diff options
Diffstat (limited to '17025-8.txt')
| -rw-r--r-- | 17025-8.txt | 4949 |
1 files changed, 4949 insertions, 0 deletions
diff --git a/17025-8.txt b/17025-8.txt new file mode 100644 index 0000000..276d374 --- /dev/null +++ b/17025-8.txt @@ -0,0 +1,4949 @@ +The Project Gutenberg EBook of Sæfarinn, by Jules Verne + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Sæfarinn + Ferðin kring um hnöttinn neðansjávar + +Author: Jules Verne + +Release Date: November 8, 2005 [EBook #17025] + +Language: Icelandic + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SÆFARINN *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman, Jóhannes Birgir Jensson and +the Online Distributed Proofreading Team at +https://www.pgdp.net + + + + + + + +SÆFARINN + + +(Ferðin kring um hnöttin neðansjávar) + + +EFTIR +JULES VERNE + + + + +KOSTNAÐARMAÐUR +PÉTUR G. GUÐMUNDSSON + +REYKJAVÍK +1908 + + +PRENTSMIÐJAN GUTENBERG + + * * * * * + +Sæfarinn. + +(Ferðin umhverfis hnöttinn, neðansjávar). + +Eftir +Jules Verne. + + + + +I. + + +Það var árið 1866, að sá kvittur kom upp og gekk staflaust um öll lönd, +að vart hefði orðið við sjóskrímsl eitt mikið og ilt. + +Sumum fanst nú samt fátt um þessa sögu, sem heyrðu hana í fyrsta sinni. +Sögðu þeir þetta mundu vera sæorminn alkunna, sem kemur í ljós á hverju +ári og hverfur aftur án þess að gera nokkrum manni mein. + +En í þetta sinn urðu margir að láta sannfærast, þó ekki væru þeir +auðtrúa, því skrímsl þetta var séð af mörgum skipum og hvað eftir annað. +Einu sinni sást það frá tveim skipum í senn, og var svo skamt frá þeim, +að gera mátti áætlun um stærð þess. Eftir því sem sagan sagði, var það +miklu meira vexti en nokkurt annað dýr, dautt eða lifandi, sem þekst +hefir í höfum jarðarinnar. Það fylgdi líka sögunni, að það væri ærið +hraðfara, því að á hálfsmánaðarfresti kom það í ljós á tveim stöðum með +þúsund mílna millibili. + +Sögur um sjóskrímslið vóru á hvers manns vörum. Blöðin fluttu langar +greinar um það, og gamanvísur vóru sungnar um það á leikhúsunum. + +Og lærðir menn háðu harðar rimmur. Þeir gátu ekki borið á móti því að +skrímslið væri til, svo margir menn höfðu séð það og svo var hitt, að í +undirdjúpum hafsins þóttust menn vita, að vera mundi risavaxinn gróður +og var ekki ólíklegt að í þeim miklu skógum hefðust við skrímsl og dýr +ýmisleg, sem öllum væru ókunn. Það var því ekki ólíklegt, að þetta +skrímsl hefði hröklast þaðan af tilviljun og flækst upp að yfirborðinu. + +En þá var eftir að vita hvers konar skepna þetta var. Var það risavaxinn +kolkrabbi eða var hægt að skipa því í flokk með hvölunum? + +Sagnirnar sem um það gengu vóru margar og misjafnar, svo lítið var á +þeim að byggja. Sögurnar um sjóskrímslið, sem gengið höfðu í blöðum og +manna munni bárust nú inn í vísindaleg tímarit og urðu þar óþrotlegt +þrætuefni. + +Það var á öndverðu ári 1867, að ég var á heimleið til Parísar úr +vísinda-leiðangri í Nebraska, og var staddur í Nýju-Jórvík. Tíðindamenn +stórblaðanna þefuðu mig uppi þegar í stað, og leituðu álits míns um mál +þetta, sem þá var efst á baugi og mest um talað. Þótti þeim mikið undir +því komið, hvað ég segði um það, því ég var prófessor við +náttúrugripasafnið í París og höfundur bókarinnar: "Um leyndardóma +undirdjúpanna". Ég gat ekki skorast undan því með öllu, en reyndi þó að +forðast allar staðhæfingar. Bar ég það fyrir, að enn væri ókunnugt um +eðli dýrsins og náttúru. Þó þótti mér mest líkindi til, að þetta væri +risavaxið náhveli, eftir öllum líkum að dæma. + +Að dýrið væri hvalakyns, og einmitt af þessu tægi, réði ég af atviki, +sem kom fyrir, meðan ég stóð við í Nýju-Jórvík. + +Það var í aprílmánuði, að gufuskipið "Skotland", eitt með stærstu og +fegurstu skipum Cunard-línunnar, var á ferð úti í Atlantshafi, svo sem +150 mílur vestur af Englands-ströndum. Veður var kyrt og fagurt og +skipið klauf sjóinn með jöfnum hraða. Þá vissu menn ekki fyr til, en +skipið kiptist við, eins og það hefði höggvið niður eða rekist á +eitthvað. Farþegarnir urðu þegar óttaslegnir og Anderson skipstjóri +átti fult í fangi með að telja um fyrir þeim. Mikil hætta gat varla +vofað yfir, því innanrúmi skipsins var skift í 7 hluta með vatnsheldum +milligerðum, svo þó gat kæmi á skipið, og eitt rýmið fyltist sjó, hlaut +það að fljóta eftir sem áður. + +Svo fór skipstjóri niður hið bráðasta, að gæta vegsummerkja. Sá hann þá, +að sjór féll inn í 5. rými, til mikilla muna. Til allrar hamingju vóru +gufukatlarnir ekki þar, því hefði svo verið og sjór komist í eldstórnar, +gat verið voði á ferðum. + +Anderson stöðvaði skipið og lét háseta einn fara fyrir borð og kafa +undir það. Hann kom upp aftur eftir fáar mínútur og sagði, að rifa mikil +væri á botni skipsins, á að gizka 3 álna löng. Engin tiltök vóru á því, +að gera við svo mikinn leka. "Skotland" varð því að halda áfram +ferðinni, þó með minni hraða en áður, og náði heilu og höldnu höfn í +Liverpool þrem dögum eftir áætlun. Skipið var hið bráðasta lagt í þurkví +og menn fengnir til að athuga skemdirnar. Þeir ætluðu varla að trúa +eigin augum! Svo sem 4 álnum fyrir neðan yfirborðslínu var stóreflis +glompa á skipinu, í lögun eins og jafnhliða þríhyrningur; járnþynnurnar +kliptar sundur svo rækilega og snyrtilega eins og það væri gert með +götunarvél. + +Það dýr, sem þessu hafði valdið, hlaut að hafa lagtönn mikla og +hræðilega, og afar tröllaukið hlaut það að vera, úr því það gat rekið +gat á járnskipið svo snögglega, að naumast varð við vart. Það hlaut líka +að hafa góð sundfæri, fyrst það gat losað tönnina og hörfað frá nógu +fljótt eftir áreksturinn. + +Þessi atburður vakti mikla athygli um allan heim, og umtal manna um +sjóskrímslið breyttist nokkuð. Áður höfðu menn litið á það, sem +skringilegan fyrirburð, kveðið um það háðvísur og hent gaman að því. En +nú hætti mönnum að standa á sama um það. Því var kent um urmul af +skipbrotum, sem ekki var fullkunnugt um, og sjófarendur vóru ekki +óhultir um sig fyr en þeir höfðu þurt land undir fótum. + +Blöðin lýstu skrímslinu sem skæðasta mannfélags-óvætt, og í öllum +mentuðum löndum var skorað á stjórnirnar, að gera út skip til að elta +það og ráða það af dögum. + +England gerði ráðstafanir til framkvæmda á þessu, en Ameríka varð fyrri +til, að ferðbúa skip. Um það leyti, sem skipið átti að leggja af stað, +kom bréf til mín frá flotamálaráðaneytinu ameríska. Var mér boðið þar +að fara með gufuskipinu "Abraham Línkoln" í hinn fyrirhugaða leiðangur, +og fylgdi það með, að Farragút flotaforingi hefði tilbúinn klefa handa +mér á skipinu. + +Áður en mér barst þetta bréf, hafði ég ekki ætlað mér annað fyrir, en +fara til Parísar og setjast að í litla húsinu, sem ég átti í +Grasafræðisgarðinum, og njóta lífsins meðal vina og kunningja +og--safnanna minna. Þegar ég var búinn að lesa bréfið breyttist þessi +fyrirætlun mín óðara. Mér fanst ég mega til, að fara að elta náhvelið, +eins og það væri sjálfsögð skylda eða öllu heldur hlutverk mitt í +lífinu. + +Og svo hugsaði ég sem svo: "allar leiðir liggja til Rómaborgar"; hví +mátti ekki segja það sama um París. Nú skyldi blessuð skepnan verða svo +hugulsöm, að láta okkur ná sér nálægt ströndum Frakklands. Ekki var það +óhugsandi. + +"Konsæll!" kallaði ég. + +Konsæll var þjónn minn. Hann hafði fylgt mér á öllum ferðalögum, og var +mér trúr og hollur, enda var mér vel til hans. Konsæll var ættaður og +upprunninn frá Flæmingjalandi, og líkur löndum sínum í háttum og +skapferli. Hann var framúrskarandi hugrór maður, en þó djarfur og +dáðrakkur. Hann varð aldrei hissa á nokkrum hlut, skifti aldrei skapi, +var friðsamur og háttprúður, en hraustur og handtakagóður, ef til þess +kom. Hann var ákaflega vanafastur og vanakær. Í fám orðum,--Konsæll var +hreinasta fyrirmynd, sem þjónn. En Konsæll hafði líka kreddur fyrir sig, +og lét aldrei af þeim. Aldrei nefndi hann mig í ávarpi eða viðtali öðru +vísi en í þriðju persónu. + +"Konsæll!" endurtók ég, og fór að taka saman dót mitt, því nú var kominn +í mig ferðahugur. + +Konsæll var mér eftirlátur,--óhætt var um það. Ég var ekki vanur að +spyrja, hvort hann vildi fylgja mér á ferðum mínum, það var sjálfsagður +hlutur. En nú stóð nokkuð óvanalega á. Það var ófyrsjáanlegt hve löng +þessi ferð mundi verða, og svo áttum við í vændum, að fást við þessa +voðaskepnu, sem gat molað stærsta hafskip eins og eggskurn. Hvað skyldi +Konsæll segja til þess? + +"Konsæll!" kallaði ég enn. + +"Var húsbóndinn að kalla?", svaraði Konsæll og vatt sér inn um dyrnar. + +"Já hafðu alt tilbúið. Við leggjum af stað að tveim stundum liðnum." + +"Eins og húsbóndanum þóknast", svaraði Konsæll ofur rólega. + +"En það liggur mikið á. Láttu í koffortið mitt svo mikið, sem í það +kemst af fötum, nærklæðnaði og hálslíni. Vertu nú bara fljótur." + +"En safngripina húsbóndans?" + +"Safngripina mína--sendum við til Parísar." + +"Eigum við þá ekki að fara til Parísar?" + +"Ha? Ó-nei, ekki nú þegar," svaraði ég út í hött. + +"Gott". + +Við förum dálítinn útúrkrók, Konsæll, við tökum okkur far með "Abraham +Línkoln". + +"Eins og húsbóndanum þóknast". + +"Þú veizt víst hvað stendur til,--að við ætlum að fara að eltast við +óargadýr, þetta illræmda náhveli, og þú mátt geta því nærri, að höfundur +bókarinnar: "Um leyndardóma undirdjúpanna",--sem er tvö bindi í 4. bl. +broti--getur ekki hafnað því tilboði, að verða með í förinni. Þetta er +heiðarlegt hlutverk, en hættulaust er það ekki. Ómögulegt að segja, hvað +fyrir getur komið.--Getur verið, að dýrið sé ilt viðureignar, en +Farragút flotaforingi, er nú líka karl í krapinu." + +"Ég ætla að fara með húsbóndanum", svaraði Konsæll rólega. + +"Hugsaðu þig nú vel um, Konsæll minn", sagði ég, "þetta getur orðið +óhappa ferð. Það getur vel farið svo, að við komum ekki lifandi aftur". + +"Eins og húsbóndanum þóknast!" + +Að tveim stundum liðnum stigum við á skip. Ég sagði Farragút +flotaforingja nafn mitt og svo var mér vísað á klefann, sem mér var +ætlaður. Á þilfarinu iðaði alt í einni bendu, fólk og farangur, því þá +var komið að burtfararstundu. + +"Abraham Línkoln" var einkar fagurt skip, hraðskreið freigáta af nýjustu +gerð. Gufuþenslan í katlinum var komin á hámark. + +Farragút lét kasta landfestum og kallaði niður í vélrýmið: + +"Áfram!" + +Vélin komst á hreyfingu og tók að snúa skrúfuspöðunum með sívaxandi +hraða. + +Á ströndinni stóð múgur og margmenni, og æpti endalaus húrraóp meðan +skipið var að skríða út höfnina, og veifaði höttum og vasaklútum, til að +veita okkur síðustu fararheillaóskirnar. + + + + +II. + + +Við héldum suður með ströndum Suður-Ameríku að austanverðu. Í byrjun +júlí fórum við fyrir suðurodda Ameríku og stýrðum vestur í Kyrrahafið, +því að norðan til í því hafði hvalsins orðið vart síðast. + +Farragút flotaforingi hafði með sér öll áhöld og tæki, sem notuð eru +við hvalaveiðar, sem eðlilegt var, úr því hann ætlaði að veiða hval; en +hann hafði og meira. Honum hafði tekist að ráða til fararinnar, konung +allra hvalveiðamanna, Ned Land. + +Ned Land var frá Kanada. Hann var afburðamaður í iðn sinni. Hann var +sjóngóður, snarráður, ófyrirleitinn og hugrakkur, hverjum manni fremur. +Og svo fimur var hann að beita skutli, að fáum hvölum var undankomu +auðið, sem hann komst í skotmál við. + +Eins og aðrir Kanadamenn talaði hann frönsku jafn vel og ensku. Ég held +honum hafi þótt gaman að tala frönsku. Það var víst helzt þess vegna, að +hann gaf sig meira að mér en öðrum á þessari löngu sjóferð. Annars var +hann heldur fátalaður. + +Dagarnir vóru langir og leiðir á þessari úthafsför. Ned Land var oft á +vakki fram á skipinu og horfði á hvernig það klauf öldurnar fyrir +ofurafli gufunnar. Ég gaf mig oft á tal við hann og þá spjölluðum við um +alla heima og geima. Brátt varð ég þess var, að hann lagði lítinn trúnað +á sögurnar um náhvelið. + +"Ég hefi elt ótal hvali", sagði hann, "skutlað fjölda og drepið marga, +en engan hefi ég séð svo stóran eða rammefldan, að honum væri trúandi +til, að reka gat á stórt járnskip". + +Ég reyndi að sannfæra hann með því, að leiða honum fyrir sjónir, hve oft +það hefði komið fyrir á seinni öldum, að risastór sjóskrímsli hefðu sést +og stundum náðst. + +Ned Land, sem sí og æ tottaði tóbakspípuna, gerði þá ekki annað, en +spýta út um annað munnvikið, og nöldra með fyrirlitningarróm: "Tómir +kolkrabbar!" + +Ég reyndi þá að sannfæra hann um allar þær líkur, sem fengnar vóru með +tilstyrk vísindanna fyrir því, að náhveli væru til, og svo benti ég +honum á það, hvað fyrir hafði komið upp á síðkastið, og vitnisburð +fjölda merkra manna um það mál, manna, sem hann þekti eins vel og ég. + +Ned Land hleypti brúnum og horfði á mig með háðsbros í munnvikunum. Hann +lagði ekki trúnað á eitt einasta orð, sem ég sagði. + +"En heyrið þér þá", sagði ég loks, og hugsaði, að nú skyldi til skarar +skríða, "hvaða grein gerið þér þá fyrir skemdinni á "Skotlandinu"?" + +Nú var Ned Land kominn í klípu! + +"Það er", stamaði hann, "það er . . . ." + +"Hvað þá?" + +"Haugalygi frá upphafi til enda". + +Meira hafði ég ekki upp úr honum; en ekki varð okkur þetta að +óvildarmáli. + +Farragút flotaforingi hafði heitið tvö þúsund dala launum, þeim manni, +sem fyrstur kæmi auga á náhvelið. Óðar en komið var inn í Kyrrahafið +fóru allir að skygnast eftir því. Yfirmenn og hásetar vóru sí og æ uppi +á þilfari, hvort sem þeir áttu að vera þar eða ekki. Þeir sem höfðu +sjónauka miðuðu þeim út yfir sjónhringinn alla vega, en þeir, sem þá +höfðu ekki, urðu að beita berum augum. Þeir sem í förinni vóru, höfðu +auðvitað allan hugann á náhvelinu, og þá drógu ekki tvö þúsund dalirnir +úr áhuganum,--löngunin eftir því, að "verða fyrstur" hafði gagntekið +alla eins og megn hitasótt. + +Ég mændi út yfir hafið eins og hinir, og hafði ekki síður en þeir hugann +á náhvelinu; en mig langaði mest að vita hverrar tegundar dýr þetta +væri, og svo ákafur var ég orðinn upp á síðkastið, að ég stóð á þiljum +uppi frá morgni til kvölds, og gaf mér varla tíma til að matast. En +þegar svo langt var komið, þá fanst Konsæl það vera skylda sín, að gefa +mér viðvörun. Með afar kurteisum og fáguðum orðtækjum bað hann mig að +ofreyna ekki sjónina lengur á þessu. + +Samt gat Konsæll ekki að því gert, að hann hafði glöggar gætur á því, +hvort ekki sæist neitt sérkennilegt á sjónum. Ned Land var sá eini, sem +lét sig þetta engu skifta. Það var eins og hann forðaðist að líta út á +sjóinn. Ég mátti til að setja ofan í við hann fyrir það, því vel gat það +komið að liði, að hann var öllum mönum sjónhvassari, hefði hann bara +fengist til að beita augunum. + +"Það er til einkis", sagði hann, "við önum þetta í blindni hvort eð er. +Það er sagt að þessi undraskepna hafi sést í Kyrrahafinu. Það eru tveir +mánuðir liðnir síðan, og hvar er það nú? Ef það er eins fljótt í förum +eins og sagt er, þá er hætt við að það hafi fært sig eitthvað síðan". + +Það var í raun og veru útlit fyrir, að Ned Land hefði rétt fyrir sér. +Freigátan strikaði úthafið þvert og endilangt, en enginn varð var við +náhvelið. + +Og þar kom að lokum, að áhuginn fór að dofna. Menn fóru að verða +þreyttir á þessu tilbreytingalausa og árangurslausa ferðalagi. Þeim fór +að leiðast, að horfa út yfir hafið autt og endalaust! Það var hvort sem +var alveg árangurslaust! Smátt og smátt fóru menn að efast um, að þessi +undraskepna væri til í raun og veru, og svo mikil brögð urðu að þessu, +að skipshöfnin krafðist þess að síðustu, að haldið yrði heim og leitinni +hætt. + +Það var komið fram í nóvembermánuð og við vórum staddir vestan til í +Kyrrahafinu í nánd við Japan. Þá ákvað Farragút að leitinni skyldi +haldið áfram í þrjá daga. Yrði einkis vart að þeim tíma liðnum, ætlaði +hann að stýra "Abraham Línkoln" heim á leið aftur. + +Þetta glæddi áhugann að nýju. Nú var um að gera, að nota tímann vel, ef +það átti að lánast, að ná í þessa tvö þúsund dali. Svo var farið að +skima eins og áður. + +En svo liðu þessir þrír dagar, að einskis varð vart. Fresturinn var +útrunninn að kvöldi hins fimta nóvember og þá breytti Farragút stefnunni +eins og hann hafði lofað og stýrði í landsuður. + +Ég var staddur á þilfarinu, og var að tala við Konsæl, þegar myrkrið +færðist yfir. Tunglið óð í skýjum og varpaði flögtandi birtu yfir +öldurnar öðru hvoru. En þess á milli grúfði niðsvart náttmyrkrið yfir +úthafinu. + +"Heimskulegt flan er þessi för orðin", sagði ég, "nær hefði okkur verið +að fara rakleitt heim." + +"Og raða upp safngripunum húsbóndans", sagði Konsæll. + +"Og þar á ofan verðum við hafðir að háði og narri!" + +"Það er ef til vill ekki rétt hjá mér, að segja sem svo . . . . .", +sagði Konsæll. + +"Láttu það fljúga, Konsæll". + +"Mér datt í hug, að það væri ekki hyggilegt af mönnum, sem eru eins +lærðir og húsbóndinn, að stofna sér . . . . .". + +Konsæll hætti í hálfu kafi, því upp úr miðri næturþögninni drundi +málrómur Ned Lands alt í einu. + +"Hæ-hó! Sæormurinn mikli! Framundan á stjórnborða!" æpti hann í sífellu. + +Á einni svipstundu ruddust allir upp á þilfar; kyndarar og vélamenn +neðan af neðsta gólfi, hvað þá aðrir. + +Það var að eins ein hugsun, ein spurning, sem fyrir öllum vakti: Hvað +gat Ned Land hafa séð í biksvörtu náttmyrkrinu? + +Eins og tvö hundruð faðma frá skipinu var ljós blettur á sjónum, +líkastur því, sem birtu legði þar upp úr djúpinu. Ég sá undir eins, að +það var ekki maurildi; það var alt annar blær á þessari birtu. Skrímslið +hlaut að vera að eins fáa faðma fyrir neðan yfirborðið, en birtan, sem +ljómaði af því, var með öllu óskiljanleg. Ljósbletturinn var eins og +bungumyndaður og skærastur í miðjunni. + +"Þetta er maurildi!" kallaði einn yfirmannanna. + +Ég laut fram á öldustokkinn og athugaði furðusýn þessa. + +"Nei", sagði ég, "maurildi ber ekki svona mikla birtu. Þetta er eitthvað +skylt rafmagnsljósi. En sjáið þið, það hreyfist, það færist áfram, aftur +á bak; það nálgast?" + +Nú hætti okkur að lítast á blikuna. Ljósbletturinn nálgaðist freigátuna +með miklum hraða en hávaðalaust. Menn æddu um þilfarið og æptu af undrun +og ótta. + +"Kyrrir!" hrópaði Farragút. "Stýrið á stjórnborða; fulla ferð aftur á +bak!" + +Við þessa skipun hljóp hver maður á sinn stað, og "Abraham Línkoln" +skreið aftur á bak í hálfhring. + +"Stýrið á bakborða, áfram!" drundi skipstjórinn, og freigátan rann af +stað frá ljósblettinum. + +Það er að segja,--hún átti að fjarlægjast hann. + +En þessi undraskepna kom á eftir, með tvöfalt meiri hraða. + +Þetta var óskiljanlegt með öllu. Við stóðum á þilfarinu aðgerðalausir og +orðlausir af hræðslu. Dýrið gerði meira en nálgast freigátuna, það synti +hringinn í kringum hana, og fór hún þó með fullum hraða.--Svo hvarflaði +það frá, svo sem mílu vegar, kom svo aftur með fleygiferð og stefndi á +"Abraham Línkoln", staðnæmdist eins og tuttugu skref frá skipinu +og--hvarf. Það hafði auðsjáanlega ekki farið í kaf, því birtan dvínaði +ekki smátt og smátt, heldur þvarr alt í einu, eins og þegar ljós +sloknar. Rétt á eftir kom það í ljós hinum megin við skipið, hvort sem +það hefir nú synt umhverfis það eða undir kjölinn. Við máttum búast við +árekstri þá og þegar, sem gat orðið okkur óhappadrjúgur. + +Nú tók ég eftir einu, sem ég hafði ekki athugað áður: Freigátan fór á +flótta í stað þess að sækja á. Hún var ofsótt í stað þess að ofsækja. Ég +hafði orð á þessu við Farragút flotaforingja. En hann, sem annars var +stillingin sjálf, var nú auðsýnilega ruglaður og ráðþrota. + +"Svo er það", sagði hann, "en ég veit ekki hvaða óvættur þetta er, og +þori ekki að ábyrgjast skipið í þessu myrkri, það væri blátt áfram +heimskulegt af mér að gera það. En á morgun skiftum við um hlutverk". + +"Þér eruð þá viss um að þetta sé eitthvert dýr?" + +"Já", svaraði hann, "ekki er um það að villast; þetta er auðsjáanlega +risavaxið náhveli. En það er þrungið rafmagni, og ef það hefir lagtönn +eftir stærð, og löngun til að beita henni, er það áreiðanlega mesta +skaðræðisskepna, sem nokkurn tíma hefir í söltum sjó lifað. Ég verð að +fara varlega". + +Skipshöfnin var á flakki alla nóttina. Engum kom til hugar að festa +svefn. "Abraham Línkoln" hafði ekki undan hvort sem var, og fór því með +hálfum hraða; og náhvelið hagaði sér eftir því. Það var auðséð, að það +ætlaði ekki að renna af hólmi. + +Um miðnætti hvarf það samt, eða réttara sagt, slokknaði, svo við fórum +að halda að það hefði hundskast burtu. En einni stundu síðar heyrðist +heljar hvinur, eins og vatni væri þeytt út um pípu með feikna afli. + +Á þilfarinu stóðum við Ned Land og Farragút. + +"Ned Land", kallaði flotaforinginn, "hafið þér oft heyrt hvali öskra?" + +"Já", anzaði Ned Land, "en ég hefi ekki heyrt hval öskra fyr, sem ég +hefi grætt á tvö þúsund dali, fyrir það eitt að sjá hann". + +"Tvö þúsund dalina skuluð þér fá", sagði flotaforinginn, "en ég vil fá +að vita hvort það er líkt þessu, þegar hvalir þeyta sjó út um +blástursholuna?" + +"Já, svipað því er þetta hljóð", svaraði Ned, "en miklu sterkara". + +Klukkan tvö sást ljósbletturinn aftur í nokkurri fjarlægð frá skipinu, +og við heyrðum greinilega að dýrið lamdi sjóinn með sporðinum. + +Á freigátunni var hafður viðbúnaður mikill. Veiðarfærum var raðað með +borðum, svo hægt væri að ná til þeirra hvenær sem á þyrfti að halda. Í +framstafn voru látnar tvær fallbyssur. Var önnur svo gerð, að með henni +mátti skjóta skutli, en hin var fyrir sprengikúlur. + +Klukkan 6 um morguninn fór að elda aftur. En þegar fyrsta sólarbjarmanum +sló á loftið, hvarf birtan af hvalnum aftur í einum svip. Stundu síðar +var orðið albjart, en þá lagðist yfir þoka, svo niðdimm, að varla sá út +úr augunum. + +Ég fór upp í reiðann, svo hátt sem kaðlaþrepin náðu, en sumir af +foringjunum fóru alveg upp að sigluhúnum. Svo störðum við út í þokuna, +sem valt í hægðum sínum yfir hafflötinn. + +Ned Land varð aftur fyrstur til að sjá dýrið. + +"Sæormurinn!" æpti hann. "Afturundan, á bakborða!" + +Góðan kipp frá skipinu grilti í dökkleitt ferlíki, sem stóð eins og alin +upp úr sjónum. Dýrið lamdi sjóinn svo afskaplega með sporðinum, að +drifhvítur froðuferill sást aftur af því langa leið. + +Freigátan nálgaðist hvalinn, og gafst mér nú færi á að athuga hann +nákvæmlega. Frásagnirnar um lengd hans voru auðsjáanlega orðum auknar. +Hann var á að gizka 100 faðma langur. Skrokkurinn var rennilegur, svo +ætla mátti að hann væri afar-hraðsyndur. Hann þeytti öðru hvoru sjó og +andgufu upp um blástursholuna; stóð sú stroka oft yfir 100 fet í loft +upp. Ég var nú ekki lengur í vafa um það, að þetta væri eins konar +hvalur. + +Skipverjar biðu með óþolinmæði eftir fyrirskipunum skipherrans. Farragút +virti hvalinn fyrir sér grandgæfilega og kallaði svo á vélstjórann: + +"Hafið þér kynt undir kötlunum?" spurði hann. + +"Kyndið þér meira! Eins og katlarnir þola!" + +"Já", svaraði vélstjórinn. + +Menn æptu af fögnuði við þessa skipun. Nú átti til skarar að skríða. +Kolsvartir reykjarmekkir ultu upp úr reykháfum skipsins, en +gufukatlarnir nötruðu svo fyrir ofurmagni gufunnar, að alt var sem á +þræði léki. + +Hvalurinn fór ekki úr stað, fyr en ekki voru nema 50 faðmar milli hans +og skipsins; þá tók hann viðbragð og synti undan með sama hraða og +skipið skreið. Stóð svo þessi eltingaleikur í þrjá stundarfjórðunga að +hvorki dró sundur né saman. Var ekki útlit fyrir að neitt ynnist með +þessu móti. + +Farragút réð sér ekki fyrir reiði. Hann klóraði sér ákaft fyrir ofan +eyrað, svo húfan fór aftur á hnakka. + +"Ned Land!" hrópaði hann. + +Ned Land gekk til hans. + +"Sýnist yður ráðlegt að skjóta út bátum?" spurði flotaforinginn. + +"Fjarri fer því", svaraði Ned. "Hér er ekki við lamb að leika. Þessi +skepna fer að eigin geðþótta og lætur ekki leika á sig". + +"Hvað er þá til ráða?" + +"Ekkert annað en auka hraðann. Ég ætla að setjast undir bugspjótið með +skutulinn minn, og nái ég til dýrsins, þá skal ég hitta". + +"Vélstjóri!" hrópaði flotaforinginn, "leggið þyngra á öryggishanana." + +Ned Land settist undir bugspjótið. Öryggishanarnir voru þyngdir og kolum +mokað á eldana að nýju. Skrúfan fór fjörutíu og þrjá snúninga á mínútu +og "Abraham Línkoln" fór hálfa tíundu sæmílu á klukkustundinni. + +En náhvelið synti líka hálfa tíundu mílu á klukkustundinni. + +Gekk svo heila klukkustund, að enginn munur varð á millibilinu. Var +þetta smán mikil fyrir hraðskreiðasta skip ameríska flotans, enda voru +skipverjar alveg hamslausir. Þeir stóðu fram í stafni og jusu bölbænum +og formælingum yfir dýrið, en flotaforinginn reitti hárið af kollinum á +sér af bræði. + +Enn var kallað á vélstjórann. + +"Er gufuþenslan á hámarki?" spurði foringinn. + +"Já", svaraði vélstjórinn. + +"Hefir verið þyngt á öryggishönunum?" + +"Já, þenslan er hálf sjöunda loftþyngd[1]". + +"Látið hana verða 10 loftþyngdir!" + +Þetta var skipun, sem Vesturheimsmanni sómdi. + +"Konsæll!" kallaði ég, "nú springur skipið". + +"Eins og húsbóndanum þóknast", svaraði Konsæll. + +Ég verð að segja eins og satt er, að á þessu augnabliki var mér sama, þó +ég ætti það á hættu. + +"Abraham Línkoln" jók skriðinn. Hann gnötraði allur frá sigluhún ofan í +kjöl og reykháfarnir virtust vera alt of þröngir, svo þykkur var +mökkurinn, sem ruddist upp úr þeim í sífellu. Þrýstimælirinn sýndi 10 +loftþyngdir, en skriðstikan 10 mílna hraða. + +En þetta kom fyrir ekki, því hvalurinn synti líka með 10 mílna hraða, +alveg þrautalaust. + +Ég get ekki lýst tilfinningum mínum á þessari stundu. Ég var gagntekinn +af einhverju eirðarleysi. En Ned Land sat á sínum stað, með skutulinn +reiddan um öxl. Þar kom að lokum, að saman fór að draga öðru hvoru. + +"Við drögum hann uppi, við drögum hann uppi!" æpti Ned og laut fram með +reiddan skutulinn. + +En í sömu svipan tók dýrið viðbragð og rann áfram, með svo miklum hraða, +að sjálfsagt mundi nema 15 mílum á klukkustund. En ekki nóg með það, það +synti líka hringinn í kring um freigátuna, og fór hún þó með fullum +hraða. Skipverjar voru hamslausir af bræði. Nú var komið hádegi og við +vorum engu nær en um morguninn. Farragút sá að svo búið mátti ekki +lengur standa og hugsaði sér að taka til annara ráða. + +Fallbyssan á framstafni skipsins var hlaðin í skyndi og henni miðað á +dýrið. Skotið reið af, en kúlan fór yfir hvalinn, og var það ekki að +undra, því færið var 1000 faðmar. + +"Aftur!" kallaði flotaforinginn. "Fimm hundruð dali skal ég gefa hverjum +þeim, sem getur lamað þessa djöfuls óvætt með skoti." Þá gekk fram gamall +maður gráskeggjaður,--mér er sem ég sjái hann enn,--hvasseygur var hann +og æðrulaus á svip, en andlitsdrættir allir sem í stein væru markaðir. +Hann gekk að fallbyssunni, hagræddi henni og miðaði lengi. Loks drundi +skotið og fylgdi því fagnaðaróp skipverja. + +Kúlan hitti hvalinn, en--undur og bísn!