van zijn
+naaktheid, de eeuwige gelijkheid van kleur, de benauwende stilte, alles
+versterkt dat gevoel en doet een onbekend, dreigend gevaar vermoeden,
+een onophoudelijke bedreiging, een hinderlaag, een valstrik, waarin
+men wordt gelokt zonder het te kunnen verhinderen. Men heeft maar
+één gedachte, of liever één wensch, een vaag, onuitgesproken, maar
+hardnekkig verlangen, te vluchten om niet meer op dat aardelijk te
+trappen, er van bevrijd te zijn. Men vestigt den verlangenden blik
+op den horizon, als ware daar een toevluchtsoord; men ziet uit naar
+elken kleinen heuvel met een onbestemde hoop; men vermoedt aan de
+andere zijde van iedere hoogte iets onverwachts, iets goeds. Maar
+de passen gaan voorbij; de heuvels gaan voorbij; de horizon, dien
+we voor ons hadden, is thans achter ons; de verwoesting schijnt
+oneindig. De denkkracht sterft.... de ziel gaat onder in een niet te
+overwinnen melancholie. Ons vertrek van de laatste halte verliest
+zich in de nevelen van het verleden; de versufte geest heeft het
+onderscheidingsvermogen verloren; alles lijkt zoo ver weg en in
+nevelen gehuld, het vertrek zoo lang geleden, de aankomst nog in
+de verre toekomst. Alleen dit weet men, dat men eens moet aankomen,
+en die gedachte schenkt de groote kracht, die men geduld noemt.
+
+Geduld maar, en vooruit! Het weerstandsvermogen van geest en lichaam
+beide zijn onderworpen aan de discipline van het geduld. We zwegen,
+om onze energie niet te verspillen. En ook, aan ieder woord moet een
+gedachte voorafgaan en in sommige omstandigheden kost het denken te
+veel inspanning. Tegen tien uur bevonden wij ons in het meest woeste,
+meest ellendige gedeelte van Gobi. De twee uiterste halteplaatsen van
+de karavanen zijn door een enorme hoeveelheid "obo's" aangegeven. De
+"obo" is het altaar van de mongoolsche nomaden; het is misschien het
+eerste altaar, dat door de menschheid is opgericht. Het bestaat uit een
+hoop steenen. Om de bescherming des hemels af te smeeken vóór de tocht
+door de woestijn wordt aanvaard en om zijn dankbaarheid te toonen,
+nadat die is volbracht, neemt de vrome karavaangeleider een steen,
+en plaatst dien op de "obo", knielt neer en bidt. Al in het begin van
+onzen tocht door Mongolië, toen we nog in de nabijheid van den grooten
+muur waren, hadden we "obo's" aangetroffen op de heuveltoppen, maar ze
+waren heel anders dan die van de woestijn. Misschien waren ze verlaten
+en vervallen. De "obo's", die wij in de woestijn zagen, hadden soms
+een menschelijke gedaante. De steenen waren heel kunstig opgestapeld
+en boven aan prijkte de doodskop van een os of van een paard; ze leken
+dus werkelijk aan den dood gewijd. In de verte zagen wij dikwijls
+die altaren voor menschen aan, en de witte doodskoppen leken ons
+gezichten; we zagen ontelbare "obo's" en hoe triest ook op zich zelf,
+toch schonk hun aanwezigheid ons een groote vreugde; ze verbraken de
+verschrikkelijke eenzaamheid en de troostelooze verlatenheid.
+
+In de woestijn wordt ieder menschelijk wezen ons dierbaar, hetzij
+door een gevoel van broederschap, hetzij door een verlangen om zich
+te vereenigen tegen het gemeenschappelijk gevaar, misschien alleen
+reeds door de vreugde van een levend wezen te ontmoeten. En we staarden
+naar al die rechtopstaande menschen en wij verwonderden ons over hunne
+onbeweeglijkheid; misschien, dachten we, hadden ze ook ons gezien en
+waren van verbazing stokstijf blijven staan. En plotseling heerschte
+dan de stilte weer rondom ons, een benauwende stilte, omdat we die
+menschen als door een verschrikkelijke betoovering in steen zagen
+veranderen, en de gezichten in doodskoppen. Aan den voet van elke obo
+lagen stukken papier met in het Thibetaansch geschreven gebeden of ook
+vlaggetjes, door den tijd verkleurd, eveneens met heilige opschriften.
+
+De Mongool is bijgeloovig, maar zijn bijgeloof is vol poëzie. Hij
+gelooft dat de wind, door dat papier en die vlaggen in beweging te
+brengen, de gebeden uit de steenen doet opstijgen naar Boeddha; de
+wind neemt de gebeden mee, zooals hij den geur der bloemen met zich
+meevoert, wanneer hij aan hen voorbijgaat. Heeft de wierook in onze
+godsdienstige plechtigheden daarmee geen overeenkomst?
+
+Wij konden dankbaar zijn voor de aanwezigheid van de obo's, daardoor
+toch was de weg volkomen vrij van steenen. En wie weet of de
+herkomst van deze eigenaardige godsdienstige gewoonte niet gelegen
+is in de noodzakelijkheid, om slechte, steenachtige passen en wegen
+te verbeteren bij een volk, dat aan elke daad en aan elk feit een
+mystieke beteekenis geeft.
+
+We kwamen, helaas, tot de ontdekking, dat de radiator, de long van de
+automobiel, niet goed kon ademhalen. Door de verschrikkelijke hitte kon
+ondanks den luchtstroom, ontstaan door den snellen gang van de auto,
+het water rondom de cylinders niet voldoende meer afkoelen en groote
+wolken waterdamp sloegen uit de afsluiting van den radiator. Reeds
+geruimen tijd (het leek ons tenminste lang) zochten wij naar putten,
+om het water van den motor te vernieuwen. We wilden dat uit het
+réservoir niet gebruiken dan in de uiterste noodzakelijkheid. Het
+réservoir hield ternauwernood 50 liter in, en het was verstandig om
+die te bewaren. Een mankement aan de machine kon ons in ongelegenheid
+brengen en dan zou de watervoorraad onze redding zijn.
+
+"Een put!" riep nu en dan een van ons uit.--"Daar, daarginds! een put,
+ik zie een donkere plek op den grond; daar moet water zijn."