--hún hrökk af skrokknum á honum +eins og hagl af húsþaki og féll í sjóinn langa leið frá. + +"Er þá skepna þessi klædd með kvartils-þykkri járnhúð?" sagði gamli +maðurinn, og var heldur ófrýnn. + +"Fari það í sjóðbullandi!", varð Farragút á orði. Nú var eftirsóknin +hafin á nýjan leik. + +"Ég held áfram þangað til freigátan springur í loft upp", sagði +flotaforinginn við mig. + +Við vórum að vona, að dýrið þreyttist af þessari aflraun, þegar til +lengdar léti. En því var ekki að skifta. + +Svo leið hver klukkustundin eftir aðra, að það hægði ekki vitund á sér. + +Þetta var voðalegt kapphlaup. Á þessum eina degi fórum við áreiðanlega +frekar 250 sæmílur. Þó vórum við engu nær en daginn áður. Svo kom nóttin +og niðamyrkur lagðist yfir úthafið. + +Ég hugsaði að þessi viðureign væri nú á enda og allar fyrirætlanir okkar +að engu orðnar. + +En klukkan 11 um kvöldið sást rafljósbjarminn enn á ný, í lítilli +fjarlægð. Það var því líkast, sem náhvelið lægi kyrt, og væri mók á því +eftir áreynsluna. En það var tækifæri, sem Farragút ætlaði ekki að láta +ónotað. Hann rendi nú skipinu í áttina þangað, sem hvalurinn lá. Ned +Land kom sér fyrir undir bugspjótinu; hann hafði oft fengist við það +áður, að læðast að sofandi hvölum. + +Skipið skreið nú ofurhægt og svo hávaðalaust, sem unt var. Þegar ekki +vóru eftir nema 150 faðmar að hvalnum, var vélin stöðvuð. Menn stóðu +kyrrir og héldu niðri í sér andanum. Ég stóð í stafninum, við bugspjótið +og hallaðist fram á borðstokkinn. Fyrir neðan mig sá ég hvar Ned Land +sat, með skutulinn reiddan um öxl, reiðubúinn að kasta honum, hvenær +sem færi gæfist. + +Alt í einu tók hann viðbragð og þeytti skutlinum. Ég heyrði glamur, eins +og skutullinn hefði lent á einhverju hörðu. Rafmagnsbirtan af dýrinu +hvarf, en tvær voðalegar vatnsgusur hvolfdust ofan á þilfar +freigátunnar, með svo miklu afli, að alt lauslegt fór um koll og +skolaðist til og frá um þilfarið, eða féll út, bæði menn og munir. Ég +fann að skipið kiptist við afar-snögt, og áður en ég náði handfestu á +nokkrum hlut, steyptist ég á höfuðið í sjóinn. + +Þetta var ljóta kafförin; þó kom ekkert fát á mig, því ég er góður +sundmaður, þegar ég segi sjálfur frá. Þegar mér skaut upp aftur fór ég +að litast um eftir freigátunni. Höfðu þeir nú tekið eftir því að ég féll +útbyrðis? + +Í austurátt sá ég móta fyrir ferlíki, sem fjarlægðist óðum. + +"Hjálp! Hjálp!" hrópaði ég. + +En skipið færðist sífelt fjær. Ég sá það á því, að rauða ljósið á +bakborða varð æ daufara og daufara. Mér var erfitt um sundið, því fötin +drógu mig niður. Ég ætlaði að fara að sökkva, en þá fann ég að þrifið +var í herðarnar á mér og mér var haldið uppi. + +"Ert það þú, Konsæll", stundi ég upp, "Þú hefir þá fallið fyrir borð +líka". + +"Ég hljóp út á eftir húsbóndanum". + +"En hvað er þá orðið um skipið?" spurði ég. + +"Það getum við ekki hirt um frekar", svaraði Konsæll. "Þegar ég hljóp +fyrir borð heyrði ég sagt, að skrúfan og stýrið hefði brotnað". + +Þetta var engin feginsfrétt; en hvað sem því leið, urðum við að reyna að +bjarga lífinu á einhvern hátt. + +Konsæll hjálpaði mér til að komast úr fötunum; svo syntum við til +skiftis, þannig, að sá sem hvíldi sig, lá á bakinu og hélt sér í hinn. + +En svona gat það ekki gengið til lengdar. Hve lengi við höfum synt veit +ég ekki, en ég man, að ég var orðinn ákaflega þreyttur. Ég gat varla +haldið vitunum upp úr og var farinn að drekka sjó ákaft. + +Þá gægðist tunglið fram undan skýjunum og brá birtu yfir öldurnar. Var +eins og ég hrestist við það nokkur augnablik. Ég lyfti upp höfðinu og +svipaðist um eftir freigátunni. Var hún þá komin svo langt, að ég sá að +eins móta fyrir henni. Nú misti ég þróttinn að fullu; ég var að sökkva +og heyrði óglögt að Konsæll var að kalla á hjálp. + +En þá heyrði ég svarað einhversstaðar! + +"Heyrðir þú þetta?" umlaði ég. + +"Já", svaraði Konsæll, og gerði nú sitt ýtrasta til að hrópa "hjálp" út +yfir eyðimörku hafsins. + +Aftur var svarað og ekki langt undan. Hvað gat þetta verið? + +Nú gat ég ekki haldið mér uppi lengur. Ég varð að eins var við, að ég +var dreginn af stað, rakst á eitthvað, sem þétt var fyrir og að mér var +tosað upp úr sjónum,--svo misti ég meðvitundina. + +Þegar ég raknaði við til meðvitundar aftur, fann ég að verið var að núa +mig í ákafa. + +"Konsæll!" kallaði ég af veikum mætti. + +"Húsbóndinn hringir!" heyrði ég að sagt var í málróm Konsæls. En maður +sá, sem laut ofan að mér var ekki Konsæll. + +"Ned!" sagði ég. + +"Rétt er það", svaraði hvalveiðakóngurinn. + +"Hefir þú þá fallið fyrir borð líka?" + +"Já", svaraði Ned, "en ég var svo heppinn að hitta strax á fljótandi +eyju". + +"Eyju?" + +"Já,--eða sama sem, nefnilega sæorminn. Nú skil ég hvers vegna +skutullinn minn hrökk af dýrinu. Náhvelið þitt er búið til úr +hnoðnegldum járnþynnum, hr. prófessor". + +Ég reis upp í flýti. Þetta dýr eða--hvað það átti að heita--þessi +hlutur, sem við vórum staddir á, var hálfur upp úr. Við hlið mér sat +Konsæll hálf rænulaus og illa útlítandi, ekki síður en ég. Ég fór nú að +athuga skepnu þessa. Þetta var ekki dýr, það var af og frá! Um það var +ekki lengur að villast, að það var gert úr hnoðnegldum járnþynnum, eins +og Ned Land sagði. + +Þetta var ekkert náttúruafbrigði, heldur eitthvað enn furðulegra. Það +var einhver "ógerningur", gerður af manna höndum. + +"Neðansjávarskip!" varð mér að orði. "Snildarlega gert, með afar-sterkar +vélar!--Við erum þá ekki langt frá mönnum; okkur er borgið". + +Ned Land var á öðru máli um það, og lá við að við færum að trúa því, að +hann hefði rétt fyrir sér. Við börðum á járnþynnurnar af öllu afli og +Ned Land stappaði með járnbryddu stígvélunum alt hvað af tók. Þó urðum +við einskis hljóðs varir inn í skipinu. + +"Það verður skemtilegt, þegar hann fer í kaf", sagði Ned. + +Ekki þótti mér það nú svo skemtileg tilhugsun. En við áttum ekki annars +úrkosti, en dvelja þar yfir nóttina, sem við vórum komnir. + +Þegar loksins fór að lýsa af degi, heyrðum við skrölt í járnslám og +hlekkjum og sáum hlera opnast í þilfarinu. Þar kom maður upp og +skygndist um. Þegar hann sá okkur rak hann upp hljóð, hvarf niður aftur +og skelti hleranum á eftir sér. Rétt á eftir komu átta karlmenn upp á +þilfarið. Þeir tóku okkur, án þess að mæla orð frá vörum og fóru með +okkur niður í skipið. + +Hlemmurinn féll aftur yfir höfðum okkar og við vórum staddir í +niðamyrkri. Við fórum ofan járnstiga og inn um dyr, sem lokað var á +eftir okkur. Þar vórum við látnir einir. + +Þarna var svo mikið myrkur, að ég hefi aldrei komið í annað eins. Ekkert +náttmyrkur getur jafnast á við það. + +Ned Land lét eins og óður væri. Hann sparkaði öllu um koll, sem lauslegt +var inni, og datt sjálfur um sumt af því. + +"Það er dálagleg gestrisni að tarna!" þrumaði hann. "Og þar að auki eru +þetta sjálfsagt mannætur, þegar til kemur!" + +"Við erum ekki komnir á steikarateininn ennþá", sagði Konsæll. + +"Nei, en í ofninn", svaraði Ned Land. + +Það var ekki þar fyrir, það gat vel verið satt sem hann sagði, því ég +fann að þilin vóru úr járni alt í kring. + +Alt í einu varð svo bjart inni, að ég varð að láta aftur augun. Kveikt +hafði verið á ljósmiklum rafmagslampa, sem festur var í loftið. + +Við fórum nú að litast um. Herbergi þetta var 4 álnir á hvern veg og +járn í öllum veggium og loftinu. Gólfið sá ég ekki, vegna ábreiðu, sem á +því lá. Á miðju gólfi stóð viðhafnarlaust tréborð og 4 stólar. + +Okkur gafst ekki mikill tími til umsvifa því rétt í þessu opnaðist +hurðin og inn gengu tveir menn. Var annar þeirra lítill vexti, en +knálegur. Hann gekk á undan. + +Hinn, sem á eftir fór, var miklu hærri, og varð okkur þegar starsýnt á +hann. Hann var fagurlega vaxinn, fríður sýnum og hinn höfðinglegasti. +Hann hafði alskegg, stutt; augun voru dökk og starandi,--nærri +kaldranaleg--og ennið hátt. Það var fljótséð að ekki mundi auðvelt að +hafa áhrif á tilfinningar þessa manns. En gáfaður maður hlaut hann að +vera. Það var auðséð á honum. + +Hann var auðsjáanlega yfirmaður skipsins, því þegar þeir vóru komnir inn +úr dyrunum, vék hinn sér til hliðar. Hann staðnæmdist frammi fyrir okkur +og starði á okkur langa stund. Ekki hraut honum orð af vörum fyr en +loks, að hann ætlaði út aftur; þá talaði hann við förunaut sinn á máli, +sem ég skildi ekki. + +Hvað átti ég að taka til bragðs? Ég vonaði að hann skildi frönsku og +ávarpaði hann á því máli,--talaði svo skýrt og skilmerkilega, sem mér +var unt. Ég sagði honum nöfn okkar og hvað manna við værum og hvernig á +því stóð, að við vórum þar komnir. + +Ókunni maðurinn hlustaði á mig með stillingu og kurteisi. En ekki sást +nokkur vottur þess, að hann skildi mig og ekki svaraði hann. + +Ned Land varð auðvitað fokvondur. Hann endurtók alla frásögu mína á +ensku, og viðhafði all-ófögur orð með köflum. Hann endaði mál sitt á því +að heimta mat; sagði að við værum komnir í dauðann af hungri og yrðum að +fá mat. + +En það leit ekki út fyrir, að ókunni maðurinn skildi Ned Land heldur. Ég +var einmitt farinn að hugsa um að reyna latínu, en þá segir Konsæll. + +"Ef húsbóndanum þóknast, gæti ég reynt þýzku". Það hafði mér ekki dottið +í hug áður. Konsæll var flæmskur og talaði auðvitað þýzku. Ég gat að +eins lesið hana og--sannast að segja--með herkjum. Ég var því fljótur +til að samþykkja það. + +Í þriðja sinn var honum nú sagt hverir við værum og hvers vegna við +værum þangað komnir. En í þetta sinn var það Konsæll sem sagði frá, með +allri þeirri kurteisi og formkreddum, sem honum var lagið. En árangurinn +varð alveg sá sami,--alls enginn. Ókunni maðurinn snéri sér nú að +förunaut sínum og mælti við hann nokkur óskiljanleg orð. Svo fóru þeir +út úr herberginu báðir. + +Skömmu seinna opnaðist hurðin á ný og kom inn þjónn með þur föt. Þótti +okkur Konsæl gott að fá fötin, en Ned Land sefaðist ekkert fyr en +þjónninn loks kom með mat; þá var eins og hýrnaði yfir Kanadamanninum. + +Að lokinni máltíð lögðum við okkur fyrir og sváfum vært og lengi. Þegar +við vöknuðum og vórum að nudda stírurnar úr augunum, vissum við ekki fyr +af, en skipstjórinn snaraðist inn í herbergið. Hann stóð kyr stundarkorn +og virti okkur fyrir sér. Svo hóf hann máls og talaði á hreinustu +frönsku: + +"Herrar góðir! Mér er jafnlétt um að tala frönsku eins og þýzku og +ensku. Ég skildi því mæta vel alt það sem þið sögðuð. En ég vildi fyrst +vita deili á ykkur og íhuga svo málið í næði. Ég hefi verið í miklum +vafa um, hvað gera skal við ykkur. Þið eruð komnir hingað á skip mitt +fyrir sakir óhappaatvika. Þið hafið truflað lífsrás mína og rósemi . . " + +"Ósjálfrátt". greip ég fram í fyrir honum. + +"Ósjálfrátt!" át hann eftir. "Var það ósjálfrátt að "Abraham Línkoln" +var gerður út til að ofsækja mig? Var það ósjálfrátt að þér fóruð með +skipinu og tókuð þátt í ofsóknunum? Var það ósjálfrátt að þið skutuð á +skip mitt og Ned Land kastaði skutli á það?" + +"Við vissum ekki annað en skip yðar væri sjóskrímsl, sem nauðsyn bæri +til að eyðileggja", svaraði ég. + +"En hefðuð þið nú vitað að þetta var niðansjáfarskip; hefðuð þið ekki +elt það og skotið á það, alveg eins og sjóskrímsl?" + +Mér varð svarafátt. Ég fann með sjálfum mér, að Farragút flotaforingi +mundi ekki hafa gert neinn mun á því. + +"Eins og þið getið sjálfir séð og skilið". sagði ókunni maðurinn, "ber +mér að skoða ykkur sem óvini mína. Vildi ég verða laus við ykkur, þyrfti +ég ekki annað en seta ykkur upp á þilfarið og fara svo í kaf. Ég hefi +fylsta rétt til að gera það". + +Hann talaði ofur-rólega og reiðilaust, en þó stökk honum ekki bros. Var +auðséð að hann meinti það, sem hann sagði. + +"En hvað sem því líður", bætti hann við, "þá hefi ég ákveðið að hafa +ykkur hérna á skipinu framvegis. Þið getið verið eins og frjálsir menn +og hreyft ykkur svo mikið sem rúm leyfir". + +"Er það meiningin að við eigum að vera hér á skipinu alla æfi?" spurði +ég. + +"Já", svaraði ókunni maðurinn, "þið megið hætta að hugsa um þurlendið, +því þangað komið þið aldrei framar, enda missið þið einskis í við það". + +"Ég strýk héðan undir eins og færi gefst", sagði Ned Land. + +"Yður er heimilt að reyna það", svaraði ókunni maðurinn þurlega. + +Það var sýnilega engrar tilslökunar að vænta af þessum manni. Við urðum +að sætta okkur við það, sem hann vildi vera láta. + +"Er mér leyfilegt að spyrja um nafn yðar?" sagði ég. + +"Gagnvart yður er ég ekki annað en Númi skipstjóri. En gagnvart mér +eruð þér og félagar yðar farþegar með skipi mínu, Sæfaranum". + +Númi skipstjóri opnaði dyrnar og kallaði á þjón. "Það er búið að bera +mat á borð í herbergi ykkar", sagði hann við Ned Land og Konsæl. "Viljið +þið fara með manni þessum". + +Svo snéri hann sér að mér. + +"Nú, hr. Aronnax, má ég fylgja yður til borðs? Morgunverðurinn er +tilbúinn". + +Ég snæddi morgunverð með skipstjóranum og var hjá honum það sem eftir +var dagsins. Fór hann með mig fram og aftur um skipið og sýndi mér alt +sem markvert var, sem var æði margt. Var hann hinn þægilegasti viðmóts +og leysti úr öllum spurningum með alúð og nákvæmni. + +Við fórum fyrst eftir löngum gangi, sem var uppljómaður af +rafmagnsljósi. Þaðan fórum við inn í borðstofuna. Þar var rúmgott inni +og snyrtilega um gengið. Húsgögn vóru öll úr eik og greipt fílabeini. +Skápar vóru skreyttir dýrum krystöllum og stóðu á þeim og svo borðinu +skrautmunir úr dýrum málmum og hreinu postulíni. + +Þaðan fórum við að skoða bókasafn skipsins. Bókaskáparnir þöktu veggina +frá gólfi og upp í loft. Borð mikið stóð á miðju gólfi en legubekkir á +tvær hendur, fóðraðir dýrindis skinni. Öll vóru húsgögn þessi úr svörtum +palísanderviði og koparrend víða. Í safni þessu sagði Númi að væru tólf +þúsund bindi, og væri mér heimilt að nota það eftir vilja og þörfum. +Þessu boði varð ég mjög feginn, upp á framtíðina. + +Þar var samankomið úrval úr bókmentum allra þjóða, og urmull af +vísindabókum, einkum ritum um náttúrufræði. Meira að segja fann ég þar +bókina mína: "Um leyndardóma undirdjúpanna". + +Loks komum við inn í aðalsalinn. Það var stórt herbergi og +prýðilegt,--fimtán álnir á lengd og 9 álnir á breidd. Á þiljunum héngu +málverk eftir frægustu snillinga í Evrópu. Marmaralíkneski, gerð í +fornum stíl, stóðu þar í hornunum, en lítil borð stóðu hér og hvar á +gólfinu. Borðfletirnir vóru úr skygndu gleri, en undir glerinu gat að +líta fjölda hinna fáséðustu dýrindismuna úr ríki hafsins. Þar vóru meðal +annars marmennilssmíði svo fögur, að ég hefi hvergi séð önnur eins, og +perlur svo stórar og hreinar, að mér var blátt áfram ómögulegt að meta +þær til verðs. Forte-píanó stóð þar í einu horninu; það var opið, og +leit út fyrir að vera oft notað. + +Úr aðalsalnum héldum við áfram fram eftir skipinu, og varð fyrir okkur +gangur með tveimur hurðum á þilinu annars vegar. Vóru þar tvö herbergi +samhliða og var annað herbergi skipstjórans, en hitt sagðist hann ætla +mér til íbúðar, meðan ég dveldi á skipinu. Ekki var það miður búið að +þægindum öllum og viðhöfn en önnur herbergi þar á skipinu. + +Fremst í skipinu var klefi með innibyrgðu, samanþjöppuðu andrúmslofti, +og annar samskonar sagði Númi að væri við afturstafn skipsins. + +Frá klefum þessum var stöðugt nýju lofti veitt um alt skipið eftir +þörfum. Á hverjum morgni var farið upp að yfirborðinu og nýjar +loftbyrgðir teknar í klefana. + +Klefi skipstjórans var einfaldur og skrautlaus--ólíkur mjög öðrum +herbergjum skipsins, sem öll vóru búin skarti og dýrindis húsbúnaði. +Þegar við komum þangað inn, lýsti Númi fyrir mér byggingu skipsins og +gerð allri. Það var réttar 100 álnir á lengd og í lögun eins og vindill. +Það var 12 álnir að þvermáli um miðju. Byrðingurinn var tvöfaldur, en +tengdur saman alt umhverfis, með þverbitum úr járni. Þoldi skipið því +afarmikinn þrýsting. Hreifivélar skipsins vóru knúðar með rafmagni og +svo sterkar, að Sæfarinn gat hæglega farið 15 mílur á vöku. Stýrið var +eins og á öðrum skipum, en auk þess vóru tveir láréttir spaðar eða +vængir utan á hliðunum, miðskipa. Þeim mátti halla fram og aftur og +beina á þann hátt stefnu skipsins upp á við og niður á við, þegar gangur +var kominn á það. Auk þessa vóru klefar á skipinu eða hólf, sem fylt +vóru sjó, ef skipið átti að sökkva, en tæmd, þegar það átti að leita +upp. Á sama hátt mátti einnig ráða djúpstöðu þess, þó það væri á ferð. Á +framenda skipsins var dálítill turn og í honum stýrishjólið. Gluggar +vóru á turninum öllum megin og gat stýrimaður séð þaðan til allra hliða. +Á afturenda þess var annar turn. Í honum var afar-skært rafljós, sem +notað var á nóttum og í kafförum. + +Í skipstjóraklefanum og aðalsalnum vóru ýms skipstjórnaráhöld. Þar vóru +hin vanalegu skipstjórnaráhöld, svo sem sigurverk, sem gekk fyrir +rafmagni, loftvog, áttaviti og sólhæðarmælir. En auk þessa vóru þar +margs konar áhöld önnur, sem Númi hafði sjálfur fundið upp, til að mæla +með hraða, stefnu og djúpstöðu skipsins. + +Númi skipstjóri skýrði fyrir mér, með mikilli nákvæmni, hvernig áhöld +þessi væru gerð og notuð. Hann sagði mér, hvernig hann færi að því, að +ná rafmagni úr ýmsum efnum í sjónum, og hvernig hann hefði reiknað þetta +alt út fyrirfram, áður en hann byrjaði á skipssmíðinni. Var þetta alt +svo flókið og margvíslegt, að ég verð að sleppa því hér. + +Ég var alveg forviða á þessu öllu saman. + +"Þér hafið þá sjálfur staðið fyrir smíðinni, og gert allar teikningar og +áætlanir", sagði ég. + +"Já", svaraði skipstjórinn, "ég hefi stundað nám við háskólana í Berlín, +París og New-York og numið þar svo mikið, sem útheimtist til þessa". + +"En hvernig gátuð þér smíðað skipið svo, að ekki yrði hljóðbært um allan +heim?" + +"Það skal ég segja yður, Aronnax minn. Ég hefi fengið sinn hlutann úr +hverri áttinni. Kjölurinn er smíðaður hjá Krausot í Frakklandi, +skrúfumöndullinn hjá Pen & Co. í Lundúnum, súðaþynnurnar hjá Lírd í +Liverpool, skrúfan hjá Scott í Glasgow, þéttiloftsklefarnir hjá Sail & +Co. í París, vélarnar hjá Krúpp í Essen, stafnfleygurinn í Motala í +Svíþjóð, verkfærin hjá Hart í New-York o. s. frv. Verksmiðjurnar fengu +þessar pantanir undir ýmsum nöfnum, og áttu að senda hlutina á ýmsar +hafnir. En svo lét ég skip, sem ég átti sjálfur, smala öllu saman". + +"En þá var þó eftir að laga þetta til og setja það saman", sagði ég. + +"Já, ég setti upp verkstæði á óþektri eiðiey úti í miðju Kyrrahafi og +þar lauk ég smíðinni á Sæfaranum, með tilstyrk manna þeirra, sem nú eru +með mér hér. Þegar við vórum búnir að því, brendum við öllu, sem eldur +gat eytt, en köstuðum hinu í sjóinn, svo engin vegsummerki sáust eftir". + +"Það hefir kostað nokkuð, skipið yðar, get ég ímyndað mér". + +"Já", svaraði Númi, "með öllum áhöldum kostar það mig eina milljón, sex +hundruð og áttatíu þúsund krónur. En með öllum söfnum og dýrgripum, eins +og það er nú, er það ekki of hátt virt á fimm miljónir króna". + +"Þér hljótið að vera afar auðugur maður?" + +"Já, hr. prófessor, það er ég. Mér væri hægðarleikur að borga allar +ríkisskuldir Frakklands, tólf miljarða". + +Því næst fylgdi Númi mér aftur á skipið, til þess að sýna mér vélrýmið. +Við fórum fram hjá eins konar strompi, og var á honum hurð. Sá ég að +járnstigi lá upp eftir honum og spurði skipstjórann hvað gert væri við +hann. + +"Við förum upp í bátinn eftir þessum stiga", svaraði hann. + +"Svo, þið hafið þá bát". + +"Já, lokaðan bát, af sömu gerð og Sæfarann, en miklu minni. Hann liggur +í dæld á þilfarinu og er festur með skrúfum. Á þilfarinu er hleri og +annar í botninum á bátnum. Þeir standast á. Með því að opna hlerana get +ég farið upp í bátinn. Hleranum á þilfarinu er lokar á eftir mér, en +sjálfur loka ég hlerunum í bátnum. Svo losa ég um skrúfurnar og þá þýtur +báturinn upp að yfirborðinu í einum svip. Þegar ég finn að báturinn +flýtur ofansjávar, opna ég hlera á þilfari hans, síðan reisi ég sigluna, +set upp segl og sezt við stýrið". + +"En hvernig komist þér niður til skipsins aftur?" + +"Það get ég ekki. Sæfarinn verður að koma upp til mín. Báturinn er +tengdur við skipið með löngum látúnsvír, sem rafmagnsstraumur leikur um, +og fylgir það bátnum eftir neðansjáfar. Þarf ég því ekki annað en þrýsta +á tippi, ef ég vil gefa því vísbendingu". + +Alt þetta var svo einfalt og þó svo haganlega fyrirkomið, að það vakti +aðdáun mína. + +Þegar við komum lengra fram í ganginn, sá ég inn í herbergi Ned Lands og +Konsæls. Sátu þeir að snæðingi og vóru hraustir og hressir að sjá. Ég sá +matsuðuklefann, og hvernig maturinn var soðinn við rafmagnshita. Við +fórum framhjá klefum skipverjanna, en ekki sá ég inn í þá, því hurðirnar +vóru aftur. Seinast skoðaði ég vélrýmið. Þar sá ég þessar undravélar, +sem gengu fyrir rafmagni og gátu snúið skrúfuásnum tuttugu snúninga á +sekúndunni. + +"Nú ætla ég að gefa yður næði til rannsókna yðar og vísindaiðkana", +sagði skipstjórinn, þegar við komum inn í aðalsalinn aftur. "Við erum +núna staddir í nánd við Japan, eins og þér sjáið á kortinu þessu. Braut +skipsins er mörkuð á það á hverjum degi, svo þér getið séð hvað ferðinni +líður. Bókasafnið og salinn er eður heimilt að nota eftir vild. Með +yðar leyfi ætla ég að hverfa frá um sinn". + +Númi fór nú út, að svo mæltu, en ég sat einn eftir. + +Hver var hann, þessi undralegi maður? Hann var framúrskarandi að gáfum +og fróðleik, en fyrirleit þurlendið og mennina af lífi og sál. Hver var +hann? Og hvert ætlaði hann að fara með mig? + +Þessu var ég lengi að velta fyrir mér, eftir að skipstjórinn fór. Ég sat +hugsi langa lengi, þar til loks ég stóð upp og gekk inn í herbergi mitt, +til að taka á mig náðir. + +Árdegis daginn eftir kom Konsæll og Ned Land inn í salinn til mín. Þeim +varð fyrst fyrir að spyrja, hvernig á þessu stæði og hvar við værum +staddir. + +"Tuttugu og fimm föðmum fyrir neðan yfirborð sjáfar", svaraði ég. + +"Þetta er stór-merkilegt", sagði Konsæll. + +Ég sýndi Konsæl öll þau undur af fágætum náttúrugripum, sem vóru í +salnum. Hann var vanur að fylga mér á söfnunum í París og bar gott +skynbragð á þess konar hluti. + +Ned Land spurði mig spjörunum úr, um Sæfarann og Núma skipstjóra. Hann +var á fjáður að vita hve skipshöfnin væri fjölmenn, því hann hafði þegar +hugsað sér að myrða alla skipverja, eða byrgja þá inni, en taka skipið +á sitt vald. + +Ég reyndi að telja um fyrir honum og fá hann ofan af þessu. En alt í +einu sloknaði ljósið í salnum og við stóðum eftir í kolsvarta-myrkri. + +Við stóðum hreyfingarlausir og þegjandi og biðum þess, sem verða vildi. +Svo heyrðist glamur, líkt því sem járnþynna væri dregin eftir +skipshliðinni, og í sama vetfangi lagði skæra birtu inn í salinn um tvo +glugga. Í gluggum þessum vóru afarþykkar glerrúður og lágu yfir þær +sterkar koparstengur til styrktar. Sáum við út um gluggana sterka +rafljósbirtu, sem lýsti upp sjóinn langa leið frá skipinu, í allar +áttir. Það var fögur sjón og stórkostleg. Ljósbrotið var svo +einkennilegt í vatninu að því verður ekki með orðum lýst. Nálægt skipinu +var sjórinn sem fljótandi eldhaf, en smádofnaði er lengra dró frá og +eyddist loks í sæmyrkrinu yfir og undir og alt um kring. + +Við horfðum hugfangnir á þessa dásamlegu sjón. Brátt kom í ljós urmull +af fiskum og allskonar sædýrum. Fylgdu þeir skipinu eftir og hringsóluðu +kringum það, eins og fuglager í lofti. Sumir þessara fiska vóru +undursamlega fagrir, fór þar saman blikandi litskrúð, fagurt sköpulag og +aðdáanlega mjúkar og skjótar hreyfingar. + +Alt í einu hvarf þessi töfrasjón. Hlerunum var rent fyrir gluggana og +ljósi brugðið upp á rafmagnslömpunum í salnum. En lengi á eftir sátum +við eins og í leiðslu og rifjuðum upp í huganum þennan merkilega +fyrirburð. Hann var svo nýstárlegur og nærri yfirnáttúr legur að +hugmyndalíf okkar var snortið um langan tíma. + + +[Footnote 1: Loftþyngd er sá þrýstingur kallaður, sem loftið gerir á +yfirborð jarðarinnar; en hann samsvarar hérumbil 15 punda þunga á +hverjum ferþumlungi yfirborðs. Þýð.] + + + + +III. + + +Ég fór að una æfinni betur á Sæfaranum þegar fram í sókti. Ég hafði +fyrir reglu að fara upp á þilfar á hverjum morgni, meðan verið var að +skifta um loft í skipinu. Þar hitti ég vanalega stýrimanninn, sem fékst +þar við mælingar og athuganir. Ég reyndi oftsinnis að hafa tal af honum, +en það kom fyrir ekki. Hann skildi ekki eða lézt ekki skilja eitt orð af +því sem ég sagði. Hann mælti nokkur orð á máli, sem ég skildi ekki, í +hvert sinn sem hann ætlaði ofan í skipið aftur. + +Ég skildi það sem skipun um að fara niður aftur og hagaði mér samkvæmt +því. + +Á daginn sat ég lengstum við bóklestur í salnum eða bókasafnsklefanum. + +Ég varð lítið var við Núma skipstjóra. Ég hefi ekki í fyrstu hugmynd um, +hve fálátur hann var og einförull, og var því farinn að halda um tíma +að hann væri farinn af skipinu. + +Stöku sinnum hitti ég hann uppi á þilfarinu á morgnana. En oftast var +hann þá svo hugsi og fámálugur, að engu tauti var við hann komandi. Þó +bar við, að hann var glaðari í bragði. Það var helzt, þegar hann hafði +sérstakan áhuga á einhverju, sem hann var að gera, að hann kom og tók +mig tali. En þá var hann líka öllum mönnum alúðlegri og liprari. Listir +og vísindi vildi hann helzt af öllu tala um. + +Hann elskaði hafið. Ég varð þess var einn dag. Við stóðum saman á þiljum +uppi og nutum veðurblíðunnar. Loftið var hlýtt og himininn heiður. Öldur +úthafsins liðu eftir sæfletinum, eins og spegilgljáandi fjallabungur. +Númi benti út yfir öldurnar og gat ekki varist þess, að dázt að hinni +stórfenglegu og óháðu tign úthafsins. Hann lauk máli sínu með þessum +orðum: + +"Frá öldufalli yfirborðsins og niður í myrkustu undirdjúp er hafið á +eilífri hreyfingu, þrungið lífi og lifandi verum. Það vekur undrun og +ótta mannanna. Þeir hræðast hyldýpið, en ég hræðist það ekki. Þegar ég +er á Sæfaranum er mér sama hvar ég hvíli í faðmi hafsins". + +Ned Land og Konsæll komu oft til mín inn í aðalsalinn og hafði ég gaman +af heimsóknum þeirra, því þeir vóru sífelt að ybbast og kýta--oftast í +góðu þó. Ned Land hafði alt á hornum sér. Hann kunni ekki við að vera +innibyrgður, kvartaði undan mataræðinu, hvað það væri tilbreytingarlaust +og var sárreiður við Núma skipstjóra, sem lét eins og hann heyrði ekki, +þegar sem hæst gekk hranaskapur og umkvartanir Ned Lands. + +Konsæll var þvert á móti, ánægður með alt. Hann hafði lag á því að haga +sér eftir kringumstæðunum, og mín vegna var hann í sjöunda himni yfir +því, hvað mér gæfist gott færi á að rannsaka hafið og sædýralífið. +Gluggarnir á skipshliðinni vóru opnir tvo tíma á dag að jafnaði. Þá tíma +notuðum við Konsæll kostgæfilega, til að athuga sjóinn. Þegar ég kom +auga á einhvern fisk, sem við höfðum ekki séð áður, flýtti Konsæll sér +að ákveða hvaða flokki eða tegund hann ætti að teljast með. Konsæll +hafði vel vit á því og var heldur en ekki upp með sér af þeirri fræði. +Hann sagði oft við Ned Land, að hann væri ekki annað en óseðjandi magi, +sem skifti fiskunum í tvo flokka, eftir því hvort þeir væru ætir eða +óætir. + +En Ned Land þekti fiskana á annan hátt: af eigin reynslu og eftirtekt og +hann fór ófögrum orðum um "safnhúsavizku" Konsæls, sem hann svo +kallaði. + +Við héldum stöðugt í suðurátt, fórum yfir miðjarðarlínuna og komum loks +á siglingaleiðir verzlunarskipanna. + +Dag einn sat ég í aðalsalnum og var að lesa í bók. Ned Land og Konsæll +sátu við gluggana og horfðu út í sjóinn. Alt í einu spratt Konsæll upp +og gekk þangað sem ég var. + +"Vill ekki húsbóndinn koma út að glugganum sem snöggvast", sagði hann og +virtist vera mikið niðri fyrir. + +Ég brá við og leit út um gluggann. Sá ég þá eitthvert svart ferlíki +liggja grafkyrt í sjónum skamt frá skipinu. Ég neytti augnanna því +betur, sem nær dró. + +"Skipsflak!" kallaði ég upp yfir mig. + +"Já", sagði Ned Land, "það er sokkið og möstrin eru brotin". Það var sem +hann sagði. Slitrin úr reiðanum héngu á köðlum út af borðunum. Skipið +hallaðist á bakborða og var fult af sjó. Það hlaut að vera nýsokkið, því +mastrastúfarnir, sem stóðu upp úr þilfarinu, vóru hreinir. Í dyrum eins +þilfarsklefans sáum við liggja lík ungrar konu og hafði hún kornbarn í +fanginu. Lengra hafði hún ekki komist þegar slysið vildi til. Á +þilfarinu láu 4 hásetar dauðir og flæktir í reiðaköðlunum. Var hræðileg +sjón að sjá, hvernig þeir vóru útlits. Þeir höfðu barist við að losa +sig úr köðlunum fram í andarslitrin. + +Við stóðum eins og steini lostnir og horfðum á þessa hroðasjón, meðan +Sæfarinn rendi framhjá. Og áður en við mistum sjónar á flakinu, sáum við +hákarlana steðja að úr öllum áttum, með glóandi glirnum og gapandi +kjöftum. + +Þetta var í fyrsta sinn, sem mér varð óhægt innanbrjósts, síðan ég kom á +Sæfarann. + +Ég fór að leggja þungan hug á Núma skipstjóra og gat þó varla gert +sjálfum mér grein fyrir, af hverju það stafaði. Mér hafði hingað til +staðið á sama um fálæti hans og fáskifti, ég hafði hugsað mest um +rannsóknir mínar og bóklestur. En nú fanst mér alt í einu, sem eitthvað +væri óhreint við þetta háttalag skipstjórans og skipverja, eitthvað +undarlegt og tortryggilegt. + +Það leið heldur ekki á löngu, að þessi skoðun mín fékk nýja átyllu. + +Eitt sinn snemma dags kom ég upp á þilfarið. Stóð stýrimaðurinn þar og +benti á vissan stað í sjónhringnum, en Númi skipstjóri starði þangað +gegnum sjónauka sinn. Svo lét hann sjónaukann síga og fór að ganga um +gólf á þilfarinu, án þess að skifta sér af mér. Stýrimaður var allur á +hjólum, eins og honum væri mjög mikið niðri fyrir. Hann ávarpaði +skipstjórann öðru hvoru á máli, sem ég skildi ekki og Númi svaraði á +sama máli. Rétt á eftir tóku þeir sjónaukana aftur og beindu þeim á +þenna sama stað. Ég neytti augnanna af fremsta megni, en sá ekkert +athugavert. Hljóp ég því ofan í salinn og sótti þangað sjónauka. Þegar +ég kom upp aftur setti ég sjónaukann fyrir augun, en í sama vetfangi var +hann hrifsaður af mér. + +Númi skipstjóri stóð frammi fyrir mér. Hann var rólegur á svipinn, eins +og hann var vanur, en hann var meira en rólegur, andlit hans var kalt og +stirðnað að sjá, eins og lífvana steingerfingur. Hann kreisti aftur +munninn og beit á jaxlana, en augun vóru sem í eldsglóð sæi. Ég fann þó +fljótt að hann ætlaði ekki að láta reiði sína bitna á mér. Hann gat ekki +haft augun af deplinum, sem hann horfði á áður og bægði mér frá að +athuga. + +Loks var eins og hann áttaði sig og fengi vald yfir sjálfum sér. Hann +sagði nokkur orð við stýrimanninn, sem hvarf þegar ofan í skipið, og +snéri sér svo að mér. + +"Ég verð að byrgja yður inni", sagði hann. + +"Þér hafið auðvitað vald til þess", sagði ég. "En má ég spyrja yður +einnar spurningar?" + +"Nei". + +Númi fór aftur að horfa út yfir hafið. Ég fann að vélin komst á +hreifingu og skrúfan tók að knýja skipið áfram með vaxandi hraða. + +Ég fór niður til þeirra Ned Lands og Konsæls. Þar vóru fyrir fjórir af +hásetum skipsins og fóru þeir með okkur inn í sama herbergið, sem við +vórum í fyrsta morguninn, sem við vórum á skipinu. Þeir spurðu mig +spjörunum úr, en ég hafði ekki annað að segja en það, sem fyrir mig bar +uppi á þilfarinu. Ned Land var í versta skapi. + +Að vörmu spori kom þjónn inn og bar mat á borð fyrir okkur. Sefaðist þá +vonzkan í Ned Land, um stund. Konsæll hvatti mig til að borða mig vel +saddan, "því það er ekki víst að við fáum mat aftur í bráðina", sagði +hann, "það er eins víst að þeir gleymi okkur alveg". + +Ned Land tók þriflega til matar síns, eins og hans var vandi, og ég lét +ekki mitt eftir liggja. + +Að lokinni máltíð lagðist Ned Land endilangur á gólfið og steinsofnaði. +Rétt á eftir lagðist Konsæll fyrir líka og sofnaði. Þótti mér það slæmt, +því mér fanst full þörf á að vaka og hafa gát á öllu. + +En nú brá undarlega við. Ég varð altekinn af máttleysi og þreytu og varð +að leggjast á gólfábreiðuna líka. Hugsunin sljóvgaðist smátt og smátt, +og einhver undarleg þyngsli sigu yfir höfuðið á mér, svo ég gat naumast +haldið augunum opnum. Ég man það síðast, að ég heyrði að hlerunum var +lokað og skipið hætti að velta; en það var merki þess, að það var komið +í kaf. Svo misti ég meðvitundina alveg og féll í fastan, draumlausan +svefn. + +Morguninn eftir vaknaði ég og var þá inni í klefanum mínum. Mér var það +nú fullljóst, að Númi skipstjóri hafði blandað svefnlyfi í morgunmatinn +okkar daginn áður. Ég reis á fætur og fór inn í salinn, því hann stóð +opinn. Bjóst ég við að hitta skipstjórann þar, og fá hjá honum skýringu +á máli þessu. + +Rétt á eftir kom hann út úr klefa sínum og gekk inn í salinn. Hann var +þögull eins og vant var og fór að ganga um gólf, án þess að veita mér +nokkra athygli. + +En alt í einu staðnæmdist hann frammi fyrir mér. + +"Eruð þér læknir?" spurði hann. + +"Já", sagði ég, "ég stundaði lækningar í mörg ár, áður en ég fékk +embætti við jurtasafnið í París". + +"Einn af hásetum mínum er veikur. Viljið þér skoða hann?" + +"Já". + +"Komið þá með mér". + +Mér flaug þegar í hug, að veiki þessi mundi standa í sambandi við það, +sem gerst hafði daginn áður, og var meira í mun að fá vissu fyrir því. + +Númi fór með mig aftur í skipið og lauk upp einum hásetaklefanum. Komum +við þar inn í rúmgott herbergi, og var það uppljómað af rafljósi. Maður +lá í fleti út við þilið gengt dyrunum. Sá ég þegar, að hann var sár en +ekki sjúkur. Ég laut niður að honum og losaði um blóðugan +léreftsrenning, sem bundinn var um höfuð honum. Hann kveinkaði sér ekki +hið minsta, en starði á mig með stirðu og sljóu augnaráði. + +Sárið var hroðalegt. Hauskúpan var brotin og heilinn skaddaður mikið. +Bólga var farin að myndast í sárunu og hafði þegar gert manninn alveg +tilfinningarlausan. + +"Hvernig hefir maðurinn hlotið þetta sár?" spurði ég. + +"Skipið rakst á", sagði Númi. "Við það brotnaði járnteinn í vélrýminu og +féll í höfuð honum". + +Ég horfði steinþegjandi á særða manninn. Hann var ungur að aldri, fríður +sýnum og svipmikill og bar sömu þjóðerniseinkenni og aðrir þar á +skipinu. + +"Hann skilur ekki frönsku", sagði Númi, "svo yður er óhætt að tala". + +"Hann verður dauður að tveim stundum liðnum", sagði ég. + +Númi skipstjóri brá hendinni fyrir augun og mér virtist ég sjá tár +hrynja. + +"Verður honum með engu móti hjálpað?" spurði hann. + +"Nei". + +"Jæja, þá þarf ég ekki yðar aðstoðar með". + +Ég fór út úr herberginu, en Númi var eftir hjá manninum dauðvona, +niðurlútur og harmþrunginn. + +Ég hvarf inn í herbergið mitt aftur, þungt hugsandi. Ég gat ekki um +annað hugsað allan daginn en banasængina aftur í skipinu og þennan +óskiljanlega árekstur, sem skipið hafði orðið fyrir, meðan við lágum í +dvala, undir áhrifum svefnlyfsins. + + + + +IV. + + +Við fórum fyrir norðan Ástralíu og vórum komnir inn í Indlandshaf í +janúarmánuði 1868. Ég veitti því eftirtekt, að Númi hagaði ferðinni +öðruvísi þegar þangað kom. Í Kyrrahafinu fór Sæfarinn með fullum hraða +eftir ákveðinni stefnu. En þegar dró nær ströndum Vestur-Indlands, hægði +hann skriðinn og stýrði þá sitt á hvað, ýmist í norður eða suður. Liðu +svo nokkrir dagar að við hringsóluðum um sama svæði, en fórum svo að +þokast suður á við. + +Það bar við einn dag, að ég sat í aðalsalnum, út við gluggann, og var að +horfa á urmul af fiskum, sem safnast hafði utan um skipið. Þá kom Númi +skipstjóri inn og gekk rakleitt til mín, út að glugganum. + +"Við erum bráðum komnir til Ceylon", sagði hann formálalaust. +"Perlutekjan er að vísu lítil á þessum tíma árs. Þó getur verið, að +nokkrir menn fáist við það núna. Langar yður ekki til að sjá þá kafa, +prófessor?" + +Ég var fljótur að játa því, en mig furðaði á því, að Númi skyldi alt í +einu fá löngun til að nálgast þurlendið og mennina. + +"Það er langt til Ceylon enn", sagði ég, "og fari Sæfarinn ekki hraðara, +en undanfarna daga, þá . . . ." + +Númi tók fram í fyrir mér: + +"Við verðum komnir þangað á morgun", sagði hann. + +Hann horfði stöðugt út í sjóinn, og mér varð líka litið þangað, en +hnykti við heldur en ekki. + +Ég kom auga á mann í sjónum, ekki liðið lík, sem barst með straumnum, +heldur bráðlifandi mann, sem klauf sjóinn með sterklegum sundtökum, fór +upp að yfirborðinu til að anda og kafaði svo aftur niður í djúpið. + +"Þarna er maður sem liggur við druknun", sagði ég. "Við verðum að bjarga +honum!" + +Númi svaraði ekki, en laut fast að gluggarúðunni. + +Maðurinn í sjónum kom rakleitt að glugganum, lagði andlitið að rúðunni +að utanverðu og skifti nokkrum merkjum og bendingum við Núma skipstjóra. +Svo synti hann upp að yfirborðinu aftur og sá ég hann ekki framar. + +Þó mér þætti þessi óvænti atburður furðu gegna, hafði þó einn hlutur +vakið athygli mína. Þegar menn þessir nálguðust hvor annan, sinn hvoru +megin við gluggarúðuna, sá ég óðara, að þeir vóru af sama kyni báðir. +Flaug mér þá í hug, að þessi undarlegi skipstjóri mundi vera Indverji, +enda þótt hann talaði eins og mentaður Vesturlandamaður. Sundmaðurinn +leit út fyrir að vera almúgamaður, en eftir látbragði Núma og +andlitsfalli að dæma, mátti ætla að hann væri frjálsborinn aðalsmaður af +góðu bergi brotinn. + +Númi skipstjóri fór yfir í hinn enda salsins og opnaði kistu, sem stóð +þar. Hann tók upp úr henni bögla marga, athugaði þá vandlega og raðaði +þeim svo niður aftur. Í bögglum þessum var tómt gull. Gizkaði ég á, að í +kistunni væru fimm miljónir króna í gulli. + +Þegar Númi var búinn að láta alt ofan í aftur, læsti hann kistunni +vandlega, og hringdi bjöllu að því búnu. Þá komu inn 4 menn og báru +kistuna út. Heyrði ég á fótatakinu að þeir báru hana að stiganum. Rétt á +eftir fór Sæfarinn upp á yfirborðið; hlerarnir vóru opnaðir og kistunni +bisað upp á þilfarið. + +Árla morguns daginn eftir kom Númi inn og settist að morgunverði með +okkur. Hann var óvanalega málhreifur, en mintist þó ekki einu orði á +það, sem gerst hafði daginn áður. + +"Við skulum nú borða okkur sadda", sagði hann, "það getur orðið langt +þangað til við fáum mat aftur". + +Matur var nógur á borðum, eins og vant var, og réttir margir. Sá ég að +sumir þeirra vóru búnir til úr fiski, en hvaða efni var í sumum var mér +ómögulegt að renna grun í, og hafði ég þó borðað þá mörgum sinnum. Þeir +vóru einkennilegir á bragðið, en mér var þó farið að fallast á þá upp á +síðkastið. + +"Þér vitið ekki hvað það er, sem þér borðið", sagði Númi skipstjóri. "En +ég get fullvissað yður um, að það er holl fæða og nærandi. Það er langt +síðan ég og mínir menn höfum borðað annan mat". + +"Eru þessir réttir fengnir allir úr sjónum?" spurði ég. + +"Já", sagði skipstjórinn. "Ég þarf ekki annað en festa net utan á +skipið, svo er það orðið fult af fiski eftir litla stund. En stundum fer +ég á dýraveiðar í neðansjávarskógunum; þar eru veiðiföng bæði mikil og +góð". + +"Ég get vel skilið, hvernig þér veiðið í net, en hitt er mér +torskildara, hvernig þér farið að því, að veiða dýr í skógunum +neðansjávar", sagði ég, "og undarlegt þykir mér það, að aldrei skuli +vera kjötmeti á borðum yðar". + +"Kjöt af landdýrum sést hér aldrei". + +"En hvers konar steik er þetta?" spurði ég og benti á einn diskinn. + +"Þetta er kjöt að vísu", sagði skipsjórinn, "en það er af sæskjaldböku. +Þetta, sem þér haldið líklega að sé svínakjöt, er höfrungalifur. +Matsveinninn minn er vel að sér í tilbúningi matar. Rjóminn er þeyttur +úr hvalamjólk, og sykurinn er búinn til úr eins konar þangtegund". + +Ég varð að samsinna því, að matsveinninn væri stöðu sinni vaxinn, því +maturinn var ljúffengur. + +Númi tók til máls aftur: "Ekki nóg með það, að ég hafi öll matarföng úr +hafinu. Klæðnaður minn er líka sniðinn af efnum þess. Þráðurinn, sem +klæðið er ofið úr, er rakinn úr einskonar sætágum. Sængurdýnurnar eru +troðnar út með afar-smágerðu þangi. + +Í stuttu máli sagt, get ég fengið úr sjónum allar lífsnauðsynjar +mínar". + +Að lokinni máltíð fórum við inn í bókaklefann og reyktum vindil, sem +auðvitað var vafinn úr blöðum af nikótínkendri sæurt. Númi sagði mér að +ætlun sín væri að skoða grynningarnar við Mandor, en þar er mest +perlutekja í heimi. + +"Eruð þér tilbúinn?" spurði skipstjórinn, lagði frá sér vindilinn og +stóð upp. "Félagar yðar verða ef til vill með í förinni?" + +"Það held ég sjálfsagt", sagði ég og stóð upp. "En nú liggur Sæfarinn +við botn og hér er 30 feta dýpi". + +"Það er svo til ætlast", svaraði skipstjórinn. + +"En getum við komist í bátinn fjórir?" spurði ég. + +"Nei, við förum fótgangandi". + +"Fótgangandi!" át ég eftir, "--á mararbotni?" + +"Já, einmitt það". + +Hann kallaði á Ned Land og Konsæl og fór með okkur miðskipa. + +Mér datt í hug, að annaðhvort væri skipstjórinn brjálaður, eða hann væri +að gera skop að okkur. En svo fór hann með okkur inn í klefa einn og þá +fór ég að renna grun í hvað í ráði væri. Á þilunum héngu kafarafatnaðir +margir og nokkrir menn vóru þar til taks að hjálpa okkur til að fara í +kafarafötin. Föt þessi vóru úr togleðri og öll ein samfella, skálmar, +bolur, ermar og vetlingar. Undir iljunum vóru þung og þykk blýstykki. +Sterkar látúnsgjarðir héldu fötunum frá brjóstinu, svo ekki skyldi +þrengja að öndunarfærunum. + +En hvaðan átti svo andrúmsloftið að koma? Númi skipstjóri hafði séð ráð +við þeim vanda. Þegar við vórum búnir að setja upp sterkan eirhjálm, sem +festur var með látúnskraga við upphlutinn, var pípa, sem lá úr honum, +sett í samband við hylki eitt, sem við höfðum á bakinu. Í hylki þessu +var samþjappað loft. Fann ég að hreint loft streymdi inn í hjálminn +þegar búið var að setja þetta saman. Um mittið girtum við belti og var í +því hnífur, rafmagnsgeymir og rafmagnslampi, sem kveikja mátti á og +slökkva eftir vild. + +Svo vórum við fullbúnir til ferðarinnar. Búningur þessi var svo þungur, +að ég gat ekki hreyft mig úr sporunum. En Númi hafði líka gert ráð fyrir +því. Tveir menn tóku hvern okkar og bisuðu okkur inn í hliðarklefa. Að +því búnu lokuðu þeir hurðinni vandlega. + +Í klefa þessum var niðamyrkur. Ég heyrði sterkan hvin og fann kulda +leggja upp eftir líkamanum. Klefinn var orðinn fullur af sjó, sem +hleypt hafði verið inn í hann. Dyr vóru opnaðar á skipshliðinni og lagði +inn um þær daufa dagsskímu. Gengum við út á mararbotninn gegnum þessar +dyr. + +Þegar þangað kom fann ég ekki til þyngslanna á kafarabúningnum. Mér var +létt um allar hreyfingar og gat ég séð til allra hliða gegnum glerrúður +í hjálminum. + +Birtu lagði niður í djúpið, skærari en ég hafði búist við. Ég gat vel +greint hluti í 100 faðma fjarlægð. Þegar lengra dró hurfu myndirnar í +bláa móðu, sem döknaði smátt og smátt og hvarf að síðustu í +svarta-myrkri. + +Sjórinn umhverfis okkur var líkur andrúmsloftinu, eins gagnsær og það, +en miklu þéttari í sér. Hátt yfir höfði mér sá ég móta fyrir yfirborði +sjávarins. + +Við gengum eftir smágerfum, ljósum sandi. Að baki okkur sáum við +Sæfarann liggja eins og svartan, ílangan klett á botninum, en eftir +nokkra stund hvarf hann okkur sýnum. + +Annað veifið gengum við fram á fiska, sem þutu upp af hræðslu, eins og +hrossagaukar í mýri. Steinar lágu á sandsléttunni til og frá, þaktir +lindýrum og sægróðri. Upp á háum klettum stóðu skankalangir krabbar og +störðu á okkur. + +Alt í einu fór að halla undan fæti og gengum við niður brekkuna. +Dagsbirtan varð æ daufari og daufari og að síðustu sáum við ekki annað +en daufa rauðleita rökkurglætu. + +Fram undan okkur var að sjá eins og svartan vegg. Það var +neðansjávarskógur. + +Eikurnar vóru eins konar trjákendir þönglar, stofnarnir þráðbeinir og +greinarnar líka. Var mjög torvelt að komast áfram í skógi þessum. Trén +stóðu svo þétt, að við urðum að sveigja þau til hliðar til að komast +áfram; en trén sóktu í sama horfið aftur svo leiðin luktist að baki +okkar. + +Það var nú orðið svo dimt, að við urðum að bregða upp ljósi. Varð þá +bjart umhverfis okkur sem um hádag væri. Virtist mér gróðurinn svo +fjölbreyttur eins og væri ég staddur í suðrænum frumskógi. En undarlega +kom hann mér fyrir augu, þessi fáséði myrkviður, þá er ég hafði virt +hann fyrir mér stundarkorn. Var örðugt að gera greinarmun á dýrum og +jurtum, svo mjög líktist hvað öðru. Ruglaði ég saman sæplöntum og +lindýrum, skelfiskum og þarastönglum. + +Það var afar örðugt að komast áfram í skógi þessum. Þegar við vórum +komnir spottakorn inn í hann gerði Númi okkur vísbendingu um að nema +staðar. Við lögðumst niður á þarabing til að hvíla okkur. Varð ég feginn +hvíldinni, því ég var orðinn þreyttur. Það fór fyrir mér eins og öðrum +köfunarmönnum, að mig sótti svefn. Eftir nokkra stund lét ég aftur +augun og steinsofnaði. + +Ekki veit ég, hve lengi ég hefi sofið, en þegar ég lauk upp augunum, +spratt ég á fætur í ofboði. + +Nokkur skref frá mér sé ég standa sækönguló meira en álnar háa, og var +svo að sjá sem hún ætlaði þegar að ráða á mig. Ég varð skelkaður í +svipinn, enda þótt ég vissi, að kafarafötin mundu verja mig biti hennar. +Í sömu svifum vöknuðu félagar mínir. Réðist Númi skipstjóri á óféti +þetta og barði það niður með byssuskeftinu. + +Eftir viðureignina við dýr þetta, sem var jafn andstyggilegt sem það var +meinlaust, datt mér í hug að hæglega gæti ég rekist á dýr, sem +kafarfötin væru ekki einhlít fyrir. Mér hafði ekki hugkvæmst það áður. +En upp frá þessu ásetti ég mér að vera var um mig. + +Við lögðum af stað aftur, og vórum klukkustund að komast gegnum skóginn. +Númi stýrði förinni og fór jafnan fremstur. Þegar komið var út úr +skóginum fór að hækka undir fæti, og birta í sjónum. + +Loks nam hann staðar. Sjórinn var hreinn og tær umhverfis okkur og +uppljómaður af sólskini. Fram undan okkur sáum við grynningar þaktar +perluskeljum. + +Númi benti með hendinni yfir grynningarnar. Skeljarnar héngu á mjóum +taugum við klappir og steina. Það vóru fádæma auðæfi, sem lágu þarna á +mararbotni. + +Við reikuðum til og frá og skoðuðum skeljarnar. Ned Land flýtti sér að +tína saman stærstu og fallegustu perlurnar. + +Að liðnum tíu mínútum nam skipstjórinn staðar alt í einu og benti okkur +að fylgja sér í var, undir stórum kletti. Skamt frá okkur sáum við +svertingja kafa niður. Var hann að freista hamingjunnar að ná í +eitthvað, áður en perlutekjan byrjaði alment. Yfir höfðum okkar sá ég í +botninn á bátnum hans, sem ruggaði hægt á yfirborðinu. Við annan fótinn +á sér hafði hann bundið þungan stein til að verða fljótari að komast til +botns. Þegar hann náði botni, losaði hann steininn við sig, lagðist á +hnén og fór að tína skeljar í poka. Að því var hann svo sem hálfa +mínútu. Svo fór hann upp að yfirborðinu aftur, dró steininn upp í bátinn +á taug, sem fest var við hann, sótti í sig veðrið og stakk sér til botns +aftur. Gekk svo koll af kolli. En hvort hann hefir fundið nokkra perlu í +öllum þessum skeljum er ómögulegt að segja, þó hann legði lífið í hættu +fyrir þá von. + +Við fengum fljótt sönnun fyrir því, hvað vinna þessi er hættuleg. Eitt +sinn þegar svertinginn stakk sér til botns og var að leggjast á hnén +tók hann viðbragð og snéri aftur upp til bátsins. Þá sá ég eitthvað +dökkleitt í sjónum fyrir ofan hann. Það var hákarl, og synti beint að +svertingjanum, með gapandi gini. Svertinginn vatt sér snögglega til +hliðar, en þá sló hákarlinn sporðinum á hann, svo hann féll til botns. +Hákarlinn snéri að honum aftur og sýndist þá öll von úti um +svertingjann. Í sömu svipan óð Númi skipstjóri fram móti hákarlinum og +mundaði hnífinn. Hákarlinn sá hann og snéri þegar að honum. Númi lét sér +ekki bregða, en þegar hákarlinn hugðist að gleypa hann, varpaði hann sér +til hliðar og lagði hnífnum á kaf í kvið hákarlinum. Sjórinn litaðist +blóði og sá ég ekki hverju fram fór í nokkrar sekúndur. Þegar þeir komu +í ljós aftur, sá ég að Númi hélt sér föstum á bæxli hákarlsins og lét +hnífinn ganga í skrokkinn á honum, en náði þó ekki að leggja hann í +hjartað. Hákarlinn braust um ákaflega. Mynduðust iðuköst í sjónum út frá +honum alla vega, svo mikil, að mér lá við falli. Númi misti loks taksins +og féll til botns. Þótti mér þá sem úti væri um hann. Ég ætlaði að +skunda til og hjálpa honum, en þessi voðasjón fékk svo mikið á mig, að +ég stóð sem steini lostinn og komst ekki úr sporunum. Í sömu svipan sá +ég hvar Ned Land óð fram og hafði á lofti skutulinn. Þegar hann náði +til hákarlsins, rak hann skutulinn á kaf í skrokkinn á honum. Sjórinn +varð að nýju svo litaður blóði, að ég sá ekki hverju fram fór um hríð. +Ég skreiddist nú á vettvang og var Númi þá staðinn upp. Hann gekk að Ned +Land og tók í hönd honum fast og innilega. + +Svertinginn var horfinn. Hann hafði komist aftur upp í bátinn sinn, án +þess við tækjum eftir því. Hátt uppi í sjónum sáum við svart ferlíki. +Það var hákarlshræið sem flaut þar og barst burt með straumnum. + +Það var liðið langt á dag og farið að skyggja. Við urðum því að hafa +hraðann á, að komast til skipsins aftur. Númi valdi nú aðra leið, +styttri og greiðfærari. Við gengum í tvær stundir eftir sandsléttum. +Vóru þær víðast auðar, en sumstaðar var sægróður mikill, þang og +þaraflækjur, taugar og tágar, sem flæktust um fætur okkar og seinkuðu +ferðinni. Það var nærri aldimt orðið þegar við sáum loks ljósin á +Sæfaranum. Varð ég alls hugar feginn þegar við náðum loks skipinu, og +tókum á okkur náðir eftir ferðalag þetta. + + + + +V. + + +Sæfarinn hélt áfram förinni. Hann rann um veglausan sægeiminn eins og +kólfi væri skotið, dag eftir dag. Ég sat lengstum í salnum við lestur og +rannsóknir. Nóg var úr að velja í bókasafni skipsins. En mest var þó +vert um hina miklu bók náttúrunnar, sem Númi skipstjóri fletti upp fyrir +mér á hverjum degi, á þann hátt að renna hlerunum frá gluggunum. Sjórinn +sjálfur og sædýraríkið var óþrotlegt rannsóknarefni fyrir mig. Ég fann +það brátt, að rit mitt "Um leyndardóma undirdjúpanna" þurfti mikilla +umbóta við, því margt reyndist mér þar rangt eða ónákvæmt. Svo hafði ég +mörgu við að bæta, svo næsta útgáfa hlaut að verða miklum mun stærri. + +Leiðin sem við fórum var mörkuð á kortið daglega, eins og Númi hafði +sagt. Ég fylgdi stefnunni með athygli, vegna rannsókna minna, því á þeim +hafði ég allan hugann og gætti naumast dagatals eða tímalengdar. + +Númi stýrði gegnum Persaflóann og þaðan inn í Rauðahafið. Hann hélt +stöðugt í norðurátt og þótti mér það furðu gegna, þegar svona var langt +komið. + +Lesseps var að grafa Suezskurðinn mikla um þetta leyti, en hann var ekki +kominn nærri alla leið gegnum eiðið. Hvað ætlaði skipstjórinn fyrir +sér? Ég var stöðugt að hugsa um það, því mér var farið að þykja nóg um. + +Dag einn kom Númi inn í salinn og spurði ég hann þá þegar, hvert hann +ætlaði að fara. + +"Hvers vegna spyrjið þér svona! Ég ætla auðvitað yfir í Miðjarðarhafið", +svaraði hann snúðugt. "Ég býzt við að komast þangað á morgun". + +"Á morgun?" + +"Já, prófessor góður. Eruð þér hissa á því?" + +"Það er nú komið upp úr á mér að vísu, að falla í stafi, þó eitthvað +furðulegt beri við á skipi þessu. En--þá megið þér herða skriðinn +freklega, ef þér ætlið að sigla suður fyrir Afríku og verða kominn inn í +Miðjarðarhaf á morgun". + +"Suður fyrir Afríku, segið þér hr. prófessor!