+
+"Ja, ja," antwoordden dan de anderen. Illusies werken aanstekelijk. De
+donkere plek bestond niet, of het was een schaduw; we werden dus
+genoodzaakt, het water van het réservoir te gebruiken en wij stonden
+stil om het over te gieten. De grond brandde onder onze voeten; een
+heete lucht steeg naar ons hoofd, en het zand verblindde ons door de
+schelle weerkaatsing van de zonnestralen. We werden door een bijna
+ondragelijken dorst gekweld. Toen we het heldere water in de zon zagen
+opspatten uit het réservoir, konden we de verzoeking niet weerstaan,
+er naar hartelust van te drinken, de lippen aan de siphon, dezelfde
+siphon, die diende om de benzine over te gieten. Het water was warm
+en stonk naar benzine en vernis; in andere omstandigheden zouden wij
+ervan hebben gewalgd; maar alles is betrekkelijk in de wereld. De
+Prins gebruikte het minste en nauwelijks bevochtigde hij zijn lippen;
+hij raadde ons aan zuinig te zijn met dien kostbaren voorraad.
+
+En onze eentonige tocht ving weer aan. Om twaalf uur zagen wij weer wat
+gras in kuilen, waar zeker af en toe wat water was blijven staan. Nog
+wat later werden wij verrast door de vlucht van eenige witte vogels,
+en wij ontdekten weldra een kleinen vijver. Op den oever liepen heel
+statig eenige steltloopers.
+
+Wij gingen naar den vijver om water te scheppen. Het water was
+ondrinkbaar, stinkend, geelachtig van kleur en ziltig; wij gebruikten
+het voor den motor, die geen smaak heeft. Toch was de aanwezigheid
+van dat water voor ons van de grootste beteekenis, immers wij konden
+er uit opmaken, dat hier het rijk van de verschrikkelijke, uiterste
+droogte was geëindigd.
+
+En inderdaad het duurde niet lang, of we troffen weer putten aan,
+omringd door karavanenkampen.
+
+Naast een van die putten lagen, eenzaam, twee Chineezen te
+slapen. Waarschijnlijk twee rampzaligen, die te voet naar hun land
+terugkeerden. Ze hadden zelfs geen tent om zich tegen de zonnestralen
+te beschutten. Hun eenige bagage bestond uit een paar lompen in een
+zak. Half naakt op het gloeiende zand uitgestrekt, het hoofd ontbloot,
+sliepen ze. Naast hen smeulden de overblijfselen van een vuur en
+op het vuur stond de theepot, die nooit ontbreekt in de bagage van
+zelfs den armsten Chinees, zoo min als de samovar bij den armsten
+Rus. Wij konden niet begrijpen, dat menschen de marteling van zoo'n
+ontzettende hitte konden doorstaan. Toen ze leven hoorden werden ze
+wakker en zagen ons verstomd aan. Ze moesten dood moe zijn en geheel
+versuft. Wat was onze reis met de hunne vergeleken?
+
+Het water was helder en ijskoud. Na onzen dorst te hebben gelescht,
+schepten wij een emmer vol voor onze verdere reis. Een goed gevolg
+van de warmte was het weinige benzine-verbruik. In het benzine-gas,
+de vermenging van benzine en lucht, waarin de electrische vonk de
+explosie veroorzaakt, door welke explosie de beweegkracht van den
+motor ontstaat, kwamen weinig benzine-deelen voor. Dat konden wij
+opmaken uit de werking van den carburator, die de lucht automatisch
+in de vermenging brengt. Lucht kwam in enorme hoeveelheid in den
+carburator; Borghese maakte er ons opmerkzaam op, dat we meer met
+behulp van lucht reden dan met behulp van benzine.
+
+De warmte werd hoe langer hoe grooter. De zon, die rechts van ons
+was opgekomen, stond nu achter ons en verbrandde ons den rug. Bij het
+vertrek uit Peking had ik verzuimd, mij een kurkhoed, zooals de Prins
+en Ettore hadden, aan te schaffen en nu moest ik me tegen de hitte
+beschermen met een Panamahoed; door de snelle vaart ging de voorrand
+in de hoogte, zoodat mijn gezicht geheel onbeschut was. Al spoedig
+maakte de zon afschuwelijke maskers van ons gelaat, dat opzwol en
+opdroogde, zoodat de huid op sommige plaatsen barstte. Wij konden zelfs
+niet verdragen, dat we er met den zakdoek aan raakten. Het frissche
+water, dat eerst zoo weldadig was, veroorzaakte ons nu ondragelijke
+pijnen. Onze oogen waren rood en branderig. De lippen waren dor en
+sprongen. Vooral Ettore had veel te lijden; zijn handen waren in een
+deerniswekkenden toestand en bloedden, wanneer hij iets aanraakte. Wij
+zullen nooit ten volle de groote opoffering kunnen waardeeren, die
+Ettore zich heeft getroost. Hij vergat alle pijnen in oogenblikken
+van nood en dwong zijn handen, om toch te werken. Als hij klaar was,
+bekeek hij zijn wonden en zei, met zijn goedigen glimlach van grooten
+jongen: "Ik vrees dat wij niet opschieten!"
+
+Wanneer wij nog onze prachtige baldakijn boven onze hoofden hadden
+gehad, zouden wij de zon kunnen uitlachen!
+
+Wij moesten ons troosten met te zeggen: Ook dit zal wel eens eindigen!
+
+"Een yurta!" riep de Prins uit.
+
+Het was twee uur 's middags.
+
+Die woorden troffen ons, alsof ons een wonderverschijning was
+aangekondigd.
+
+"Waar? Waar?"
+
+"Daar ginds, links onder die rotsen."
+
+Komt de wereld terug? Het zijn zeker nomaden op reis, er zijn hier
+geen weilanden, wie kan hier leven?
+
+Lang bekeken we de hut, waaraan een paard was vastgebonden. Kort daarna
+zagen wij een beladen kameel, door een Mongool begeleid, die stil was
+blijven staan en gebaren tegen ons maakte. Wij wachtten hem af, en
+de Mongool kwam diep buigend naar ons toe. Hij haalde vervolgens uit
+zijn jas een pak met doeken, die hij langzaam begon uit te pakken. In
+het eerste was een ander pak, in het tweede een derde. Eindelijk uit
+het laatste kwam een telegram, dat de man ons plechtig overhandigde.
+
+Het telegram was aan du Taillis gericht en we gaven het den man
+terug en beduidden, dat hij door moest gaan naar het zuiden. Hij
+pakte het telegram weer netjes in--wat een zeer goede manier is,
+om een kostbaar papier niet te verliezen, maar niet is aan te raden
+voor drukke zakenmenschen. Wij merkten, dat de kameel was beladen
+met twee kannen benzine, en we begrepen hoe de zaak in elkaar zat;
+de Spijker kwam denkelijk benzine te kort en had getelegrafeerd van
+Pong-Kiong naar Udde, om twee kannen van het depôt over te zenden,
+en dat waren dan zeker die kannen.