--Hvaða erindi eigum við +þangað?" + +"Ég hélt að Sæfarinn væri ekki vel fallinn til að ferðast landveg. Og +komist hann ekki yfir eiðið . . . . ?" + +"Þá fer hann undir það". + +"Er það fært?" + +"Já, ég hefi fundið göng mikil neðansjávar, sem liggja gegnum eiðið, +djúpt í jörðu. Þau kalla ég Arabisku göngin". + +"Hvernig stóð á því að þér funduð þau?" + +"Það skal ég segja yður", svaraði skipstjórinn. "Ég hafði veitt því +eftirtekt að í Miðjarðarhafinu og Rauðahafinu vóru nokkrar fiskitegundir +af sama tagi. Kom mér þá til hugar að samband mundi vera milli hafanna. +Nú er sjávarhæðin meiri í Rauðahafinu og hlaut því að falla straumur úr +því yfir í Miðjarðarhafið. Ég gerði tilraun til að ganga úr skugga um +þetta á þann hátt, að ég veiddi nokkra fiska nálægt Suezeiðinu, festi +eirhringi við sporðinn á þeim og lét þá svo lausa. Þegar ég kom upp +undir Sýrlandsstrendur nokkrum mánuðum seinna, var ég svo heppinn að +rekast á nokkra af þessum fiskum. Ég átti nú ekki annað eftir en finna +opið á göngunum á botni Rauðahafsins, og það hepnaðist mér um síðir. Ég +hætti mér inn í göngin og komst í gegnum þau slysalaust. Síðan hefi ég +farið um þau mörgum sinnum". + +Mér þótti þessi frásaga næsta merkileg og flýtti mér að segja félögum +mínum af þessu. Konsæll komst á loft af ánægju, en Ned Land ypti öxlum. + +"Neðansjávargöng", át hann eftir; "slíkt og þvílíkt hefi ég aldrei heyrt +talað um!" + +"Hafið þér heyrt talað um Sæfarann?" spurði Konsæll. "Til er hann þó, +og hitt er engu ótrúlegra, að þessi göng séu til". + +"Já, við verðum víst að vona að svo sé", sagði Ned, "því fljótar komumst +við inn í Miðjarðarhafið". + +Um hádegisbil daginn eftir fór Sæfarinn upp að yfirborðinu. Við +félagarnir fórum þegar upp á þilfar. Land var að sjá langt til austurs, +en ógreinilega þó, því þokuslæðingur lá yfir. + +Við vórum að spjalla saman nokkra stund. En alt í einu þagnaði Ned Land +og benti út yfir hafið. + +"Lítið þið á", sagði hann. + +"Ég sé ekkert", svaraði ég. "Ég hefi ekki augun yðar". + +"Sjáið þér ekkert á hreifingu framundan á stjórnborða?" + +Ég neytti sjónarinnar af fremsta megni og kom loks auga á stóra skepnu, +með langan og dökkleitan skrokk. + +"Koma fyrir hvalir í Rauðahafinu?" spurði Konsæll. + +"Það ber við að þeir flækjast þangað", svaraði ég. + +Ned Land hafði ekki augun af dýrinu. "Þetta er ekki hvalur", sagði hann. +"Ég þekki hvalina og þeir þekkja mig". + +Sæfarinn nálgaðist skepnuna óðfluga. + +"Hvaða herjans dýr er þetta!" hrópaði Ned Land. "Það hefir ekki klofinn +sporð, eins og hvalur, og önnur sundfæri þess líkjast klunnalegum +útlimum á landdýri". + +"Það er sækýr, ef húsbóndanum þóknast", sagði Konsæll. + +"Nei, það er ekki sækýr", sagði ég. "Það er eins konar hvalur af +höfrungakyni, sem er orðinn mjög fágætur. Hann er kallaður dýkingur." + +Ned Land hafði ekki augun af hvalnum. Honum stóð alveg á sama um nafnið. +En svona hval hafði hann ekki séð áður, og brann nú í skinninu af +vígahug. + +"Svona hval hefi ég aldrei drepið", sagði hann. + +Í þessum svifum kom Númi skipstjóri upp á þiljur og heyrði hvað Ned Land +sagði. + +"Munduð þér vera fáanlegur til að taka upp fyrri starfa yðar, rétt í +þetta sinn?" spurði Númi. + +Ned Land þreif ósjálfrátt báðum höndum til skutulsins. + +"En ég vil ráða yður til að missa ekki marks. Það getur riðið yður +sjálfum á miklu", bætti Númi við. + +Ned Land setti upp kæruleysis- og fyrirlitningarsvip, en svaraði engu. + +"Eru þeir illir viðureignar, dýkingarnir?" spurði ég. + +"Já, í meira lagi", svaraði Númi. "Það eru dæmi þess að þeir hafa ráðist +á hvalveiðamenn og hvolft bátunum undir þeim. Ég er ekki hræddur um Ned +Land, þó ég segði svona. Ég sagði það af því ég veit, að honum þykir +gott kjöt, en kjötið af dýkingnum er mesta sælgæti". + +Númi kallaði niður í skipið og komu þá 7 menn upp að vörmu spori. Þeir +losuðu bátinn og settu hann á flot. Sex menn settust undir árar en einn +fór að stýrinu. Við félagarnir þrír komum okkur fyrir í skutnum. Númi +varð eftir í Sæfaranum. + +Skipverjar ýttu frá og lögðust á árarnar. Sóttist róðurinn fljótt og +vórum við komnir í námunda við hvalinn innan lítillar stundar. Þegar +fáir faðmar vóru eftir, hægðum við ferðina. Ned Land fór fram í stafninn +og stóð þar með reiddan skutulinn. Skutultaugin var ekki föst í bátnum, +eins og vanalegast er, heldur var endinn á henni festur við dufl, sem +flaut á yfirborðinu, en línan var í sjó. Mátti sjá af því hvað skutlinum +leið. + +Þessi dýkingur var óvanalega stórvaxinn, ýkjulaust 10 álnir á lengd. +Hann lá í sjóskorpunni og hreyfði sig ekki, heldur en hann væri +sofandi. Mátti því komast mjög nærri honum. + +Báturinn nálgaðist smátt og smátt, þangað til ekki vóru eftir nema 3 +faðmar; þá vóru árarnar lagðar upp. + +Ned Land stóð í stafni með reiddan skutulinn. Alt í einu heyrðist hvinur +mikill og hvarf dýkingurinn í sömu svipan. Skutullinn hafði auðsjáanlega +geigað frá beinni stefnu. + +"Fari hann í sjóðbullandi!" öskraði Ned Land í bræði sinni. "Hann slapp +undan skutlinum". + +"Ekki alveg", sagði ég. "Hann hefir fengið skeinu talsverða, því sjórinn +er blóðlitaður". + +"Skutulinn!" hrópaði Ned Land. + +Hásetarnir þrifu árarnar og reru þangað sem duflið flaut. Þegar +skutullinn var kominn upp í bátinn var farið að elta dýkinginn. + +Hann var ekki særður til muna, því hann synti hratt. Hásetarnir lögðust +á árarnar af öllum mætti. Við komumst í skotmál hvað eftir annað, og Ned +Land var að því kominn að kasta skutlinum, en þá fór dýkingurinn jafnan +í kaf, svo að við mistum hans. Þessi eltingaleikur stóð yfir í fulla +klukkustund. Ég var farinn að halda að við yrðum að hætta við svo búið, +en þá varð sú breyting á, að dýkingurinn snéri við alt í einu og kom +rakleitt á móti okkur. + +Ned Land var viðbúinn að taka á móti honum. + +"Varið ykkur piltar!" sagði hann. + +Stýrimaðurinn sagði nokkur orð á sínu máli, sem að líkindum þýddu +eitthvað svipað því sem Ned Land hafði sagt. + +Það fór eins og við höfðum búist við, að dýkingurinn réði þegar á bátinn +og velti honum á annað borðið svo sjór féll inn. Var það snarræði +stýrimannsins að þakka, að bátnum hvolfdi ekki. Hvalurinn beit því næst +í borðstokkinn og vó bátinn á loft með kjaftinum, hvað eftir annað. Ned +Land hélt sér með annari hendi, en í hinni hafði hann skutulinn og lét +hann ganga jafnt og þétt í skrokkinn á hvalnum. Við kútveltumst hver um +annan þveran í bátnum og hefðum eflaust bráðlega hlotið meiðsl eða bana, +ef Ned Land hefði ekki tekist að leggja dýkinginn í hjartað. Hann +linaðist í átökunum, tennurnar urguðu við járnið; svo misti hann taksins +og sökk. + +Duflinu skaut upp að vörmu spori og hvalnum rétt á eftir. Hann var þá +dauður. Við festum taug við sporðinn á honum, og hinum endanum við +bátinn. Svo rerum við í áttina til Sæfarans með hvalinn í eftirdragi. + +Seinna um daginn átum við kjöt af honum að miðdagsverði. Var það +bragðgott og engu líkara en nautakjöti. + +Daginn eftir héldum við áfram norður á bóginn, í hægðum okkar. Um +náttmálaskeið var Sæfarinn við yfirborðið og fór ég þá upp á þilfar. Mig +var farið að langa til að sjá sægöngin sem skipstjórinn hafði sagt mér +af, og fór nú að athuga hvar við værum staddir. Þoka var yfir og myrkt +af nóttu. Ég sá grylla í rauðleitt ljós í nokkurri fjarlægð. + +"Fljótandi viti", var sagt við hliðina á mér. + +Það var Númi skipstjóri sem talaði. + +"Þetta er vitinn í Suez", sagði hann. "Við erum þá og þegar komnir að +göngunum". + +"Er ekki vandfarið gegnum göngin?" spurði ég. + +"Ójú, ég er vanur að vera í stýrisklefanum sjálfur og segja fyrir um +stefnuna. En nú verðum við að fara niður". + +Þegar við vórum komnir niður, var öllum hlerum lokað og búið um +vandlega. Sjór var tekinn inn í einn klefann og sökk þá Sæfarinn niður í +6 faðma dýpi. + +Ég ætlaði að hverfa til herbergis míns, en Númi skipstjóri kallaði á +mig. + +"Langar yður ekki til að koma með mér inn í stýrisklefann, prófessor +góður?" spurði hann. + +"Jú, ég tek mér til þakka". + +Stýrisklefinn var 3 álnir á hvern veg og lítið eitt hærri. Stýrishjólið +var í honum miðjum. Glerrúður kúptar og sterkar vóru á hverri hlið og +mátti sjá út um þær í allar áttir frá skipinu. + +Ekkert ljós var þar inni. En skímu lagði inn um gluggana frá ljóskerunum +utan á skipinu. Maður stóð við stýrishjólið og hélt báðum höndum um +húnana. Hann var mikill vexti og þreklegur. + +Rafmagnsþræðir láu úr klefanum niður í vélrýmið og var sá umbúnaður við +endana, að Númi gat ráðið stefnu skipsins og hraða með mestu nákvæmni. +Hann hægði þegar ferðina að miklum mun. + +Ég stóð við gluggana á bakborða, og virti fyrir mér háa hamra, sem við +fórum með fram. Númi hafði ekki augun af áttavitanum. Hann sýndi +stýrimanni með bendingum hvernig hann ætti að stýra. + +Þegar klukkan var 15 mínútur gengin í 11 tók skipstjórinn sjálfur +stýrið. Sáum við þá eins og hellismunna heljarstóran fram undan okkur. +Inn í hann stefndi Sæfarinn. Úti fyrir heyrðist óvanalegur hávaði og +straumur. Það var sjórinn úr Rauðahafinu, sem hallans vegna braust með +heljar afli gegnum göngin, út í Miðjarðarhafið. Sæfarinn barst með +straumnum eins og kólfi væri skotið og hafði þó vélin aftur á af öllum +mætti. + +Ég var með öndina í hálsinum af undrun og aðdáun. Göngin vóru svo þröng, +að skipið straukst nærri með hliðveggjunum. Var sem eldrákir með öllum +litum regnbogans flýgju fyrir gluggana, vegna birtunnar sem lagði á +bergið frá skipinu. + +Klukkan 5 mínútur yfir hálf 11 slepti Númi stýrishjólinu og snéri sér að +mér. + +"Miðjarðarhafið!" sagði hann. + +Ferðin undir eyðið hafði ekki staðið yfir nema 20 mínútur. + +Morguninn eftir hitti ég Ned Land og Konsæl á þilfarinu. Þeir höfðu +sofið báðir á leiðinni gegnum sægöngin og ekki haft hugmynd um hvað fram +fór. + +"Þá erum við nú komnir í Miðjarðarhafið", sagði ég. + +"Ekki held ég það sé nú orðið enn", sagði Ned Land. + +"Svo er það ei að síður", sagði ég. "Ströndin sem við sjáum móta fyrir í +suðri er Egiptaland". + +"Já, annað hvort það, eða eitthvað annað", svaraði Ned. + +"Úr því húsbóndinn segir að svo sé, þá verðið þér að trúa húsbóndanum", +sagði Konsæll. + +"Þér, Ned Land, sem hafið svo hvassa sjón, hljótið að sjá hafnarvirkin í +Port Said", sagði ég. + +Ned Land horfði þangað stundarkorn. "Jæja, það er fyrirtak", sagði hann. +"Við erum þá í Miðjarðarhafinu í raun og veru. Heyrið þér prófessor, við +getum þá farið að ráða ráðum okkar". + +Ég vissi vel hvað Ned Land átti við, en ég lét sem ég skildi hann ekki. + +"Er ekki einmitt núna tækifæri til að strjúka frá Sæfaranum?" hélt hann +áfram. + +"Það er nú hægar ort en gert", sagði ég. + +Ned Land var bráðlátur eftir frelsinu, og orðinn heldur skapstyggur upp +á síðkastið. + +"Það getur nú verið", sagði hann. "En einhver endir verður að vera á +þessu". + +Ég vissi það vel, að Ned Land átti óþolandi æfi á skipinu. Hann var +vanur sjálfræði og svaðilförum á hvalaveiðum. Það lamaði þrótt hans og +heilsu, að vera einangraður svona í iðjuleysi. En ég reyndi að draga +flóttann á langinn, því ég átti margt eftir óséð og órannsakað í +hafinu. + +"Alt hefir einhvern enda", sagði ég. "Þegar við komum í námunda við +Frakkland, England eða Norður-Ameríku, getur vel farið svo að betra færi +bjóðist, þegar minst varir". + +"Þegar við komum þangað eða þangað" sagði Ned og ygldi brúnina. "En nú +erum við í Miðjarðarhafinu.--Er það ekki eins gott og allir hugsanlegir +staðir aðrir?" + +Ned hafði rétt að mæla, svo að ekki varð á móti borið. Ég vissi ekki +hverju ég átti að svara. + +"Hvað heldur Konsæll um þetta?" spurði Ned Land. + +Konsæll sagði það sannast, að hann hefði enga hugmynd gert sér um þetta. +Hann átti enga vini eða ættingja, sem þráðu hann. Hann var allur þar sem +ég var. Hans skilningur á málinu var, í fám orðum sagt, "eins og +húsbóndanum þóknaðist". + +Ég var neyddur til að fastákvarða eitthvað. + +"Ég er hræddur um, að við getum ekki bygt neitt á Núma skipstjóra", +sagði ég. "Okkur er kunnugt um leyndarmál hans og þess vegna lætur hann +okkur ekki lausa. Við verðum því að nota fyrsta færi sem gefst til að +strjúka frá Sæfaranum". + +"Það er einmitt það sem ég hefi í hyggju", svaraði Ned. + +"En fyrsta tilraunin verður að lánast", sagði ég. "Lánist hún ekki, +verður okkar gætt svo vandlega, að færið gefst aldrei aftur. Við verðum +að fara varlega". + +"Rétt er það", sagði Ned Land. "En gefist gott tækifæri,--ætlið þér þá +að vera tilbúinn að nota það?" + +"Já". + +Ned Land hafði hugsað sér, að annaðhvort yrðum við að synda í land, ef +Sæfarinn flyti nálægt landi að nóttu til, eða við tækjum bátinn og rerum +til lands á honum. En þetta hvorttveggja var ógerlegt, eins og nú stóð +á. Sæfarinn hélt sig langt frá löndum og var lengstum í kafi; rétt eins +og skipstjórinn hefði eitthvert hugboð um ráðagerð okkar. + +Einn dag sem oftar var ég sokkinn niður í rannsóknir mínar, inni í +salnum. Við vórum þá komnir suður fyrir Krít. Kom þá yfir mig svo mikill +hiti, að ég varð að losa um föt mín. Ég skildi ekki í því hvaðan sá hiti +stafaði. Við vórum staddir á 10 faðma dýpi, en þar er hitinn litlum +breytingum háður. Mér datt í hug að einhver veiki væri að leggjast á +mig. En hélt þó áfram við iðju mína; en hitinn óx og varð með öllu +óþolandi. Ég ætlaði að fara burt úr salnum, en í því kom Númi skipstjóri +inn, og gekk að hitamælinum. + +"Fjörutíu og tvö stig", sagði hann. + +"Já, hvaðan sem þessi hiti stafar, þá er hann óþolandi", sagði ég. + +"Hann verður ekki meiri en við viljum vera láta", sagði Númi. + +"Þá finst mér að þér ættuð að draga úr honum", sagði ég. + +"Það get ég ekki", sagði skipstjórinn. "En ég get siglt burt frá honum". + +"Kemur hann utan að?" spurði ég. + +"Já, skipið flýtur í sjóðheitum sjó". + +Í sömu svipan var gluggahlerunum skotið frá. Sá ég þá að sjórinn var +hvítur umhverfis Sæfarann. Alt var ein gufuólga eins og í sjóðandi hver. + +Ég studdi hendinni á rúðuna, en varð að kippa henni að mér hið bráðasta, +vegna hitans. + +Númi sagði að við værum í nánd við eldfjall neðansjávar, sem væri að +gjósa. + +Ég leit út um gluggann. Sæfarinn lá kyr, því engin leið var að komast +lengra, vegna hitans. Sjórinn breytti lit og roðnaði smátt og smátt. +Stafaði sá litur frá síndri og ösku sem þyrlaðist í sjónum eins og ryk +í lofti. Brennisteinsfýlu megna lagði um skipið, en í nokkurri fjarlægð +brutust fram lyfrauðar logatungur, svo bjartar, að rafljós Sæfarans varð +að engu fyrir þeim. + +Nú var ekki viðlit að haldast við lengur vegna hitans. + +Númi skipaði að snúa við. Stundarfjórðungi síðar drógum við að okkur +svalt og hreint loft á yfirborði sjávar. + + + + +VI. + + +Við vórum komnir út í Atlantshaf. + +Ned Land var inni hjá mér. Við höfðum enga tilraun getað gert til að +flýja á leiðinni gegnum Miðjarðarhafið. Nú sat hann þarna brúnaygldur og +beit á jaxlinn. + +"Það er engin ástæða til að láta hugfallast", sagði ég. "Nú förum við +upp að Portúgalsströndum. Frakkland og England eru skamt á burtu. Ég +trúi ekki öðru en færi gefist eftir nokkra daga". + +Ned Land leit á mig og opnaði munninn. + +"Það verður að gerast í kvöld", sagði hann. + +Mér hnykti við. Ég hafði satt að segja ekki búist við svo skjótri +breyting á högum mínum. Mér varð orðfátt í svipinn. + +"Í kvöld verðum við örfáar mílur undan landi", sagði Ned Land. "Nóttin +er dimm og vindur stendur á land. Þér hafið heitið að láta ekki standa á +yður, hr. prófessor". + +Ég svaraði engu. + +"Klukkan níu!" sagði hann ennfremur. "Þá er Númi inni í klefa sínum og +skipverjar geta ekki heyrt til okkar. Í bátnum eru árar, mastur og segl. +Ég hefi fengið mér skrúflykil, mátulegan fyrir skrúfurnar sem báturinn +er festur með. Alt er til taks. Konsæll verður með mér, þegar ég fer að +losa bátinn, en þér bíðið í bókaklefanum þangað til ég gef yður +vísbendingu". + +Ned Land gekk út, og beið ekki eftir að ég svaraði. Og þegar á alt var +litið,--hverju átti ég að svara? Það var rétt sem hann sagði, við urðum +að nota tækifærið. Við gátum verið komnir langt út í haf daginn eftir. + +Ég hélt til í herberginu mínu það sem eftir var dagsins. Ég var í svo +mikilli geðshræringu, að ég var hræddur um að Númi veitti því eftirtekt, +ef hann sæi mig. Tilfinningar mínar voru tvískiftar: Ég hlakkaði til að +verða aftur frjáls maður og komast til vina og vandamanna. En mér +leiddist að skilja við hið mikla furðuverk mannlegrar snildar, Sæfarann, +og vera ekki hálfnaður með vísindaleg störf og rannsóknir sem ég hafði +með höndum. Það var ljóti dagurinn. Ýmist hugleiddi ég alla þá ánægju, +sem ég nyti þegar ég kæmi á land, eða ég óskaði með sjálfum mér að +eitthvað kæmi fyrir, sem hindraði Ned Land að fremja fyrirætlun sína. + +Miðdagsmatinn át ég ekki fyr en kl. var orðin sjö. Þá vóru einir 2 tímar +eftir! Óþreyjan ætlaði að gera út af við mig. Ég gat ekki setið kyr, en +varð að fara að ganga um gólf. Mér datt í hug að alt gæti komist upp +áður en við kæmumst burt frá skipinu. Og svo yrðum við dregnir fyrir +Núma skipstjóra, sem yrði stórreiður, eða það sem verra var, hryggur +yfir því, að ég skyldi bregðast honum. Ég fékk ákafan hjartslátt. + +Ég gekk inn í salinn til að sjá enn einu sinni herbergið, sem ég hafði +lifað í svo margar ánægjustundir og drukkið af bikar vísindanna, og +virða fyrir mér í síðasta sinn öll þau furðuverk, sem þar vóru geymd. + +Klukkan sló átta. + +Ég leit á skipstjórnaráhöldin. Áttavitinn sýndi að við héldum áfram +norðureftir, með fram ströndinni. Hraðinn var ekki mikill og djúpstaða +skipsins var 10 faðmar. Alt þetta var svo hentugt sem orðið gat fyrir +fyrirætlun okkar. + +Svo snéri ég aftur inn í herbergið mitt, fór í hlýjan fatnað, tók saman +skjöl mín öll og annað sem ég þurfti að hafa meðferðis. Svo var ég +ferðbúinn. + +Þegar klukkan var að verða níu, lagði ég eyrað við hurðina á +skipstjóraklefanum og hleraði, en varð einskis var. Ég yfirgaf herbergið +mitt og fór inn í salinn. Þar var hálfbjart og enginn maður inni. + +Ég opnaði dyrnar að bókaklefanum, þar var jafn draugalegt. Ég +staðnæmdist við hurðina sem lá að miðskips-ganginum og beið þar eftir +vísbendingu frá Ned Land. + +Alt var kyrt og hljótt. Snúningshnykkir vélarinnar var eina hljóðið sem +heyrðist. En meðan ég stóð þarna og hlustaði, urðu þeir smátt og smátt +strjálli og hægari og hættu loks með öllu. + +Hvað var nú á seyði? Dauðaþögn var alt umhverfis. Blóðið suðaði fyrir +eyrum mér eins og ég væri með hitasótt. + +Ég varð var við dálítinn kipp, sem ég kannaðist við. Sæfarinn var að +leggjast á mararbotninn, en engin vísbending kom frá Ned Land. + +Alt í einu opnaðist hurðin að salnum og Númi skipstjóri kom inn. + +"Þér eruð þá hérna", sagði hann, "ég hefi verið að leita að yður +alstaðar. Eruð þér kunnugur sögu Spánverja?" + +Ég var svo ruglaður, að ég mundi ekki í svipinn eitt orð úr sögu +Spánar. Að eins örfá nöfn flugu mér í hug: Philip--númer eitthvað og +Karl--Karl fimti. En það var víst ekki þetta, sem skipstjórinn átti við. + +Ég heyrði hann endurtaka spurninguna, og gerði nú mitt ítrasta til, að +koma fyrir mig orði. + +"Ég er mjög illa að mér í henni" svaraði ég. + +Númi ypti öxlum og settist niður. Ég settist líka, eins og ósjálfrátt. + +"Þá skal ég segja yður dálitla sögu", sagði Númi. "Lúðvík 14. konungur +yðar gerði sonarson sinn að konungi á Spáni, eins og yður er kunnugt um. +Lúðvík lét alt eftir sér, sem hann gat. Spánverjum mátti líka standa +nokkurn veginn á sama hvort þeim var illa stjórnað af frönskum prins eða +austurrískum, enda létu þeir svo búið standa. En Holland, Austurríki, +England og Þýzkaland bundust samtökum til að koma honum frá völdum og +setja í stað hans erkihertoga frá Austurríki. + +Spánverjar höfðu hægt um sig. Það var það eina sem þeir gátu gert. +Filippus gerði slíkt hið sama. Hann gerði það eina sem í valdi hans +stóð, en það var að senda til Ameríku eftir peningum. Síðari hluta +ársins 1702 stefndu nokkur skip, hlaðin gulli, að ströndum Spánar. Þeim +fylgdi franskur herfloti undir forustu Chateau-Renards. Þeim var ætlað +að lenda í Kadiz; en sú borg var þá í hervörzlum enskra skipa. +Chateau-Renard fór þá vestur með landi og inn í Vióflóann við +útnorðurströnd Spánar. Þar ætlaði hann að koma gullinu á land. En þá +risu borgararnir í Kadiz upp öndverðir og andmæltu því. Þeir áttu +einkarétt á að afferma öll skip, sem komu frá amerísku nýlendunum, og +héldu nú fast á þessum rétti sínum. Filippus var gunga og þorði ekki +annað en gera að vilja þeirra. Flotinn lá í Vióflóanum þangað til enskur +floti, miklu stærri, kom og réði á hann 22. október. + +Chateau-Renard varðist í lengstu lög. En þegar hann sá ekkert undanfæri +lengur kveikti hann í skipunum og þar sukku öll auðæfin í sjávardjúp". + +Ég heyrði tæplega hvað Númi sagði, og því síður að ég fylgdist með +efninu. Ég hafði allan hugann á fyrirætlun okkar félaganna, og beið +eftir því sem verða vildi. + +Númi horfði á mig með háðslegu augnaráði, og reyndi ég þá að láta svo +sem ég veitti máli hans glögga athygli. + +"Núna erum við staddir í Vióflóanum", sagði hann. "Viljið þér líta á, +prófessor?" + +Númi stóð upp og gekk inn í salinn. Ég fór á eftir honum. Ekki var ljós +þar inni, en gluggarnir vóru opnir og sjórinn uppljómaður kring um +skipið. + +Rafljósið bar birtu langan veg yfir mararbotninn til allra hliða og +mátti glögt greina alla hluti sem nálægir voru, eins og um hádag væri, á +þurru landi. Botninn var sléttur og þakinn hvítum sandi. Skipsflök láu +til og frá og kringum þau breiður af kössum, kirnum og alls konar hlutum +öðrum. Innanum alt þetta láu dyngjur af gulli, slegnu og óslegnu, silfri +og gimsteinum. Nokkrir menn af Sæfaranum vóru að vinnu kringum skipið, +klæddir kafarabúningi. Þeir söfnuðu gulli og gimsteinum í stórar byrðar +og báru inn í Sæfarann. Fór svo fram um stund. + +Mér fanst svo mikið um þessa sjón, að ég gætti í svipinn einskis annars, +en virða fyrir mér auðæfin, sem dyngt var inn í skipið. + +"Skilst yður nú að ég sé auðugur?" spurði Númi. "Svo er víst", svaraði +ég, "en hvað getið þér gert við alt þetta fé?" + +"Hvað ég geri við féð!" át hann eftir. Svo stóð hann hugsi stundarkorn +og horfði út í sjóinn. Gremjulegt bros lék um varir hans, þegar hann tók +til máls aftur: "Þér haldið auðvitað að ég sé með öllu skilinn að +skiptum við þurlendið og þá, sem það byggja. En þegar ég nú segi yður, +að svo er ekki, þá skilst yður sjálfsagt, að ég hafi nóg við féð að +gera". + +Númi settist niður við gluggann, snéri sér að mér og tók aftur til máls: + +"Ég sé að þér skiljið það, þér vitið eins vel og ég, að alt má kaupa +fyrir peninga þar efra. Það er ekki nóg að fórna lífi sínu og sinna, þó +hver einstaklingur heillar þjóðar úthelli blóði sínu fyrir +fósturjörðina,--hver hirðir um það! Hjartablóð heillar þjóðar er einskis +virði í kauphöllinni. Alt er að engu metið nema peningar, miklir +peningar!" Númi spratt upp og krepti hnefana. "Kaupmenn, kaupmenn!" +þrumaði hann. "Dýrslega sinnaðir, samvizkulausir . . . " + +Hann þagnaði alt í einu, eins og hann þættist hafa sagt meira en hann +ætlaði. Eftir stundarþögn snéri hann sér aftur að mér og var þá búinn að +ná aftur sínum vanalega svip hörku og stillingar. + +"Margir eru bágstaddir þar efra og þurfa hjálpar með", sagði hann og fór +út úr salnum. + +Mér varð litið út og sá að mennirnir vóru enn að bera inn gullið. En ég +festi ekki hugann við það frekar. + +Mér skildist það á því sem Númi sagði, að hann mundi hafa verið flæmdur +út úr mannfélaginu og að hann hefði lagt mikið í sölurnar fyrir +eitthvert málefni. En hvaða málefni? Og hver var hann? + +Ég var alveg búinn að gleyma flóttatilraun okkar. Ég lá andvaka mestalla +nóttina og var að brjóta heilann um Núma skipstjóra. + +Morguninn eftir kom Ned Land inn til mín og vakti mig. Hann staðnæmdist +fyrir innan þröskuldinn, stakk höndunum í vasana og var alt annað en hýr +á svipinn. + +"Það varð lítið úr þessu, í gær", sagði ég til að rjúfa þögnina. + +"Já, skipstjóra-þrælbeinið þurfti nauðsynlega að koma út í því ég ætlaði +upp í bátinn", svaraði Ned. + +"Hann var að taka út peninga í gærkveld", sagði ég. + +Ned Land leit við mér gremjulega. Hann var ekki á því að taka gamni. + +Ég sagði honum frá öllu sem ég hafði séð og heyrt, kvöldið áður. En það +hafði alls engin áhrif á hann. + +"Við verðum að reyna aftur í kvöld", sagði hann. + +"Í hvaða átt höldum við núna?" spurði ég. + +"Veit það ekki". + +"Jæja, við skulum athuga það um hádegið". + +Ned Land fór aftur inn til Konsæls. Þegar ég var klæddur, fór ég inn í +salinn. Áttavitinn spáði ekki góðu. Sæfarinn stýrði í suður--landsuður. +Við snérum baki við Evrópu! + +Ég beið með óþreyju eftir því, að leið skipsins yrði mörkuð á kortið. +Klukkan hálf tólf vóru sökkviklefarnir tæmdir og Sæfaranum skaut upp að +yfirborðinu. Ég flýtti mér upp á þilfar. Ned land var kominn þangað á +undan mér. + +Við sáum hvergi til lands. Ekkert annað en endalausa hafbreiðuna og +nokkur segl út við sjónhringinn. Ylgja var í sjóinn og skýjafar mikið á +lofti. Það var stórviðri í aðsigi. + +Ned Land náði ekki upp í nefið á sér fyrir gremju. Þegar dró frá sólu +rétt á eftir, leitaði hann landa með augunum, en varð einskis var. +Næstráðandi notaði tækifærið til að taka sólarhæðina. + +Stundu síðar leit ég á kortið. Við vórum 100 mílur undan landi. Öll von +um undankomu var úti að þessu sinni. + +Ned Land féll það þungt, en mér varð aftur hughægra, og fór nú að gefa +mig við rannsóknum mínum í ró og næði, eins og áður. + +Númi skipstjóri kom inn til mín um kvöldið og spurði með mestu alúð, +hvort mig langaði ekki til að vera með sér á útgöngu á mararbotni. + +"Þér hafið jafnan verið á þess konar ferðum að deginum. Langar yður ekki +til að fara eina ferð að næturlagi?" sagði hann. + +Ég þektist það. + +"Ég skal segja yður það fyrir, að þetta verður löng og ströng ganga. Við +förum upp á hátt fjall og vegirnir eru illa ruddir hér í djúpinu", bætti +hann við og brosti. + +Ég kvaðst vera við öllu búinn. Svo fórum við niður að hafa fataskifti. +Ég þóttist vita að við ættum að vera tveir einir, því Númi hafði ekki +boðið félögum mínum að vera með í förinni. + +Það gekk fljótt að koma okkur í kafarafötin. Þéttiloftshylkin vóru +bundin á bak okkur, en það leit út fyrir að þeir ætluðu að gleyma +rafljóskerunum, og hafði ég orð á því við skipstjórann. + +"Við þurfum ekki á þeim að halda", sagði hann. + +Ég hélt að mér hefði misheyrst, en varð of seinn til að endurtaka +spurninguna, því Númi var þá búinn að setja upp hjálminn. Mér var +fenginn járnsleginn stafur í höndina. Að því búnu gengum við út á botn +Atlantshafsins á hundrað og fimmtíu faðma dýpi. + +Klukkan var tólf um nóttina, þegar við lögðum af stað. Ljósin á +Sæfaranum lýstu okkur á veg en hurfu brátt sýnum. Vórum við þá staddir í +nyðamyrkri. + +Númi benti mér á rauðleitan depil í svo sem mílu fjarlægð. Þegar lengra +dró varð hann bjartur sem eldur og bar svo mikla birtu um sjóinn, að vel +var ratljóst. + +Mararbotninn var sléttur en fór hækkandi. Hallinn var þó svo lítill að +við urðum hans varla varir. Við þrömmuðum áfram jafnt og þétt og +stefndum á ljósdepilinn. Förin gekk þó heldur seint. Víða sukkum við +niður í aurbleytu eða flæktumst í þangbeðjum, og innanum þetta var krökt +af skelstönglum og hellusteinum. + +Ég heyrði yfir höfði mér einskonar snark, eða smelli, sem urðu stundum +svo hvellir, að þeir líktust stöðugri skothríð. Þetta var stórfeld +rigning, sem dundi á yfirborðinu. Var þetta, með öðru fleira merki þess, +hve glögt hljóð heyrist gegnum vatn. Mér flaug í hug sem snöggvast, að +nú mundi ég verða holdvotur í rigningunni. En svo hló ég að sjálfum mér. +Ég hafði gleymt því í svipinn, að ég var staddur niðri í vatni í +vatnsheldum kafarafötum. + +Eftir hálfrar stundar göngu urðu fyrir okkur klettar og urðir. Vóru +allar gjótur fullar af blikdýrum, sæfjöðrum og öðrum óþektum skeldýrum, +sem öll loguðu í maurildisglæringum, en steinarnir vóru þaktir sæurtum +og íglum. Var heldur sleipt undir fæti sumstaðar og kom mér nú stafurinn +í góðar þarfir. Þegar ég leit aftur, sá ég móta fyrir ljósinu á ljóskeri +Sæfarans, en mjög ógreinilega sökum fjarlægðarinnar. + +Það vakti athygli mína, að grjóturðirnar, sem við fórum yfir, vóru +einkennilega reglulega lagaðar. Sumstaðar sá ég langar glufur eða +gjótur, sem lágu eitthvað út í myrkrið, svo hvergi sá fyrir endann á +þeim. Ég varð líka var við, að eitthvað var alt af að brotna undir +blýskónum mínum. Var brothljóðið líkast því, sem það væru þur bein. Ég +laut niður og tók um einn af þessum hlutum. Kom þá í ljós að þetta var í +raun og veru bein, og ég gat ekki betur séð en það væru mannsbein. + +Ljósið sem við stefndum á, fór alt af stækkandi, eftir því sem nær dró. +Var það nú að sjá sem stórkostlegt bál, út við sjónhringinn. Ég fór nú +að verða forvitinn, en var þó við öllu búinn. Ég var búinn að sjá og +reyna svo margt furðulegt á þessum sæferðum. Skyldi vera mannabygð +þarna, hugsaði ég með sjálfum mér. Ætli skipstjórinn eigi nú ekki vini +þarna, sem hann ætlar að heimsækja, menn sem hafa verið reknir í útlegð +og fundið griðastað þarna á mararbotni, menn sem hafa verið orðnir +fullsaddir af lýgi, ranglæti og yfirdrepskap mannkynsins! + +Ekki var það óhugsandi. Ég var orðinn auðtrúa eftir öll þau undur og +kraftaverk, sem ég hafði reynt af Núma skipstjóra. Það gat hugsast að +hér væri bygð borg af vitrum mönnum og hugrökkum, sem þektu tökin á +lögmálum náttúrunnar og skildu leyndardóma hennar. + +Það lýsti meir og meir umhverfis okkur. Skínandi birtu lagði upp af +fjallstindi fram undan okkur, á að gizka 800 feta háum. Ég sá þó ekki +ljósið sjálft, en birtan brotnaði í sjónum og barst til allra hliða. +Ljóslindin sjálf, hver sem hún svo var, hlaut að vera hinum megin við +fjallið, því sú hliðin, sem að okkur snéri var hulin skugga, en hnúkar +og hamraskörð báru við ljóshafið hins vegar. + +Númi skálmaði áfram hratt og hiklaust, yfir urðir og ógöngur og hvað sem +fyrir varð. Var auðséð, að hann hafði farið hér um áður og var kunnur +öllum leiðum. Ég fylgdi eftir hiklaust og ósmeikur. Ég dáðist að Núma og +hafði á honum tröllatrú; mér kom ekki einu sinni til hugar, að hann gæti +farið afvega. + +Eftir klukkutíma göngu komum við að fjallsrótunum. Varð þar fyrir okkur +einstigi eitt mjótt og ilt yfirferðar, en ekki mátti annan veg komast +upp í fjallshlíðina. Til beggja hliða var trjáskógur mikill og +hrikalegur. Ekki vóru það lifandi lauftré sem við sáum, heldur +lauflausir og lífvana steingervingar sem mynduðu þennan mirkvið. Var +hann líkur afarstórri kolanámu, sem enn hafði ekki orðið fyrir þrýstingi +þungra jarðlaga. Trén stóðu á sterkum rótum í botninum, en kolsvartar +greinarnar gnæfðu upp í skínandi sjóinn líkt og kliptar bréfmyndir, +límdar á gluggarúðu að kvöldi dags. Gatan var gróin íglum og þara og +þakin aragrúa af skeldýrum. Við gengum ýmist eða klifruðum yfir kletta +og klungur, klofuðum yfir fallna trjástofna og tróðumst gegnum +þaraflækjur, sem fléttaðar vóru milli trjágreinanna. + +Að baki okkur grilti ég klettaklungrin svört og hrikaleg, en fram undan +glóði rauður ljósbjarminn og geislastafirnir stefndu í allar áttir, með +undarlegum litbrigðum og ljósbroti. Hér og hvar losnuðu stórir steinar +undan fótum okkar, og ultu ofan brekkuna með dynkjum og skruðningi, sem +skriða félli. Til beggja handa lágu gjár og glufur kolsvartar og svo +langar, að ekki sá fyrir endann. Sumstaðar urðu fyrir okkur bjartir +gangar og greiðir stígar, eins og væru það vegir ruddir af manna +völdum. Ég bjóst við að mæta sæbúum þessum þá og þegar. + +Númi hélt stöðugt áfram upp brekkuna og ég vildi ógjarna dragast aftur +úr. Kom nú stafurinn í góðar þarfir, því mjó og tæp var gatan sumstaðar, +en hengiflug að neðan. Furðu greitt gekk þó ferðin, og ekki fann ég til +lofthræðslu. Stundum hljóp ég yfir hyldýpisgjár, sem mér hefði óað við +uppi á þurlendinu, eða ég stiklaði yfir þær á völtum trjástofnum. Það +var eins og ég yrði ekki var við hættuna, svo var hugur minn gagntekinn +að hrikafegurð eyðimerkur þessarar. Á stöku stað slúttu klettarnir fram +yfir undirstöðu sína, eins og þeir væru að leika sér að því, að bjóða +jafnvægislögmálinu byrginn, og enn sá ég þar háa og hornótta steindranga +gnæfa við himininn, svo hallfleytta og mjóa að neðan, sem væru þeir með +öllu undanþegnir þyngdarlögmálinu. + +Þéttleiki vatnsins olli því, að mér var ótrúlega létt um allar +hreifingar. Kafarafötin vóru ákaflega þung; ég hafði koparhjálm á höfði +og þykka blýsóla undir iljunum; þó stiklaði ég eins og steingeit upp +snarbrattar brekkur og fann ekki til þreytu eða mæði. + +Að liðnum tveim stundum frá því við fórum af stað, vórum við komnir út +úr skóginum. Enn þá vóru hundrað faðmar eftir upp að fjallsgnýpunni. +Mergð af fiskum þaut upp undan fótum okkar, eins og fuglar flýgi upp úr +grasi. Hér og hvar vóru djúpar gjótur og glufur í klöppunum. Vóru þær +fullar af alls konar dýrum og ófreskiskvikindum. Urguðu þau saman klóm +og gripklumbum niðri í myrkrinu, svo ægilega, að hrollur fór um mig +allan. Verra þótti mér þó þegar langar og hrikalegar griptengur lögðust +þversum fyrir framan fætur mína, svo ég komst ekki áfram. Niðri í +myrkrinu glóðu þúsund glyrnur, eins og í eld sæi. Það vóru augu +risastórra kolkrabba og humra. Var að heyra urg og ískur eins og sargað +væri saman járnum, þegar þeir jöpluðu skoltunum. Fleira var þar ferlegra +dýra. Afarstórir krabbar hvíldu þar á bumbunni eins og fallbyssur á +stálstöplum, og biðu eftir bráð, og ægilegir smokkfiskar teygðu angana í +allar áttir eins og lifandi höggorma. + +Ég hafði séð margt og reynt og þó brast mig kjark meðal þessara ferlegu +kvikinda, sem ógnuðu mér frá öllum hliðum. En Númi lét ekki þetta á sig +fá. Hann hélt áfram hiklaust og óhræddur og ég var til neyddur að fylgja +honum eftir. + +Við komumst upp á stall, breiðan og víðáttumikinn, og bar mér þar enn +fyrir augu ávænt sjón. Það vóru rústir af byggingum,--verulegum +mannvirkjum. Innan um þústir og þyrpingar gat að líta hús og hallir og +háreist musteri, alt sígróið sæliljum, þönglum og þaragresi. + +Hvert var það undraland, sem hér hafði sokkið í sæ fyrir árdaga allrar +sögu? Hvaða þjóð hafði átt þá fornaldarfrægð, sem hér var fallin í +gleymsku og dá og Númi skipstjóri leyfði mér einum að líta? + +Mig langaði til að spyrja Núma um þetta. Það var komið að mér að svifta +hjálminum af höfði mér, til þess að geta talað. En Númi gerði ekki annað +en benda upp á fjallstindinn, eins og hann ætlaði að segja: + +"Höldum áfram! lengra, lengra!" + +Ég gerði mitt ítrasta til að hafa við Núma og eftir nokkra stund komumst +við upp og stóðum á fjallstindinum. + +Þeim megin, sem við komum upp var fjallsgnýpan ekki nema 800 fet upp frá +jafnsléttu. En hinum megin var hafið helmingi dýpra og mændi tindurinn +tignarlega út yfir hyldýpið. Útsýn var glögg og geipivíð. + +Niður undan var slétta allstór og brann þar bál ógurlega mikið. Fjall +þetta var eldfjall. Af tindinum var ekki lengra en sem svaraði sjötíu +fetum niður að afarstórum eldgýg. Upp úr honum þeyttist glóandi gjall og +hraunleðja, sem valt fram í logandi hringiðum og straumköstum, eins og +fossandi eldflóð. Þessi heljarmikli kyndill bar svo mikla birtu, að +allur mararbotninn var uppljómaður svo langt sem augað eygði. + +Og þarna niður undan tindinum vóru leyfarnar af stórri borg, sem lá í +rústum á mararbotni, umturnuð og eyðilögð. Hrunin hús og musteri, +brotnir bogar og raðir af föllnum steinsúlum. Þar gat að líta leyfar af +stórkostlegri vatnsveitu, háreistu höfuðvígi, umkringdu mörgum musterum, +hafnarveggjum, sem eitt sinn höfðu staðið fyrir brimróti hafsins og +veitt vernd og skjól fjölda skipa. Enn mátti sjá löng og breið torg og +stræti og umhverfis alt þetta stóra garða af hrundum borgarmúrum. + +Hvar var ég staddur og hver var þessi borg? + +Ég þreif í handlegginn á Núma til að láta hann skilja, að ég yrði að fá +einhverja vitneskju um þetta. + +Hann tók upp stein, sem líktist krít, gekk að hellubjargi, sem var þar +nærri og skrifaði á það að eins eitt orð--: "Atalanta". + +Það var nóg.--Mér flugu í hug gamlar grískar sagnir um borgina, sem +hafið gleypti á einni svipstundu. Munnmælasögur fornar, sem margsinnis +höfðu verið dæmdar markleysa ein. + +Þetta land, sem sögurnar sögðu frá, hafði þá verið til í raun og veru, +og ég stóð nú á jörð þessa lands! Land þetta var afarstórt flæmi, vestur +af Afríku og Evrópu. Það sökk í sæ, svo að eins hæstu fjöllin stóðu upp +úr, þau sem nú eru kölluð Asoreyjar og Madeira. + +Í fulla klukkustund sátum við þarna og virtum fyrir okkur þessa fágætu +sýn. Hraunflóðið magnaðist öðru hvoru og jók birtuna. Fjallið nötraði +undir fótum okkar og dunur og dynkir bárust til eyrna okkar gegnum +vatnið. + +Mér datt í hug hvort ekki mundi nú einhverntíma sá dagur koma, að ný +náttúrubylting lyfti þessu landi upp aftur, og myndaði með því brú milli +Evrópu og Ameríku, og drægi fram í dagsins ljós hin stórkostlegu, mörg +þúsund ára gömlu mannvirki. + +Númi skipstjóri sleit upp úr þessum hugleiðingum mínum. Hann reis á +fætur, rendi augunum í hinsta sinn yfir borgina sokknu og tók mig við +hönd sér, til marks um það, að við skyldum halda af stað. + +Okkur gekk greiðlega ferðin niður fjallshlíðina. Þegar við vórum komnir +gegnum skóginn, sáum við móta fyrir ljósinu á Sæfaranum, eins og +ofurlítilli stjörnu í fjarska, og stefndum við á ljósið úr því. Þegar +við loks komum heim í Sæfarann, var farið að elda aftur og móta fyrir +dagrenning á yfirborði hafsins. + + + + +VII. + + +Við héldum áfram ferðinni næstu daga og stefndum í suður, eftir miðju +Atlantshafinu. Ned Land var ergilegur sem von var, því á þessum slóðum +var engin von til að við gætum komist frá skipinu. Land var hvergi í +nánd, ekki svo mikið sem eyja eða hólmi nokkurs staðar. + +Við vórum þó ekki vonlausir um að Númi mundi sleppa okkur, þegar ferðin +umhverfis hnöttinn væri á enda, ef við hétum því þá við drengskap okkar, +að þegja yfir leyndarmáli hans. Mér datt í hug, hvort ég ætti að tala +við Núma og stinga upp á þessu við hann. Það var að líkindum +þýðingarlaust. Númi var svo oft búinn að láta það á sér heyra, að vegna +þessa leyndarmáls væri hann til neyddur að halda okkur á skipinu áfram. +Ég færði þetta í tal við Konsæl, en hann var engu ráðnari í því en ég, +hvað gera skyldi. Okkur kom þó saman um það, að vekja ekki tortrygð Núma +með því að brjóta upp á þessu við hann, það mundi verða +árangurslaust,--bíða heldur og sjá hvernig skipaðist um atvik og +ástæður. + +Því lengra sem suður dró, því fastar lagðist sá grunur í mig að mér +mundi aldrei framar auðnast að sjá ættjörð mína og ástvini. + +Ég varð lítið var við Núma skipstjóra þessa dagana. Hann var +niðursokkinn í störf sín og rannsóknir í klefa sínum, og þá sjaldan ég +hitti hann í bókasalnum, var hann annars hugar og afskiftalaus. + +Sæfarinn hélt sig jafnaðarlega við yfirborðið, og var þar fátt á sveimi. +Að eins einu sinni sáum við skip; þar á vóru hvalveiðamenn, og skutu +þeir þegar út báti og reru áleiðis til okkar,--héldu auðsjáanlega að þar +væri góð veiðibráð, sem við vórum. Númi skipstjóri vildi ekki eyða tíma +og kröftum manna þessara að óþörfu og fór því í kaf með Sæfarann. Þetta +var atvik, sem Ned Land lét ekki athugalaust fram fara. Ég held honum +hafi gramist sárlega, að hvalveiðamennirnir skyldu ekki geta lagt til +dauðs járnhvalinn okkar með skutlum sínum. + +Það bar við á þessum slóðum, að við hittum fyrir stóra hákarla. Flugu +mér þá í hug ýmsar sögur um þá, sem ég svo sagði Konsæl. Það er ef til +vill varasamt að trúa öllu, sem farmenn segja frá, en það er dagsatt að +það sem hér fer á eftir er haft eftir sjómönnum: Í maga á stórum hákarli +fanst einu sinni höfuð af amerískum vísundi og heill kálfur. Í öðrum +fundust tvær hnísur og sjómaður í einkennisbúningi. Í þeim þriðja var +hermaður með alvæpni og í þeim fjórða hestur með riddara og reiðtýgjum. +Þetta er nú að vísu ekki sem trúlegast, en þó get ég ekki samkvæmt eigin +eftirtekt sannað að það sé ósatt. Við fengumst sem sé ekki við +hákarlaveiðar. + +Hinn 13. marz ákvað Númi skipstjóri að gera tilraun eina, sem mér þótti +meir en lítið til koma. + +Við vórum staddir á 45. breiddarstigi og 37 stigi vestlægrar lengdar, á +þeim stað, þar sem ameríska freigátan "Kongress" stikaði eitt sinn dýpið +og hafði ekki botn með fimmtán þúsund eitt hundrað og fjörutíu metrum. + +Hér ætlaði nú Númi að reyna að komast til botns, og bjó ég mig undir að +athuga nákvæmlega hvernig sú tilraun lánaðist. Gluggarnir á aðalsalnum +vóru opnaðir og við nálguðumst hyldýpið. + +Það var ekkert viðlit að sökkva skipinu á þann hátt að fylla sjóklefana. +Að vísu gat það þyngst svo mikið við það, að það sykki til botns. En þá +var eftir að komast upp aftur, og var mikil tvísýna á því, hvort +vélarnar mundu geta þrýst vatninu út aftur, undir því voðafargi, sem +hlaut að hvíla á skipinu í þessum reginhyl. + +Númi lét halla hliðarspöðum skipsins í hálft horn og lét svo skrúfuna +ganga með fullum hraða. + +Sæfarinn nötraði eins og þaninn strengur á fiðlu undir átökum vélarinnar +og skrúfunnar, en áfram rann hann jafnt og stöðugt niður á við. + +Við Númi vórum staddir í aðalsalnum og athuguðum þrýstimælirinn. Við +vórum komnir á sex þúsund metra dýpi,--langt niður fyrir neðstu takmörk +sædýralífsins. Í þessu djúpi gat engin lifandi skepna haldist við. En +Sæfarinn hélt áfram niður á við, dýpra og dýpra. Sjórinn umhverfis +skipið var auður og aldauða, en aðdáanlega hreinn og tær. + +Einni klukkustund síðar vórum við komnir niður í þrettán þúsund metra +dýpi og þó sást ekki enn til botns. Á fjórtán þúsund metra dýpi fór að +grilla í klettanibbur niður undan okkur. En það gátu verið fjallatindar, +eins háir og Mont-Blanc eða Himalaya, og gat því enn verið eftir +óskaplegt dýpi. + +Sæfarinn hélt enn áfram og var þó þrýstingurinn orðinn voðalegur. +Járnþynnurnar svignuðu og ískraði í samskeytunum, járnbitar og bindingar +kýttust svo, að brakaði og tísti alt umhverfis. + +Við höfðum af að komast niður í sextán þúsund metra dýpi. Var þá +þrístingurinn á skipinu orðinn sextán hundruð loftþyngdir, en það er +sama sem þrjú þúsund og tvö hundruð pund á hvern fersentímeter á +skipinu. + +Númi skipstjóri réð af að hætta tilrauninni. + +"Við skulum fara upp aftur", sagði hann, "það tjáir ekki að leggja +skipið undir meira farg. Haldið yður fast!" + +Ég var ekki nógu fljótur að átta mig á því, hvað Númi meinti með þessari +skipun, og vissi því ekki fyr af, en ég lá flatur á gólfinu. + +Skipstjórinn hafði fyrirskipað að stöðva vélina og snúa hliðarspöðunum +svo, að röndin vissi upp. Sæfarinn flaug upp með feyknahraða, eins og +laus lofbelgur, og risti sjóinn svo hvein við. Það var engin leið að +gera neinar athuganir. Á örfáum mínútum rann hann þessa sextán þúsund +metra leið á enda, flaug eins og kólfur upp úr yfirborði sjávar hátt í +loft upp, féll svo aftur í hafið með voðalegum gusugangi og boðaföllum. + +Við héldum eftir þetta af stað suður á bóginn--alt af í suður. Þegar +við komum á móts við suðurodda Ameríku hélt ég að Númi mundi beygja +vestur fyrir, inn í Kyrrahafið og ljúka þar með við hringför sína um +hnöttinn. En því var ekki að heilsa. Sæfarinn hélt stefnunni óbreyttri. +Hver var svo tilgangur skipstjórans? Ætlaði hann að halda suður í +heimskaut, suðurskautið! Það var óðs manns æði! En það var ekki á hann +að ætla, Núma skipstjóra, fífldirfsku hans var alt ætlandi. Það var ekki +furða þó Ned Land væri ekki hollur í hamsi. + +Ned hafði talað fátt upp á síðkastið; fálæti hans ágerðist svo, að varla +var hægt að toga út úr honum orð. Ég sá að hann þoldi illa þetta +varðhald og fyltist æ meir og meir hatri og lífsleiða. Þegar hann hitti +Núma skipstjóra, brann honum eldur úr augum og ég var farinn að verða +hræddur um, að í hart slægi milli þeirra bráðlega. + +Hinn 14. marz komu þeir Konsæll inn í herbergið mitt. Ég sá að Ned hafði +eitthvert erindi og var talsvert niðri fyrir. + +"Hvað haldið þér að margir menn séu á Sæfaranum?" spurði hann. + +"Svei mér ef ég veit það", svaraði ég. + +"Það getur varla þurft marga menn, til að stjórna þessum hólk", sagði +Ned. + +"Nei, til þess ætti ekki að þurfa nema svo sem tíu menn". + +"Og hvaða ástæða væri þá til að hafa fleiri?" + +Ég skildi fullvel hvað Ned Land fór, og hvesti á hann augun. + +"Hvaða ástæða!" endurtók ég. "Eftir því sem mér skilst, er Sæfarinn ekki +einungis skip, heldur einnig heimili og griðastaður manna, sem hafa sagt +sig úr lögum við mannfélagið, á líkan hátt og Númi skipstjóri". + +Þá tók Konsæll til máls: + +"Sæfarinn getur þó ekki rúmað nema vissa tölu manna. Gæti ekki +húsbóndinn reiknað út, hvað þeir gætu verið flestir?" + +"Hvernig þá, Konsæll minn?" + +"Húsbóndinn þekkir burðarmagn skipsins, og getur því reiknað hve mikið +loft það rúmar. Þegar svo við bætist að húsbóndinn veit hvað hver maður +þarf mikið loft, og að loftið í skipinu verður að endurnýja einu sinni á +sólarhring hverjum, þá . . . ." + +Konsæll talaði ekki út, en ég skildi hvað hann fór. + +"Já, þetta er auðvelt að reikna", svaraði ég. "En það er hætt við að +útkoman verði ekki ábyggileg". + +"Það gerir ekkert til", sagði Ned Land. Hann vildi komast að einhverri +niðurstöðu. + +"Jæja", svaraði ég, "einn maður eyðir um hverja klukkustund öllu því +súrefni, sem felst í eitt hundrað lítrum af andrúmslofti, eða sama sem +tvö þúsund og fjögur hundruð lítrum af lofti á sólarhring. Þá er eftir +að finna, hve mörgum sinnum tvö þúsund og fjögur hundruð lítrar af lofti +rúmast í Sæfaranum". + +"Einmitt rétt", sagði Konsæll og brosti út undir eyru. Konsæll hafði +víst hugann meira á því, hve fljótur ég var að reikna, en hinu, hver +útkoman yrði. En Ned Land sat hnípinn og óþreyjufullur. + +"Burðarmagn Sæfarans er fimtán hundruð smálestir", bætti ég við; "og +hver smálest er eitt þúsund lítrar. Sæfarinn rúmar þá fimtán hundruð +þúsund lítra af lofti, sem deilt með tveim þúsundum og fjórum hundruðum +gerir . . . ." + +Ég flýtti mér að reikna út á pappírsblaði. + +". . . . . gerir sex hundruð tuttugu og fimm. Það er, með öðrum orðum, +nægilegt loft í Sæfaranum fyrir sex hundruð tuttugu og fimm menn í +tuttugu og fjórar klukkustundir." + +Ned Land hnykti við. "Sex hundruð tuttugu og fimm!" át hann eftir. + +"Já, en það er áreiðanlega ekki einn tíundi hluti þess mannfjölda hér á +skipinu", sagði ég. + +"Þó svo sé. Það eru of margir móti þrem mönnum ei að síður", svaraði +Ned. + +Ég ypti öxlum ósjálfrátt. + +"Þér verðið að vera þolinmóður, Ned". + +Ned anzaði engu, en hristi höfuðið og strauk hendinni um ennið. + +Ég kendi sárt í brjósti um Ned, og vildi feginn verða honum að liði. En +hvað átti ég til bragðs að taka, eða öllur heldur, hvað gat ég +gert?--Ekkert. + +Ned Land hafði engu öðru vanist, en sigla frjáls og frí um höfin og +drasla í hvaladrápi. Nú var hann hneptur iðjulaus í þröngum klefa, og +hafði ekki annað að gera en hugsa. Og hvað gat hann svo hugsað um, annað +en það, hvernig hann gæti náð frelsi sínu aftur? + +En Númi stýrði stöðugt í suður og var því að svo stöddu engin undankomu +von. + +Það vildi þó svo vel til, að þennan sama dag kom fyrir dálítill +atburður, sem hresti skap Kanadamannsins, og rifjaði upp fyrir honum +endurminningar glaðari daga. + +Um hádegisbilið flaut Sæfarinn í yfirborðinu. Hittum við þá fyrir +hvalatorfu mikla, sem kom á móti okkur. Mér kom það ekki á óvart, því ég +vissi að hvalirnir leituðu æ nær og nær heimskautunum, undan hóflausum +ofsóknum hvalveiðamanna. + +Hvalirnir hafa að þessu leyti haft töluverða þýðingu í landfundasögu +jarðarinnar. Við hvalaeltingar hafa fyrst Baskar og Astúrar og seinna +Englendingar og Hollendingar ratað á lönd og staði, áður óþekta. Þá er +sú saga til, að hvalveiðamenn, sem vóru að elta hval, komust svo langt +norður, að ekki vóru nema 10 mílur eftir að norðurheimskautinu. Þetta +getur verið lygi, en líklega reynist það samt satt þegar minst varir. + +Við sátum uppi á þiljum. Veður var fagurt og særinn spegilsléttur. Ned +Land varð auðvitað fyrstur til að koma auga á hvalina, í nokkurra mílna +fjarlægð. + +"Væri ég nú bara kominn á hvalveiðaskip!" hrópaði hann upp yfir sig. +"Það vildi ég að . . . . . " + +Ned stappaði niður fótunum, svo glumdi í járnþynnunum, og jós úr sér +formælingum yfir Núma og alt sem hann snerti. + +"Yður langar víst alt af á hvalaveiðar?" sagði ég. + +"Langar!" át hann eftir. "Það er eitt af því sem enginn getur gleymt, +herra prófessor". + +"Hafið þér aldrei stundað veiðar hér í suðurhöfum?" + +Ned Land lét sem hann heyrði ekki til mín. + +"Sjáið þið, hvar þeir koma!" sagði hann. "Þeir vita sem er að ég get +ekkert gert þeim". + +Ned Land var allur á nálum. + +"Eru hvalirnir hérna eins stórir og í norðurhöfunum?" spurði hann. + +"Naumast svo stórir". + +"Ég hefi séð hvali hundrað feta langa, herra prófessor. Og ég hefi +jafnvel heyrt getið um, að þeir gætu orðið hundrað og fimmtíu feta +langir". + +"Það held ég sé nú orðum aukið", svaraði ég. "Þessir hvalir, eins og +líka búrhvelið, eru vanalega minni en sléttbakurinn". + +"Jæja", sagði Ned, "ég hefi nú samt heyrt að þeir væru sumir ákaflega +stórir, jafnvel svo stórir, að menn sem hafa séð þá fljóta í +vatnsskorpunni, þakta þangi og skeljum, hafa haldið að það væru eyjar, +fárið á land á þeim, kveikt upp eld og . . . " + +"Og bygt á þeim hús", skaut Konsæll inn í. + +"Þvaður!" sagði Ned. + +"Þér trúið því þó víst ekki sjálfur?" sagði ég. + +"Það má trúa öllu um hvali", sagði Ned. "Það er fullyrt að þeir geti +synt umhverfis hnöttinn á hálfum mánuði". + +"Það er ekki óhugsandi". + +"Þér vitið ef til vill ekki, prófessor góður, að á þeim tímum þegar +jörðin var sköpuð, vóru hvalirnir miklu hraðsyndari en nú?" + +"Ónei, ekki vissi ég það, Ned minn. Hvernig stóð nú á því?" + +"Það skal ég segja yður, þá var sporðurinn á þeim eins og á öðrum +fiskum, og blöðkurnar snéru upp og niður. En þegar Guð almáttugur veitti +því eftirtekt, að þeir vóru alt of hraðsyndir, tók hann þá og snéri upp +á sporðinn, og síðan hafa þeir verið svona". + +"Er það satt að hvalir geti hvolft skipum?" spurði Konsæll. + +"Því trúi ég tæplega", svaraði ég. "Það er þó sagt að árið 1820 hafi +hvalur ráðist á skipið "Essex" og rekið það aftur á bak, með svo miklu +afli, að það skreið nákvæmlega fjóra metra á sekúndunni, þar til sjórinn +fossaði yfir þilfarið aftur á og skipinu hvolfdi". + +Ned leit á mig og kýmdi borginmannlega. Í svona umræðum lét hann ekki +fara með sig í gönur. + +"Einu sinni sló hvalur svo óþyrmilega undir bátinn minn", sagði hann, +"að við félagarnir, sem í honum vóru, hrukkum tólf álnir í loft upp. En +sá hvalur hefir auðvitað verið eins og svolítill hvolpur í samanburði +við hval prófessorsins". + +Konsæll réð sér ekki fyrir forvitni. + +"Verða hvalirnir gamlir?" spurði hann. + +"Þúsund ára", svaraði Ned viðstöðulaust. + +"Hvernig vitið þér það, Ned?" + +"Af því það er sagt svo". + +"Hvernig geta menn sagt um það?" + +"Af því menn vita það". + +Hvalirnir færðust nær, og var eins og Ned ætlaði að gleypa þá með +augunum. + +"Sjáið þið!" sagði hann, "þeir eru fleiri en einn og fleiri en tveir. +Þarna eru tíu, tuttugu, stór hópur. Ilt er nú að vera svona tjóðraður og +ná ekki til þeirra". + +"Farið og talið um þetta við skipstjórann", sagði Konsæll. + +Ned Land lét ekki segja sér það tvisvar. Hann þaut eins og örskot niður +í skipið til að leita að Núma. Eftir örstutta stund kom hann aftur og +skipstjórinn með honum. + +"Á ég ekki að skutla einn handa yður?" spurði Ned, "svona til að gleyma +ekki gamalli iðju". + +"Hvaða gagn er að því?" spurði skipstjórinn og leit yfir