+
+Te Pong-Kiong hadden wij eenige liters van onze benzine gegeven,
+en zoo hadden ook de Dion-Bouton's gedaan.
+
+Om vier uur bevonden wij ons in een vlakte, waarin zich hier en daar
+lage rotsen verhieven als klippen in de zee. Den vorigen dag hadden wij
+als wanhopigen gezocht naar Pong-Kiong, en nu zagen wij in elke rots
+een Udde. We werden natuurlijk teleurgesteld. Om de telegraafdraden
+niet uit het oog te verliezen trachten wij ze overal te volgen, over
+heuveltoppen, tusschen steenen en rotsen. Het voortgaan werd daardoor
+zeer bemoeilijkt. Tegen vijf uur zagen wij een hoogte, bestaande uit
+een groep ronde rotsen en aan den voet, bijna niet van de steenen en
+rotsblokken te onderscheiden, een klein chineesch huisje: dat was Udde.
+
+Eenige minuten daarna traden wij dat paradijs binnen, in alles gelijk
+aan de andere plaatsen, die wij 's ochtends verlaten hadden.
+
+
+
+In Oerga was de Itala al veel vóór de andere auto's, maar gelukkig
+bleef zij door de telegraaf op de hoogte van de vorderingen
+der tochtgenooten. Het zou aardig zijn, meer mee te deelen over
+de ervaringen van den vroolijken, kloekmoedigen Borghese, den
+kinderlijken, volijverigen Ettore en den waakzamen, opmerkzamen
+Barzini, maar wij kunnen niet verzuimen, in de ons gestelde ruimte
+ook onzen lezers iets te laten hooren van de latere gebeurtenissen,
+vooral, van de indrukken, die de reizigers bestormden, toen zij uit
+de woestenij in de beschaafde wereld terugkeerden.
+
+Na Nischni-Nowgorod werd de straatweg eenzaam. "Wij rekenden er weer
+op", schrijft Barzini, "weldra op onze gewone, ellendige landwegen te
+zijn, zooals iederen dag ons lot was geweest. Dit maal kwam de landweg
+niet; de weg was hard. En dat bleef hij. Den weg, den eigenlijken
+straatweg, hadden wij eindelijk bereikt.
+
+Eindelijk dus! Na een tocht van 7500 kilometer, van zes-en-veertig
+lange dagen van vermoeienis, lijden en ontbering. Wij hadden er
+naar gezocht en er naar verlangd, al toen wij uit de Mongoolsche
+woestijn kwamen; te Kiachta en te Irkutsk meenden wij er reeds op te
+zijn, op ieder station van onzen tocht had de hoop, hem te vinden
+ons getroost. Toen ik den tocht beschreef, heb ik het woord "weg"
+gebruikt om aan de niet te beschrijven plaatsen, waarover wij gingen,
+een naam te geven. In werkelijkheid waren wij over den maagdelijken
+grond gegaan, dan weer eens goed en dan weer eens slecht, over zand,
+slijk, kiezels en over opslag van boomen en struiken. Hier begon de
+weg. Te Kazan hadden wij reeds een voorproefje ervan gehad. Hij begon
+te Nizjni-Novgorod, bij de voor ons onvergetelijke stad, die voor ons
+het keerpunt was, het begin van onzen terugkeer in beschaafde streken.
+
+De grenzen van Europa loopen niet, zooals de aardrijkskundigen aannemen
+en zooals ook wij meenden, door de bosschen langs den Oeral, neen
+zij beginnen te Nizjni-Novgorod met die witte, gemakkelijke lijn,
+waarlangs wij gingen, een lijn, die met allerlei kronkelingen al de
+volkeren met elkaar verbindt. Toen scheen het ons toe, dat wij alle
+moeilijkheden overwonnen hadden. Maar schijn bedriegt! Wij zouden niet
+meer over rotsen behoeven te gaan, niet meer over boomstronken behoeven
+te schokken en te hobbelen; wij zouden niet meer in verraderlijke
+moerassen blijven steken en niet meer door moerasplanten en bosschen
+onze richting moeten zoeken. Den straatweg hadden wij maar te volgen,
+hij was onze vriend, onze gids, onze hulp. Hij bracht ons aan het doel.
+
+Wij uitten een kreet van vreugde, toen wij, op een heuvel staande,
+hem tot aan den gezichteinder konden volgen. En toch bleef er
+een twijfel, een gevoel van angst ons bij; wij waren te dikwijls
+teleurgesteld geworden om te gelooven, dat de weg niet spoedig
+zou eindigen. Wij konden ons nog niet aan zoo'n geheele en snelle
+verandering gewennen. Het was te mooi.
+
+In het begin was de verandering niet zoo radicaal, ten minste niet
+wat de bruggen betrof, welke oud en zwak waren en waarvan de planken
+onder de wielen verschrikkelijk kraakten. Terwijl wij snel reden,
+bezweek een der bruggetjes onder het gewicht van de machine; een
+plank brak. Borghese riep Ettore, die aan het stuur zat, toe:
+
+Met alle kracht!
+
+De motor zuchtte luide, en de auto, die bijna stil was gaan staan,
+vloog vooruit op de hellende planken, en was gered. Achter ons hoorden
+wij een vreeselijk lawaai van vallende planken. Ongeveer vijftig werst
+verder kwamen wij aan de grens van het gouvernement Nizjni-Novgorod
+en toen vonden wij uitmuntende wegen en nieuwe sterke bruggen.
+
+Op het wandeluur reden wij de zindelijke, heerlijke, met groote
+loofboomen beplante stad Wladimir binnen, waar men reeds een vaag
+gevoel van de nabijheid van de heilige stad des rijks krijgt,
+wat men bemerkt aan de vele kerken, graftomben en heilige nissen,
+(welke laatste men ook hier en daar buiten de stad vindt), waarin des
+avonds enkele lichtjes flikkeren, waarvoor de voorbijgangers even in
+het voor bij gaan knielen.
+
+Wij namen onzen intrek in een klein hôtel. Voor den eersten keer gaf de
+vermoeidheid ons den slaap niet. Moskou lag maar een paar uur verder.
+
+
+
+Om zeven uur des morgens reden wij onder de poort met zijn torentjes
+door en gingen met volle snelheid naar Moskou.
+
+De weg baadde zich in zonneschijn, een heerlijke en prachtige weg,
+zoo recht alsof hij door kanonschoten in de steppen, door bosschen,
+velden, over stroomen en plassen geschoten was. In die strenge rechte
+lijn is iets grootsch en iets verhevens. Zoo'n wondere weg kan ons
+alleen leiden naar het verheven Sanctuarium des Rijks.
+
+Wij verlangen vurig er spoedig te komen. Wij vliegen. Het is, of
+de machine ons begrijpt en met ons meevoelt; regelmatig en zwijgend
+gehoorzaamt zij aan de geringste beweging van de versnelling, vliegt
+vooruit en houdt zich stipt aan het stuur, dat Borghese in de hand
+heeft, veert zachtjes op de banden met lichte schommelingetjes,
+die ons in een zoeten slaap schijnen te willen wiegen. Om acht uur
+kwamen wij door een stadje.
+
+De menschen vlogen uit hun winkels, kwamen uit de zijstraten aanhollen
+en groetten ons hartelijk. Zelfs een dikke gendarm, met vriendelijken
+lach om den mond, sloeg voor ons aan. Toen wij hem voorbij gingen,
+vroegen wij hem:
+
+"Hoe heet deze stad?"
+
+"Pokrow."
+
+Daar waren wij verbaasd over. Pokrow ligt ongeveer 80 werst van
+Wladimir en wij zouden dus, als wij met deze snelheid voortgingen,
+vóór tienen in Moskou zijn. Maar dat mocht niet; wij mochten voor
+twee uur in den middag niet te Moskou aankomen. Waarom niet? Wel,
+uit beleefdheid. Den vorigen avond had men ons telegrafisch gevraagd,
+hoe laat wij daar dachten aan te komen en de Prins, denkende aan alle
+eventualiteiten, had ruim gerekend en geantwoord: Denkelijk om twee
+uur. Wij waren dus genoodzaakt, vrijwillig onderweg halt te houden,
+en wij besloten dus eens op ons gemak "ons twaalf uurtje" te gebruiken.
+
+Een half uur later stonden wij te Bogorodsk voor het voornaamste
+hotel. Wij gingen aan tafel zitten met de ernst en deftigheid, die
+wij onwillekeurig in acht namen bij den eersten keer, dat wij weer
+in een beschaafde omgeving fatsoenlijk koffiedronken. Wij bestelden
+een flesch champagne; dat was de tweede, die wij op reis zelf besteed
+hadden, de eerste was in Tankoy geweest. Van Peking af tot hier toe
+hadden wij nooit in een hotel of restauratie een tweede ontbijt aan
+tafel gebruikt; wij hadden het óf op de auto verorberd óf het geheel
+vergeten.
+
+Wij waren blij, bijna kinderlijk blij. Het weêr werd ongunstig,
+het begon te regenen, maar het weer kon ons nu niets meer schelen,
+wij lachten er wat over; de regen zou ons nu niet meer ophouden. Deze
+vijandelijkheden kwamen nu te laat en waren geheel doelloos. Onze oude,
+taaie, onvermoeide vijand, het weêr, was nu overwonnen.
+
+In een ommezien verspreidde het bericht van onze aankomst zich door
+de stad. Het publiek vulde spoedig de plaats achter het hôtel, om
+onze automobiel te bekijken; andere lui stonden voor het hôtel door
+de glazen te loeren om ons te zien. Wij werden door autoriteiten,
+door ambtenaren en notabelen bezocht. Van alle kanten kregen wij
+uitnoodigingen, waarvoor wij wel moesten bedanken, als wij ten minste
+van daag en niet morgen om twee uur in Moskou zouden aankomen. Maar
+van één uitnoodiging konden wij niet af; wij moesten een glas champagne
+gaan drinken bij een dame, die eenige van de grootste katoenfabrieken
+van heel de streek bezit en die met een chiek rijtuig gekomen was om
+ons zoo beleefd mogelijk uit te noodigen, zoodat wij _nolens volens_
+aannamen. De fabrieksarbeiders stelden zich op, om ons te begroeten
+toen wij voorbij kwamen en het aardige houten villaatje van de
+eigenares betraden.
+
+Precies om twaalf uur zaten wij weer in de auto en reden met de
+grootste versnelling om tijd te winnen, want wij waren bang, dat wij
+ons te lang in Bogorodsk opgehouden hadden. Wij waren ongeveer op 30
+werst afstand van Moskou, toen wij twee kranige soldaten zagen, die
+wij voor kozakken uit Kuban hielden, met schilderachtige circassische
+uniformen, met hun rijken patroongordel over de borst, hun langen
+dolk op zijde en den hoogen kolbak op het hoofd. Zij staan tegenover
+elkaar, ieder aan een kant van den weg, en zoodra wij gepasseerd
+zijn, volgen zij ons in galop. Op afstanden van honderd meter staan
+weer kozakken om den weg te bewaken, die zich hij den stoet voegen,
+welken wij achter ons hebben. Wij bemerken al heel spoedig, dat die
+veiligheidsdienst voor ons georganiseerd is, om te zorgen, dat de weg
+vrij is en dat alle wagens, zoolang naar den kant van den weg gaan,
+totdat wij gepasseerd zijn. Deze soldaten behooren tot een nieuw
+korps gendarmerie, dat na de ontlusten te Moskou georganiseerd is.
+
+Het verwonderde ons, dat karrijders niet woedend waren, ons niet
+beleedigden, maar ons zelfs levendig en hartelijk groetten. Maar de
+verrassingen waren nog niet uit. Toen wij omstreeks kwart over éénen
+in Kordenky, een voorstadje van Moskou kwamen, zagen wij een groote
+file prachtige automobielen staan, en andere, die luid toeterend
+aankwamen. Dat waren de eerste groote auto's, die wij zagen. Zij waren
+ons tegemoet gekomen. Een luid "Hoezee!" weerklonk. Men verdrong zich
+om ons en schudde ons wel honderdmaal de hand.
+
+Het was een onbeschrijfelijk oogenblik.
+
+Op het strakke, deftige gezicht van Borghese zag ik nu toch een trek
+van aandoening trillen. Nog vier duizend kilometer waren wij van Parijs
+verwijderd, maar het leek ons nu, of wij daar reeds waren. Wij waren
+weer te midden der "onzen" en gevoelden ons weer thuis. De tijd van
+de eenzaamheid was nu voor goed achter den rug.
+
+Met bewogen hart en met een oog, niet enkel vochtig door den wind en
+den regen, stapten wij uit de auto, om door onze begroeters ontvangen
+te worden. De president van de Automobilistenclub van Moskou, op
+wiens initiatief deze ontvangst op touw gezet was, deelde ons mede,
+dat wij tot eereleden van de club benoemd waren en overhandigde ons een
+kostbaar geëmailleerd gouden insigne, dat wij direct op onze bemodderde
+mutsen bevestigden. Nu volgde de voorstelling van den consul-generaal
+van Frankrijk Lebrun, van den belgischen consul Zenker, van den
+italiaanschen consul Fumasoni, dien wij reeds uit Nizjni-Novgorod
+kenden, van alle leden der club en der wielrijdersvereeniging der
+italiaansche kolonie. Ik bevond mij in gezelschap van vele mijner
+collega's: den correspondent van _Le Matin_, die den Prins voor zijn
+courant, die het plan Peking-Parijs opgevat had, welkom heette; ik
+vond er mijn collega van de _Daily-Mail_, die ons met den spoorweg
+van plaats tot plaats gevolgd was, terug en nog vele buitenlandsche
+journalisten. Er waren ook dames. Een van haar had het fijn gevoelde
+idee gehad een bos rozen op onze auto te leggen, zeker om deze,
+waaraan wij eigenlijk het gelukken van onzen tocht voor een groot deel
+te danken hadden, niet te doen vergeten. Een verfrissching werd ons
+door den voorzitter der automobilistenclub aangeboden in een naburige
+isba--een huisje van ruw hout gemaakt, waarvan de inwoners verbaasd
+opkeken, dat er zooveel voorname lui bij hen kwamen.
+
+Naar Moskou, naar Moskou! werd er geroepen.
+
+Het phantastische gezicht van zooveel snelle wagens achter elkaar
+bracht mij een anderen stoet in de gedachte en wel dien in Mongolië,
+op den weg naar Urga. Ik zag weer die woeste cavalcade van fiere
+ruiters, met hun veelkleurige kleeren en met hun spitse hoeden, een
+stoet, die ons deed denken dat de auto door alle woeste aziatische
+barbaren gevolgd werd. Maar nu leken wij wel de barbaren, bestoven
+en bemodderd als wij waren, in een onoogelijke vuile, beslijkte kar,
+met verroeste spatborden en oud leeren touwwerk; terwijl achter
+ons de blanke en geëmailleerde aristocratische auto's schitterden,
+waarin dames in lichte zomertoiletjes zaten, wier veêren, bloemen,
+voiles en linten in den wind fladderden.
+
+Plotseling zagen wij Moskou aan den gezichteinder. Het is één
+lichtschittering van al die vergulde koepels boven die onmetelijke
+zee van witte gebouwen. Het was een imponeerend gezicht. Het leek
+een droom.
+
+Wij kwamen in de voorsteden, vol fabrieken, werkplaatsen, hooge
+rookende schoorsteenen; nieuwe van het werk weerklinkende voorsteden,
+die als een gordel de plechtige stilte van het oude heiligdom omgeven.
+
+Maar wat is er eigenlijk te doen? De straat wordt door menschen
+overstroomd en wel door de arbeiders, die de fabrieken bij honderden
+en duizenden uitstormen, mannen, vrouwen, jongens en meisjes. De ramen
+zijn dicht bezet. Uit de buurtspoor komen duizenden ons hollend te
+gemoet. Wat is er toch te doen?
+
+Maar toen wij naderbij kwamen, begrepen wij het. Een donderend geluid
+hoorden wij, den welkomstgroet van het volk, ons gebracht met de stem
+van de menigte. De groet herhaalde zich, breidde versterkt zich uit,
+plantte zich voort overal waar wij kwamen, volgde ons; wij bevonden
+ons er midden in; vóór ons, achter ons, links en rechts. En wij waren
+volstrekt niet overtuigd, dat wij die geestdriftige ontvangst verdiend
+hadden, maar zij maakte op ons toch een sympathieken indruk. Wij
+hoorden roepen: _Evviva l'Italia_ (Leve Italië), oorverdoovend
+handgeklap. Op de impériaals van de tram stonden de passagiers op,
+en namen den hoed af, de koetsiers, de conducteurs en zelfs de
+politieagenten groetten ons.
+
+Wij konden links en rechts buigen, zooals een vorst in zijn rijtuig,
+de menigte groet. Borghese mompelde verwonderd:
+
+"Maar wat hebben wij toch ten slotte bereikt?"
+
+Zoo kwamen wij door de voorstad Novaya Andronoyka en gingen door
+Rogojskaja de eigenlijke stad in. Een speciale politiedienst hield
+den weg vrij. Spoedig kwamen wij in het centrum van de stad, waar
+zij haar gewoon, kalm aanzien had. Zwijgend groette men hier. Langs
+grootsche boulevards kwamen wij eindelijk aan de eerbiedwaardige, oude
+muren van het Kremlin, waar de menschen niets van ons af wisten en
+vragend stil bleven staan om den stoet te zien voorbijtrekken en niet
+konden begrijpen, dat zooveel prachtige automobielen zoo'n leelijke,
+vuile auto, waarin nog smeriger lui zaten, volgden.
+
+Toen wij in het hôtel afstapten, werd er dadelijk beslag op ons
+gelegd door de commissie van den wedstrijd. Zij wilde ons een feest
+aanbieden, dat minstens twee dagen zou duren, om het geheele programma
+af te doen. Ofschoon wij vermoeid waren, namen wij de invitatie aan
+en besloten tot een halt van twee dagen, maar met het vaste plan,
+voortaan niet meer voor de verleiding te bezwijken. Wij zouden zonder
+een dag rust van Moskou naar Parijs gaan. En Petersburg dan? Ook in
+Petersburg werden wij gewacht. Wel is waar, stond de hoofdstad van
+Rusland niet op ons programma, daar zij te ver af lag. Kozen wij den
+weg van Perm en besloten wij tot het bezoek aan Petersburg, dan maakten
+wij een omweg van minstens zeshonderd kilometer. Maar het Peterburgsche
+comité, dat voor de verdeeling van onze benzine-depots gezorgd, ons
+de wegen aangegeven en in de voornaamste steden sub-comités gevormd
+had om ons te ontvangen en inlichtingen en hulp te verschaffen,
+het comité, dat zich allerverdienstelijkst had gemaakt, dat konden
+wij niet negeeren door zijn uitnoodiging van de hand te wijzen. Wij
+moesten dus naar Petersburg gaan, maar wij zouden er niet langer dan
+een paar uur blijven. Dan kwam Berlijn ook nog, van waar wij reeds
+te Tomsk telegraphisch uitnoodigingen ontvangen hadden.
+
+Te Moskou werden ons alle middagmalen, lunches en soupers aangeboden,
+die wij onderweg overgeslagen hadden. Onze gehardheid, waardoor wij
+alle vermoeienissen en ontberingen hadden kunnen verdragen, begon
+te verminderen onder deze groote reactie, waaraan wij geen weerstand
+konden bieden wegens de groote vriendelijkheid, waarmee zij gepaard
+ging. Wij werden onthaald door de italiaansche kolonie, zij wilden
+ons kostbare souvenirs aanbieden, die waarlijk niet noodig waren, daar
+de herinnering aan deze oogenblikken blijvend voor ons is; wij werden
+ontvangen door de automobilisten-club, door den italiaanschen consul,
+door oude en nieuwe vrienden; wij toastten, bezochten concerten,
+zoowel vocale als instrumentale, de prachtigste en meest geroemde
+restaurants van Moskou, de _Metropol_, _l'Ermitage_ en _Mauritania_,
+dat verscholen ligt tusschen het dichte loof van het Petrowskypark
+en bekend is door den drom zijner cosmopolitische bezoekers--en het
+elegante _Yard_, waar de concerten des nachts om twaalf uur beginnen
+en met zonsopgang eindigen.
+
+De automobielen uit Moskou stonden te onzer dispositie, om de stad en
+de omstreken te gaan bezichtigen. Zoo gingen wij den zonsondergang op
+den historischen _Vorobievy Gory_ of Musschenberg zien, waarop Napoleon
+de Groote stil bleef staan om het tooverachtig schoone panorama van
+Moskou in den avond van den 14den September 1812 te bewonderen. De
+wegstervende zon kleurde de onmetelijke, trotsche stad als met bloed;
+de vergulde koepels zonden stroomen van vlammen uit en hulden alles
+in vuur en licht. Het was een heerlijk schouwspel.
+
+Wij werden uitgenoodigd voor de harddraverijen in het wereldberoemde
+hypodroom, het mooiste van de wereld. Op de monumentale tribune
+konden wij de verschillende phasen van den voortdurenden wedstrijd
+tusschen russische en amerikaansche paarden volgen, een wedstrijd,
+die alle dagen plaats heeft, ook in den winter, wanneer de baan met
+sneeuw bedekt is en de paarden voor lichte sleedjes gespannen zijn.
+
+Hier heeft men ons alle genietingen doen smaken van het zonderlinge
+en vreemde leven van deze "eenige" stad, van de echte hoofdstad van
+Rusland zonder ministeries, die tegelijkertijd antiek en modern, een
+heilige stad en toch vol nijverheid is, die zich amuseert ook onder den
+tegenwoordigen staat van klein beleg, waardoor de rijke equipages door
+met een geweer gewapende soldaten bewaakt worden en kozakkenpatrouilles
+met een karabijn aan den bandelier achter de rijtuigen aandraven. Het
+gebeurt niet zelden, dat er onverwachts in de groote straten door de
+politie het bevel gegeven wordt, dat alle rijtuigen op zij moeten
+gaan en het midden van de straat vrij moeten laten, en dat men dan
+drie of vier rijtuigen ziet, die in galop voortrijden, voor, achter
+en op zijde geëscorteerd door kozakken met geladen pistolen in de
+hand; dit is een geldtransport van het rijk. Men ziet, het gevaar,
+dat de roebel loopt, verschaft hem vorstelijke eer.
+
+Ondertusschen had de automobiel haar reistoilet wat opgeknapt; zij was
+goed afgewasschen en gepoetst. Anders had zij niets noodig gehad. Bij
+het onderzoek van de machine waren automobilisten, _sportsmen_,
+journalisten en chauffeurs tegenwoordig en het had in de _garage_
+van het Hotel Metropool plaats. Tot onze eigen verwondering waren de
+verschillende onderdeden, die aan sterke slijtage onderhevig zijn,
+geheel in orde, bijv.; "de kleine afslaghamertjes van de vonk," kleine
+excentrische schijfjes, die 1200 à 1400 maal per minuut ronddraaien en
+de inlaatkleppen, die iedere minuut 2400 à 2800 slagen doen. Bepaald
+als nieuw vonden wij de kamwielen van den versnellingsbak, de lagers
+en de overbrengingsassen, die ook bekend zijn bij veel technici onder
+den naam cardans en die door veel vaklui voor minder sterk dan de
+kettingoverbrengers gehouden worden. Alleen het wiel, dat door een
+_mujik_ tusschen Perm en Kazan gerepareerd was, werd door een ander
+vervangen, omdat men ondervonden had, dat het slingerde en de banden
+hinderde.
+
+Dat wij dit in den steek moesten laten, vonden wij vervelend, want
+wij hadden aan dit ruw bewerkte wiel heel wat te danken.
+
+Op den morgen van den 31sten Juli, precies om 4 uur, reed onze
+automobiel, veel lichter geworden door de groote vermindering van
+onze bagage, de _garage_ van het hôtel Metropool uit. Zij liet in
+Moskou alle voorwerpen, die wij voor den onderzoekingstocht noodig
+gehad hadden en die haar zoo'n vreemd aanzien hadden gegeven achter:
+de touwen, den ketting, het windas, de schoppen en de houweelen.
+
+Langzamerhand had zij op den rit alle onnutte en overtollige dingen
+weggeworpen. Twee spatborden had zij te Kalgan achtergelaten en twee
+in de mongoolsche vlakte; zij had blikken met _corned_-beaf en groente
+gestrooid en als een luchtballon ballast uitgeworpen en dat alles
+om de kracht van de veêren te verhoogen. Toen zij te Moskou aankwam,
+had zij niet veel meer, dan dat, wat wij persoonlijk absoluut noodig
+hadden en natuurlijk de reservebanden. En dat had zij vastberaden
+gedaan, evenals een athleet, die zijn kleeren uittrekt, om vrijer in
+zijn bewegingen te zijn.
+
+Door vele auto's gevolgd, die ons uitgeleide deden, gingen wij snel
+door de stad heen, die al druk was. De morgenstond is in Moskou een
+drukke tijd door de velen, die uit de restaurants en van de concerten
+huiswaarts keeren. Nu kregen wij bij ons vertrek den groet van hen die
+zich amuseeren, zooals wij bij onze aankomst begroet waren door hen,
+die met werken hun brood moeten verdienen. Menschen met zwarte rokken
+en witte dassen groetten ons allerhartelijkst uit hunne rijtuigen,
+en op de balcons, der sociëteiten werden ons vriendelijke ovaties
+gebracht. Wij passeerden de elegante barrière Twerskaja, bij het
+Smolensker station en sloegen de _St. Peterburgkoje Chaussée_, den
+weg naar Petersburg in, waarop de wersten niet meer door genummerde
+palen, maar door monumentale obelisken aangegeven worden. Aan onze
+rechterhand lag het Petrowskj-park; in zijn tallooze paden reden nog
+rijtuigen met lui, die uit verschillende café's kwamen.
+
+Opzichtige toiletjes, die wat verfrommeld waren, gingen ons
+voorbij, ook hooge hoeden, die verkeerd op het hoofd stonden en wat
+waggelden; weer werden wij gegroet, wel heesch maar hartelijk. Men
+had ons dadelijk aan den vreemden vorm van onze auto, die in alle
+geïllustreerde bladen gestaan had, en ook aan de italiaansche vlag,
+die vroolijk op onzen wagen wapperde, herkend.
+
+Buiten de stad was het doodstil. Het mistte. De zon was bleek en kwam
+in nevels op, die steeds dichter werden en wel zoo, dat wij niet meer
+onderscheiden konden, wat er ter zijde van den weg was. Wij reden door
+een grijze oneindigheid, waardoor wij niets zagen, zelfs niet eens de
+op ons volgende auto's, die voortdurend hun signaalhorens gebruikten.
+
+Tegen zes uur kwam de zon hier en daar door den mist heen. De horizon
+scheen effen en scherp begrensd. Men zag er witte klokketorens boven
+het nog niet goed zichtbare groen uitsteken; maar later werd alles
+langzamerhand goed zichtbaar. Wij zagen weer hetzelfde eentonige
+landschap, dat wij reeds weken lang gezien hadden. Wij kwamen door het
+grootendeels van hout gebouwde stadje Klin, wij wisselden haastig
+groeten met de automobielen, die ons tot hier begeleid hadden,
+en vervolgden alleen onzen weg, luisterden naar het eentonige,
+rhythmische geluid van den motor en ademden met volle teugen de
+frissche morgenkoelte in.
+
+Om acht uur kwamen wij in een andere stad met een oostersch aanzien,
+met vergulde, blauwe en verschillend gekleurde koepels; het was Twer,
+de stad met zijn veertig kerken en de stad, waar de scheepvaart op
+de Wolga begint. De menschen stonden stil, om naar ons te zien en
+groetten ons in het voorbijgaan warm. Voor den tweeden keer gingen
+wij de Wolga over en wel over een spiksplinternieuwe, prachtige,
+hangende brug; maar hier was zij zoo smal, dat wij den kolossalen
+stroom van Nizjni-Novgorod en van Kazan, waar zij zoo breed als een
+zeeboezem is, nauwelijks herkenden.
+
+Wij vlogen voorbij steden en dorpen, rijke, eenzaam gelegen kloosters,
+door pijnbosschen, over op steppen gelijkende vlakten, en langs
+akkers, wij hadden een grooten afstand af te leggen en hielden er
+goed den gang in. Wij wilden te Novgorod, 485 kilometer van Moskou
+overnachten. Eenige boeren die aan het hooien waren, kwamen in den
+looppas het het land af naar den weg toe, met de zeis over de schouder,
+aanhollen om ons te zien.
+
+Een hunner, een jonge, blonde man, riep ons toe:
+
+"Komt jelui van Peking?"
+
+"Ja!"
+
+Toen zwaaiden allen met de muts en schreeuwden:
+
+"Hoezee!"
+
+Wij lachten.
+
+Het voorrecht ook de vermakelijke zijde van iedere zaak te zien
+en dit niet te verbergen, wat misschien somtijds wel onbeleefd is,
+een trek van het latijnsche karakter, kwam bij ons, in plaats van
+aandoening, boven.
+
+Om tien uur kwamen wij te Torshok aan, waar een benzine-depôt was. De
+benoodigdheden, die wij op den tocht noodig hadden, waren tot Moskou
+geregeld geworden, verder niet, daar de Prins, toen hij den te volgen
+weg vaststelde, nog niet wist, hoe hij van Moskou naar de grenzen zou
+gaan, en in de meening verkeerde, dat hij in Rusland overal benzine
+zou vinden. Op een telegrafische aanvrage, belastte Nobel zich weer
+met het aanleggen van depôts tot aan de grenzen.
+
+Aan den ingang van de stad, op den straatweg, stonden eenige mannen
+met vaten benzine en olie op ons te wachten. In weinige oogenblikken
+waren onze réservoirs gevuld en voort ging het weer.
+
+Nooit hebben wij zooveel kilometers afgelegd; het waren er
+vijftig. Het gevoel heeft ons bezield ons te moeten haasten,
+en dit gevoel werd steeds sterker. Werst aan werst werd snel
+afgereden. Wij raadpleegden de kaart, maakten onze berekeningen,
+maar schonken aan de streek, die mooier en schilderachtiger werd,
+weinig aandacht. De landelijke woningen werden meer karakteristiek,
+waren met houten snij- en beeldhouwwerk versierd, boven de ramen
+hadden zij veelkleurige ornamenten, met motieven, die aan de oude
+slavische kunst ontleend waren en nog van de weelde en den rijkdom
+der middeleeuwen getuigden. Maar daarvoor hadden wij geen oog meer;
+wij keken slechts naar den weg, alsof wij hem nog voor de machine in
+vliegende vaart wilden afleggen.
+
+Maar toen wij de grenzen van het gouvernement Twer over waren, werd de
+weg, helaas, slechter. Wij verminderden onzen gang tot op 25 kilometer
+per uur ten gevolge van een plotselinge hevige donderbui, die den
+geheelen dag aanhield. De gedachte, dat er tijdens ons feestvieren
+te Moskou geen druppel regen gevallen was, maakte onze stemming nu
+juist niet opgewekter.
+
+Vaarwel wegen, velden en middeleeuwsche huizen! En die regen begeleidde
+ons, zooals wij den geheelen morgen mist gehad hadden, tot Novgorod,
+dat op de oevers van de Volkhof in de nabijheid van het kalme en groote
+meer Ilmen ligt. Geen stad had op ons dien somberen indruk; gemaakt,
+dien wij van Novgorod kregen; het was of zij om haar macht en haar
+roem treurde. Er bestaat in het Russisch een spreekwoord, dat luidt:
+"Wie kan tegen God en tegen Novgorod op!" Dit bewijst, dat de taal, dat
+de beteekenis der woorden langer kan blijven bestaan dan de zaak zelf.
+
+Wij hadden spijt, dat wij zoo'n grooten omweg maakten, waardoor wij
+geen kilometer nader bij het doel kwamen. Wij gingen in noordelijke
+richting. Het uitstapje naar Petersburg was een onderbreking eigenlijk
+van den tocht. Wij hadden den rechten weg verlaten.
+
+Wij vonden te Novgorod den lichten noorderlichtnacht terug; maar
+het licht was niet helderder dan dat van de volle maan. Dit licht
+scheen den geheelen nacht door de ramen van ons hôtel. Wij hoorden
+het plassen van den regen op de slapende stad.
+
+Het regende nog, toen wij Novgorod des morgens om zes uur verlieten;
+het was een fijne, aanhoudende regen, die onbarmhartig uit den
+winterachtigen hemel op ons neer kwam en den weg glibberig maakte.
+
+Wij gingen het Kremlin voorbij, waarbij de stille en bijna ontvolkte
+stad zoo dicht mogelijk gebouwd is, alsof zij angstig nog bescherming
+van de massieve muren met schietgaten verwachtte en gingen langs
+den _Bolschaja Peterburgskaja_ den straatweg naar Petersburg de stad
+uit. Dadelijk reden wij door het open veld.
+
+Uren lang reden wij zwijgend en vervelend door den regen, alleen de
+nabijheid van Petersburg troostte ons. Spoedig kwamen wij voorbij
+villatjes, tuinen en parken, de voorboden van een groote stad. Toen
+zagen wij aan den horizon een dichten, laag neerhangenden, zwarten
+rook van de fabrieken. Een mijlpaal gaf ons aan, dat wij nog 20 werst
+van Zarkoje-Selo af waren. Het was acht uur en wij hadden dus in vier
+uur 120 kilometer afgelegd.
+
+Onverwachts zagen wij een stilstaande automobiel, die op ons stond
+te wachten, die ons den weg zou wijzen, en waarop te lezen stond
+met groote letters, "Parijs-Petersburg". Het was een licht wagentje
+van 12 paardenkracht, dat door den eigenaar, den heer Efron, een der
+actiefste leden van de petersburgsche automobilisten-club, zelf uit
+Parijs hier gebracht was, en die expres het opschrift er op geplaatst
+had, omdat hij graag had, dat men dit wist.
+
+Spoedig en snel werden er groeten en handdrukken gewisseld en wij
+reden achter onzen loods door de ruime straten, die naar de residentie
+leiden. Het regende niet meer.
+
+Wij gingen over de vlakte, waar de parades gehouden worden, waar zoo
+dikwijls de hoefslagen van de paarden der kozakken weerklonken hadden
+en het donderend "Hoezee!" der troepen, die voor hun oppermachtigen
+Meester defileerden. Nu was er geen sterveling te zien, het was
+er doodstil en somber. Wij zwommen letterlijk in het groen, vlogen
+langs vijvers, door bloeiende parken, wier kleuren door den regen weer
+opgefrischt waren. En tusschen dit alles door zagen wij de prachtige,
+door militairen rondom bewaakte Keizerlijke residentie.
+
+Het zand maakte onzen gang onhoorbaar; de automobielen gleden en
+vlogen achter elkaar aan. Wij ontmoetten een troep kozakken te paard;
+de officieren groetten ons, toen zij onzen wagen herkenden.
+
+Toen wij de parken door waren en op Petersburg aanreden, werden
+wij plotseling door een geestdriftig "Hoezee!" tot staan gebracht;
+een file automobielen stond ons op te wachten. Wij stapten uit en
+werden dadelijk door een feestelijke menigte omringd. Wij werden door
+den militairen attaché van Italië, die den Prins in naam van den
+italiaanschen ambassadeur kwam complimenteeren, begroet. Wij zagen
+ook den italiaanschen consul, een groot aantal leden der russische
+automobilisten-club, den secretaris Boekel, Perelman, den president
+van de Peking-Parijs-Commissie, en een massa dames, die onzen wagen
+met bloemen bestrooiden.
+
+Nog veel automobielen kwamen zoo gaandeweg aan, om ons te
+begroeten. Het scheen, dat men ons zoo vroeg niet had verwacht, want
+wij waren hier op de afgesproken vereenigingsplaats, van waar men het
+plan had gehad, ons tegemoet te rijden. En wij waren bijna de eersten
+op de _meeting_. Men had ons om één uur verwacht, en het was nog geen
+twaalf. Evenals te Moskou had Borghese, wien telegraphisch gevraagd
+was, hoe laat wij dachten aan te komen, den tijd op zijn Siberisch
+wat ruim genomen, en daardoor waren wij zoo vroeg gekomen, dat men
+met het oog op het programma der festiviteiten, ons verzoeken moest,
+een eindje terug te keeren.
+
+Dus in plaats van onzen weg naar Petersburg voort te zetten, gingen
+wij, gevolgd door alle andere automobielen, de donkere allées van het
+Keizerlijke park weer in. Een der auto's van den president reed nu als
+loods voor ons uit, met een vlag, vreemd genoeg, een witte vlag met een
+roode schijf in het midden, de nationale vlag der Japaneezen. De drukke
+stoet ging tot aan het station van den spoorweg Zarkoje-Selo, waar men
+op de gedachte kwam, dat men met eten het best den tijd kon verdrijven.
+
+De restauratiezaal werd bestormd; de champagne stroomde en de toasten
+vlogen heen en weer. De secretaris van de russische automobielenclub
+biedt Borghese een herinnerings-medaille van goud, met zilver
+geëmailleerd, aan, en liet op onze machine een élegante zilveren
+plaat met gouden letters en de initialen der club: Peking-Parijs,
+Petersburg, 19 Juli 1907, hechten.
+
+Om twee uur werd de tocht naar Petersburg ondernomen. Toen ging de
+triomftocht voort, met een halte te Berlijn en den grooten jubel,
+waarmee in Parijs op 11 Augustus de winnaar in den wedstrijd werd
+begroet.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Van Peking naar Parijs per auto, by 
+Luigi Barzini and Scipione Borghese
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VAN PEKING NAAR PARIJS PER AUTO ***
+
+***** This file should be named 17432-8.txt or 17432-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/1/7/4/3/17432/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.