hvalatorfuna. +"Hvers vegna drepa til gamans og að óþörfu? Ég veit það vel, að það eru +sérréttindi, sem mennirnir hafa tekið sér; en ég kæri mig ekki um að +hafa dráp til dægrastyttingar. En hvað sem um það er, þá er nóg búið að +gera að hvaladrápi, meira en nóg. Hvalirnir eiga nógu marga meinlega +óvini, þar sem eru búrhveli og sverðfiskar, svo ég held okkur sé sæmra +að láta þá óáreitta". + +Ned Land varð súr á svipinn við þennan siðalærdóm. Að tala svona við +veiðimann er að eyða orðum að óþörfu. Ned botnaði auðsjáanlega ekkert í +því sem Númi sagði. Hann stakk höndunum í vasana og gekk á burt +blístrandi. + +Númi virti fyrir sér hvalina um stund og snéri sér svo að mér. + +"Nú skuluð þér sjá, að ég hafði rétt fyrir mér, þegar ég sagði, að +hvalirnir ættu nóga óvini. Sjáið þér svörtu deplana þarna suður frá?" + +"Já". + +"Það eru búrhveli, grimmar skepnur og skaðlegar, sem rétt er og +nauðsynlegt að útrýma". + +Ned Land snéri sér við skjótlega og skipstjórinn tók eftir því. + +"En það er þarflaust að stofna lífi sínu í voða af þeirri ástæðu", sagði +Númi. "Sæfarinn hefir trjónu, sem er fyllilega eins traust vopn og gott +eins og skutull Ned Lands". + +Ned Land dró ekki dulur á tilfinningar sínar. Hve nær hafði annað eins +heyrst! Hann ypti öxlum og spýtti út úr sér. + +Búrhvelin nálguðust óðfluga. Þau höfðu auðsjáanlega orðið vör við +hvalina og bjuggust til atlögu. Það var fyrirsjáanlegt, hver endir mundi +verða á þeim leik. + +Skíðishvalirnir höfðu engar verjur móti búrhvelunum. Þau vóru afar +kjaftstór og höfðu 25 tennur í skoltinum. + +Númi hervæddi Sæfarann móti illhvelunum. Hann fór til stýrisins, en við +félagarnir þrír settumst við gluggann í aðalsalnum. Að því búnu fór +skrúfan að snúast og auka skriðinn á skipinu. + +Viðureignin var þegar hafin, er Sæfarinn kom inn í illhvelaþvöguna. Svo +var að sjá fyrst í stað, sem búrarnir gæfu ekki mikinn gaum þessum nýja +gesti, sem gekk þar ókvaddur að orustu. En það varð annað ofan á, þegar +fram í sótti. + +Slík og þvílík aðsókn! Það kvað svo ramt að, að Ned Land var frá sér +numinn. Númi skipstjóri beitti Sæfaranum eins og heljarmiklum skutli. +Hann rann á hvalina og skifti skrokkunum í sundur í miðju, svo bútarnir +sprikluðu lifandi í sjónum. Sporðaslögin dundu á Sæfaranum, en þess +gætti ekki. Hann gekk á röðina og drap hvern búrann á fætur öðrum, +snérist í hring, fór ýmist upp eða niður, ýmist aftur á bak eða áfram, +svo hvalirnir gátu á engan veg flúið, en tættust í sundur fyrir +stáltrjónu Sæfarans. + +Þessi blóðugi bardagi stóð yfir heila klukkustund. Stundum slóu sér +saman tíu til tólf hvalir og ætluðu að mylja Sæfarann undir sér. Við +sáum út um gluggana upp í gapandi ginin á þeim, alsett tönnum, og +heiftþrungnar, rauðar glirnurnar. Ned Land réð sér ekki; hann jós yfir +þá óbóta hrakyrðum, því ekki fékk hann annað að gert. Við fundum að þeir +réðu á skipið, eins og soltnir hundar á hræ. En Sæfarinn varð ekki +forviða. Þeir vóru eins og fis fyrir honum, þó þungir væru og +stórvaxnir. + +Loks var þessi orusta á enda og við fórum upp að yfirborðinu. Hlerunum +var skotið upp og við flýttum okkur upp á þilfarið. + +Sjórinn var þakinn sundurflettum skrokkum. Sterkasta púðursprenging +hefði ekki tætt kjötþjósir hvalanna meir í sundur. Sjórinn var blóði +litaður svo langt, sem til sást. Örfáir hvalir sáust á flótta út við +sjónhringinn. + +Númi skipstjóri kom upp á þilfarið og snéri sér að Ned Land. + +"Jæja Ned Land, hvað segið þér nú?" + +"Mikið er að gert að vísu", sagði hann, "en verkið . . . . ." + +"Það eru skaðræðisskepnur, sem ég hefi drepið". + +"Ég vil heldur vera veiðimaður en slátrari", sagði Ned. + +"Þér viljið heldur drepa til gamans, en gagns". + +Ég var orðinn dauðhræddur um að þeim mundi lenda saman í illdeilum, út +af þessu. En Ned sýndi nú, eins og áður, fyrirlitningu tóma. Hann var +búinn að kalla Núma slátrara og þá var hann ánægður. Hann stakk höndunum +í vasana, ofur rólega, snéri baki við Núma og fór niður í klefann sinn. + + + + +VIII. + + +Hinn 14. marz sáum við fyrst ís á floti. Út við sjónhringinn í suðri var +hvítleitt belti og glampaði á það í sólskininu. Það var hafís. Fram úr +þessu fórum við að sjá reglulega fjalljaka. Grænar gárur vóru í sumum +þeirra, eins og eirgræna, en sumir vóru kristallsglærir. Jökunum +fjölgaði eftir því sem lengra dró suður. + +Númi var stöðugt á þiljum uppi og athugaði leiðina gaumgæfilega. Við +hittum fyrir ákaflega stóra fjalljaka, og fór þeim alt af fjölgandi. Var +svo að sjá stundum, sem allar leiðir væru lokaðar. En alt af fann Númi +eitthvert sund. + +Hinn 16. marz kl. 8. árdegis fórum við yfir heimskautsbauginn. Jakaísinn +var nú orðinn svo mikill og þéttur, að lítt hugsandi var að komast +lengra. Sumir jakarnir stóðu sjötíu og áttatíu metra upp úr sjónum. En +alt af varð Núma eitthvað til. Alt af hélt hann áfram lengra og lengra, +þó þröng væru sundin sumstaðar. + +Við vórum nú úr öllum efa um það, að Númi mundi ætla sér að komast alla +leið að suðurheimskautinu. + +En brátt var öllum sundum lokað og ómögulegt að komast lengra áleiðis. +Fram undan vóru hafþök af samfeldum ís og engin geil eða smuga sjáanleg. + +Númi var þó ekki alveg á því, að hætta við svo búið. Hann rendi +Sæfaranum á ísinn hvað eftir annað, með svo miklu afli, að +klakaflísarnar flugu í allar áttir og dundu niður á okkur eins og +haglél. Stundum rendi hann skipinu upp á ísinn, svo hann brotnaði undan +þyngslum þess. Ruddi hann sér braut dálítinn spotta á þennan hátt. +Biksvört þoka lagðist yfir. Fylgdi henni ákafleg fannfergja og +stormhviður af ýmsum áttum. + +Loksins eftir langt strit og erfitt sat Sæfarinn fastur í ísnum og +mátti sig hvergi hræra. Það var 18. marz. + +Hvert sem litið var, var ekki annað að sjá en ís. Var hann ákaflega +úfinn og ósléttur. Sumstaðar stóðu hundrað feta háar ísstrýtur upp úr +breiðunni. Sumstaðar hólar og höfðar, þverhníptir íshamrar og afarstórar +jakahyrnur. Sumstaðar vóru slétt svell og klakaþil, sem sendu geisla +eins og spegilgler, ef til sólar sá. Dauðaþögn hvíldi yfir þessari +ísauðn; lífsmörk sáust ekki. + +Ég stóð á þiljum og sá að vökin, sem Sæfarinn flaut í, var alt af að +þrengjast og skarirnar að færast nær skipinu. Frostið var svo hart, að +ekki var viðlit að halda vökinni þýðri til lengdar. + +Númi skipstjóri vatt sér að mér og tók mig tali. + +"Jæja, herra prófessor, hvernig lízt yður nú á?" + +"Mér lízt svo á, að við förum ekki lengra". + +"Því á ég bágt með að trúa. Ég ætlaði mér að komast að +suðurheimskautinu". + +Það vissi ég vel að Númi var áræðinn, blátt áfram ofdirfskufullur. En +hér var farartálmi, sem engin leið var til að yfirvinna. + +"Sæfarinn getur ef til vill flogið" sagði ég. + +"Nei", svaraði Númi, "en kafað getur hann". + +"Já, auðvitað". + +Mér flaug þegar í hug hvað Númi mundi ætla sér. + +"Já, við skiljum víst hvor annan", sagði Númi og brosti. "Hæstu jakarnir +eru ekki yfir hundrað metra á hæð. Þeir standa því ekki öllu lengra +niður en þrjú hundruð metra. Og hvaða tálmi er það fyrir Sæfarann!" + +"Sama sem enginn, herra skipstjóri". + +"Nei, en erfiðleikinn er innifalinn í því, að vera lengi í kafi, og geta +ekki endurnýjað loftið í skipinu", svaraði Númi. + +"Loftklefarnir í Sæfaranum rúma mikið, svo það verður að líkindum +nægjanlegt". + +"En þá er eftir að vita, hvort það er auður sjór við heimskautið. Ef til +vill komumst við ekki upp og verðum að snúa aftur". + +"Heimskautið og kuldaskautið liggja ekki saman", sagði ég, "svo vel +getur verið, að við finnum auðan sjó". + +"Það er einmitt það, sem ég hafði hugsað, hr. prófessor. Nú er um að +gera, að nota tímann vel". + +Númi kallaði á næstráðandann og töluðust þeir við um hríð, á máli, sem +ég skildi ekki eitt orð í. + +Ekki sá ég að næstráðanda brygði, hvort sem það nú kom til af því, að +honum var áður kunn ætlun Núma, eða hinu, að honum óx ekki í augum +áhættan. + +Þó var enginn eins skaprór og Konsæll. Þegar ég sagði honum að ætlun +okkar væri, að komast til heimskautsins, varð honum ekki annað að orði +en þetta: "Eins og húsbóndanum þóknast". Þar með var það mál útkljáð af +hans hálfu. + +Ned Land tók þessu alt öðruvísi. Hann ypti öxlum og sagði í hálfkæringi: + +"Mér þykir mikið fyrir að heyra þetta, vegna yðar og þessa Núma +skipstjóra". + +"Þér haldið ef til vill að við náum ekki heimskautinu?" + +"Það er mjög líklegt, að við komumst þangað, en þaðan aftur komumst við +ekki". + +Ned hvarf til klefa síns, "til að valda ekki vandræðum" að hann sagði. + +Nú var tekið til að búa alt undir þessa glæfraför. Loftdælurnar vóru +settar af stað og loftinu þjappað svo í klefana, sem unt var. + +Tólf skipverjar komu upp á þilfar, með haka og járnkarla og tóku að +brjóta lagnaðarísinn frá skipinu. Var það auðgert, því ísinn var þunnur +enn, þó 20 stiga frost væri á. Klukkan fjögur fóru allir niður í skipið. +Hlerarnir vóru látnir aftur og festir ramlega með skrúfum. Sjó var +hleypt inn í sökkviklefana og Sæfarinn seig niður í djúpið. + +Ég tók mér sæti við gluggann í aðalsalnum og Konsæll við hlið mér. Á +þrjú hundruð metra dýpi komumst við niður úr ísnum, eins og Númi hafði +fyrir sagt. En Sæfarinn fór ekki að halda í áttina fyr en hann var +kominn niður í átta hundruð metra dýpi. Leiðin sem við áttum fyrir hendi +að fara, var tvö hundruð og fimmtíu mílufjórðungar. Sæfarinn hélt af +stað með tíu mílna hraða á vökunni. Við gátum því búist við að verða +komnir til heimskautsins að liðnum tuttugu og fjórum klukkustundum, ef +alt gengi vel. + +Ég var á fótum kl. fimm morguninn eftir og fór þegar út að glugganum. Ég +varð þess var að Sæfarinn leitaði upp á við, hægt og gætilega, með því +að dælt var sjó út úr sökkviklefunum. Hjá mér glæddist þegar von um, að +nú mundum við hitta fyrir auðan sjó, en hún brást skjótlega. Snöggur +kippur gaf til kynna, að skipið hefði rekist á ísinn. Ég hraðaði mér að +þrýstimælinum. Við vórum staddir í fjögur hundruð metra dýpi. Ísinn var +miklu þykkari hér. Fjögur hundruð og fimmtíu metra þykk hafíshella lá +yfir okkur. Þetta var lítið gleðiefni. + +Sæfarinn reyndi fyrir sér hvað eftir annað þennan dag, en hitti jafnan +ís fyrir. Stundum náði ísinn niður í sjö hundruð og fimmtíu metra dýpi. +Þar var því ísinn níu hundruð metra þykkur,--eitt hundrað og fimmtíu +metrar stóðu upp úr sjó. + +Svo liðu þessar tuttugu og fjórar klukkustundir, að ekki vænkaðist +útlitið. Alt af varð ís fyrir okkur á fjögur til fimm hundruð metra +dýpi. Enn var nægilegt andrúmsloft í skipinu. En hve lengi gat það enzt? + +Mér kom ekki dúr á auga næstu nótt. Ég var sí og æ að athuga +þrýstimælirinn, og alt af var Sæfarinn að reyna fyrir sér. Klukkan þrjú +um morguninn sá ég loks að Sæfarinn "rak sig ekki upp undir" fyr en á +fimmtíu metra dýpi. Ísinn var að þynnast! + +Ég hafði ekki augun af þrýstimælinum. Undirborð íssins fláði upp á við, +svo smátt og smátt grynkaði á skipinu. Við fórum svo nærri ísnum sem unt +var. Ísinn glampaði og glitraði fagurlega í geislum rafljóssins og varð +mun þynnri við hvern kílómeter, sem lengra dró. + +Loks kom Númi inn í salinn klukkan 6 um morguninn--þann 19. marz--og +flutti mér fagnaðartíðindi: + +"Auður sjór!" + +Ég hraðaði mér upp á þilfar. Ísjakar vóru á reki til og frá umhverfis +okkur, annars var autt haf á alla vegu, ýmist sægrænt eða dökkblátt á +lit. Aragrúi fugla sveimaði í loftinu yfir okkur og út í frá. Hafísinn +var langt að baki okkur og sá að eins móta fyrir honum við sjónhvörf í +norðri. + +"Erum við nú komnir í heimskautið?" spurði ég. + +"Ég veit það ekki", svaraði skipstjórinn, "við sjáum til um hádegið". + +"Ef við verðum þá svo hepnir að sjá til sólar". + +"Það þarf ekki nema ofurlítinn geisla". + +Í suðri mótaði fyrir hæðum, nokkur hundruð metra háum. Það var +auðsjáanlega land. Sæfarinn stefndi þangað. Við fórum hægt, af ótta +fyrir skerjum. Að stundu liðinni náðum við ströndinni. + +Land þetta var eyja og fórum við í kring um hana á tveim stundum. Land +var að sjá í suður frá eynni og mjótt sund á milli. Hve stórt það var +gátum við ekki séð fyrir þokudumbungi. + +Sæfarinn lagðist að landi og varpaði akkerum. Sandur var upp frá +ströndinni og klettafell fyrir ofan. Báti var skotið út og fórum við í +hann fimm saman, Númi skipstjóri, Konsæll og ég og tveir skipverjar; +þeir fluttu með sér mælingaáhöld. Ned Land lét ekki sjá sig. Klukkan var +tíu þegar við létum að landi. + +Eftir nokkur áratog rendi báturinn upp í sandinn. Konsæll ætlaði að +hlaupa í land, en ég hélt honum aftur. + +"Núma skipstjóra ber fyrstum manna að stíga fæti á land +suðurheimskautsins", sagði ég. + +Númi stóð upp í bátnum og leit í kringum sig brosandi. + +"Hér hefir enginn áður komið", sagði hann, steig upp á hástokkinn og +stökk á land. Við Konsæll hlupum á eftir honum. + +Fyrir ofan sandinn tók við brimsorfið stórgrýti, en illfærar hraunurðir, +brunagrjót og gjall þegar lengra dró. Var ekki um að villast, að þar +mundi vera eldgígur allskamt á burtu. Brennisteinssvælu lagði upp úr +gjótum og glufum hér og hvar. Mátti af því ráða að jarðeldur sá, sem að +líkindum hafði myndað landið, mundi ekki vera kulnaður með öllu. Af +jurtagróðri sá ég þar ekki annað, en nokkrar óverulegar mosategundir á +steinum í stöku stað og að eins eina tegund af þangi, sem brimið hafði +kastað upp á ströndina. + +Hafið hlaut að vera mjög fiskisælt. Réði ég það af því, að alt var krökt +af fugli. Þar vóru álkur, veiðibjöllur, fýlungar, endur og fjöldi annara +fuglategunda. Alt úði og grúði í fugli, jörð loft og lögur, og alstaðar +eilíft garg og kliður. + +Þoka var stöðugt svo mikil, að byrgði alla útsýn. Um hádegið vissum við +ekki einu sinni í hverri átt sólar var að leita. Við gátum því ekki að +þessu sinni vitað, hvort við vórum staddir í heimskautinu eða ekki, og +olli það Núma skipstjóra mikillar gremju. + +"Við reynum aftur á morgun", sagði hann, þegar við snérum á leið til +bátsins aftur. Snjór tók að falla úr þokunni, og varð brátt af +hlaðkafald svo mikið, að varla sá handa skil. + +Daginn eftir var blind-bilur, og ekki fært upp á þilfar. Heyrði ég niður +í salinn gargið í veiðibjöllunum og fleiri fuglum, sem hröktust fyrir +ofviðrinu úti. Sæfarinn skreið í hægðum sínum suður með landi. Einu +sinni sáum við bjarma af sól, niður við hafflöt í norðri, en ekki var +birtan meiri en svo, að vel var ratljóst. Við færðumst suður um tíu +mílur þann dag. + +Daginn eftir var stytt upp, og gátum við búist við að geta gert +athuganir. Þokan var horfin og komið hreinviðri með tveggja stiga +frosti. + +Við fórum á land klukkan um ellefu. Jarðvegur var samur hér, og þar sem +við höfðum áður komið; urðir, klettar og hraun. Fuglar vóru hinir sömu, +en auk þeirra var hér mikið um sel og önnur sæspendýr. Selir og +rostungar lágu uppi á ströndinni og á ísjökum, sem flutu nærri landi. +Ekki stygðust þeir þó við kæmum nær, en gláptu á okkur stórum augum og +forvitnislegum. + +Við klifruðum upp á blágrýtisklett, skamt frá ströndinni og færðum +þangað mælingaáhöldin. Við stóðum lengi og störðum í norður. Við vissum +að sólin var komin upp; en niður við sjónhringinn var þokubakki, sem +geislar hennar megnuðu ekki að rjúfa. + +Leið svo af hádegi að við sáum ekki til sólar, og þótti okkur nú illa +áhorfast. Var nú útséð um að við gætum ákveðið jarðlegu staðarins þennan +daginn. En daginn eftir var jafndægurt. Það var seinasti dagurinn, sem +unt var að gera athuganir, því eftir það gekk sólin undir með öllu og +kom ekki upp aftur fyr en að liðnum sex mánuðum. + +En við þessu mátti enginn gera, og urðum við að snúa aftur til skipsins +við svo búið. + +Morguninn eftir var ég á fótum klukkan fimm og fór þá upp á þilfar. Þar +var þá staddur Númi skipstjóri. + +"Hann er að létta til", sagði Númi. "Tilraunir okkar hljóta að lánast í +dag. Við förum í land eftir morgunverð". + +Ég fór niður til að hitta Ned Land og telja hann á að vera með í +förinni. Honum óx gremja og geðvonzka með hverjum degi, upp á síðkastið, +og gat ég með engu móti fengið hann til að fara. Mér þótti vænt um það í +aðra röndina, því uppi í fjörunni var krökt af sel og hefði víst veitt +full erfitt að halda Ned Land frá óþörfum blóðsúthellingum. + +Við fórum á land að enduðum morgunverði. Sæfarinn hafði þokast einni +mílu sunnar um nóttina og lá nú fram undan felli, fjögur til fimm +hundruð metra háu. Tveir hásetar fóru með okkur og báru mælingaáhöldin, +klukku, sjónauka og loftvog. + +Við lentum kl. níu. Var þá komið heiðskírt veður og síðustu +skýbólstrarnir að hverfa niður í suðri. Við lögðum af stað upp á fellið, +því þar ætluðum við að gera mælingarnar. En gangan var erfið upp þangað, +eintómar urðir og skriður, brúnhvassar hraunhellur og afsleppir +hnullungar á víxl. Við vórum tvær klukkustundir að komast upp á fellið. + +Loks komumst við upp á efstu hæðina. Var fagurt útsýni þaðan. Í suðurátt +var að sjá yfir endalausar flatneskjur, sem nýfallin mjöllin lá yfir, +hrein og bláhvít. Þegar langt dró suður hækkaði landið unz við tóku +fjöll og firnindi, fannabungur og skriðjöklar, en kolsvartir tindar og +drangar mændu upp úr jöklinum hér og hvar. Himininn var skafheiðríkur og +sló rauðbleikri slíkju á blámann. Í norðri stóð sólin við sjónhring, +eins og afarstór skygður eirskjöldur og snart neðri röndin hafsbrúnina. +Nær landi var sjórinn dimmblár og spegilsléttur. Þar lá Sæfarinn eins og +sofandi hvalur innan um drifhvíta hafísjaka. En yzt út við sjónhvörf +sást samfeldur hafís, eins og tindóttur fjallgarður. + +Hið fyrsta sem við gerðum var að mæla hæðina með loftvoginni. + +Fjórðungi stundar fyrir hádegi var sólin hæst á lofti og varpaði daufum +geislum út yfir þessa eyðimörku, sem enginn maður hafði áður fótum +troðið. + +Númi skipstjóri horfði stöðugt á sólina gegnum sjónaukann, meðan hún var +að ganga undir aftur. Væri sólin hálf gengin undir klukkan tólf, var það +merki þess, að við værum í heimskautinu. Ég hélt á klukkunni og beið +þess með óþreyju að vísirinn þokaðist á töluna tólf. + +"Hádegi!" kallaði ég. + +"Suðurheimskautið", svaraði Númi og fékk mér sjónaukann. Var þá réttur +helmingur sólkringlunnar siginn í sjó. + +Ég lét sjónaukan síga og horfði hugfanginn út yfir víðáttuna, auða og +kyrra, sem síðustu sólgeislarnir sendu skilnaðarkveðju um langan tíma. + +En ég hafði fleira í huga en hrikafegurð náttúrunnar. Sólsetrið við +hafísinn minti mig á þjóðirnar fyrir norðan ísinn, í heimlöndunum gömlu +og þektu. Ég dáðist að starfsþreki þeirra, fróðleiksfýsn og óþreytandi +elju. Ég sá þá í anda senda skip til fjarlægra, óþektra staða. +Hvalveiðar teigðu skipstjórana norður og suður. Vindar og straumar +höfðu, á þeim tímum, þegar siglingalistin var á lágu stigi, hrakið menn +til heimskautalandanna og orðið þeim svo að aldurtila. Svo komu +leiðangrar, vel búnir að vistum og fararefnum, í þeim tilgangi einum að +finna ný lönd. Margar hugprúðar hetjur höfðu barist við óblíðu +náttúrunnar í þessum köldu löndum og látið lífið fyrir það að komast +nokkrum skrefum lengra, en áður hafði verið farið. Og baráttan færðist +breiddarstig af breiddarstigi, alt af lengra og lengra, meðan áratugir +og aldir liðu fram. Og nú var ég staddur hér, á því takmarki, sem allir +höfðu eftir kept. Og hingað var ég kominn fyrir hyggindi, fróðleik og +hugdirfð eins einasta manns. + +Ég fékk hlýjan hug til þessa merkilega manns, og ég dáðist að honum. Mig +langaði alt í einu til að segja honum frá því og tjá honum þakklæti mitt +með handabandi. Ég snéri mér að Núma í því skyni. Hann var í þungum +hugleiðingum, en rankaði við sér, þegar ég hreyfði mig. Hann leit á mig +og var ánægjublandinn sigurhróssvipur í augnaráðinu. En það stóð ekki +nema eitt augnablik. Á næstu sekúndu var kominn yfir hann sami +kæruleysis og hörkusvipurinn, sem hann bar jafnan, svo kaldur og +fráfælandi, að mér féllust orð og hendur. + +Ég þagði eins og steinn, en Númi benti í norður. Sólin var að hverfa og +skuggar að teygja sig út yfir landið niður undan okkur. Það var kominn +tími til að halda af stað til skipsins og fórum við því að feta okkur +niður fjallshlíðina. + + + + +IX. + + +Klukkan sex morguninn eftir fórum við að búa okkur til burtferðar. Var +þá hin langa heimskautsnótt að færast yfir og orðið hálfrökkvað. +Stjörnur vóru að koma í ljós á himninum og skein hið fagra +stjörnumerki, "Suðurkrossinn" skærast á miðju hálofti. + +Vindkulið var helkalt og 30 stiga frost á mælinum. Rekaísinn varð +þéttari og þéttari og milli jakanna var að myndast dökkleitur +lagnaðarís. Eftir lítinn tíma hlaut sjórinn að vera allagður og engin +leið að komast að heimskautslandinu. + +Sökkviklefarnir vóru fyltir og seig Sæfarinn niður í þrjú hundruð metra +dýpi. Skrúfan tók að snúast og skipið rann af stað í norðurátt. Um +kvöldið vórum við komnir langa vegu inn undir hafþökin. + +Ég eyddi tímanum við lestur, því gluggarnir á salnum vóru byrgðir að +utan. Var það gert til að fyrirbyggja að ísjakar rækjust í þá. En oft +dvaldi hugur minn við þessa viðburðaríku heimskautsför og alt sem á +dagana hafði drifið þessa fimm mánuði, sem við vórum búnir að vera +neðansjávar. Við vórum búnir að fara sjö þúsund mílur og sjá margt afar +merkilegt og fágætt. Ég hafði grætt mikinn og margvíslegan fróðleik á +þessari ferð. Vakandi og sofandi sökti ég mér niður í nýstárlegar og +furðulegar rannsóknir, sem hafið gaf mér tilefni til að stunda. + +Klukkan þrjú um nóttina vaknaði ég við snöggan kipp. Ég þaut upp í +rúminu, horfði út í myrkrið og hlustaði, vissi ég þá ekki fyr til en ég +fleygðist úr rúminu fram á mitt gólf. Sæfarinn hlaut að hafa rekist á +eitthvað og hrokkið afturábak. + +Ég klæddi mig í snatri og skreiddist meðfram þilinu inn í aðalsalinn. +Þar var bjart inni. Ýms húsgögn lágu þar á víð og dreif um gólfið, en +til allrar hamingju vóru dýrustu myndastytturnar og borðin, með merkustu +gersemunum svo vel fest, að þau hafði ekki sakað. Veggmyndirnar á +bakborða héngu langt út frá þiljunum að neðanverðu. Sæfarinn lá á +stjórnborðshlið og hreyfðist ekki heldur en jarðfastur klettur. + +Framan úr skipinu var að heyra þrusk mikið og mannamál. Ég ætlaði að +fara út úr salnum, en þá komu þeir Konsæll og Ned Land í flasið á mér. + +"Hvað er um að vera?" spurði ég. + +"Ég ætlaði einmitt að fara að spyrja húsbóndann að því sama", svaraði +Konsæll. + +"Það fór eins og mig grunaði", sagði Ned Land. "Sæfarinn hefir rent upp +á grynningar og liggur svo illa sem hugsast getur". + +"Vitið þið hvort við erum ofansjávar?" spurði ég. + +"Nei", svaraði Konsæll. + +"Við skulum fara og vita hvers við verðum vísari!" + +Ég skundaði þangað sem þrýstimælirinn var, og varð ekki lítið forviða +þegar ég sá að við vórum staddir á þrjú hundruð og sextíu metra dýpi. + +"Hvernig í ósköpunum stendur á þessu!" varð mér að orði. + +"Við skulum fara og spyrja skipstjórann", sagði Konsæll. + +"Það er nú svo, en hvar er skipstjórinn?" spurði Ned Land. + +"Komið þið með mér!" + +Við fórum út úr salnum og inn í bókasafnsklefann. Hann var mannlaus. +Datt mér þá í hug að Númi mundi náttúrlega vera við stýrið. Við kusum +heldur að bíða en fara þangað og snérum því aftur inn í salinn. + +Ned Land brann í skinninu. Ég lofaði honum að rausa og geysa, eins og +hann vildi og svaraði engu. Ég sat og hlustaði stundarkorn þangað til +Númi alt í einu vatt sér inn úr dyrunum. Það var óvanalegur asi á honum +og lét sem hann sæi okkur ekki, en fór að athuga þrýstimælirinn og +áttavitann. Þegar hann var búinn að því, snéri ég mér að honum og spurði +hvað fyrir hefði komið. + +"Óhappa slys", svaraði hann. + +"Eru mikil brögð að því?" + +"Um það er ekki full vissa fengin enn". + +"Hefir skipið laskast?" + +"Já". + +"Hvernig vildi það til". + +"Því valda ófyrirsjáanleg atvik. Jafnvægislögmálið fylgir sínum kreddum +og má ekki fyrir því gera". + +Ég skildi ekki enn hvað hann fór. + +"Hver eru þau óhappaatvik, sem þér talið um?" spurði ég. + +Númi mælti: "Þegar straumar mæða lengi á stórum fjalljökum, þá eyðast +þeir að neðan, eins fer ef þeir berast út í hlýjan sjó, þá bráðnar utan +af þeim hlutanum sem í kafi er. Fer þá svo að lokum að þeir steypast +kollhnýs. Það er svona atvik, sem við höfum orðið fyrir nú. Fjalljaki +hefur kolloltið og lent á skipshliðinni annari. Skipið hefir hrokkið +fyrir, byltst til og orðið ofan á nokkrum hluta jakans." + +"Mætti ekki létta skipið með því að tæma sökkviklefana?" spurði ég. + +"Það er einmitt verið að því núna", svaraði skipstjórinn. "Sæfarinn er +að lyftast upp, eins og þið sjáið á þrýstimælinum. En jakinn lyftist +líka að sama skapi, svo við erum engu nær fyr en ef svo vill til, að +hann rekst á eitthvað". + +Það fór eins og Númi hafði sagt. Áttum við nú á hættu að jakinn bærist +með skipinu upp undir fastaísinn og molaði það þar. + +Þegar þessu hafði farið fram um hríð, kom alt í einu önnur hreyfing á +Sæfarann. Hann var að rétta við. Veggmyndirnar lögðust smátt og smátt að +þilunum. Við stóðum þegjandi og biðum þess sem verða vildi. Liðu svo tíu +mínútur. Þá var Sæfarinn kominn á réttan kjöl. + +"Við erum á réttum kili", sagði ég. + +Númi samsinti því og gekk á dyr. + +"En erum við á floti?" spurði ég. + +"Það hlýtur að vera", svaraði skipstjórinn. "Það er verið að létta á +sökkviklefunum og Sæfarinn er því á uppgaungu". + +Rétt eftir að Númi var farinn út stöðvaðist skipið. Var það hyggilegt af +Núma að láta ekki berast hærra upp, því ella gátum við átt á hættu að +rekast upp undir fastaísinn. En það varð hann að forðast. + +"Er okkur borgið?" spurði Konsæll. + +"Já", svaraði ég. "Lánið var með okkur í þetta sinn og mátti ekki miklu +muna, að við yrðum innibyrgðir og köfnuðum í loftleysi." + +"Það er nú svo", sagði Ned Land. + +Í þessu var hlerunum skotið frá gluggunum og lagði inn birtu utan að. +Sæfarinn var á floti. En í tíu metra fjarlægð frá báðum borðum vóru +þverhníptir, gljáandi ísveggir, sömuleiðis fyrir ofan skipið og neðan. +Jakinn sem við flúðum undan hafði rekist á fastaísinn og við vórum +komnir inn í geil eða göng, þrjátíu metra á hæð og breidd. Var nú ekki +annað fyrir en komast út úr göngunum, aftur á bak eða áfram, síga nokkur +hundruð metra niður í djúpið og halda svo ferðinni áfram. + +Ljósið í salnum var slökt, en inn um gluggana lagði svo sterka birtu, að +full-ljóst var eftir sem áður. Birta þessi stafaði frá ljóskerum +Sæfarans, en magnaðist margfaldlega af geislabrotinu í ísnum. Hver +ójafna, sprunga og nibba í ísnum ljómaði í ótal litbrygðum eins og +kristalsgler væri. Það var eins og við værum staddir í afarstórum helli, +alsettum bláum, rauðum og grænum gimsteinum, sem skáru í augun af +ljósmagni og litbrygðum. + +Þessi sjón var svo fögur og tíguleg að Ned Land varð hrifinn af henni, +hvað þá við hinir. En á þessu varð skjót breyting. Konsæll hljóðaði upp +yfir sig og við tókum ósjálfrátt höndunum fyrir augun. + +Sæfarinn var lagður af stað og skreið hratt. Öll þessi ógnamergð +ljósgeisla og lita var komin á hreifingu. Var því líkast sem dynjandi +eldregn flýgi fyrir gluggann, og stungu geislarnir augun eins og +nálaroddar. + +Hlerunum var skotið fyrir gluggana og gátum við þá tekið hendurnar frá +augunum, en sviðatilkenning höfðum við í sjáaldrinu lengi á eftir. + +Klukkan fimm um morguninn urðum við varir við snöggan kipp. Gátum við +þess til, að framstafn skipsins hefði rekist í ísnibbu, og mundi það +hæglega geta sneitt fyrir hana. En brátt varð ég þess var, að skipið +skreið aftur á bak. + +"Við förum aftur á bak!" sagði Konsæll. + +"Já", svaraði ég. "Göngin hafa verið byrgð í þennan endann. Við verðum +að leita útgöngu annarsstaðar". + +Ég var í mikilli geðshræringu, en reyndi að dylja hana fyrir félögum +mínum. Mér eirði ekki að sitja lengur. Ég fór inn í bókaklefann, þaðan +inn í salinn og svo inn í bókaklefann aftur, tók bók og fór að blaða í +henni, en las ekki stakt orð. + +Konsæll kom inn til mín. + +"Er það skemtileg bók, sem húsbóndinn er að lesa núna?" spurði hann. + +"Já, mjög skemtileg", svaraði ég. + +"Mér datt það í hug. Það er víst 'Um leyndardóma undirdjúpanna'". + +Bókin mín! Ég skelti aftur bókinni og gekk inn í salinn. + +Ég beið með óþreyju þess sem verða vildi og var alt af annað veifið að +athuga mælingaverkfærin. Á þrýstimælinum sá ég að við vórum alt af í +þrjú hundruð metra dýpi, og áttavitinn sýndi að við héldum í suður; en +skriðstikan mældi 5 sæmílna hraða á klukkustundinni. Það var hratt farið +í svo þröngum farvegi. En Númi skipstjóri varð að hafa hraðann á, því +hver mínúta var dýrmæt. + +Þegar klukkan var gengin tuttugu og fimm mínútur í níu, rakst skipið á +að nýju. Og nú var það skuturinn sem mætti fyrirstöðunni. + +Ég fölnaði af ótta, og förunautar mínir spruttu upp og staðnæmdust hjá +mér. Ég tók í höndina á Konsæl. + +Í sömu svifum kom Númi skipstjóri inn úr dyrunum. + +"Við erum innibyrgðir", sagði hann. + +Mér varð litið framan í Núma. Hann var að sjá jafn skaprór og hann átti +vanda til. Hann staðnæmdist á miðju gólfinu, brá handleggjunum í kross á +brjóstinu og var hugsi um hríð. + +Sæfarinn hreyfðist ekki. + +Loks tók Númi til máls, jafn stillilega og vant var: + +"Það verður líklega út úr, að við köfnum hérna". + +"Er þéttiloftið komið að þrotum?" spurði ég. + +"Við höfum enn nægilegt loft í fjörutíu og átta klukkustundir". + +"Er engin von um að fram úr rakni fyrir okkur, fyrir þann tíma?" + +"Við verðum að reyna að brjótast gegnum ísinn. Sæfarinn er nú að +leggjast á botninn á þessum göngum. Svo sendi ég nokkra menn út til að +grenslast eftir hve ísinn er þykkur og hvar tiltækilegast muni að leita +útgöngu". + +Að svo mæltu fór Númi. Sæfarinn seig niður á við hægt og hægt og náði +loks botni á þrjú hundruð og fimmtíu metra dýpi. + +"Við erum í miklum vanda staddir", sagði ég. + +"Svo er víst", svaraði Ned Land, "og er nú sízt tími til ill-lynda og +nöldurs. Ég get beitt íshöggi engu síður en skutli, og vil nú bjóða Núma +skipstjóra liðveizlu mína". + +Við fylgdum Núma þangað, sem skipverjar vóru að fara í kafarafötin. Boði +hans var vel tekið, og sá ég ekki að hann væri seinni að búa sig, en +hver hinna. + +Meðan þessu fór fram, hafði hlerunum verið skotið frá gluggunum á +salnum. Gátum við Konsæll því séð, hverju fram fór umhverfis skipið. Að +vörmu spori komu tíu menn út úr skipinu og gengu út á ísinn. Mátti sjá +hvar þeir fóru, Númi skipstjóri og Ned Land, því þeir vóru öðrum miklu +meiri á vöxt. + +Áður byrjað væri að brjóta ísinn, var hann kannaður rækilega með löngum +ísnöfrum. Fyrst var borað í hliðarstálin til beggja handa, og náði +nafarinn 15 metra inn í ísinn, en komst þó ekki í gegn. Þótti þá +vonlaust, að reyna frekar í þá átt. Þá var borað niður í botninn. Þar +reyndist ísinn að vera tíu metra þykkur. Var nú ekki annað fyrir, en +höggva þar gat á ísinn, svo stórt, að Sæfarinn kæmist niður um það. En +til þess að það gæti tekist, varð að höggva upp sex þúsund og fimm +hundruð teningsmetra af ís. + +Var nú umsvifalaust tekið að brjóta ísinn. Númi markaði fyrir um svo +stóran blett, sem svaraði ummáli skipsins. Þegar farið var að höggva +ísinn, kom í ljós einkennilegt fyrirbrygði, sem varð mikill hægðarauki +við vinnuna. Klakaflísarnar, sem losnuðu, vóru léttari en vatnið, og +leituðu því upp á við jafnharðan og staðnæmdust upp við ísþekjuna í +göngum þessum. Varð hún því að sama skapi þykkari, sem gólfið varð +þynnra. + +Eftir tvær klukkustundir kom Ned Land inn í salinn aftur, og var þá +all-dasaður orðinn. Tók þá við nýr flokkur manna af hinum, og vórum við +Konsæll í þeirra hóp. Þeim flokki stýrði næstráðandi skipsins. + +Mér þótti sjórinn kaldur fyrst í stað, en mér hitnaði brátt af erfiðinu. +Var mér þó furðu hægt um hreyfingar allar, þrátt fyrir þrjátíu +loftþyngda þrýsting, sem hvíldi á okkur. + +Þegar ég kom inn í skipið aftur, að liðnum tveim stundum, til að hvílast +og matast, fann ég talsverðan mun á því, hve loftið í skipinu var verra +en það loft, sem við höfðum andað að okkur við vinnuna. Í herbergjum +skipsins hafði ekki verið skift um loft í fjörutíu og átta +klukkustundir, og var það því orðið talsvert mengað af kolsýru. + +Fór svo fram um tólf stundir, að flokkarnir skiftust á um að brjóta +ísinn. Var þá dældin orðin einn meter á dýpt. Með sama áframhaldi þurfti +enn að vinna í fimm nætur og fjóra daga, til þess að ljúka verkinu. + +Fimm nætur og fjóra daga! Það vóru illar horfur. Og nú áttum við ekki +meira loft eftir en svo, að vart mundi endast í tvo sólarhringa. + +"Já, og ekki nóg með það", sagði Ned Land, þegar ég hafði orð á þessu +við hann, "þó við höfum af að komast niður úr ísnum, erum við engu +bættari, fyr en við komumst út úr ísnum og náum lofti í auðum sjó". + +Ástæður okkar vóru óneitanlega slæmar, en við vórum samhuga um það +allir, að duga eftir mætti fram á síðustu stund. + +Um nóttina var dældin enn dýpkuð um einn meter. En þegar ég byrjaði að +vinna morguninn eftir, veitti ég því eftirtekt, að ísgeilin, sem við +vórum í, var að þrengjast. Hliðarnar færðust nær. Ennþá einn háskinn á +ferðinni! Það var ekki um að villast, sjórinn umhverfis okkur var að +frjósa, og hlaut sá endir á því að verða, að frostið kreisti Sæfarann +saman í heljargreipum sínum. + +Þegar ég kom inn í skipið aftur, vakti ég máls á þessu við Núma +skipstjóra. En kjarkur þessa manns var óbilandi. + +"Ég veit það", sagði hann. "En við því er ekki annað að gera, en vinna +hraðar en frostið,--verða á undan því". + +Þann dag vann ég marga tíma af mesta kappi. Vinnan hélt við hugrekki +mínu, og svo var annað, sem hvatti mig til vinnunnar. Loftið í Sæfaranum +var orðið æði þungt og þrungið af óheilnæmi, en við vinnuna höfðum við +hreint loft, sem tekið var úr loftforða skipsins og látið í lofthylkin, +sem við bárum á bakinu. + +Um kvöldið vórum við enn komnir einum meter dýpra. En loftið í Sæfaranum +var nú orðið svo fult af kolsýru, að Númi varð að opna einn +þéttiloftsklefann og hleypa hreinu lofti út í skipið. + +Daginn eftir tók ég til starfa að nýju. Var nú ísinn kominn svo nærri +til beggja hliða og að ofan, að mér duldist ekki að hann mundi læsa sig +utan um skipið áður en við gætum bjargað því. Ég var að því kominn að +láta hugfallast. Til hvers var að strita lengur, fyrst svo átti að fara +hvort sem var, að þetta steingerða vatn kreisti úr okkur lífið! Það var +því líkast sem óargadýr væri að leggja skoltana utan um okkur. + +Í sama bili gekk Númi hjá mér. Ég benti með hendinni á ísinn. Á +stjórnborða hafði ísinn þokast nær um fjóra metra. Númi skildi hvað ég +átti við og benti mér að koma með sér. Snérum við inn í skipið aftur, +fórum úr kafarafötunum og gengum inn í aðalsalinn. + +"Við verðum að finna eitthvert úrræði, prófessor góður; ella er úti um +okkur". + +"Já, en hvað á það að vera?" + +"Ég vildi að Sæfarinn væri sterkari en ísinn!" sagði Númi. "Þá mundi +hann geta sprengt ísinn, eins og ís sprengir stein, og við þyrftum +ekkert fyrir að hafa". + +"Nei færum við að reyna það, þá yrði Sæfarinn að járnklessu". + +"Já, satt er það. Við verðum að hamla frostinu að ná okkur. Það er ekki +einungis til hliðanna, sem ísinn færist nær, heldur einnig til beggja +enda". + +"Hve mikið loft er eftir?" + +"Ekki meira en svo, að leyfarnar þrjóta í fyrramálið", svaraði Númi +dræmt og leit til mín. + +Mér spratt kaldur sviti í enni. Var þó þetta engin nýjung, því ég vissi +vel að svona hlaut að fara. Nú vóru liðnir fimm sólarhringar síðan +hreint loft var tekið seinast. + +Ég leit á Núma og sá að hann var annars hugar. Það var að sjá sem honum +hefði hugkvæmst eitthvað, sem hann var að velta fyrir sér. + +Eftir nokkra þögn mælti Númi; "Það er ekki mikill sjór umhverfis okkur. +Ef heitu vatni væri dælt út úr skipinu, ætti það að geta hamlað upp á +móti frostinu". + +"Það ættum við að reyna". + +"Komið þér með mér". + +Númi fór með mig inn í matreiðsluklefann. Þar vóru stór og margvísleg +eimingaráhöld, sem höfð vóru til að ná neyzluvatni úr sjónum. Eimíkerin +vóru fylt vatni og hleypt gegnum þau sterkum rafmagnsstraumi. Hitnaði þá +vatnið svo að segja á augabragði og mátti þegar í stað dæla því út +sjóðheitu. + +Að liðnum þrem stundum sýndi mælirinn utan á skipinu sex stiga frost. +Það var einu stigi minna en þegar tilraunin byrjaði. Enn liðu tvær +stundir, og var þá frostið ekki orðið meira en fjögur stig. + +Þegar leið á nóttina var frostið orðið að eins eitt stig. Hærra var ekki +unt að komast. En þetta dugði, því saltvatn þarf tveggja stiga kulda til +að frjósa. Var því nú afstýrt að við frysum inni á þennan hátt. + +Að kvöldi hins næsta dags var búið að höggva svo mikinn ís, að þróin var +orðin sex metra djúp. Þá vóru eftir fjórir metrar,--sama sem fjörutíu og +átta klukkustunda vinna. + +Loftið í skipinu varð nú ekki endurnýjað oftar. Það sem til var af +óspiltu lofti, varð að treina handa þeim, sem unnu að klakahögginu. +Loftið var því nær banvænt orðið. + +Ég varð altekinn af þróttleysi og doða, sem ætlaði að gera út af við +mig. Klukkan þrjú um daginn elnaði ógleði mín og sóttu á mig geispar svo +tíðir og langir, að við sjálft lá að kjálkarnir gengju úr eðlilegum +skorðum. Því næst kom yfir mig doðamók, svo nærri lá að ég misti +meðvitundina. En ég átti hauk í horni þar sem Konsæll var. Hann hélt í +höndina á mér og reyndi á allan hátt að hughreysta mig og var hann þó +jafn illa haldinn og ég. + +Þegar svona var orðið ástatt í skipinu má geta nærri að við urðum fegnir +að komast út til vinnunnar. Okkur stóð á sama þó verkið væri erfitt, þó +við yrðum yfirkomnir af þreytu. Við gátum dregið andann meðan stóð á +vinnunni, og það var aðalatriðið. + +Þegar þessi dagur var á enda vóru eftir að eins tveir metrar milli lífs +og dauða. En loftið var á förum. + +Það var óttaleg nótt sem í hönd fór, og næsti dagur þó enn verri. Ég +kvaldist af höfuðverk og svima og reikaði eins og drukkinn maður, þegar +ég stóð upp. + +En Númi skipstjóri lét ekki hugfallast af stritinu og þrautunum, sem +hann átti sömu hlutdeild í og við. + +Hann einn réði betur fram úr vandræðunum en við allir hinir. Hann afréð +að gera tilraun til að bjarga okkur á auðveldari hátt en íshöggið var. +Þróin sem búið var að höggva, var á stærð við Sæfarann að innanmáli og í +botninum var ísinn að eins einn meter á þykt. Númi lét nú bora göt +gegnum ísinn til og frá. Að því loknu skipaði hann að lyfta Sæfaranum +þaðan sem hann lá og sökkva honum niður í þróna. Þegar skipverjar vóru +komnir inn í skipið, var hlerunum lokað vandlega og vatni hleypt inn í +sökkviklefana. Klefarnir rúmuðu eitt hundrað teningsmetra af sjó. Við +það varð skipið tvö þúsund tíufjórðungavættum þyngra en áður. + +Við biðum óþreyjufullir úrslitanna. + +Þrátt fyrir suðið í eyrum mér, heyrði ég glögt ísinn bresta undan +kjölnum á Sæfaranum. Alt í einu brast hann allur sundur með braki miklu, +og skipið sökk eins og steinn í djúpið. + +"Við erum komnir niður úr", sagði Konsæll. + +Ég kom ekki upp orði, en tók í höndina á Konsæl fast og alúðlega. + +Sæfarinn féll eins og steinn í lausu lofti, sökum vatnsþyngslanna, sem í +honum vóru. + +Dælurnar vóru settar af stað á augabragði til að þrýsta út sjónum úr +skipinu. Dró því brátt úr fallhraðanum og eftir stutta stund mátti sjá á +þrýstimælinum að skipið var farið að leita upp á við aftur. Var nú vélin +sett af stað og haldið áfram norðureftir með fylsta hraða. + +En nú var eftir að vita hve langt var norður úr ísnum. Lengur en einn +dag enn var óhugsandi að nokkur maður í skipinu héldi lífi. + +Ég var hættur að vita hvað tímanum leið. Ég vissi það eitt, að ég var +kominn fram í andarslitrin og hlaut að deyja. + +Skyndilega lifnaði yfir mér aftur og ég teigaði að mér hreint loft. +Vórum við komnir út úr ísnum og upp á yfirborðið? + +Nei, ekki var því að heilsa. En Ned Land og Konsæll höfðu fundið ögn af +lofti í einu kafarahylkinu og létu mig anda því að mér, í stað þess að +neyta þess sjálfir. + +Ég ætlaði að ýta því frá mér, en þeir héldu á mér höndunum meðan ég var +að svelgja hreina loftið. + +Mér varð litið á klukkuna. Hún var ellefu. Það var liðið nær hádegi, +hinn 28. marz. Ég fann að skipið hristist ákaft af átökum vélarinnar. + +Eftir þrýstimælinum að dæma vórum við ekki nema tuttugu fet fyrir neðan +yfirborð sjávar. Ísinn var orðinn tiltölulega þunnur og ekki óhugsandi +að takast mætti að brjótast upp úr honum. Að minsta kosti ætlaði Númi að +gera tilraun til þess. Sæfarinn lagðist skáhallur, svo stafninn vissi +upp á móti ísnum. Til að ná þeirri aðstöðu þurfti ekki annað en fylla +sökkviklefa aftur í skipinu. Svo rann hann undir ísinn og beitti +stáltrjónunni. Gekk svo um hríð og brotnaði ísinn að mun í hverri +atrennu. Loks rann hann í gegnum ísinn og upp á skörina, sem þegar +brast undan þunga skipsins. + +Þiljuhlerunum var hrundið upp í einni svipan og hreint loft lagði niður +í skipið. + + + + +X. + + +Hvernig ég komst upp á þilfar veit ég ekki. Ned Land og Konsæll hafa að +líkindum hjálpað mér upp; en ég andaði að mér hreinu lofti--og það var +mér öllu öðru dýrmætara. Menn sem setið hafa í svelti um langan tíma, +verða að gæta varúðar, þegar þeir fá aftur nægan mat. En þess þurftum +við ekki. Við svelgdum loftið svo mikið sem þörfin krafði. + +"Hér er gott að koma. Hér er nóg af blessuðu loftinu", sagði Konsæll. + +Ned Land, sagði ekkert, en hann gapti svo ákaflega, að það hefði gert +hvern meðalhákarl skelkaðan. Þvílík lungu! Þau sogugu og kvæstu, eins og +stærsti smiðjubelgur. + +Við náðum okkur aftur furðu fljótt og ég flýtti mér að þakka félögum +mínum fyrir umönnun þeirra á mér. Ég er viss um að án þeirra aðstoðar +hefði ég ekki haldið lífinu. + +Eftir nokkra töf fór Sæfarinn aftur í kaf og hélt áfram ferðinni +norðureftir. Við stefndum á suðurodda Ameríku. En hvert var ferðinni +heitið? Hvort ætlaði hann að beygja vestur fyrir Ameríku, út í +eyðivíðáttu Kyrrahafsins, eða austur í Atlantshafið, meðfram ströndum +Evrópu eða Ameríku? + +Það var vafamál, sem skifti miklu. + +Ég bjóst við að Númi mundi stýra í vestur og ljúka svo hringför sinni +umhverfis hnöttinn. En sú ætlun brást. Hann beygði til austurs og hélt +norður með ströndum Ameríku. + +Hinn 16. dag aprílmánaðar höfðum við landsýn. Vórum við þá fjórar mílur +undan Marteinseyjum. + +Ned Land fór að hyggja á flótta að nýju. En við vórum of langt frá +löndum enn sem komið var. + +Við félagarnir höfðum langa samræðu um flóttaundirbúninginn. Kom þá Ned +Land fram með uppástungu, sem mér var í meira lagi um geð. Hann sagði að +nú ætti ég að fara og hitta Núma skipstjóra að máli tafarlaust, og fá að +vita fyrir víst, hvort hann ætlaði sér að halda okkur á skipinu +framvegis. Þetta þótti mér ekki hyggilega ráðið og líklegra til að +spilla ráðagerð okkar. Ég vænti einskis góðs af Núma, og taldi okkur +verða mundi vandara ráða, ef hann fengi nokkurn grun um þessa +fyrirætlun. Auk þess var Númi orðinn óvanalega einrænn og fálátur, upp +á síðkastið. Það var svo að sjá sem hann forðaðist mig, enda varð hann +sjaldan á vegi mínum. Áður var hann vanur að rannsaka með mér ýmsar +nýjungar, sem fyrir okkur bar í ríki sævarins og fræða mig um hitt og +annað. En nú var hann alveg hættur því og kom því nær aldrei inn í +salinn. + +Mér var óskiljanlegt af hverju þetta stafaði. Það gat verið að honum +mislíkaði vist okkar á Sæfaranum. En ekki gat ég samt trúað honum til að +gefa okkur lausa. + +Tuttugasta apríl vórum við í fjórtán hundruð metra dýpi. Mararbotninn +var ósléttur mjög og stórgrýttur. Vóru víða gjár og gjótur milli +klettanna, svo djúpar að ekki sá til botns. Á klettunum uxu afar stórir +þönglar og þarategundir ýmsar. + +Við félagarnir sátum út við gluggann og athuguðum það sem fyrir augun +bar. Barst þá talið að sædýrum ýmsum, sem verða hvert öðru að bráð, +eftir stærð og færleik. + +Ned Land var ekki ætíð samdóma okkur Konsæl og lagði hann lítinn trúnað +á sögur, sem sagðar eru um stóra kolkrabba. + +"Ég hefi sjálfur séð kolkrabba draga stórt hafskip í kaf", sagði Konsæll +í mestu einlægni. + +"Það er svo", sagði Ned Land. "Hvar skeði það nú?--ef ég má spyrja". + +"Í St. Maló", svaraði Konsæll. + +"Á höfninni?" spurði Ned háðslega. + +"Nei í kirkjunni". + +"Hvað á þetta að þýða?" + +"Jú-ójú,--þar er málverk, sem sýnir þetta mjög greinilega". + +Þá hló Ned Land og skaut svo málinu undir minn úrskurð. Ég kannaðist við +það, að mynd þessi væri að vísu hugarburður; en því hélt ég fram, að +kolkrabbar gætu orðið afar stórvaxnir. + +Vórum við að skeggræða um þetta fram og aftur og gættum ekki að hverju +fram fór, þar til Konsæll kallaði til okkar alt í einu. Varð okkur litið +út um gluggann og sáum við þá óvænta sjón. Það var skrímsl, afar stórt +og svo hræðilegt, að það hefði vel getað átt heima í kynlegustu +lygasögu. + +Þetta var kolkrabbi, sjálfsagt átta metra langur. Hann synti aftur á bak +í sömu átt og Sæfarinn og jafn hratt. Hann hafði átta anga alsetta +sogskálum og var hver um sig tvöfalt lengri en skrokkurinn. Goggurinn +var afar stór og sterklegur og svipaður arnarnefi í lögun. Hann skifti +litum í sífellu, var ýmist stálgrár eða móbrúnn. + +Fyrir tilviljun höfðum við rekist á eina af þessum skepnum, sem við +vórum að tala um. Þótti mér bera vel í veiði og ætlaði ekki að láta +tækifærið ónotað. Tók ég því ritblý í snatri og fór að draga mynd af +dýrinu. + +En brátt komu fleiri kolkrabbar í ljós. Urðu þeir sjö talsins á stuttum +tíma, stjórnborðsmegin. Þeir fylgdust með skipinu og hnitmiðuðu hraðann +svo nákvæmlega við ferð skipsins, eins og væru þeir fastir við það. +Hefði vel mátt draga mynd af þeim með því móti, að líma gagnsæjan pappír +á rúðuna og gera merkilínur á hann. Að vísu skreið Sæfarinn heldur hægt. + +Í einni svipan stöðvaðist skipið og varð af harður kippur, svo gnast í +öllum samskeytum. + +"Höfum við rekist á sker?" spurði ég. + +"Hvort sem það er eða ekki, þá erum við á floti enn", svaraði Ned Land. + +Sæfarinn var á floti.--Það var satt. En hann lá kyr. Að vörmu spori kom +Númi inn og næstráðandi með honum. + +Ég hafði ekki séð hann áður jafn svipþungan og nú. Hann heilsaði +ekki,--hefir ef til vill ekki tekið eftir okkur--en gekk rakleiðis að +glugganum, athugaði kolkrabbana um stund og sagði svo nokkur orð við +næstráðandann. + +Næstráðandi fór þegar út. Nokkru síðar var gluggunum lokað og rafljósið +tendrað. + +Ég gekk til Núma. + +"Laglegt kolkrabbasafn þetta", sagði ég. + +"Já, hr. náttúrufræðingur", svaraði hann, "og við verðum að berjast við +þá". + +"Berjast", át ég eftir. Mér var ekki ljóst hvað Númi átti við. + +"Já, ég ímynda mér að eitt af þessum dýrum hafi gripið um skrúfuspaðana +og haldi þeim föstum. Þess vegna komumst við ekki áfram". + +"Hvað er við því að gera?" + +"Við verðum að fara upp að yfirborðinu og ráðast á þá með vopnum og +bareflum". + +"Og skutli, ef þér viljið þyggja lið af mér", sagði Ned Land. + +"Það þygg ég gjarna", svaraði Númi. + +Að svo mæltu fórum við til stigans, sem farið var eftir upp á þiljur. +Þar vóru fyrir tíu menn vopnaðir. Höfðu sumir íshögg og barefli af ýmsu +tagi. Við Konsæll fengum okkur sitt höggvopnið hvor, en Ned Land hafði +skutulinn. + +Sæfarinn fór upp að yfirborðinu. Skipverji einn, sem efstur stóð í +stiganum fór að losa um skrúfurnar, sem þiljuhlerunum var fest með. En +áður hann fengi lokið því verki, var hlerunum svift upp af afli miklu. +Kolkrabbi einn hafði sogið sig fastan við hlerann og tekið svo snögt +viðbragð. + +Rétt í sömu svipan kom angi og fálmaði niður um hleragatið. Númi var +fljótur til og hjó í sundur angann svo hann valt niður stigann og +engdist viðbjóðslega á gólfinu. + +Skipverjar ruddust fast og sóttu upp stigann. Komu þá niður tveir angar, +vöfðust utan um einn hásetann og sveifluðu honum upp um hleragatið. + +Númi hljóðaði upp yfir sig og rann upp stigann eins og kólfi væri +skotið. Við hinir fórum þegar á hæla honum. + +Kolkrabbinn hélt manninum hátt upp og kramdi hann með sogskálunum. +Maðurinn braust um af megni og kallaði á hjálp, en gat engri vörn við +komið. + +Númi sótti þegar að dýrinu og hjó af því einn angann. Næstráðandi átti í +höggi við annan kolkrabba, sem hafði sogið sig fastan við skipið. Gengu +skipverjar vel fram og drógu ekki af sér. Við Konsæll beittum íshöggunum +en Ned Land skutlinum. Lögðum við vopnunum hvað eftir annað á kaf í +grænleitar þjósir skrímslanna. Lagði af þeim megnan óþef, ekki óáþekkur +moskuslykt. + +Ég hélt um eitt skeið að manninum væri borgið. Þá var búið að höggva af +dýrinu alla angana nema þann, sem hélt manninum. En þá sendi dýrið yfir +okkur voðamikla gusu af svörtum legi, sem blindaði okkur alveg í +svipinn. Þegar við gátum neytt augnanna aftur var það horfið í djúpið +með manninn. + +Eftir þetta sóttum við að ófreskjunum hálfu ákafar en áður. Höfðu dýrin +þá læst sig á skipið tíu eða tólf saman, bæði á súðirnar og þilfarið. +Varð skipið á svipstundu atað blóði og svörtum legi, en afhögnir limir +engdust eins og höggormar til og frá um þilfarið. Ned Land beitti +skutlinum af miklu kappi og hiltist til að leggja dýrin í augun. Þá +vildi svo til að kolkrabbi sló einum anganum á hann, svo hann féll +fyrir. + +Ég skundaði til og ætlaði að hjálpa Ned Land, en Númi varð fyrri til. +Keyrði hann höggvopnið upp í ginið á dýrinu og var þá Ned borgið. Spratt +hann á fætur og tvíhenti skutulinn á dýrið svo stóð í hjarta. + +Þessi bardagi stóð yfir í einn stundarfjórðung, og fanst okkur það þó +ærið langur tími. Fór svo að lokum að kolkrabbarnir fóru á flótta, þeir +sem svo vóru færir. Vóru flestir illa útleiknir, særðir og sundurtættir. + +Númi var allur ataður blóði eftir viðureignina. Stóð hann lengi á +þilfarinu og horfði út á hafið, sem lukti nú yfir einn af félögum hans, +og hrundu honum tár af augum. + +Eftir það sá ég ekki Núma í nokkra daga. Hann lokaði sig inni í klefa +sínum og var ekki mönnum sinnandi. + +Sæfarinn sveimaði til og frá um þessar sömu slóðir þá dagana. Loks +héldum við áfram ferðinni norðureftir og nálguðumst strendur +Norður-Ameríku. En við fórum langt frá landi og veður vóru hörð um +þessar mundir, þó það bitnaði lítið á okkur. + +Dag einn kom Ned Land inn til mín. + +"Þetta verður að hafa einhvern enda", sagði hann. "Númi stýrir nú í +norður. Ég er búinn að fá nóg af Suðurskautinu og ætla ekki að vera með +til Norðurskautsins". + +"Hvað eigum við að gera, Ned Land?" + +"Þér verðið að tala við skipstjórann. Að öðrum kosti ætla ég að gera +það. Við nálgumst Ameríku,--erum komnir í námunda við Kanada, ættland +mitt. Ég vil komast héðan hvað sem það kostar". + +Ned Land var þrotin þolinmæðin. Hann gat ekki unað þessari æfi lengur. +Ég var líka orðinn annars hugar, en ég var fyrir sjö mánuðum. Allan +þennan tíma hafði ég verið einangraður frá viðskiftum við aðra menn og +vissi ekki hverju fram fór í heiminum. Númi var orðinn gjörbreyttur. +Áður var hann mér til ánægju og aðstoðar í rannsóknum mínum, en nú var +því með öllu lokið. + +Það þurfti flæmskan mann, eins og Konsæl, til að una svona æfi til +lengdar. + +"Þér viljið þá að ég spyrji hann, hvað hann ætlar sér fyrir með okkur?" +sagði ég. + +"Já". + +"En ég hitti hann sjaldan. Hann forðast að verða á vegi mínum". + +"Því meiri ástæða er til að reyna að komast að einhverri niðurstöðu í +þessu". + +"Ég skal reyna, Ned". + +"Hve nær?" + +"Þegar ég hitti hann". + +"Viljið þér að ég nái í hann?" + +"Nei, látið mig einan um það. Á morgun . . . ." + +"Nei, í dag", sagði Ned með áherzlu. + +"Þá það. Ég skal finna hann í dag". + +Ned Land fór út, og ég einsetti mér að koma þessari fyrirætlan í +framkvæmd þegar í stað. + +Ég gekk að skipstjóraklefanum og hleraði. Númi var inni. Ég barði að +dyrum.--Enginn anzaði. Ég barði aftur og lauk svo upp hurðinni. Númi var +þar og laut fram yfir skrifborðið. Hann hafði að líkindum ekki heyrt til +mín. Þegar ég gekk til hans, rétti hann úr sér og leit við mér +reiðulega. + +"Hvað viljið þér?" spurði hann. + +"Mig langar að tala við yður nokkur orð". + +"Ég er vant við látinn; ég er að vinna". + +Þetta vóru ekki glæsilegar viðtökur, en ég hugsaði mér að gefast ekki +upp fyr en í fulla hnefana. + +"Það er mikilsvarðandi málefni, sem ég ber fyrir brjósti, hr. +skipstjóri". + +"Það er svo", svaraði Númi háðslega. "Hafið þér dottið ofan á eitthvert +hugvitsráð? Eða hafið þér komist að einhverju leyndarmáli í ríki +hafsins, sem mér er ókunnugt?" + +Ég var í vafa um, hvernig ég ætti að hefja máls á erindinu. En áður ég +fengi sagt nokkuð tók Númi aftur til máls og benti um leið á +handritabunka, sem lá á borðinu fyrir framan hann: + +"Hérna eru ritverk mín. Í þeim er öllu lýst, sem fyrir mig hefir borið á +sæferðum, það sem snertir náttúru hafsins og þeirra dýra, sem það +byggja. Ég held þeim áfram væntanlega langan tíma enn og bæti mörgu við. +Ég ætla líka að skrifa æfisögu mína". + +Númi hallaði sér aftur í stólnum og horfði í heim fram stundarkorn. Ég +lagði við hlustirnar.--Ætlaði hann að fara að segja mér æfisögu sína? + +"Það var í indverska stríðinu", sagði hann. "Þá var ég ungur; þá átti ég +fagrar vonir; þá gat ég borið traust til mannanna. + +Ojá,--ekki var ég þó gamall, þegar gremja og hrygð fóru að sverfa að +mér. Ég hafði lengi horft á þjóð mína þjakaða og hrakta. Alt stóð í +stað, sem til umbóta mátti horfa, en heimska og sérdrægni sátu á +valdastóli. Margra alda menning okkar var fótum troðin og alþýða manna +kúguð. Sérdrægir og óhófsgjarnir valdhafar læstu klónum í þjóðina og +sugu úr henni blóð og merg. En hefndin kom--hlaut að koma. Það var ég, +sem fyrstur hóf merkið og fylkti þjóð minni til orustu gegn kúgun og +ófrelsi. En það var að eins hefndin,--endaslepp hefnd!" + +Númi stóð upp og gekk um gólf í ákafa. Það fór hrollur um mig, þegar ég +hugsaði til þess hve Indverjum hafði blætt meðan uppreisnin stóð yfir. +Hve margar þúsundir þeirra höfðu verið myrtar og svívirtar á allan hátt, +svo flestum mentuðum þjóðum ofbauð. Og þessi maður, Númi skipstjóri, var +þá indverski konungssonurinn, sem stýrði uppreisninni. + +Númi staðnæmdist fyrir framan mig. + +"Það varð alt árangurslaust", sagði hann með skjálfandi rómi. "Og hvar +er sú þjóð stödd, sem fargað hefir frelsi sínu. Hún er svift öllum +skilyrðum fyrir því að vera þjóð og geta tekið eðlilegum framförum! +Kúgun er verri en dauði. Það er réttur og skylda hvers manns að fórna +lífi sínu fyrir frelsið.--En ranglætið er réttinum yfirsterkara". + +Númi þagnaði og settist aftur á stólinn. Ég reyndi að tengja saman það +sem honum var nú ríkast í hug og það, sem mér bjó í brjósti. + +"Þegar þessum handritum yðar er lokið,--hvað verður þá um þau?" + +"Þau verða látin í lokað hylki, sem ekki getur sokkið og sá maður, sem +lengst lifir á skipinu fleygir því í sjóinn". + +"Það væri mjög undir tilviljun lagt", sagði ég, "og ekki gott að vita í +hvaða höndum það lenti. Þér gætuð ráðstafað því á tryggilegri hátt. Ef +þér létuð mig fá það og . . . . . . . ". + +"Það geri ég aldrei", svaraði Númi. + +"Ef þér létuð okkur lausa", bætti ég við. + +"Léti ykkur lausa!" + +"Já, það er um það, sem ég ætlaði að tala við yður", svaraði ég. "Nú +erum við búnir að vera hérna á skipinu í sjö mánuði. Ég og félagar mínir +verða að fá að vita, hvort það er ætlun yðar að halda okkur hér á +skipinu framvegis". + +"Hr. Aronnax, ég hefi sagt yður það fyrir sjö mánuðum, að hver sem kemur +á Sæfarann, verður að vera þar upp frá því". + +"Það er þá blátt áfram þrælkun". + +"Kallið það hvað sem yður þóknast". + +"En þrælnum er þó heimilt að taka sér frelsi, ef hann getur". + +"Hefi ég bannað yður það? Held ég yður í fjötrum?" + +Númi stóð með krosslagðar hendur og hvesti á mig augun. + +"Hr. skipstjóri", sagði ég. "Þér hafið vakið hjá okkur hlýjan hug til +yðar. Við höfum orðið hrifnir af snilli yðar og hughreysti. Þér hafið +bannað okkur að auðsýna yður þá samhygð, sem alt háleitt og fagurt +skapar í brjóstum manna. Þér hafið valdið fáleikum milli okkar, sem +gerir okkur lífið gleðisnautt. Þér talið um frelsi. Þér hafið barist +fyrir frelsi, og hafið öðlast að sjálfur, en neitið okkur um það. Hvað +haldið þér að verði úr þessu? Ég hefi með höndum vísindalegar +rannsóknir, sem ég get unan við nokkurn tíma enn. En hvað haldið þér að +verði úr félaga mínum, Ned Land? Hann hlýtur að leggja hatur á yður". + +Númi stóð upp úr sæti sínu. + +"Mér stendur svo hjartanlega á sama hvað Ned Land hugsar eða ályktar", +sagði Númi. "Ég gerði það ekki að gamni mínu að taka ykkur á skipið. +Þetta er í fyrsta sinn, sem þér talið við mig um þetta mál, hr. +prófessor, það verður líka að vera í síðasta sinn". + +Ég fór út úr klefanum í þungu skapi og skýrði félögum mínum frá því, sem +okkur Núma fór á milli. + +"Nú vitum við hvað í vændum er", sagði Ned Land. "Við verðum að flýja, +hve nær sem færi gefst". + + + + +XI. + + +Þegar komið var norður undir Long-Island, breytti Sæfarinn stefnu og +stýrði í landsuður. Ned Land varð óður og uppvægur, en við þessu máttum +við ekki gera. Við fórum þvert yfir Atlantshafið á skömmum tíma. Fengum +við landsýn af Írlandi og Englandi og stefndum inn í Ermarsund. + +Við flutum í yfirborðinu hinn 1. júní. Ég var staddur í aðalsalnum; kom +þá svo mikill hvellur, að ég þaut upp á þilfar til að grenslast eftir +hvað um væri að vera. Ned Land og Konsæll vóru komnir þangað á undan +mér. + +"Hvaða hvellur var þetta?" spurði ég. + +"Fallbyssuskot", svaraði Ned Land og benti á skip, í svo sem mílu +fjarlægð, sem stefndi á okkur. + +"Þetta er herskip, það þori ég að veðja um", sagði Ned Land. + +"Það vildi ég að hamingjan gæfi að það kæmi og gæti skotið í kaf þennan +bölvaðan Sæfara". + +"Hverrar þjóðar er skipið?" spurði ég. + +Ned Land hleypti brúnum og hvesti sjónina af fremsta megni. "Ég get ekki +sagt um það, það hefir ekki uppi fána. En eftir reiðanum að dæma er +þetta herskip". + +Við stóðum í stundarfjórðung og athuguðum skipið. Það færðist nær smátt +og smátt. En ekki var unt að segja með vissu, hvort það hafði tekið +eftir Sæfaranum; því síður hvort menn þar höfðu rétta hugmynd um eðli +hans. + +Eftir nokkra stund fullyrti Ned Land, að þetta væri bryndreki með +vígtrjónu og þrennum þilförum. Þykkan kolamökk lagði upp um reykháfinn. +Ekki dró það fána á stöng og ekki var unt að sjá litina í toppveifunni. + +"Komi það einum mílufjórðungi nær, þá steypi ég mér í sjóinn", sagði Ned +Land. "Ég ræð ykkur til að fylgja mér eftir". + +Ég ætlaði að svara þessu, en þá gaus hvítur reykjarmökkur út úr +framstafni skipsins og þungur hlutur skall á sjónum skamt fyrir aftan +Sæfarann, svo gusurnar gengu hátt í loft upp. Rétt á eftir heyrðist +snarpur hvellur. + +"Þeir skjóta á okkur!" kallaði ég. + +"Þetta eru menn að mínu skapi", sagði Ned Land. + +"Með leyfi húsbóndans . . . . . . já já", sagði Konsæll og hristi af sér +sjóinn, sem ný kúla jós yfir hann. "Ég ætlaði að fara að segja, að nú +þættust þeir vera að skjóta á náhvelið alræmda". + +"Þeim ætti að vera vorkunnarlaust að sjá okkur", sagði ég. + +"Það hafa þeir gert að líkindum", svaraði Ned Land. + +Mér flaug nýtt í hug. Nú var að líkindum orðið lýðum kunnugt, hvers +eðlis þetta náhveli var. Eftir viðureignina við "Abraham Línkoln" hafði +Farragút komist að raun um, að þetta var neðansjávarskip, miklu +hættulegra en nokkurt yfirnáttúrlegt sjóskrímsl og nú vóru skip á sveimi +um öll höf, til að reyna að eyðileggja þessa morðvél. + +Og Sæfarinn var sannkölluð morðvél, þegar Númi beitti honum í hefnda +skyni, og var full ástæða til að halda, að hann gerði það. Það hafði +hann gert í Indlandshafinu kvöldið góða, þegar við vórum lokaðir inni í +klefanum. Af þeirri ástæðu hafði hásetinn sem særðist á höfðinu, látið +lífið. Að minsta kosti mæltu allar líkur með því. Það var deginum +ljósara að á þessu skipi, sem nú var í nánd, átti Númi ramma óvini, sem +ekki hlífðu okkur og sem Númi mundi við engu hlífa. + +Skothríðin jókst ákaft; en kúlurnar lentu í sjónum og hittu ekki +Sæfarann. Okkur furðaði á því að Númi kom ekki upp. Var þó skothriðin +orðin allhættuleg Sæfaranum, því herskipið var komið mjög nærri okkur. + +"Við verðum eitthvað til bragðs að taka", sagði Ned Land. "Ég geri +vísbendingu. Ættu þeir þá að geta skilið, að hér er við heiðursmenn að +eiga". + +Ned Land tók upp vasaklút og ætlaði að veifa honum. En í sama vetfangi +var honum slengt flötum á þilfarið, af afli miklu. + +"Afhrakið yðar!" þrumaði skipstjórinn. "Þér eigið skilið að ég bindi +yður framan á stafnfleyginn, áður en ég kaffæri þetta skip". + +Á sama augnabliki skall kúla á þilfarinu, en hrökk af járninu langt út í +sjó. Skipstjórinn ypti öxlum. + +"Það er ykkur sjálfum verst", heyrði ég hann segja. + +Svo vék hann sér að okkur og sagði: + +"Viðureignin er hafin, herrar mínir. Farið þið niður!" + +"Ætlið þér að greiða atlögu?" spurði ég. + +Númi kinkaði kolli til samþykkis. + +"Gerið það ekki", sagði ég í bænarrómi. + +"Fyrir tilviljun hafið þér orðið margs vísari", sagði hann. "Farið þér +niður". + +Við áttum ekki annars úrkosti en hlýða skipstjóranum. Áður en ég fór +niður sá ég nokkra skipverja skipa sér um Núma og horfðu þeir á skipið +með reiðulegum svip og látbragði; en kúlurnar dundu á Sæfaranum og +umhverfis hann. + +Þegar ég var kominn niður í klefann minn fór Sæfarinn af stað og skreið +út úr skotmáli. En það fór eins og mig grunaði, að herskipið elti hann. +Þegar klukkan var orðin fjögur um daginn eirði ég ekki kyrsetunni +lengur. Ég fór út í miðskipsganginn. Hlerarnir vóru opnir og ég hætti +mér upp á þilfar. Númi var að ganga um gólf á þilfarinu og gaf gætur að +herskipinu annað veifið. Það var nú í einnar mílu fjarlægð og leit út +fyrir að Númi væri á báðum áttum, hvort hann ætti að granda því eða +ekki. Ég gerði enn eina tilraun til að miðla málum. En ekki var ég fyr +búinn að opna munninn en Númi kom rakleitt til mín og staðnæmdist fyrir +framan mig. Svipur hans var svo breyttur, sem væri hann orðinn ári eldri +en að morgni þessa dags. Hatur og heift skein úr augum hans, þegar hann +tók til máls. + +"Rétturinn er á mína hlið. Þarna er kúgarinn, hann sem hefir svift mig +öllu sem ég elskaði: Föðurlandi og frændum, konu og börnum. Ég hata +hann!" + +Ég leit í síðasta sinn til herskipsins feiga, sem sótti nú svo ákaft +eftir Sæfaranum, og fór svo niður til félaga minna. + +"Við skulum flýja héðan!" sagði ég. + +"Hvaða skip er þetta?" spurði Ned Land. + +"Ég veit það ekki. En hitt er víst, að það verður sokkið niður á +mararbotn áður þessi dagur er allur. Og af tvennu illu er betra að +farast með því, en taka hér þátt í hryðjuverki, sem við vitum ekki +hversu réttmætt er". + +"Ég er á sama máli", sagði Ned Land. "En við verðum víst að bíða með það +til næturinnar". + +Leið svo af dagurinn og nóttin færðist yfir. Alt var með kyrð og spekt á +Sæfaranum. Hann hélt áfram með jöfnum hraða, alt af í sömu átt, og +ruggaði þægilega í öldufallinu. + +Við ráðgerðum að flýja þegar herskipið væri komið svo nærri, að við +gætum látið heyra eða sjá til okkar. Tungl var í fyllingu og glaðbjart +úti. Gerði það okkur hægra fyrir að flýja. Lítil líkindi vóru til þess, +að við gætum varið herskipið fyrir áhlaupi Sæfarans, þó við kæmumst út +á það. En við ætluðum að gera alt sem í okkar valdi stóð, til að koma í +veg fyrir manntjón. Hvað eftir annað héldum við að stundin væri komin. +Sæfarinn lét herskipið komast mjög nærri, en fór þá jafnan undan aftur. + +Liðu svo nokkrar klukkustundir af nóttinni, að ekkert bar til tíðinda. +Við biðum albúnir að grípa hvert tækifæri, sem byðist. Ned Land ætlaði +að fleygja sér í sjóinn, en ég fékk hann ofan af því. Ég gerði ráð +fyrir, að Sæfarinn yrði ofansjávar, þegar hann réði á herskipið og þá +mundi okkur helzt verða undankomu auðið. + +Klukkan þrjú um nóttina fór ég upp á þilfar. Númi stóð þar enn og horfði +stöðugt á herskipið. + +Kyrð og friður hvíldi yfir náttúrunni. Himininn var heiður og hafið +spegilslétt. Herskipið fór eftir ljósinu á Sæfaranum og var nú tæp hálf +míla á milli skipanna. Ég sá ljóskerið á frammastrinu og +hliðarljósin,--grænt og rautt. Á herskipinu var kynt svo ákaft undir +kötlunum, að eldbjarma lagði upp um reykháfinn og brá birtu á reiðann. +Fylgdi því ákaflega þykkur reykur og neistaflug. + +Ég stóð á þilfarinu þangað til klukkan fimm um morguninn. Skipið +nálgaðist óðum. Hóf það skothríðina á ný, þegar fór að birta af degi. + +Næstráðandi kom nú upp á þilfar og nokkrir menn með honum. Tóku þeir upp +handriðið, sem var utan með þilfarinu. Turninum sem ljóskerið var í, var +hleypt niður í skipið. Sömuleiðis þeim, sem var yfir stýrishjólinu og +byrgt yfir opin vandlega. Var þá skipið orðið alveg ójöfnulaust að utan. +Ég fór niður í aðalsalinn. Það var farið að birta. Morgunroðinn brotnaði +í bárugjálpinu og sendi öðru hvoru rauðann bjarma inn um gluggann til +okkar. Þetta var 2. júní,--dagur sem mér líður aldrei úr minni. Sæfarinn +hægði skriðinn. Þóttist ég nú vita að stundin væri komin. Skothríðin +jókst ákaft. Kúlurnar ristu sjóinn svo hvein við. + +"Nú skulum við leggja af stað!" sagði ég. + +Við gengum gegnum bókasafnsklefann og út í ganginn; en þegar við komum +að stiganum var hlerunum skelt aftur. Ned Land ætlaði að ryðjast á +hlerann og hrynda honum upp, en ég aftraði honum frá því. Ég heyrði hvin +neðan úr skipinu, sem ég kannaðist vel við. Það var verið að fylla +sökkviklefana, og Sæfarinn seig nokkra metra niður í sjóinn. Við urðum +of seinir fyrir! Sæfarinn fór í kaf til þess að leggja að skipinu sem +næst kjölnum, því þar var það ekki brynvarið. Við vórum inniluktir að +nýju, og neyddir til að vera sjónarvottar að þeim ægilega hildarleik, +sem nú var fyrir hendi. Ég skundaði inn í klefann minn aftur. Ég varð +alveg utan við mig,--vissi ekki í þennan heim né annan um stund og hefði +víst hvorki heyrt né skilið, þó annarhvor félaga minna hefði talað til +mín. Sæfarinn herti skriðinn. Hugsanir mínar og eftirtekt beindust allar +að því, að athuga hreyfingar skipsins og atferli. Sæfarinn nötraði fyrir +átökum válarinnar og ég bjóst við árekstri þá og þegar. Aldrei hefi ég +lifað jafn kvíðvænlega og hryllilega stund eins og þessa. + +Ég rak upp hljóð, ósjálfrátt! Ég varð var við kipp, tiltölulega hægan +þó. Ég heyrði að stáltrjóna Sæfarans murði í sundur tré og járn og hvað +sem fyrir varð. Sæfarinn gekk í gegnum skipið, eins og saumnál í gegn um +klæði. Ég spratt upp í otboði og þaut inn í aðalsalinn. Númi var þar +fyrir. Í sömu andránni var hlerunum skotið frá gluggunum og ljósin slökt +í salnum. Mér varð ósjálfrátt litið út um gluggann. Ég sá eitthvert +dökkleitt ferlíki vera að sökkva, svo sem tíu metra frá Sæfaranum. Á því +var stór glompa, sem sjórinn beljaði inn um með miklum hávaða. Svo komu +raðir af súðgluggum og fallbyssuopum og síðast blasti við þilfarið +alskipað lifandi verum, sem börðust við dauðann. Gagntekinn af skelfingu +skundaði ég aftur inn í herbergi mitt. + + + + +XII. + + +Það var dimt og þögult á Sæfaranum fyrst í stað eftir þetta. Ferðinni +var haldið áfram. En hvort var haldið í suður eða norður? Ég vissi það +ekki og hirti ekki um að vita það. Mig hrylti við Núma skipstjóra. +Hversu mikinn órétt sem hann hafði orðið að þola af öðrum mönnum, þá var +rangt af honum að hefna sín á þennan hátt. Enda þótt ég ætti engan þátt +í þessu verki, hafði ég þó verið sjónarvottur að því, sem gerðist og það +var meir en nóg. Ljósi var brugðið upp aftur í skipinu, þegar liðið var +nær hádegi. Reyndi ég þá að hressa mig upp og fór því inn í salinn. Þar +var mannlaust. Ég leit á mælingaverkfærin. Sæfarinn stýrði í norður, með +7 sæmílna hraða á klukkustundinni, og var ýmist upp við yfirborð, eða í +10 metra dýpi. Við vórum komnir út úr Ermarsundi og fórum norður með +Írlandsströndum. Mér kom ekki dúr á auga næstu nótt. Ég lagðist fyrir að +vísu, en endurminningar nýafstaðinna viðburða vóru mér svo ríkar í hug, +að ég varð andvaka. Sæfarinn hélt í hægðum sínum norður Atlantshafið +næstu daga á eftir. Niðdimm þoka var yfir hve nær sem við litum til +veðurs. Var nú ferðinni heitið til Norðurskautsins? Eða til Spitzbergen? +Eða til Nowaja Semlja? Það var ekki á að ætla. Tíminn leið, en ég +fylgdist ekki með í tímatalinu. Ég var hættur að hafa hugmynd um, hvort +heldur var kvöld eða morgun, nótt eða dagur. Mér fanst eitthvað ógeðfelt +við alt, sem í kringum mig var. Ég var hneptur undir yfirráð og +hugsunarhátt óskyldrar, hálfsiðaðrar þjóðar, sem ég gat ekki haft +samneyti við í hugsun eða athöfnum. Ég veit ekki með vissu hve langan +tíma þessi ferð hefir tekið; líklega hálfan mánuð eða þrjár vikur. Það +er ekki unt að segja hvar þetta hefði lent, hefði ekki komið fyrir +óvæntur atburður, sem batt á þetta endahnútinn. Núma skipstjóra sá ég +ekki allan þennan tíma; ekki heldur næstráðanda né neinn af skipverjum. +Við vorum allajafnan í kafi. Þegar við komum upp úr til þess að skifta +um loft, vóru hlerarnir opnaðir með vélaútbúnaði. Ekki vissi ég heldur +hvar við vórum staddir, því leiðin var ekki mörkuð á kortið. Ned Land +var orðinn svo úrvinda af leiðindum, að ekki var hægt að fá út úr honum +orð. Jafnvel Konsæll fór ekki varhluta af ógleði þeirri, sem á okkur +hvíldi. Við félagarnir vórum hættir að hafa afskifti hver af öðrum. Við +sátum hver í sínu horni fullir örvæntingar. Þetta gat ekki gengið svona +til lengdar. Eina nótt svaf ég fram á morgun,--ég veit ekki hvaða dag +það var. Þegar ég vaknaði stóð Ned Land við hvílustokkinn og laut yfir +mig. + +"Nú verðum við að flýja", hvíslaði hann. + +"Hve nær?" spurði ég og þaut upp í rúminu. + +"Í nótt, þeir eru hættir að hafa gætur á okkur. Eruð þér tilbúinn?". + +"Já; hvar erum við staddir?" + +"Það sér til lands,--ég tók eftir því áðan,--í svo sem tveggja mílna +fjarlægð á bakborða". + +"Hvaða land ætli það sé?" + +"Það veit ég ekki, enda skiftir það engu. Héðan verðum við að komast". + +"Já". + +"Það er úfinn sjór og talsverður stormur", sagði Ned Land. "En þó +slarkfært. Ég hefi laumað nokkrum vistum upp í bátinn og fáeinum +vatnsflöskum". + +"Það er ágætt". + +Ned Land gekk út að svo mæltu. Þegar ég var kominn í fötin fór ég upp á +þilfar. Skipið ruggaði svo ákaft, að ég átti fult í fangi með að +standa. Hvassviðri var á og ljótt útlit í lofti. Ég grilti land gegnum +þokubræluna. Nú urðum við að láta til skarar skríða; það mátti ekki +dragast lengur. Mér var farið að leiðast og líða illa á Sæfaranum og +vildi öllu til hætta, að komast á burt sem fyrst. Ég fór aftur niður í +salinn. Mig hálf-langaði að sjá Núma skipstjóra einu sinni enn og kveið +þó fyrir því í aðra röndina. Hvað átti ég að segja við hann? Gat ég +dulið skap mitt fyrir honum? Nei, það var hyggilegra að finna hann +ekki,--reyna að gleyma honum. Mér fanst dagurinn--að líkindum sá +síðasti, sem ég átti eftir að lifa á Sæfaranum,--vera hræðilega lengi að +líða. Ég var einn allan daginn, því félagar mínir vöruðust að koma inn +til mín, til þess að vekja ekki grun um áform okkar. Miðdegisverð +borðaði ég ekki fyr en kl. 6 og var þá svo lystarlaus, að ég varð að +neyða ofan í mig nokkrum munnbitum, til þess að halda kröftum. Klukkan +hálf sjö kom Ned Land inn til mín. + +"Við sjáumst ekki aftur fyrir flóttann", sagði hann. "Tunglið verður +ekki komið upp kl. 10; við verðum að láta myrkrið skýla okkur. Þá skuluð +þér koma upp í bátinn. Við bíðum yðar þar". + +Ned Land fór út, en ég gekk inn í salinn, til þess að athuga +mælingaáhöldin. Við vórum á fimmtíu metra dýpi og fórum með fullum hraða +í norður-landnorður. Ég rendi augunum yfir salinn í síðasta sinn og +virti fyrir mér öll listaverkin, sem hann hafði að geyma og hin fágætu +náttúruundur og aðrar vísindagersemar, sem ekki lá annað fyrir en týnast +í hafinu ásamt manni þeim, sem þeim hafði safnað. Hryggur í huga snéri +ég til dyra og fór inn í herbergið mitt. Ég hafði fataskifti og fór í +skjólgóðan klæðnað, tók saman öll ritverk mín og stakk þeim inn á mig. +Ég hafði ákafan hjartslátt og fann að ég mundi ekki geta dulið +geðshræringar mínar fyrir Núma skipstjóra, ef ég hitti hann. Svo lagðist +ég fyrir í rúmið og reyndi að sefa skap mitt. Tókst það vonum framar, en +hugur minn hvarflaði frá einu til annars og vakti upp endurminningar frá +veru minni á skipinu, um ýmsa atburði illa og góða, sem þar höfðu komið +fyrir. Mér fór smátt og smátt að finnast meira um Núma skipstjóra. Hann +var þó indverskur þjóðhöfðingi, hvað sem öðru leið. Enda þótt það í +sjálfu sér væri engin afsökun, gat það þó meðfram verið orsök þess, að +hann beitti valdi sínu svona, til að koma fram miskunnarlausum hefndum. +Hin djúpsæja og víðtæka speki hans, þrek og hugrekki, hófu hann í áliti +mínu hátt upp yfir aðra almenna indverjahöfðingja, yfir þjóð hans alla, +jafnvel yfir alt mannkynið. Hann var yfirmenskur afburðasnillingur. + +Klukkan sló hálf tíu.--Ég fann til þyngsla í höfðinu og tók um það báðum +höndum, lét aftur augun og reyndi að beina hugsuninni að einhverju +lítilvægu efni. Nú var að eins hálftími eftir--hálftími, sem ætlaði að +firra mig vitinu. Á þessu augnabliki bárust forte-píanóhljómar að eyrum +mér innan úr salnum. Það vóru stórfeldir samhljómar innan um hrærigraut +af lónum, sem skáru hver annan. Svo jafnaðist lagið smátt og smátt og +leið eins og hægur draumur. Það var eins og í því lægi sárasta sorg, sem +í brjósti getur búið, eins og hyldýpi harma og hugarangurs, og dó svo út +hægt og blíðlega í viðkvæmu, sármjúku samræmi. Svo kom hressandi lag, +stuttur, magnþrunginn hergönguslagur. Það var sem hnífi væri stungið í +brjóstið á mér, Númi skipstjóri var í salnum! En gegnum salinn varð ég +að fara, til þess að komast út. Ég hlaut að hitta hann og mátti búast +við að hann tæki mig tali. Útlit mitt og jafnvel eitt einasta orð af +vörum mínum gat komið upp um mig, og þá var öll von úti. Klukkan sló +tíu. Ég varð að fara. Ég opnaði hurðina með mestu hægð og virtist þó +verða af því hræðilegur hávaði. Ég læddist fram eftir ganginum og +staðnæmdist í öðru hvoru spori til að jafna mig. Loks komst ég að +saldyrunum og opnaði þar. Þar var myrkur inni. Skipstjóraklefinn var +andspænis og hurðin hnigin á gátt. Lagði ljósskímu um gættina inn í +salinn. Ég læddist á tánum gegnum salinn og gægðist inn í klefa +skipstjórans. Gegnt dyrunum var stór mynd, að líkindum af konu hans og +barni. Sjálfur sat hann við skrifborðið, niðursokkinn í störf sín. +Dyrnar að bókaklefanum stóðu opnar. Þar fór ég í gegn og út í ganginn í +áttina til bátsins. Ég skundaði upp stigann og tróð mér upp um opið í +þilfarinu til félaga minna. + +"Af stað! Undir eins!" sagði Ned Land. + +Hlerinn var lagður yfir þilfarsopið og festur vandlega með skrúfum. +Hleraopið í botninum á bátnum sömuleiðis. Ned Land fór að losa um +skrúfurnar, sem tengdu bátinn við skipið. Þá heyrðist alt í einu þrusk +mikið neðan úr skipinu, köll og mannamál. Vóru skipverjar orðnir áskynja +um flótta okkar? Ned Land fékk mér hníf í hendina. Hann hætti að skrúfa +um stund. Ég varð þess brátt vísari, að þessi gauragangur stóð ekki í +sambandi við flóttatilraun okkar. Réð ég það af orði einu, sem nefnt var +hvað eftir annað. Það var ekki úr óþektu máli, því ég skildi það vel. +Röstin! var sagt. Mér er sem ég heyri það enn í dag. Röst--einmitt á +þessu augnabliki, þegar við vórum að losa bálhornið okkar frá Sæfaranum. +Við vórum komnir inn í röst, og gat það naumast annarsstaðar verið en +við Lófótinn. Fyrir vangá--eða jafnvel af ásettu ráði--var Sæfarinn +kominn inn í röstina. Hann fór að snúast í harðri hringiðu og færðist +smátt og smátt inn að henni miðri. Báturinn fylgdist með--fyrst í stað. +Skipið sveiflaðist með fleygiferð og við stóðum, á öndinni af ótta. + +Boðaföllin beljuðu með þrumandi hávaða. + +"Við verðum að vera þar sem við erum komnir", sagði Ned Land og fór að +skrúfa á aftur rærnar, sem hann var búinn að losa. En í því kvað við hár +brestur. Síðustu skrúfurnar hrukku sundur og báturinn þeyttist eins og +steinn úr slöngu út í hringiðuna. Ég steyptist á höfuðið niður í bátinn +og féll í öngvit. + +Ég veit ekki hverju fram fór eftir þetta, hvernig báturinn komst út úr +röstinni og hvernig við náðum landi. En þegar ég raknaði við aftur, lá +ég í rúmi í kofa fiskimanns eins við Lófótinn. Ned Land og Konsæll stóðu +við hvílustokkinn. Eftir lítinn tíma var ég kominn til Parísar. + + + + +XIII. + + +Svona er nú sagan um þessa merkilegu ferð. Ætli nokkur maður leggi +trúnað á hana? Ég get ekkert um það sagt, enda gildir mig það einu. Ég +hefi sagt frá viðburðunum eins og ég hefi reynt þá, og hvergi hallað +réttu máli. Og nú þekki ég hafið. Ég hefi farið á tæpum tíu mánuðum +umhverfis hnöttinn neðansjávar og séð öll undur og stórmerki, sem falin +eru í skauti hafsins. En hvað er orðið af Sæfaranum? Hefir hann losnað +úr heljargreipum rastarinnar? Er Númi skipstjóri enn á lífi? Hafa ekki +blóðfórnirnar sefað enn að fullu hefndarþorsta hans? Ætli öldurnar skoli +ekki eitt sinn handritasafni hans á land, svo vitneskja fáist um þennan +merkilega mann og æfiferil hans? Ég vona að svo fari. Ég vona að +undraskipið sem gert hefir undirdjúpin að alfaravegi, hafi komist +klaklaust út úr ægisvelg rastarinnar, sem svo mörg skip önnur hafa +farist í. Ég vona að Númi lifi enn í þessum nýju heimkynnum sínum, +úthöfunum, og haldi þar áfram að rannsaka "leyndardóma undirdjúpanna". +En þá hefir enginn átt kost á að rannsaka eins vel og Númi skipstjóri og +ég. + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Sæfarinn, by Jules Verne + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SÆFARINN *** + +***** This file should be named 17025-8.txt or 17025-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/7/0/2/17025/ + +Produced by Jeroen Hellingman, Jóhannes Birgir Jensson and +the Online Distributed Proofreading Team at +https://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |