diff options
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 16439-0.txt | 5643 | ||||
| -rw-r--r-- | 16439-0.zip | bin | 0 -> 98288 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16439-h.zip | bin | 0 -> 118962 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16439-h/16439-h.htm | 13118 | ||||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 | ||||
| -rw-r--r-- | old/16439-8.txt | 5671 | ||||
| -rw-r--r-- | old/16439-8.zip | bin | 0 -> 95829 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/16439.txt | 5685 | ||||
| -rw-r--r-- | old/16439.zip | bin | 0 -> 95925 bytes |
11 files changed, 30133 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/16439-0.txt b/16439-0.txt new file mode 100644 index 0000000..c5f3595 --- /dev/null +++ b/16439-0.txt @@ -0,0 +1,5643 @@ +The Project Gutenberg EBook of De Re Coquinaria, by Apicius + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De Re Coquinaria + Librorvm X Qvi Dicvntvr De Re Coqvinaria + +Author: Apicius + +Editor: Cesare Giarratano + Friedrich Vollmer + +Release Date: August 4, 2005 [EBook #16439] + +Language: Latin + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RE COQUINARIA *** + + + + +Produced by Louise Hope, Ted Garvin, David Starner and the +Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net + + + + + +{Transcriber’s Note: + +All material in square brackets [ ], angle brackets < > and parentheses +( ) is in the original text. Material added by the transcriber is in +braces { }. + +Gesperrt (extended) text and boldface (recipe citations only) are shown +between +marks+. + +Where the critical apparatus cites a page and line, recipe numbers are +added in braces: {+4+ 2, 27}. Other numbers are explained at the end +of the text.} + + + * * * * * + + APICII + + LIBRORVM X QVI DICVNTVR + + DE RE COQVINARIA + + QVAE EXTANT + + + EDIDERVNT + + C. GIARRATANO ET FR. VOLLMER + + + + + LIPSIAE IN AEDIBVS B.G. TEVBNERI MCMXXII + + Printed in Germany + + + + +PRAEFATIO + + +De Apiciani libri fatis et codicibus exposuimus Giarratano in libello +‘I codici dei libri de re coquinaria di Celio, Napoli 1912’, Vollmer in +Sitz.-Ber. d. Bayer. Akad. d. Wiss. phil.-hist. Kl. 1920 Abh. 6. pauca +addenda videntur: codicem Caesenatem interim inspexit et contulit +Giarratano, nullius est preti. nec maioris cod. Vat. lat. 6803 papyrius +fol. 71-96, quem in Skutschii et Ihmii usum contulerat Samter. quae ad +usum huius editionis maxime necessaria erunt, luculente digesta habes +in indice codicum post hanc praefationem. + +edidimus igitur et ipsos Apicii libros quos putant, qui tamen non pleni +nec integri sunt, sed saeculo fere IVº vel Vº epitomati et vulgari +sermone aliquatenus adulterati, et excerpta Vinidarii Gothi, qui saeculo +fere VIº et ipse opusculum Apicianum tunc adhuc plenum suum in usum +compilavit, magis etiam quam ille prior excerptor licentiis sermonis +vulgaris indulgens. hos squalores et quidquid librarii insequentes +similiter deturpaverunt detersimus quoad licebat: composita et +aestimata sunt vulgaris sermonis vestigia apud Vollmerium l.l. + +edidimus, inquimus, hos libros nec tamen ignoramus nos nihil fere agere +potuisse nisi ut recenseremus ea quae tradita sunt abstersis maculis +gravissimis, vere emendaturum non esse nisi qui plenam rerum scientiam +habeat et tam excussis fontibus graecis et latinis quam experimentis +factis cognoverit quid Apicius praecipere potuerit, quid re vera +praeceperit. + +plene attulimus varias lectiones codicum EV ita tamen ut discrepantias +pure orthographicas praetermitteremus. restituimus contra Schuchium, +cuius tamen numeros paragraphos in margine addidimus, dispositionem +librorum per capita et capitula ab ipso ut opinamur auctore institutam. + +indices adiecimus quales per haec tempora addere licebat, sperantes fore +ut aliquando aliquis plene technica artis coquinariae verba graeca et +latina colligat et explicet. + +restat ut lectores moneamus optime de hac editione olim meritos esse +_W. Studemund_ et _M. Ihm_ excutiendo codices E et V; lectiones codicis +V nos exhibemus secundum photographa optima, in codice E reddimus +collationem Studemundii nostrum in usum repetitam expletam correctam +liberalissime a _W.M. Lindsay_ et ab _E.A. Lowe_, qui nuper de hoc +codice E exposuit in Berliner Philol. Wochenschrift 1920 p. 1174. + + +Lucae+ et +Monaci+ C. Giarratano. Fr. Vollmer. + + + + + APICII + + <ARTIS MAGIRI>CAE <LIBRI X> + + + + +Archetypus Fuldensis, inde descripti + + V Vaticanus Vrbinas lat. 1146 litteris Turonicis scriptus saec. IX + E Cheltenham bibl. Phillipps 275 litteris partim insularibus + partim minusculis Carolinis scriptus saec. IX + +ex V descripti sunt codices saeculi XV hi: + P Paris lat. 8209 + { T Rom Vat. Vrb. lat. 1145 + { L Florenz Laur. 73, 20 + { S Florenz Laur. Strozz. 67 + { C Florenz Riccard. 141 (L III 29) + ς { R Florenz Riccard. 662 (M I 26) + { Oxford Bodl. Canon. lat. 168 + { Oxford Bodl. Add. B 110 + { Cesena, bibl. munic. 167, 154 + { Rom, Vat. lat. 6803 + +ex E descriptus est codex Hummelbergii deperditus + +ex VEς lectiones a Politiano collectae in + M München lat. 756 a. 1495 a Petro Crinito scripto + + α = editio princeps s. a. Venetiis per Bernardinum Venetum + expressa ex aliquo codice stirpis ς + _Tor_ = editio Albani Torini Basileae 1541 + _Hum_ = editio Gabrielis Hummelberg Tiguri 1542 +_Baseggio_ = editio Baseggii, Venetiis 1852 + _Sch_ = editio Chr. Theophili Schuch, 2Heidelberg 1874 + _Gi_ = Giarratano + _Vo_ = Vollmer + +Apici Excerpta a Vinidario vir. inl. facta leguntur in + A = Paris lat. 10318 saec. VIII uncialibus litteris scripto + _Ihm_ = M. Ihm, Archiv f. lat. Lex. XV, 1908, 63 ss. + + + + +APICII LIBRI X + + +<I. EPIMELES. II. SARCOPTES. III. CEPVROS. IV. PANDECTER. V. OSPREON. +VI. AEROPETES.> VII. POLYTELES uoluntaria uolatilia. VIII. TETRAPVS +quadripedia. IX. THALASSA mare. X. HALIEVS piscatura. + + {Sidenote: + INCP̃ + API + CAE} + + ex titulo archetypi nihil restat nisi quod dat V fol. 1R sequitur + fol. 1V _EPIMELES LIBER I_, deinde capitula libri primi, deinde + _EXPLICIVNT CAPITVLA INCP̃ CONDITṼ PARADOXṼ_; in eodem V + fol. 1V in marg. inferiore manus saec. IX litteris macris + longissimis adscripsit _Epice de cu_; in E perierat fol. 1 iam + Politiani aetate, fol. 2R incipit a _VII Politeles uoluntaria + uolatilia_, post haec capita legitur _APICII EPIMELES LIBER PRIMUS_, + secuntur capitula libri primi, deinde sine titulo fol. 3R incipit + _CONDITUM PARADOXUM_ | _Apicii C(a)eli(i) epimeles incipit liber + primus_ dant CLS cf. commentarius Nicolai Nicoli de Poggii + peregrinatione in Germania (a. 1417): in monasterio suldulensi... + Aepitii de compositis libri octo: opus medicinale et optimum. + + _in librorum subscriptionibus legitur solum_ apici(i) _vel_ epicii + _(sic E post lib. III), nusquam additur_ caelii _in VE, sexies_ + coelii _in cod. R post lib. V ss_ | _in archetypo titulum duobus + versibus fuisse olim perscriptum_ API<cii artis opsartyti- _vel_ + magiri-> CAE<libri X> _coniecit Vollmer_ | _indicem nominum + librorum solus habebat E (non V), in quo I-VI cum folio 1 + perierunt_ | VII Politeles E | X Halieus _(sic)_ E + + + + +LIB. I. EPIMELES + +I. conditum paradoxum. II. conditum melizomum. III. absinthium Romanum. +IV. rosatum et violatium. V. oleum Liburnicum sic facies. VI. vinum ex +atro candidum facies. VII. de liquamine. VIII. ut carnes sine sale +quovis tempore recentes sint. IX. callum porcinum vel bubulum et +unguellae coctae ut diu durent. X. ut carnem salsam dulcem facias. +XI. pisces fricti ut diu durent. XII. ostrea ut diu durent. XIII. ut +uncia laseris toto tempore uti possis. XIV. ut dulcia de melle diu +durent. XV. ut mel malum bonum facias. XVI. mel corruptum ut probes. +XVII. uvae ut diu serventur. XVIII. ut mala et mala granata diu durent. +XIX. ut mala Cydonia diu serventur. XX. ficum recentem mala pruna pira +cerasia ut diu serves. XXI. citria ut diu durent. XXII. mora ut diu +durent. XXIII. holera ut diu serventur. XXIV. rapae ut diu serventur. +XXV. tubera ut diu serventur. XXVI. duracina Persica ut diu serventur. +XXVII. sales conditos ad multa. XXVIII. olivas virides servare ut +quovis tempore oleum facias. XXIX. cuminatum in ostrea et conchyliis. +XXX. laseratum. XXXI. oenogarum in tubera. XXXII. oxyporum. +XXXIII. hypotrimma. XXXIV. oxygarum digestibile. XXXV. moretaria. + + _capit. IV_ uiolacium EV | _V_ liburnium EV | _VIII_ sine sale + sine quouis EV | _IX_ bubulum E, bulum V | ungelle EV | _XIII_ + unicia EV | _XVII_ Uuae V, Quae E | _XXVI_ seruent E | XXXII V, + XXXI E | oxyporium EV | _XXXV_ mortaria EV + + +I. CONDITVM PARADOXVM. 1. (1) +Conditi paradoxi +compositio+: mellis pondo XV in aeneum vas mittuntur, +praemissis vini sextariis duobus, ut in coctura mellis vinum +decoquas. quod igni lento et aridis lignis calefactum, commotum +ferula dum coquitur, si effervere coeperit, vini 5 +rore compescitur, praeter quod subtracto igni in se redit. +cum perfrixerit, rursus accenditur. hoc secundo ac tertio +fiet, ac tum demum remotum a foco postridie despumatur. +tum <mittis> piperis uncias IV, iam triti masticis scripulos +III, folii et croci dragmas singulas, dactylorum ossibus 10 +torridis quinque, isdemque dactylis vino mollitis, intercedente +prius suffusione vini de suo modo ac numero, ut +tritura lenis habeatur. his omnibus paratis supermittis vini +lenis sextarios XVIII. carbones perfecto aderunt dum +bulliat. 15 + + _numeri uncati in margine denotant paragraphos Schuchii._ + + 2 pondo _Sch_, p̣ E, per V, _cf. Exc. §2 bis §23 p̣_ | + 3 praemissis E, -i V | coctura E2, -am E1V | 7 perfixerit EV | + 8 postridie E, post pridie V | 9 tum _Gi_, tunc _Sch_, cum EVς | + mittis _add. Gi_ | iam triti E, iam tristis _(radendo in _triti_ + mutatum)_ V | masticis E2V, -ces E1 | 10 dragmas singulas _Hum_, + dragme singulae EV | 11 isdemque E2V, iisdemque E1 | uino E, + uine V | 12 suffusione ς, -nem EV | 13 lenis EV, leuis _Sch_ | + 14 sextarios _Sch_, -ia EV | aderunt E, ade˘ V | dum bulliat _Vo_, + duo milia EV | _i. antea igni aperto tractatum nunc in prunis + stabit dum bulliat; cf. +3+ 10, 3 _in prunis coques_, Paxamos Geop. + 18, 21, 1_ πυρὶ μαλθακῷ τουτέστιν ἐπ᾽ ἀνθρακιάν + + +CONDITVM MELIZOMVM VIATORIVM. 2. (2) +Conditum +melizomum perpetuum, quod subministratur +per viam peregrinanti+: piper tritum cum melle +despumato in cupellam mittis conditi loco, et ad momentum +quantum sit bibendum, tantum aut mellis proferas aut 5 +vini misceas. sed si <maius> vas erit, nonnihil vini melizomo +mittas, adiciendum propter mellis exitum solutiorem. + + 2 melizomum V, milizonum E | 3 uiatorium _sic_ EV | pereginanti E | + 4 conditi _i. penoris_ | 6 uini E, uinum Vς | si maius vas erit + _Vo_, suaserit EV, suaserim _Tor._ | 7 solutiorem E, solitiorem V + + +II. APSINTHIVM ROMANVM. (3) +Apsinthium Romanum +sic facies+: conditi Camerini praeceptis, utique +[pro] apsinthio cessante; in cuius vicem apsinthi Pontici +purgati terebinthique uncias <singulas et unam> Thebaicam +dabis, masticis <et> folii <scripulos> III, costi 5 +scripulos senos, croci scripulos III, vini vetusti sextarios +XVIII. carbones amaritudo non exigit. + + 1 apsinthium] _aut scribendum aut sane accipiendum_ apsinthiatum | + 2 conditi VE, condiri _Sch_ | 3 pro EV, _del. Vo; intellege: + apsinthiatum facies aut ad praecepta conditi Camerini ita ut + apsinthium omnino non adhibeatur aut loco conditi Camerini + adhibebis quod sequitur_ | absenti EV | 4 terebinthique α, + terendique EV | uncias singulas et unam _Vo_, unciam EV | + Thebaicam _scil. palmam_ | 5 et _add. Vo_ | folii scripulos _Hum_, + folii EV | 6 senos _sic_ EV | vetusti _Vo_, eiusmodi EV, veteris + _iam Hum, cf. Marcell. med. 30, 55. 56_ + + +III. <ROSATVM ET VIOLATIVM>. 1. +1+ (4) +Rosatum sic +facies+: folia rosarum, albo sublato, lino inseris et sutilis +facias, et vino quam plurimas infundes, ut septem diebus +in vino sint. post septem dies rosam de vino tollis, et +alias sutiles recentes similiter mittis, ut per dies septem 5 +in vino requiescant, et rosam eximis. similiter et tertio +facies, et rosam eximis, et vinum colas, et, cum ad bibendum +voles uti, addito melle rosatum conficies. sane +custodito ut rosam a rore siccam et optimam mittas. Similiter, +ut supra, et de <viola> violatium facies, et eodem modo 10 +melle temperabis. +2+ +Rosatum sine rosa sic facies+: +folia citri viridia in sportella palmea in dolium musti +mittes antequam ferveat, et post quadraginta dies exime. +cum necesse fuerit, mel addes et pro rosato utere. + + ROSATVM ET VIOLATIVM _om._ EV, _cf. index capitum_ | 2 folia E, + folias V | et _Hum_, ut EV | sutilis _sic_ EV | et _Hum_, ut EV | + 5 sutules EV | 9 _cf. Pallad. 5, 5, p. 155, 4_ | 10 et de viola + violatium (-atum _Sch_) _Hum_, et de uiolacium EV | 11-14 _paene + ad verbum concinunt cum Pallad. 11, 15_ | 12 sportella (-tella + _man. 2 in loco adraso_) E + + +IV. (5) +Oleum Liburnicum sic facies+: in oleo Hispano +mittes helenium et cyperi et folia lauri non vetusta, +tunsa omnia et cribellata, ad levissimum pulverem redacta, +et sales frictos et tritos, et per triduum vel plus +permisce diligenter. post haec aliquanto tempore patere 5 +requiescere, et Liburnicum omnes putabunt. + + 1 _cf. Pallad. 6, 18_ | liburnicum _hic et p. 8, 3 {v. 6}_ EV, + -ium EV _in ind._ | spano EV | 2 mittes V, -is E | ellenium EV, + inulam _Pallad. et Geopon. 9, 27, 1_ | cypery et V, cyperi + (_om._ et) E | 3 & cribellata alleuissimum E, et criuellata ad + lebissimũ V | 4 et tritos et EV, tritos et α | 5 permisce α, + promisce EV | 6 putabunt E, -untur V + + +V. (6) +Vinum ex atro candidum facies+: lomentum +ex faba factum vel ovorum trium alborem in lagonam +mittis et diutissime agitas: alia die erit candidum. et cineres +vitis albae idem faciunt. + + 3 agitas alia die erit E, agita sali adierit V | cineres E, + cinerem V + + +VI. (7) +De liquamine emendando+: liquamen si odorem +malum fecerit, vas inane inversum fumiga lauro et cupresso, +et in hoc liquamen infunde ante ventilatum. si +salsum fuerit, mellis sextarium mittis et move spica, et +emendasti. sed et mustum recens idem praestat. 5 + + 3 infunde (funde α) _Sch_, fenunde EV | 4 move spica _Hum_, + moue spicas EV, nouẽ spicas α, _cf. +8+ 1, 5_ + + +VII. +1+ (8) +Vt carnes sine sale quovis tempore recentes +sint+: carnes recentes quales volueris melle tegantur, +sed vas pendeat, et, quando volueris, utere. hoc hieme +melius fit, aestate paucis diebus durabit. et in carne cocta +itidem facies. +2+ (9) +Callum porcinum vel bubulum et 5 +unguellae coctae ut diu durent+: in sinapi ex aceto, +sale, melle facta mittis ut tegantur, et, quando volueris, +utere: miraberis. + + 3 _ad rem cf. Colum. 12, 42_ | 4 durabit E, -uit V | 6 ungelle + cocte EV _in ind._, ungella et cocta (cocia E) EV _hic_ | 7 facta + _sic_ EV, _an_ tacta _(i. tincta)?_ + + +VIII. (10) +Vt carnem salsam dulcem facias+: carnem +salsam dulcem facies, si prius in lacte coquas et postea +in aqua. + + 3 aqua _Hum_, aquam EV + + +IX. +1+ (11) +Vt pisces fricti diu durent+: eodem momento, +quo friguntur et levantur, ab aceto calido perfunduntur. ++2+ (12) +Ostrea ut diu durent+: lavas ab aceto, aut ex aceto vasculum +picitum lava, et ostrea compone. + + 1 pisces E2V, piscem E1 | 2 perfunduntur (-fund- _in loco + adraso_) E | 3 lavas _Vo (scilicet ipsa ostrea)_, uas EV | + 4 picitum _sic_ EV + + +X. (13) +Vt uncia laseris toto tempore utaris+: laser +in spatiosum doliolum vitreum mittis et nucleos pineos ut +puta viginti, cumque utendum fuerit lasere, nucleos conteres, +et in cibis miraberis sapores; et tantundem numero +nucleorum doliolo referetur. + + 1 uncia α, unciam EV | 3 fuerit V, fuerit _ex_ fuit E | + 4 et in cibis miraberis sapores] ex incibis miraberis (-iris V) in + sapores (-es _ex_ -is V) EV, et in cibos miscebis et in sapores + _Hum_ | tantundem _Vo, cf. p. 14, 3 {+2+ 2, 4}}_, tantum EV | + numero V, numerum E | 5 referetur _Barth_, referentur α, + reserentur (resererentur V1)EV + + +XI. +1+ (14) +Vt dulcia de melle diu durent+: accipies quod +Graeci dicunt cnecon et facies farinam et admisces cum +melle eo tempore quo dulcia facturus es. +2+ (15) +Vt mel malum +bonum facias+: mel malum bonum facies ad vendendum, +unam partem mali et duas boni si simul miscueris. +3+ (16) +Mel 5 +corruptum ut probes+: helenium infundes in melle et +incende: si incorruptum est, lucet. + + 1 de melle EV _in indice_, melle EV _hic_, mella ςα | 2 cnecon + _Vo_, nechon EV, πηνίον _Sch_ | 3 eo α, et EV es P, est EV | + 4 vendendum _praeceptum sumptum videtur ex libro aliquo de re + rustica_ | 5 boni si E, bonis V | Mel V, Vt mel E | 6 helenium α, + ilunium E1, inlunium E2V; _potest glossa _inula_ graecum affecisse, + nisi plane aliud latet; cf. Geopon. 15, 7, 7; conieci _in lychnum + infundes mel et incende__ | 7 incende (-es P) si incorruptum (si + in- _ex_ sin E) EV + + +XII. +1+ (17) +Vvae ut diu serventur+: accipies uvas de vite +inlaesas, et aquam pluvialem ad tertias decoques, et mittis +in vas, in quo et uvas mittis. vas picari et gypsari facies, +et in locum frigidum, ubi sol accessum non habet, reponi +facies, et, quando volueris, uvas virides invenies. et ipsam +aquam pro hydromelli aegris dabis. et si in hordeo obruas, 15 +inlaesas invenies. +2+ (18) +Vt mala et mala granata diu durent+: +in calidam ferventem merge, et statim leva et suspende. + + 1 Accipies E, -pes V | 2 pluuialem E, _cf. Geopon. 4, 15, 13_ + ὄμβριον, fluuialem V | dequoques (-es _ex_-as _corr._) V | + 3 uas picari α, uas picem EV | 4 sol E, solj _(in fine versus)_ + V | habet reponi E, _cf. p. 10, 6 {+1+ 12, 7}_, habere poni V, + habet poni ςα | 6 aegris E, aegriu V | 7 mala et mala granata + _sic_ EV | 8 in calidam _sic_ EV, in aquam marinam calidam _Sch ex + Magone (Colum. 12, 44, 5), cf. Plin. 15, 60al._ + + ++3+ (19) +Vt mala Cydonia diu serventur+: eligis +mala sine vitio cum ramulis et foliis, et condes in vas, et +suffundes mel et defritum; diu servabis. +4+ (20) +Ficum recentem+, ++mala, pruna, pira, cerasia ut diu serves+: +omnia cum peciolis diligenter legito et in melle ponito, ne 5 +se contingant. +5+ (21) +Citria ut diu durent+: in vas vitreum +mitte, gypsa, suspende. +6+ (22) +Mora ut diu durent+: ex moris +sucum facito, et cum sapa misce, et in vitreo vase cum +moris mitte: custodies multo tempore. +7+ (23) +Holera ut diu +serventur+: holera electa non satis matura in vas picitum 10 +repone. +8+ (24) +Rapae ut diu serventur+: ante accuratas et +compositas asperges myrtae bacis cum melle et aceto. + + 2 foliis et condies EV, foliis ficulnis condes _Sch ex Colum. 12, + 45, 1 Plin. 15, 60, sed aliud est praeceptum_ | 3 diu E, et diu V | + 5 peciolis _sic_ EV | 6 vitreum _Gi_, citrum EV | 7 suspende P, + suspendet EV | §6 _in_ E _legitur post §9, in_ V _post §5_ | Mora + EV _in indice, hic om._ EV, _post_ durent _add._ P moris ς, + moribus EV | 8 misce et in uitrio uase (uaso V) cum mora (morã V, + moris P) EV | 10 uas picitum _sic_ EV | 11 ante accuratas _sic_ EV, + antea (anna R) curatas _Sch, at cf. exc. §24_ | 12 asperges _Gi_, + perdes EV + + ++9+ +Aliter+: sinapi tempera melle, aceto, sale, et super compositas +rapas infundes. +10+ (25) +Tubera ut diu serventur+: +tubera, quae aquae non vexaverint, componis in vas alternis, +alternis scobem siccam mittis, cooperis et gypsas, et loco +frigido pones. +11+ (26) +Duracina Persica ut diu durent+: 5 +eligito optima, et mitte in muriam. postera die exime, et +spongiabis diligenter, et collocabis in vas. fundes salem, +acetum, satureiam. + + 2 rapas ς, rapes EV | 3 aquae (e _erasa_) V, aqua E | 4 mittis + cooperis _Vo_, mittis ris EV; _cf. p. 17, 6 {+3+ 2, 3}_ cooperies, + _Colum. 12, 44_ operculum imponere, _Pallad. 3, 25, 8. 9. 11 al._ | + 6 postera _sic_ EV | 7 et is fongiabis EV + + +XIII. (29) +Sales conditos ad multa+: Sales conditi +<faciunt> ad digestionem, ad ventrem movendum, et omnes +morbos et pestilentiam et omnia frigora prohibent +generari, sunt autem et suavissimi ultra quam speras. +Sales communes frictos lib. I, sales Hammoniacos frictos 5 +lib. II, piperis albi unc. III, zingiberis unc. II, ammeos +unc. I semis, thymi unc. I semis, apii seminis unc. I semis +(si apii semen mittere nolueris, petroselini mittis unc. III), +origani unc. III, erucae seminis unc. I semis, piperis nigri +unc. III, croci unc. I, hysopi Cretici unc. II, folii unc. II, 10 +petroselini unc. II, anethi unc. II. + + §13 (29) _post_ 14 (27) _ordinavit Sch, vide an recte_ | 1 sales + V, salis E | multa _ex_ mulia E | conditi _Tor_, conditos EV | + 2 faciunt _add. Vo_ | 3 pestilentiã V, -iae E | 5 lib. V, libra E | + hammoniacos _Hum_, ammonicos VE | 6 libras E, lib. V uncias E, + unc̃ V | gingiber (geng- V) EV | 7 semis timi _sic_ EV | + I·s·apii EV I·s·si apii EV | 9 eruc(a)e semen unc·I·s·EV | + 10 chrochi P, cheochi EV | folium unc. II petrosilenum EV + + +XIV. (27) +Olivas virides servare ut quovis tempore +oleum facias+: olivas de arbore sublatas in illud +mittis, et erunt tales quovis tempore quasi mox de arbore +demptae. de quibus, si volueris, oleum viride facies. + + 2 illud EV _corruptum nisi_ oleum _intellegi voluit (cf. Plin. + nat. 15, 16)_, muriam _Hum. ex Plin. nat. 15, 21_ | 4 demtę E, + redemptae V | uiridem EV + + +XV. +1+ (30) +Cuminatum in ostrea et conchylia+: piper, +ligusticum, petroselinum, mentam siccam, folium, malabathrum, +cuminum plusculum, mel, acetum et liquamen. +2+ +Aliter+: +piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, cuminum +plusculum, mel, acetum, liquamen. 5 + + 4 mentam E, mentê V, _item l. 12 {+1+ 16, 1} et 14 {+1+ 16, 2}_ + + +XVI. +1+ (31) +Laseratum+: laser Cyrenaicum vel Parthicum tepida +dissolvis cum aceto <et> liquamine temperatum, vel +piper, petroselinum, mentam siccam, laseris radicem, mel, +acetum, liquamen. +2+ +Aliter+: piper, careum, anethum, petroselinum, +mentam siccam, silfi, folium, malabathrum, spicam 5 +Indicam, costum modicum, mel, acetum, liquamen. + + 1 parthicum ς, partitum EV | 2 et _add. Gi_ + + +XVII. +1+ (32) +Oenogarum in tubera+: piper, ligusticum, coriandrum, +rutam, liquamen, mel et oleum modice. +2+ +Aliter+: +thymum, satureiam, piper, ligusticum, mel, liquamen et +oleum. + + +XVIII. (33) +Oxyporum+: cumini unc. II, zingiberis unc. I, +rutae viridis unc. I, nitri scripulos VI, dactylorum pinguium +scripulos XII, piperis unc. I, mellis unc. IX. cuminum +aut Aethiopicum aut Syriacum aut Libycum aceto infundes, +sicca et sic tundes. postea melle comprehendis. 5 +cum necesse fuerit, <ex> oxygaro uteris. + + 1 Oxyporum EV _hic_, Oxyporium EV _in ind._ | _praeceptum redit 3, + 18, 3_ | cumini E, cummuni V | zingiberis _sic_ EV | 3 mellis + (i _ex_ e) V | 4 aut aethiopicum EV _p. 21, 10 {+3+ 18, 3}_, uel + &hiopicum _hic_ E, uel hiopicũ _hic_ V | 6 ex oxygaro _Vo_, + oxygaro (_ex_ oxigario _corr._ V) EV + + +XIX. (34) +Hypotrimma+: piper, ligusticum, mentam aridam +nucleos pineos, uvam passam, caryotam, caseum dulcem, +mel, acetum, liquamen, oleum, vinum, defritum aut +caroenum. + + 1 Hypotrimma EV _in indice_, ypotrima EV _hic_ | 3 oleum uinum E, + uinũ oleũ (_sed signis /· et /: ordo correctus_) V | + 4 carenum _Hum_, cariotam EV, cariotum _Sch_ + + +XX. +1+ (35) +Oxygarum digestibile+: piperis semunciam, +silis Gallici scripulos III, cardamomi scripulos VI, cumini +scripulos VI, folii scripulum I, mentae siccae scripulos VI +tunsa cribrataque melle colligis. cum opus fuerit, liquamen +et acetum addis. +2+ +Aliter+: piperis unc. I, petroselini, carei, 5 +ligustici unc. singulas. melle colliguntur. cum opus fuerit, +liquamen et acetum addes. + + 1 digestibilem EV _hic_, -le _in ind._ | 2 silis _Hum_, silfi EV | + 3 iscripulum I E, iscripulo uno V | menta sicca EV | 4 cribrataque + V, cribataque E | 6 colliguntur _Sch_, colligunt ut EV + + +XXI. (36) +Moretaria+: mentam, rutam, coriandrum, feniculum, +omnia viridia, ligusticum, piper, mel, liquamen. si +opus fuerit, acetum addes. + + 1 Moretaria E _hic_, Mortaria V _hic et_ EV _in indice_ | + 2 uiridia E, uiria V | ligusticum ς, libusticum E, libuticũ V + + + + +LIB. II. SARCOPTES + +I. isicia. II. hydrogarum et apothermum et amulatum. III. vulvulae, +botelli. IV. Lucanicae. V. farcimina. + + LIB. II _cap. I_ isicia _sic_ EV _et hic et l. 13 bis {+2+ 1; + +2+ 1, 1}, post fere semper_ esici- | II Hidrogarum et apotermu et + amolatu EV | IV lucanicae E, -niae V + + +I. ISICIA. 1. +1+ (37) +Isicia+ fiunt +marina+ de cammaris et +astacis, de lolligine, de sepia, de lucusta. isicium condies +pipere, ligustico, cumino, laseris radice. + +2+ (38) +Isicia de lolligine+: 3 +sublatis crinibus in fulmento tundes, sicuti adsolet. +pulpa et in mortario et in liquamine diligenter fricatur, 5 +et exinde isicia plassantur. +3+ (39) +Isicia de scillis vel de +cammaris amplis+: cammari vel scillae de testa sua +eximuntur, et in mortario teruntur cum pipere et liquamine +optimo. pulpa isicia plassantur. +4+ (40) +Omentata ita fiunt+: +assas iecur porcinum et [eum] enervas. ante tamen teres 10 +piper, rutam, liquamen, et sic superinmittis iecur et teres +et misces. suitur pulpa omentata, et singula involvuntur +folia lauri, et ad fumum suspenduntur quamdiu voles. cum +manducare volueris, tolles de fumo et denuo assas. + + 1 esiciũ V, esicum E | 4 crinibus E, criminib. V | 5 pulpa P, + pulma EV | et in EV, et cum _Sch_ | fricatur ς, frigatur EV, + friatur _Sch_ | 6 plassantur _sic_ EV, _etiam v. 9_ | scillis + _et_ 7 scille E, iscillis _et_ iscille V | 8 pipere E, piper V | + 9 pulpa _Sch_, pulpe EV | 10 eum EV, id eum P; _addidit rusticus + lector_ (_debuit_ id) _cf._ eas _23, 14 {+4+ 2, 2}. 27, 11 + {+4+ 2, 16} al._ | 12 suitur _Gi_, sicut EV, _cf. +7+ 8; + +9+ 10, 1_ | 14 defumum EV + + + +5+ (41) <+Aliter+> ++isicium+: adicies in mortarium piper, ligusticum, origanum, +fricabis, suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, +teres diligenter, ne assulas habeat. adicies ova quinque +et dissolves diligenter, ut unum corpus efficias. liquamine 5 +temperas et in patella aenea exinanies, coques. cum coctum +fuerit, versas in tabula munda, tessellas concides. adicies in +mortarium piper, ligusticum, origanum, fricabis in se, commisces, +<mittes> in caccabum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, +tractum confringes, obligas, coagitabis, et exinanies 10 +in boletari. piper asperges et appones. + +6+ (42) +Isicia ex sphondylis+: 11 +elixatos sphondylos conteres et nervos eorum eximes, +deinde cum eis alicam elixatam <et> ova conteres, +pipere <posito> in omento assabis, oenogaro perfundes, et +pro isicus inferes. +7+ (43) +Isicia omentata+: pulpam concisam 15 +teres cum medulla siliginis in vino infusi. piper, liquamen, +si velis, et bacam myrtae exenteratam simul conteres. +pusilla isicia formabis, intus nucleis et pipere positis +involuta omento subassabis cum caroeno. + + {Transcriber’s Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipe +3+ 20, 7.} + + 2 Aliter esicium _Gi_, et sicium EV | 4 astulas EV | habeat EV, + -ant _Sch_ | 7 tesselles _corr. in_ -as V, tesselas E | 9 mittes + _add. Vo_ | caccabum E, accubum V | ferbuerit E, feruu- V, _sic + saepissime_ | 10 tractu EV | 11 _praeceptum +2+ 1, 6 repetitur + +3+ 20, 7_ | fondilis _et_ fondilos EV | 12 contere EV _hic_, -es + _p. 22, 6_ | 13 et _om_ EV _hic, habent p. 22, 7_ | 14 posito + _add. Gi, cf. tamen p. 22, 7 pleniora_ in omento _Hum_, momento + EV, _cf. p. 22, 8_ | oenagaro E | perfundes _Hum_, profundes + (p- E) EV, _cf. p. 22, 9_ continges | 16 siliginis _Tor_, + siligine EV | infusi EV, _vix opus erit scribere_ -sae; infusa + _Helmreich_ | 17 myrtae _Sch_, mirta _(erasa supra_ a _virgula + in V)_ EV, mirteam P | extenteratam EV | 19 omento (_ex_ em- E) + EV | careno (e _ex_ o V) EV + + +II. HYDROGARATVM ET APOTHERMVM ET AMVLATVM. +1. (44) +Isicia plena+: accipies adipes fasiani recentes, +praeduras et facis ex eo tessellas. cum pipere, liquamine, +caroeno in isicio includes, ex hydrogaro coques et +inferes. +2+ (45) +Hydrogarata isicia sic facies.+ teres piper, 5 +ligusticum, pyrethrum minimum, suffundes liquamen, +temperas aqua cisternina, dum inducet, exinanies in caccabo, +et cum isicio ad vaporem ignis pones, et caleat, et +sic sorbendum inferes. +3+ (46) +In isicia de pullo+: olei floris +lib. I, liquaminis quartarium, piperis semunciam. +4+ (47) +Aliter 10 +de pullo+: piperis grana XXXI conteres, mittis liquaminis, +optimi calicem, caroeni tantundem, aquae XI mittes, +et ad vaporem ignis pones. +5+ (48) +Isicium simplex+: ad unum +liquaminis acetabulum aquae septem mittes, modicum apii +viridis, triti piperis cocleare. isiciola incoques, et sic ad 15 +ventrem solvendum dabis. hydrogaro faeces conditi addes. + + 1 Hydrogaratum _Hum_, Hidrogarum EV _et hic et in indice_ | + apotermũ V, apthermum E 21 ex _Sch_, et EV | 6 mininum E | + 7 aqua cisternina _Hum_, aquam cisterninam (cisternam E) EV | + inducet _sic_ EV, _scil. tritura; possis_ ducet | 8 cum isicio + _Sch_, cum esicia EV, tum isicia α | 9 de pullo α, topullo EV, + _cf. Exc. §2_ | olei E, oleo _corr. in_ -ei V | 10 semuncia V, + semiuncia E | _intellege_ Aliter in esicia de pullo | 11 undecim + EV, VI _Sch_ | mittes E, -is V | 15 inquoques (conc- _Sch_) et sic + (si _Lister_) EV | 16 feces V, facies E + + ++6+ (49) +Isicia de pavo+ primum locum habent ita si fricta fuerint +ut callum vincant. Item secundum locum habent de fasianis +item tertium locum habent de cuniculis, item quartum +locum habent de pullis, item quintum locum habent de +porcello tenero. +7+ (50) +Isicia amulata ab aheno sic facies+: 5 +teres piper, ligusticum, origanum, modicum silfi, +zingiber minimum, mellis modicum; liquamine temperabis, +misces; adicies super isicia, facies ut ferveat. cum bene +bullierit, amulo obligas spisso, et sorbendum inferes. ++8+ (51) +Amulatum aliter+: piper teres pridie infusum, cui subinde 10 +liquamen suffundes ita ut bene tritum ac lutulentum +facias piperatum. cui defritum admisces, quod fit de cotoniis, +quod sole torrente in mellis substantiam cogitur. +quod si non fuerit, vel Caricarum defritum mittes, quod +Romani ‘colorem’ vocant. ac deinceps amulum infusum 15 +adicies vel oryzae sucum et lento igni fervere facias. + + 1 fuerint E, -it V | 5 amulata _Hum_, multa EV | aheno _Sch_, + alieno EV _cf. §420 {+9+ 4, 3}_ | 9 bullierit _Hum_, boluerit V, + oluerit E | inferes _Sch_, feres EV | 10 amulatum _Hum_, amulum + EV | infusu V, infasu E | 11 lutulentum _sic_ EV | 12 facias V, + facies E | cotoniis P, coctomiis (-mus E) EV | 14 caricarum _Hum_, + camcarum V, carum _corr. in_ camcarum E, caunearum _Sch_ | + 15 colorem _sic_ EV, loram (_cf. Plin. nat. 14, 86) Tor. vix + recte, aut ante_ quod _inserendum_ vel | ac deinceps P, accede + inceps EV, accipe deinceps α; _latere aliud videtur veluti_ ac + cepam siccam | 16 orize _sic_ EV | igni ς, igniti EV + + ++9+ (52) +Amulatum aliter+: ossucla de pullis exbromas. deinde +mittis in caccabum porros, anethum, salem. cum cocta +fuerint, addes piper, apii semen, deinde oryzam infusam +teres, addes liquamen et passum vel defritum. omnia misces +et cum isiciis inferes. +10+ (53) +Apothermum sic facies+: 5 +alicam elixa cum nucleis et amygdalis depellatis et in +aqua infusis et lotis ex creta argentaria, ut ad candorem +pariter perducantur. cui ammiscebis uvam passam, caroenum +vel passum, desuper <piper> confractum asparges +et in boletari inferes. 10 + + 1 ossucla de pullis exbromas _sic_ EV | 3 fuerint P, fuerit EV | + addes _sic_ EV | oridiam EV | 5 Apotermu EV | 6 elixa cum _Gi_, + elixa _Sch_, elixã V, elixatam E | amindalis depilatis EV | 8 cui + ammiscebis _Vo_, cum iam (cũ iam iam V) miscebis (c _ex_ s + _in_ V) EV | 9 piper _add. Gi (cf. +7+ 14, 2)_ | et _om_ V1 + + +III. VVLVVLAE BOTELLI. 1. (54) +Vulvulae isiciatae +sic fiunt+: piper tritum et cuminum, capita porrorum +brevia duo ad molle purgata, ruta, liquamen admiscentur +pulpae bene tunsae et fricatae. denuo ipso subtrito ita ut +commisceri possit, mittas piperis grana et nucleos, et calcabis 5 +cabis in † materia bene lota. et sic coquuntur ex aqua, +oleo, liquamine, fasciculo porrorum et anetho. +2+ (55) +Botellum +sic facies+: sex ovi vitellis coctis, nucleis pineis concisis +cepam, porrum concisum, ius crudum misces, piper +minutum <asparges>, et sic intestinum farcies. adicies liquamen 10 +et vinum, et sic coques. + + 1 Bulbule esiciata (esiaciata V) et sic EV | 3 rutam EV | 4 denuo + denuo V, denuo (_e †_ denuo _add._ E2) E | 5 cõmisceari V | + mittas α, mittat EV | nucleos _Tor_, nuclei EV | 6 materia + (matrice _Lister_) bene lota EV, mortario bene loto _Hum_ | 8 sic + VE2, _om._ E1 | sex ovi _Sch_, ex oui E, exeouis V | 9 ius _Hum_, + tus EV | 10 asparges _add. Gi_ | farcies α, facies EV + + +IV. LVCANICAE. (56) Lucanicas similiter ut supra scriptum +est: [Lucanicarum confectio] teritur piper, cuminum, +satureia, ruta, petroselinum, condimentum, bacae lauri, liquamen, +et admiscetur pulpa bene tunsa, ita ut denuo bene +cum ipso subtrito fricetur. cum liquamine admixto, pipere 5 +integro et abundanti pinguedine et nucleis inicies in +intestinum perquam tenuatim productum, et sic ad fumum +suspenditur. + + 2 Luc. confectio _glossam del. Sch_ | 3 bacae _ex_ baca E, bace V | + 6 integro E, -gre V | 7 tenuatim E, -tĭ _ex_ -tun _corr._ V | + productum _Hum_, perductum EV | ad E1, ad (_sed_ a _radendo in_ i + _mutata_) V + + +V. FARCIMINA. +1+ (57) Ova et cerebella teres, nucleos pineos, +piper, liquamen, laser modicum, et his intestinum +implebis. elixas; postea assas et inferes. +2+ (58) +Aliter+: coctam +alicam et tritam cum pulpa concisa et trita una cum +pipere et liquamine et nucleis. farcies intestinum et elixabis, 5 +deinde cum sale assabis et cum sinapi inferes, vel sic +concisum in disco. +3+ (59) +Aliter+: alicam purgas et cum liquamine +intestini et albamine porri concisi minutatim simul +elixas. elixa tolles, pinguedinem concides et copadia pulpae, +in se omnia commisces. teres piper, ligusticum, ova 10 +tria, haec omnia in mortario permisces cum nucleis et +pipere integro. liquamen suffundes, intestina imples, elixas +et subassas, vel elixa tantum: appones. +4+ (60) +Aliter circellos +isiciatos+: reples intestinum impensa isicii et circellum +facies rotundum; fumas. cum miniaverit, subassas, exornas, 15 +oenogaro fasiani perfundes, sed cuminum addes. + + 4 tritã α, trita EV | 5 piper EV | farcies in testinum E, farcie + sint testinũ V | 6 cum sale EV, cumino sale _Sch_ | 7 sic _i. + elixum, non assatum_ | 8 albamine E, abamine V | porri E, porro V | + 9 elixas. Elixa tolles P, elixas elixato tolles EV | conpadia V | + 12 piper integro EV | 13 elixam tantum EV, elixas tantum P | + 14 inpensam EV | 15 miniauerit EV, fumauerit _Hum_ | 16 _de re cf. + p. 14, 7 {+2+ 2, 5}_ | perfundes _Sch_, profundes EV | cuminum EV, + cuminatum _Gi_ | addes _Hum_, ates EV + + + + +LIB. III. CEPVROS + +I. ut omne holus smaragdinum fiat. II. pulmentarium ad ventrem. +III. asparagos. IV. cucurbitas. V. citrium. VI. cucumeres. VII pepones, +melones. VIII. malvas. IX. cymas et cauliclos. X. porros. XI. betas. +XII. holisera. XIII. rapas sive napos. XIV. raphanos. XV. holus molle. +XVI. herbae rusticae. XVII. urticae. XVIII. intuba et lactucae. +XIX. cardui. XX. [funduli sive] sphongili. XXI. caroetae. + + Incipit eiusdem cepuros de oleribus lib. III _sic_ EV _(item + in fine libri); verba_ de oleribus _recte capiti I denuo + praefixerunt_ EV | _cap._ V cidrium EV | VII pepones E, pemones + V | IX culiclus V, auliclos E | XV olus molles EV | XVIII intibae + et EV | XX funduli siue spondili EV | XXI caroetae E, careotae V + + +I. DE HOLERIBVS. (61) +Vt omne holus smaragdinum +fiat+: omne holus smaragdinum fiat, si cum nitro +coquatur. + + 2 fiat V, fit E | nitro coquatur E, nitroquatur V + + +II. PVLMENTARIVM AD VENTREM: 1. +1+ (62) betas minutas +et porros requietos elixabis, in patina compones. teres piper, +cuminum, suffundes liquamen, passum, ut quaedam +dulcedo sit. facias ut ferveat. cum ferbuerit, inferes. + +2+ +Similiter+: 4 +polypodium in tepidam mittes. ubi mollierit, rades, 5 +et minutum cum pipere et cumino trito in patinam ferventem +mittes et uteris. +3+ (63) +Aliter ad ventrem+: facies +betaciorum fasces; deterge, ne laves. in eorum medium +nitrum asparges et alligas singulos fasces. mittes in aquam. +cum coxeris, condies patinam, cum eadem passum vel 10 +caroenum et cuminum et piper asparges et oleum modicum. +ubi ferbuerit, polypodium et frusta nucum cum liquamine +teres, <in> ferventem patinam fundes, cooperies. +statim depones et uteris. + + 4 ferbuerit E, feruuerit _(erasa_ u _priore)_ V | 6 cuminum tritum + EV | patenam E, -ena V | 8 fasces _Hum_, facies EV | deterge, ne] + detergine EV, deterges _Hum, at cf. simillimum praeceptum Marcell. + med. 30, 47_ | 8 nitrum _Hum_, nigrum EV | 11 caroenim E, -nĭ + _(sic)_ V | et piper _Hum_, et super EV | 12 frustra EV | 13 in + _Hum, om._ EV | 14 et _Hum_, ut EV + + + +4+ (64) [+Aliter betacios Varronis.+ ++Varro+: ‘betacios, sed nigros, quorum detersas radices +et mulsa decoctas cum sale modico et oleo vel sale, aqua et +oleo in se coctas iusculum facere et potari, melius etiam si +in eo pullus sit decoctus’.] +5+ (65) +Aliter ad ventrem+: apios 5 +virides cum suis radicibus lavabis et siccabis ad solem. +deinde albamen et capita porrorum simul elixabis in caccabo +novo, ita ut aqua ad tertias deferveat [id est ut ex tribus +eminis aquae una remaneat]. postea teres piper, liquamen +et aliquantum mellis humore temperabis, et aquam 10 +apiorum decoctorum colabis in mortario, et superfundes +apio. cum simul ferbuerit, appones, et, si libitum fuerit, +apios adicies. + + 1 Varronis ς, uarrones EV | Varro _vere fragmentum esse + arguere videtur sententiarum structura imperfecta; saturae_ περὶ + ἐδεσμάτων _iam attribuit Hum; addidit doctus lector_ | 3 mulsu + decoctas EV | 4 coctas _Gi_, cocta EV, coctos_ Sch_, cocto + _Tor_ | potari _sic_ EV | melius _eqs: iocus interlocutoris apud + Varronem_ | 7 albamen _Hum_, albã EV, allia _Tor_ | ca///cabo + (c _erasa_) V | 8 id est--remaneat _glossam agnovit Hum, cf. + +1+ 12, 1_ | 12 cum simul _sic_ EV; _i. ’simulac’_ | appones EV, + abpones _Sch (cf. l. 7 {+3+ 2, 3} et p. 18, 2 {+3+ 4, 1}_ depones) + + +III. ASPARAGOS. (66) Asparagos siccabis, rursum in calidam +summittes: callosiores reddes. + + 1 siccabis V, -it E | rursum ς, sursum _bis_ EV (_qui verba_ + sursum in calidam _repetunt_) | 2 summittas (-itas V) EV | + Callossiores EV _qui hinc novum praeceptum ordiuntur_ + + +IV. CVCVRBITAS. 1. (67) +Gustum de cucurbitis+: cucurbitas +coctas expressas in patinam compones. adicies in +mortarium piper, cuminum, silfi modice, [id est laseris +radicem], rutae modicum, liquamine et aceto temperabis, +mittes defritum modicum ut coloretur, ius exinanies in 5 +patinam. cum ferbuerint iterum ac tertio, depones et piper +minutum asparges. +2+ (68) +Aliter cucurbitas iure colocasiorum+: +cucurbitas coques ex aqua in modum colocasiorum. +teres piper, cuminum, rutam, suffundes acetum, +liquamen, temperabis, <mittes> in caccabum, cui adicies 10 +.... et eas cucurbitas incisas, expressas in ius mittes ut +ferveant. amulo obligas, piper asparges et inferes. + +3+ (69) <+Aliter+> 12 ++cucurbitas more Alexandrino+: elixatas cucurbitas +exprimis, sale asparges, in patina compones. teres +piper, cuminum, coriandri semen, mentam viridem, laseris 15 +radicem, suffundes acetum, adicies caryotam, nucleum, +teres, melle, aceto, liquamine, defrito et oleo temperabis, +et cucurbitas perfundes. cum ferbuerint, piper asparges +et inferes. + + 1 gustum de cucurbatas cucurbitas coctas EV | 3 piper ς, pipere + EV | id--radicem EV, _del._ ς | 4 rutam modicum EV | 5 defreto + EV | 6 ferbuerint E, feruuerit V | 7 iure colocesiorum EV | + 10 mittes _add. Gi, qui et vidit post_ adicies _excidisse verbum + aut verba_ | 12 Aliter _add. Hum_ | 16 cariotam E, caroetã V | + 17 aceto _Tor. et_ oleo _Hum_, acetum _et_ oleum EV + + + +4+ (70) +Aliter cucurbitas elixatas+: ex liquamine, +oleo, mero. +5+ (71) +Aliter cucurbitas frictas+: oenogaro +simplici et pipere. +6+ (72) +Aliter cucurbitas elixatas +et frictas+: in patina compones, cuminatum superfundes, +modico oleo super adiecto. fervere facies et inferes. + +7+ (73) +Aliter 5 +cucurbitas frictas tritas+: piper, ligusticum, cuminum, +origanum, cepam, vinum, liquamen et oleum. amulo +obligabis in patina, et inferes. +8+ (74) +Aliter cucurbitas cum +gallina+: duracina, tubera, piper, careum, cuminum, silfi, +condimenta viridia, mentam, apium, coriandrum, puleium, 10 +† caromentam, mel, vinum, liquamen, oleum et acetum. + + 2 frictas _bis scripsit_ V | 3 piperem EV | 10 mentam + c̣ępạm E, menta V | 11 caromentam (-memtam V) EV, + calamintham _Hum_ et V, _om._ E + + +V. CITRIVM. (75) Sil montanum, silfi, mentam siccam, acetum, +liquamen. + + 1 citrium V, citrum E, cidrium EV _in indice_ + + +VI. CVCVMERES. 1. +1+ (76) +Cucumeres rasos+: sive ex liquamine, +sive ex oenogaro: sine ructu et gravitudine teneriores +senties. +2+ (77) +Aliter cucumeres rasos+: elixabis cum +cerebellis elixis, cumino et melle modico, <vel> apii semine, +liquamine et oleo. ovis obligabis, piper asparges et 5 +inferes. +3+ (78) +Aliter cucumeres+: piper, puleium, mel vel +passum, liquamen et acetum. interdum et silfi accedit. + + 2 enogaro VE2, onegaro E1 | 3 elixis V, elixạḅis E | + 4 cumino E, cucumino (cu-_erasis_) V | vel apii semine _Hum_, + apii semen EV | 5 ovis _Sch_, bis EV | 7 et acetũ _bis scriptum + in_ V + + +VII. PEPONES ET MELONES. (79) Piper, puleium, mel vel +passum, liquamen, acetum: interdum et silfi accedit + + 1 Pepones E, Pemones V; _item in indice_ | uel _om._ V1 + + +VIII. MALVAS. (80) Malvas minores <in> oenogaro ex liquamine +oleo, aceto.--Malvas maiores in oenogaro, pipere, +liquamine, caroeno vel passo. + + 1 <in _Gi_> oenogaro _Hum_, degrano EV, de garo _Tor_ | + 2 acetum EV | in oenogara piper EV + + +IX. CYMAS ET CAVLICVLOS. 1. +1+ (81) +Cymas+: cuminum, +salem, vinum vetus et oleum. si voles, addes piper et ligusticum, +mentam, rutam, coriandrum, folia cauliculorum, +liquamen, vinum, oleum. + +2+ (82) +Aliter+: cauliculos elixatos mediabis 4 +summa foliorum teres cum coriandro, cepa, cumino, 5 +pipere, passo vel caroeno et oleo modico. + +3+ (83) +Aliter+: cauliculi 6 +elixati in patina compositi condiuntur liquamine, oleo, +mero, cumino. piper asparges, porrum, cuminum, coriandrum +viride super concides. +4+ (84) +Aliter+: cauliculi conditi ut +supra cum elixis porris coquantur. + +5+ (85) +Aliter+: cauliculos condies 10 +ut supra, admisces olivas virides et simul ferveant. ++6+ (86) +Aliter+: cauliculis conditis ut supra superfundes alicam +elixam cum nucleis et uva passa; piper asparges. + + 1 coliclos EV _hic; cf. index_ | 2 et V, _om._ E | 3 menta V | + colicorum EV | 4 culiculos E2V, col- E1 | 5 foliarum EV | 6 piper + EV | cauliculi E, cul- V, _item 9. 10_ | 7 elixati E, exati V | + conpositi E, -ta V | 8 piper _Hum_, super EV | 11 admisces E, + -cis V | olibas EV | simul _sic_ EV | 12 culiculis E, -los V | + 13 piper _Vo_, super EV + + +X. PORROS. 1. +1+ (87) +Porros maturos fieri+: pugnum +salis, aquam et oleum: mixtum facies et ibi coques et +eximes. cum oleo, liquamine, mero [et] inferes. +2+ (88) +Aliter +porros+: opertos foliis cauliculorum [et] in prunis coques, +ut supra, et inferes. + +3+ (89) +Aliter porros+: in † baca coctos ut 5 +supra inferes. +4+ (90) +Aliter porros+: <si> in aqua elixati erunt, +fabae nondum conditae plurimum admisce conditurae, in +qua eos manducaturus es. + + 3 liquamine _bis scriptum in_ EV | et inferes EV, condies et inf. + _Gi_; et _delendum (cf. l. 4) aut abl. supplendus ut_ et passo + inf. | 4 opertos E, apertos V, operias _Sch; maluimus delere_ et | + coliculorum et in EV | 5 baca EV, caccabo _Hum. an_ aqua_? cf. + Plin. nat. 20, 49_ | 6 inferes V, et inferes E | si in _Sch_, in + EV, cum in _Hum_ | aquam EV + + +XI. BETAS. +1+ (91) Concides porrum, coriandrum, cuminum, +uvam passam † farinam, et omnia in medullam mittes. ligabis +et ita inferes ex liquamine, oleo et aceto. +2+ (92) +Aliter +betas elixas+: ex sinapi, oleo modico et aceto bene +inferuntur. 5 + + 2 farinam EV, Varianam _Sch ex Plin. 14, 29_, Phariam _Baseggio_ | + 4 exsinapi E, et in api V + + +XII. HOLISERA. (93) holisera in fasciculum redacta <a> +manu ex liquamine, oleo et mero bene inferuntur, vel cum +piscibus assis. + + 1 olisera _bis_ EV, _hic et in indice_ | a _add. Vo, cf. l. 31 + {+3+ 16, 1}_ | 2 oleo E, et oleo (et _erasum_) V + + +XIII. RAPAS SIVE NAPOS. 1. +1+ (94) +Rapas sive napos+: +elixatos exprimes, deinde teres cuminum plurimum, rutam +minus, laser parthicum, mel, acetum, liquamen, defritum +et oleum modice. fervere facies et inferes. +2+ (95) +Aliter rapas +sive napos+: elixas, inferes. oleum superstillabis; si voles, 5 +acetum adde. + + 2 rutam E, ratã V, _an_ rutae_?_ | 5 super istillabis EV + + +XIV. RAFANOS. (96) Rafanos cum piperato, ita ut piper cum +liquamine teras. + + 1 rafanos _bis_ EV, _hic et in indice_ | 2 teras E, tereas V, + _cf. p. 30, 2 {+4+ 2, 31 _carpes_}_ + + +XV. HOLVS MOLLE. 1. (97) +Holus molle ex holisatro+: +coctum ex aqua nitrata expressum concides minutatim, et +teres piper, ligusticum, satureiam siccam cum cepa sicca, +liquamen, oleum et vinum. +2+ (98) +Aliter holus molle+: apium +coques ex aqua nitrata, exprimes et concides minutatim. in 5 +mortario teres piper, ligusticum, origanum, cepam, vinum, +liquamen et oleum. coques in pultario, et sic apium commisces. ++3+ (99) +Aliter holus molle ex foliis lactucarum +cum cepis+: coques ex aqua nitrata, expressum concides +minutatim. in mortario teres piper, ligusticum, apii semen, 10 +mentam siccam, cepam, liquamen, oleum et vinum.-- +(100) [Aliter] Holus molle ne arescat, summa quaeque amputantur, +et purgamenta et caules madefactos in aqua apsinthi contegito. + + 1 holus molle _bis_ EV _hic_, olus molles _in indice_ EV | + olisatro EV | 2 coctum _Sch_, cocto EV | minutatim _Hum_, minutum + EV, minutim _Tor_ | 9 ęx̣ ạq̣ụęṣ ex aqua E | + expressum _Hum_, expressa EV | 12 Holus _Sch_, Aliter. Holus EV | + arescat EV, acescat _cod. Hummelbergii_ | 13 absenti EV + + +XVI. HERBAE RVSTICAE. (101) Liquamine, oleo, aceto a +manu vel in patina pipere, cumino, bacis lentisci. + + 2 piper EV + + +XVII. VRTICAE. (102) Vrticam feminam, sole in ariete posito, +adversus aegritudinem sumes, si voles. + + +XVIII. INTVBA ET LACTVCAE. 1. +1+ (103) +Intuba+ ex liquamine, +oleo modico, † medere cepa concisa. pro lactucis vero +hieme intuba ex embammate vel melle et aceto acri. + +2+ (104) +Lactucas+ 3 +cum oxyporio et aceto et modico liquamine. +3+ (105) +Ad +digestionem et inflationem et ne lactucae 5 +laedant+: cumini unc. II, zingiberis unc. I, rutae viridis +unc. I, dactylorum pinguium scripulos XII, piperis unc. I, +mellis unc. IX; cuminum aut Aethiopicum aut Syriacum +aut Libycum. tundes cuminum et postea infundes in aceto, +cum siccaverit; postea melle omnia comprehendes. cum 10 +necesse fuerit, dimidium cocleare cum aceto et liquamine +modico misces aut post cenam dimidium cocleare accipies. + + 1 INTVBAE ET (l̷ E) EV _cf. ind._ | ex liq. E, et liq. V | + 2 oleo V, et oleo E | modico medere EV, modico modicaque (modice + _Hum_) _Tor_, modico comedere _Sch_ | 3 incube (t _ex_ c _corr._ + E2) exembammate E, intibę ex enbãmate V | acri E, agri V | + 4 oxyporio et E, exyporio (_om._ et) V | +3+ 18, 2 _cf. +1+ 18 de + oxyporo_ | 5 digestione V | 6 cumini V, cuminum E | gingiberis E2 + _ex_ -ber E1, gengib̷ V | 8 cuminum aut EV, _cf. p. 11, 23 + {+1+ 18}_ | 9 tundes V, tundis E cuminum _delendum?_ infundes V, + -dis E | 11 necesse E, nece V | cocleare cum _Sch_, coclearium E, + cloclearũ V, cochlearium cum _Tor_ | 12 coclearem E, + cloclearẽ V + + +XIX. CARDVI. 1. +1+ (106) +Carduos+: liquamine, oleo et ovis +concisis. +2+ +Aliter carduos+: rutam, mentam, coriandrum, +feniculum, omnia viridia teres. addes piper, ligusticum, +mel, liquamen et oleum. +3+ +Aliter carduos elixos+: piper, +cuminum, liquamen et oleum. 5 + + 3 faeniculum ς, fenicum EV + + +XX. SPHONDYLI [vel fundili]. 1. +1+ (107) +Sphondyli fricti+ +ex oenogaro simplici. +2+ +Aliter: Sphondyli elixi+ ex +sale, oleo, mero, coriandro viridi conciso et pipere integro. ++3+ (108) +Aliter: sphondylos elixos+ perfundes amulato infra +scripto: apii semen, rutam, mel, piper teres, passum, liquamen 5 +et oleum modice. amulo obligas, piper asperges et +inferes. +4+ (109) +Aliter sphondylos+: + teres cuminum, rutam, liquamen, 7 +caroenum modice, oleum, coriandrum viride et +porrum. et sphondylos inferes pro salso. + +5+ (110) +Aliter: sphondylos 9 +elixatos+ praedurabis, mittes in caccabum oleum 10 +liquamen, piper. passo colorabis et obligas. +6+ (111) +Aliter +sphondylos+ oleo, liquamine complebis, vel oleo et sale +assabis. piper asparges et inferes. [+7+ (112) +Aliter: sphondylos +elixatos+ conteres et nervos eorum eximes. deinde +cum eis alicam elixatam et ova conteres, liquamen, piper 15 +isicia ex his facies cum nucleis et pipere in omento. assabis, +oenogaro continges et pro isiciis inferes]. + + 1 Sphondili (Sf- V) uel fundili. Sphondili (Sf- V) EV, _cf. + index_ | funguli _suo Marte substituit Hum, potius vulgaris + glossa_ vel fundili _delenda. deinceps_ V _exhibet semper_ sfond-, + E _vel_ sphond- (sphund- E2 2) _vel_ sfond- _vel_ spond- | + 3 piper EV | 4 elixos E3, -xo E1V | 8 uiridem EV | 9 salso _sic_ + EV | 11 passo _Hum_, passum EV | 12 oleo liq. P, oleum liq. EV | + _praeceptum +3+ 20, 7 male repetitur ex +2+ 1, 6_ | 15 alicam E, + -ca V | 16 augmento EV _i._ omento _cf. p. 13, 12 {+2+ 1, 6}_ | + 17 oenogairo V + + +XXI. CAROETAE SEV PASTINACAE. (113) 1. +Caroetae +frictae+ oenogaro inferuntur. +2+ +Aliter caroetas+: sale +oleo puro et aceto. +3+ +Aliter: caroetas elixatas+ concisas +in cuminato oleo modico coques et inferes. cuminatum +colorium facies. 5 + + 1 Caroetae (Caro oetae V) seu pastinace (-ci E). Caroetae + (Carotę E) fricta _sic_ EV | 3 oenagaro E | 5 colorium _Sch_, + coliorum EV, colicorum _Tor; addendumne_ passo _vel_ croco_?_ + + + + +LIB. IV. PANDECTER + +I. sala cattabia. II. patinae piscium holerum pomorum. III. minutal de +piscibus vel esiciis. IV. tisana vel sucum. V. gustum. + + PANDECTER _sic quater_ EV | I cattabia _sic_ EV | II pastine EV | + holerum E, oleum V + + +I. SALA CATTABIA. (116) (?) 1. +Sala cattabia+: piper, +mentam, apium, puleium aridum, caseum, nucleos pineos, +mel, acetum, liquamen, ovorum vitella, aquam recentem +panem ex posca maceratum exprimes, caseum bubulum, +cucumeres in caccabulo compones, interpositis nucleis. mittes 5 +concisi capparis minuti.... iocusculis gallinarum. ius +perfundes, super frigidam collocabis et sic appones. +2+ +Aliter +sala cattabia Apiciana+: adicies in mortario apii +semen, puleium aridum, mentam aridam, zingiber, coriandrum +viride, uvam passam enucleatam, mel, acetum, oleum 10 +et vinum. conteres. adicies in caccabulo panis Picentini +frusta, interpones pulpas pulli, glandulas haedinas, caseum +Vestinum, nucleos pineos, cucumeres, cepas aridas minute +concisas. ius supra perfundes. insuper nivem sub ora asparges +et inferes. +3+ (118) +Aliter sala cattabia+: panem Alexandrinum 15 +excavabis, in posca macerabis. adicies in mortarium +piper, mel, mentam, alium, coriandrum viride, caseum +bubulum sale conditum, aquam, oleum. insuper nivem, et +inferes. + + 1 cattabia EV _semper hic et deinceps;_ caccabia (_melius_ -bina) + _Hum_, cottabia _Baseggio_ | 2 nucleo EV | 3 aquã α, quam EV | + 5 interponesitis E | 6 concisi capparis minuti iocusculis (loc- V) + EV _quae certe lacunosa sunt_; concisas cepas aridas minute + iocuscula (cum -lis _Gi_) _Hum ex p. 23, 2 {+4+ 1, 2}_ | + 7 perfundes _Sch_, profundes EV | 9 puleio EV | coriandrum E, + -dro V | 10 uiridem EV | 11 picemtini V | 12 frustra EV, III + frustra ς (_male ex_ -ni) | 13 pineos nucleos E | 14 perfundes V, + fundes _corr. in_ perf- E | niuem ς nuem EV | sub ora (hora E): + ‘_a latere et in margine_’ _Hum_ | 15 alexandrinum V, ạͤle- E | + 17 mel E, _om._ V | uiridem EV | 18 nivem _Baseggio_, uinum EV + + +II. PATINAE PISCIVM HOLERVM POMORVM. 1. +1+ (121) +Patina +cotidiana+: cerebella elixata teres cum pipere. cuminum, +laser cum liquamine, caroeno, lacte et ovis. ad +ignem lenem vel ad aquam calidam coques. +2+ (122) +Aliter patina +versatilis+: nucleos, nuces fractas; torres eas et 5 +teres cum melle, pipere, liquamine, lacte et ovis. olei modicum. + + 1 Patine EV _hic_, Pastine EV _in indice_ | holerum _utrubique_ E, + oleũ _et hic et in indice_ V | 2 piper EV | 3 carenum EV | ouis + E, obis _corr._ in ouis V | 4 lenẽ V, le{nụ}em E | aquã V, + quam E | 5 _praeceptum +4+ 2, 2 redit fere +4+ 2, 16 | torres + _Hum_, teres EV _cf. p. 27, 11 {+4+ 2, 16}_ + + ++3+ (123) +Aliter patina+: thyrsum lactucae teres cum pipere +liquamine, caroeno, aqua, oleo. coques, ovis obligabis; +piper asparges et inferes. +4+ (124) +Aliter patina fusilis+: +accipies holisatra, purgas, lavas, coques, refrigerabis, +restringes. accipies cerebella IV, enervabis, coques. adicies 5 +in mortario piperis scripulos VI, suffundes liquamen, fricabis. +postea adicies cerebella, fricabis iterum. adicies holisatra +et simul conteres. postea franges ova VIII, adicias +cyathum liquaminis, vini cyathum, passi cyathum, contrita +simul temperabis. patinam perunges, impones in thermospodio. 10 +postea cum coctum fuerit, piper asparges et inferes. + + 1 tyrsum EV | 2 aquam EV | 3 asparges V, -is E | 5 restringues EV, + et friges _Hum_ | 6 piper EV | 10 intermospodio V, interimospodio + E | 11 cum _Sch, cf. +6+ 9, 15_, quod EV, quam _Hum._ | asparges V, + -is E + + ++5+ (125) +Aliter patina de asparagis frigida+: accipies asparagos +purgatos, in mortario fricabis, aqua suffundes, perfricabis, +per colum colabis. Et mittes <in caccabum> ficedulas +curatas. teres in mortario piperis scripulos VI, adicies +liquamen, fricabis, <postea adicies> vini cyathum 5 +unum, passi cyathum unum, mittes in caccabum olei uncias +III, illic ferveant, perunges patinam, in ea ova VI cum +oenogaro misces, cum suco asparagi impones cineri calido, +mittes impensam supra scriptam. tunc ficedulas compones +coques, piper asperges et inferes. +6+ (126) +Aliter patina de 10 +asparagis+ adicies in mortario asparagorum praecisuras, +quae proiciuntur, teres, suffundes vinum, colas +teres piper, ligusticum, coriandrum viride, satureiam, +cepam, vinum, liquamen et oleum sucum transferes +in patellam perunctam et, si volueris, ova dissolves 15 +ad ignem, ut obliget piper minutum asperges <et inferes> + + 1 asparagis V, aspargis E | 3 in caccabum _add. Gi_ | + fecitulas EV | 4 curatas _Hum_, curtas EV | sex _Hum_, sed EV | + 5 postea adicies _add. Gi, ex l. 22 {+4+ 2, 8} p. 23, 22 + {+4+ 2, 4}_ | 6 I passi E uni passi V | 8 asparagi α, -gis EV | + 9 inpensam V -as E | ficetulas _sic_ EV | compones V, conpones + (_corr ex_ -poe nes) E | 10 asparges V, aspergis E | 12 quae + proiciuntur _quasi glossam del Sch_ | 13 uiridem EV | + 14 transferes V, -ens E | 16 et inferes _add. Gi_ + + ++7+ (127) +Patinam ex rusticis, sive tamnis sive sinapi +viridi sive cucumere sive cauliculis+ item facies +si voluens, substernes pulpas piscium vel pullorum. [Aliter] ++8+ (128) +Patina de sabuco calida et frigida+ accipies +semen de sabuco, purgabis, ex aqua decoques, paulum ex 5 +siccabis, patinam perunges et in patinam compones ad +surcellum adicies piperis scripulos VI, suffundes liquamen, +<fricabis>, postea adicies liquaminis cyathum unum, +vini cyathum, passi cyathum, teres, tandem in patinam +mittes olei unc IV, pones in thermospodio et facies ut 10 +ferveat. cum ferbuerit, franges postea ova VI, agitabis et +patinam sic obligabis cum obligaveris, piper asparges et +inferes. + + 1 rusticis _herbis quae secuntur_ tannis EV | 2 cucumeres EV | + item _Vo_, ita EV | 3 Aliter patina EV | 4 sabuco V, sabulo E | + 5 sabuco V, sambuco E | paulum _Sch_, speculum EV | 6 ad surcellum + _‘ad ignem sarmenticium, cf. Macrob. Sat. 7, 16, 23’ Sch; + intellegimus_ surculatum, surcello agitatum | 7 suffunde EV | + 8 fricabis _add. Hum ‘ex scripto codice’, nisi ille hunc locum + conmiscuit cum p. 23, 21 {+4+ 2, 4}, vel p. 25, 2 {+4+ 2, 9}. + 30, 3 {+4+ 2, 31}, neque enim in ullo inter ς codice legitur + hic_ fricabis | 9 tandem _Sch_, tantum EV | 10 olei V oleum E + + + +9+ (129) +Patinam de rosis+ accipies rosas et exfoliabis +album tolles, mittes in mortarium, suffundes liquamen, fricabis +postea mittes liquaminis cyathum unum semis, et +sucum per colum colabis accipies cerebella IV, enervabis +et teres piperis scripulos VIII suffundes ex suco, fricabis 5 +postea ova VIII frangis, <mittis> vini cyathum unum +semis et passi cyathum unum, olei modicum postea patinam +perunges et eam impones cineri calido, et sic impensam +supra scriptam mittes. cum cocta fuerit in thermospodio +piperis pulverem super asperges et inferes. +10+ (130) +Patina 10 +de cucurbitis+: cucurbitas elixas et frictas in patina +compones, cuminatum superfundes, modico oleo super +adiecto, fervere facias et inferes. +11+ (131) +Patina de apua+: +apuam lavas, ex oleo maceras, in Cumana compones, adicies +oleum, liquamen, vinum alligas fasciculos rutae et origam 15 +et subinde fasciculos apa † babtidiabis. cum cocta +fuerit, proicies fasciculos, et piper asperges et inferes. + + 1 rosis _Hum_ coris EV | rosas _Tor_ rosis EV | 2 tolles V + tollis E | 3 unu s V, IS E | 5 ex V, et E | 6 mittis _add. Vo_ | + 8 perunges E, perunges et eam perunges V | cinere EV _cf. p. 24, 6 + {+4+ 2, 5}_ | 11 cucurbitis ς, -tas EV | 13 apua abuam EV | + 15 rute et origanum et subinde <fasciculos rute et origanum et + subinde_ iteravit_ V> fasciculos apa babti diabis (apababdiabis V) + dum (cumς) cocta EV, _unde_ fasc cum apua (et apuam _Gi_) + elixabis. cum _Hum_ _fortasse_ fasc et apuam <elixabis et aceto> + baptizabis cum + + ++12+ (132) +Patina de apua sine apua+: pulpas piscis assi vel +elixi minutatim facies ita abundanter, ut patinam qualem +voles implere possis. teres piper et modicum rutae, suffundes +liquamen quod satis erit et olei modicum, et commisces +in patina cum pulpis, sic et ova cruda confracta, ut 5 +unum corpus fiat. desuper leniter compones urticas marinas, +ut non cum ovis misceantur. impones ad vaporem, ut +cum ovis ire non possint, et, cum siccaverint, super aspergis +piper tritum et inferes ad mensam. nemo agnoscet quid +manducet. 10 + + 1 de abua sine abua EV | 2 quale EV | 3 possit EV | 4 erit VE2, + erat E1 | 5 patina E, tina V | 6 unũ corpus V corpus unum E | + leniter E euiṭ V | 6 ire EV, coire _Sch ex +9+ 4, 2_ | 7 non E, + _om_ V | 8 et _Hum_, ut EV + + + +13+ (133) +Patinam ex lacte+: nucleos infundes et siccas +echinos recentes iam praeparatos habebis. accipies patinam, +et in eam compones singula infra scripta. mediana +malvarum et betarum et porros maturos, apios, holus molle +et viridia elixa, pullum carptum ex iure coctum, cerebella 5 +elixa, Lucanicas, ova dura per medium incisa. mittes longaones +porcinos ex iure Terentino farsos, coctos, concisos, +iecinera pullorum, pulpas piscis aselli fricti, urticas marinas +pulpas ostreorum, caseos recentes. alternis compones, +nucleos et piper integrum asparges. ius tale perfundes: 10 +piper, ligusticum, apii semen, silfi. coques. at ubi cocta +fuerit, lacte colas, cui cruda ova commisces, ut unum corpus +fiat, et super illa omnia perfundes. cum cocta fuerit, +<addes> echinos recentiores, piper asperges et inferes. + + 2 echinos _Baseggio_, eos EV | iam praeparatos _Baseqgio_, + inpreparatos EV | habebis ς habetis (ab- F) EV} | 3 scripta EV | + 4 holus molles EV | 5 carptum ex _Sch ex +6+ 9, 13_, raptum et EV | + 6 lucanicas _Sch_, lucania EV | 7 coctos V, -us E | 8 pollorum EV | + aselli _Hum_, ascelli EV | 11 at E, ad V, _item l. 19 {+4+ 2, 14}_ | + 12 lactem EV | 14 addes _vel_ mittes _add. Vo_ | echinos _Tor_, + echino V, enchino (-ono E1) E + + ++14+ (134) +Patinam Apicianam sic facies+: <accipies> frusta +suminis cocti, pulpas piscium, pulpas pulli, ficedulas vel +pectora turdorum cocta et quaecumque optima fuerint; +haec omnia concides diligenter praeter ficedulas. ova vero +cruda cum oleo dissolvis. teres piper, ligusticum, suffundes 5 +liquamen, vinum, passum, et in caccabum mittis ut calefiat, +et amulo obligas. antea tamen pulpas concisas universas +illuc mittes, et sic bulliat. at, ubi coctum fuerit, levabis +cum iure suo et in patellam alternis de trulla refundes +cum piperis granis integris et nucleis pineis, ita ut per 10 +singula coria substernas diploidem, dein laganum similiter; +quotquot lagana posueris, tot trullas impensae desuper +adicies. unum vero laganum fistula percuties et super +impones. piper asparges. ante tamen illas pulpas ovis +confractis obligabis, et sic in caccabum mittes cum impensa. 15 +patellam aeneam qualem debes habere infra ostenditur. + + 1 accipies _add. Vo ex l. 28 {+4+ 2, 15}_ | frustra EV | + 5 dissoluęṇḍis E | 9 patella EV | 10 grana integra EV | + 11 _an_ pro singulis coriis_?_ | dein _Sch_, in EV, inde + _Furlanetto_ | 12 quotquot ς, quodquo EV | impensae _Hum. ex + p. 27, 7 {+4+ 2, 15}_, imples EV | 15 inpensam E, impensã + (m _adrasa in_ n) V | 16 aeneã V, aeneum E | infra] _ubi?_ + + ++15+ (135) +Patina cotidiana+: accipies frusta suminis cocti, +pulpas piscium coctas, pulpas pulli coctas. haec omnia +concides diligenter. accipias patellam aeneam, ova confringes +in caccabum et dissolves. adicies in mortarium +piper, ligusticum, fricabis, suffundes liquamen, vinum, passum, 5 +oleum modice, reexinanies in caccabum, facies ut +ferveat. cum ferbuerit, et obligas. pulpas, quas subcultrasti, +in ius mittis. substerne diploides.... patinam aeneam, et +trullam plenam pulpae, et disparges oleum, <et> laganum +pones similiter. quotquot lagana posueris, tot trullas impensae 10 +adicies. unum laganum fistula percuties, a superficie +versas in discum, in superficiem pones. piper asperges +et inferes. +16+ (136) +Patina versatilis vice dulcis+: nucleos +pineos, nuces fractas et purgatas, attorrebis eas, teres +cum melle, pipere, liquamine, lacte, ovis, modico mero et 15 +oleo. + + 1 frustra EV | 2 cocti _l. 13 {+4+ 2, 14}_, coctam E, coctum V, + cocta ς | 3 concides _Hum ex l. 15 {+4+ 2, 14}_, condies EV + _cf. p. 30, 28 {+4+ 2, 36}_ | accipias V, -es E | 4 mortarium V, + -io E | 7 _fortasse_ ferveat, et amulo obligas. cum fervuerit, + pulpas | 8 substerne E, -nere V | diplodies EV; _deest verbum; an_ + diploides: <confundes>_?_ | 6 et ς _om._ EV | 10 quotquot E, + quodquo V | lagana α _cf. 26, 23 {+4+ 2, 14}_, lagas EV | 12 in + superficiem E, insuper insup̣ficiem V | 13 _praeceptum +4+ 2, 16 + fere i.q. +4+ 2, 2_ | dulcis _Hum_, dulci V, dulce E | + 14 attorebis α, atorrebas EV + + ++17+ (137) +Patellam tyrotaricham ex quocumque salso +volueris+: coques ex oleo, exossabis. et cerebella cocta, +pulpas piscium, iocuscula pullorum, ova dura, caseum +mollem excaldatum, haec omnia calefacies in patella. teres +piper, ligusticum, origanum, rutae bacam, vinum, mulsum, 5 +oleum, <in> patella ad lentum ignem <pones> ut coquatur. +ovis crudis obligabis, adornabis, cuminum minutum asparges +et inferes. +18+ (138) +Patellam siccam: isicia de thursione+: +enervabis, concides minutatim. teres piper, ligusticum, +origanum, petroselinum, coriandrum, cuminum, rutae 10 +bacam, mentam siccam, ipsum thursionem. isicia deformabis. +<Adicies> vinum, liquamen, oleum. coques. coctum +in patellam collocabis, ius in ea facies: piper, ligusticum, +satureiam, cepam, vinum, liquamen, oleum. <In> patellam +pones ut coquatur. ovis obligabis, piper asparges et inferes. 15 + + 1 thirotarricam EV | salso EV, pisce salso _cod. Hummelbergii, at + cf. p. 28, 12 {+4+ 2, 21}. 16 {+4+ 2, 22} al._ | 3 pulpas V1, + pulpis EV2 | 6 in _et_ pones _add. Gi_ | 7 adornabis _Baseggio_, + adordinabis EV | 8 siccam esicia EV, esitiatam _Gi; adi. desidero + quale_ Siculam | tursone EV | 9 eneruabis EV, _exspectabam_ + exossabis | 11 turtionem EV | _an_ inde formabis? | 12 adicies + _add. Gi_ | 14 in _Hum (an ex suo codice?), om._ EV + + ++19+ (139) +Patellam ex holisatro+: elixas ex aqua nitrata, +exprimis in patellam. teres piper, ligusticum, coriandrum, +satureiam, cepam, vinum, liquamen, acetum, oleum transferes +in patellam, coques, amulo obligas. thymum et piper +minutum asparges et de quacumque herba, si volueris 5 +facies ut supra. +20+ (140) +Patina de apua fricta+: apuam lavas, +ova confringes et cum apua commisces. adicies liquamen, +vinum, oleum, facies ut ferveat, et cum ferbuerit, mittes +apuam. cum duxerit, subtiliter versas. facies ut coloret, +oenogarum simplex perfundes piper asparges et inferes. 10 + + 1 patellam E, -a V | 6 _admodum simile praeceptum de lagitis + +4+ 2, 26_ | apua lauas EV | 7 apia EV + + ++21+ (141) +Patina ex lagitis et cerebellis+: friges ova dura, +cerebella elixas et enervas, gigeria pullorum coques. haec +omnia divides praeter piscem, compones in patina, praemixta +salsum coctum in medio pones. teres piper, ligusticum, +suffundes <passum>, ut dulce sit. piperatum mittes 5 +in patinam, facies ut ferveat cum ferbuerit, ramo rutae +agitabis et amulo obligabis. +22+ (142) +Patina mullorum loco +salsi+: mullos rades, in patina munda compones, adicies +<olei quod satis est et salsum interpones. facies> ut ferveat. +cum ferbuerit, mulsum mittes aut passum. piper asparges 10 +et inferes. +23+ (143) +Patina piscium loco salsi+: + pisces qualeslibet 11 +curatos friges, in patinam compones, adicies olei quod +satis est et salsum interpones. facies ut ferveat. cum ferbuerit, +mittes mulsam et ius agitabis. + + 1 lagitis EV2, lagatis V1 | dura _sic_ EV | 2 gigeria _Hum_, + cizeria E, cizema V | quoques V, coquis E | 5 passum _vel_ mulsum + _add. Hum_ | dulce E, dulcis V | 8 mullos EV2, mullo V1 | + 9 olei--facies _add. Sch ex l. 12_ | 11 Patina V, -am E | loco + salsi E, locos alfi V | 14 mulsam _sic_ EV | ius agitabis ς, + insagitabis EV, _an_ in se agitabis? _cf. p. 30, 16 {+4+ 2, 33}_ + + + +24+ (144) +Patina piscium+: +pisces qualeslibet rades et curatos mittes. cepas siccas Ascalomas +vel alterius generis concides in patinam et pisces +super compones. adicies liquamen, oleum. cum coctum +fuerit, salsum coctum in medio pones. addendum acetum 5 +asparges et coronam bubulam. +25+ (145) +Patellam Lucretianam+: +cepas pallachanas purgas (viridia earum proicies), +in patinam concides liquaminis modicum, oleum et aquam +dum coquitur, salsum crudum in medium ponis. at ubi cum +salso prope cocta fuerit, mellis cocleare asparges, aceti et 10 +defriti pusillum. gustas. si fatuum fuerit, liquamen adicies, +si salsum, mellis modicum. et coronam bubulam aspergis, +et bulliat. +26+ (146) +Patinam de lagitis+: lagitas rades, +lavas, ova confringis et cum lagitis commisces. adicies +liquamen, vinum, oleum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, 15 +oenogarum simplex perfundis. piper asperges et inferes. + + 2 curatos _Hum_, duratos EV | ascalomas _a_, -nas EV | 6 coronam + EV, cunilam _Sch ex Plin 19, 165_ bubulã V, -lum _corr. in_ -lam + E | 7 pallachanas (pala- E) EV, _cf. +9+ 1, 1 et Plin. nat. + 19, 105_ | 8 et VE2, ex E1 | 10 mellis _Tor_ melle EV | 11 defreti + E, -thi V | fuerit _Hum_, efuerit EV, exuerit ς, exierit _Sch_ | + 13 et bulliat _Sch_, ut bulliat EV | _cf. +4+ 2, 20_ | + 14 conmiscis EV + + ++27+ (147) +Patina zomoteganon+: a crudo quoslibet pisces lavas, +in patina compones. adicies oleum, liquamen, vinum, cocturam, +fasciculum porri, coriandri. dum coquitur, teres piper, +ligusticum, origanum <et coctum> fasciculum, de suo +sibi fricabis, suffundes ius de suo sibi, ova cruda dissolves, 5 +temperas. exinanies in patinam, facies ut obligetur. cum +tenuerit, piper asparges et inferes. +28+ (148) +Patina solearum+: +soleas battues et curatas compones in patina. adicies +oleum, liquamen, vinum. dum coquitur, teres piper, ligusticum, +origanum, fricabis, suffundes ius, ova cruda et 10 +unum corpus facies. super soleas refundes, lento igni coques. +cum duxerit, piper asparges et inferes. +29+ (149) +Patina +de piscibus+: piperis unciam, caroeni heminam, conditi +heminam, olei unc. II. +30+ (150) +Patina de pisciculis+: uvam +passam, piper, ligusticum, origanum, cepam, vinum, liquamen, 15 +oleum. transferes in patellam. cum cocta fuerit, +adicies in ipsam pisciculos coctos. amulo obligas et inferes. + + 1 _idem praeceptum praebent excerpta Vinithari in codice + Salmasiano §13_ | zomoteganona (-ne E) crudos EV, pisces + inotogonon _exc. Salm. bis in indice_, pisces inotocano _§11_, + pisces inotogono a crudo _§13, cf. §361_ | lavas _exc., om._ EV | + 2 cocturam _Brandt_, coctum EV, _om. exc._ | 4 ligisticum _exc._, + libustici E2V, liuestici E1 | origanum et coctum _Vo ex exc._ (et + fasciculos quos elixasti), origani EV | 5 fricabis E, frigabis V, + _om. exc._ | 6 obligetur (-&’ V) EV, obliget _exc._ | 7 tenuerit + EV, bene tenuerit _exc._ | aspergis E, aspargas V | _§28 idem + praeceptam in exc. Salm. §19 _ | 8 solearum EV, soliarum ex obis + _exc._ | battues et curatas EV, rades purgas _exc.; cf. Plin. nat. + 9, 68_ ferula verberatus | 9 _post_ vinum _addunt exc._ fasciculum + porri et coriandri semen | ligusticum EV, modicũ _exc._ | + 10 fricabis EV, _om. exc._ | ius EV, iux suo sibi _exc._ | oua + cruda EV, adicies iuri dicim cruda oua _exc._ | et in unum _exc._, + ut unum EV | 11 facies EV _exc._ | 14 uuam E, uuas V + + ++31+ (151) +Patina de piscibus dentice, aurata et +mugile+: accipies pisces, curatos subassabis, postea eos +in pulpas carpes. deinde ostrea curabis. adicies in mortarium +piperis scripulos VI, suffundes liquamen, fricabis, +postea adicies liquaminis cyathum unum, vini cyathum 5 +unum, mittes in caccabum et olei unc. III et ostrea. oenogarum +facies fervere. cum ferbuerit, patinam perunges et +in pulpam supra scriptam mittes et in condituram de +ostreis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, franges ova XI, +infundes super ostrea. cum strinxerint, piper asparges et 10 +inferes. +32+ (152) +Patina de pisce lupo+: teres piper, cuminum, +petroselinum, rutam, cepam, mel, liquamen, passum, olei +guttas. +33+ (166) +Patina de sorbis calida et frigida+: accipies +sorba, purgas, in mortario fricabis, per colum colabis, +cerebella enervabis IV cocta, mittes in mortario piperis 15 +scripulos VIII, suffundes liquamen, fricabis. adicies sorba, +in se contemperabis, franges ova VIII, adicies cyathum +liquaminis unum. patinam mundam perunges et in thermospodio +pones, et sic eam impensam mittes, ac subtus +supra thermospodium <calidam> habeat cum cocta fuerit, 20 +piper minutum asparges et inferes. + + 1-2 dentice aurata et mugile _Hum_, denticem auratam et mugillem + EV | 3 carpeas EV (_i._ carpęs _archetypi_) _cf. p. 20, 16 + {+3+ 14}_ | 6 et ostrea ς, ea hostrea EV | 7 feruiere E | + perungis EV | 9 XI _Sch_ XL V, quadraginta E; _p. 24, 25 + {+4+ 2, 8} in simili iure_ oua VI | 13 sorbas EV | 17 frangis EV | + 18 unum ς uinum EV | 20 calidam _add. Vo ex l. 34 {+4+ 2, 36}_ | + 21 aspargis EV + + + +34+ (167) +Patina de Persicis+: +Persica duriora purgabis, frustatim concides, elixas, +in patina compones, olei modicum superstillabis et cum +cuminato inferes. +35+ (168) +Patina de piris+: pira elixa et purgata +e medio teres cum pipere, cumino, melle, passo, liquamine, 5 +oleo modico. ovis missis patinam facies, piper super +asparges et inferes. +36+ (169) +Patina urticarum calida et +frigida+: urticam accipies, lavas, colas per colum, exsiccabis +in tabula, eam concides. teres piperis scripulos X, +suffundes liquamen, fricabis. postea adicies liquaminis 10 +cyathos II, olei uncias VI. caccabus ferveat. cum ferbuerit, +coctum tolles ut refrigescat postea patinam mundam perunges, +franges ova VIII et agitabis. perfundes, subtus +supra cinerem calidam habeat. <cum> cocta <fuerit>, piper +minutum asparges et inferes. +37+ (170) +Patina de Cydoneis+: 15 +mala Cydonia cum porris, melle, liquamine, oleo, defrito +coques et inferes, vel elixata ex melle. + + 1 persicis E, piscis V | 2 frustratim EV | 6 super E2V, _om._ + E1 | 9 concides V, condies E, _cf. p. 26, 30 {+4+ 2, 15}_ | + 12 perungues _sic_ EV | 13 agitabis V, -tas E | 14 calidam _sic_ + EV | cum cocta fuerit _Gi ex l. 19 {+4+ 2, 33}_, coctam EV | + 15 cidoneis, _at 2_ cydonia EV | 16 defrito _Brandt_, defricato EV + + +III. MINVTAL DE PISCIBVS VEL ISICIIS. 1. +1+ (171) +Minutal +marinum+: <pones> pisces in caccabum, adicies liquamen, +oleum, vinum, cocturam. porros capitatos, coriandrum minutatim +concides, isiciola de pisce minuta facies et pulpas +piscis cocti concerpis, urticas marinas bene lotas mittes. 5 +haec omnia cum cocta fuerint, teres piper, ligusticum, origanum, +fricabis, liquamen suffundes, ius de suo sibi, exinanies +in caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas, +coagitas. piper asparges et inferes. +2+ (172) +Minutal Terentinum+: +concides in caccabum albamen de porris minutatim, 10 +adicies oleum, liquamen, cocturam, isiciola valde +minuta, et sic temperas ut tenerum sit. isicium Terentinum +facies: inter isicia confectionem invenies. ius tale +facies: piper, ligusticum, origanum, fricabis, suffundes liquamen, +ius de suo sibi, vino et passo temperabis. mittes 15 +<in> caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas. +piper asparges et inferes. + + 2 <pones> _add. Gi_ | 4 pulpas pisces E, pul pasces (pis _ss. man. + rec._) V | 5 concerpis _Hum_, concapis EV, cum cepis ς _male_ | + 9 coagitas _Gi ex l. 27 {+4+ 3, 3}_, cum ferbuerit (feruu- V) + agitas EV | aspargis EV | 11 ualde minuta _Sch_, uel deminuta (-ta + _ex_ -ttĭ _corr._ V) EV | 13 inter esiciam EV | invenies: _in + nostra epitoma non legitur_ | 16 in ς, _om._ EV | tracta EV | + 17 piperis aspergis EV + + + +3+ (173) +Minutal Apicianum+: oleum, +liquamen, vinum, porrum capitatum, mentam, pisciculos, +isiciola minuta, testiculos caponum, glandulas porcellinas. +haec omnia in se coquantur. teres piper, ligusticum, coriandrum +viride vel semen, suffundis liquamen, adicies 5 +mellis modicum et ius de suo sibi, vino et melle temperabis. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractam confringes, +obligas, coagitas. piper asparges et inferes. +4+ (174) +Minutal +Matianum+: adicies in caccabum oleum, liquamen, cocturam, +concides porrum, coriandrum, isicia minuta. spatulam 10 +porcinam coctam tessellatim concides cum sua sibi +tergilla. facies ut simul coquantur. media coctura mala +Matiana purgata intrinsecus, concisa tessellatim mittes. +dum coquitur, teres piper, cuminum, coriandrum viride +vel semen, mentam, laseris radicem, suffundes acetum, 15 +mel, liquamen, defritum modice et ius de suo sibi, aceto +modico temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractam +confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. + + 3 caponum α, capronum EV _cf. Varro rust. 3, 9, 3_; caprorum + _suo iure sprevit Sch_ | 4 quoquatur EV | 7 facies E, -as V | + 8 aspargis EV | 9 matianum _sic_ EV | 11 coctã, -am _ex_ -im + _corr._ E | 13 maziana EV | 14 uiridem EV | 15 suffundes E, -is V | + 18 asparges V, -is E + + ++5+ (175) +Minutal dulce ex citriis+: adicies in caccabo oleum, +liquamen, cocturam, porrum capitatum, concides coriandrum +minutatim, spatulam porcinam coctam et isiciola +minuta. dum coquitur, teres piper, cuminum, coriandrum +<viride> vel semen, rutam viridem, laseris radicem, suffundis 5 +acetum, defritum, ius de suo sibi, aceto temperabis. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, citrium purgatum intro +foras, tessellatim concisum et elixatum in caccabum mittes. +tractam confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. + + 2 cocturum EV | 3 et isiciola ς, et siciola EV | 4 dum V, _item, + sed_ d _in loco adraso_, E | cumino EV | 5 viride(m) _add. Tor_ | + _post_ uel _erasae duae litterae_ (ap _?_) _in_ V | ruta EV | + radicem _bis scripsit_ E | 7 purgatum V, -utum E | 9 tracta V, + tracṭạtum E | aspargis EV | inferes V, -as _corr. in_ -es E + + ++6+ (176) +Minutal ex praecoquis+: adicies in caccabum +oleum, liquamen, vinum, concides cepam Ascaloniam aridam, +spatulam porcinam coctam tessellatim concides. his +omnibus coctis teres piper, cuminum, mentam siccam, +anethum, suffundis mel, liquamen, passum, acetum modice, 5 +ius de suo sibi, temperabis. praecoqua enucleata mittis, +facies ut ferveant, donec percoquantur. tractam confringes, +ex ea obligas. piper asparges et inferes. +7+ (177) +Minutal ex +iecineribus et pulmonibus leporis+: invenies inter +lepores quemadmodum facies. adicies <in> caccabum liquamen, 10 +vinum, oleum, cocturam, porrum et coriandrum +concisum, isicia minuta, spatulam porcinam coctam tessellatim +concisam, et in eundem caccabum inmittes. dum +coquitur, teres piper, ligusticum, origanum, ius de suo sibi, +vino et passo temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, 15 +tractam confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. ++8+ (178) +Minutal ex rosis+: eodem iure supra scripto, +sed passum plus adicies. + + 1 praecoquis _Hum_, praecoques EV, -que α | caccabo EV | + 2 concides (i _ex_ e _in_ E) EV | ascaloniam E, ascoliniam V | + 3 concides EV2, _om._ V1 | 4 omnib. V, hominibus E | cumi inum E | + 6 praecoqua _Hum_, p̅coqui EV | 7 tractam _Tor_, fracta EV | + confringis E, -es V | 8 ex EV, et ex _Sch_ | aspargis EV | 9 inter + lepores _scil. +8+ 8, 5_ | 10 adicies V, adies E | in _om. _EV + _hic_ | 11 coctura EV _hic_ | porrorum EV _hic, cf. p. 31, 29 + {+4+ 3, 4}_ | 13 inmittes (inme- E1) EV _hic_ | 14 ligustium E | + 16 fractã (fratitam E1) EV | aspargis EV | 18 adicies V, -as E + + +IV. TISANAM VEL SVCVM. 1. (179) +Tisanam sic facies+: +tisanam lavando fricas, quam ante diem infundes. impones +supra ignem [calidum]. cum bullierit, mittes olei satis et +anethi modicum fasciculum, cepam siccam, satureiam et +coloefium, ut ibi coquantur propter sucum. mittes coriandrum 5 +viride et salem simul tritum et facies ut ferveat. +cum bene ferbuerit, tolles fasciculum et transferes in alterum +caccabum tisanam sic, ne fundum tangat propter combusturam. +lias <bene> et colas in caccabulo super acronem +coloefium. teres piper, ligusticum, pulei aridi modicum, 10 +cuminum et silfi frictum, ut bene tegatur. suffundis <mel>, +acetum, defritum, liquamen, refundis in caccabum super +coloefium acronem. facies ut ferveat super ignem lentum. + + {Transcriber’s Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipe +5+ 5, 1.} + + 1 _fere idem praeceptum redit +5+ 5, 1_ | 3 calidum _inepta + correctio, cf. ad p. 40, 23_ | 5 coloefium _Tor_, coloedium EV + _hic_, coleuium (-inum E1) _p. 40, 25_ EV, colocasium _Hum_ | + 6 sale EV | 9 lyas _Hum_, ligas EV | bene EV _p. 40, 29 om._ EV + _hic_ | super EV _p. 40, 30_, supra EV _hic_ | 10 coloefrium EV, + _cf. p. 40, 30_ | 11 mel EV _p. 41, 2, om._ EV _hic_ | 12 super + _Gi_, sed EV _et hic et p. 41, 3_ | 13 coloefium EV _cf. p. + 41, 3_ | facias EV + + ++2+ (180) +Tisanam barricam+: infundis cicer, lenticulam, pisam. +defricas tisanam et cum leguminibus elixas. ubi bene bullierit, +olei satis mittis et super viridia concidis porrum, +coriandrum, anethum, feniculum, betam, malvam, cauliculum +mollem. haec viridia minutatim concisa in caccabum 5 +mittis. cauliculos elixas et teres feniculi semen satis, +origanum, silfi, ligusticum. postquam triveris, liquamine +temperabis, et super legumina refundis et agitas. cauliculorum +minutas super concidis. + + {Transcriber’s Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipe +5+ 5, 2.} + + 1 barricam EV, taricham _Hum_, farricam _Sch; deest hoc nomen + p. 41, 4 ubi idem praeceptum redit_ | pisa EV | defricas EV + _p. 41, 5_, defrixas EV _hic_ | 4 feniculum EV _p. 41, 7_, + nuculum EV _hic_ | culiculum molle et uiridi minuta concisa EV, + _cf. p. 41, 8_ | 5 haec EV _p. 41, 8_, et EV _hic_ | 6 elixas + _p. 41, 9_, -xos EV _hic_ | 7 triueris _p. 41, 10_, tribueris EV + _hic_ | 8 et agites ς, iagites EV (i. ⁊agites _archetypi_), + agitas _p. 41, 11_ | colicolorum EV | 9 minutas EV _et hic et + p. 41, 12_, minuta _Hum_, minutias _Tor_ + + +V. GVSTVM. 1. +1+ (181) +Gustum versatile+: albas betas minutas, +porros requietos, apios, bulbos, cocleas elixas, gigeria +pullorum <et> ascellas, isicia coques ex iure. perungis +patinam et folia malvarum substernis et praemixta holera +componis sic ut laxa <mentum habeant>, permisces bulbos 5 +inversos, Damascena, cocleas, isicia, Lucanicas breves concidis, +liquamine, oleo, vino, aceto ponis ut ferveat. cum +ferbuerit, teres piper, ligusticum, zingiber, pyrethrum modicum, +fricabis, suffundis et facies ut bulliat patina. ova +complura confringis et ius mortarii reliquum commoves, 10 +commisces, patinam obligabis. dum ducit, oenogarum ad +eam sic facies: teres piper, ligusticum, fricabis, suffundis +liquamen et vinum, passo temperabis vel vino dulci. temperabis +in caccabulo, mittis olei modicum, facies ut ferveat. +cum ferbuerit, amulo obligas. patinam versas in lancem, 15 +folia malvarum ante tollis, oenogaro perfundis, insuper +piper aspargis et inferes. +2+ (182) +Gustum de holeribus+: +condies bulbos liquamine, oleo et vino. cum cocti fuerint, +iecinera porcelli et gallinarum et ungellas et ascellas divisas +<adicies>. haec omnia cum bulbis ferveant. cum 20 +ferbuerint, teres piper, ligusticum, suffundis liquamen, vinum +et passum, ut dulce sit, ius de suo sibi suffundis, revocas +in bulbos. cum ferbuerint, ad momentum amulo obligas. + + 2 requetos V, requietas E | cocleas elixas V, coclios alixas E | + gigeria pullorum _Hum_, gingibera pullorum V, iap- _an_ lapullorum + E | 3 et _add. Vo, cf. l. 19_ | axillas _Tor. i._ ascellas _cf. + l. 19_, aucellas EV | proungis EV | 4 folia V, filia E | + praemixta E2V, perm- E1 | 5 laxamentum habeant _Gi ex p. 53, 10 + {+7+ 7, 1} al._, laxa EV | bulbos V, pulbos E | 6 damascenas EV | + 11 conmiscis EV | ducit _Hum_, ducis EV | 13 dulce VE2, dulces E1 | + 14 mittis olei modicum V, olei modicum mittis E | 15 uersas V, + uersa E | 16 profundis EV | 17 holeribus (ol- V) EV _vix recte; + exspectamus_ bulbis | 18 et _om._ E1 | fuerint E2V, -it E1 | + 19 ascellas (axillas _iam Tor_) _Vo_, scellas EV, aucellas _Hum_ | + 20 adicies _add. Gi_ bubis ferueat EV + + ++3+ (183) +Gustum de cucurbitis farsilibus+: cucurbitas a +latere subtiliter ad modum tessellae oblongae decidis et +excavas et mittis in frigidam. impensam ad eas sic facies: +teres piper, ligusticum, origanum, suffundis liquamen, cerebella +cocta teres, ova cruda dissolves et mittes ut unum 5 +corpus efficias; liquamine temperabis. et cucurbitas supra +scriptas non plene coctas ex ea impensa imples. de tessella +sua recludis, surclas et coctas eximis et frigis. oenogarum +sic facies: teres piper, ligusticum, suffundis vinum et liquamen +passo temperabis, olei modicum mittis in caccabum 10 +et facies ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas, et +cucurbitas frictas oenogaro perfundis et piper aspargis et +inferes. +4+ (184) +Gustum de praecoquis+: duracina primotina +[pusilla praecoquia] purgas, enucleas, in frigidam +mittis, in patina componis. teres piper, mentam siccam, 15 +suffundis liquamen, adicies mel, passum, vinum et acetum. +refundis in patinam super praecoqua, olei modicum mittis +et lento igni ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. piper +aspargis et inferes. + + 1 cucurbitas EV | 2 decidas EV | 3 eas _Sch_, eam EV | 5 mittes EV, + misces _Sch exp. 48, 14 {+6+ 9, 14}_ pariter mittes _Tor_ | 7 ex E, + et ex V | 8 eximes E, exhimes (ime _in loco adraso_) V | 9 facies + V, -as E | 12 et cucurbitas--oenogaro per _et_ et piper--inferes + _et v. 13_ De praeco _in_ V _scripsit manus altera in spatiis + adrasis_ | 13 precoquiis dureina (-acina ς) primotica EV | + 14 pusilla precoquia EV, _sed glossa videtur apposita ad_ + primotica | 15 conṭẹṛẹṣ (ss. ponis) E | 17 patina + EV | precoquia EV + + + + +LIB. V. OSPREON + +I. pultes. II. lenticula. III. pisa. IV. concicla. V. tisana et alica. +VI. fabaciae virides et Baianae. VII. faenum Graecum. VIII. faseoli et +cicer. + + lib. V _in tit._ ospreo E, ostreo V, _at in calce libri_ + ospreo EV | _cap._ VI fabacia EV balanae E | VII fenum V, feno + (ũ _s._ o) E + + +I. PVLTES. 1. (186) +Pultes Iulianae sic coquuntur+: +alicam purgatam infundis, coques, facies ut ferveat. cum +ferbuerit, oleum mittis, cum spissaverit, lias diligenter. +adicies cerebella duo cocta et selibram pulpae quasi ad +isicia liatae, cum cerebellis teres et in caccabum mittis. 5 +teres piper, ligusticum, feniculi semen, suffundis liquamen +et vinum modice, mittis in caccabum supra cerebella et +pulpam. ubi satis ferbuerit, cum iure misces. ex hoc paulatim +alicam condies, et ad trullam permisces et lias. ut +quasi sucus videatur. +2+ (187) +Pultes cum iure oenococti+: 10 +pultes oenococti iure condies, copadia, similam sive alicam +coctam hoc iure condies, et cum copadiis porcinis apponis +aenococti iure conditis. + + _V 1, 1 fere idem praeceptum redit V 1, 4_ | 2 alica purgata EV | + 3 lias _Sch_, ligas EV | 5 liate _sic_ EV | 8 ferbuerit _Hum_, + fuerit EV _cf. p. 36, 14 {+5+ 1, 4}_ | 9 lias _sic_ EV | + 10 oenococti EV, oenogari cocti _Tor_ | 11 pultes bene (beno V) + cocti EV, pultes oenogari bene (bene _om. Hum_) cocti | 13 oeno + cocti EV, oenogari cocti _Hum_; _cf. +8+ 7, 11. 16 Exc. §21 + Petron. 47, 10. 74, 4_ + + + +3+ (188) +Pultes tractogalatae+: lactis +sextarium et aquae modicum mittes in caccabo novo et +lento igni ferveat. tres orbiculos tractae siccas et confringis +et partibus in lac summittis. ne uratur, aquam miscendo +agitabis. cum cocta fuerit, ut est, super agninam mittis. 5 +(189) ex melle et musteis cum lacte similiter facies, salem et +oleum minus mittis. +4+ (185) +Pultes+: alicam purgatam infundis, +coques. cum ferbuerit, oleum mittis. cum spissaverit, adicies +cerebella duo cocta et selibram pulpae quasi ad isicia +liatae, cum cerebellis teres et in caccabum mittes. teres 10 +piper, ligusticum, feniculi semen, suffundis liquamen et +meri modicum, et mittis in caccabum supra cerebella et +pulpam. ubi satis ferbuerit, cum iure misces. ex hoc paulatim +alicam condies, et lias ut quasi sucus videatur. + + 1 tractogalatae _Hum_, tractogalę EV, _cf. +6+ 9, 13_ | + 2 mittes V, -is E | 3 sorbiculos EV | 5 agitabis ς, sagittabis + EV | agninam _Gi_, ignem EV, inguen _Sch_ | 6 ex melle et _Gi_, + melle ex EV | 7 alicam E, alicã (_virgula erasa_) V | 8 dum EV | + 10 liate _sic_ EV | 13 ferbuerit _Hum_, fuerit EV, _cf. p. 35, 23 + {+5+ 1, 1}_ | misces V1 -is V2E | 14 et lias _p. 35, 24 + {+5+ 1, 1}_, sed us EV _hic_ | 15 ex fondilos siue fondilis + (_post_ ex _erasa_ s _in_ E) EV + + +II. LENTICVLA. 1. +1+ (190) +Lenticula ex sfondylis+ [sive +fondilis]: accipies caccabum mundum, <mittes, coques>. +adicies in mortarium piper, cuminum, semen coriandri, +mentae, rutae, puleium, fricabis, suffundis acetum, adicies +mel, liquamen et defritum, aceto temperabis, reexinanies 5 +in caccabo. sfondylos elixatos teres et mittis ut ferveant. +cum bene ferbuerint, obligas. adicies in boletari oleum +viride. +2+ (191) +Lenticulam de castaneis+: accipies caccabum +novum, et castaneas purgatas diligenter mittis. adicies +aquam et nitrum modice, facies ut coquatur. cum coquitur, 10 +mittis in mortario piper, cuminum, semen coriandri, mentae, +rutae, laseris radicem, puleium, fricabis. suffundis acetum, +<adicies> mel, liquamen, aceto temperabis, et super +castaneas coctas refundis. adicies oleum, facies ut ferveat. +cum bene ferbuerit, tudiclabis [ut in mortario teres]. gustas: 15 +si quid deest, addes. cum in boletar miseris, addes +oleum viride. + +3+ (192) +Aliter lenticulam+: coquis. cum despumaverit, 17 +porrum et coriandrum viride supermittis. <teres> +coriandri semen, puleium, laseris radicem, semen mentae +et rutae, suffundis acetum, adicies mel, liquamine, aceto, 20 +defrito temperabis, adicies oleum, agitabis. si quid opus +fuerit, mittis. amulo obligas, insuper oleum viride mittis, +piper aspargis et inferes. + + 2 mittes coques _add. Hum_ | 3 inmortarium V, imor- E | 4 menta + EV | pulei EV, _at cf. l. 12 et p. 37, 5 {+5+ 2, 3}_ | + 6 spyondilos EV | 7 ferbuerint V, -it E | 8 uiridem EV | de + castaneis _bis scriptum in EV_ | 10 coquitur V, -atur E | + 11 mentae E, mentã V | 13 adicies _add. Gi_ | 15 tudiclabis _Hum + (cf. Varro Men. 287 Cels. 4, 25, 6 Marcell. med. 14, 44 Plin. med. + p. 104, l. 6)_, tutunclabis EV, turundabis _Sch; cf. p. 38, 26 + {+5+ 3, 6}_ | ut (_sic_ EV)--teres _ut glossema inclusit Vo_ | + gustas V, guttas E | 16 addes V, -is E | 17 uiridem EV | + despumaveris EV, _at cf. l. 10 {+5+ 3, 1}. p. 38, 5 {+5+ 3, 3}. + 39, 5. 22. 28 {+5+ 3, 9; +5+ 4, 3; +5+ 4, 4}_ | 18 teres _add. + Gi_ | 20 mel P, melle EV | 22 uiridem EV | 24 Pisa. pisum EV + + +III. +1+ (193) PISA. 1. Pisam coques. cum despumaverit, porrum, +coriandrum et cuminum supra mittis. teres piper, ligusticum, +[careum hoc est caravita] careum, anethum, ocimum +viride, suffundis liquamen, vino et liquamine temperabis, +facies ut ferveat cum ferbuerit, agitabis. si quid defuerit, 5 +mittis et inferes. +2+ (194) +Pisam farsilem+: <pisam> coques. cui +oleum mittis. <accipies> abdomen, et mittis in caccabum +liquamen et porrum capitatum, coriandrum viride. imponis +ut coquatur. isicia minuta facies quadrata, et coques simul +turdos vel aucellas vel de pullo concisa et cerebella prope 10 +cocta cum iuscello coques. Lucanicas assas, petasonem +elixas, porros ex aqua coques, nucleorum heminam frigis. +teres piper, ligusticum, origanum, zingiber, ius abdominis +fundis, lias. angularem accipies, qui versari potest, et +omentis tegis. oleo perfundis, deinde nucleos aspargis et 15 +supra pisam mittis ut tegas fundum angularis, et sic componis +supra petasonis pulpas, porros, Lucanicas concisas. +iterum pisam supermittis. item alternis aptabis obsonia, +quousque impleatur angularis. novissime pisam mittis, ut +intus omnia contineat. coques in furno vel lento igni imponis, 20 +ut ducat ad se deorsum. ova dura facies, vitella +eicies, in mortario mittis cum pipere albo, nucleis, melle, +vino candido et liquamine modico. teres et mittis in vas +ut ferveat. cum ferbuerit, pisam mittis in lancem, et hoc +iure perfundis. hoc ius candidum appellatur. 25 + + 3 careum hoc est carauita (_sic_ V, caruitam E) careum EV, + _glossema eiecit Sch_ | ocymum uiridem EV | 6 pisam _add. Gi_ | + 7 accipies _add. Vo_ | 10 concisa _Sch_, conciso V, deconciso E | + 12 porros _Hum_, porro EV | 13 gingiber E, geng- V | 14 qui + versari _Baseggio_, conuersari (cou- V) EV | 15 perfundis _Gi_, + prof- EV | et _Hum_, ut EV | 19 pisadmittis EV | 23 liquamines + (s _erasa_) E | 4 hoc ius E, ocius V + + + +3+ (195) +Pisam Indicam+: +pisam coques. cum despumaverit, porrum et coriandrum +concidis et mittis in caccabum ut ferveat et accipies +sepias minutas, sic quomodo sunt cum atramento +suo, ut simul coquantur. adicies oleum, liquamen et vinum, 5 +fasciculum porri et coriandri. facies ut coquantur. cum +coctum fuerit, teres piper, ligusticum, origanum, carei modicum, +suffundis ius de suo sibi, vino et passo temperabis +sepias minutatim concidis et in pisam mittis. piper asparges +<et inferes. +4+ (196) +Aliter+:> pisam coques, agitabis et mittis 10 +in frigidam. cum refrigeraverit, denuo agitabis. concidis +cepam minutatim et albamentum ovi, oleo et sale condies, +aceti modicum adicies. in boletari vitellum ovi cocti colas, +insuper oleum viride mittis et inferes. +5+ (197) +Pisam Vitellianam +sive fabam+: pisam coques, lias. teres piper, 15 +ligusticum, zingiber, et super condimenta mittis vitella +ovorum, quae dura coxeris, mellis unc. III, liquamen, vinum +et acetum. haec omnia mittis in caccabum et condimenta +quae trivisti. adiecto oleo ponis ut ferveat. condies +pisam, lias, si aspera fuerit. mel mittis et inferes. + +6+ (198) +Aliter 20 +pisam sive fabam+: ubi despumaverit, teres mel, liquamen, +caroenum, cuminum, rutam, apii semen, oleum et +vinum. tudiclabis. cum pipere trito et cum isiciis inferes. + + 1 Pisum (-am V) Indicum pisum EV | 9 pisum EV | asparges V, -gis + E | 10 et inferes _add. Gi_ | Aliter _add. Gi_ | pisum V, ipsum E | + 11 denuo _Vo_, deinde EV; _cf. p. 50, 24 {+7+ 4, 3}. 53, 13 + {+7+ 7, 1}. 62, 10 {+8+ 6, 6}_ | 12 ouiṇoleo E | 13 boletari + _Hum_, boletam EV | 14 uiridem EV | uitellianam EV, uitellinam + ς | 16 gingiber E, geng- V | 17 III E, III teres V | uinum _ex_ + uirium E | 18 acetum E, aceta V condi///menta (_erasae_ men; -ta + _corr. ex_ tum_?_) E, condimentum V | 19 quae EV, quod ς | + 20 mel _Tor_, melle EV | 21 pisa siue faba EV | dispumauerit EV | + 23 tudiculabis _Hum_, tutunclabis EV, turundabis _Sch; cf. + p. 37, 1 {+5+ 2, 2}_ + + ++7+ (199) +Aliter pisam sive fabam+: despumatam subtrito lasere +Parthico, liquamine et caroeno condies. oleum modice +superfundis et inferes. +8+ (200) +Pisam adulteram versatilem+: +coques pisam. cerebella vel aucellas vel turdos +exossatos a pectore. Lucanicas, iecinera, gigeria pullorum 5 +in caccabum mittis, liquamen, oleum. fasciculos porri capitati, +coriandrum viride concidis, et cum cerebellis coques. +teres piper, ligusticum et liquamen. +9+ (201) +Pisam sive fabam +Vitellianam+: pisam sive fabam coques. cum despumaverit, +mittis porrum, coriandrum et flores malvarum. dum 10 +coquitur, teres piper, ligusticum, origanum, feniculi semen, +suffundis liquamen et vinum, <mittis> in caccabum, adicies +oleum. cum ferbuerit, agitas. oleum viride insuper mittis +et inferes. + + 1 lasare EV | 2 liquamine P, -men EV | 3 adulteram (d _ex_ 1) E | + 4 cerebellam EV | 5 pec///tore (_erasae_ ca) E | gizeria EV | + 7 fascilos E | porri _corr. in_ -o E | 10 f̣ẹfabam coques E | + 13 mittis _add. Gi_ | 14 uiridem EV + + +IV. CONCHICLA. 1. +1+ (202) +<Conchiclam> cum faba+: coques. +teres piper, ligusticum, cuminum, coriandrum viride, suffundis +liquamen, vino et liquamine temperabis, mittis in +caccabum, adicies oleum. lento igni ferveat et inferes. + + 1 Concicla EV, _et semper_ conci- _deinceps_ | <conchiclam> _add. + Vo_ | 3 liquamine _Hum_, liquamen in ea EV + + ++2+ (203) +Conchiclam Apicianam+: accipies Cumanam mundam, +ubi coques pisam, cui mittis Lucanicas concisas, isiciola +porcina, pulpas, petasonem. teres piper, ligusticum, origanum, +anethum, cepam siccam, coriandrum viride, suffundis +liquamen, vino et liquamine temperabis. mittis in 5 +Cumanam, cui adicies oleum, pungis ubique, ut combibat +oleum. igni lento coques ita ut ferveat et inferes. + +3+ (204) +Conchiclam 7 +de pisa simplici+: pisam coques. cum despumaverit, +fasciculum porri et coriandri mittis. dum coquitur +teres piper, ligusticum, origanum, fasciculum, de suo 10 +sibi fricabis, suffundis <liquamen, vino et> liquamine temperabis, +mittis <in Cumanam>. super adicies oleum, et +lento igni ferveat, et inferes. +4+ (205) +Conchicla Commodiana+: +pisam coques. cum despumaverit, teres piper, ligusticum, +anethum, cepam siccam, suffundis liquamen, vino 15 +et liquamine temperabis. mittis in caccabum ut combibat. +deinde ova quattuor solves, in sextarium pisae mittis, agitas, +mittis in Cumanam, ad ignem ponis, ut ducat, et inferes. + + 2 pisum EV | 3 petasonem EV, -nis _Sch ex p. 37, 26 {+5+ 3, 2}_ | + 6 ut combibat _Hum_, et cum bibat EV _cf. v. 16_ | + 8 dispumauerit E | 9 coandri E | 10 origani P, _at cf. p. 29, 10 + {+4+ 2, 27}_ | 11 liquamen vino et _add. Hum ex v. 15; cf. add._ | + 12 in cumanam _Gi_, in caccabum _add. Hum; cf. p. 40, 1 + {+5+ 4, 4}_ | 14 dispumauerit (-rit _in loco adraso_) E | 16 cum + bibat V, bibat E, _cf. v. 6_ | 17 Deinde E2V, Dein E1 | + 18 cumana EV + + ++5+ (206) +Aliter conchiclam sic facies+: concidis pullum +minutatim, liquamine, oleo et vino ferveat. concidis +cepam, coriandrum minutum, cerebella enervata, mittes in +eundem pullum. cum coctus fuerit, levas et exossas. concides +minutatim cepam et coriandrum, colas ibi pisam 5 +coctam non conditam. accipies conchiclarem, pro modo +componis varie. deinde teres piper, cuminum, suffundis ius +de suo sibi. item in mortario ova duo dissolves, temperas, +ius de suo sibi suffundis pisae integre elixae, vel nucleis +adornabis, et lento igni fervere facies et inferes. + +6+ (207) +Aliter 10 +conchiclatus pullus vel porcellus+: exossas pullum +a pectore, femora eius iungis in porrectum, surculo +alligas, et impensam [concicla farsilis] paras. et farcies +alternis pisam lotam, cerebella, Lucanicas et cetera. teres +<piper>, ligusticum, origanum et zingiber, liquamen suffundis, 15 +passo et vino temperabis. facies ut ferveat, et, cum +ferbuerit, mittis modice. et impensam cum condieris, alternis +in pullo componis, omento tegis et in operculo deponis +et in furnum mittis, ut coquantur paulatim, et inferes. + + 1 concidis E2V, condis E1 | 3 cepa EV | eneruatas EV | 4 levas + _Sch_, lauas EV | 8 mortario (-io _ex_ -ia) E | 9 nuncleis E | + 11 concicla conciclatus EV, conchicla farsilis sive conchiclatus + _Hum cf. v. 13_ | exossas _Hum_, exossatus EV | 13 inpensam + concicla farsilis paras EV; _glossema eiecit Sch, titulo + praefixerat Hum_ | 15 piper _add._ V3, _om._ EV1 | gingiber EV | + 17 impensam _Sch_, ipsam EV, pisam _Hum_ | cum condieris E2V, cum + dieris E1 | 19 coquantur _sic_ EV + + +V. TISANAM ET ALICAM. 1. +1+ (208) +Alicam vel sucum +tisanae sic facies+: tisanam vel alicam lavando fricas, +quam ante diem infundis. Imponis supra ignem. cum bullierit, +mittis olei satis et anethi modicum fasciculum, cepam +siccam, satureiam et coloefium, ut ibi coquantur. propter 5 +sucum mittis coriandrum viride et salem simul tritum et +facies ut ferveat. cum bene ferbuerit, tollis fasciculum et +transferes in alterum caccabum tisanam, sic ne fundum +tangat propter combusturam. lias bene et colas in caccabo +super acronem coloefium. teres piper, ligusticum, pulei 10 +aridi modicum, cuminum silfi frictum, ut bene tegatur. suffundis +mel, acetum, defritum, liquamen, refundis in caccabum +super coloefium acronem. facies ut ferveat super +ignem lentum. +2+ (209) +Aliter tisanam+: infundis cicer, lenticulam +pisam, defricas tisanam et cum leguminibus elixas. 15 +ubi bene bullierit, olei satis mittis et super viridia concidis +porrum, coriandrum, anethum, feniculum, <betam, malvam +cauliculum> mollem. haec viridia minutatim concisa in +caccabum mittis. cauliculos elixas et teres feniculi semen +satis, origanum, silfi, ligusticum. postquam triveris, liquamine 20 +temperas et super legumina refundis. agitas. cauliculorum +minutas super concidis. + + {Transcriber’s Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipes +4+ 4, 1 (p. 33, l. 5-17) and +4+ 4, 2 + (p. 33, l. 18ff).} + + 1 _cf. +4+ 4, 1 p. 33, 5-17_ | 3 cum] ueldum cum EV (_i._ cum + _ss._ uel dum); _ex p. 33, 7_ calidum. cum _Hum_ | 5 coloefium + _cf. p. 33, 9_, coleuium E2V, coleuinum E1 | 8 alterum E, -ro V | + 9 ligas bene et colas EV | 10 acronem colouium (-inum E1) EV | + 11 silfi _p. 33, 15_, sil EV _hic_ | 13 super _Gi_, sed EV _et hic + et p. 33, 16_ | coloefrim EV _cf. p. 33, 17_ | 14 _idem praeceptum + p. 33, 18 {+4+ 4, 2} seqq._ | 15 elix///as (_erasa_ i) E | 17 betam + maluam culiculum molle EV _p. 33, 22, omiserunt hic_ | 18 haec EV + _hic_, et _p. 33, 22_ | uiridla E1 _ut vid._ | minutatim _Hum + utrubique_, minuta EV _p. 33, 22_, mina _hic_ | 19 coliculos EV, + _item_ col- _v. 11 {+5+ 5, 2}_ | 20 silfi EV _et hic et p. 33, 24_, + silfi piper ς | 21 agitas EV _hic_, iagites EV _p. 33, 25_ | + 22 minutas _sic_ EV _et hic et p. 33, 26_ + + +VI. FABACIAE VIRIDES ET BAIANAE. 1. (210) +Fabaciae +virides+ ex liquamine, oleo, coriandro viridi, cumino et +porro conciso coctae inferuntur. +2+ +Aliter: fabaciae frictae+ +ex liquamine inferuntur. +3+ +Aliter: fabaciae+ ex sinapi +trito, melle, nucleis, ruta, cumino et aceto inferuntur. 5 ++4+ +Baianas+ elixas minutatim concidis. ruta, apio viridi, +porro, aceto, oleo, liquamine, caroeno vel passo modico +inferes. + + 1 baianae E, baganae V, _cf. capitula_ | 3 conciso V, concis E | + 5 et _Hum_, ex EV | 6 apio V, opio E + + +VII. FAENVM GRAECVM. (211) _Faenum graecum_ ex liquamine oleo et vino. + + +VIII. FASEOLI ET CICER. +1+ 1. +Faseoli virides et cicer+ ++2+ ex sale, cumino, oleo et mero modico inferuntur. +Aliter +faseolus sive cicer+: frictos ex oenogaro et pipere +gustabis. et elixati, sumpto semine cum ovis, in patella +feniculo viridi, pipere, liquamine et caroeno modico pro +salso inferuntur, vel simpliciter, ut solet. + + 1 faseoli (-li _ex_ -les) uirides E | 3 fasiolus E | 4 elixatis + (eax- E1) EV ouis EV, lobis _Hum_ (λοβοῖς) _vocabulo apud + Romanos inaudito_ | 5 uiride EV | pipere et _Hum_, piper et EV | + 6 simpliciter V, simpliter E | ut _Tor_, et EV + + + + +LIB. VI. AEROPETES + +I. In struthione. II. In grue vel anate perdice turture palumbo +columbo et diversis avibus. III. In turdis. IV. In ficedulis. +V. In pavo. VI. In fasiano. VII. In ansere. VIII. In pullo. + + LIB. VI _tit._ Aeropetes _Hum_, Tropetes (-is E _hic_) _et hic et + in subscriptione_ EV | _capitula:_ I._hic omisit_ V; in strutione + E | IV fecetulis (fet- E) EV + + +I. IN STRVTHIONE. 1. (212) +In struthione elixo+: piper, +mentam, cuminum assum, apii semen, dactylos vel caryotas, +mel, acetum, passum, liquamen et oleum modice +et in caccabo facies ut bulliat. amulo obligas, et sic partes +struthionis in lance perfundis, et desuper piper aspargis 5 +si autem in condituram coquere volueris, alicam addis ++2+ +Aliter <in> struthione elixo+: piper, ligusticum, thymum +aut satureiam, mel, sinape, acetum, liquamen et +oleum. + + 1 IN STRVTIONE V, IN STRVCTIONE E, _post (item l. 5. 7)_ struti- + EV2 | 2 menta EV | 5 lance V, lace E | 6 conditurã V, -rum _corr. + in_ -ram E | 7 in _om._ EV | 8 sinaper (r _erasa_) E + + +II. IN GRVE VEL ANATE PERDICE TVRTVRE PALVMBO +COLVMBO ET DIVERSIS AVIBVS. 1. +1+ (213) +Gruem +vel anatem+ lavas et ornas et includis in olla. adicies +aquam, salem, anethum, dimidia coctura decoques, dum +obduretur, levas et iterum in caccabum mittis cum oleo 5 +et liquamine, cum fasciculo origani et coriandri. prope +cocturam defritum modice mittis, ut coloret. teres piper, +ligusticum, cuminum, coriandrum, laseris radicem, rutam, +caroenum, mel, suffundis ius de suo sibi, aceto temperas. +in caccabo reexinanies ut calefiat, amulo obligabis. imponis 10 +in lance et ius perfundis. +2+ (214) +In grue <vel> in anate vel +in pullo+: piper, cepam siccam, ligusticum, cuminum, +apii semen, pruna [uel] Damascena enucleata, mulsum, acetumi +liquamen, defritum, oleum et coques gruem. (215) cum coquis, +caput eius aqua quam non contingat, sed sit foris ab 15 +aqua. cum cocta fuerit, de sabano calido involves gruem +et caput eius trahe: cum nervis sequetur, ut pulpae vel +ossa remaneant; cum nervis enim manducare non potes. + + 2 columbo V, _om._ E | 3 et ornas _Gi_, uel ornas EV, ornas _Hum_ | + 5 leuas V, lauas E | 7 coloret V, coleret E | 11 grue vel in] grue + in EV, grue uel ς | 12 cepam V, capam E | cumiminum E | 13 pruna + _Hum_, pruna uel EV, _cf. +10+ 2, 1_ | mulsum _Gi_, mustum EV _cf. + +10+ 2, 1_ | 14 grue EV | 15 aqua quam non contingat (non tingat V) + EV; quam non _i ‘quam minime’_ | ab aqua (aquã V) EV | 16 sauano + EV | 17 ut pulpe (-pe _ex_ -be) E, ut in pulpe V | 18 potest V, + poṣtest E; _cf. p. 50, 20 {+7+ 4, 2}_ + + ++3+ (216) +Gruem vel anatem ex rapis+: lavas, ornas et in olla +elixabis cum aqua, sale et anetho dimidia coctura. rapas +coque, ut exbromari possint. levabis de olla, et iterum lavabis, +et in caccabum mittis anatem cum oleo et liquamine +et fasciculo porri et coriandri. rapam lotam et minutatim 5 +concisam desuper mittis, facies ut coquatur. modica +coctura mittis defritum ut coloret. ius tale parabis: piper, +cuminum, coriandrum, laseris radicem, suffundis acetum et +ius de suo sibi, reexinanies super anatem ut ferveat. cum +ferbuerit, amulo obligabis, et super rapas adicies. piper 10 +aspargis et adponis. +4+ (217) +Aliter in gruem vel anatem elixam+: +piper, ligusticum, cuminum, coriandrum siccum, +mentam, origanum, nucleos, caryotam, liquamen, oleum, +mel, sinape et vinum. +5+ (218) +Aliter gruem vel anatem assam+: +eas de hoc iure perfundis: teres piper, ligusticum, 15 +origanum, liquamen, mel, aceti modicum et olei. ferveat +bene. mittis amulum et supra ius rotulas cucurbitae elixae +vel colocasiae ut bulliant. si sunt, et ungellas coques et +iecinera pullorum. in boletari piper minutum aspargis et +inferes. +6+ (219) +Aliter in grue vel anate elixa+: + piper, ligusticum, 20 +apii semen, erucam vel coriandrum, mentam, +caryotam, mel, acetum, liquamen, defritum et sinape. idem +facies et si in caccabo assas. + + 2 elixabis P, exiliabis EV | 3 leuabis de V, lauabis de E | + 6 modica EV, media _Sch_ | 11 grue E | 12 elixam E, in elixam V | + piper ligusticum E, ligusticum piper V | 15 assam _Hum_, assas EV | + 18 colocasiae E, colocas V | ungellas _Sch_, ungellae EV | + 19 iecinera V, iocinerẹa | E boletari V, -rio E | 20 elixa V, + alixa E | 21 erucam E, -ca V | uel ς, et EV | coriandri EV | + mentam E, -a V | 23 facies P, faciet EV + + +III. IN PERDICE ET ATTAGENA ET IN TVRTVRE +ELIXIS. 1. +1+ (220) <+In perdice+>: piper, ligusticum, apii semen, +mentam, myrtae bacas vel uvam passam, mel, vinum, acetum, +liquamen et oleum. uteris frigido. <+Aliter+> +2+ (221) +perdicem+: +cum pluma sua elixabis et madefactam depilabis. 5 +[perdices coctura]. occisa perdix potest ex iure coqui, ne +indurescat; si † dierum fuerit, elixa coqui debet. + +3+ (222) +In perdice 7 +et attagena et in turture+: piper, ligusticum +mentam, rutae semen, liquamen, merum et oleum. +calefacies. 10 + + 1 perd ic///ę (_erasa_ r _vel_ i) E | attagena V, adtagenẹa + E | 2 in perdice _add. Vo_ | 3 mirtae _Sch_, mirtam et EV | mel + _Hum_, uel EV | 4 Aliter _add. Gi_ | 5 elixabis _Hum_, elixas + (-ias E) ibi EV; _vide tamen an_ ibi _sit pro_ deinde _ut p. 40, 6 + {+5+ 4, 5} et_ et _delendum_ | 6 perdices EV, perdicẽ P; + _glossam marginalem agnovit Brandt; cf. Sitz.-Ber. p. 23 s._ | + ne E, ñ V | 7 dierum EV, dura P, _latet aliud_ + + +IV. IN PALVMBIS COLVMBIS [+auibus in altile et +in fenicoptero+]. + 1. +1+ (223) +In assis+: piper, ligusticum, coriandrum, 2 +careum, cepam siccam, mentam, ovi vitellum, +caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum et vinum. +2+ (224) +Aliter +<in> elixis+: piper, careum, apii semen, petroselinum, 5 +condimenta moretaria, caryotam, mel, acetum, vinum, +oleum et sinape. +3+ (225) +Aliter+: piper, ligusticum, petroselinum, +apii semen, rutam, nucleos, caryotam, mel, acetum, liquamen, +sinape et oleum modice. +4+ (226) +Aliter+: Piper, ligusticum, +laser vivum, suffundis liquamen, vino et liquamine 10 +temperabis, et mittis super columbum vel palumbum. pipere +aspersum inferes. + + 1 palumbus E | auibus--fenicoptero _delevit Sch; illud_ altile + _videtur ortum ex p. 45, 11 {+6+ 5, 7}_ aliter avem _vel ex + p. 45, 9 {+6+ 5, 6}_ altiliorem | 5 in P, _om._ EV | 6 condimenta + _Hum_, -tam E, -tũ V | moretaria E, mortaria V | 7 Aliter E2V, + Alite E1 | 10 laser uiuum E, laserum uinum V, _cf. 46, 13. 25 + {+6+ 9, 2; +6+ 9, 5} exc. Salm. §25, Niedermann ad Marcell. med. + p. 157, 29_ | liquamen E, -ine V | 11 piper EV + + +V. IVS IN DIVERSIS AVIBVS. 1. +1+ (227) Piper, cuminum frictum, +ligusticum, mentam, uvam passam enucleatam aut +Damascena, mel modice. vino myrteo temperabis, aceto, +liquamine et oleo. calefacies et agitabis apio et satureia. ++2+ (228) +Aliter ius in avibus+: piper, petroselinum, ligusticum 5 +mentam siccam, cneci flos, vino suffundis, adicies Ponticam +vel amygdala tosta, mel modicum <cum> vino et +aceto, liquamine temperabis. oleum in pultarium super +ius mittis, calefacies, ius agitabis apio viridi et nepeta. +incaraxas et perfundis. +3+ (229) +Ius candidum in avem elixam+: 10 +piper, ligusticum, cuminum, apii semen, Ponticam +vel amygdala tosta vel nuces depellatas, mel modicum, liquamen, +acetum et oleum. +4+ (230) +Ius viride in avibus+: piper, +careum, spicam. Indicam, cuminum, folium, condimenta +viridia omne genus, dactylum, mel, acetum, vinum modice, 15 +liquamen et oleum. +5+ (231) +Ius candidum in ansere elixo+: +piper, careum, cuminum, apii semen, thymum, cepam, laseris +radicem, nucleos tostos, mel, acetum, liquamen et +oleum. +6+ (232) +Ad aves hircosas omni genere+: piper, ligusticum, +thymum, mentam aridam, calvam, caryotam, mel, 20 +acetum, vinum, liquamen, oleum, defritum, sinape. avem +sapidiorem et altiliorem facies et ei pinguedinem servabis, +si eam farina oleo subacta contextam in furnum miseris. ++7+ (233) +Aliter avem+: in ventrem eius fractas olivas novas mittis +et consutam sic elixabis. deinde coctas olivas eximes. 25 + + 3 damascena E, -nã V | myrtheo _Hum_, myrto EV | 4 liquamine E, + -men V et satureia E2V, _om._ E1 | 6 cneci flores _Sch_, eneci + flos EV _quod videtur pro indeclinabili vel pro neutro in usu + fuisse, cf._ aeris flos _Marcell. med. ed. Niedermann p. 297 II_ | + 7 cum _add. Gi_ | 9 api///o E uiridi V, -de _ex_ -do _vel_ -d& E | + 12 amigdalam tostam EV | depelatas V, depilatas E | 14 spica + indica EV | 19 genere _Sch_, gere EV | 20 mentã V, menta E | + 22 altiliorem _Sch_, altiorem EV _dubito an probe_ | 23 farina + oleo subacta _Hum_, farinam oleo subactam EV | 25 eximens EV + + +VI. IN PHOENICOPTERO. 1. +1+ (234) Phoenicopterum eliberas, +lavas, ornas, includis in caccabum, adicies aquam, +salem, anethum et aceti modicum, dimidia coctura alligas +fasciculum porri et coriandri, et coquatur. prope cocturam +defritum mittis, coloras. adicies in mortarium piper, 5 +cuminum, coriandrum, laseris radicem, mentam, rutam, fricabis, +suffundis acetum, adicies caryotam, ius de suo sibi +perfundis. reexinanies in eundem caccabum, amulo obligas, +ius perfundis et inferes. idem facies et in psittaco. + +2+ (235) +Aliter+: 9 +assas avem, teres piper, ligusticum, apii semen, sesamum 10 +frictum, petroselinum, mentam, cepam siccam, caryotam; +melle, vino, liquamine, aceto, oleo et defrito temperabis. + + 1 fenicoptero. fenicopterum EV | eliberas EV, elixabis α, elixas + _Hum_ | 3 et coquatur _Sch_, ut c. EV | 9 psittato EV | 11 cepã V, + capem E + + +VII. AVES OMNES NE LIQVESCANT: (236) cum plumis +elixare omnibus melius erit. prius tamen exenterantur per +guttur vel a navi † as sublata. + + 2 elixare _Gi_, elixate EV, -to _Sch_ | 3 vel a navi (_sic + Baseggio_) ac sub latera _Gi_, uel in abias sublata EV, vel in + ambigas sublatae _Hum_; _cf. p. 46, 10. 24 {+6+ 9, 2; +6+ 9, 5}_ + + +VIII. (237) <IN ANSERE.> +Anserem elixum calidum +ex iure frigido Apiciano+: teres piper, ligusticum, +coriandri semen, mentam, rutam, refundis liquamen et +oleum modice, temperas. anserem elixum ferventem sabano +mundo exsiccabis, ius perfundis et inferes. 5 + + 1 IN ANSERE _add. Vo_ | 2 ex _α,_ et EV | 3 liquãm V, -men _ex_ + -mine E1 + + +IX. <IN PVLLO.> 1. +1+ (238) +In pullo elixo ius crudum+: +adicies in mortarium anethi semen, mentam siccam, laseris +radicem, suffundis acetum, adicies caryotam, refundis liquamen, +sinapis modicum et oleo <et> defrito temperas +et sic mittis. (239) pullum anethatum mellis modico <et> liquamine 5 +temperabis. levas pullum coctum et sabano mundo +siccas, caraxas et ius scissuris infundis, ut combibat, et +cum combiberit, assabis et suo sibi iure penitus tangis. +pipere aspersum inferes. +2+ (240) +Pullum Parthicum+: pullum +aperies a navi et in quadrato ornas. teres piper, ligusticum, 10 +carei modicum; suffunde liquamen; vino temperas. +componis in Cumana pullum et condituram super pullum +facies. laser [et] vivum in tepida dissolvis, et in pullum mittis +simul, et coques. pipere aspersum inferes. +3+ (241) +Pullum +oxyzomum+: olei acetabulum maius, <laseris> satis modice, 15 +liquaminis acetabulum minus, aceti acetabulum perquam +minus, piperis scripulos sex, petroselini scripulum, +porri fasciculum. + + 1 IN PVLLO _add. Vo_ | 2 _fortasse ex +7+ 6, 13, praecepto + simillimo post_ mortarium _addendum_ piper _et v. 3_ mel _ante_ + liquamen | 4 oleo et _Vo ex +7+ 6, 13 p. 52, 30_, oleum EV | + 5 _a_ pullum anetatum _novum praeceptum ordiuntur_ EV, _vide an + recte; totum sic constituit Hum_: mittis <in> pullum anetatum + (_scil. ius ante descriptum_). <Aliter pullus>. Mellis modice + _eqs._ | modico et _Vo_, modice EV | 6 levas _Sch_, lauas EV | + 7 conuiuat et cũ conuiuerit (uiuerit _om._ con E) EV | + 8 penitus tangis _Vo_, pertangis _Hum_, pinnis tongis + (ton_̵̅̅gis E) EV | 9 pipere E, pip V | particum E, partiũ V | + 11 suffunde _sic_ EV | 13 vivum _Vo_, et uinum EV _cf. p. 44, 14 + {+6+ 4, 4}_ | in tepida _Baseggio_, interidas EV | 14 piper EV | + 15 oxizomum EV | olei V, oleum E | maiorem EV | laseris satis + _Gi_, satis EV | 16 _et_ 17 minorem EV | 17 scripulos E, -lis V | + petrosilenum (-lin-E) EV | scriptulum EV | 18 porros EV + + + +4+ (242) +Pullum Numidicum+: pullum curas, +elixas, lavas, lasere ac pipere <aspergis> et assas. teres +piper, cuminum, coriandri semen, laseris radicem, rutam, +caryotam, nucleos, suffundis acetum, mel, liquamen et +oleum, temperabis. cum ferbuerit, amulo obligas, pullum 5 +perfundis, piper aspergis et inferes. +5+ (243) +Pullum laseratum+: +pullum aperies a navi, lavabis, ornabis et <in> Cumana +ponis. teres piper, ligusticum, laser vivum, suffundis +liquamen, vino et liquamine temperabis, et mittis pullo. +coctus si fuerit, pipere aspersum inferes. + +6+ (244) +Pullum paroptum+: 10 +laseris modicum, piperis scripulos sex, olei acetabulum, +liquaminis acetabulum, petroselini modice. +7+ (245) +Pullum +elixum ex iure suo+: teres piper, cuminum, thymi +modicum, feniculi semen, mentam, rutam, laseris radicem, +suffundis acetum, adicies caryotam et teres; melle, aceto, 15 +liquamine et oleo temperabis <et in> pullum refrigeratum +et siccatum mittis; quem perfusum inferes. + + 1 numidicum E, -dum V | 2 lasere ac pipere aspergis et _Gi_, + laseras piper et EV, lasere et pipere aspersum _Hum_ | 6 laseratum + E, rasseratum V | 7 aperies a navi _Hum_, asperges anabi EV in P, + _om._ EV | 8 laser uiuum _sic_ EV, _cf. ad p. 44, 14 + {+6+ 4, 4 app.}_ | 9 pullo _Sch_, pullum EV | 10 piper EV | + paroptum _sic_ EV | 16 et α, ex EV et in _add. Vo_ | _a_ pullum + _nova sectio orditur in_ EV | 17 siccatum mittis _Hum_, mittis + siccatum EV + + + +8+ (246) +Pullum +elixum cum cucurbitis elixis+: iure supra scripto, +addito sinapi, perfundis et inferes. +9+ (247) +Pullum elixum cum +colocasiis elixis+: supra scripto iure perfundis et inferes. +<idem> facis et in elixum cum olivis columbadibus.... 5 ++10+ (248) non valde, ita ut laxamentum habeat, ne dissiliat +dum coquitur in olla, submissus in sportella. cum bullierit, +frequenter levas et ponis ne dissiliat. + +11+ (249) +Pullus Vardanus+: 13 +pullum coques iure hoc: liquamine, oleo, vino, <cui +mittis> fasciculum porri, coriandri, satureiae. cum coctus 10 +fuerit, teres piper, nucleos, <adicies liquaminis> cyathos +duos et ius de suo sibi suffundis et fasciculos proicies. +lacte temperas, et reexinanies mortarium supra pullum, +ut ferveat. obligas eundem albamentis ovorum tritis, ponis +in lance et iure supra scripto perfundis. hoc ius candidum 15 +appellatur. +12+ (250) +Pullum Frontonianum+: pullum praedura, +condies liquamine, oleo mixto, cui mittis fasciculum anethi, +porri, satureiae et coriandri viridis, et coques. ubi coctus +fuerit, levabis eum, in lance defrito perunges, piper aspargis +et inferes. 20 + + 3 sinape perfundis _Hum_, sinape piper fundis EV | 4 cologasiis + EV | 5 idem facis _Vo_, facit EV | elixum cum _Hum_, elixam et in + EV | columbadibus _Hum_, columbaribus (-bir E) EV; _post hoc + verbum lacunam indicavit Vo, deest praecepti initium cf. p. 48, 16 + {+6+ 9, 14 (253)}. 53, 10 {+7+ 7, 1 (290)}_ | 7 ollam _et_ + sportellam EV | 8 levas _Sch_, lauas EV | uardanus EV, Varianus + _Hum, cf. Sitz.-Ber. p. 34, 1_ | 9 cui mittis _add. Gi_ | + 10 satureie P, -reia EV | 11 adicies liquaminis _add. Gi_ | + 13 lacte _Hum_, lac EV | mortarium _Sch_, inmortarium EV | 14 ut + EV, et _Sch_ | tritis EV, tribus _Sch_ | 15 candidum V, _item, sed + altera_ d _a man. 2 in loco adraso_ E | 16 frontonianum E2V, + frotito- E1 | 18 satureie P, -reia EV | 19 levabis _Hum_, lauabis + EV, _item p. 48, 2 {+6+ 9, 13}._ + + + +13+ (251) +Pullus tractogalatus+: pullum coques +liquamine, oleo, vino, cui mittis fasciculum coriandri, cepam. +deinde, cum coctus fuerit, levabis eum de iure suo +et mittis in caccabum novum lac et salem modicum, mel +et aquae minimum, id est tertiam partem. ponis ad ignem 5 +lentum ut tepescat, tractum confringis et mittis paulatim, +assidue agitas, ne uratur. pullum illic mittis integrum vel +carptum, versabis in lancem, perfundis ius tale: piper +ligusticum, origanum, suffundis mel et defritum modicum, +et ius de suo sibi, temperas. in caccabulo facies ut bulliat. 10 +cum bullierit, amulo obligas et inferes. + +14+ (252) +Pullus farsilis+: 11 +pullum sicuti liquaminatum a cervice expedies. teres +piper, ligusticum, zingiber, pulpam caesam, alicam elixam, +teres cerebellum ex iure coctum, ova confringis et +commisces, ut unum corpus efficias. liquamine temperas et 15 +oleum modice mittis, piper integrum, nucleos abundanter. +fac impensam et imples pullum vel porcellum, ita ut laxamentum +habeat. (253) similiter in capo facies. ossibus eiectis +coques. +15+ (254) +Pullus leucozomus+: accipies pullum et ornas +ut supra. aperies illum a pectore. accipiat aquam et oleum 20 +Hispanum abundans. agitatur ut ex se amulet et humorem +consumat. postea, cum coctus fuerit, quodcumque porro remanserit +inde levas. piper aspargis et inferes. + + 2 oleo E, oleum V | 5 aquę minimum E, aquã eminimum V, aquae + eminam α | 67 carptum _Hum_, cariotum EV | lancem _Brandt_, + lance quem EV | defrito EV | 11 farsilis _Hum_, fusilis EV | + 12 sicuti liquaminatum _Brandt_, sicut ilique cuminatũ EV, sic + ne aliquid in eo remaneat _Hum_, sic ut aliquae pulpae in eo + remaneant _Gi ex p. 63, 27 {+8+ 7, 3}; breviter_ sicut aliqui + cuminatum _To; cf. p. 63, 27 {+8+ 7, 3}_ | 13 gingiber E, geng- V | + pulpam P, pulpem EV | aliquam EV | 15 commiscis EV | 16 abundanter + E, -tes V | 18 capo α, capso EV | 19 _titulum_ Pullus leucozomus + (leocozomus E, leocezumus V), _qui in_ EV _abiit post_ | + 20 pectore, _suo loco restituit Baseggio_ | 21 spanum EV | amulet + _Baseggio_, ambulet EV | 22 porro P, porri EV | 23 leuas V, leues E + + + + +LIB. VII. POLYTELES + +I. Vulvae steriles, callum, libelli, coticulae et ungellae. II. sumen. +III. ficatum. IV. ofellae. V. assaturae. VI. in elixam et in copadiis. +VII. ventricula. VIII. lumbuli et renes. IX. perna. X. iocinera sive +pulmones. XI. dulcia domestica et melce. XII. bulbi. XIII. fungi farnei +vel boleti. XIV. tubera. XV. in colocasia. XVI. cocleas. XVII. ova. + + LIB. VII: Incipit eiusdem politeles liber VII (oct septimus _sic_ + V) EV, Politeles E _in indice librorum_ | _capitula:_ I Vulua EV | + coticule E, cocticule (_altera_ c _erasa_) V | ungell(a)e EV | + VIII Lumboli V, Lumbi E | X iecinora V | XV cola cassia E, cola + casio V + + +I. VVLVAE STERILES, CALLVM, LIBELLI, COTICVLAE +ET VNGELLAE. 1. +1+ (258) +Vulvae steriles+: lasere Cyrenaico +vel Parthico, aceto et liquamine temperato appones. ++2+ +In vulva+ [et] +sterili+: piper, apii semen, mentam +siccam, laseris radicem, mel, acetum et liquamen. +3+ +Vulvae+ 5 +[et] +steriles+: pipere et liquamine, cum lasere Parthico +apponis. +4+ +Vulvae steriles+: pipere, liquamine et +condito modico apponis. +5+ (259) +Callum, libelli, coticulae, +ungellae+: cum pipere, liquamine, lasere apponis. +6+ (260) +Vulvam +ut tostam facias+, in cantabro involve et postea 10 +in muriam mitte et sic coque. + + 1 coticule E, co///ticule (_erasa_ c _vel_ t) V | 2 ungellae E, + ungulae V | laser (lasare _Sch_) uuluas et apices politeles liber + VII cirenaicum _sic_ EV, _in_ E _verba_ uuluas--VII _expuncta + sunt_ | cirenaicum uel parthicum (particũ V) EV | 4 et sterile + EV | mentẹm (a _supra_ ẹ) E | 6 et steriles EV | piper et + EV | cum E, _om._ V | lasere E, laceri V | 7 steriles V, ẹṭ + steriles E | pipere E, pip V | 8 libelli _sic_ EV _hic et in + indice: ferculum potest a forma convoluta nomen habuisse_ | + coticulae E, cocticule V, _videtur forma vulgaris pro_ costiculae | + 9 ungelle EV | cum pipere E, pip V | 10 facias α facies EV _cf. + p. 53, 16 {+7+ 7, 2}_ | 11 muria EV + + +II. +1+ (261) SVMEN. 1. Sumen elixas, de cannis surclas, sale +aspargis et in furnum mittis vel in craticulam. subassas. +teres piper, ligusticum, liquamen, mero et passo <temperabis>. +amulo obligas et sumen perfundis. +2+ (262) +Sumen plenum+: +teritur piper, careum, echinus salsus. consuitur et 5 +sic coquitur. manducatur cum allece <et> sinapi. + + 2 craticulam E, grat- V, _item p. 50, 3 {+7+ 3, 2} et saepius_ | + 3 temperabis _add. Gi_ | 5 hecinus EV | consuitur _Hum_, quo + suitur EV | 6 cummaleco (cũma- V) sinape EV + + +III. FICATVM. 1. +1+ (263) +In ficato oenogarum+: piper, thymum, +ligusticum, liquamen, vinum modice, oleum. +2+ (264) +Aliter+: +ficatum praecidis ad cannam, infundis in liquamine. +<teres> piper, ligusticum, bacas lauri duas. involves in +omento et in craticula assas et inferes. 5 + + 1 timũ V, timu E | 3 ad V, ut E _cf. p. 35, 24 {+5+ 1, 1}_ ad + trullam | 4 teres _add. Gi_ | 5 aucmento _sic_ EV; _cf._ omento + _p. 22, 8 {+3+ 20, 7}. 53, 22 {+7+ 8, 1}. 57, 4 {+7+ 16, 2} Athen. + 3, p. 106 E_ τῷ καλουμένῳ ἐπίπλῳ + + +IV. OFELLAE. 1. +1+ (265) +Ofellas Ostienses+: [in ofillam] designas +ofellas in cute, ita ut cutis sic remaneat. teres piper, +ligusticum, anethum, cuminum, silfium, bacam lauri unam, +suffundis liquamen, fricas, in angularem refundis simul +cum ofellis. ubi requieverint in condimentis biduo vel triduo, 5 +promis, surclas decussatim, et in furnum mittis. cum +coxeris, ofellas, quas designaveras, separabis et teres piper, +ligusticum, suffundis liquamen et passum modicum, +ut dulce fiat. cum ferbuerit, ius amulo obligas. ofellas +satias et inferes. +2+ (266) +Ofellas Apicianas+: ofellas exossas, 10 +in rotundum complicas, surclas, ad furnum admoves. postea +praeduras, levas et, <ut> humorem exspuant, in craticula +igni lento exsiccabis, ita ne urantur. teres piper, ligusticum, +cyperi, cuminum; liquamine et passo temperabis. cum +hoc iure ofellas in caccabum mittis. cum coctae fuerint, 15 +levas et siccas, sine iure, pipere asperso, et inferes. si pingues +fuerint, cum surclas, tollis cutem, potes et de abdomine +huiusmodi ofellas facere. +3+ (267) +Ofellae aprugineo +more+: ex oleo <et> liquamine condiuntur, et mittitur eis +condimentum, cum coctae fuerint. et super adicitur his, 20 +cum in foco sunt, conditura, et denuo bulliunt. piper tritum, +condimentum, mel, liquamen, amulum, cum iam bulliunt. +et sine liquamine et oleo elixantur, coquuntur et sic pipere +perfunduntur. <mittis> ius supra scriptum, et sic bulliunt. + + 1 ostienses _Hum_, otienses EV | in ofillam EV, _del. Baseggio; + cave legas_ in ovilla | designas _Hum_, -ans EV | 3 silfium _sic_ + EV | 5 obellis EV | requieuerint P, -rit EV | 6 promis _Sch_, ponis + EV | 12 et ut _Gi_, et EV, ut α | exspuant _Tor_, -at EV | + 13 urantur _Hum_, uratur EV | 14 ciperis EV | liquamen et EV | + 15 ouellas EV | 16 piper EV | 17 potes α, potest EV; _cf. + p. 43, 1 {+6+ 2, 2}_ | 18 Ofelle aprogeneo EV | 19 et _add. Gi_ | + 23 piper EV | 24 mittis _add. Vo_ + + ++4+ (268) +Aliter ofellae+: recte friguntur ut paene assae reddantur. +Liquaminis sumis cyathum, aquae cyathum, aceti cyasothum, +olei cyathum. simul mixtis et immissis in patellam +fictilem, frigis et inferes. +5+ (269) +Aliter ofellas+: in sartagine ++6+ abundanti oenogaro. piper asparges et inferes. +Aliter 5 +ofellas+: ofellae prius sale et cumino infusae in aquam +recte friguntur. + + 1 assae _Tor_, reddantur _Hum_, asso (ossa E) rodantur EV | + 2 sumis cyathum _Hum_, summi ciato EV | aquae ciatum V, aquae E | + 3 mixtis α, mixti EV + + +V. ASSATVRAE. 1. +1+ (271) +Assaturam+: assam a furno simplicum +salis plurimo conspersam cum melle inferes. ++2+ (272) +Aliter assaturas+: petroselini scripulos VI, asareos +scripulos VI, zingiberis scripulos VI, lauri bacas V, condimenti +<satis>, laseris radicis scripulos VI, origani scripulos 5 +VI, cyperis scripulos VI, costi modice, pyrethri scripulos +III, apii seminis scripulos VI, piperis scripulos XII, +liquaminis et olei quod sufficit. + +3+ (273) +Aliter assaturas+: myrtae 9 +siccae bacam exenteratam cum cumino, pipere, melle, +liquamine, defrito et oleo teres, et fervefactum amulas. 10 +carnem elixam sale subassatam perfundis, piper aspargis +et inferes. +4+ (274) +Aliter assaturas+: + piperis scripulos VI, ligustici 12 +scripulos VI, petroselini scripulos VI, apii seminis +scripulos VI, anethi scripulos VI, laseris radicis scripulos +VI, asareos scripulos VI, pyrethri modice, cyperis scripulos 15 +VI, carei scripulos VI, cumini scripulos VI, zingiberis +scripulos VI, liquaminis heminam, olei acetabulum. + +5+ (275) +Assaturas 17 +in collari+: elixatur et infunditur in fretali piper, +condimentum, mel, liquamen, et attorretur in clibano quousque +coquatur. elixum vero collare, si voles, sine conditura 20 +assas, et siccum calidum perfundis. + + 2 salis plurimi EV, sale plurimo _Tor_ | consp̣sam V, -sa E | + 3 petrosilene EV | asareos _Gi, cf. l. 19 {+7+ 5, 4}_ laser EV, + laseris P | 4 ging- EV | 5 satis _ex. gr. add. Vo_ | radicem EV | + 9 extenteratum EV | cumino V, -ne E | mel liquamen EV | + 12 ligusticũ EV | 13 petrosileni E, -num V | seminis E, semen + V | 14 radicem EV | 15 piretri E, peretri V | 16 cuminis E | ging- + E, geng- V | 17 ọḷẹị eminam olei V | 18 elixaṇtur + E | 19 attorretur _Hum_, atteritur EV | 21 siccum EV, _cf. p. + 45, 32 {+6+ 8}_, sucum P + + +VI. IN ELIXAM ET COPADIA. 1. (276) +Ius in elixam, +omnem+: piper, ligusticum, origanum, rutam, silfium, cepam +siccam, vinum, caroenum, mel, acetum, olei modicum. +persiccatam et sabano expressam elixam perfundis. ++2+ (277) +Ius in elixam+: piper, petroselinum, liquamen, acetum, 5 +caryotam, cepulam, olei modicum. perfundis calido iure. + + 1 IN ELIXAM ET COPADIA EV _hic, cf. index_ | 2 silfium _sic_ EV | + 4 persiccatam _Hum_, -tum EV | 5 petrosilenem EV | 6 cepullam EV, + _item p. 52, 7 {+7+ 6, 5}; cf. p. 58, 27 {+8+ 1, 7}_ + + ++3+ +Ius in elixam+: teres piper, rutam aridam, feniculi semen, +cepam, caryotam, liquamen et oleum. +4+ (278) +Ius candidum +in elixam+: piper, liquamen, vinum, rutam, cepam +nucleos, conditum, modicum de buccellis maceratis unde stringat, +oleum. cum coxerit, ius perfundis. +5+ (279) +Aliter ius candidum 5 +in elixam+: piper, careum, ligusticum, thymum, origanum, +cepulam, dactylum, mel, acetum, liquamen, oleum. + + 5 coxerit _scil. elixa_ EV, -is ς + + ++6+ (280) +In copadiis ius album+: piper, cuminum, ligusticum, +rutae semen, Damascena. infundis vinum, oenomeli et aceto +temperabis. <agitabis> thymo et origano. +7+ (281) +Aliter ius +candidum in copadiis+: piper, thymum, cuminum, apii +semen, feniculum, mentam, bacam myrtae, uvam passam 5 +mulso temperas. agitabis ramo satureiae. +8+ (282) +Ius in copadiis+: +piper, ligusticum, careum, mentam, nardostachyum, +folium, ovi vitellum, mel, mulsam, acetum, liquamen et +oleum. agitabis satureia et porro, amulabis. +9+ (283) +Ius album +in copadiis+: piper, ligusticum, cuminum, apii semen, 10 +thymum, nucleos infusos, nuces infusas et purgatas, mel, +acetum, liquamen et oleum. +10+ (284) +Ius in copadiis+: piper, apii +semen, careum, satureiam, cneci flos, cepulam, amygdala +tosta, caryotam, liquamen, oleum, sinapis modicum. defrito +coloras. +ll+ (285) +Ius in copadiis+: + piper, ligusticum, petroselinum, 15 +cepulam, amygdala tosta, dactylum, mel, acetum, +liquamen, defritum, oleum. +12+ (286) +Ius in copadiis+: ova +dura concidis, piper, cuminum, petroselinum, porrum coctum, +myrtae bacas, plusculum mel, acetum, liquamen, +oleum. +13+ (287) +<Ius> in elixam anethatum crudum+: piper, 20 +anethi semen, mentam siccam, laseris radicem, suffundis +acetum. adicies caryotam, mel, liquamen, sinapis modicum, +defrito <et> oleo temperabis. et hoc in collari porcino. + + 2 damascenas EV | 3 agitabis _add. Hum_ | origano E, pri- V | + 5 mentam EV, rutam ς | 7 careo EV | nardostacium EV | + 9 satureiã V | amulauis EV, amula ius ς | 13 cneci (cnechi V) + flos EV, cneci flores _Hum_ | 15 petrosilenem EV, _item 18_ | + 18 concidis _Sch_, incidis EV _cf. p. 53, l. 20 {+7+ 8, 1}_ | + 19 myrte (mirte V) uacas (aacas E) EV | 20 Ius P, _om._ EV | + elixã V, elixum E | _praeceptum simillimum +6+ 9, 1_ | anethatum + _Tor_, anetatam EV | 23 et _add. Gi_ | _an_ <bene uteris> et hoc + _vel simile? cf. p. 58, 12 {+8+ 1, 3}. 59, 24 {+8+ 2, 2}_ + + ++14+ (288) +Ius in elixam allecatum+: piper, ligusticum, careum, +apii semen, thymum, cepulam, dactylum, allecem colatum; +melle et vino temperas; apium viridem concisum super +aspargis, oleum mittis et inferes. + + 1 alecatum _Hum_, allegatam (-lig- V) EV careo EV | 3 uino E, + uinũ V | concisum _Sch_, incisum EV _cf. p. 52, 25 {+7+ 6, 12}_ + + +VII. VENTRICVLA. 1. +1+ (289) +Ventrem porcinum+ bene +exinanies, aceto et sale, postea aqua lavas, et sic hac impensa +imples: pulpam porcinam tunsam tritam, ita ut enervata +commisceas cerebella tria et ova cruda, cui nucleos +infundis et piper integrum mittis et hoc iure temperas. 5 +teres piper, ligusticum, silfium, anesum, zingiber, rutae +modicum, liquamen optimum et olei modicum. reples aquaticulum +sic ut laxamentum habeat, ne dissiliat in coctura. +surclas, amulas et in ollam bullientem summittis. levas +et pungis acu, ne crepet cum ad dimidias coctus fuerit, 10 +levas et ad fumum suspendis ut coloretur. et denuo eum +perelixabis, ut coqui possit, deinde liquamine, mero, oleo +modico <temperabis> (290) et cultello aperies et cum liquamine +et ligustico apponis. +2+ (291) +Ventrem ut tostum facias+, in +cantabro involve, postea in muriam mittis et sic coque. 15 + + 2 hac inpensa _Tor_, hanc inpensam EV | 3 tunsa (tonsa V) trita + EV | eneruiata EV | 6 silfium _sic_ EV | ging- E, geng- V | + 7 aqualiculum _Tor_, aqualicum EV | 9 amulas _Hum_, ambas EV | + 10 cum ad _Hum_, qua EV | coctus _Tor_, coctum EV | 11 coloretur + (o _altera corr. in_ e) V, coleretur E | 13 temperabis _add. Gi_ | + cum ς, eum EV | 15 mittis EV, _cf. p. 49, 12 {+7+ 1, 6}_ + + +VIII. LVMBI ET RENES. +1+ (292) +Lumbuli assi ita fiunt+: +aperiuntur in duas partes ita ut expansi sint, et aspergitur +eis piper tritum, nuclei et coriandrum concisum, +minutatim factum et semen feniculi tritum. deinde lumbuli +recluduntur [assi] et consuuntur et involvuntur omento et 5 +sic praedurantur in oleo et liquamine, inde assantur in +clibano vel craticula. + + 1 Lumbi et renes _sic_ EV _hic; cf. cap. VIII_ {_i.e. in ind._}| + 4 lumbuli recluduntur E, lumbolis ecluduntur V | 5 assi EV, + _del. Gi_ + + +IX. PERNA. 1. +1+ (293) +Pernam+, ubi eam cum Caricis plurimis +elixaveris et tribus lauri foliis, detracta cute tessellatim +incides et melle complebis. deinde farinam oleo subactam +contexes et ei corium reddis. et, cum farina cocta +fuerit, eximas furno et ut est inferes. + +2+ (294) +Pernae cocturam+: 5 +ex aqua cum Caricis cocta simpliciter, ut solet, inlata +cum buccellis, caroeno vel condito. melius, si cum +musteis. + + 2 tessellatim _Tor_, tessellam EV | 3 incidis EV | 4 contexes _Sch + ex p. 45, 10 {+6+ 5, 6}_, conteres EV | coreum EV | et _Hum_, ut + EV | 5 et ut est et feres E, ut est et inferes V | 7 caroeno P, + -ni EV | si cum _Baseggio_, sicut EV + + +X. (295) PETASONEM EX MVSTEIS: petasonem elixas cum +bilibri hordei et Caricis XXV. cum elixatus fuerit, decarnas +et arvillam illius candenti vatillo uris et melle contingis. +quod melius, missum in furnum, melle obligas. cum coloraverit, +mittis in caccabum passum, piper, fasciculum rutae, 5 +merum, temperas. cum fuerit temperatum, dimidium in +petasonem profundis et alia parte piperati buccellas +musteorum factas perfundis. cum sorbuerint, quod mustei +recusaverint, petasoni refundis. + + 2 bilibre EV | caricis E, cacis V | decarnas EV, decorias _Sch_ + ς | 3 aruillam _Baseggio_, armillam EV | 7 profundis _Hum_, + perf- EV | alia parte _Hum_, aliam partem EV | 8 factas P, fractas + EV | sorbuerint _Gi_, -rit EV | 9 recusaverint _Hum_, -rit EV + + +XI. (296) LARIDI COCTVRA: Tectum aqua cum multo anetho +coques, oleum modicum destillabis et modicum salis. + + 2 distillabis EV + + +XII. IECINORA SIVE PVLMONES. 1. (297) +Iecinera haedina +vel agnina sic coques+: aquam mulsam facies, et +ova <et> partem lactis admisces eis ut incisa iecinera sorbeant. +coques ex oenogaro, pipere asperso, et inferes. +2+ (298) +Aliter +[iecinera] in pulmonibus+: ex lacte lavas pulmones 5 +et colas quod capere possunt, et confringis ova duo +cruda, salis grana pauca, mellis ligulam, et simul commisces +et imples pulmones. (299) elixas et concidis. teres piper, +suffundis liquamen, passum, merum. pulmones confringis +et hoc oenogaro perfundis. 10 + + 1 Iecinora (-era E1) siue pulmones EV, _sed in_ E _adscriptum ante + v. 12, signis huc relegatum _ | 2 agnina ς, agmina EV | et ova + et _Gi_, et oua EV | 3 admiscis EV | 4 ex _Brandt_, et EV | piper + EV | 5 iecinera EV, _del. Hum_ | 6 confringis _Sch_, infringis EV; + _cf. p. 25, 21 {+4+ 2, 12}. 26, 26 {+4+ 2, 14}. 27, 1 {+4+ 2, 15} + al._ | dua V, dura E | 8 conmiscis EV | 9 confringis EV, + conpungis _Sch ex p. 55, 2 {+7+ 13, 2}. 57, 3 {+7+ 16, 2}_ + + +XIII. DVLCIA DOMESTICA ET MELCAE. 1. +1+ (300) +Dulcia +domestica+: palmulas vel dactylos excepto semine, nuce +vel nucleis vel pipere trito infercies. sale foris contingis, +frigis in melle cocto, et inferes. +2+ (301) +Aliter dulcia+: musteos +Afros optimos rades et in lacte infundis. cum biberint, in 5 +furnum mittis, ne arescant, modice. eximes eos calidos, +melle perfundis, compungis ut bibant piper aspergis et +inferes. +3+ (302) +Aliter dulcia+: + siligineos rasos frangis, et buccellas 8 +maiores facies. in lacte infundis, frigis, ex [in] oleo, +mel superfundis et inferes. +4+ (303) +<Aliter> dulcia+: piperato 10 +mittis mel, merum, passum, rutam. eo mittis nucleos, +nuces, alicam elixatam. concisas nuces Abellanas tostas +adicies, et inferes. +5+ (304) +Aliter dulcia+: piper, nucleos, mel, +rutam et passum teres, cum lacte et tracta coques. coagulum +coque cum modicis ovis. perfusum melle, aspersum 15 +<pipere> inferes. + + 1 et melce EV _hic et in indice_, ex melle _Hum, at cf. ad p. + 55, 26 {+7+ 13, 9}_ | 2 excoepto P, et cepto EV, _an_ exempto? | + 3 vel pipere trito _Hum_, uel piper tritum EV | sale _Hum_, sales + EV | 9 ex _Vo_, et in EV | 10 Aliter _add. Gi_ | piperato _(cf. + p. 20, 15 {+3+ 14}) Sch_, piperata EV | 12 auellanas EV | + 14 _tractam_ EV | coques EV, coges _Sch_ | coagulum EV, coagulatum + _Hum_ | 16 pipere _add. Baseggio_ + + + +6+ (305) +Aliter dulcia+: accipies similam, coques +[et] in aqua calida, ita ut durissimam pultem facias, +deinde in patellam expandis. cum refrixerit, concidis quasi +<ad> dulcia et frigis in oleo optimo. levas, perfundis mel, +piper aspergis et inferes. melius feceris, si lac pro aqua 5 +miseris. +7+ (306) +Tyropatinam+: accipies lac, quod adversus patinam +aestimabis, temperabis lac cum melle quasi ad lactantia, +ova quinque ad sextarium mittis, si ad heminam, +ova tria. in lacte dissolvis ita ut unum corpus facias, in +Cumana colas et igni lento coques. cum duxerit ad se, 10 +piper aspargis et inferes. +8+ (307) +Ova spongia ex lacte+: ova +quattuor, lactis heminam, olei unciam in se dissolvis, ita +ut unum corpus facias. in patellam subtilem adicies olei +modicum, facies ut bulliat, et adicies impensam quam +parasti. una parte cum fuerit coctum, in disco vertes, melle 15 +perfundis, piper aspargis et inferes. +9+ (308) +Melca+. ... stum +pipere et liquamine, vel sale, oleo et coriandro. + + 1 coques et E1V, et _del_ E2 | 2 aqua calida E, aquã calidã V | + durissimam pultem facias E, durissima pulte facies V | 4 ad _add. + Sch cf. v. 7 {infra}. p. 35, 24 {+5+ 1, 1}. 36, 10 {+5+ 1, 4}_ | + 5 aquam EV | 6 tiropatinam EV | aduersus V, aduersus quod E; quod + adversus _Vo, potest enim_ quod _in archetypo supra scriptum + fuisse_ | 8 eminam E, imina V | 10 cumana _Hum_, cuminata EV | + colas EV, collocas _Sch_ | 11 sfongia V, sfhongia E | 14 quam + parasti E, cõparasti (quã _ss._ V3) V | 26 Mel castum EV + _corrupte_; Melca. lac acidum _Sch; cf. Janko, Glotta II 38 ss._ | + _praeceptum totum valde decurtatum, cf. Paxamos in Geopon. 18, 21, + Colum. 12, 8, nisi breviter dixit_ Melcas: cum (_Brandt_) | + 17 pipere et liquamine E, pip et liquam̃ V | uel EV, mel _Sch_ + cum P + + +XIV. BVLBOS. 1. (309) +Bulbos+ oleo, liquamine, aceto inferes, +modico cumino asperso. +2+ +Aliter+: bulbos tundes atque +ex aqua coques, deinde oleo frigis. ius sic facies: thymum, +puleium, piper, origanum, mel, acetum modice et +si placet, et modice liquamen. piper aspargis et inferes. 5 ++3+ (310) +Aliter+: bulbos elixas in pultarium pressos, mittis thymum, +origanum, mel, acetum, defritum, caryotam, liquamen +et oleum modice. piper aspargis et inferes. (311) [Varro: ‘si +quid de bulbis, dixi: “in aqua, qui Veneris ostium quaerunt”, +deinde ut legitimis nuptiis in cena ponuntur, sed 10 +et cum nucleis pineis aut cum erucae suco et pipere’]. ++4+ (312) +Aliter. bulbos frictos+: oenogaro inferes. + + 1 oleo E, olei V | inferes E, -re V | 2 cumino E2V, cumuino E1 | + tundis EV, tondes _Gi_ | atque _Hum_, a quo EV, aqua α | + 5 placet et EV, placet _Hum_ | 6 elixas _Sch_, -xos EV | pulturium + E, -orium V | 7 caroetam EV | liquamen et _Sch_, liquamine EV | + 8 Varro--11 pipere _recte marginale fuisse archetypi dixit Sch; + cf. Sitz.-Ber. p. 24_ | si quid EV, si quidem _Sch _ | 9 buluis V, + puluis E | dixi EV, dixit ς | in aquam EV, iniquum _aliquos + legisse refert Hum_ | ostium EV, otium _Sch_ | 10 ut EV, in ς | + 11 suco E, sucũ V + + +XV. FVNGI FARNEI VEL BOLETI. 1. +1+ (313) +Fungi farnei+: +elixi, calidi, exsiccati oenogaro pipere accipiuntur, +ita ut piper cum liquamine teras. +2+ (314) +In fungis farneis+: +piper, caroenum, acetum et oleum. +3+ (315) +Aliter fungi farnei+: +elixi ex sale, oleo, mero, coriandro conciso inferuntur. 5 ++4+ (316) +Boletos fungos+: caroenum, fasciculum coriandri viridis. +ubi ferbuerint, exempto fasciculo inferes. +5+ (317) +Boletos +aliter+: calyculos eorum liquamine vel sale aspersos inferunt. ++6+ (318) +Boletos aliter+: thyrsos eorum concisos in patellam +novam perfundis, addito pipere, ligustico, modico 10 +melle. liquamine temperabis. oleum modice. + + 2 oenogaro _Hum_, in garo EV | piper EV | 3 teres EV | + 7 ferbuerint E, -rit V | buletos E | 8 caliculos EV | inferunt V, + -rum E | 10 nouam _varia lectio ap. Hum_, ouam EV + + +XVI. TVBERA. 1. +1+ (319) +Tubera+ radis, elixas, sale aspergis, +et surculo infiges. subassas, et mittes in caccabum +oleum, liquamen, caroenum, vinum, piper et mel. cum ferbuerit, +amulo obligas. tubera exornas et inferes. +2+ (320) +Aliter +tubera+: elixas et, asperso sale, in surculis adfigis et 5 +subassas. et mittes in caccabum liquamen, oleum viride, +caroenum, vinum modice et piper confractum et mellis +modicum, et ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas, et tubera +compunges, ut combibant illud. exornas. cum bene +sorbuerint, inferes. si volueris, eadem tubera omento porcino 10 +involves et assabis et sic inferes. +3+ (321) +Aliter tubera+: +oenogarum, piper, ligusticum, coriandrum, rutam, liquamen, +mel, vinum, oleum modice. calefacies. +4+ (322) +Aliter tubera+: +piper, mentam, rutam, mel, oleum, vinum modicum. +calefacies et inferes. +5+ (323) +Aliter tubera+: elixa cum porro, 15 +deinde sale, pipere, coriandro conciso, mero, oleo modico +inferes. +6+ (324) +Aliter tubera+: piper, cuminum, silfi, mentam, +apium, rutam, mel, acetum vel vinum, salem vel liquamen +et oleum modice. + + 1 radis V, radix E | 6 uridem EV | 9 conpungens EV | ut V, et E | + 10 sorbuerint _Sch_, ferbuerint EV | 13 oleum modice V, ·/modice + ·/oleum _(signis ordine restituto)_ E | 16 oleo modico _Brandt_, + obomo EV, optimo _Hum_ + + +XVII. (325) IN COLOCASIO. +In colocasio+: piper, cuminum, +rutam, mel, liquamen, olei modicum. cum ferbuerit, +amulo obligas. + + +XVIII. COCLEAS. 1. +1+ (326) +Cocleas lacte pastas+: accipies +cocleas, spongizabis, membranam tolles, ut possint +prodire. adicies in vas lac et salem uno die, ceteris diebus +[in] lac per se, et omni hora mundabis stercus. cum pastae +fuerint, ut non possint se retrahere, ex oleo friges. mittes 5 +oenogarum. similiter et pulpa pasci possunt. +2+ (327) +Cocleas+: +sale puro et oleo assabis cocleas: lasere, liquamine, pipere, ++3+ oleo suffundis. +Cocleas assas+: liquamine, pipere, cumino, +suffundis assidue. +4+ (328) +Aliter cocleas+: viventes in +lac siligineum infundes: ubi pastae fuerint, coques. 10 + + 2 fongizabis EV | 3 sale EV | 4 lac _Sch_, in lac EV | oĭ hora + α, ommora EV | 5 ex E, et ex V _ad rem cf. Marcell. med. + 20, 35_ | 6 pulpas EV, pulte _Hum cf. Plin. nat. 9, 174_ | + 9 suffundis V, -es E + + +XIX. OVA. 1. +1+ +Ova frixa+: oenogarata. +2+ (329) +Ova elixa+: +liquamine, oleo, mero vel ex liquamine, pipere, lasere. +3+ +In +ovis hapalis+: piper, ligusticum, nucleos infusos. suffundes +mel, acetum: liquamine temperabis. + + 1 enogarata E, oeno- (_sed priore o erasa_) V | ova elixa _Hum_, + ob elixa EV | 3 apalis EV + + + + +LIB. VIII. TETRAPVS + +I. in apro. II. in cervo. III. in caprea. IV. in ovifero. V. bubula +sive vitulina. VI. in haedo et agno. VII. in porcello. VIII. leporem. +IX. glires. + + LIB. VIII _cap._ III in capria E + + +I. IN APRO. 1. (330) +Aper ita conditur+: Spongiatur, +et sic aspergitur ei sal et cuminum frictum, et sic manet. +alia die mittitur in furnum. cum coctus fuerit, perfunditur +piper tritum, [condimentum aprunum] mel, liquamen, caroenum +et passum. +2+ (331) +Aliter in apro+: aqua marina cum 5 +ramulis lauri aprum elixas quousque madescat. corium ei +tolles. cum sale, sinapi, aceto inferes. +3+ (332) +Aliter in apro+: +teres piper, ligusticum, origanum, bacas myrtae exenteratas, +coriandrum, cepas, suffundes mel, vinum, liquamen, +oleum modice, calefacies, amulo obligas. aprum in 10 +furno coctum perfundes. hoc et in omne genus carnis +ferinae facies. +4+ (333) +In aprum assum iura ferventia facies +sic+: piper, cuminum frictum, apii semen, mentam, +thymum, satureiam, cneci flos, nucleos tostos vel amygdala +tosta, mel, vinum, liquamen, acetum, oleum modice. 15 + + 1 sfungiatur EV | 2 sal et _Sch_, sale V, sal E | frictum + _Sch ex v. 13_, tritum EV | 4 condimentum aprimum (-inum E) EV + _delevit Sch marginale_ | 8 exenteratas _Hum_, extenteras EV | + 10 calefacies α, sale- EV | 12 ferine V, farine E | facies V, + -as E | iura P, iure EV | 14 cnici (_vel_ anethi) flores _Hum_, + enechi flos EV | 15 acetum _Brandt_, acetabulum EV + + ++5+ (334) +Aliter in aprum assum iura ferventia+: piper, ligusticum, +apii semen, mentam, thymum, nucleos tostos, +vinum, acetum, liquamen et oleum modice. cum ius simplex +bullierit, tunc triturae globum mittes et agitas cepae et +rutae fasciculo. si volueris pinguius facere, obligas ius albo 5 +ovorum liquido, moves paulatim, aspergis piper tritum et +inferes. +6+ (335) +Ius in aprum elixum+: piper, ligusticum, cuminum, +silfi, origanum, nucleos, caryotam, mel, sinape, acetum, +liquamen et oleum. +7+ (336) +Ius frigidum in aprum elixum+: +piper, careum, ligusticum, coriandri semen frictum, 10 +anethi semen, apii semen, thymum, origanum, cepulam, +mel, acetum, sinape, liquamen, oleum. +8+ (337) +Aliter ius frigidum +in aprum elixum+: piper, ligusticum, cuminum, +anethi semen et thymum, origanum, silfi modicum, +erucae semen plusculum, suffundes merum, condimenta 15 +viridia modica, cepam, Ponticas vel amygdala fricta, dactylum, +mel, acetum, merum modicum, coloras defrito, liquamen, +oleum. + + 4 cepae _Gi_, cepam EV, cepa _Hum_ | 5 fasciculo _Hum_, -os EV | + pinguius E, pingui ius V | obligas ius _Hum_, obliga siuis + (siuọͥs E) EV, obligabis _Tor_ | 11 cepulam E, -ullam V | + 12 oleum E2V, et oleum E1, _item p. 59, 6 {+8+ 1, 8}_ | 15 eruce + E2V, euruce E1 | 16 cepa pontica EV + + + +9+ (338) +Aliter <ius> in apro+: teres piper, ligusticum, +origanum, apii semen, laseris radicem, cuminum, +feniculi semen, rutam, liquamen, vinum, passum. facies +ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. aprum intro +foras <tanges> et inferes. +10+ (339) +Perna apruna ita impletur 5 +Terentina+: per articulum pernae palum mittes ita +ut cutem a carne separes, ut possit condimentum accipere +per cornulum et universa impleatur. teres piper, bacam +lauri, rutam; si volueris, laser adicies, liquamen optimum, +caroenum et olei viridis guttas. + (340) cum impleta fuerit, constringitur 10 +illa pars, qua impleta est, ex lino et mittitur +in zemam. elixatur in aqua marina cum lauri turionibus +et anetho. + + 1 Aliter EV, Ius aliter P | 5 tanges _add. Baseggio ex l. 23 + {+8+ 2, 1}_ | apruna V, aprina E | 6 terentina _Sch ex p. 63, 16 + {+8+ 7, 1} (cf. p. 26, 4 {+4+ 2, 13})_, recentina EV, recentis + _Tor_, recens _Hum_ | 8 et _Sch_, ut EV | 10 guttas ς, gustas + EV (_in_ V _man. recens fecit_ guctas) | 12 aquam marinam EV + + +II. IN CERVO. 1. (341) +Ius in cervum+: teres piper, ligusticum, +careum, origanum, apii semen, laseris radicem, +feniculi semen, fricabis, suffundes liquamen, vinum, passum, +oleum modice. cum ferbuerit, amulo obligas. cervum +coctum intro foras tanges et inferes. + +2+ (342) +In platonem+ similiter 5 +et in omne genus venationis eadem conditura uteris. ++3+ (343) +Aliter+: + cervum elixabis et subassabis. teres piper, liquamen, 7 +careum, apii semen, suffundes mel, acetum, liquamen, +oleum. calefactum amulo obligas et carnem perfundes. + + 5 platone EV, platicerote α + + ++4+ (344) +Ius in cervo+: piper, ligusticum, cepulam, origanum, +nucleos, caryotas, mel, liquamen, sinape, acetum, +oleum. +5+ (345) +Cervinae conditura+: piper, cuminum, condimentum, +petroselinum, cepam, rutam, mel, liquamen, mentam, +passum, caroenum et oleum modice. amulo obligas, 5 +cum iam bulliit. + +6+ (346) +Iura ferventia in cervo+: piper, ligusticum, 6 +petroselinum, cuminum, nucleos tostos aut +amygdala suffundes mel, acetum, vinum, oleum modice, +liquamen, et agitabis. +7+ (347) +Embamma in cervinam assam+: +piper, nardostachyum, folium, apii semen, cepam 10 +aridam, rutam viridem, mel, acetum, liquamen, †adiectam, +caryotam, uvam passam et oleum. +8+ (348) +Aliter in cervum +assum iura ferventia+: piper, ligusticum, petroselinum, +Damascena macerata, vinum, mel, acetum, liquamen, oleum +modice agitabis porro et satureia. + + 4 cepa ruta V | 5 amulo E2V, -los E1 | 6 bulliit _sic_ EV | + 8 suffundes _ante_ nucleos _habent_ EV, _ante_ mel _posuit Hum_ | + 9 embamma _Tor_, embambam EV | 10 nardostacium EV, _cf. +7+ 6, 8_ | + 11 adiectam (-um V) caretam (ca-- __retã V) EV, ad rectum cariotae + _Sch_, defritum careotam _Gi_ | 12 ceruum E, ceruom V + + +III. IN CAPREA. 1. +1+ (349) +Ius in caprea+: piper, ligusticum, +careum, cuminum, petroselinum, rutae semen, mel, +sinape, acetum, liquamen et oleum. +2+ (350) +Ius in caprea assa+: +piper, condimentum, rutam, cepam, mel, liquamen, passum, +oleum modice amulum, <cum> iam bulliit. +3+ (351) +Aliter ius 5 +in caprea+: piper, condimentum, petroselinum, origanum +modicum, rutam, liquamen, mel, passum et olei modicum +amulo obligabis. + + 5 amulum EV, amylas _Hum_ | cum _add. Hum ex p. 59, 33 + {+8+ 2, 5}_ | bulliet EV _cf. p. 59, 33 {+8+ 2, 5}_ + + +IV. IN OVIFERO. [hoc est ovis silvatica] 1. +1+ (352) +Ius in +ovifero fervens+: piper, ligusticum, cuminum, mentam +siccam, thymum, silfi, suffundes vinum, adicies Damascena +macerata, mel, vinum, liquamen, acetum, passum ad colorem, +oleum. agitabis fasciculo origani et mentae siccae. 5 ++2+ (353) +Ius in venationibus omnibus elixis et assis+: piperis +scripulos VIII, rutam, ligusticum, apii semen, iuniperum, +thymum, mentam aridam scripulos senos, pulei scripulos +III. haec omnia ad levissimum pulverem rediges et +in uno commisces et teres. adicies in vasculum mel quod 10 +satis erit, et his uteris cum oxygaro. +3+ (354) +Ius frigidum in +ovifero+: piper, ligusticum, thymum, cuminum frictum, +nucleos tostos, mel, acetum liquamen et oleum piper +asperges. + + 1 _glossam_ hoc--silvatica _del_ P, _habent_ EV | 3 uino EV | + damascenam EV | 4 macerata V, merata (ce _supra_ er, _sic_) E | + 8 scrp̃ _sic bis_ V scrp̃ _tum_ scrip̃ E | 10 melle EV | + 14 aspergis EV + + +V. BVBVLA SIVE VITELLINA. 1. (355) +Vitellina fricta+: +piper, ligusticum, apii semen, cuminum, origanum, cepam siccam, +uvam passam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum, defritum. ++2+ (356) +Vitulinam sive bubulam cum porris <vel> +Cydoneis vel cepis vel colocasiis+: liquamen, piper, 5 +laser et olei modicum. +3+ (357) +In vitulinam elixam+: teres +piper, ligusticum, careum, apii semen, suffundes mel, acetum, +liquamen, oleum. calefacies, amulo obligas et carnem +perfundes. +4+ (358) +Aliter in vitulina elixa+: piper, ligusticum, +feniculi semen, origanum, nucleos, caryotam, mel, 10 +acetum, liquamen, sinapi et oleum. + + 1 uitellina EV _hic bis_ uitulina _in indice_ EV | 4 uitulinam EV, + _item 6 et 9 {infra}_ | vel _ante_ cidoneis (_sic_ EV) _add. Gi_, + succidaneis _Hum_ | 5 colocaseis EV | 11 et oleo V, _om._ E1, + oleo E2 + + +VI. IN HAEDO VEL AGNO. 1. +1+ (359) +Copadia haedina +sive agnina+: pipere <et> liquamine coques cum faseolis +faratariis, liquamine, pipere, lasere cum † inbracto, buccella +panis et oleo modico. +2+ (360) +Aliter haedinam sive +agninam excaldatam+: mittes in caccabum copadia. 5 +cepam, coriandrum minutatim succides, teres piper, ligusticum, +cuminum, liquamen, oleum, vinum. coques, exinanies +in patina, amulo obligas. +3+ (361) [Aliter haedinam sive +agninam excaldatam] <agnina> a crudo trituram mortario +accipere debet, caprina autem cum coquitur accipit trituram. 10 + + 2 et _add. Sch._ | 3 faratariis EV, paratariis _Hum_ | cum + inbracto V, cum bracto E, cum embracto P, cuminum tritum _Hum_; + confracto _Brandt_ | bocellas EV | 6 minutatim _Gi_, minutum EV, + minutim _Hum_ | 8 Aliter--excaldatam _titulum male repetitum del. + Vo_ | 9 agnina _add. Hum_ | a crudo _sic_ EV | tritura EV + + ++4+ (362) +Haedum sive agnum assum+: haedi cocturam +<cura>. ubi eum ex liquamine et oleo coxeris, incisum infundes +in pipere, lasere, liquamine, oleo modice, et in craticula +assabis. eodem iure continges. piper asparges et +inferes. +5+ (363) +Aliter haedum sive agnum assum+: piperis 5 +semunciam, asareos scripulos VI, zingiberis modicum, +petroselini scripulos VI, laseris modice, liquaminis optimi +heminam, olei acetabulum. +6+ (364) +Haedus sive agnus syringiatus +[id est † mammotestus]+: exossatur diligenter +a gula, sic ut uter fiat, et intestina eius integra 10 +exinaniuntur, ita ut in caput intestina sufflentur, et per +novissimam partem stercus exinanibitur. aqua lavantur diligenter +et sic implentur admixto liquamine, et ab umeris +consuitur et mittitur in clibanum. cum coctus fuerit, perfunditur +ius bulliens: lac, piper tritum, liquamen, caroenum, 15 +defritum modice, sic et oleum, et iam bullienti +mittis amulum. vel certe mittitur in reticulo vel in sportella +et diligenter constringitur et bullienti zemae cum modico +salis summittitur. cum bene illic tres undas bullierit, +levatur, et denuo bullit cum umore supra scripto. bulliente 20 +conditura perfunditur. +7+ (365) +Aliter haedus sive agnus +syringiatus+: lactis sextarium unum, mellis unc. IV, piperis +unc. I, salis modicum, laseris modicum. ius in † ipsius: +olei acetabulum, liquaminis acetabulum, mellis acetabulum, +dactylos tritos octo, vini boni heminam, amulum modice. 25 + + 2 cura _add. Gi_; haedi cocturam _del. Sch_ | 3 graticula EV | + 6 semiunciam E | asereos EV | ging- E geng- V | 7 petroselinis EV | + 8 syringladus id est mammotestus EV _cf. p. 62, 12 {+8+ 6, 7}; + coniecerunt_ mammothreptos _Dufresne_, amnocistis _Baseggio, + possis_ mammothelastes; _sed glossam iam Hum agnovit_ | + 9 exsorsatur V | 10 a gula _Tor_, agilla EV | sicut uter E, sic̃ + uτ̃ V | 11 exinaniantur (/// /// ex- E) EV | in caput + intestina suffletur EV, per caput int. sufflentur P | 15 lacte EV | + 17 certe _sic_ EV | retiaculo EV | 18 zemae _Sch_, zema EV | + 19 modice _corr. in_ -co E | 22 syringiatus (sir- V) EV | 23 in + ipsius EV, spissius _Sch_, in ipsum _Gi_ | 24 olei E, oleũ V | + _verba _liq. acet. mellis acet. _dabat_ E1 _post_ octo, _suo loco + restituit_ E2 + + ++8+ (366) +Haedus sive agnus crudus+: oleo, pipere fricabis +et asparges foris salem purum multo cum coriandri +semine. in furnum mittis, assatum inferes. +9+ (367) +Haedum sive +agnum Tarpeianum+: antequam coquatur, ornatus consuitur. +piper, rutam, satureiam, cepam, thymum modicum. 5 +et liquamine collues haedum, macerabis in furno <aut> in +patella, quae oleum habeat cum percoxerit, perfundes in +patella impensam, teres satureiam, cepam, rutam, dactylos, +liquamen, vinum, caroenum, oleum. cum bene duxerit +impensam, in disco pones, piper asperges et inferes. + +10+ (368) +Haedum 10 +sive agnum Parthicum+: mittes in furnum. teres +piper, rutam, cepam, satureiam, Damascena enucleata, laseris +modicum, vinum, liquamen, et oleum [uinum]. fervens +colluitur in disco, ex aceto sumitur. +11+ (369) +Haedum laureatum +ex lacte+: haedum curas, exossas, interanea eius 15 +cum coagulo tolles, lavas. adicies in mortarium piper, ligusticum, +laseris radicem, bacas lauri duas, pyrethri modicum, +cerebella duo vel tria. haec omnia teres, suffundes +liquamen, temperabis ex sale. super trituram colas lactis +sextarios duos, mellis ligulas duas. hac impensa intestina 20 +reples et super haedum componis in gyro, et omento <vel> +charta cooperis, surclas. in caccabum vel patellam compones +haedum, adicies liquamen, oleum, vinum. cum ad +mediam cocturam venerit, teres <piper>, ligusticum, et +ius de suo sibi suffundes. mittes defriti modicum, teres, 25 +reexinanies in caccabum. cum percoctus fuerit, exornas, +amulo obligas et inferes. + + 1 pipere E, pip V | 2 foris E, fores V | 3 semine E, semen V | + 4 tarpeianum R, tatarpeianum EV | coquatur P, -antur EV | 6 aut P, + _om._ EV | 11 particum _Sch_, pasticum EV, _cf. +6+ 9, 2_ | + 12 laseris E, leseris V | 13 modicum uinum liquamen et oleum uinum + (_om._ P) feruens EV, modicum vivi liq. et vinum _Sch_ | 14 Haedus + laureatus _Tor ex +8+ 7, 9_, Hedo laurum EV | 15 exorsas E | + 16 coagulo ς, quagulo EV | 17 pirethi EV | 18 teres E2V, _om._ + E1 | 21 giro EV, zirbo (_i._ omento) _Hum_ omento vel _Gi_, omento + _corr. in_ -ũ V, omentum (om- _ex_ m-) E | 22 cooperes EV | + 24 cocturam P, cora EV | piper ς, _om._ EV | 25 defriti E, -to V + + +VII. IN PORCELLO. 1. +1+ (372) +Porcellum farsilem duobus +generibus+: curas, a gutture exenteras, a cervice +ornas. antequam praedures, subaperies auriculam sub cutum, +mittes impensam Terentinam in vesicam bubulam et +fistulam aviarii rostro vesicae alligabis, per quam exprimes 5 +in aurem quantum ceperit. post a charta praecludes +et infiblabis et praeparabis aliam impensam. sic +facies: teres piper, ligusticum, origanum, laseris radicem +modicum, suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, ova +cruda, alicam coctam, ius de suo sibi, <si> fuerint, aucellas. 10 +nucleos, piper integrum; liquamine temperas. imples porcellum, +charta obduras et fiblas. mittes in furnum. cum +coctus fuerit, exornas, perunges et inferes. + +2+ (373) +Aliter porcellum+: 13 ++3+ Salem, cuminum, laser. +Porcellum liquaminatum+: +de porcello eicis utriculum, ita ut aliquae pulpae 15 +in eo remaneant. teres piper, ligusticum, origanum, +suffundes liquamen, adicies unum cerebellum, ova duo, +misces in se. porcellum praeduratum imples, fiblabis, in +sportella ferventi ollae summittis. cocto fiblas tolles, ut +ius ex ipso manere possit. pipere aspersum inferes. 20 + + 2 generibus ς, generis EV | 3 praedures _Hum_, perdures EV | + 4 bubulã α, -lum EV | 5 rustro EV | 6 post a EV, postea ς | + 10 si fuerit (_debebat_ -int) _Sch_, fuerit EV, ferueat, cum + ferbuerit _Hum_ | 12 obduras EV, -cas _Sch, cf. p. 64, 14 + {+8+ 7, 5}_ | fiblas _ex_ fibreas _corr._ E | mittes ς, mitteres + (-ris E) EV | fornum E | 15 utriculum EV _cf. p. 64, 2 {+8+ 7, 4}_, + ventriculum _Hum_ | alique V; -em E | 17 unum ς, uinum EV | duo + _sic_ EV | 20 manere EV, manare _Hum_ | piper EV + + + +4+ (374) +Porcellum +elixum farsilem+: de porcello utriculum eicies, +praeduras. teres piper, ligusticum, origanum, suffundes +liquamen, cerebella cocta quod satis sit, similiter ova dissolves, +liquamine temperabis, farcimina cocta integra praecides. 5 +sed ante porcellum praeduratum liquamine delavas, +deinde imples, infiblas, in sportella ferventi ollae +summittes. coctum spongizas, sine pipere inferes. + +5+ (375) +Porcellum 8 +assum tractomelinum+: porcellum curatum +a gutture exenteras, siccas. teres piperis unciam, mel, 10 +vinum, impones ut ferveat, tractam siccatam confringes +et partibus caccabo permisces. agitabis surculo +lauri viridis, tam diu coques, donec levis fiat et +impinguet. hac impensa porcellum imples, surculas, obduras +duras charta, in furnum mittes, exornas et inferes. + +6+ (376) +Porcellum 15 +lacte pastum elixum calidum iure+ ++frigido crudo Apiciano+: adicies in mortarium piper, +ligusticum, coriandri semen, mentam, rutam, fricabis, suffundes +liquamen, adicies mel, vinum, et liquamine <temperabis>. +porcellum elixum ferventem sabano mundo siccatum 20 +perfundes et inferes. + + 3 suffẹndes (u _supra_ e) E | 9 tractomelinum _Sch_, -itum + _Hum_ (_debebant_ -itinum), tracto mel in EV | 11 tractam _Hum_, + tactam EV | 13 lêvis _Sch_, lenis EV | 14 surculas _sic_ EV | + obduras EV, -cas _Sch cf. p. 63, 24 {+8+ 7, 1}_ | 16 calidum iure + frigidum EV, calidum siue frigidum iure _Hum, at cf. p. 45, 29 + {+6+ 8}_ | 18 menta ruta V | 19 liquam̃ V, liquidum E | + temperabis _add. Gi_ | 21 p̣fundes V, profundes E + + + +7+ (377) +Porcellum Vitellianum+: +porcellum ornas quasi aprum, sale asperges, in furno assas. +adicies in mortarium piper, ligusticum, suffundes liquamen, +vino et passo temperabis. in caccabo cum olei pusillo +ferveat. et porcellum assum iure asperges, ita ut sub 5 +cute ius recipiat. +8+ (378) +Porcellum Flaccianum+: porcellum +ornas in modum apri, sale asperges et in furnum mittes. +dum coquitur, adicies in mortarium piper, ligusticum, +careum, apii semen, laseris radicem, rutam viridem, fricabis, +suffundes liquamen, vino et passo temperabis. In 10 +caccabo cum olei modico ferveat. amulo obligas. porcellum +cocto ab ossibus tanges, apii semen teres ita ut fiat pulvis, +asperges et inferes. +9+ (379) +Porcellum laureatum+: porcellum +exossas, quasi oenogaratum ornas, praeduras. laurum +viridem in medio franges satis, in furno assas, et 15 +mittes in mortarium piper, ligusticum, careum, apii semen, +laseris radicem, bacas lauri. fricabis, suffundes liquamen, +et vino et passo temperabis. adicies in caccabo cum olei +modico, ut ferveat. obligas. porcellum lauro eximes et iure +ab ossibus tanges et inferes. 20 + + 4 in caccabo cum olei (oleo E) pusillũ (pussillum E) ferueat + (_ante_ ferueat _duae erasae, fortasse_ et, _in_ V) EV, in + caccabum olei pusillum ferueat ς | 5 ita ut E, ita et V | 6 ius + E, eius V | flacianum EV | 10 liquamine EV | passo E, passio V | + in caccabum cum olei modicum EV | 12 cocto _Vo cf. v. 19_, coctum + EV | fiat E2V, faciat E1 | 15 furnum EV | 18 et uino et V, et uino + E | in caccabo cum olei modicum ut EV | 19 iure _Sch_, ius EV | + 20 ossa EV, osse ς + + + +10+ (380) +Porcellum Frontinianum+: +exossas, praeduras, ornas. adicies in caccabum +liquamen, vinum, obligas fasciculum porri, anethi, media +coctura mittes defritum. coctum lavas et siccum mittes. +piper asperges et inferes. +11+ (381) +Porcellum aenococtum+: 5 +porcellum praeduras, ornas; adicies in caccabum oleum, liquamen, +vinum, aquam, obligas fasciculum porri, coriandri, +media coctura colorabis defrito. adicies in mortarium piper, +ligusticum, careum, origanum, apii semen, laseris radicem, +fricabis, suffundes liquamen, ius de suo sibi; vino 10 +et passo temperabis; exinanies in caccabum, facies ut ferveat. +cum ferbuerit, amulo obligas. porcellum compositum +in patina perfundes, piper asperges et inferes. + +12+ (382) +Porcellum 13 +Celsinianum+: ornas, infundes pipere, ruta, cepa, +satureia, sicuto † suo, et ova infundes per auriculam, et ex 15 +pipere, liquamine, vino modico in acetabulum temperas, +et sumes. +13+ (383) +Porcellum assum+: + teres piper, rutam, satureiam, 17 +cepam, ovorum coctorum media, liquamen, vinum, +oleum, conditum. bulliat. conditura porcellum in boletari +perfundes et inferes. 20 + + 1 Frontinianum porcellum EV, porc. Fronton- ς | 3 obligas _sic_ + EV, _item 7 {infra}_, alligas _Sch ex p. 17, 2 {+3+ 2, 3}_ | + 4 cocturam EV | 5 oenococtum EV, _cf. p. 66, 13 {+8+ 7, 16} et + exc. Salm. ind. 21_ in occuctu, _§21_ unococto; _at_ oenogaratus + _Hum_ | 6 produras EV | 12 obligas E, -izas V | 15 sicuto EV, + succo α | 16 teriperas EV + + + +14+ (384) +Porcellum hortolanum+: +porcellus hortolanus exossatur per gulam in modum utris. +mittitur in eo pullus isiciatus particulatim concisus, turdi, +ficedulae, isicia de pulpa sua, Lucanicae, dactyli exossati, +fabriles bulbi, cocleae exemptae, malvae, betae, porri, 5 +apium, cauliculi elixi, coriandrum, piper integrum, nuclei, +ova XV superinfunduntur, liquamen piperatum, ova mittuntur +trita. et consuitur et praeduratur. in furno assatur. +deinde a dorso scinditur, et iure hoc perfunditur. piper +teritur, ruta, liquamen, passum, mel, oleum modicum. cum 10 +bullierit, amulum mittitur. +15+ (385) +Ius frigidum in porcellum +elixum ita facies+: teres piper, careum, anethum +origanum modice, nucleos pineos, suffundes acetum. liquamen, +caryotam, mel, sinape factum, superstillabis +oleum, piper asperges et inferes. +16+ (386) +Porcellum Traianum 15 +sic facies+: exossas porcellum et aptabis sicuti +aenococtum et ad fumum suspendes, et adpendeas, et quantum +adpendeas, tantum salis in ollam mittes. et elixas ut +coquatur, et siccum in lance inferes <pro> salso recente. ++17+ (387) +In porcello lactante+: piperis unc. I, vini heminam, 20 +olei optimi acetabulum maius, liquaminis acetabulum, aceti +acetabulum minus. + + 1 hortolanum _et_ hortolanus _sic_ EV | 2 gulam E, ungulã (un + _erasae_) V | 3 particulatim ς, -lam EV | 7 mittantur EV | + 8 trita _Gi_, tria EV | 13 elixum ita facies _Hum_, ita facies in + elixum EV | 14 careotam EV, caraenum _Hum_ | 15 traganum EV, + Troianum _Sch ex Macrob. 3, 13, 13 vel_ taricanum (α τάριχος) | + 19 siccum EV _cf. p. 47, 9 {+6+ 9, 7}. 51, 25 {+7+ 5, 5}. 65, 13 + {+8+ 7, 10}_, sic eum α | inferes E, efferes V | pro _add. + Baseggio_ | 20 lactante _sic_ EV | 21 _ut supra_ V, optimi + acetabulum [aceti acetabulum _del._ E2] maius liquaminis minus E + + +VIII. LEPOREM. 1. (395) +Leporem madidum+: in aqua +praecoquitur modice, deinde componitur in patina, [ac] coquendus +<ex> oleo in furno, et cum prope sit coctus ex +alio oleo. pertangito de conditura infra scripta: teres piper, +<ligusticum>, satureiam, cepam, rutam, apii semen, liquamen, 5 +laser, vinum et modice olei. aliquotiens versatur, +in ipsa percoquitur conditura. + +2+ (396) +Item aliam ad eum impensam+: 7 +cum prope tolli debeat, teres piper, dactylum, +laser, uvam passam, caroenum, liquamen, oleum. suffundes, +et, cum bullierit, piper asperges et inferes. +3+ (397) +Leporem 10 +farsum+: nucleos integros, amygdala, nuces sive glandes +concisas, piperis grana solida, pulpam de ipso lepore. et +ovis fractis obligatur, de<inde tegitur> omento porcino, +in furno <assatur>. sic iterum impensam facies: rutam, piper +satis, cepam, satureiam, dactylos, liquamen, caroenum 15 +vel conditum. diu combulliat donec spisset, et sic perfunditur. +sed lepus in piperato liquamine et lasere maneat. + + 1 madidum EV, acidum _Sch_ | 2 coquendus _Sch_, accoquendus EV, ad + coquendum _Tor_, ac coquitur _Hum_ | 3 ex _add. Gi_ | 5 ligusticum + _add._ P, _om._ EV | 7 alia E | eum ς, eam EV | 12 pulpa EV | + 13 deinde tegitur _Sch et Gi_, de EV | 14 assatur _add. Gi_ | + 17 et lasere V, _om._ E + + ++4+ (398) +Ius album in assum leporem+: piper, ligusticum, cuminum, +apii semen, ovi duri medium. trituram colligis et +facies globum ex ea. in caccabulo coques liquamen, vinum, +oleum, acetum modice, cepulam concisam, postea globulum +condimentorum mittes et agitabis origano vel satureia. si 5 +opus fuerit, amulas. +5+ (399) +Aliter in leporem: ex sanguine +et iecinere et pulmonibus leporinis minutal+: +adicies in caccabum liquamen et oleum <et> cocturam, porrum +et coriandrum minutatim concides, iecinera et pulmones +in caccabum mittes. cum cocta fuerint, teres piper, 10 +cuminum, coriandrum, laseris radicem, mentam, rutam, puleium, +suffundes acetum, adicies iecinera leporum et sanguinem, +teres. <adicies> mel et <ius> de suo sibi, aceto +temperabis, exinanies in caccabum, pulmones leporum minutatim +concisos in eundem caccabum mittes, facies ut ferveat. 15 +cum ferbuerit, amulo obligas, piper asperges et inferes. + + 3 ex ea _Hum_, extra EV | caccabulo E, caccabo (lo _add._ V2) V1 | + 4 globolum EV | 7 minutal _Hum ex p. 32, 23 {+4+ 3 7}_, minuta EV | + 8 et cocturam _Gi_, cocturam EV | 10 fuerint ς, -rit EV | + 13 adicies _et_ ius _add. Hum_ + + ++6+ (400) +Aliter leporem ex suo iure+: leporem curas, +exossas, ornas, mittes in caccabo, adicies oleum, liquamen, +cocturam, fasciculum porri, coriandrum, anethum. dum coquitur, +adicies in mortarium piper, ligusticum, cuminum, +coriandri semen, laseris radicem, cepam aridam, mentam, 5 +rutam, apii semen, fricabis, suffundes liquamen, adicies +mel, ius de suo sibi, defrito, aceto temperabis. facies ut +ferveat. cum ferbuerit, amulo obligabis. exornas, ius perfundes, +<piper> asperges et inferes. +7+ (401) +Leporem Passenianum+: +leporem curas, exossas, extensum ornas, suspendes 10 +ad fumum. cum coloraverit, facies ut dimidia coctura +coquatur. levas, asperges salem, † massam oenogaro tanges, +adicies in mortarium piper, ligusticum, fricabis, suffundes +liquamen, vino et liquamine temperabis in caccabum. adicies +oleum modicum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, 15 +amulo obligas. leporem assum a dorso tangis, piper asperges +et inferes. + + 2 adicies--cocturam _om._ V1, _add._ V2 _in marg. inf._ | oleum E, + oleo V2 | 7 mel ius EV, melius ius _Sch_ | 9 piper ς, _om_, EV | + 11 ut E2V, et E1 | 12 levas _Gi_, lauas EV | oenogara EV | + 12 massam EV, assas _Brandt cf. p. 68, 2 {+8+ 8, 7}_ | 14 uinum EV + + + +8+ (402) +Leporem isiciatum+: eadem conditura +condies pulpam, nucleos infusos admisces, omento teges +vel charta, colliges lacinias et surcula. + +9+ (403) +Leporem farsilem+: 3 +leporem curas, ornas, quadratum imponis. adicies +in mortarium piper, ligusticum, origanum, suffundes liquamen, 5 +adicies iecinera gallinarum cocta, cerebella cocta, +pulpam concisam, ova cruda tria, liquamine temperabis, +omento teges et charta et surclas. lento igni subassas. adicies +in mortarium piper, ligusticum, fricabis, suffundes liquaram, +vino et liquamine temperabis, facies ut ferveat 10 +cum ferbuerit, amulo obligas, et leporem subassatum perfundes. +piper asperges et inferes. +10+ (404) +Aliter leporem +elixum+: ornas, adicies in lance oleum, liquamen, acetum, +passum, cepam concides et rutam viridem, thymum subcultratum, +et sic adpones. 15 + + 1 eadem ς, eandem EV | 2 omente V | 5 lacinias EV, laminas + _Sch_ | 7 cruda EV2, dura (_erasa_) V1 | 8 et carta et surclas V, + et surclas et carta E | 12 Leporem aliter EV | 13 ornas V, oenas E + + + +11+ (405) +Leporis conditura+: teritur +piper, ruta, cepula, [et] iecur leporis, liquamen, caroenum, +passum, olei modicum. amulum, cum bullit. +12+ (406) +Leporem +<pipere> sicco sparsum+: et hunc praecondies +sicut haedum Tarpeianum. antequam coquatur, ornatus 5 +suitur. piper, rutam, satureiam, cepam, thymum modicum, +liquamine collues, postea in furnum <mittes>, coques et +impensa tali circumsparges: piperis semunciam, rutam +cepam, satureiam, dactylos IV, uvam passam, iusculum coloratum +super vatillum, vinum, oleum, liquamen, caroenum 10 +frequenter tangitur ut condituram suam omnem tollat. +postea ex pipere sicco in disco sumitur. +13+ (407) +Aliter leporem +conditum+: coques ex vino, liquamine, aqua, sinapi +modico, anetho, porro cum capillo suo. cum <in> se +coxerit, condies: piper, satureiam, cepae rotundum, dactylos, 15 +Damascena duo, vinum, liquamen, caroenum, olei modice. +stringatur amulo, modicum bulliat. conditura lepus +in patina perfunditur. + + 2 et iecur (-or E) EV | 4 pipere _add. Gi cf. v. 12_ | + 5 Tarpeianum _cf. +8+ 6, 9_ | coquantur E | 6 mittes _add. Gi_ | + 7 inpensam tall EV | 8 iusculum _Gi_, iustam EV | 14 modicum EV | + in se _Sch, cf. p. 17, 10 {+3+ 2, 4}. 31, 23 {+4+ 3, 3}_, se EV, + per se _Tor_ | 15 piper V, pipere E | satureia EV cepae rutundum + _sic_ EV | 16 damascenae (dasm- E2) EV, -na V3 | 17 conditura _Sch + ex p. 62, 11 {+8+ 6, 6}_, conditur EV + + +IX. (408) GLIRES. +Glires+: isicio porcino, item pulpis ex +omni membro glirium trito, cum pipere, nucleis, lasere, liquamine +farcies glires, et sutos in tegula positos mittes in +furnum aut farsos in clibano coques. + + 2 trito EV, tritis _Hum_ | 4 coque EV + + + + +LIB. IX. THALASSA + +I. in lucusta. II. in torpedine. III. in lolligine. IV. in sepiis. +V. in polypo. VI. in ostreis. VII. omne genus conchyliorum. VIII. in +echino. IX. in mitulis. X. in sarda cordula XI. embractum Baianum. + + LIB. IX. Thalassa E _in indice_, talassa EV _hic_ | _cap. II_ + torpidine EV | VII conciliorum EV | IX metullis E, metulis V | + XI balanum E + + +I. [IVS] IN LVCVSTA. 1. (409) +Ius in lucusta et capari+: +indura cepam pallachanam concisam. † eius piper, +ligusticum, careum, cuminum, caryotam, mel, acetum, vinum, +liquamen, oleum, defritum. hoc ius adicito sinapi in +elixuris. + +2+ (410) +Lucustas assas sic facies+: aperiuntur lucustae, 5 +ut adsolet, cum testa sua et infunditur eis piperatum, +coriandratum, et sic in craticula assantur. cum siccaverint, +adicies ius in craticula quotiens siccaverint quousque +assantur bene, <et> inferes. +3+ (411) +Lucustam elixam cum +cuminato+: piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, 10 +cuminum plusculum, mel, acetum, liquamen. si voles, +folium et malabathrum addes. +4+ (412) +Aliter lucustam: isicia +de cauda eius sic facies+: folium noci † uvam +prius demes et elixas deinde pulpam, concides, cum liquamine, +pipere et ovis isicia formabis. +5+ (413) +In lucusta elixa+: 15 +piper, cuminum, rutam, mel, acetum, liquamen et oleum. ++6+ (414) +Aliter in lucusta+: piper, ligusticum, cuminum, mentam, +rutam, nucleos, mel, acetum, liquamen et vinum. + + 1 IVS IN LOCVSTA EV _cf. tit. ind._ | 2 pallacanam _sic_ EV, _cf. + p. 28, 28 {+4+ 2, 25}_ | eius EV, teres _Gi; an_ facies ei ius? | + 7 _et_ 8 graticula EV | 8 ius _Gi_, eis EV | 9 _verba_ bene + inferes _in_ EV _abierunt post_ 10 cuminato; _suo loco restituit + et_ et _inseruit Hum_ | locusta elixa EV | 12 malabratum EV | + lucusta (loc- E) EV | esicia EV2, _om._ V1 | 24 folium noci uuam + prius EV, folliclum [nocivam uvam] prius _Sch, an_ follem nocivum + prius? | 16 ruta V, oleum V, uinũ _(del. et_ oleum ss. E2) E + _cf. v. 18_ | 18 uinum V, oleum (_del. et_ uinum ss. E2) E _cf. + v. 16_ + + +II. IN TORPEDINE. 1. (415) +In torpedine+: teritur piper, +ruta, cepula arida. <addes> mel, liquamen, passum, vinum +modice, olei boni guttas. cum bullire coeperit, amulo obligas. ++2+ (416) +In torpedine elixa+: piper, ligusticum, petroselinum, +mentam, origanum, ovi medium, mel, liquamen, passum, 5 +vinum, oleum. si voles, addes sinape, acetum. si calidum +volueris, uvam passam addes. + + 1 IN V, _om._ E | 2 addes _add. Gi_ + + +III. IN LOLLIGINE. 1. (417) +In lolligine in patina+: teres +piper, rutam, mel modicum, liquamen, caroenum, olei guttas. ++2+ +In lolligine farsili+: piper, ligusticum, coriandrum, +apii semen, ovi vitellum, mel, acetum, liquamen, vinum et +oleum. obligabis. 5 + + 3 farsile EV, _item_ 13 {+9+ 4, 1} | coliandrum EV + + +IV. IN SEPIIS. 1. (418) +In sepia farsili+: piper, ligusticum, +apii semen, careum, mel, liquamen, vinum, condimenta +coctiva. calefacies, et sic aperies sepiam et perfundes. ++2+ (419) +Sic farcies eam sepiam coctam+: cerebella +elixa enervata teres cum pipere, cui commisces ova cruda +quod satis erit, piper integrum, isicia minuta, et sic consues +et in bullientem ollam mittes ita ut coire impensa possit. ++3+ (420) +Sepias elixas ab aheno+: in frigidam missas cum +pipere, lasere, liquamine, nucleis. ova <addes>, et condies +ut voles. +4+ (421) +Aliter sepias+: piper, ligusticum, cuminum, +coriandrum viride, mentam aridam, ovi vitellum, mel, liquamen, +vinum, acetum et oleum modicum. et, ubi bullierit, +amulo obligas. + + 4 farcies _Tor_, facies EV | 5 lixa EV | enerulata EV | 6 quod V, + q̣ E | pipere EV | sic consues _Hum_, sicco sues EV | 8 aeno P, + alieno EV _cf. p. 14, 12 {+2+ 2, 7}_ | 9 addes _add. Gi_ + + +V. (422) IN POLYPO. +In polypo+: pipere, liquamine, lasere. +inferes. + + +VI. (423) IN OSTREIS. +In ostreis+: piper, ligusticum, ovi +vitellum, acetum, liquamen, oleum et vinum. si volueris, et +mel addes. + + 2 et uinum _om._ E1, _add. in marg._ E1 _an_ E2 + + +VII. (424) IN OMNE GENVS CONCHYLIORVM. +In omne +genus conchyliorum+: piper, ligusticum, petroselinum, +mentam siccam, cuminum plusculum, mel, liquamen. si voles, +folium et malabathrum addes. + + 1 _et_ 2 conciliorum EV + + +VIII. IN ECHINO. 1. (425) +In echino+: accipies pultarium +novum, oleum modicum, liquamen, vinum dulce, piper minutum. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, in singulos echinos +mittes, agitabis, ter bulliat. cum coxeris, piper asperges +et inferes. +2+ (426) +Aliter <in> echino+: piper, cosium modice, 5 +mentam siccam, mulsum, liquamen, spicam Indicam et folium. ++3+ (427) +Aliter <in> echino+: lotum mittes in aqua calida, +coques, levas, in patella compones, addes folium, piper, +mel, liquamen, olei modice, ova, et sic obligas. in thermospodio +coques, piper asperges et inferes. +4+ (428) +In echino salso+: 10 +echinum salsum cum liquamine optimo, caroeno, pipere, +temperabis et adpones. +5+ (429) +Aliter+: echinis salsis liquamen +optimum admisces, et quasi recentes apparebunt, +ita ut a balneo sumi possint. + + 1 echino _bis_ E2V, enicho _bis_ E1 _item 5. 7. 10. 11 {infra}_ | + 4 _an_ coxerit? | 5 in _om._ EV | 6 mulsum V, -am E | liquamine + EV | 7 in P, _om._ EV | echino V, enichum _corr. in_ echinum E | + lotum _Baseggio_, colum EV, totum _Hum_, solum _Tor_ | + 9 termospodio E2V, -spodi E1 | 10 enicho _et_ enichum E1 | salso V, + salsum E | 11 liquamen optimum EV | 12 eṇịchinis E | salsis + _Sch_, salis EV | 13 apparebunt E, aptabunt V + + +IX. (430) IN MITVLIS. +In mitulis+: liquamen, porrum concisum, +cuminum, passum, satureiam, vinum. mixtum facies +aquatius et ibi mitulos coques. + + 1 metulis _bis_ EV | 3 aquatius _Hum_, aquati ius EV | mitulos + _sic_ EV | + + +X. IN SARDA CORDVLA MVGILE. 1. (431) +In Sardis: +Sardam farsilem sic facere oportet+: Sarda exossatur, +et teritur puleium, cuminum, piperis grana, menta, +nuces, mel. impletur et consuitur. involvitur in charta et +sic supra vaporem ignis in operculo componitur, conditur 5 +ex oleo, caroeno, allece. + +2+ (432) +Sarda ita fit+: coquitur sarda et 6 +exossatur. teritur piper <cum> ligustico, thymo, origano, +ruta, caryota, melle, et in vasculo ovis concisis ornatur +impensa: vinum modice, acetum, defritum et oleum viride. + + 2 sardã exossatur EV | 3 et teritur EV, attorretur _Sch_ | + pulpeium EV | cuminum _Hum_, cum EV | mentam EV | 6 allece _Hum_, + allego EV | 7 piper cum _Hum_, pipere EV, piper ex _Sch_ | 8 rutã + careotã V | concisis _Sch_, incisis EV _cf. p. 72, 1 {+9+ 10, 4}_ | + 9 uiridem EV _item p. 72, 18 {+9+ 13, 1}_ + + ++3+ (433) +Ius in Sarda+: piper, origanum, mentam, cepam, aceti +modicum et oleum. + +4+ (434) +Ius in Sarda+: piper, ligusticum, mentam 2 +aridam, cepam coctam, mel, acetum, oleum. perfundes, +asperges ovis duris concisis. + +5+ (435) +Ius in cordula assa+: piper, 4 +ligusticum, apii semen, mentam, rutam, caryotam, mel, 5 +acetum, vinum et oleum. convenit et in Sarda. +6+ (437) +Ius in +mugile salso+: piper, ligusticum, cuminum, cepam, mentam, +rutam, calvam, caryotam, mel, acetum, sinape et +oleum. +7+ (438) +Aliter ius in mugile salso+: piper, origanum, +erucam, mentam, rutam, calvam, caryotam, mel, oleum, 10 +acetum et sinape. + + 4 in _om._ V | 5 sem̃ V, sepe E | careotam V, caroetam E | 6 et + in V, in E | 7 cepa (cepė _et_ a _supra_ e E) menta ruta calua + careotam EV | 9 origanũ V, -no E | 10 eruca EV | ruta V | calua + EV + + +XI. (439) IVS IN SILVRO, IN PELAMYDE ET IN THYNNO +SALSIS: piper, ligusticum, cuminum, cepam, mentam, rutam, +calvam, caryotam, mel, acetum, sinape, oleum. + + 1 pelamide E, pelapide V | tinno EV + + +XII. (440) IVS IN MVLLO TARICHO: piper, rutam, cepam, +dactylum, sinapi, trito commisces echino <et> oleo, et sic +perfundes piscem frictum vel assatum. + + 1 mulo tarico EV | 2 et oleo _Sch_, oleo EV + + +XIII. SALSVM SINE SALSO: 1. (441) Iecur coques, teres, et +mittes piper aut liquamen aut salem. addes oleum. iecur leporis +aut haedi aut agni aut pulli; et, si volueris, in formella piscem +formabis. oleum viride supra adicies. +2+ (442) +Aliter vice +salsi+: cuminum, piper, liquamen teres, et passum modice 5 +vel caroenum et nuces tritas plurimas misces et simul +conteres et salsari defundes. oleum modice superstillabis +et inferes. +3+ (443) +Aliter salsum sine salso+: cumini tantum +quantum quinque digitis tollis, piperis ad dimidium eius +et unam spicam alei purgatam teres, liquamen superfundes, 10 +oleum modice superstillabis. hoc aegrum stomachum +valde reficit et digestionem facit. + + 2 mittes ς, inities EV, inicies ς | 6 caroeni EV | 7 salsare + defundes _sic_ EV | 8 sine _Sch_, in EV | cuminum EV + + +XIV. (444) EMBRACTVM BAIANVM. +Embractum Baianum+: +ostreas minutas, sphondylos, urticas in caccabum +mittes, nucleos tostos concisos, rutam, apium, piper, coriandrum, +cuminum, passum, liquamen, caryotam, oleum. + + 2 orticas EV | 4 careotam EV, caroenum _Hum_, cariotum _Sch; cf. + +10+ 1, 1_ + + + + +LIB. X. HALIEVS + +I. in piscibus diversis. II. in murenam. III. in anguillam. + + EXPLICIT APICI (-II E) TALASSALIBVS LIBER VIIII | INCIPIT EIVSDEM + ALIE (-IAE V) VESLIBVS EV, _in quo_ LIBVS _bis male pro_ LIB. + _scriptum;_ Halieus E _in indice librorum_ | _cap._ III anguilla E + + +I. IN PISCIBVS. 1. (445) +Ius diabotanon in pisce frixo+: +piscem quemlibet curas, salsas, friges. teres piper, cuminum, +coriandri semen, laseris radicem, origanum, rutam, +fricabis, suffundes acetum, adicies caryotam, mel, defritum, +oleum, liquamen, temperabis, refundes in caccabum, 5 +facies ut ferveat. cum ferbuerit, piscem frictum perfundes, +piper asperges et inferes. + +2+ (446) +Ius in pisce elixo+: piper, ligusticum, 7 +cuminum, cepulam, origanum, nucleos, caryotam, +mel, acetum, liquamen, sinapi, oleum modice. ius calidum. +si velis, uvam passam. +3+ (447) +Aliter in pisce elixo+: teres 10 +piper, ligusticum, coriandrum viride, satureiam, cepam, +ovorum vitella cocta, passum, acetum, oleum et liquamen. + + 2 salsas _Gi_, saluas EV, salias _Hum_ | 11 uiridem EV | 12 cocta + EV, duo cocta P; _cf. v. 31 {+10+ 1, 9}_ + + ++4+ (448) +<Aliter> ius in pisce elixo+: piscem curabis diligenter, +mittes in mortarium salem, coriandri semen, conteres +bene, volves eum, adicies in patinam, cooperies, gypsabis, +coques in furno. cum coctus fuerit, tolles, aceto acerrimo +asperges et inferes. +5+ (449) +Aliter ius in pisce elixo+: cum 5 +curaveris piscem, adicies in sartaginem <coriandri> semen, +aquam, anethum viride et ipsum piscem. cum coctus fuerit, +asperges aceto et inferes. +6+ (450) +Ius Alexandrinum in pisce +asso+: piper, cepam siccam, ligusticum, cuminum, origanum, +apii semen, pruna Damascena enucleata, mulsum, 10 +acetum, liquamen, defritum, oleum, et coques. +7+ (451) +Aliter ius +Alexandrinum in pisce asso+: piper, ligusticum, coriandrum +viride, uvam passam enucleatam, vinum, passum, +liquamen, oleum, et coques. +8+ (452) +Aliter ius Alexandrinum +in pisce asso+: piper, ligusticum, coriandrum viride, cepam, 15 +Damascena enucleata, passum, liquamen, acetum, +oleum, et coques. +9+ (453) +Ius in gongro asso+: piper, ligusticum, +cuminum frictum, origanum, cepam siccam, ovorum vitella +cocta, vinum, mulsum, acetum, liquamen, defritum, et coques. + + 1 Aliter P, _om._ EV | 4 acerrimo EV, asperrimo P | 6 coriandri + semen _Tor_, sem (_in_ V _virgula supra_ m _erasa_) EV | 7 uiridem + EV, _item v. 13, 15, p. 74, 10 {+10+ 1, 13}_ | 10 mulsum _Gi, cf. + p. 74 l. 14 {+10+ 1, 14} al._, mittis E, mus V | 12 alexandrum E | + 17 grongo assa EV + + ++10+ (454) +Ius in cornutam+: piper, ligusticum, origanum, +cepam, uvam passam enucleatam, vinum, mel, acetum, liquamen, +oleum, et coques. +11+ (455) +Ius in mullos assos+: piper, +ligusticum, rutam, mel, nucleos, acetum, vinum, liquamen, +oleum modice. calefacies et perfundes. +12+ (456) +Aliter ius in 5 +mullos assos+: rutam, mentam, coriandrum, feniculum, +omnia viridia, piper, ligusticum, mel, liquamen et oleum +modice. +13+ (457) +Ius in pelamyde assa+: + piper, ligusticum, origanum, 8 +coriandrum viride, cepam, uvam passam enucleatam, +passum, acetum, liquamen, defritum, oleum, et coques. 10 +hoc ius convenit et in elixa. si vis, et mel addes. ++14+ (458) +Ius in percam+: + piper, ligusticum, cuminum frictum, cepam, 12 +pruna Damascena enucleata, vinum, mulsum, acetum, +oleum, defritum, et coques. +15+ (459) +Ius in pisce rubellione+: +piper, ligusticum, careum, serpyllum, apii semen, cepam 15 +siccam, vinum, passum, acetum, liquamen, oleum. amulo +obligas. + + 1 cornutam _Hum_, carnutam EV | 2 passam et nucleatam EV | + 9 passam et nucleatam passam EV + + +II. <IN MVRENAM>. 1. (460) +Ius in murena assa+: piper, +ligusticum, satureiam, crocomagma, cepam, pruna Damascena +enucleata, vinum, mulsum, acetum, liquamen, defritum, +oleum, et coques. +2+ (461) +Aliter ius in murena assa+: +piper, ligusticum, pruna Damascena, vinum, mulsum, acetum, 5 +liquamen, defritum, oleum, et coques. +3+ (462) +Aliter ius in +murena assa+: piper, ligusticum, nepetam montanam, +coriandri semen, cepam, nucleos pineos, mel, acetum, liquamen, +oleum, et coques. +4+ (463) +Aliter ius in murena +elixa+: piper, ligusticum, anethum, apii semen, rhus Syriacum, 10 +caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum, sinape, +defritum. +5+ (464) +Aliter ius in murena elixa+: piper, ligusticum, +careum, apii semen, coriandrum, mentam aridam, nucleos +pineos, rutam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum +modice. calefacies et amulo obligas. + +6+ (465) +<Aliter> ius in murena 15 +elixa+: piper, ligusticum, careum, cuminum, nucleos, +caryotam, sinape, mel, acetum, liquamen et oleum et defritum. + + 1 IN MVRENAM _om._ EV | morena EV _item v. 4_ (-as V) _7, 9, 12, + 15_ | 2 croco magna EV | cepa EV | 3 et nucleata EV | 6 +10+ 2, 4 + (463) post +10+ 3, 2 (466), habent ςα, post +10+ 2, 6 (465)_ + PM | 9 Aliter P, _om._ EV | 10 anethum _Hum_, acetum EV | rus + syriacum _sic_ EV, _item p. 76, 2 {+10+ 4, 1} et 4 {+10+ 4, 2}_ + (sir- E) | 17 sinapẽ V | et oleum et _sic_ EV + + +III. (467) 1. +Ius in lacertos elixos+: piper, ligusticum, +cuminum, rutam viridem, cepam, mel, acetum, liquamen, +oleum modice. cum bullierit, amulo obligas. +2+ (466) +Ius in pisce +elixo+: piper, ligusticum, petroselinum, origanum, cepam +aridam, mel, acetum, liquamen, vinum, oleum modice. cum 5 +bullierit, amulo obligas. et in lance inferes. + +3+ (468) +Ius in pisce 6 +asso+: piper, ligusticum, thymum, coriandrum viride, mel, +acetum, liquamen, vinum, oleum, defritum. calefacies et +agitabis rutae surculo et obligabis amulo. + +4+ (469) +Ius in thynno+: 8 +piper, cuminum, thymum, coriandrum, cepam, uvam passum, +acetum, mel, vinum, liquamen, oleum. calefacies; 10 +amulo obligabis. +5+ (470) +Ius in thynno elixo+: piper, ligusticum, +thymum, condimenta moretaria, cepam, caryotam, +mel, acetum, liquamen et oleum et sinape. + + 3 _+10+ 3, 1 (467) post +10+ 3, 2 (466) et +10+ 2, 4 (463) habent_ + ς (_non_ MP) α | 7 uiridem EV | 9 agitabis P, zitabis EV | + _+10+ 3, 4 (469) in_ E _locum habet ante +10+ 3, 3 (468), sed + scripta est a manu_ E1 _in loco adraso; ceterum ipsa_ E2 _signis + ordinem eum quem praestat_ V _restituisse videtur_ | 12 obligabis + E, -gas V | 13 mortaria (-ea E) EV | cepa V | 14 et oleum et V, + oleum E + + + +6+ (471) +Ius in dentice +asso+: piper, ligusticum, coriandrum, mentam, rutam +aridam, malum Cydorium coctum, mel, vinum, liquamen, +oleum. calefacies, amulo obligabis. +7+ (472) +In dentice elixo+: +piper, anethum, cuminum, thymum, mentam, rutam viridem 5 +mel, acetum, liquamen, vinum, oleum modice. calefacies +et amulo obligabis. +8+ (473) +Ius in pisce aurata+: piper, +ligusticum, careum, origanum, rutae bacam, mentam, myrtae +bacam, ovi vitellum, mel, acetum, oleum, vinum, liquamen. +calefacies et sic uteris. +9+ (474) +Ius in pisce aurata assa+: 10 +piper, coriandrum, mentam aridam, apii semen, cepam, +uvam passam, mel, acetum, vinum, liquamen et oleum. +10+ (475) +Ius +in scorpione elixo+: piper, careum, petroselinum, +caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape, oleum, defritum. ++11+ (476) +In pisce oenogarum+: teres piper, rutam, mel commisces, 15 +passum, liquamen, caroenum, et igni mollissimo +calefacies. +12+ +<Aliter> in pisce oenogarum+: ut supra +facies. cum bullierit, amulo obligabis. + + 3 mel EV, uel ς | 9 bacã ouitellũ V | 11 apii E, api V _hoc + solo loco_ | 15 ruta V | 16 signi EV | 17 Aliter _add. Tor_ | + 18 obligabis V-, gas E + + +IV. <IN ANGVILLAM.> 1. (477) +Ius in anguillam+: piper, +ligusticum, apii semen, anethum, rhus Syriacum, caryotam, +mel, acetum, liquamen, oleum, sinape et defritum. +2+ (478) +<Aliter> +ius in anguillam+: piper, ligusticum, rhus Syriacum, +mentam siccam, rutae bacas, ovorum vitella cocta, 5 +mulsum, acetum, liquamen, oleum. coques. + + 1 IN ANGVILLAM _om._ EV anguilla EV | 3 Aliter _om._ EV | EXPLICIT + FELICITER AMEN E, EXPLICIT LIBER X V + + + + +(A p. 196) APICI EXCERPTA A VINIDARIO VIRO INLVSTRI + + ++Breuis pimentorum+ que in domo esse debeant ut condimentis +nihil desit: crocu, piper, zingiber, lasar, foliu, baca +murre, costu, cariofilu, spica indica, addena, cardamomu, spica +nardi. 5 + ++De seminibus hoc+: papaber, semen rude, baca rute, baca +lauri, semen aneti, semen api, semen feniculi, semen ligustici, +semem eruce, semen coriandri, cuminu, anesu, petrosilenu, careu, +sisama. + + 1 EXCERPTA _tit. in_ A. _abiit post v. 9_ sisama | INL̷UT A | + 2 _accipe_ pigmentorum _i. specierum_ | 3 _debuit_ baca mirte | + 4 _i._ caerefolium _vel_ chaerephyllon | addena _ignota_ | 6 _i._ + semen rutae + + ++De siccis hoc+: lasaris radices, menta, nepeta, saluia, cupressu, +origanũ, zyniperum, cępa gentima, bacas timmi, coriandrum, +piretru, citri, fastinaca, cępa ascalonia, radices iunci, +anet, puleiu, ciperum, aliu, ospera, samsucu, innula, silpiũ, +cardamomũ. 5 + ++De liquorib. hoc+: mel, defritu, carinu, apiperiu, passu. + ++De nucleis hoc+: nuces maiores, nuclos pineos, acmidula, +aballana. + ++De pomis siccis hoc+: damascena, datilos, uba passa, +granata. Hęc omnia in loco sicco pone, ne odorem et uirtutem 10 +perdant. + + 2 _i._ iuniperum | gentima _interpretabatur_ getia _vel_ gethya + _Salmasius_ | 3 _i._ pastinaca | ascolonia _corr. in_ -cal- A1 | + 4 _i._ osprea | 6 apiperiu _videtur esse_ piperatum | 7 amygdala, + Abellanae | 9 uba _ex_ uua _fecit_ A1 + + +Brevis cyborũ. + +I. caccabina minore +II. caccabina fusile +III. ofellas garatas +IV. ofellas assas +<V.> aliter ofellas +VI. ofellas graton +VII. pisces scorpiones rapulatus +VIII. pisces frixos cuiuscumq. generis +IX. item pisces frixos +X. pisces assos +XI. pisces inotogonon +XII. sardas +XIII. item pisces inotogonon +XIV. mullos anetatos +XV. aliter mullos +XVI. murenas et anguillas +XVII. lucustas et isquillas +XVIII. pisces elixos +XIX. patinas oborum +XX. porcello coriandratu +XXI. porcello in oc cuctu +XXII. porcello eo iure +XXIII. porcello tymmo crapsu +XXIV. porcellu exozome +XXV. porcellu lasaratu +XXVI. porcello fuscellu +XXVII. agnu simplice +XXVIII. hędu lasaratu +XXIX. turdos apontomenus +XXX. turtures +XXXI. ius in perdices + + +I. (119) +Caccabinam minorem+: olera diversa elixa compone +et pullinam inter se, si volueris, condis liquamine et +oleo, et bulliat. teres piper modicum et folium et cum tritura +conmisces ovum et tribulas. (2) +Alias: tritura, +unde perfundes caccabinam+: teres ergo folium quantum 5 +conpetat cum caerefolii una et quarta parte de lauri +baca et medium caulis elixi et folia coriandri et solves de +iuscello eius et vaporabis in cinere calido et adorna. ante +quam fundas in vasculo, perfundis conditum et sic ponis. + + m _finalem male omissam in his excerptis non adnoto, neque alia + mere orthographica_ + + 1 Cacabina A | 2 interse A, intersere _Sch (cf._ interponere + _p. 22, 20 {+4+ 1, 1}. 23, 2 {+4+ 1, 2}); at_ inter se _vulgariter + est_ inter ea _scil._ holera | 6 conpedat A | cerifolio uno A | + una _scil. parte_ | 7 medium _‘i. dimidium’ Sch_ | 8 uaborabis A | + adorna _Sch_, adora A + + +II. (120) +Caccabinam fusilem+: malvas, porros, betas sive +cauliculos elixatos, turdos atque isicia de pullo, copadia +porcina sive pullina et cetera quae in praesenti habere +poteris, conpones variatim. teres piper, ligusticum cum vini +veteris pondo duo, liquaminis pondo I, mellis pondo I, olei 5 +aliquantum. gustata, item permixta et temperata mittis in +patinam et fac ut modice ferveat. et cum coquitur, adicies +lactis sextarium unum, ova dissoluta cum lacte perfundes, +patinam, mox constrinxerit, inferes. + + 2 coliclos A | esicia de pullo _Ihm_, esiciate pullu A; _cf. + p. 13, 26 {+2+ 2, 3}. 14, 1-2 {+2+ 2, 4}_ | 4 lycisticum A | + 5 liquamen _et_ mel A | pd. duo, _deinde bis_ p̣ A | 6 item + _Vo_, id A, id est _Sch_ | temperatam A | 8 lacte ‘ss’ uno A + + +III. (270) +Ofellas garatas+: ponis ofellas in sartagine, adicis +liquaminis libram unam, olei similiter, mellis aliquantum +et sic frigis. + + 1 adices liquamen A + + +IV. (270) +Ofellas assas+: exbromabis diligenter et in sartagine +mittes. friges oenogaro. postea simul cum ipso oenogaro +inferes et piper aspargis. + + 2 mittis A | inogaru _bis A_ | ipsu A + + +V. (270) +Aliter ofellas+: [si] in liquamine frigantur et calidae +melle unguantur et sic inferantur. + + 1 si _del. Sch_ + + +VI. (270) +Ofellas garatas+: lasar, zingiber, cardamomum et +unum acetabulum liquaminis misces cum his omnibus tritis +et ibi ofellas coques. + + 1 garaton _hic et_ graton _in indice_ A, lasaratas _Sch_ | 2 uno + acitabulo liq. A + + +VII. (153) +Pisces scorpiones rapulatos+: coquis in liquamine +et oleo et cum mediaverit coctura, tolles. rapas elixas +madidas et minutissime concisas manibus depressabis, +ut umorem non habeant, et cum pisce obligas, et bulliat +cum oleo abunde. et, iam bullivit, teres cuminum, lauri 5 +bacam dimidiam, addes propter colorem crocum. amulabis +de oryza propter spissitudinem. superfundes et tunc inferes. +addes modicum acetum. + + 2 mediauerint (-it _Ihm_) coctura A, in mediam venerint cocturam + _Sch ex p. 65, 17 {+8+ 7, 11}_ | 7 oridia A + + +VIII. (154) +Pisces frixos cuiuscumque generis sic facies+: +teres piper, coriandri semen, lasaris radices, origanum, +rutam, caryotam, suffundes acetum, oleum, liquamen, +adicis defritum. haec omnia temperabis et in caccabulo +mittis et ferveat. cum calefeceris, eodem pisces superfundes. 5 +asparso pipere inferes. + + 4 adices A | 5 eosdem A | 6 piper et A + + +IX. (155) +Item pisces frixos sic facies+: teres piper, ligusticum, +bacam lauri, coriandrum, mel, liquamen, vinum, +passo vel caroeno temperas. coques igni lento, amulo +oryzae obligas et inferes. + + 2 melliq; uinu passu uel carenu A | 3 lentu _et_ orizie A + + +X. (156) +Pisces assos+: teres piper, ligusticum, satureiam, +cepam siccam, suffundes acetum, adicies caryotam, anethum, +ovorum vitella, mel, acetum, liquamen, oleum, defritum. +haec omnia in uno mixta perfundes. + + 1 ligisticum saturegia cipam A + + +XI. (157) +Pisces oenoteganon+: friges pisces, teres piper, +ligusticum, rutam, condimenta viridia, cepam siccam. adicis +oleum, <vinum>, liquamen et inferes. + + 1 oenoteganon _Ihm_, inotocano _hic et_ inotogonon _in indice_ A, + _cf. v. 28 {exc. 13}_ | 2 adices oleo A | 3 vinum _om._ A _cf. + v. 30 {exc. 13}_ + + +XII. (158) +Sardas sic facies+: teres piper, ligustici semen, +origanum, cepam siccam, ovorum coctorum vitella, acetum, +oleum. haec in unum temperas et perfundes. + + 2 cottor(um) A + + +XIII. (159) +Pisces oenoteganon+: a crudo pisces quos volueris +lavas, conponis in patinam, mittis oleum, liquamen, +vinum, fasciculos porri et coriandri, coquitur. teres piper, +origanum, ligusticum et fasciculos quos elixasti, teres et +suffundes inpensam de patina. facis ut obliget. cum bene 5 +tenuerit, pipere asparso inferes. + + 1 oenoteganon _Ihm_, inotogono _hic et_ inotogonon _in indice_ A, + _cf. v. 22 {exc. 11}_ | 5 inpesa A | obliget _ultimum paginae + verbum in_ A, obligetur EV _p. 29, 12 {+4+ 2, 27}, at cf. p. + 24, 14 {+4+ 2, 6}_ | 6 piper asparso inferebis A + + +XIV. (160) +Mullos anethatos sic facies+: rades pisces, lavabis, +in patinam conpones, adicies oleum, liquamen, vinum, +fasciculos porri et coriandri, mittes ut coquatur. adicies +piper in mortario, fricabis, adicies oleum et partem +aceti, vino passo temperabis. traicies in caccabo, pones ut 5 +ferveat. amulo obligabis et patinam piscium perfundis. insuper +piper aspargis. + + 4 frecabis A | 5 in cabo ponis A | 6 amolo A + + +XV. (161) +Aliter mullos+: radis, lavas, conponis in patinam. +adicis oleum, liquamen, vinum, in coctura fasciculum porri +et coriandri, inponis ut coquatur. teres piper, ligusticum, +origanum, adicies de iure suo [hoc de patella], vino passo +temperas, mittis in caccabo, ponis ut ferveat, amulo obligabis 5 +et patellam postea perfundes, piper asparges et inferes. + + 1 rades A | patinim (i _altera in loco adraso_) A | 2 adices oleo + liq; uinu A | fasculum A | 4 hec (_sic_ A) de patella _ut glossema + del. Sch_ | 6 aspargis et inferis A + + +XVI. (162) +Murenam aut anguillas vel mullos sic facies+: +purgabis, conpones in patinam diligenter. adicies +in mortario piper, ligusticum, origanum, mentam, cepam +aridam, infundes vini acetabulum, liquaminis dimidium, +mellis tertiam partem, modice defritum ad cocleare. debent 5 +autem hoc iure cooperiri, ut super cocturam supersit +aliquid iuris. + + 1 anguilas A | 2 conponis A | 3 legisticum A | 4 effundes A, et + fundes _Sch, item v. 23 {exc. 17}_ | vini acetabulum _Sch_, uinu + acetabuli A | 5 ad clucliare A _i. adhibito cocleari_ | + 6 cooperiri _Sch_, coperi A | cotturã supersit (i _ex_ e) A + + +XVII. (163) +Locustam <et scillam>+: teres piper, ligusticum, +api semen, infundes acetum, liquamen, ovorum vitella et +mixta in unum perfundes et inferes. + + 1 Locusta _hic_, _at_ Lucustas et isquillas (_i. scillas_) _in + indice_ A | 2 lique ouorã A | 3 perfundis A + + +XVIII. (164) +In piscibus elixis+: teres piper, ligusticum, api +semen, origanum, suffundes acetum, adicies nucleos pineos, +caryotae quod satis sit, mel, acetum, liquamen, sinape. +temperabis et uteris. + + 1 elexis A | appi A | 2 pineus cariota A | 3 liq; sinapem A + + +XIX. (165) +Patinam solearum ex ovis+: radis, purgas, conponis +in patinam, adicies liquamen, oleum, vinum, fasciculum +porri et coriandri semen, mittis ut coquatur. teres +piper modicum, origanum, suffundis ius <de> suo sibi, +adicies iuri decem cruda ova, dissolves et in unum corpus 5 +facies. traicies in patinam super soleas. ad ignem lentum +pones ut decoquat, et cum duxerit, piper adspargis. + + 1 soliarum A _cf. p. 29, 13 {+4+ 2, 28}_ | rades A | 4 ius de + _Sch_, iux A | 5 dissoluis A | 6 solias A + + +XX. (388) +Porcellum coriandratum+: assas porcellum diligenter, 5 +facies moretarium sic, in quod teres piper, anethum, +origanum, coriandrum viride, admisces mel, vinum, liquamen, +oleum, acetum, defritum. haec omnia calefacta perfundes +et asparges uvam passam, nucleos pineos et cepam +concisam et sic inferes. 10 + + 2 moretarium _et_ quod _Vo_, mortarium _et_ quo A | 4 acetum + _Sch_, anetũ A | 5 aspargis A + + +XXI. (389) +Porcellum aenococtum+: porcellum accipies, +ornabis, coque in oleo et liquamine. cum coquitur, adicies +in mortario piper, rutam, bacam lauri, liquamen, passum +sive caroenum, vinum vetus, simul omnia teres, temperas +et traicies in patinam aheneam. mittis eum. (XXII) (390) porcellum 5 +eo iure percoque, cum autem levas, amulo obligabis +et sic in vas transferes et inferes. + + 1 Porcello uno cocto (in oc cuctu _ind._) A | 2 quoq; A + | 4 uino A | 5 heneã A | eo _hic et in indice_ A, ex suo _Ihm, + qui dubitabat an §22 cum §21 in unum praeceptum iungenda sit, + id quod mihi certum est_ + + +XXIII. (391) +Porcellum thymo sparsum+: porcellum lactentem +pridie occisum elixas sale et anetho et in aqua frigida +adsidue intingis, ut candorem habeat. deinde condimenta +viridia, thymum, puleium modicum, ova dura, cepam +concisam minutatim, ea omnia superspargis et condis liquaminis 5 +hemina una, olei pondo uno, passi pondo uno, +et sic ministras. + + 1 timo crapsum (sparsum _Sch._) _hic_, tymmo crapsu _in indice_ A + _cf. p. 68, 20 {+8+ 8, 12}_ | 2 anetu A | 4 timmũ polleium A | + ciba concisa minuta A | 5 liquamen emina (em- _ex_ im-) A | + 6 passo A + + +XXIV. (392) +Porcellum oxyzomum+: porcellum accuratum +ornabis et mittes in iuscellum sic conditum: adicies in mortario +piperis grana L, mellis quantum conpetat, cepas siccas +III, coriandri viridis sive sicci modicum, liquaminis +heminam, olei sextarium I, aquae heminam I, simul temperas 5 +in caccabulo. mittis in eo porcellum. dum bullire +coeperit, saepius agitabis, ut spissum fiat. si aliquid minus +iuris facere coeperit, tunc adicies heminam unam aquae. +sic percoque et sic porcellum inferes. + + 1 Porcello exodiomũ _et_ Porcellu exozome _in indice_ A | + 2 mittis _et_ condito aicies A | 3 piper A | quan conpedat A | + 4-5 liq; emina A | 5 ·S· I aq; emina A + + +XXV. (393) +Porcellum lasaratum+: teres in mortario piper, +ligusticum, careum, misces cuminum paululum, lasar vivum, +lasaris radicem, suffundis acetum, addis nucleos pineos, +caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape factum. oleo omnia +temperas et perfundis. + + 3 lasaris radicem _ut glossema del. Sch._ + + +XXVI. (394) +Porcellum iuscellatum+: mittis in mortario +piper, ligusticum aut anethum, coriandrum, rutam, bacam +lauri, fricabis, suffundes liquamen, porrum, passi sive mellis +modicum, vinum modicum, olei aliquantum. cum coxeris, +amulo obligabis. 5 + + 1 iuscellatu _hic_, iuscellu _in indice_ A | 2 anetum _Sch_, + anesũ A | 3 suffundis A | porro A | 5 oblicauis A + + +XXVII. (370) +Agnum simplicem+: de agno decoriato facies +copadiola, lavabis diligenter, mittes in caccabo. adicies +oleum, liquamen, vinum, porrum, coriandrum cultro concisum. +cum bullire coeperit, saepius agitabis et inferes. + + 2 cupadiola A + + +XXVIII. (371) +Haedum lasaratum+: haedi intestina bene +purgata imples pipere, liquamine, lasare, oleo et intra +haedum mittes et bene consues et cum haedo simul +coquuntur. et cum decoxerit, adicies in mortario rutam, +bacam lauri et levatum haedum atque exsucatum ipso iure 5 +perfundis et sic ponis. + + 1-2 intestinas _et_ purgatas A | 2 piper liquamen lasar oleũ A, + _corr. Brandt._ | 5 lebato ędi adq. exugato A, _cf. Ihm_ + + +XXIX. (255) +Turdos hapantamynos+: teres piper, lasar, bacam +lauri, admisces cumino garum et sic turdum per guttur +imples et filo ligabis. et facies ei impensam, in qua +decoquatur, quae habeat oleum, sales, aquam, anethum et +capita porrorum. 5 + + 1 hapantamynos _Vo_, apantomoenos _hic et_ apontomenos _in indice_ + A, intellego ἁπαντάμυνος _qui omnia vitia stomachi abarcet_ + (_cf. Marcell. med. 20, 26_) | 2 turdo per guttor A | 3 impesa A | + 4 decocantur A + + +XXX. (256) +Turtures+: aperies, ornabis diligenter, teres piper, +lasar, liquamen modicum, infundis ipsas turtures ut conbibant +sibi, ei sic assas. + + 2 ipsas _sic_ A | 3 siui A, _cf. Ihm_ + + +XXXI. (257) +Ius in perdices+: teres in mortario piper, apium, +mentam et rutam, suffundis acetum, addis caryotam, mel, +acetum, liquamen, oleum. simul coques et inferes. + + 1 apio A + + +Expli(cit) breuis ciborum. + + + + +APPENDICVLA + +OPSARTYTICON GRAECORVM FRAGMENTA + + +1. Athenaeus XII 516c πρῶτοι δὲ Λυδοὶ καὶ τὴν καρύκην ἐξεῦρον, περὶ ἧς +τῆς σκευασίας οἱ τὰ +Ὀψαρτυτικὰ+ συνθέντες εἱρήκασιν, +Γλαῦκός+ τε ὁ +Λοκρὸς (PW VII 1421 n. 41) καὶ +Μίθαικος+ καὶ +Διονύσιος+ (PW V 977 n. +133) +Ἡρακλεῖδαι+ (PW VIII 496 n. 58. 59) τε δύο γένος Συρακόσιοι καὶ ++Ἆγις+ (Oder PW I 822 n. 10) καὶ +Ἐπαίνετος+ (PW V 2672 n. 9) [καὶ ++Διονύσιος+], ἔτι τε +Ἡγήσιππος+ (PW VII 2611 n. 5) καὶ +Ἐρασίστρατος+ +(PW VI 333-350 n. 2) καὶ +Εὐθύδημος+ (PW VI 1505 n. 15) καὶ +Κρίτων+, +πρὸς τούτοις δὲ +Στέφανος+, +Ἀρχύτας+ (PW II 602 n. 5. 6) [Ἀκέστιος], ++Ἀκεσίας+ (PW I 1163 n. 1), +Διοκλῆς+ (PW V 802 n. 53), +Φιλιστίων+‧ +τοσούτους γὰρ οἶδα γράψαντας Ὀψαρτυτικά. + +2. Ath. XIV 662c ἀοιδίμων δ᾽ ὀψαρτυτὼν ὀνόματα καταλέγει +Βάτων+ ἐν +Εὐεργέταις (Com. III p. 327 Kock) οὕτως + + εὖ γ᾽, ὦ Σιβύνη, τὰς νύκτας οὐ καθεύδομεν + οὐδ᾽ ἀναγεγράμμεθ᾽, ἀλλὰ καίεται λύχνος + καὶ βιβλίον <ἐν> ταῖς χερσί, καὶ φροντίζομεν + τί +Σόφων+ καταλέλοιπ᾽ ἢ τί +Σημωνακτίδης+ + ὁ Χῖος ἢ +Τυνδάριχος+ [-κος trad.] ὁ Σικυώνιος + ἢ +Ζωπυρῖνος+. + +cf. coquorum catalogum apud Euphronem com. frg. 1, 5-9 (Kock III +p. 317): Agis Rhodius, Nereus Chius, Chariades Atheniensis, Lamprias, +Apthonetus, Euthynus 11, 1: Soterides; Sosipatrem com. fr. 1, 11. 19 +(Kock III p. 314) al. Geoponica 20, 6. + +3. Anaxippos com. fr. 1, 1 (III p. 296 Kock): + + +Σόφων+ Ἀχαρνὰν καὶ Ῥόδιος +Δαμόξενος+ + ἐγένονθ᾽ ἑαυτῶν συμμαθηταὶ τῆς τέχνης‧ + ἐδίδασκε δ᾽ αὐτοὺς Σικελιώτης +Λάβδακος+. + +4. Pollux onom. VI 70 p. 245 Bekker πολλὰ δ᾽ ἂν εἴη τῶν περὶ τὴν +ἡδυντικὴν σκευασίαν ἐξευρεῖν ἐκ τῶν ὀψοποιικῶν συγγραμμάτων ++Παντολέοντος+ καὶ +Μιθαίκου+ καὶ +Ζωπυρίνου+ καὶ +Σόφωνος+ καὶ ++Ἡγησίππου+ καὶ +Παξάμου+ (cf. Athen. IX 376d) καὶ +Ἐπαινέτου+ +συναριθμοῖτο δ᾽ ἂν τούτοις +Ἡρακλείδης+ τε ὁ Συρακούσιος καὶ ++Τυνδάριχος+ ὁ Σικυώνιος καὶ +Σιμωνακτίδης+ ὁ Χῖος καὶ +Γλαῦκος+ +ὁ Λοκρός, ὀψοποιητικῆς πραγματείας σοφισταί. + +5. Suidas +Πάξαμος+... Ὀψαρτυτικὰ κατὰ στοιχεῖον. + +6. Ath. VII p. 325f.: +Μίθαικος+ δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ ‘ταινίαν’ φησίν +‘ἐκκοιλίξας, τὰν κεφαλὰν ἀποταμὼν, ἀποπλύνας καὶ ταμὼν τεμάχεα κατάχει +τυρὸν καὶ ἔλαιον.’ --7. Ath. II 58b: +Ἐπαίνετος+ δὲ καὶ +Ἡρακλείδης+ ὁ +Συρακούσιος ἐν Ὀψαρτυτικῷ τῶν ᾠῶν φασι (φησι trad.) πρωτεύειν τὰ τῶν +ταῶν‧ μεθ᾽ ἃ εἶναι τὰ χηναλωπέκεια‧ τρίτα καταλέγοντες (-γει E, non C) +τὰ ὀρνίθεια. --8. Ath. III 88c τὸ δ᾽ ἐντὸς τῆς πίνης +Ἐπαίνετος+ ἐν +<Ὀψ>αρτυτικῷ καλεῖσθαί φησι μήκωνα. --9. Ath. VII 294d +Ἐπαίνετος+ +δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ ἐπινωτιδέα καλεῖ (scil. γαλεόν), χείρονα δ' εἶναι τὸν +κεντρίνην καὶ δυσώδη‧ γνωρίζεσθαι δ᾽ ἐκ τοῦ πρὸς τῇ πρώτῃ λοφιᾷ ἔχειν +κέντρον τῶν ὁμοειδῶν οὐκ ἐχόντων‧ οὔτε δὲ στέαρ οὔτε πιμελὴν ἔχειν τοὺς +ἰχθῦς τούτους διὰ τὸ χονδρώδεις εἶναι. + +10. Ath. VII 297c μνημονεύει δ᾽ αὐτοῦ (scil. τοῦ γναφέως piscis) καὶ ++Ἐπαίνετος+ ἐν Ὀψαρτυτικῷ. --11. Ath. VII 304d +Ἐπαίνετος+ δ᾽ ἐν +Ὀψαρτυτικοῖς κορύφαιναν αὐτόν (scil. τὸν ἵππουρον) φησιν ὀνομάζεσθαι. +--12. Ath. VII 305e τοῦ δὲ κάπρου piscis μνημονεύει καὶ +Δωρίων+ καὶ ++Ἐπαίνετος+. --13. Ath. VII 312b ἐστὶ δὲ λευκόσαρκος (scil. ὁ λειόβατος +piscis), ὡς +Ἐπαίνετος+ ἐν Ὀψαρτυτικῷ. --14. Ath. VII 313b +Ἐπαίνετος+ +δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ φησι‧ ῾σμαρίδα, ἣν ἔνιοι καλοῦσι κυνὸς εὐναί᾽. --15. +Ath. IX 371e +Ἐπαίνετος+ δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ τὰ κεφαλωτὰ herbas καλεῖσθαί +φησι γηφυλλίδας. --16. Ath. IX 387d +Ἀρτεμίδωρος+ δὲ ὁ Ἀριστοφάνειος ἐν +ταῖς ἐπιγραφομέναις Ὀψαρτυτικαῖς γλώσσαις καὶ +Πάμφιλος+ ὁ Ἀλεξανδρεὺς +ἐν τοῖς περὶ ὀνομάτων καὶ γλωσσῶν +Ἐπαίνετος+ παρατίθεται λέγοντα ἐν τῷ +Ὀψαρτυτικῷ ὅτι ὁ φασιανὸς ὄρνις τατύρας καλεῖται. + +--17. Ath. IX 395f οἱ καλούμενοι παραστάται, ὧν μνημονεύει +Ἐπαίνετος+ +ἐν Ὀψαρτυτικῷ.--18. Ath. XIV p. 662d +Ἐπαίνετος+ δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ +λέγει ταῦτα‧ ‘μῦμα δὲ παντὸς ἱερείου, καὶ ὄρνιθος δὲ χρὴ ποιεῖν τὰ ἁπαλὰ +τῶν κρεῶν μικρὰ συντεμόντα καὶ τὰ σπλάγχνα καὶ τὸ ἔντερον καὶ τὸ αἷμα +διαθρύψαντα καὶ ἀρτύσαντα ὄξει, τυρῷ ὀπτῷ, σιλφίῳ, κυμίνῳ, θύμῳ +χλωρῷ καὶ ξηρῷ, θύμβρᾳ, κοριάννῳ χλωρῷ τε καὶ ξηρῷ καὶ γητίῳ καὶ +κρομμύῳ καθαρῷ πεφωσμένῳ ἢ μήκωνι καὶ σταφίδι ἢ μέλιτι καὶ ῥόας ὀξείας +κόκκοις. εἶναι δέ σοι τὸ αὐτὸ [μῦμα] καὶ ὄψον.’ --19. Ath. VII 324a ἐστὶ +δὲ τὸ ὑπόσφαγμα ὡς +Ἐρασίστρατός+ φησιν ἐν Ὀψαρτυτικῷ, ὑπότριμμα. +γράφει δὲ οὕτως, ‘ὑπόσφαγμα δ᾽ εἶναι κρέασιν ὀπτοῖς ἐκ τοῦ αἵματος +τεταραγμένου μέλιτι, τυρῷ, ἁλί, κυμίνῷ, σιλφίῳ, ὄξει ἑφθοῖς’. καὶ ++Γλαῦκος+ δ᾽ ὁ Λοκρὸς ἐν Ὀψαρτυτικῷ οὗτως γράφει‧ ‘ὑπόσφαγμα δ᾽ αἷμα +ἑφθὸν καὶ σίλφιον καὶ ἕψημα ἢ μέλι καὶ ὄξος καὶ γάλα καὶ τυρὸς καὶ φύλλα +εὐώδη τετμημένα.’ --20. Ath. IX 369b τὴν δὲ ῥάφυν +Γλαῦκος+ ἐν τῷ +Ὀψαρτυτικῷ διὰ τοῦ Π ψιλῶς καλεῖ ῥάπυν. --21. Ath. XIV 661e καὶ οἱ τὰ +Ὀψαρτυτικὰ δὲ συγγράψαντες +Ἡρακλείδης+ τε καὶ +Γλαῦκος+ ὁ Λοκρὸς οὐχ +ἁρμόττειν φασὶ ‘<δούλοισι> τὴν μαγειρικήν, ἀλλ᾽ οὐδὲ τοῖς τυχοῦσι τῶν +ἐλευθέρων.’ --22. Ath. III 105e κολύβδαιναν piscem δ᾽ εἴρηκεν +Ἐπίχαρμος... ὡς δ᾽ ὁ +Ἡρακλείδης+ ἐν Όψαρτυτικῷ, τὴν καρῖδα. +--23. Ath. III 114a πόθεν ὑμῖν <ἂν εἴη> εἰδέναι ὅτι καὶ ‘κύβοι’, οὐχ οὓς +ἀεὶ μεταχειρίζεσθε (-ζεσθαι trad.), ἄρτοι εἰσὶ τετράγωνοι, ἡδυσμένοι +ἀννήθῳ καὶ τυρῷ καὶ ἐλαίῳ, ὥς φησιν +Ἡρακλείδης+ ἐν Ὀψαρτυτικῷ; +--24. Ath. VII 328d διαφέρει δὲ τῆς χαλκίδος ὁ χαλκεύς piscis, οὗ +μνημονεύει +Ἡρακλείδης+ ἐν Ὀψαρτυτικῷ. --25. Ath. XII 516d γίνεσθαι +δ᾽ αὐτόν (scil. τὸν κάνδαυλον placentam Lydiam) φησιν ὁ Ταραντῖνος ++Ἡγήσιππος+ ἐξ ἑφθοῦ κρέως καὶ κνηστοῦ ἄρτου καὶ Φρυγίου τυροῦ ἀνήθου +τε καὶ ζωμοῦ πίονος. --26. Ath. VII 308e +Εὐθύδημος+ δ᾽ ἐν τῷ περὶ +ταρίχων τὸν κορακῖνόν piscem φησιν ὑπὸ πολλῶν σαπέρδην προςαγορεύεσθαι‧ +ὁμοίως δ᾽ εἴρηκε καὶ +Ἡρακλέων+ ὁ Ἐφέσιος (PW VIII 514 n. 6), ἔτί +δὲ +Φιλότιμος+ (nisi legendum Φυλ-) ἐν Ὀψαρτυτικῷ. ὅτι δὲ καὶ +πλατιστα[τι]κὸς καλεῖται ὁ σαπέρδης, καθάπερ καὶ ὁ κορακῖνος, ++Παρμένων+ φησὶν ὁ Ῥόδιος ἐν πρώτῳ μαγειρικῆς διδασκαλίας. +--27. Ath. VII 326f καὶ +Διονύσιος+ δ᾽ ἐν Όψαρτυτικῷ τῆς ὑαίνης +μνημονεύει. + +28. Ath. XIV 643e οἶδα δὲ καὶ Καλλίμαχον ἐν τῷ τῶν παντοδαπῶν +συγγραμμάτων πίνακι ἀναγράψαντα +πλακουντοποιικὰ+ συγγράμματα ++Αἰγιμίου+ (PW I 964 n. 3) καὶ +Ἡγησίππου+ καὶ +Μητροβίου+, ἔτι δὲ ++Φαίτου+ (Φαίστου Meineke) --nominantur: +Ἁρποκρατίων+ ὁ Μενδήσιος +(PW VII 2416 n. 8) ἐν τῷ περὶ πλακούντων Ath. XIV 648b cum praecepto. +--+Ἰατροκλῆς+ (PW IX 801 n. 3) ἐν Ἀρτοποιικῷ Ath. VII 326e. XIV 646a +ἐν τῷ περὶ πλακούντων. 646b fragmentum. 646f. 647b fragmentum. +--+Φιλιστίων+ ὁ Λοκρός Ath. III 115d τῶν χονδριτῶν (ἄρτων) τοὺς +σεμιδαλίτας πρὸς ίσχύν φησι μᾶλλον πεφυκέναι‧ μεθ᾽ οὓς τοὺς χονδρίτας +τίθησιν, εἶτα τοὺς ἀλευρίτας. +Χρύσιππος+ ὁ Τυανεύς (PW III 2511 +n. 21) Ath. III 113a-d ἀρτοποιικόν fragmentum longum. ἐν τῷ άρτοκοπικῷ +Ath. XIV 647c-648a fragmentum longum cum praeceptis variis. + +29. +Εὐθύδημος+ ὁ Ἀθηναῖος ἐν τῷ περὶ λαχάνων Ath. II 58f. III 74b. IX +369e +Εὔδημος+ trad. fragmentum. 371a +Εὔδημος+ trad. --ἐν τῷ περὶ ++ταρίχων+ Ath. III 116a fragmentum cum versibus (Hesiodi?). 118b. VII +307b. 308c. 315f. 328d. --Schol. in Nicandri Ther. 585 p. 46 Schneider +(βουπλεύρου) μνημονεύει .... καὶ +Ἐπαίνετος+ ἐν τῷ περὶ λαχάνων. + +30. Geoponica ed. Beckh 18, 21 p. 499 Μέλκης σκευασία σύντομος‧ ++Παξάμου+ (potius ex georgicis quam ex opsartyticis, modo verum sit +nomen). ἡ καλουμένη +μέλκη+ αὐτοσχέδιος καὶ καλλίων ἔσται εἰ κεραμέοις +άγγείοις καινοῖς ὄξος ἐμβάλῃς δριμὺ καὶ ἐπιθῇς αὐτὰ θερμοσποδιᾷ ἢ πυρὶ +μαλθακῷ, τουτέστιν ἐπ᾽ ἀνθρακιάν‧ καὶ ἐὰν ὀλίγον ἀναζέσῃ τὸ ὄξος, ἵνα μὴ +ἀπὸ τῶν σκευαρίων ἀναποθῇ, ἑλκύσας ἀπὸ τῆς ἀνθρακιᾶς, εἰς τὰ αὐτὰ +σκευάρια βάλε γάλα καὶ θὲς αὐτὰ εἰς κιβωτάριον ἢ ἀρμάριον ἢ ἔνθα +ἀκίνητον μένει‧ καὶ τῇ ὑστεραίᾳ ἕξεις πολλῷ καλλίους μέλκας τῶν πολλῇ +τέχνῃ κατασκευαζομένων τὰ μὲντοι σκευάρια μετὰ πρώτην ἢ δευτέραν χρῆσιν +ἄλλασσε. cf. Columella 12, 8 Apic. 7, 1 (308). + +31. Ath. XIV 663d ὁ +Ἀρτεμίδωρος+ ἐν ταῖς Ὀψαρτυτικαῖς γλώσσαις τὴν ++ματτύην+ ἀποφαίνει κοινὸν εἲναι πάντων ὄνομα τῶν πολυτελῶν ἐδεσμάτων +(ἡδυσ- trad.), γράφων οὕτως‧ ‘ἔστι τις (εἴτις τῆς trad.) ὄρνιθος +ματτύης. ἐσφάχθω μὲν διὰ τοῦ στόματος εἰς τὴν κεφαλήν. ἔστω δὲ ἕωλος +καθάπερ ὁ πέρδιξ. ἐὰν δὲ θὲλῃς, ὡς ἔχει αὐτοῖς πτεροῖς ἐᾶν τετιλμένην.’ +εἶτα τὸν τρόπον ἐκθεὶς τῆς ἀρτύσεως καὶ τῆς ἑψήσεως ἐπιφέρει εὐθύς. ‘καὶ +νομάδα παχεῖαν ἕψε καὶ νεοσσοὺς τῶν ἤδη κοκκυζόντων, ἐὰν θέλῃς παρὰ +πότον χρῆσθαι. εἶτ᾽ ἐξελὼν τὰ λάχανα εἰς τρυβλίον καὶ τῆς ὄρνιθος τῶν +κρεῶν ἐπιθεὶς παρατίθει‧ τοῦ θέρους ἀντὶ τοῦ ὄξους τῆς ὄμφακος ἐμβαλὼν +εἰς τὸν ζωμὸν ὡς ἔχει τοὺς βότρυς‧ ἐπειδὰν δὲ ἑφθὴ γένηται, ἔξελε μετὰ +τοῦ βοτρυδίου πρὸ τοῦ τὸ γίγαρτον ἐξαφεῖναι. εἶθ᾽ οὗτως τὸ λάγανον +κατάθρυπτε. οὗτος <ὁ> ματτύης ἐν τοῖς ἡδίστοις.’ + +32. Pollux Onom. VI 57 p. 242 Bekker τὸ δὲ +θρῖον+ ὧδε ἐσκεύαζον‧ στέαρ +ὕειον ἑφθόν μετὰ γάλακτος μίγνυ χόνδρῳ παχεῖ, συμφυράσας δ᾽ αὐτὰ τυρῷ +χλωρῷ καὶ λεκίθοις ᾠῶν καὶ ἐγκεφάλοις. περιβαλὼν συκῆς φύλλῳ εὐώδει, +ζωμῷ ὀρνιθείῳ ἢ ἐρεφείῳ ἔνεψε, ἔπειτα ἐξελὼν καὶ τὸ φύλλον ἀφελὼν +ἔμβαλε εἰς ἀγγεῖον γέμον μέλιτος ξέοντος, καὶ τὸ μὲν ὄνομα τῷ ἐδέσματι +προςέθηκε τὸ φύλλον. ἡ δὲ μεῖξις πάντα ἐξ ἴσου δέχεται, τῶν δὲ λεκίθων +πλέον, ὅτι πηγνύουσι καὶ συνιστᾶσιν. --33. Schol. Aristoph. eq. 954 +p. 66 Dindorf: +θρῖον+‧ χόνδρος ἢ ὄρυζα ἕψεται ἢ σεμίδαλις ἀρκούντως. +εἶτα ἐπιχεῖται τὸ ὕδωρ καὶ φυρᾶ καὶ τὸ ήψημένον μετὰ ἁπαλοῦ τυροῦ καὶ +ᾠῶν ὀλίγων. εἶτα περιλαμβάνεται φύλλοις συκίνοις ὅλον καὶ περιειλεῖται +καννάβῳ ἢ παπύρῳ ἢ λίνῳ καὶ καθίεται εἰς ζωμὸν κρέων ἡψημένων ἄχρι τοῦ +λαβεῖν ἱκανὴν ἕψησιν. εἶτα ἐξαίρεται καὶ τῶν φύλλων περιαιρεθέντων εἰς +λοπάδα νέαν ζέοντος μέλιτος ἐμβάλλεται καὶ ἕψεται. στρεφόμενον δὲ, +ὅταν ἰκανῶς ἔχῃ καὶ ξανθὸν γένηται. ἐξαιρεθὲν παρατίθεται μέλιτος +περιχυθέντος ἢ ἀπὸ τοῦ ἑφθοῦ ἢ ἀπὸ τοῦ ἄλλου. θρῖον δὲ καλεῖται ἀπὸ τῶν +φύλλων τῆς συκῆς. ἅτινα οὕτω καλεῖται. duo similia praecepta, alterum +Didymi, leguntur in scholiis ibidem I p. 608 Dindorf. + +34. Papyrus Heidelberg (inv. 1701 a. b. c) ed. Fr. Bilabel Sitz.-Ber. +Heid. Akad. philos.-hist. Kl. 1919 Abh. 23 + +{Transcriber’s Note: +Line numbers refer to the papyrus, and are unchanged from the original +text.} + + +A. pagina anterior + +Col. ς + +<... ......>ω‧ ἔνιοι δὲ τη<......> +<τ>ρείβουσιν ἀλλα<..... .........> +.κλην καὶ ὠμη η<........ ώσ-> +αύ>τως ζεννύου<σι καὶ τὰ ἄλλα> +πο>ιοῦσιν ὡς πρό<κειται. 5 + + apparatus: non do nisi maxime necessaria. supplementa sunt + Bil(abelii) nisi contra dixero. hic illic exempli causa alia + adscripsi cum consilio + + ς 1 ἐλαί>ῳ vel καὶ χρ>ῶ Bil. | τή<κουσι καὶ? | 2 ἄλλα <τε καὶ? + an ἀλλά<σσοντες? ἀλλᾶ<ντας? | 3 prima deest, sequitur υ an κ, + in fine η, vix ν κοτ>ύλην? | 4 ὡς αύ>τως Bil., an ἀρκούν>τως? + +⁊ +Ζωμὸς +ἰχθύος+‧ εἰ<ς θυίας ἔμβαλε> +χόνδρον. κόρι. πρ<άσον...........> +κρόμμια, ἄνηθον <........ ... ὠ-> +κιμον, ἄννησον λε<πτὸν ........ . > +ἕψε ἐπ᾽ ἀνθράκων κα̣<ὶ καταβρέ-> 10 +χων ὕδατι. οἴνῳ, γάρῳ, <ὄξει συμμε-> +μειγμένοις‧ ὅταν ἑψ<εθῇ καὶ μέλ-> +λῃς αἰρειν, ἐπίπασσε πίπερ <λεῖ- +ον‧ μετ᾽ ὄξους δρειμέως κα<θιστ- +ᾶσιν ὀλίγον συμπεσεῖν, εἶ<τα με- 15 +τ<αί>ρουσιν ἀπὸ τοῦ πυρός‧ οἱ δ<ὲ ὄξ- +ους ἐπιχέαντες πάντα ἕψ<ουσι +προςυποστρώσαντες τὰ χ<λω- +ρὰ καὶ τὰ ἄλλα ποι̣<ο>ῦσιν ὡς π<ρό- +κειται. 20 + + 6 explevi | 12 <μέλ>λῃς Boll | 13 αἴρειν _levare_ potius + quam αἱρεῖν <ὀπ>όν Bil. | 14 explevi; κα<ὶ ἐ>ῶσι Bil., cf. + Chrysipp. Ath. 647e συμπεσεῖν ἐάσας | συμπέσσειν mavult Bil. | + 16 <με>ταίρουσιν _levant ab igne_ Vollmer, τηρουσιν pap., + τηροῦσιν ‘behüten sie vor’ Bil. + +⁊ +<e>Κρέα ταρειχηρὰ ἢ περνῶν τε<μά- +χη</e>‧ κρέα ὁμοίως ὠμά‧ τὰ μ<ὲν τα- +ρειχηρὰ προζεννύουσιν ἵ<να ἐ- +ξαλμίσῃ μόνον‧ εἶτα πάντ<α εἰς +λοπάδα‧ οἴνου μέρη δ̅, γλυκέ<ως 25 +μέρη β̅, ὄξους μέρος α̅, κόρι ξη<ρὸν, +θύμον, ἄννησον, μάραθον‧ φρῦ- +ξον, πάντα ἐξ ἀρχῆς όμο<ῦ ἐ>πιβα- +λών. ἕψει‧ μεσάζουσιν ἐπι<βα>λὼν +μέλι καὶ κύμεινον λεῖο<ν, ἄλ>λοι 30 +καὶ πίπερ, καὶ βαλό<ν>τες εἰ<ς ἀγγ>εῖ- +ον θερμὸν τὸν ζωμὸν ἐ<πιβ>άλ- +λουσιν ψωμοὺς ψοι<ῶν καὶ> ἄρ- +των θερμῶν. +⁊ ++Λαγανοφακῆ+‧ λάγαν<ον ὀπτὸ>ν κα- 35 +λῶς [μ]ἐν ζωμῷ κρεῶν <ὀρ>νεί- +θων κατάθρυβε, ἕψε‧ ἢ ἐ<ν οἴ>νῳ, +ὕδατι, ἀννήσῳ, κυμείν<ῳ λεί>οις +ἄνηθον ξηρὸν, κύμε<ινον>, χω- +ρὶς δἐ ἕψε φακῆν‧ κρόμμ<υα τρ>ῖψον 40 + + 33 ψοί<του καὶ Bil. | 35 λάγαν<ον φακῶ>ν Bil. | 36 μὲν <ἐν> + Bil. | 38 λεί>οις vel ἑφθ>οῖς, Vollmer, subaudi ἕψε + + +Col. η + +<........ κύ>μ<ει>νον, ὄξος, ἔλαι- +<ον..........>α χλωρὰ, ὕδωρ‧ εἶτα +<........ ἑ>φθὰ καλῶς ἀμφό- +<τερα....... κ>αὶ ἔλαιον χρ<η>στὸν +<...........> ἐπ᾽ ἀνθράκων ἔα 5 +<ζέσαι πάντα> ἕως συμπίῃ. +<⁊ +...........φ>ακοὺς μετὰ χλωρῶν +<..........>ὅταν ἑψεθῇ, βάλε +<.......... ἄν>νησον, κρόμμυ- +<α.........>ι̣α, ἅλας ἢ γάρον ἐκ 10 + + η 6 explevi ex. gr. + +<..........>υ‧ ὅταν ἑψε<θῇ>, τὰ +<.... .... κ>ατάθρυβ<ε.....>υ + καὶ αὐ<τ... ...>ν + +versus 15—25 toti perierunt + +<..... ......ἐ>λαίῳ καὶ ὄ- 26 +<ξει.......βλασ>τὰ ἀμπέλων ἔα +εἰς φ<ῶ>ς γενέσθαι, πλύνας. ξύσας +σίναπι, μέλι, εἶτ᾽ ἔμβαμμα. +⁊ ++Ἥπαρ καλὸν‧+ τεμὼν ἀναποίει με- 30 +τ᾽ ἐλαίου ἁλὶ, κόρι, θύμῳ, ὀπῳ, ὄξει‧ +εἰς ὀβελίσκον‧ ὄπτα θερμὸν καὶ +χρῳ. +⁊ ++Ψόας καὶ τὰ σαρκώδη‧+ λογιστὶ ἀνα- +ποιήσας <ἐ>ν ἁλὶ, κόρι, ὀπῷ ὄπτα 35 +ἕως μόνον συμπίῃ‧ ἔστω δέ σοι +ἐν κύθρᾳ ζωμὸς θερμός‧ ὄξος. ἔ- +λαιον ἀνὰ μέρος α̅, οἴνου γλυκέ- +ως ἀνὰ μέρη β̅, ἁλὸς βραχύ‧ ἂν ζέ- +σῃ, βάλε ὀρειγάνου κορύμβους. κα- 40 + + 30 paragraphos ⁊ errore praefixa est versui 29 | tituli patinarum + v. 30 et 34 extra structuram grammaticam ut passim apud Apicium | + 35 ποιησασαναλι pap., corr. Bil. + + +Col. θ + +τασπάσας τ<......... . . .> +ἐμβαλὼν <.............. ...> +αὐτῶν. +⁊ ++Ἥπαρ καλόν‧+ τ<εμὼν....... μελί-> +κρατον ζεν<νυ................ ἀ-> 5 +ποστραγγιζ<.. .. ............ μέ-> +λιτί καλῷ κα<................> +νῳ ἔμβαμμα <...............> +γάρον, οἴνο<ν ...............> +ἔα‧ ἄλλοι λεπ<τ..............> 10 +<κ>νῆκον. +⁊ ++Ἀθήρα...ν̣+ + + θ 11 υνηκον pap., corr. Bil. | 12 ἀθήρα cf. Photius p. 39, 16—19. + 41, 16—19 Reitzenstein _et Thes. l. L. s. v._ + + in reliquis versibus non servata sunt nisi brevia principia, in + his duo initia praeceptorum v. 30 Εἰς ψ<όας? et v. 38 + + Εἰς π<έρναν? scilicet ζωμός, _ius in_... + + +B. pagina posterior, non eiusdem cuius fuit A libri. + +Col. ε + +<..πάντα β>αλὼν εἰς μέγα βατάνιον +<θὲς εἰς τὸ>ν̣ κλείβα<ν>ον‧ ἐὰν μεσάσῃ. +<τὸν ζωμὸν> ἀπόχαιε καὶ τὰ κρέα δάε. +<.... ...>ἐ<ς> κύθραν. ἐπιβαλὼν ἔλεο<ν> +<. . ..>βάλε ἄνωθεν εἰς τὸν κλεί- 5 +<βανον‧ ἐ>ὰν ἑψεθῇ, ὄξος μετὰ τῶν +<ἀρωμάτ>ων τῶν προκειμένων +<....... ἐπίχ>ει ἅλα ὀλίγον‧ ὅταν εἰς +<.. ..... >ν ὑγρὸν μεταθῇς καὶ <β>α- +<λὼν....τ>ὰ κρέα καὶ εἰς τετρημέ- 10 +<νον πίθ>ον καὶ άλῶν βώλου οὐ +<........>τως ἵνα τὸ ἀπὸ τῶν κρε- +<ῶν .... >ν̣ καὶ τὰ ἄλλα ὁμοίως‧ ἕνιοι +<.. .. > μεικρὸν πρὸ τοῦ ὅξους +<.... τὸ >κρέας. 15 + + B ε 1 τὰ κρέα β>αλών Bil. | 3 <τὸν γάρον> Bil. | 5 ἄνωθεν + l. denuo Bil. | 9 <τρύβλιο>ν Boll | 10 <β>ά<λλουσι τ>ὰ Bil. | + 11 explevit Boll | βωλου an κωλου pap. | 14 <δ᾽ ἔλεον> Bil. + +<⁊ +. ... . >σελίνου σπέρμα, γάρ<ο>ν‧ ἐὰν +<........ ...>υν <ἐ>ξαίρει +<. ......... ..>ον, κύμεινον. +<⁊ +... ......>ς, κόρι ξηρὸν, κύμινον +<.........>κόρι ξηρὸν. ἀννήθου (διπλοὺν) 20 +<....... γ>άρον‧ ἐὰν ἑψεθῇ, πίπερ +<........ ἔ>λεον, οἶνον, δεσμὸν ὀρε̣<ι- +<γάνου. σ>κορίδιον, ἕψεμα. +<⁊ +.... ...ἔ>λεον, λιγυστικὸν, δεσ<μ...> +<.............>ε̣ ἀκόριον χλ<ωρόν. 25 +<............δ>εσμίδιον οἰ̣<νάγ- + + 20 in fine nota quaedam insolita, διπλοῦν interpretatur Bil. | + 23 <σ>κορίδιον i. σκόρδιον + + +Col. ς + +ρας. ἀκόριον, κάρο<ν, ὄ>ξος. +⁊ +ἀκόριον ξηρὸν. σ<ελ>ίνο<υ> σπέρμα. +ὄξος εἰς θυῒας‧ ἀνα ποίη<σ>ον‧ καὶ +ὀπὸν ὀλίγο<ν> καὶ γ<λ>υκὺν μετὰ τοῦ +ὄξους‧ ὀλίγον ἄφες ἐφ᾽ ὥρας δύο, 5 +εἶτα εἰς κύθραν‧ γάρον καλὸν τὸν +αὐτάρκη‧ εἰς κλείβανον‧ ἐὰν ἑψε- +θῇ, πίπερ. | +Λιγυστικόν. κύμεινον, οἴνου διπλοῦ(ν). +γάρου ἁπλοῦν, σπουδαῖα ἀμφότερα‧ 10 +ἐὰν ἑψεθῇ, πίπερ. ὀπὸν. κόρι ξηρόν‧ +αὐτὸ μόνον φρύσσ<ε>τα<ι>. | +Τ̣ρ̣ι̣π̣τ̣ο̣ν̣ .... πλ..βανι τυραν ἀλη- + α.. αν.υα + + ς 2 hic ut 9 (13?) ε 16. 19. 24 titulus omissus, sunt iura | + 10 σπουδαῖα bene curata + + extant praeterea versuum 19-26 aliquot verba finalia et columnae ζ + aliquot principia, in his vocabulum εἰμιέφθω<ν> i. ἡμι- + + +35. addo fragmenta praeceptorum latinorum nuper a Bilabelio ex papyro +Heidelberg (inv. n. 1001ab) cum photographis edita quamquam ad rei +rusticae potius quam coquinariae librum pertinere videntur. papyrus +sat bonae aetatis, apices haud rari, semper recte positi, litteratura +uncialis + +fragmentum a + +..............<adip>ẹm........ +mitt>e in vini sextári(um) <au>t Albáni aut Pra<etut- +iani odoráti. deinde cum lique facta erit ade<ps, +percolato in irin et ita cocito. signum aut<em +erit hoc verum coctum <e>sse simul quam <... 5 +lis erit iris et adeps guttás ostendat. <..... +tollito vás aéneum et pónito in aquá fr<igida +pe>r quadriduum, iis autem diebus macera<to +..c̣c̣ṣ ṇ..ạẹ in vino Albáno habito a..e.... + +fragmentum b + +............. +...pondo sextantem +...drachm. I ob. υλ +...aniem. Hyginus +...ṃiicuius liḅe<t.. +cal>amisco....... +.....dioṛ........ +.....ab áreant +......>...albo. + +............. +am iaciunt in solẹ<m +súcum uvae acerba<e +deinde reliqua et.. +nul spisso n...... +rito oḅe......... +intro su<.. ...di- +ebus ír<in........ +eudde alio.m.... + + + + +NOMINA PROPRIA + + +I. HOMINVM + +Apicianus: + conchicla +5+ 4, 2 + ius +6+ 8; +8+ 7, 6 + minutal +4+ 3, 3 + ofellae +7+ 4, 2 + patina +4+ 2, 14 + sala cattabia +4+ 1, 2 +Celsinianus porcellus +8+ 7, 12 +Commodiana conchicla +5+ 4, 4 +Flac(c)ianus porcellus +8+ 7, 8 +Frontinianus porcellus +8+ 7, 10 +Frontonianus pullus +6+ 9, 12 +Iulianae pultes +5+ 1, 1 +Lucretiana patella +4+ 2, 25 +Matianus: + mala +4+ 3, 4 + minutal +4+ 3, 4 +Passenianus lepus +8+ 8, 7 +Tarpeianus haedus sive agnus +8+ 6, 9; +8+ 8, 12 +Terentinus (_a_ Terentio _aliquo an a_ Tarento?): + isicium +4+ 3, 2 + ius +4+ 2, 13 + minutal +4+ 3, 2 + _impensa_ +8+ 1, 10 (recent- _trad._). + impensa +8+ 7, 1 +Traianus (trag- _trad._) porcellus +8+ 7, 16 +pullus Vardanus (_an_ Varcianus_?_) +6+ 9, 11 + uvam passam Varianum (_?_ farinam _trad._) +3+ 11, 1 +[Varronis betaccos +3+ 2, 4 Varro +7+ 14, 3] + _fragmenta ex satura Menippea_ περὶ ἐδεσμάτων +[qui Veneris ostium (_i. cunnum_) quaerunt + _fragmentum comici apud Varronem_ +7+ 14, 3] +[Vinidarius _exc. tit._] +Vitellianus: + pisa +5+ 3, 5 + pisa sive faba +5+ 3, 9 + porcellus +8+ 7, 7 + + +II. GEOGRAPHICA + +Abellana: + concisas nuces auellanas tostas +7+ 13, 4 + aballana Exc. ind. p. 77, 17 {+De nucleis hoc:+} +Aethiopicum cuminum +1+ 18; +3+ 18, 3 +musteos Afros +7+ 13, 2 +cucurbitas more Alexandrino +3+ 4, 3 + panis -us +4+ 1, 3 + ius -um in pisce asso +10+ 1, 6. 7. 8 +cepas siccas Ascalonias +4+ 2, 24 + cepam -am (-colin- V) aridam +4+ 3, 6 + cępa -a _Exc. ind._ +fabaciae Baianae +5+ 6, 4 + embractum -um +9+ 14 +conditum Camerinum +1+ 2 +Caricae ficus +2+ 2, 8; +7+ 9, 1. 2; +7+ 10 +hysopum Creticum +1+ 13 +Cumana _lanx_ +4+ 2, 11; +5+ 4, 2 (_bis_) + munda <+5+ 4, 3> +5+ 4, 4; +6+ 9, 2. 5; +7+ 13, 7 +mala Cydonea (ut diu serventur) +1+ 12, 3; +4+ 2, 37; +8+ 5, 2 + coctum +10+ 3, 6 + patina de -is +4+ 2, 37 + sine vitio +1+ 12, 3 + (cid- _codd. praeter_ +4+ 2, 37) + defrutum de coctomiis (_sic_ EV) +2+ 2, 8 +laser Cyrenaicum +1+ 16, 1; +7+ 1, 1 + cir- +Damascena _pruna_ +4+ 5, 1 pruna [uel] + -a enucleata +6+ 2, 2 (+8+ 6, 10; +10+ 1, 6. 8. 14; +10+ 2, 1); + +6+ 5, 1 + -a[s] +7+ 6, 6 + -a macerata +8+ 2, 8 (+8+ 4, 1) +8+ 8, 13 + pruna -a +10+ 2, 2 +sil (silfi _trad._) Gallicum +1+ 20, 1 + quod Graeci dicunt *cnecon +1+ 11, 1 + faenum -um +5+ 7 +sales Hammoni<a>ci fricti +1+ 13 + (amm- _codd._) +oleum Hispanum +1+ 4; +6+ 9, 15 + (spano _trad._) +porcellus Hortolanus (_si a regione quadam est appellatus_) + +8+ 7, 14 _bis_ +pisa Indica +5+ 3, 3 + spica- a +1+ 16 2; +6+ 5, 4; +9+ 8, 2; _Exc. ind._ +oleum Liburnicum +1+ 4 _bis_ +cuminum Libycum +1+ 18; +3+ 18, 3 +Lucanicae _bis_ +2+ 4; +5+ 3, 2. 8; +5+ 4, 6 + -arum confectio +2+ 4 + -ia _trad._ +4+ 2, 13 + -as breves concidis +4+ 5, 1 + concisas +5+ 3, 2; +5+ 4, 2; +8+ 7, 14 +pullus Numidicus +6+ 9, 4 +ofellae Ostienses +7+ 4, 1 +cepa Pallac(h)ana (_si a regione est appellata_) +4+ 2, 25; +9+ 1, 1 +haedus sive agnus Parthicus (past- _trad._) +8+ 6, 10 + laser -um +1+ 16, 1; +3+ 13, 1; +7+ 1, 1. 3 + pullus -us +6+ 9, 2 +duracina Persica ut diu durent +1+ 12, 11 + -a duriora +4+ 2, 34 + patina de -is +4+ 2, 34 +uvam passam Phariam (_?_ farinam _trad._) +3+ 11, 1 +fasiani adipes recentes +2+ 2, 1 + isicia de -o +2+ 2, 6 + oenogaro -i +2+ 5, 4 +panis Picentinus +4+ 1, 2 +apsinthium Ponticum +1+ 2 + -a _nux_ +6+ 5, 2. 3; +8+ 1, 8 +apsinthium Romanum _bis_ +1+ 2 +caricarum defritum, quod Romani ‘colorem’ vocant +2+ 2, 8 +Sarda _ter_ +9+ 10, 1. 2. 3. 4. 5 + -a ita fit +9+ 10, 2 + -a farsilis +9+ 10, 1 +cuminum Syriacum +1+ 18; +3+ 18, 3 + rhus -um +10+ 2, 4; +10+ 4, 1. 2 +Thebaica _palma_ +1+ 2 +caseus Vestinus +4+ 1, 2 + + + _indices ampliores paratos habebamus, temporum barbaries vetuit + imprimi. addimus maxime necessaria de nominum technicorum orthographia + (cf. Sitz.-Ber. p. 36ss.) in apparatu passim praetermissa cum consilio + et vocabula quaedam rara vel dubia_ + +acetabulum _neutrum ter_ +8+ 7, 17 + _masc. ter_ +6+ 9, 3 +aenococtus _porcellus_ +8+ 7, 11. 16 +Exc. 21+; + -um _ter_ +5+ 1, 2; + oen- _vel_ un- _vel_ in- _trad._ +anetum _semper sine_ h +apantomoenos _v._ hap- +tisana barrica +4+ 4, 2 _ignota_; + _adde Thesauro_ +_?_ calamintha +3+ 4, 8 (caromemta _trad._) +calyculi _boletorum_ +7+ 15, 5 (calic- _trad._) +ius in cappari _cancro_ +9+ 1, 1 + _cf._ cammarus +2+ 1, 1. 3 +cap[r]onum +4+ 3, 3 + in cap[s]o +6+ 9, 14 +[car(a)uita +5+ 3, 1] +cariofilu _Exc. ind., erit_ cariophyllon; + _adde Thesauro_ +caroenum _10es in codd._, carenum _fere 30es_ + -on- +2+ 1, 7; +2+ 2, 1 + _in_ V1, -in- _Exc. ind._ +_?_ caromenta _v._ calamintha +caryota, _plerumque_ careota _trad._; + cariota _bis in_ EV _et quater in Exc., quater in_ E, _semel in_ V; + caroeta +7+ 14, 3 _in_ EV, _binis locis in_ E _aut_ V; + careta +8+ 2, 7 in EV +_?_ sala cattabia +4+ 1, 1. 2. 3 _v. Thes. s.v._ cottabius +cauliculus _sic_ E _bis, plerumque_ col- _vel_ cul- _in codd., + etiam _ coliclus +cepula (-ulla _6es_) _11es_ +c(h)araxo 9, 1 in c(h)araxo +6+ 5, 2 +cneci flos _neutrum_ +6+ 5, 2; +7+ 6, 10; +8+ 1, 4 + (eneci _vel_ -chi _codd._) + nechon +1+ 11, 1 _corrige Thesaurum_ +coagulum +7+ 13, 5 +8+ 6, 11 quag- +cocleare (_-rem_ +3+ 18, 3 _semel_ EV) +2+ 2, 5; +3+ 18, 3; + _bis_ +4+ 2, 25 + clocl- +3+ 18, 3 _bis_ et +4+ 2, 25 V + clucliare _Exc. 16_ +caricarum defrutum quod Romani ‘colorem’ vocant +2+ 2, 8 + _adde Thesauro III p. 1714, 76_ +colyphium +4+ 4, 1 _bis_; +5+ 5, 1 _bis_ + (coloef-, colef-, coleu-, coloed- _codd._) +conchicla 6es, + _in codd. semper_ conci- +conc(h)iclaris _caccabus_ +5+ 4,5 + _adde Thesauro_ +conchylia +1+ 15, 1 +9+ 7 (concil- _trad._) +cordyla (-ul- _trad._) +9+ 10, 5 +cotonia _v._ Cydonea +a crudo +4+ 2, 27 +8+ 6, 3 _Exc. 13_ +cuminum _scriptum_ cim- _hic illic_, cym- +1+ 15, 1 _in_ E +cyathus: _semper_ ciatus _in_ EV +dactilus _semper_ (_fere 20es_) +decarno +7+ 10 +decorio _Exc. 27_ +defritum _passim_, defretum +3+ 4 1; +4+ 2, 25 _in_ EV, + defrictum _quater in_ V +depello +2+ 2, 10 +6+ 5, 3 +depilo +6+ 3, 2 +ius diabotanon +10+ 1, 1 + _adde Thesauro_ +embamma +3+ 18, 1; +8+ 2, 7 +embractum +9+ 14 _cf._ +8+ 6, 1 +enervo 9es: -io _in_ EV +7+ 7, 1; +9+ 4, 2 +exbromo +2+ 2, 9; +6+ 2, 3; _Exc. 4_; _Anthim. 3_ +exentero (_semper_ ext- _in_ EV) +2+ 1, 7; +6+ 7; +7+ 5, 3; + +8+ 1, 3; +8+ 7, 1. 5 +_?_ faseoli faratarii +8+ 6, 1 +fungi farnei +7+ 15, 1. 2. 3 +ficedula (-tula _trad._) +4+ 2, 5 _bis_ 14 _bis_ +8+ 7, 14 +[funguli] _v._ sphondylus +cepa gentima _Exc. ind._ +gigeria pullorum +4+ 2, 21 (ciz- _trad._) +5+ 3, 8 (giz- _trad._) + +4+ 5, 1 (la E, gingibera V) +ingiber _v._ zing- +gonger +10+ 1, 9 (grongo EV) +turdus hapantamynos (apantomoenos _cod._) _Exc. 29_ + _adde Thesauro Graeco_ +helenium +1+ 4 (ell- EV), inlunium +1+ 11, 3?) +hemina: _semper_ em- _in_ EV +isicium _passim, praevalet in_ EV _scriptio_ es-, + _item in_ isiciolum isiciatus +iuniperus +8+ 4, 2 zyn- _Exc. ind._ +ius _saepissime_, iux _Exc. 19_ +lac _saepe_, _nom._ lacte +8+ 6, 6 + _acc. in_ -em +4+ 2, 13 _in_ EV +ut laxamentum habeat +6+ 9, 10. 14; +7+ 7, 1 _cf._ +4+ 5, 1 +ligusticum _passim_; _scriptum_ lib- _in_ EV +1+ 21; +4+ 2, 27 + legist- _Exc. 16_, ligist- _Exc. 8es_, lygist- _2_ +lio (_ter_ ligo _trad._) +4+ 4, 1; +5+ 1, 1 _ter_. 4; + +5+ 3, 2. 5 _bis_; +5+, 5, 1 +lucusta _plerumque_ loc- _in_ EV +malabathrum (-trum EV, -bra- tum +91+, 3) +1+ 15, 1; +1+ 16, 2; + +9+ 1, 3; +9+ 7 +_?_ haedus sive agnus [mammotestus] +8+ 6, 6 +mel _passim_, _acc._ melle _in_ EV +5+ 2, 3 +5+ 3, 5 +8+ 4, 2 +melca +7+ 13, 9 +conditum melizomum +1+ 1, 2 +menta _semper sine_ h _in_ EV +minuta _pars_ +4+ 4, 2 +5+ 5, 2 +mitulus (met- EV) +9+ 9 _bis_ +moretaria (mort- V) +1+ 21; +6+ 4, 2; +10+ 3, 5 (mort- EV) _Exc. 20_ + mort- +murena _plerumque_ mor- _in_ EV +_?_ baca murre _Exc. ind. an_ myrthae_?_ +nechon _v._ cneci flos +oenococtus _v._ aenoctus +oenoteganon (in- _cod._) _Exc. 11. 13_ +omentum _scriptum_ augmentum +3+ 20, 7; +7+ 3, 2 +oryza: orizae +2+ 2, 8; oridia +2+, 2, 9 _Exc. 7_ orizie _Exc. 9_ +ospreon _tit. lib. V_, ospera _Exc. ind._ +ovifer _m._ +8+ 4, 1. 3 +oxyporium (ex- EV) +3+ 18, 2 -rum +1+ 18 +oxyzomus +6+ 9, 3 _Exc. 24_ exodi- +pecioli +1+ 12, 4 +petroselinum _scriptum passim_ silenum _in_ EV +phoenicopteros (fen- EV) +6+ 4, 1; +6+ 6, 1 +piciri picitus +1+ 12, 1; +1+ 9, 2; +1+ 12, 7 +pisa, _hic illic_ pisum in EV +ius in platone +8+ 2, 2 +pyrethrum _scriptum_ pyret-, pireth-, piret- +2+ 2, 2; +4+ 5, 1; + +7+ 5, 2. 4; +8+ 6, 11 _Exc. ind._ +r(h)us Syriacum +10+ 2, 4; +10+ 4 1 2 +salsus _i. piscis salsatus_ +3+ 20, 4; +4+ 2, 21. 22. 23. 24. 25 _bis_; + +5+ 8 2; +8+ 7, 16; +9+ 13 1. 2. 3 +scilla _bis_ +2+ 1, 3 (isc V), isquillas _Exc. 17_ +sil (silfi EV) +1+ 20, 1 +3+ 5 +silphium (silf- _semper_ EV) +7+ 4 1; +7+ 6, 1; + +7+ 7 silpiũ _Exc. ind._, _plerumque_ silfi, + _quod hic illic potest esse genetivus_ +sinape _passum_, _saepe_ sen- in EV, + _abl. in_ -i _saepe, in_ -e +6+ 9, 8; +7+ 2, 2; +8+ 1, 2; +8+ 8. 13 + _acc. in_ -i +1+ 12, 9; +8+ 5, 4; +9+ 1, 1; +10+ 1, 2 +sphondyli (_plerumque_ sfon- _vel_ fon- _in_ EV), + -i [vel fondili] +3+ 20, 1, -is [sive fondilis] +5+ 2, 1, + _nusquam legitur_ funguli +ova spongia (sf- V sfh- E) +7+ 13, 8 +surclo (-ulo +8+ 7, 5; +8+ 8, 8) +4+ 5, 3; +7+ 2, 1; +7+ 4, 1. 2 _bis_; + +7+ 7, 1; +8+ 6, 11; +8+ 7, 5; +8+ 8, 8. 9 +tamni (-nni EV) +4+ 2, 7 +terebinthi (terendi EV) +1+ 2 +t(h)ermospodium +4+ 2, 4. 8. 9. 33 _bis_; +9+ 8, 3 +t(h)ursio +4+ 2, 18 turtio _ibid._ +thymum (thy-, ty-, thi-, _plerumque_ ti- _in_ EV), + timm- _Exc. 23 et ind._ +thynnus (ti- EV) +9+ 11 +10+ 3, 4 +t(h)yrsi +4+ 2, 3 +7+ 15, 6 +tisana _semper, nusquam_ pt- _in_ EV +tracta, _forma_ tractum +2+ 1, 5; +6+ 9, 13 _in_ EV, _cf._ E +4+ 3, 5 +tudiclo (tutunclo _trad._) +5+ 2, 2 +5+ 3, 6 +turiones lauri +8+ 1, 10 +_?_ tus +2+ 3, 2 +tyropatina +7+ 13, 7 +patella tyrotaricha (thi- EV) +4+ 2, 17 +ante ventilatum (_subst._) +1+ 6 +cum tres undas bullierit +8+ 6, 6 (_cf._ +9+ 8, 1) + _v. Pallad._ 12, 22, 4 _Anthim._ 3 +zema +8+ 1, 10 +8+ 6, 6 +zingiber _sic_ +1+ 18 _et_ +4+ 5, 1 _in_ EV _et Exc. p. 77, 3 + {+Breuis pimentorum+} et p. 78, 27 {Exc. 6}_, + geng- _octies in_ V _ceteroquin (11es)_ ging- _in_ EV +zomoteganon _piscium_ +4+ 2, 27 + + +_verba intransitiva_ + +ut ex se am[b]ulet +6+ 9, 15 +coloro +4+ 2, 20; +7+ 10; +8+ 8, 7 +constringo _Exc._ 2 +coquo +7+ 6, 4 <in> se +8+ 8, 13 (_cf._ +3+ 2, 3; +9+ 8, 1) +decoquo _Exc. 19 28_ +percoquo +8+ 6, 9 +despumo +5+ 3 1. 3. 6. 9; +5+ 4, 3. 4 (_cf._ +5+ 2, 3) +duco +4+ 2, 20. 28; +4+ 5, 1; +5+, 3, 2; +5+ 4, 4; +7+ 13, 7 + _Exc. 19_ (cf. +8+ 6, 9) +induco +2+ 2, 2 +impinguo +8+ 7, 5 +medio _Exc. 7_ (_at cf._ +3+ 9, 2) +minio +2+ 5, 4 +mollio +3+ 2, 2 +obligo +4+ 2, 6 _Exc. 13_ (_at cf._ +4+ 2, 27) +percoquo +8+ 6, 9 +refrigero +5+ 3, 4 +sicco +3+ 18, 3; +4+ 2 12; +9+ 1, 2 _bis_ +spisso +5+ 1, 1. 4; +8+ 8, 3 +stringo +4+ 2, 31; +7+ 6 4 +teneo +4+ 2, 27 _Exc. 13_ + + + * * * * * + +Addenda et corrigenda + +{Transcriber’s Note: +The author’s “addenda et corrigenda” _have not_ been changed for this +e-text. Transcriber’s corrections are listed separately.} + +p. 12, 24 {+2+ 1, 4} + misces sicut pulpam omentatam _scripsit et ad +2+ 1, 7 spectare putat + E. Brandt, qui sedulo et strenue mecum plagulas correxit_ + +p. 13, 26 {+2+ 2, 3} + _nunc magis placet retinere_ In isiciato pullo et _p. 78, 11 + {_Exc._ 2} legere item_ isiciatum pullum + +p. 19, 25 {+3+ 10, 3} + in baca _interpretatur_ ‘cum olivis’ _Brandt cf. +3+ 9, 5_ + +p. 21, 5-14 {+3+ 18, 2-3} + _mavolt pro uno praecepto haberi Brandt_ + +p. 25, 21 {+4+ 2, 12} + _verba_ et ova cruda confracta _ante verba v. 20 {supra}_ et olei + modicum _transponi iubet Brandt_ + +p. 26, 12 {+4+ 2, 14 _tit._} + Patinam _bis scriptum, prius suco rubro, in_ V + +“ 22 {+4+ 2, 14 _v. 11_} + dein] in _intellegi volt_ id est _Brandt_ + +“ 27 {+4+ 2, 14 _fin._} + Infra ostenditur _spectare ad declinationem in codd. omissam putat + Brandt_ + +p. 27, 9 {+4+ 2, 15 _fin._} + _legit_ a superficie insuper pones _et verba_ versas in discum + _in v. 13 {+4+ 2, 16} post_ oleo _reponi iubet Brandt_ + +p. 29, 10s. {+4+ 2, 27} + _proponit_ origanum, suffundes ius de suo sibi, fricabis, ova cruda + dissolves, de suo sibi temperas _cf. infra ad p. 39, 24 ss._ + +p. 32, 25 {+4+ 3, 7} + _ante_ adicies _excidisse titulum novum velut_ Aliter minutal dulce + _coniecit Brandt_ + +p. 39, 24 {+5+ 4, 3} + _sic legi volt Brandt (cf. ad p. 29, 10):_ origanum, suffundis <ius> + de suo sibi, fricabis, liquamine temperabis, mittis supra <pisam>. + adicies oleum _eqs_ + +p. 43, 28 {+6+ 3, 1} + _vide an post_ frigido _non novum praeceptum sit incipiendum, sed + pergendum:_ perdicem cum pluma--dipilabis. <pridie> occisa (_cf. p. + 81, 19 {Exc. 23}_) perdix _eqs, tum p. 44, 1 {+6+ 3, 2}_ si <III> + dierum _eqs_ + +p. 51, 5 {+7+ 5, 1} + Assaturam simplicem: assam a furno salis _eqs_ _Brandt_ + +p. 68, 25 {+8+ 8, 12} + uvam passam ustam coloratam _Brandt cf. p. 54, 5 {+7+ 10}_ + + * * * * * + * * * * * + * * * * * + +{Transcriber’s Notes and Corrections: + +p. 12 (+2+ 1, 4 _app._) + _cf. +7+ 8; +9+ 10, 1_ + _text in original format reads_ cf. _7, 8, 9, 10, 1_ + +p. 19 (+3+ 10, 1 _app._) + et _delendum (cf. l. 24)_ + _text reads_ l. 26 + +p. 20 (+3+ 12 _app._) + a _add. Vo, cf. l. 31_ + _text reads_ l. 32 + +p. 21 (+3+ 18, 2 _app._) + _+3+ 18, 2 _cf. +1+ 18 de oxyporo_ + _text reads_ +3+ 18, 3 + +p. 22 + _parenthetical numbers 114, 115 and 117 may belong on this page:_ + +3+ 21, 1 (113); +3+ 21, 2 (114); +3+ 21, 3 (115); + +4+ 1, 1 (116); +4+ 1, 2 (117); +4+ 1, 3 (118) + +p. 25 (+4+ 2, 12 _app._) + ire EV, coire _Sch ex +9+ 4, 2_ + _text reads_ +9+ 4, 1 + +p. 27 (+4+ 2, 17 _app._) + at cf. p. 28, 12. 16 al. + _text reads_ 12. 15 + +p. 28 (+4+ 2, 21 _app._) + passum _vel_ mulsum _add. Hum_ + _text omits italics_ + +p. 28 (+4+ 2, 25 _app._) + pallachanas (pala- E) EV, _cf. +9+ 1, 1_ + _text reads_ p. 9, 1 1 + +p. 30 (+4+ 2, 31 _app._) + _p. 24, 25 in simili iure_ oua VI + _text reads_ p. 25, 24 + +p. 30 (+4+ 2, 33 _app._) + calidam _add. Vo ex l. 33_ + _text reads_ l. 34 + +p. 32 (+4+ 3, 7 _app._) + inter lepores _scil. +8+ 8, 5_ + _text reads_ +8+ 9, 5 + +p. 33 (+4+ 4, 1 _app._) + super EV _p. 40, 30_ + _text reads_ p. 40, 29 + +p. 33 (+4+ 4, 2 _app._) + haec EV _p. 41, 8_ + _text reads_ p. 41, 3 + +p. 35 (+5+ 1, 1 _app._) + _+5+ 1, 1 fere idem praeceptum redit +5+ 1, 4_ + _text reads_ V 1, 1 _and_ V 1, 4 + +p. 36 (+5+ 1, 3 _app._) + _cf. +6+ 9, 13_ + _text reads_ +6+ 10, 13 + +p. 38 (+5+ 3, 4 _app._) + _cf. p. 50, 24. 53, 13. 62, 10_ + _text reads_ 53, 12. + +p. 43 (+6+ 3, 2 _app._) + _vide tamen an_ ibi _sit pro_ deinde _ut p. 40, 6 et_ et _delendum_ + _text reads_ p. 40, 9 + +p. 55 (+7+ 13, 6 _app._) + _cf. v. 7. p. 35, 24. 36, 10_ + _text reads_ p. 35, 25. 36, 15 + +p. 56 (+7+ 14, 3 _app._) + 8 Varro--11 pipere + _text reads_ 12 pipere + +p. 74 (+10+ 2, 1) + IN MVRENAM + _text reads_ JN MURENAM + +p. 75 (+10+ 3, 2 _app._) + +10+ 3, 1 (467) post +10+ 3, 2 (466) et +10+ 2, 4 (463) + _text reads_ 10, 3, 1 (467) post 10, 3, 2 (466) + 10, 2, 4 (463) + _( “+” changed to “et” to avoid ambiguity )_ + +p. 78 (_exc._ 2 _app.) + _cf. p. 13, 26 {+2+ 2, 3}. 14, 1-2 {+2+ 2, 4}_ + _text reads_ 14, 3 + +p. 89 (_papyrus_ A η) + versus 15-25 toti perierunt + _so in original_ + +p. 92 (Index) + [Varronis betaccos +3+ 2, 4 Varro +7+ 14, 3] + _text reads_ +3+ 2, 3 ... +7+ 14, 4 + _fragmentum comici apud Varronem_ +7+ 14, 3] + _text reads_ +7+ 14, 4 + Aethiopicum cuminum +1+ 18; +3+ 18, 3 + _text reads_ +3+ 18, 2 + quod Graeci dicunt *cnecon +1+ 11, 1 + _asterisk in original_ + +p. 93 (Index) + cuminum Libycum +1+ 18; +3+ 18, 3 + _text reads_ +3+ 18, 2 + cuminum Syriacum +1+ 18; +3+ 18, 3 + _text reads_ +3+ 18, 2 + laser -um +1+ 16, 1; +3+ 13, 1; +7+ 1, 1. 3 + _text reads_ +7+ 1, 1. 4 + _?_ sala cattabia +4+ 1, 1. 2. 3 _v. Thes. s.v._ cottabius + _text reads_ +4+ 4, 1... + +p. 94 (Index) + depilo +6+ 3, 2 + _text reads_ +6+ 3, 3 + ficedula (-tula _trad._) +4+ 2, 5 _bis_ 14 _bis_ + _text reads_ +5+ 2, 5... + +p. 95 (Index) + oxyzomus +6+ 9, 3 _Exc. 24_ exodi- + _text reads_ +6+ 10, 2 + coquo +7+ 6, 4 <in> se +8+ 8, 13 (_cf._ +3+ 2, 3; +9+ 8, 1) + _text reads_ +7+ 6, 5 ... +3+ 2, 2 + mollio +3+ 2, 2 + _text reads_ +3+ 2, 1 + +p. 96 (Addenda et Corrigenda) + p. 26 + _text reads_ p. 16 + under 29, 10 + cf. infra ad p. 39, 24 ss. + _text reads_ p. 59 + under 43, 28 + <pridie> occisa + _text reads_ oceisa } + + +{Numbering: + +The original text used six series of numbers: + +_Book:_ Roman numeral in body text; +boldface+ Arabic numeral in Index. +_Chapter:_ Roman numeral in body text; second Arabic numeral in Index. +_Recipe:_ Boldface Arabic numeral in margin; third Arabic numeral +(if present) in Index. The first recipe in a chapter is usually--but +not always--given a number 1 in the body text. In this e-text, recipe +numbers are placed inline. + +_Schuch numbering:_ The continuous numbering, 1-478, from the 1874 +Schuch edition was shown in parentheses in the margin. In this e-text, +parenthetical numbers are placed inline. + +_Page and line_ numbers are used in the critical apparatus and in the +Addenda et Corrigenda. They are retained here for completeness, with the +recipe number added in braces: 48, 11 {+6+ 9, 14}. + +Lines in this e-text are numbered from 1 within each paragraph, with the +apparatus changed accordingly. Line _breaks_ are as in the printed book. +Internal references (lines within the same paragraph) have been changed +to agree with this numbering; other line references are treated like +page numbers, above. + +All recipe citations, whether original or added by the transcriber, +have been formatted to match the Index.} + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of De Re Coquinaria, by Apicius + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RE COQUINARIA *** + +***** This file should be named 16439-0.txt or 16439-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/6/4/3/16439/ + +Produced by Louise Hope, Ted Garvin, David Starner and the +Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/16439-0.zip b/16439-0.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d6571bf --- /dev/null +++ b/16439-0.zip diff --git a/16439-h.zip b/16439-h.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d49432e --- /dev/null +++ b/16439-h.zip diff --git a/16439-h/16439-h.htm b/16439-h/16439-h.htm new file mode 100644 index 0000000..311fe90 --- /dev/null +++ b/16439-h/16439-h.htm @@ -0,0 +1,13118 @@ +<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"> <html> +<head> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"> +<title>The Project Gutenberg eBook of De Re Coquinaria, by Apicius</title> + +<style type = "text/css"> +body {margin-left: 15%; margin-right: 10%;} +p {line-height: 1.1em;} +p.papyrus {padding-top: 0em; margin-top: 0em; margin-left: 8em;} +p.greek {line-height: 1.2em;} +hr {width: 80%;} +sup {font-size: 85%} + +h1, h2, h3 {font-weight: normal; text-align: center; clear: right;} +h1 {font-size: 150%; padding-top: 2em;} +h2 {font-size: 125%; padding-top: 2em;} +h3 {font-size: 110%; padding-top: 1em;} + +table.paproll {width: 30em; line-height: 1.2em;} +td {vertical-align: top; padding-right: .5em;} +td.mss {text-align: right;} +td.papyrus {text-align: right; width: 3em;} +td.recipe {padding-top: .5em;} +td.app {font-size: 90%; width: 40%; padding-left: 1em; padding-top: .6em;} + +.pagenum {position: absolute; right: 5%; font-size: 95%; font-weight: +normal; font-style: normal; font-family: serif; text-align: +right;} +.recnum {position: absolute; right: 88%; font-size: 100%; font-style: +normal; font-weight: bold; text-align: right;} +.paren {position: absolute; right: 94%; font-size: 95%; font-style: +normal; font-weight: normal; text-align: right;} + +.leftside {float: left; clear: left; text-align: left; padding-left: +.2em; padding-right: 1em; margin-bottom: 0.1em; padding-top: 0.3em;} + +.recipe {font-size: 100%; clear: right; padding-top: .5em;} +.commentary {margin-left: 2em; margin-right: 3em; margin-top: .5em; +padding-bottom: .5em; font-size: 95%;} +.contents {margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center; +padding-bottom: .5em;} + +.verse {margin-left: 2em; margin-top: .2em; line-height: 1.2em;} +.index {margin-left: 1.5em; text-indent: -1.5em;} + +.flag {border-bottom: thin solid #999999;} +.crossflag {border-bottom: thin dashed #666666;} + +.smallcaps {font-variant: small-caps;} +.extended {letter-spacing: 2px;} + +ins.edcorr {text-decoration: none; border-bottom: thin solid red;} +ins.mycorr {text-decoration: none; border-bottom: thin dotted red;} + +.mynote, .conttable, .contcenter {font-family: sans-serif;} +.mynote, .conttable {font-size: 95%;} +/* user alternative if default is sans-serif */ +/* .mynote, .conttable, .contcenter {font-family: serif;} */ +/* .mynote, .conttable {font-size: 105%;} */ + +.mynote, .samples {background-color: #DDE; padding: .6em; margin-left: 5%; +margin-right: 5%;} +.samples {padding-left: 2em;} +/* "samples" has to be same font as body text */ + +</style> +</head> + +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of De Re Coquinaria, by Apicius + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De Re Coquinaria + Librorvm X Qvi Dicvntvr De Re Coqvinaria + +Author: Apicius + +Editor: Cesare Giarratano + Friedrich Vollmer + +Release Date: August 4, 2005 [EBook #16439] + +Language: Latin + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RE COQUINARIA *** + + + + +Produced by Louise Hope, Ted Garvin, David Starner and the +Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net + + + + + + +</pre> + +<div class = "mynote"> +Transcriber’s Note:<br> +<br> +All material in square brackets [ ], angle brackets < > +and parentheses ( ) is in the original text. +Material added by the transcriber is in braces { }. +Corrections are shown with <ins class = "mycorr" +title = "like this">popups</ins> underlined in red.<br> +<br> +<div class = "contcenter"> +<a href = "#apicius">Apicii Libri X</a><br> +<a href = "#excerpta">Vinidarii Excerpta</a><br> +<a href = "#fragmenta">Opsartyticon Graecorum Fragmenta</a><br> +<a href = "#markup"><i>explanation of text markup and numbering</i></a> +</div> +</div> +<br> +<hr> +<br> +<p align = "center"> +<font size = "+3"><span class = "extended">APICII</span></font><br> +<br> +<font size = "+1">LIBRORVM X QVI DICVNTVR</font><br> +<br> +<font size = "+2">DE RE COQVINARIA</font><br> +<br> +QVAE EXTANT<br> +<br> +<br> +EDIDERVNT<br> +<br> +<font size = "+1">C. GIARRATANO ET FR. VOLLMER</font><br> +<br> +<br> +<br> +<br> +<font size = "-1">LIPSIAE IN AEDIBVS B.G. TEVBNERI MCMXXII<br> +<br> +Printed in Germany</font></p> +<br> +<hr> +<table summary = "table of contents" align = "center"> +<tr><td> +<div class = "conttable"> +<a href = "#preface">Praefatio</a><br> +<a href = "#manuscripts"><i>list of manuscripts</i></a><br> +<a href = "#apicius">Apicii Libri X</a><br> +<a href = "#excerpta">Vinidarii Excerpta</a><br> +<a href = "#fragmenta">Opsartyticon Graecorum Fragmenta</a><br> +<a href = "#index"><i>Index</i></a><br> +<a href = "#addenda">Addenda et Corrigenda</a> +</div> +</td></tr> +</table> +<hr> +<a name = "preface"> </a><br> +<h2>PRAEFATIO</h2> + +<p>De Apiciani libri fatis et codicibus exposuimus Giarratano in +libello +‘I codici dei libri de re coquinaria di Celio, Napoli 1912’, Vollmer in +Sitz.-Ber. d. Bayer. Akad. d. Wiss. phil.-hist. Kl. 1920 Abh. 6. pauca +addenda videntur: codicem Caesenatem interim inspexit et +contulit +Giarratano, nullius est preti. nec maioris cod. Vat. lat. 6803 +papyrius +fol. 71-96, quem in Skutschii et Ihmii usum contulerat Samter. quae ad +usum huius editionis maxime necessaria erunt, luculente digesta habes in +indice codicum post hanc praefationem.</p> + +<p>edidimus igitur et ipsos Apicii libros quos putant, qui tamen non pleni +nec integri sunt, sed saeculo fere IVº vel Vº epitomati et vulgari +sermone aliquatenus adulterati, et excerpta Vinidarii Gothi, qui +saeculo +fere VIº et ipse opusculum Apicianum tunc adhuc plenum suum in usum +compilavit, magis etiam quam ille prior excerptor licentiis sermonis +vulgaris indulgens. hos squalores et quidquid librarii insequentes +similiter deturpaverunt detersimus quoad licebat: composita et +aestimata +sunt vulgaris sermonis vestigia apud Vollmerium l.l.</p> + +<p>edidimus, inquimus, hos libros nec tamen ignoramus nos nihil fere +agere +potuisse nisi ut recenseremus ea quae tradita sunt abstersis maculis +gravissimis, vere emendaturum non esse nisi qui plenam rerum scientiam +habeat et tam excussis fontibus graecis et latinis quam experimentis +factis cognoverit quid Apicius praecipere potuerit, quid re vera +praeceperit.</p> + +<p>plene attulimus varias lectiones codicum EV ita tamen ut discrepantias +pure orthographicas praetermitteremus. restituimus contra Schuchium, +cuius tamen numeros paragraphos in margine addidimus, dispositionem +librorum per capita et capitula ab ipso ut opinamur auctore institutam.</p> + +<p>indices adiecimus quales per haec tempora addere licebat, sperantes fore +ut aliquando aliquis plene technica artis coquinariae verba graeca et +latina colligat et explicet.</p> + +<p>restat ut lectores moneamus optime de hac editione olim meritos esse +<i>W. Studemund</i> et <i>M. Ihm</i> excutiendo codices E et V; +lectiones codicis V nos exhibemus secundum photographa optima, in codice +E reddimus collationem Studemundii nostrum in usum repetitam expletam +correctam liberalissime a <i>W.M. Lindsay</i> et ab <i>E.A. Lowe</i>, +qui nuper de hoc codice E exposuit in Berliner Philol. Wochenschrift +1920 p. 1174.</p> + +<table summary = "authors" align = "center"> +<tr> +<td><span class = "extended">Lucae</span> et <span class = +"extended">Monaci</span></td> +<td width = "30%"></td> +<td>C. Giarratano. Fr. Vollmer.</td> +</tr> +</table> +<br> +<hr> +<br> +<p align = "center"> +<font size = "+3"><span class = "extended">APICII</span></font><br> +<br> +<font size = "+1"><ARTIS MAGIRI>CAE <LIBRI X></font></p> +<br> +<hr> +<a name = "manuscripts"> </a><br> +<table summary = "description of manuscripts"> +<tr> +<td colspan = "3">Archetypus Fuldensis, inde descripti</td> +</tr> +<tr> +<td></td> +<td>V</td> +<td>Vaticanus Vrbinas lat. 1146 litteris Turonicis scriptus saec. +IX</td> +</tr> +<tr> +<td></td> +<td>E</td> +<td>Cheltenham bibl. Phillipps 275 litteris partim insularibus partim +minusculis Carolinis scriptus saec. IX</td> +</tr> +<tr> +<td>ex</td> +<td>V</td> +<td>descripti sunt codices saeculi XV hi:</td> +</tr> +<tr> +<td></td> +<td>P</td> +<td>Paris lat. 8209</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss">/<br> |<br> |<br> |<br> ς |</td> +<td>T<br> L<br> +S<br> C<br> +R</td> +<td>Rom Vat. Vrb. lat. 1145<br> +Florenz Laur. 73, 20<br> +Florenz Laur. Strozz. 67<br> +Florenz Riccard. 141 (L III 29)<br> +Florenz Riccard. 662 (M I 26)</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss">|<br> |<br> |<br> \</td> +<td></td> +<td>Oxford Bodl. Canon. lat. 168<br> +Oxford Bodl. Add. B 110<br> +Cesena, bibl. munic. 167, 154<br> +Rom, Vat. lat. 6803</td> +</tr> +</table> +<table summary = "description of manuscripts"> +<tr> +<td colspan = "2"> +ex E descriptus est codex Hummelbergii deperditus<br> +ex VEς lectiones a Politiano collectae in</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss">M</td> +<td>München lat. 756 a. 1495 a Petro Crinito scripto<br> +<br></td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss">α =</td> +<td>editio princeps s. a. Venetiis per Bernardinum Venetum expressa ex +aliquo codice stirpis ς</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss"><i>Tor</i> =</td> +<td>editio Albani Torini Basileae 1541</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss"><i>Hum</i> =</td> +<td>editio Gabrielis Hummelberg Tiguri 1542</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss"><i>Baseggio</i> =</td> +<td>editio Baseggii, Venetiis 1852</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss"><i>Sch</i> =</td> +<td>editio Chr. Theophili Schuch, <sup>2</sup>Heidelberg +1874</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss"><i>Gi</i> =</td> +<td>Giarratano</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss"><i>Vo</i> =</td> +<td>Vollmer</td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "2"> +Apici Excerpta a Vinidario vir. inl. facta leguntur in +</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss">A =</td> +<td>Paris lat. 10318 saec. VIII uncialibus litteris scripto</td> +</tr> +<tr> +<td class = "mss"><i>Ihm</i> =</td> +<td>M. Ihm, Archiv f. lat. Lex. XV, 1908, 63 ss.</td> +</tr> +</table> +<br> +<span class = "pagenum">5</span> + +<h1><a name = "apicius">APICII LIBRI X</a></h1> + +<div class = "contents"> +<<a href = "#bk1">I.</a> EPIMELES. +<a href = "#bk2">II.</a> SARCOPTES. +<a href = "#bk3">III.</a> CEPVROS. +<a href = "#bk4">IV.</a> PANDECTER. +<a href = "#bk5">V.</a> OSPREON. +<a href = "#bk6">VI.</a> AEROPETES.> +<a href = "#bk7">VII.</a> POLYTELES uoluntaria uolatilia. +<a href = "#bk8">VIII.</a> TETRAPVS quadripedia. +<a href = "#bk9">IX.</a> THALASSA mare. +<a href = "#bk10">X.</a> HALIEVS piscatura. +</div> +<div class = "commentary"> +VII Politeles E | X Halieus <i>(sic)</i> E +</div> + +<div class = "commentary"> +<span class = "leftside"> +INCP̃<br> +API<br> CAE +</span> +<i>ex titulo archetypi nihil restat nisi quod dat V fol. +1<sup>R</sup> +sequitur fol. 1<sup>V</sup> </i>EPIMELES LIBER I<i>, deinde +capitula +libri primi, deinde </i>EXPLICIVNT CAPITVLA INCP̃ CONDITṼ +PARADOXṼ<i>; in eodem V fol. 1<sup>V</sup> in marg. inferiore manus +saec. IX litteris macris longissimis adscripsit </i>Epice de cu<i>; in E +perierat fol. 1 iam Politiani aetate, fol. 2<sup>R</sup> incipit a +</i>VII Politeles uoluntaria uolatilia<i>, post haec capita +legitur +</i>APICII EPIMELES LIBER PRIMUS<i>, secuntur capitula libri primi, +deinde sine titulo fol. 3<sup>R</sup> incipit</i> CONDITUM +PARADOXUM | Apicii C(a)eli(i) epimeles incipit liber +primus <i>dant CLS cf. commentarius Nicolai Nicoli de Poggii +peregrinatione in Germania (a. 1417)</i>:<br> +in monasterio suldulensi... Aepitii de compositis libri octo: opus +medicinale et optimum. | <i>in librorum subscriptionibus legitur solum +</i>apici(i)<i> vel </i>epicii<i> (sic E post lib. III), nusquam +additur +</i>caelii<i> in VE, sexies </i>coelii<i> in cod. R post lib. V +ss | in archetypo titulum duobus versibus fuisse olim perscriptum +</i>API<cii +artis opsartyti-<i> vel </i>magiri-> CAE<libri X><i> +coniecit +Vollmer | indicem nominum librorum solus habebat E (non V), +in quo I-VI +cum folio 1 perierunt</i> |<br> +</div> + +<h2><a name = "bk1">LIB. I. EPIMELES</a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk1_ch1">I.</a> conditum paradoxum. +II. <a href = "#bk1_ch1_rec2">conditum melizomum.</a> +III. <a href = "#bk1_ch2">absinthium Romanum.</a> +IV. <a href = "#bk1_ch3">rosatum et <span class = +"flag">violatium</span>.</a> +V. <a href = "#bk1_ch4">oleum <span class = "flag">Liburnicum</span> +sic facies.</a> +VI. <a href = "#bk1_ch5">vinum ex atro candidum +facies.</a> +VII. <a href = "#bk1_ch6">de liquamine.</a> +VIII. <a href = "#bk1_ch7">ut carnes <span class = "flag">sine sale +quovis</span> tempore recentes sint.</a> +IX. <a href = "#bk1_ch7_rec2">callum porcinum vel <span class = +"flag">bubulum</span> et <span class = "flag">unguellae</span> coctae ut +diu durent.</a> +X. <a href = "#bk1_ch8">ut carnem salsam dulcem +facias.</a> +XI. <a href = "#bk1_ch9">pisces fricti ut diu durent.</a> +XII. <a href = "#bk1_ch9_rec2">ostrea ut diu durent.</a> +XIII. <a href = "#bk1_ch10">ut <span class = "flag">uncia</span> +laseris toto tempore uti possis.</a> +XIV. <a href = "#bk1_ch11">ut dulcia de melle diu +durent.</a> +XV. <a href = "#bk1_ch11_rec2">ut mel malum bonum +facias.</a> +XVI. <a href = "#bk1_ch11_rec3">mel corruptum ut +probes.</a> +XVII. <a href = "#bk1_ch12"><span class = "flag">uvae</span> ut diu +serventur.</a> +XVIII. <a href = "#bk1_ch12_rec2">ut mala et mala granata diu +durent.</a> +XIX. <a href = "#bk1_ch12_rec3">ut mala Cydonia diu +serventur.</a> +XX. <a href = "#bk1_ch12_rec4">ficum recentem mala pruna pira +cerasia ut diu serves.</a> +XXI. <a href = "#bk1_ch12_rec5">citria ut diu durent.</a> +XXII. <a href = "#bk1_ch12_rec6">mora ut diu durent.</a> +XXIII. <a href = "#bk1_ch12_rec7">holera ut diu +serventur.</a> +XXIV. <a href = "#bk1_ch12_rec8">rapae ut diu serventur.</a> +XXV. <a href = "#bk1_ch12_rec10">tubera ut diu serventur.</a> +XXVI. <a href = "#bk1_ch12_rec11">duracina Persica ut diu <span +class = "flag">serventur</span>.</a> +XXVII. <a href = "#bk1_ch13">sales conditos ad multa.</a> +XXVIII. <a href = "#bk1_ch14">olivas virides servare ut quovis +tempore oleum facias.</a> +XXIX. <a href = "#bk1_ch15">cuminatum in ostrea et +conchyliis.</a> +XXX. <a href = "#bk1_ch16">laseratum.</a> +XXXI. <a href = "#bk1_ch17">oenogarum in tubera.</a> +<span class = "flag">XXXII</span>. <a href = "#bk1_ch18"><span +class = "flag">oxyporum</span>.</a> +XXXIII. <a href = "#bk1_ch19">hypotrimma.</a> +XXXIV. <a href = "#bk1_ch20">oxygarum digestibile.</a> +XXXV. <a href = "#bk1_ch21"><span class = "flag">moretaria</span>.</a> +</div> + +<div class = "commentary"> +<i>capit. IV</i> uiolacium EV | +<i>V</i> liburnium EV | +<i>VIII</i> sine sale sine quouis EV | +<i>IX</i> bubulum E, bulum V | +ungelle EV | +<i>XIII</i> unicia EV | +<i>XVII</i> Uuae V, Quae E | +<i>XXVI</i> seruent E | +XXXII V, XXXI E | +oxyporium EV | +<i>XXXV</i> mortaria EV | +</div> +<br> +<div class = "mynote"> +The table of contents diverges at some points from the chapter +arrangement in the book itself. (Compare books <a href = "#bk6">VI</a>, +<a href = "#bk7">VII</a>, <a href = "#bk9">IX</a> and +<a href = "#bk10">X</a>.) The actual chapters of Book I are:<br> +<br> +<a href = "#bk1_ch2">II.</a> absinthium Romanum. +<a href = "#bk1_ch3">III.</a> rosatum et violatium. +<a href = "#bk1_ch4">IV.</a> oleum Liburnicum sic +facies. +<a href = "#bk1_ch5">V.</a> vinum ex atro candidum. +<a href = "#bk1_ch6">VI.</a> de liquamine emendando. +<a href = "#bk1_ch7">VII.</a> ut carnes sine sale quovis tempore +recentes sint. +<a href = "#bk1_ch8">VIII.</a> ut carnem salsam dulcem +facias. +<a href = "#bk1_ch9">IX.</a> pisces fricti ut diu +durent. +<a href = "#bk1_ch10">X.</a> ut uncia laseris toto tempore uti +possis. +<a href = "#bk1_ch11">XI.</a> ut dulcia de melle diu +durent. +<a href = "#bk1_ch12">XII.</a> uvae ut diu serventur. +<a href = "#bk1_ch13">XIII.</a> sales conditos ad +multa. +<a href = "#bk1_ch14">XIV.</a> olivas virides servare ut quovis +tempore oleum facias. +<a href = "#bk1_ch15">XV.</a> cuminatum in ostrea et +conchyliis. +<a href = "#bk1_ch16">XVI.</a> laseratum. +<a href = "#bk1_ch17">XVII.</a> oenogarum in tubera. +<a href = "#bk1_ch18">XVIII.</a> oxyporum. +<a href = "#bk1_ch19">XIX.</a> hypotrimma. +<a href = "#bk1_ch20">XX.</a> oxygarum digestibile. +<a href = "#bk1_ch21">XXI.</a> moretaria.<br> +<br> +All page-and-line references in the critical apparatus are linked to the +relevant recipe, with the target words +<span class = "crossflag">marked</span> +where appropriate. Unlinked <i>line references</i> are internal +(within the present recipe). Multiple references to the same <i>page</i> +or <i>recipe</i> are linked on their first occurrence. Recipe citations +in the apparatus have been formatted to match the Index. +</div> +<br> +<table summary = "book 1"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(1)</span> +<a name = "bk1_ch1">I.</a> +CONDITVM PARADOXVM. +<a name = "bk1_ch1_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Conditi paradoxi compositio</span>: +mellis <span class = "flag">pondo</span> XV in aeneum vas mittuntur, +<span class = "flag">praemissis</span> vini sextariis duobus, ut in +<span class = "flag">coctura</span> mellis vinum decoquas. quod igni +lento et aridis lignis calefactum, commotum ferula dum coquitur, si +effervere coeperit, vini +<span class = "pagenum">6</span> +rore compescitur, praeter quod subtracto igni in se redit. +cum <span class = "flag">perfrixerit</span>, rursus accenditur. +hoc secundo ac tertio fiet, ac tum demum remotum a foco <span class = +"flag">postridie</span> despumatur. <span class = "flag">tum</span> +<<span class = "flag">mittis</span>> piperis uncias IV, +<span class = "flag">iam triti masticis</span> +scripulos III, folii et croci <span class = "flag">dragmas +singulas</span>, dactylorum ossibus torridis quinque, <span class = +"flag">isdemque</span> dactylis <span class = "flag">vino</span> +mollitis, intercedente prius <span class = "flag">suffusione</span> vini +de suo modo ac numero, ut tritura <span class = "flag">lenis</span> +habeatur. his omnibus paratis supermittis vini lenis <span class = +"flag">sextarios</span> XVIII. carbones perfecto <span class = +"flag">aderunt dum bulliat</span>. +</td> +<td class = "app"> +pondo <i>Sch</i>, p̣ E, per V, <i>cf. Exc. <a href = "#exc2">§2</a> +bis <a href = "#exc23">§23</a> p̣</i> |<br> +praemissis E, -i V |<br> +coctura E<sup>2</sup>, -am E<sup>1</sup>V |<br> +perfixerit EV |<br> +postridie E, post pridie V |<br> +tum <i>Gi</i>, tunc <i>Sch</i>, cum EVς |<br> +mittis <i>add. Gi</i> |<br> +iam triti E, iam tristis <i>(radendo in </i>triti<i> mutatum)</i> +V |<br> +masticis E<sup>2</sup>V, -ces E<sup>1</sup> |<br> +dragmas singulas <i>Hum</i>, dragme singulae EV |<br> +isdemque E<sup>2</sup>V, iisdemque E<sup>1</sup> |<br> +uino E, uine V |<br> +suffusione ς, -nem EV |<br> +lenis EV, leuis <i>Sch</i> |<br> +sextarios <i>Sch</i>, -ia EV |<br> +aderunt E, ade˘V |<br> +dum bulliat <i>Vo</i>, duo milia EV |<br> +<i>i. antea igni aperto tractatum nunc in prunis stabit dum bulliat; cf. +<a href = "#bk3_ch10_rec3"><b>3</b> 10, 3</a> </i>in prunis +coques<i>, +Paxamos Geop. 18, 21, 1</i> πυρὶ μαλθακῷ τουτέστιν ἐπ᾽ ἀνθρακιάν | +</td> +</tr> + +<tr class = "recipe"> +<td colspan = "2"> +<div class = "commentary"> +<i>numeri uncati in margine denotant paragraphos Schuchii.</i> +</div> +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(2)</span> +CONDITVM <span class = "flag">MELIZOMVM VIATORIVM</span>. +<a name = "bk1_ch1_rec2">2.</a> +<span class = "extended">Conditum melizomum perpetuum, quod +subministratur per viam <span class = "flag">peregrinanti</span></span>: +piper tritum cum melle despumato in cupellam mittis <span class = +"flag">conditi</span> loco, et ad momentum quantum sit bibendum, tantum +aut mellis proferas aut <span class = "flag">vini</span> misceas. sed +<span class = "flag">si <maius> vas erit</span>, nonnihil vini +melizomo mittas, adiciendum propter mellis exitum <span class = +"flag">solutiorem</span>. +</td> +<td class = "app"> +melizomum V, milizonum E |<br> +uiatorium <i>sic</i> EV |<br> +pereginanti E |<br> +conditi <i>i. penoris</i> |<br> +uini E, uinum Vς |<br> +si maius vas erit <i>Vo</i>, suaserit EV, suaserim <i>Tor.</i> |<br> +solutiorem E, solitiorem V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">7</span> +<span class = "paren">(3)</span> +<a name = "bk1_ch2">II.</a> APSINTHIVM ROMANVM. +<span class = "extended"><span class = "flag">Apsinthium</span> Romanum +sic facies</span>: +<span class = "flag">conditi</span> Camerini praeceptis, utique [<span +class = "flag">pro</span>] apsinthio cessante; in cuius vicem <span +class = "flag">apsinthi</span> Pontici purgati <span class = +"flag">terebinthique uncias <singulas et unam>Thebaicam</span> +dabis, masticis <span class = +"flag"><et> folii <scripulos></span> +III, costi scripulos <span class = "flag">senos</span>, croci scripulos +III, vini <span class = "flag">vetusti</span> sextarios XVIII. carbones +amaritudo non exigit. +</td> +<td class = "app"> +apsinthium] <i>aut scribendum aut sane accipiendum</i> +apsinthiatum |<br> +conditi VE, condiri <i>Sch</i> |<br> +pro EV, <i>del. Vo; intellege: apsinthiatum facies aut ad praecepta +conditi Camerini ita ut apsinthium omnino non adhibeatur aut loco +conditi Camerini adhibebis quod sequitur</i> |<br> +absenti EV |<br> +terebinthique α, terendique EV |<br> +uncias singulas et unam <i>Vo</i>, unciam EV |<br> +Thebaicam <i>scil. palmam</i> |<br> +et <i>add. Vo</i> |<br> +folii scripulos <i>Hum</i>, folii EV |<br> +senos <i>sic</i> EV |<br> +vetusti <i>Vo</i>, eiusmodi EV, veteris <i>iam Hum, cf. Marcell. med. +30, 55. 56</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(4)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk1_ch3">III.</a> +<<span class = "flag">ROSATVM ET VIOLATIVM</span>>. +<a name = "bk1_ch3_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Rosatum sic facies</span>: +<span class = "flag">folia</span> rosarum, albo sublato, lino inseris +<span class = "flag">et</span> sutilis facias, et vino quam plurimas +infundes, ut septem diebus in vino sint. post septem dies rosam de vino +tollis, et alias <span class = "flag">sutiles</span> recentes similiter +mittis, ut per dies septem in vino requiescant, et rosam eximis. +similiter et tertio facies, et rosam eximis, et vinum colas, et, cum ad +bibendum voles uti, addito melle rosatum conficies. sane <span class = +"flag">custodito ut rosam a rore siccam et optimam mittas</span>. +Similiter, ut supra, <span class = "flag">et de <viola> +violatium</span> facies, et eodem modo melle temperabis. +</td> +<td class = "app"> +ROSATVM ET VIOLATIVM <i>om.</i> EV, <i>cf. index capitum</i> |<br> +folia E, folias V |<br> +et <i>Hum</i>, ut EV |<br> +sutilis <i>sic</i> EV |<br> +et <i>Hum</i>, ut EV |<br> +sutules EV |<br> +<i>cf. Pallad. 5, 5, p. 155, 4</i> |<br> +et de viola violatium (-atum <i>Sch</i>) <i>Hum</i>, et de uiolacium +EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk1_ch3_rec2"><span class = "extended"><span class = +"flag">Rosatum sine rosa</span> sic facies</span></a>: +folia citri viridia in <span class = "flag">sportella</span> palmea in +dolium musti mittes antequam ferveat, et post quadraginta dies exime. +cum necesse fuerit, mel addes et pro rosato utere. +</td> +<td class = "app"> +<i>paene ad verbum concinunt cum Pallad. 11, 15</i> |<br> +sportella (-tella <i>man. 2 in loco adraso</i>) E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(5)</span> +<a name = "bk1_ch4">IV.</a> +<span class = "extended">Oleum <span class = "flag">Liburnicum</span> +sic facies</span>: +in oleo <span class = "flag">Hispano mittes helenium</span> et +<span class = "flag">cyperi</span> et folia +lauri non vetusta, tunsa omnia <span class = "flag">et cribellata, ad +levissimum</span> pulverem redacta, +<span class = "pagenum">8</span> +et sales frictos <span class = "flag">et tritos, et</span> per triduum +vel plus <span class = "flag">permisce</span> diligenter. post haec +aliquanto tempore patere requiescere, et <span class = +"crossflag">Liburnicum</span> omnes <span class = "flag">putabunt</span>. +</td> +<td class = "app"> +<i>cf. Pallad. 6, 18</i> |<br> +liburnicum <i>hic et p. 8, 3</i> EV, -ium EV <i>in ind.</i> |<br> +spano EV |<br> +mittes V, -is E |<br> +ellenium EV, inulam <i>Pallad. et Geopon. 9, 27, 1</i> |<br> +cypery et V, cyperi (<i>om.</i> et) E |<br> +& cribellata alleuissimum E, et criuellata ad lebissimũ +V |<br> +et tritos et EV, tritos et α |<br> +permisce α, promisce EV |<br> +putabunt E, -untur V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(6)</span> +<a name = "bk1_ch5">V.</a> +<span class = "extended">Vinum ex atro candidum facies</span>: +lomentum ex faba factum vel ovorum trium alborem in lagonam mittis et +diutissime <span class = "flag">agitas: alia die erit</span> candidum. +et <span class = "flag">cineres</span> vitis albae idem +faciunt. +</td> +<td class = "app"> +agitas alia die erit E, agita sali adierit V |<br> +cineres E, cinerem V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(7)</span> +<a name = "bk1_ch6">VI.</a> +<span class = "extended">De liquamine emendando</span>: +liquamen si odorem malum fecerit, vas inane inversum fumiga lauro et +cupresso, et in hoc liquamen <span class = "flag">infunde</span> ante +ventilatum. si salsum fuerit, mellis sextarium mittis et <span class = +"flag">move spica</span>, et emendasti. sed et mustum recens idem +praestat. +</td> +<td class = "app"> +infunde (funde α) <i>Sch</i>, fenunde EV |<br> +move spica <i>Hum</i>, moue spicas EV, nouẽ spicas α, <i>cf. <a +href = "#bk8_ch1_rec5"><b>8</b> 1, 5</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(8)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk1_ch7">VII.</a> +<a name = "bk1_ch7_rec1"><span class = "extended">Vt carnes sine sale +quovis tempore recentes sint</span></a>: +carnes recentes quales volueris melle tegantur, sed vas pendeat, et, +quando volueris, utere. hoc hieme melius fit, aestate paucis diebus +<span class = "flag">durabit</span>. et in carne cocta itidem +facies. +</td> +<td class = "app"> +<i>ad rem cf. Colum. 12, 42</i> |<br> +durabit E, -uit V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(9)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk1_ch7_rec2"><span class = "extended">Callum porcinum vel +bubulum et <span class = "flag">unguellae coctae</span> ut diu +durent</span></a>: +in sinapi ex aceto, sale, melle <span class = "flag">facta</span> mittis +ut tegantur, et, quando volueris, utere: miraberis. +</td> +<td class = "app"> +ungelle cocte EV <i>in ind.</i>, ungella et cocta (cocia E) EV +<i>hic</i> |<br> +facta <i>sic</i> EV, <i>an</i> tacta <i>(i. tincta)?</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(10)</span> +<a name = "bk1_ch8">VIII.</a> +<span class = "extended">Vt carnem salsam dulcem facias</span>: +carnem salsam dulcem facies, si prius in lacte coquas et postea in <span +class = "flag">aqua</span>. +</td> +<td class = "app"> +aqua <i>Hum</i>, aquam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(11)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk1_ch9">IX.</a> +<a name = "bk1_ch9_rec1"><span class = "extended">Vt <span class = +"flag">pisces</span> fricti diu durent</span></a>: +eodem momento, quo friguntur et levantur, ab aceto calido <span class = +"flag">perfunduntur</span>. +</td> +<td class = "app"> +pisces E<sup>2</sup>V, piscem E<sup>1</sup> |<br> +perfunduntur (-fund- <i>in loco adraso</i>) E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(12)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk1_ch9_rec2"><span class = "extended">Ostrea ut diu +durent</span></a>: +<span class = "flag">lavas</span> ab aceto, aut ex aceto vasculum <span +class = "flag">picitum</span> lava, et ostrea compone. +</td> +<td class = "app"> +lavas <i>Vo (scilicet ipsa ostrea)</i>, uas EV |<br> +picitum <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(13)</span> +<a name = "bk1_ch10">X.</a> <span class = "extended">Vt <span class = +"flag">uncia</span> laseris toto tempore utaris</span>: +laser in spatiosum doliolum vitreum mittis et nucleos pineos ut puta +viginti, cumque utendum <span class = "flag">fuerit</span> lasere, +nucleos conteres, +<span class = "pagenum">9</span> +<span class = "flag">et in cibis miraberis sapores</span>; et <span +class = "flag">tantundem numero</span> nucleorum doliolo +<span class = "flag">referetur</span>. +</td> +<td class = "app"> +uncia α, unciam EV |<br> +fuerit V, fuerit <i>ex</i> fuit E |<br> +et in cibis miraberis sapores] ex incibis miraberis (-iris V) in sapores +(-es <i>ex</i> -is V) EV, et in cibos miscebis et in sapores +<i>Hum</i> |<br> +tantundem <i>Vo, cf. p. <a href = "#bk2_ch2_rec4">14, 3</a></i>, tantum +EV |<br> +numero V, numerum E |<br> +referetur <i>Barth</i>, referentur α, reserentur (resererentur +V<sup>1</sup>)EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(14)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk1_ch11">XI.</a> +<a name = "bk1_ch11_rec1"><span class = "extended">Vt dulcia <span class += "flag">de melle</span> diu durent</span></a>: +accipies quod Graeci dicunt <span class = "flag">cnecon</span> et facies +farinam et admisces cum melle <span class = "flag">eo</span> tempore quo +dulcia facturus es. +</td> +<td class = "app"> +de melle EV <i>in indice</i>, melle EV <i>hic</i>, mella ςα |<br> +cnecon <i>Vo</i>, nechon EV, πηνίον <i>Sch</i> |<br> +eo α, et EV es P, est EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(15)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk1_ch11_rec2"><span class = "extended">Vt mel malum bonum +facias</span></a>: +mel malum bonum facies ad <span class = "flag">vendendum</span>, unam +partem mali et duas <span class = "flag">boni si</span> simul +miscueris. +</td> +<td class = "app"> +vendendum <i>praeceptum sumptum videtur ex libro aliquo de re +rustica</i> |<br> +boni si E, bonis V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(16)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk1_ch11_rec3"><span class = "extended"><span class = +"flag">Mel</span> corruptum ut probes</span></a>: +<span class = "flag">helenium</span> infundes in melle et <span class = +"flag">incende: si incorruptum</span> est, lucet. +</td> +<td class = "app"> +Mel V, Vt mel E |<br> +helenium α, ilunium E<sup>1</sup>, inlunium E<sup>2</sup>V; +<i>potest glossa </i>inula<i> graecum affecisse, nisi plane aliud latet; +cf. Geopon. 15, 7, 7; conieci </i>in lychnum infundes mel et +incende |<br> +incende (-es P) si incorruptum (si in-<i>ex</i> sin E) +EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(17)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk1_ch12">XII.</a> +<a name = "bk1_ch12_rec1"><span class = "extended">Vvae ut diu +serventur</span></a>: +<span class = "flag">accipies</span> uvas de vite inlaesas, et aquam +<span class = "flag">pluvialem</span> ad tertias <span class = +"flag">decoques</span>, et mittis in vas, in quo et uvas mittis. <span +class = "flag">vas picari</span> et gypsari facies, et in locum +frigidum, ubi <span class = "flag">sol</span> accessum non <span class = +"flag">habet, reponi</span> facies, et, quando volueris, uvas virides +invenies. et ipsam aquam pro hydromelli <span class = +"flag">aegris</span> dabis. et si in hordeo obruas, inlaesas +invenies. +</td> +<td class = "app"> +Accipies E, -pes V |<br> +pluuialem E, <i>cf. Geopon. 4, 15, 13</i> ὄμβριον, fluuialem V |<br> +dequoques (-es <i>ex</i>-as <i>corr.</i>) V |<br> +uas picari α, uas picem EV |<br> +sol E, solj <i>(in fine versus)</i> V |<br> +habet reponi E, <i>cf. p. <a href = "#bk1_ch12_rec7">10, 6</a></i>, +habere poni V, habet poni ςα |<br> +aegris E, aegriu V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(18)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk1_ch12_rec2"><span class = "extended">Vt <span class = +"flag">mala et mala granata</span> diu durent</span></a>: +<span class = "flag">in calidam</span> ferventem merge, et statim leva +et suspende.</td> +<td class = "app"> +mala et mala granata <i>sic</i> EV |<br> +in calidam <i>sic</i> EV, in aquam marinam calidam <i>Sch ex Magone +(Colum. 12, 44, 5), cf. Plin. 15, 60al.</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(19)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk1_ch12_rec3"><span class = "extended">Vt mala Cydonia diu +serventur</span>:</a> +eligis mala sine vitio cum ramulis et <span class = "flag">foliis, et +condes</span> in vas, et suffundes mel et defritum; <span class = +"flag">diu</span> servabis. +</td> +<td class = "app"> +foliis et condies EV, foliis ficulnis condes <i>Sch ex Colum. 12, 45, 1 +Plin. 15, 60, sed aliud est praeceptum</i> |<br> +diu E, et diu V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(20)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk1_ch12_rec4"><span class = "extended">Ficum recentem, mala, +pruna, pira, cerasia ut diu serves</span>:</a> +omnia cum <span class = "flag">peciolis</span> diligenter legito et in +melle ponito, ne +<span class = "pagenum">10</span> +se contingant. +</td> +<td class = "app"> +peciolis <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(21)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk1_ch12_rec5"><span class = "extended">Citria ut diu +durent</span></a>: +in vas <span class = "flag">vitreum</span> mitte, gypsa, <span class = +"flag">suspende</span>. +</td> +<td class = "app"> +vitreum <i>Gi</i>, citrum EV |<br> +suspende P, suspendet EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(22)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk1_ch12_rec6"><span class = "extended"><span class = +"flag">Mora</span> ut diu durent</span></a>: +ex <span class = "flag">moris</span> sucum facito, et cum sapa <span +class = "flag">misce, et in vitreo vase cum moris</span> mitte: +custodies multo tempore. +</td> +<td class = "app"> +§6 <i>in</i> E <i>legitur post §9, in</i> V <i>post §5</i> |<br> +Mora EV <i>in indice, hic om.</i> EV, <i>post</i> durent <i>add.</i> +P |<br> +moris ς, moribus EV |<br> +misce et in uitrio uase (uaso V) cum mora (morã V, moris P) +EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(23)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk1_ch12_rec7"><span class = "extended">Holera ut diu +serventur</span></a>: +holera electa non satis matura in <span class = "flag">vas +picitum</span> <span class = "crossflag">repone</span>. +</td> +<td class = "app"> +uas picitum <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(24)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk1_ch12_rec8"><span class = "extended">Rapae ut diu +serventur</span></a>: +<span class = "flag">ante accuratas</span> et compositas <span class = +"flag">asperges</span> myrtae bacis cum melle et aceto. +</td> +<td class = "app"> +ante accuratas <i>sic</i> EV, antea (anna R) curatas <i>Sch, at cf. exc. +<a href = "#exc24">§24</a></i> |<br> +asperges <i>Gi</i>, perdes EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk1_ch12_rec9"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +sinapi tempera melle, aceto, sale, et super compositas <span class = +"flag">rapas</span> infundes. +</td> +<td class = "app"> +rapas ς, rapes EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(25)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk1_ch12_rec10"><span class = "extended">Tubera ut diu +serventur</span></a>: +tubera, quae <span class = "flag">aquae</span> non vexaverint, componis +in vas alternis, alternis scobem siccam <span class = "flag">mittis, +cooperis</span> et gypsas, et loco frigido pones. +</td> +<td class = "app"> +aquae (e <i>erasa</i>) V, aqua E |<br> +mittis cooperis <i>Vo</i>, mittis ris EV; <i>cf. p. <a href = +"#bk3_ch2_rec3">17, 6</a></i> cooperies, <i>Colum. 12, 44</i> operculum +imponere, <i>Pallad. 3, 25, 8. 9. 11 al.</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(26)</span> +<span class = "recnum">11</span> +<a name = "bk1_ch12_rec11"><span class = "extended">Duracina Persica ut +diu durent</span></a>: +eligito optima, et mitte in muriam. <span class = "flag">postera</span> +die exime, <span class = "flag">et spongiabis</span> diligenter, et +collocabis in vas. fundes salem, acetum, satureiam. +</td> +<td class = "app"> +postera <i>sic</i> EV |<br> +et is fongiabis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(29)</span> +<a name = "bk1_ch13">XIII.</a> +<span class = "extended"><span class = "flag">Sales</span> conditos ad +<span class = "flag">multa</span></span>: +Sales <span class = "flag">conditi</span> <<span class = +"flag">faciunt</span>> ad digestionem, ad ventrem movendum, et omnes +morbos et <span class = "flag">pestilentiam</span> et omnia frigora +prohibent generari, sunt autem et suavissimi ultra quam speras. Sales +communes frictos <span class = "flag">lib.</span> I, sales <span class = +"flag">Hammoniacos</span> frictos <span class = "flag">lib.</span> II, +piperis albi <span class = "flag">unc.</span> III, <span class = +"flag">zingiberis</span> unc. II, ammeos unc. I semis, <span class = +"flag">thymi unc. I semis</span>, <span class = "flag">apii seminis unc. +I semis</span> (si apii semen mittere nolueris, petroselini mittis unc. +III), origani unc. III, <span class = "flag">erucae seminis unc. I +semis</span>, piperis nigri unc. III, <span class = "flag">croci</span> +unc. I, hysopi Cretici unc. II, <span class = "flag">folii unc. II, +petroselini</span> unc. II, anethi unc. II. +</td> +<td class = "app"> +§13 (29) <i>post</i> 14 (27) <i>ordinavit Sch, vide an +recte</i> |<br> +sales V, salis E |<br> +multa <i>ex</i> mulia E |<br> +conditi <i>Tor</i>, +conditos EV |<br> +faciunt <i>add. Vo</i> |<br> +pestilentiã V, -iae E |<br> +lib. V, libra E |<br> +hammoniacos <i>Hum</i>, ammonicos VE |<br> +libras E, lib. V |<br> +uncias E, unc̃ V |<br> +gingiber (geng- V) EV |<br> +semis timi <i>sic</i> EV |<br> +I·s·apii EV I·s·si apii EV |<br> +eruc(a)e semen unc·I·s·EV |<br> +chrochi P, cheochi EV |<br> +folium unc. II petrosilenum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(27)</span> +<a name = "bk1_ch14">XIV.</a> +<span class = "extended">Olivas virides servare ut quovis tempore oleum +facias</span>: +olivas de arbore sublatas in <span class = "flag">illud</span> mittis, +et erunt tales quovis tempore quasi mox de arbore <span class = +"flag">demptae</span>. de quibus, si volueris, oleum <span class = +"flag">viride</span> facies. +</td> +<td class = "app"> +illud EV <i>corruptum nisi</i> oleum <i>intellegi voluit (cf. Plin. +nat. 15, 16)</i>, muriam <i>Hum. ex Plin. nat. 15, 21</i> |<br> +demtẹ E, redemptae V |<br> +uiridem EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">11</span> +<span class = "paren">(30)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk1_ch15">XV.</a> +<a name = "bk1_ch15_rec1"><span class = "extended">Cuminatum in ostrea +et conchylia</span></a>: +piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, folium, malabathrum, +cuminum plusculum, mel, acetum et liquamen. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk1_ch15_rec2"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +piper, ligusticum, petroselinum, <span class = "flag">mentam</span> +siccam, cuminum +plusculum, mel, acetum, liquamen. +</td> +<td class = "app"> +mentam E, mentê V, <i>item <a href = "#bk1_ch16_rec1">l. 12</a> et <a +href = "#bk1_ch16_rec2">14</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(31)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk1_ch16">XVI.</a> +<a name = "bk1_ch16_rec1"><span class = "extended">Laseratum</span></a>: +laser Cyrenaicum +vel <span class = "flag">Parthicum</span> tepida +dissolvis cum aceto <<span class = "flag">et</span>> liquamine +temperatum, vel +piper, petroselinum, <span class = "crossflag">mentam</span> siccam, +laseris radicem, +mel, acetum, liquamen. +</td> +<td class = "app"> +parthicum ς, partitum EV |<br> +et <i>add. Gi</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk1_ch16_rec2"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +piper, careum, anethum, petroselinum, +<span class = "crossflag">mentam</span> siccam, silfi, folium, +malabathrum, spicam +Indicam, costum modicum, mel, acetum, liquamen. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(32)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk1_ch17">XVII.</a> +<a name = "bk1_ch17_rec1"><span class = "extended">Oenogarum in +tubera</span></a>: +piper, ligusticum, coriandrum, rutam, liquamen, mel et oleum +modice. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk1_ch17_rec2"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +thymum, satureiam, piper, ligusticum, mel, liquamen et +oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(33)</span> +<a name = "bk1_ch18">XVIII.</a> +<span class = "extended"><span class = "flag">Oxyporum</span></span>: +<span class = "flag">cumini</span> unc. II, <span class = +"flag">zingiberis</span> unc. I, rutae viridis unc. I, nitri scripulos +VI, dactylorum pinguium scripulos XII, piperis unc. I, <span class = +"flag">mellis</span> unc. IX. <span class = "crossflag">cuminum</span> +<span class = "flag">aut Aethiopicum</span> aut Syriacum aut Libycum +aceto infundes, sicca et sic tundes. postea melle comprehendis. cum +necesse fuerit, <span class = "flag"><ex> oxygaro</span> +uteris. +</td> +<td class = "app"> +Oxyporum EV <i>hic</i>, Oxyporium EV <i>in ind.</i> |<br> +<i>praeceptum redit <a href = "#bk3_ch18_rec3"><b>3</b> 18, +3</a></i> |<br> +cumini E, cummuni V |<br> +zingiberis <i>sic</i> EV |<br> +mellis (i <i>ex</i> e) V |<br> +aut aethiopicum EV <a href = "#bk3_ch18_rec3"><i>p. 21, 10</i></a>, uel +&hiopicum <i>hic</i> E, uel hiopicũ <i>hic</i> +V |<br> +ex oxygaro <i>Vo</i>, oxygaro (<i>ex</i> oxigario <i>corr.</i> V) +EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(34)</span> +<a name = "bk1_ch19">XIX. <span class = "extended"><span class = +"flag">Hypotrimma</span></span></a>: +piper, ligusticum, mentam aridam nucleos pineos, uvam passam, caryotam, +caseum dulcem, mel, acetum, liquamen, <span class = "flag">oleum, +vinum</span>, defritum aut <span class = "flag">caroenum</span>. +</td> +<td class = "app"> +Hypotrimma EV <i>in indice</i>, ypotrima EV <i>hic</i> |<br> +oleum uinum E, uinũ oleũ (<i>sed signis /· et /: ordo +correctus</i>) V |<br> +carenum <i>Hum</i>, cariotam EV, cariotum <i>Sch</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(35)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk1_ch20">XX.</a> +<a name = "bk1_ch20_rec1"><span class = "extended">Oxygarum <span class += "flag">digestibile</span></span></a>: +piperis semunciam, +<span class = "pagenum">12</span> +<span class = "flag">silis</span> Gallici scripulos III, cardamomi +scripulos VI, cumini scripulos VI, folii <span class = "flag">scripulum +I</span>, <span class = "flag">mentae siccae</span> scripulos VI tunsa +<span class = "flag">cribrataque</span> melle colligis. cum opus fuerit, +liquamen et acetum addis. +</td> +<td class = "app"> +digestibilem EV <i>hic</i>, -le <i>in ind.</i> |<br> +silis <i>Hum</i>, silfi EV |<br> +iscripulum I E, iscripulo uno V |<br> +menta sicca EV |<br> +cribrataque V, cribataque E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk1_ch20_rec2"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +piperis unc. I, petroselini, carei, ligustici unc. singulas. melle <span +class = "flag">colliguntur</span>. cum opus fuerit, liquamen et acetum +addes. +</td> +<td class = "app"> +colliguntur <i>Sch</i>, colligunt ut EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(36)</span> +<a name = "bk1_ch21">XXI. <span class = "extended"><span class = +"flag">Moretaria</span></span></a>: +mentam, rutam, coriandrum, feniculum, omnia <span class = +"flag">viridia</span>, <span class = "flag">ligusticum</span>, piper, +mel, liquamen. si opus fuerit, acetum addes. +</td> +<td class = "app"> +Moretaria E <i>hic</i>, Mortaria V <i>hic et</i> EV <i>in +indice</i> |<br> +uiridia E, uiria V |<br> +ligusticum ς, libusticum E, libuticũ V | +</td> +</tr> +</table> + + + +<h2><a name = "bk2">LIB. II. SARCOPTES</a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk2_ch1">I.</a> <span class = "flag">isicia</span>. +<a href = "#bk2_ch2">II.</a> <span class = "flag">hydrogarum et +apothermum et amulatum</span>. +<a href = "#bk2_ch3">III.</a> vulvulae, botelli. +<a href = "#bk2_ch4">IV.</a> <span class = "flag">Lucanicae</span>. +<a href = "#bk2_ch5">V.</a> farcimina. +</div> + +<div class = "commentary"> +LIB. II <i>cap. I</i> isicia <i>sic</i> EV <i>et hic et <a href = +"#bk2_ch1_rec1">l. 13</a> bis, post fere semper</i> esici- | +II Hidrogarum et apotermu et amolatu EV | +IV lucanicae E, -niae V | +</div> + +<table summary = "book 2"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(37)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk2_ch1">I.</a> <span class = "crossflag">ISICIA</span>. +<a name = "bk2_ch1_rec1">1. <span class = "extended"><span class = +"crossflag">Isicia</span></span> fiunt <span class = +"extended">marina</span></a> +de cammaris et astacis, de lolligine, de sepia, de lucusta. isicium +condies pipere, ligustico, cumino, laseris radice. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(38)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk2_ch1_rec2"><span class = "extended"><span class = +"flag">Isicia</span> de lolligine</span></a>: +sublatis <span class = "flag">crinibus</span> in fulmento tundes, sicuti +adsolet. <span class = "flag">pulpa</span> et in mortario <span class = +"flag">et in</span> liquamine diligenter <span class = +"flag">fricatur</span>, et exinde isicia <span class = +"flag">plassantur</span>. +</td> +<td class = "app"> +esiciũ V, esicum E |<br> +crinibus E, criminib. V |<br> +pulpa P, pulma EV |<br> +et in EV, et cum <i>Sch</i> |<br> +fricatur ς, frigatur EV, friatur <i>Sch</i> |<br> +plassantur <i>sic</i> EV, <i>etiam v. 21</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(39)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk2_ch1_rec3"><span class = "extended">Isicia de <span class += "flag">scillis</span> vel de cammaris amplis</span></a>: +cammari vel <span class = "flag">scillae</span> de testa sua eximuntur, +et in mortario teruntur cum <span class = "flag">pipere</span> et +liquamine optimo. <span class = "flag">pulpa</span> isicia +plassantur. +</td> +<td class = "app"> +scillis <i>et</i> scille E, iscillis <i>et</i> iscille +V |<br> +pipere E, piper V |<br> +pulpa <i>Sch</i>, pulpe EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(40)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk2_ch1_rec4"><span class = "extended">Omentata ita +fiunt</span></a>: +assas iecur porcinum <span class = "flag">et [eum]</span> enervas. ante +tamen teres piper, rutam, liquamen, et sic superinmittis iecur et teres +et <ins class = "edcorr" title = "see also Addenda et Corrigenda">misces. +suitur pulpa omentata</ins>, et singula involvuntur folia lauri, et ad +fumum suspenduntur quamdiu voles. cum manducare volueris, tolles +<span class = "flag">de fumo</span> et denuo assas. +</td> +<td class = "app"> +eum EV, id eum P; <i>addidit rusticus lector</i> (<i>debuit</i> id) +<i>cf.</i> eas <i><a href = "#bk4_ch2_rec2">23, 14</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec16">27, 11</a> al.</i> |<br> +suitur <i>Gi</i>, sicut EV, <i><ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘cf. 7, 8, 9, 10, 1’">cf. <a href = "#bk7_ch8"><b>7</b>, +8</a>. +<a href = "#bk9_ch10_rec1"><b>9</b> 10, 1</a></ins></i> |<br> +defumum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(41)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk2_ch1_rec5"><span class = "extended"><span class = +"flag"><Aliter> isicium</span></span></a>: +adicies in mortarium piper, ligusticum, origanum, +<span class = "pagenum">13</span> +fricabis, suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, teres diligenter, +ne <span class = "flag">assulas habeat</span>. adicies +ova quinque et dissolves diligenter, ut unum corpus efficias. liquamine +temperas et in patella aenea exinanies, coques. cum coctum fuerit, +versas in tabula munda, <span class = "flag">tessellas</span> concides. +adicies in mortarium piper, ligusticum, origanum, fricabis in se, +commisces, <span class = "flag"><mittes></span> in <span class = +"flag">caccabum</span>, facies ut ferveat. cum <span class = +"flag">ferbuerit</span>, <span class = "flag">tractum</span> confringes, +obligas, coagitabis, et exinanies in boletari. piper asperges et +appones. +</td> +<td class = "app"> +Aliter esicium <i>Gi</i>, et sicium EV |<br> +astulas EV |<br> +habeat EV, -ant <i>Sch</i> |<br> +tesselles <i>corr. in</i> -as V, tesselas E |<br> +mittes <i>add. Vo</i> |<br> +caccabum E, accubum V |<br> +ferbuerit E, feruu- V, <i>sic saepissime</i> |<br> +tractu EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(42)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk2_ch1_rec6"><span class = "extended">Isicia ex <span class += "flag">sphondylis</span></span></a>: +elixatos <span class = "flag">sphondylos conteres</span> +et nervos eorum eximes, deinde cum eis alicam elixatam <span class = +"flag"><et></span> ova conteres, pipere <span class = +"flag"><posito> in omento</span> assabis, <span +class = "flag">oenogaro perfundes</span>, et pro isicus +inferes. +</td> +<td class = "app"> +<i>praeceptum <b>2</b> 1, 6 repetitur <a href = "#bk3_ch20_rec7"><b>3</b> +20, 7</a></i> |<br> +fondilis <i>et</i> fondilos EV |<br> +contere EV <i>hic</i>, -es <i>p. 22, 6</i> |<br> +et <i>om</i> EV <i>hic, habent p. 22, 7</i> |<br> +posito <i>add. Gi, cf. tamen p. 22, 7 pleniora</i> |<br> +in omento <i>Hum</i>, momento EV, <i>cf. p. 22, 8</i> |<br> +oenagaro E |<br> +perfundes <i>Hum</i>, profundes (p- E) EV, <i>cf. p. 22, 9</i> +continges | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(43)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk2_ch1_rec7"><span class = "extended">Isicia +omentata</span></a>: +pulpam concisam teres cum medulla <span class = "flag">siliginis</span> +in vino <span class = "flag">infusi</span>. piper, liquamen, si velis, +et bacam <span class = "flag">myrtae exenteratam</span> +simul conteres. pusilla isicia formabis, intus nucleis et pipere positis +involuta <span class = "flag">omento</span> subassabis cum <span class = +"flag">caroeno</span>. +</td> +<td class = "app"> +siliginis <i>Tor</i>, siligine EV |<br> +infusi EV, <i>vix opus erit scribere</i> -sae; infusa +<i>Helmreich</i> |<br> +myrtae <i>Sch</i>, mirta <i>(erasa supra</i> a <i>virgula in V)</i> EV, +mirteam P |<br> +extenteratam EV |<br> +omento (<i>ex</i> em- E) EV |<br> +careno (e <i>ex</i> o V) EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(44)</span> +<a name = "bk2_ch2">II.</a> <span class = "flag">HYDROGARATVM</span> ET +<span class = "flag">APOTHERMVM</span> ET AMVLATVM. +<a name = "bk2_ch2_rec1">1. <span class = "extended">Isicia +plena</span></a>: +accipies adipes fasiani recentes, praeduras et facis ex eo tessellas. +cum pipere, liquamine, caroeno in isicio includes, ex hydrogaro coques +et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Hydrogaratum <i>Hum</i>, Hidrogarum EV <i>et hic et in +indice</i> |<br> +apotermũ V, apthermum E 21 ex <i>Sch</i>, et EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(45)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk2_ch2_rec2"><span class = "extended">Hydrogarata isicia sic +facies</span></a>: +teres piper, ligusticum, pyrethrum <span class = "flag">minimum</span>, +suffundes liquamen, temperas <span class = "flag">aqua +cisternina</span>, dum <span class = "flag">inducet</span>, exinanies in +caccabo, et cum isicio ad vaporem ignis pones, et caleat, et sic +sorbendum inferes. +</td> +<td class = "app"> +mininum E |<br> +aqua cisternina <i>Hum</i>, aquam cisterninam (cisternam E) +EV |<br> +inducet <i>sic</i> EV, <i>scil. tritura; possis</i> ducet | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(46)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk2_ch2_rec3"><span class = "extended"><ins class = "edcorr" +title = "see also Addenda et Corrigenda">In isicia de +pullo</ins></span></a>: +<span class = "flag">olei</span> floris +<span class = "pagenum">14</span> +lib. I, liquaminis quartarium, piperis <span class = +"flag">semunciam</span>. +</td> +<td class = "app"> +cum isicio <i>Sch</i>, cum esicia EV, tum isicia α |<br> +de pullo α, topullo EV, <i>cf. <a href = "#exc2">Exc. +§2</a></i> |<br> +olei E, oleo <i>corr. in</i> -ei V |<br> +semuncia V, semiuncia E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(47)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk2_ch2_rec4"><span class = "extended"><span class = +"flag">Aliter de pullo</span></span></a>: +piperis grana XXXI conteres, mittis liquaminis, optimi calicem, caroeni +<span class = "crossflag">tantundem</span>, aquae <span class = +"flag">XI mittes</span>, et ad vaporem ignis pones. +</td> +<td class = "app"> +<i>intellege</i> Aliter in esicia de pullo |<br> +undecim EV, VI <i>Sch</i> |<br> +mittes E, -is V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(48)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk2_ch2_rec5"><span class = "extended">Isicium +simplex</span></a>: +ad unum liquaminis acetabulum aquae septem mittes, modicum apii viridis, +triti piperis cocleare. isiciola <span class = "flag">incoques</span>, +et sic ad ventrem solvendum dabis. hydrogaro <span class = +"flag">faeces</span> conditi addes. +</td> +<td class = "app"> +inquoques (conc- <i>Sch</i>) et sic (si <i>Lister</i>) +EV |<br> +feces V, facies E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(49)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk2_ch2_rec6"><span class = "extended">Isicia de +pavo</span></a> +primum locum habent ita si fricta <span class = "flag">fuerint</span> ut +callum vincant. Item secundum locum habent de fasianis item tertium +locum habent de cuniculis, item quartum locum habent de pullis, item +quintum locum habent de porcello tenero. +</td> +<td class = "app"> +fuerint E, -it V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(50)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk2_ch2_rec7"><span class = "extended">Isicia <span class = +"flag">amulata</span> ab <span class = "flag">aheno</span> sic +facies</span></a>: +teres piper, ligusticum, origanum, modicum silfi, zingiber minimum, +mellis modicum; liquamine temperabis, misces; adicies super isicia, +facies ut ferveat. cum bene <span class = "flag">bullierit</span>, amulo +obligas spisso, et sorbendum <span class = "flag">inferes</span>. +</td> +<td class = "app"> +amulata <i>Hum</i>, multa EV |<br> +aheno <i>Sch</i>, alieno EV <i>cf. +<a href = "#bk9_ch4_rec3">§420</a></i> |<br> +bullierit <i>Hum</i>, boluerit V, oluerit E |<br> +inferes <i>Sch</i>, feres EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(51)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk2_ch2_rec8"><span class = "extended"><span class = +"flag">Amulatum</span> aliter</span></a>: +piper teres pridie <span class = "flag">infusum</span>, cui subinde +liquamen suffundes ita ut bene tritum ac <span class = "flag">lutulentum +facias</span> piperatum. cui defritum admisces, quod fit de <span class += "flag">cotoniis</span>, quod sole torrente in mellis substantiam +cogitur. quod si non fuerit, vel <span class = "flag">Caricarum</span> +defritum mittes, quod Romani ‘<span class = "flag">colorem</span>’ +vocant. <span class = "flag">ac deinceps</span> amulum infusum adicies +vel <span class = "flag">oryzae</span> sucum et lento <span class = +"flag">igni</span> fervere facias. +</td> +<td class = "app"> +amulatum <i>Hum</i>, amulum EV |<br> +infusu V, infasu E |<br> +lutulentum <i>sic</i> E |<br> +facias V, facies E |<br> +cotoniis P, coctomiis (-mus E) EV |<br> +caricarum <i>Hum</i>, camcarum V, carum <i>corr. in</i> camcarum E, +caunearum <i>Sch</i> |<br> +colorem <i>sic</i> EV, loram (<i>cf. Plin. nat. 14, 86) Tor. vix recte, +aut ante</i> quod <i>inserendum</i> vel |<br> +ac deinceps P, accede inceps EV, accipe deinceps α; <i>latere +aliud videtur veluti</i> ac cepam siccam |<br> +orize <i>sic</i> EV |<br> +igni ς, igniti EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(52)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk2_ch2_rec9"><span class = "extended">Amulatum +aliter</span></a>: +<span class = "flag">ossucla de pullis exbromas</span>. deinde mittis in +caccabum porros, anethum, salem. cum cocta <span class = +"flag">fuerint</span>, <span class = "flag">addes</span> piper, apii +semen, deinde <span class = "flag">oryzam</span> infusam teres, addes +liquamen et passum vel defritum. omnia misces et cum isiciis +inferes. +</td> +<td class = "app"> +ossucla de pullis exbromas <i>sic</i> EV |<br> +fuerint P, fuerit EV |<br> +addes <i>sic</i> EV |<br> +oridiam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(53)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk2_ch2_rec10"><span class = "extended"><span class = +"flag">Apothermum</span> sic facies</span></a>: +<span class = "pagenum">15</span> +alicam <span class = "flag">elixa cum</span> nucleis et <span class = +"flag">amygdalis depellatis</span> et in aqua infusis et lotis ex creta +argentaria, ut ad candorem pariter perducantur. <span class = "flag">cui +ammiscebis</span> uvam passam, caroenum vel passum, desuper <span class += "flag"><piper></span> confractum asparges et in boletari +inferes. +</td> +<td class = "app"> +Apotermu EV |<br> +elixa cum <i>Gi</i>, elixa <i>Sch</i>, elixã V, elixatam +E |<br> +amindalis depilatis EV |<br> +cui ammiscebis <i>Vo</i>, cum iam (cũ iam iam V) miscebis (c +<i>ex</i> s <i>in</i> V) EV |<br> +piper <i>add. Gi (cf. <a href = "#bk7_ch14_rec2"><b>7</b> 14, +2</a>)</i> |<br> +et <i>om</i> V<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(54)</span> +<a name = "bk2_ch3">III.</a> VVLVVLAE BOTELLI. +<a name = "bk2_ch3_rec1">1.</a> +<span class = "extended"><span class = "flag">Vulvulae isiciatae +sic</span> fiunt</span>: +piper tritum et cuminum, capita porrorum brevia duo ad molle purgata, +<span class = "flag">ruta</span>, liquamen admiscentur pulpae bene +tunsae et fricatae. <span class = "flag">denuo</span> ipso subtrito ita +ut <span class = "flag">commisceri</span> possit, <span class = +"flag">mittas</span> piperis grana et <span class = "flag">nucleos</span>, +et calcabis cabis in † <span class = "flag">materia bene +lota</span>. et sic coquuntur ex aqua, oleo, liquamine, fasciculo +porrorum et anetho. +</td> +<td class = "app"> +Bulbule esiciata (esiaciata V) et sic EV |<br> +rutam EV |<br> +denuo denuo V, denuo (<i>e †</i> denuo <i>add.</i> E<sup>2</sup>) +E |<br> +cõmisceari V |<br> +mittas α, mittat EV |<br> +nucleos <i>Tor</i>, nuclei EV |<br> +materia (matrice <i>Lister</i>) bene lota EV, mortario bene loto +<i>Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(55)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk2_ch3_rec2"><span class = "extended">Botellum <span class = +"flag">sic</span> facies</span></a>: +<span class = "flag">sex ovi</span> vitellis coctis, nucleis pineis +concisis cepam, porrum concisum, <span class = "flag">ius</span> crudum +misces, piper minutum <span class = "flag"><asparges></span>, et +sic intestinum <span class = "flag">farcies</span>. adicies liquamen et +vinum, et sic coques. +</td> +<td class = "app"> +sic VE<sup>2</sup>, <i>om.</i> E<sup>1</sup> |<br> +sex ovi <i>Sch</i>, ex oui E, exeouis V |<br> +ius <i>Hum</i>, tus EV |<br> +asparges <i>add. Gi</i> |<br> +farcies α, facies EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(56)</span> +<a name = "bk2_ch4">IV.</a> LVCANICAE. +Lucanicas similiter ut supra scriptum est: <span class = +"flag">[Lucanicarum confectio]</span> teritur piper, cuminum, satureia, +ruta, petroselinum, condimentum, <span class = "flag">bacae</span> +lauri, liquamen, et admiscetur pulpa bene tunsa, ita ut denuo bene cum +ipso subtrito fricetur. cum liquamine admixto, pipere <span class = +"flag">integro</span> et abundanti pinguedine et nucleis inicies in +intestinum perquam <span class = "flag">tenuatim productum</span>, et +sic <span class = "flag">ad</span> fumum suspenditur. +</td> +<td class = "app"> +Luc. confectio <i>glossam del. Sch</i> |<br> +bacae <i>ex</i> baca E, +bace V |<br> +integro E, -gre V |<br> +tenuatim E, -tĭ <i>ex</i> -tun <i>corr.</i> V |<br> +productum <i>Hum</i>, perductum EV |<br> +ad E<sup>1</sup>, ad (<i>sed</i> a <i>radendo in</i> i <i>mutata</i>) +V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(57)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk2_ch5">V.</a> +<a name = "bk2_ch5_rec1">FARCIMINA</a>. +Ova et cerebella teres, nucleos pineos, piper, liquamen, laser modicum, +et his intestinum implebis. elixas; postea assas et inferes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(58)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk2_ch5_rec2"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +coctam alicam et tritam cum pulpa concisa et <span class = +"flag">trita</span> una cum <span class = "flag">pipere</span> et +liquamine et nucleis. <span class = "flag">farcies intestinum</span> et +elixabis, +<span class = "pagenum">16</span> +deinde <span class = "flag">cum sale</span> assabis et cum sinapi +inferes, vel <span class = "flag">sic</span> concisum in +disco. +</td> +<td class = "app"> +tritã α, trita EV |<br> +piper EV |<br> +farcies in testinum E, farcie sint testinũ V |<br> +cum sale EV, cumino sale <i>Sch</i> |<br> +sic <i>i. elixum, non assatum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(59)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk2_ch5_rec3"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +alicam purgas et cum liquamine intestini et <span class = +"flag">albamine porri</span> concisi minutatim simul <span class = +"flag">elixas. elixa tolles</span>, pinguedinem concides et <span class += "flag">copadia</span> pulpae, in se omnia commisces. teres piper, +ligusticum, ova tria, haec omnia in mortario permisces cum nucleis et +<span class = "flag">pipere integro</span>. liquamen suffundes, +intestina imples, elixas et subassas, vel <span class = "flag">elixa +tantum</span>: appones. +</td> +<td class = "app"> +albamine E, abamine V |<br> +porri E, porro V |<br> +elixas. Elixa tolles P, elixas elixato tolles EV |<br> +conpadia V |<br> +piper integro EV |<br> +elixam tantum EV, elixas tantum P | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(60)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk2_ch5_rec4"><span class = "extended">Aliter circellos +isiciatos</span></a>: +reples intestinum <span class = "flag">impensa</span> isicii et +circellum facies rotundum; fumas. cum <span class = "flag">miniaverit</span>, +subassas, exornas, oenogaro fasiani <span class = "flag">perfundes</span>, +sed <span class = "flag">cuminum addes</span>. +</td> +<td class = "app"> +inpensam EV |<br> +miniauerit EV, fumauerit <i>Hum</i> |<br> +<i>de re cf. p. <a href = "#bk2_ch2_rec5">14, 7</a></i> |<br> +perfundes <i>Sch</i>, profundes EV |<br> +cuminum EV, cuminatum <i>Gi</i> |<br> +addes <i>Hum</i>, ates EV | +</td> +</tr> +</table> + + +<h2><a name = "bk3"><span class = "flag">LIB. III. CEPVROS</span></a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk3_ch1">I.</a> ut omne holus smaragdinum fiat. +<a href = "#bk3_ch2">II.</a> pulmentarium ad ventrem. +<a href = "#bk3_ch3">III.</a> asparagos. +<a href = "#bk3_ch4">IV.</a> cucurbitas. +<a href = "#bk3_ch5">V.</a> <span class = "flag">citrium</span>. +<a href = "#bk3_ch6">VI.</a> cucumeres. +<a href = "#bk3_ch7">VII.</a> <span class = "flag">pepones</span>, +melones. +<a href = "#bk3_ch8">VIII.</a> malvas. +<a href = "#bk3_ch9">IX.</a> cymas et <span class = +"flag">cauliclos</span>. +<a href = "#bk3_ch10">X.</a> porros. +<a href = "#bk3_ch11">XI.</a> betas. +<a href = "#bk3_ch12">XII.</a> holisera. +<a href = "#bk3_ch13">XIII.</a> rapas sive napos. +<a href = "#bk3_ch14">XIV.</a> raphanos. +<a href = "#bk3_ch15">XV.</a> <span class = "flag">holus +molle</span>. +<a href = "#bk3_ch16">XVI.</a> herbae rusticae. +<a href = "#bk3_ch17">XVII.</a> urticae. +<a href = "#bk3_ch18">XVIII.</a> <span class = "flag">intuba</span> +et lactucae. +<a href = "#bk3_ch19">XIX.</a> cardui. +<a href = "#bk3_ch20">XX.</a> <span class = "flag">[funduli sive] +sphongili</span>. +<a href = "#bk3_ch21">XXI.</a> <span class = "flag">caroetae</span>. +</div> + +<div class = "commentary"> +Incipit eiusdem cepuros de oleribus lib. III <i>sic</i> EV <i>(item in +fine libri); verba</i> de oleribus <i>recte capiti I denuo +praefixerunt</i> EV | +<i>cap.</i> V cidrium EV | +VII pepones E, pemones V | +IX culiclus V, auliclos E | +XV olus molles EV | +XVIII intibae et EV | +XX funduli siue spondili EV | +XXI caroetae E, careotae V | +</div> + +<table summary = "book 3"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(61)</span> +<a name = "bk3_ch1">I.</a> DE HOLERIBVS. +<span class = "extended">Vt omne holus smaragdinum <span class = +"flag">fiat</span></span>: +omne holus smaragdinum fiat, si cum <span class = "flag">nitro +coquatur</span>. +</td> +<td class = "app"> +fiat V, fit E |<br> +nitro coquatur E, nitroquatur V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(62)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk3_ch2">II.</a> PVLMENTARIVM AD VENTREM: +<a name = "bk3_ch2_rec1">1.</a> +betas minutas et porros requietos elixabis, in patina compones. teres +piper, cuminum, suffundes liquamen, passum, ut quaedam dulcedo sit. +facias ut ferveat. cum <span class = "flag">ferbuerit</span>, +inferes. +</td> +<td class = "app"> +ferbuerit E, feruuerit <i>(erasa</i> u <i>priore)</i> +V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch2_rec2"><span class = "extended">Similiter</span></a>: +polypodium in tepidam mittes. ubi mollierit, rades, et minutum cum +pipere et <span class = "flag">cumino trito</span> in <span class = +"flag">patinam</span> ferventem mittes et uteris. +</td> +<td class = "app"> +cuminum tritum EV |<br> +patenam E, -ena V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(63)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk3_ch2_rec3"><span class = "extended">Aliter ad +ventrem</span></a>: +facies +<span class = "pagenum">17</span> +betaciorum <span class = "flag">fasces</span>; <span class = +"flag">deterge, ne</span> laves. in eorum medium <span class = +"flag">nitrum</span> asparges et <span class = "crossflag">alligas</span> +singulos fasces. mittes in aquam. cum coxeris, condies patinam, cum +eadem passum vel <span class = "flag">caroenum</span> et cuminum <span +class = "flag">et piper</span> asparges et oleum modicum. ubi ferbuerit, +polypodium et <span class = "flag">frusta</span> nucum cum liquamine +teres, <span class = "flag"><in></span> ferventem patinam fundes, +<span class = "crossflag">cooperies</span>. statim <span class = +"crossflag">depones</span> <span class = "flag">et</span> +uteris. +</td> +<td class = "app"> +fasces <i>Hum</i>, facies EV |<br> +deterge, ne] detergine EV, deterges <i>Hum, at cf. simillimum praeceptum +Marcell. med. 30, 47</i> |<br> +nitrum <i>Hum</i>, nigrum EV |<br> +caroenim E, -nĩ <i>(sic)</i> V |<br> +et piper <i>Hum</i>, et super EV |<br> +frustra EV |<br> +in <i>Hum, om.</i> EV |<br> +et <i>Hum</i>, ut EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(64)</span> +<span class = "recnum">4</span> +[<a name = "bk3_ch2_rec4"><span class = "extended">Aliter betacios <span +class = "flag">Varronis</span>. <span class = "flag">Varro</span></span></a>: +‘betacios, sed nigros, quorum detersas radices et <span class = +"flag">mulsa decoctas</span> cum sale modico et oleo vel sale, aqua et +oleo <span class = "crossflag">in se</span> <span class = +"flag">coctas</span> iusculum facere et <span class = +"flag">potari</span>, <span class = "flag">melius etiam si in eo pullus +sit decoctus</span>’.] +</td> +<td class = "app"> +Varronis ς, uarrones EV |<br> +Varro <i>vere fragmentum esse arguere videtur sententiarum structura +imperfecta; saturae</i> περὶ ἐδεσμάτων <i>iam attribuit Hum; addidit +doctus lector</i> |<br> +mulsu decoctas EV |<br> +coctas <i>Gi</i>, cocta EV, coctos<i> Sch</i>, cocto <i>Tor</i> |<br> +potari <i>sic</i> EV |<br> +melius <i>eqs: iocus interlocutoris apud Varronem</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(65)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk3_ch2_rec5"><span class = "extended">Aliter ad +ventrem</span></a>: +apios virides cum suis radicibus lavabis et siccabis ad solem. deinde +<span class = "flag">albamen</span> et capita porrorum simul elixabis in +<span class = "flag">caccabo</span> novo, ita ut aqua ad tertias +deferveat [<span class = "flag">id est ut ex tribus eminis aquae una +remaneat</span>]. postea teres piper, liquamen et aliquantum mellis +humore temperabis, et aquam apiorum decoctorum colabis in mortario, et +superfundes apio. <span class = "flag">cum simul</span> ferbuerit, <span +class = "flag">appones</span>, et, si libitum fuerit, apios +adicies. +</td> +<td class = "app"> +albamen <i>Hum</i>, albã EV, allia <i>Tor</i> |<br> +ca///cabo (c <i>erasa</i>) V |<br> +id est—remaneat <i>glossam agnovit +Hum, cf. <a href = "#bk1_ch12_rec1"><b>1</b> 12, 1</a></i> |<br> +cum simul <i>sic</i> EV; <i>i. ‘simulac’</i> |<br> +appones EV, abpones <i>Sch (cf. <a href = "#bk3_ch2_rec3">l. 7</a> et p. +<a href = "#bk3_ch4_rec1">18, 2</a></i> depones) | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(66)</span> +<a name = "bk3_ch3">III.</a> ASPARAGOS. +Asparagos <span class = "flag">siccabis</span>, <span class = +"flag">rursum</span> in calidam <span class = "flag">summittes</span>: +<span class = "flag">callosiores</span> reddes. +</td> +<td class = "app"> +siccabis V, -it E |<br> +rursum ς, sursum <i>bis</i> EV (<i>qui verba</i> sursum in +calidam <i>repetunt</i>) |<br> +summittas (-itas V) EV |<br> +Callossiores EV <i>qui hinc novum praeceptum ordiuntur</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(67)</span> +<a name = "bk3_ch4">IV.</a> CVCVRBITAS. +<a name = "bk3_ch4_rec1">1.</a> +<span class = "extended"><span class = "flag">Gustum de +cucurbitis</span></span>: +<span class = "flag">cucurbitas coctas</span> expressas in patinam +compones. adicies in mortarium <span class = "flag">piper</span>, +cuminum, silfi modice, [<span class = "flag">id est laseris +radicem</span>], <span class = "flag">rutae modicum</span>, liquamine et +aceto temperabis, +<span class = "pagenum">18</span> +mittes <span class = "flag">defritum</span> modicum ut coloretur, ius +exinanies in patinam. cum <span class = "flag">ferbuerint</span> iterum +ac tertio, <span class = "crossflag">depones</span> et piper minutum +asparges. +</td> +<td class = "app"> +gustum de cucurbatas cucurbitas coctas EV |<br> +piper ς, pipere EV |<br> +id—radicem EV, <i>del.</i> ς |<br> +rutam modicum EV |<br> +defreto EV |<br> +ferbuerint E, feruuerit V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(68)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch4_rec2"><span class = "extended">Aliter cucurbitas +<span class = "flag">iure colocasiorum</span></span></a>: +cucurbitas coques ex aqua in modum colocasiorum. teres piper, cuminum, +rutam, suffundes acetum, liquamen, temperabis, <span class = +"flag"><mittes></span> in caccabum, cui adicies .... et eas +cucurbitas incisas, expressas in ius mittes ut ferveant. amulo obligas, +piper asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +iure colocesiorum EV |<br> +mittes <i>add. Gi, qui et vidit post</i> adicies <i>excidisse verbum aut +verba</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(69)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk3_ch4_rec3"><span class = "extended"><span class = +"flag"><Aliter></span> cucurbitas more Alexandrino</span></a>: +elixatas cucurbitas exprimis, sale asparges, in patina compones. teres +piper, cuminum, coriandri semen, mentam viridem, laseris radicem, +suffundes acetum, adicies <span class = "flag">caryotam</span>, nucleum, +teres, melle, <span class = "flag">aceto</span>, liquamine, defrito et +<span class = "flag">oleo</span> temperabis, et cucurbitas perfundes. +cum ferbuerint, piper asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Aliter <i>add. Hum</i> |<br> +cariotam E, caroetã V |<br> +aceto <i>Tor. et</i> oleo <i>Hum</i>, acetum <i>et</i> oleum +EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(70)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk3_ch4_rec4"><span class = "extended">Aliter cucurbitas +elixatas</span></a>: +ex liquamine, oleo, mero. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(71)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk3_ch4_rec5"><span class = "extended">Aliter cucurbitas +<span class = "flag">frictas</span></span></a>: +oenogaro simplici et <span class = "flag">pipere</span>. +</td> +<td class = "app"> +frictas <i>bis scripsit</i> V |<br> +piperem EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(72)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk3_ch4_rec6"><span class = "extended">Aliter cucurbitas +elixatas et frictas</span></a>: +in patina compones, cuminatum superfundes, modico oleo super adiecto. +fervere facies et inferes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(73)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk3_ch4_rec7"><span class = "extended">Aliter cucurbitas +frictas tritas</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, origanum, cepam, vinum, liquamen et oleum. +amulo obligabis in patina, et inferes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(74)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk3_ch4_rec8"><span class = "extended">Aliter cucurbitas cum +gallina</span></a>: +duracina, tubera, piper, careum, cuminum, silfi, condimenta viridia, +<span class = "flag">mentam</span>, apium, coriandrum, puleium, † +<span class = "flag">caromentam</span>, mel, vinum, liquamen, oleum et +acetum. +</td> +<td class = "app"> +mentam c̣ẹpạm E, menta V |<br> +caromentam (-memtam V) EV, calamintham <i>Hum</i> et V, <i>om.</i> +E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(75)</span> +<a name = "bk3_ch5">V.</a> <span class = "flag">CITRIVM</span>. +Sil montanum, silfi, mentam siccam, acetum, liquamen. +</td> +<td class = "app"> +citrium V, citrum E, cidrium EV <i>in indice</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(76)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk3_ch6">VI.</a> CVCVMERES. +<a name = "bk3_ch6_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Cucumeres rasos</span>: +sive ex liquamine, sive ex <span class = "flag">oenogaro</span>: sine +ructu et gravitudine teneriores senties. +</td> +<td class = "app"> +enogaro VE<sup>2</sup>, onegaro E<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(77)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch6_rec2"><span class = "extended">Aliter cucumeres +rasos</span></a>: +<span class = "flag">elixabis</span> cum cerebellis elixis, <span class += "flag">cumino</span> et melle modico, <span class = "flag"><vel> +apii semine</span>, liquamine et oleo. <span class = "flag">ovis</span> +obligabis, piper asparges et +<span class = "pagenum">19</span> +inferes. +</td> +<td class = "app"> +elixis V, elixạḅis E |<br> +cumino E, cucumino (cu-<i>erasis</i>) V |<br> +vel apii semine <i>Hum</i>, apii semen EV |<br> +ovis <i>Sch</i>, bis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(78)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk3_ch6_rec3"><span class = "extended">Aliter +cucumeres</span></a>: +piper, puleium, mel vel passum, liquamen <span class = "flag">et +acetum</span>. interdum et silfi accedit. +</td> +<td class = "app"> +et acetũ <i>bis scriptum in</i> V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(79)</span> +<a name = "bk3_ch7">VII.</a> <span class = "flag">PEPONES</span> ET +MELONES. +Piper, puleium, mel <span class = "flag">vel</span> passum, liquamen, +acetum: interdum et silfi accedit 4 +</td> +<td class = "app"> +Pepones E, Pemones V; <i>item in indice</i> |<br> +uel <i>om.</i> V<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(80)</span> +<a name = "bk3_ch8">VIII.</a> MALVAS. +Malvas minores <span class = "flag"><in> oenogaro</span> ex +liquamine oleo, <span class = "flag">aceto</span>. —Malvas maiores +<span class = "flag">in oenogaro</span>, pipere, liquamine, caroeno vel +passo. +</td> +<td class = "app"> +<in <i>Gi</i>> oenogaro <i>Hum</i>, degrano EV, de garo +<i>Tor</i> |<br> +acetum EV |<br> +in oenogara piper EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(81)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk3_ch9">IX.</a> CYMAS ET <span class = "flag">CAVLICVLOS</span>. +<a name = "bk3_ch9_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Cymas</span>: +cuminum, salem, vinum vetus et oleum. si voles, addes piper <span class += "flag">et</span> ligusticum, <span class = "flag">mentam</span>, +rutam, coriandrum, folia <span class = "flag">cauliculorum</span>, +liquamen, vinum, oleum. +</td> +<td class = "app"> +coliclos EV <i>hic; cf. index</i> |<br> +et V, <i>om.</i> E |<br> +menta V |<br> +colicorum EV |<br> +culiculos E<sup>2</sup>V, col- E<sup>1</sup> |<br> +foliarum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(82)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch9_rec2"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +cauliculos elixatos mediabis summa foliorum teres cum coriandro, cepa, +cumino, <span class = "flag">pipere</span>, passo vel caroeno et oleo +modico. +</td> +<td class = "app"> +piper EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(83)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk3_ch9_rec3"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +<span class = "flag">cauliculi elixati</span> in patina <span class = +"flag">compositi</span> condiuntur liquamine, oleo, mero, cumino. <span +class = "flag">piper</span> asparges, porrum, cuminum, coriandrum viride +super concides. +</td> +<td class = "app"> +cauliculi E, cul- V, <i>item <a href = "#bk3_ch9_rec4">16</a>. +<a href = "#bk3_ch9_rec5">17</a></i> |<br> +elixati E, exati V |<br> +conpositi E, -ta V |<br> +piper <i>Hum</i>, super EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(84)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk3_ch9_rec4"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +<span class = "crossflag">cauliculi</span> conditi ut supra cum elixis +porris coquantur. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(85)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk3_ch9_rec5"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +<span class = "crossflag">cauliculos</span> condies ut supra, <span +class = "flag">admisces olivas</span> virides et <span class = +"flag">simul</span> ferveant. +</td> +<td class = "app"> +admisces E, -cis V |<br> +olibas EV |<br> +simul <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(86)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk3_ch9_rec6"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +<span class = "flag">cauliculis</span> conditis ut supra superfundes +alicam elixam cum nucleis et uva passa; <span class = +"flag">piper</span> asparges. +</td> +<td class = "app"> +culiculis E, -los V |<br> +piper <i>Vo</i>, super EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(87)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk3_ch10">X.</a> PORROS. +<a name = "bk3_ch10_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Porros maturos fieri</span>: +pugnum salis, aquam et oleum: mixtum facies et ibi coques et eximes. cum +oleo, <span class = "flag">liquamine</span>, mero <span class = +"flag">[et] inferes</span>. +</td> +<td class = "app"> +liquamine <i>bis scriptum in</i> EV |<br> +et inferes EV, condies et inf. <i>Gi</i>; et <i>delendum (cf. <a href = +"#bk3_ch10_rec2">l. <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘26’">24</ins></a>) aut abl. supplendus ut</i> et +passo inf. | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(88)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch10_rec2"><span class = "extended">Aliter +porros</span></a>: +<span class = "flag">opertos</span> foliis <span class = +"flag">cauliculorum [et] in</span> prunis coques, ut supra, et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +opertos E, apertos V, operias <i>Sch; maluimus delere</i> +et |<br> +coliculorum et in EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(89)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk3_ch10_rec3"><span class = "extended">Aliter +porros</span></a>: +<ins class = "edcorr" title = "see also Addenda et Corrigenda">in +† baca</ins> coctos ut supra <span class = "flag">inferes</span>. +</td> +<td class = "app"> +baca EV, caccabo <i>Hum. an</i> aqua<i>? cf. Plin. nat. 20, +49</i> |<br> +inferes V, et inferes E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(90)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk3_ch10_rec4"><span class = "extended">Aliter +porros</span></a>: +<span class = "flag"><si> in aqua</span> elixati erunt, fabae +nondum conditae plurimum admisce conditurae, in qua eos manducaturus es. +</td> +<td class = "app"> +si in <i>Sch</i>, in EV, cum in <i>Hum</i> |<br> +aquam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">20</span> +<span class = "paren">(91)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk3_ch11">XI.</a> +<a name = "bk3_ch11_rec1">BETAS.</a> +Concides porrum, coriandrum, cuminum, uvam passam † <span class = +"flag">farinam</span>, et omnia in medullam mittes. ligabis et ita +inferes ex liquamine, oleo et aceto. +</td> +<td class = "app"> +farinam EV, Varianam <i>Sch ex Plin. 14, 29</i>, Phariam +<i>Baseggio</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(92)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch11_rec2"><span class = "extended">Aliter betas +elixas</span></a>: +<span class = "flag">ex sinapi</span>, oleo modico et aceto bene +inferuntur. +</td> +<td class = "app"> +exsinapi E, et in api V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(93)</span> +<a name = "bk3_ch12">XII.</a> <span class = "flag">HOLISERA</span>. +<span class = "flag">holisera</span> in fasciculum redacta <span class = +"flag"><a></span> manu ex liquamine, <span class = +"flag">oleo</span> et mero bene inferuntur, vel cum piscibus assis. +</td> +<td class = "app"> +olisera <i>bis</i> EV, <i>hic et in indice</i> |<br> +a <i>add. Vo, cf. <a href = "#bk3_ch16">l. <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘32’">31</ins></a></i> |<br> +oleo E, et oleo (et <i>erasum</i>) V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(94)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk3_ch13">XIII.</a> RAPAS SIVE NAPOS. +<a name = "bk3_ch13_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Rapas sive napos</span>: +elixatos exprimes, deinde teres cuminum plurimum, <span class = +"flag">rutam</span> minus, laser parthicum, mel, acetum, liquamen, +defritum et oleum modice. fervere facies et inferes. +</td> +<td class = "app"> +rutam E, ratã V, <i>an</i> rutae<i>?</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(95)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch13_rec2"><span class = "extended">Aliter rapas sive +napos</span></a>: +elixas, inferes. oleum <span class = "flag">superstillabis</span>; si +voles, acetum adde. +</td> +<td class = "app"> +super istillabis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(96)</span> +<a name = "bk3_ch14">XIV.</a> <span class = "flag">RAFANOS</span>. +<span class = "flag">Rafanos</span> cum <span class = +"crossflag">piperato</span>, ita ut piper cum liquamine <span class = +"flag">teras</span>. +</td> +<td class = "app"> +rafanos <i>bis</i> EV, <i>hic et in indice</i> |<br> +teras E, tereas V, <i>cf. p. <a href = "#bk4_ch2_rec31">30, +2</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(97)</span> +<a name = "bk3_ch15">XV.</a> HOLVS MOLLE. +<a name = "bk3_ch15_rec1">1. <span class = "extended"><span class = +"flag">Holus molle</span> ex <span class = "flag">holisatro</span></span></a>: +<span class = "flag">coctum</span> ex aqua nitrata expressum concides +<span class = "flag">minutatim</span>, et teres piper, ligusticum, +satureiam siccam cum cepa sicca, liquamen, oleum et vinum. +</td> +<td class = "app"> +holus molle <i>bis</i> EV <i>hic</i>, olus molles <i>in indice</i> +EV |<br> +olisatro EV |<br> +coctum <i>Sch</i>, cocto EV |<br> +minutatim <i>Hum</i>, minutum EV, minutim <i>Tor</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(98)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch15_rec2"><span class = "extended">Aliter holus +molle</span></a>: +apium coques ex aqua nitrata, exprimes et concides minutatim. in +mortario teres piper, ligusticum, origanum, cepam, vinum, liquamen et +oleum. coques in pultario, et sic apium commisces. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(99)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk3_ch15_rec3"><span class = "extended">Aliter holus molle ex +foliis lactucarum cum cepis</span></a>: +coques <span class = "flag">ex aqua</span> nitrata, <span class = +"flag">expressum</span> concides minutatim. in mortario teres piper, +ligusticum, apii semen, mentam siccam, cepam, liquamen, oleum et +vinum.<br> +<span class = "paren">(100)</span> +—<span class = "flag">[Aliter] Holus</span> molle ne <span class = +"flag">arescat</span>, summa quaeque amputantur, et purgamenta et caules +madefactos in aqua <span class = "flag">apsinthi</span> +contegito. +</td> +<td class = "app"> +ẹx̣ ạq̣ụẹṣ ex aqua E |<br> +expressum <i>Hum</i>, expressa EV |<br> +Holus <i>Sch</i>, Aliter. Holus EV |<br> +arescat EV, acescat <i>cod. Hummelbergii</i> |<br> +absenti EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(101)</span> +<a name = "bk3_ch16">XVI.</a> HERBAE RVSTICAE. +Liquamine, oleo, aceto <span class = "crossflag">a</span> manu vel in +patina <span class = "flag">pipere</span>, cumino, bacis +lentisci. +</td> +<td class = "app"> +piper EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">21</span> +<span class = "paren">(102)</span> +<a name = "bk3_ch17">XVII.</a> VRTICAE. +Vrticam feminam, sole in ariete posito, adversus aegritudinem sumes, si +voles. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(103)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk3_ch18">XVIII.</a> <span class = "flag">INTVBA ET +LACTVCAE</span>. +<a name = "bk3_ch18_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Intuba</span> +<span class = "flag">ex liquamine</span>, <span class = "flag">oleo +modico, † medere</span> cepa concisa. pro lactucis vero 4 hieme +<span class = "flag">intuba ex embammate</span> vel melle et aceto <span +class = "flag">acri</span>. +</td> +<td class = "app"> +INTVBAE ET (l̷ E) EV <i>cf. ind.</i> |<br> +ex liq. E, et liq. V |<br> +oleo V, et oleo E |<br> +modico medere EV, modico modicaque (modice <i>Hum</i>) <i>Tor</i>, +modico comedere <i>Sch</i> |<br> +incube (t <i>ex</i> c <i>corr.</i> E<sup>2</sup>) exembammate E, +intibẹ ex enbãmate V |<br> +acri E, agri V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(104)</span> +<span class = "recnum"><ins class = "edcorr" +title = "see Addenda et Corrigenda">2</ins></span> +<a name = "bk3_ch18_rec2"><span class = "extended">Lactucas</span></a> +cum <span class = "flag">oxyporio</span> et aceto et modico liquamine. +</td> +<td class = "app"> +oxyporio et E, exyporio (<i>om.</i> et) V |<br> +<ins class = "mycorr" title = "text reads ‘3, 18, 3’"><b>3</b> 18, +2</ins> <i>cf. <a href = "#bk1_ch18"><b>1</b>, 18</a> de +oxyporo</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(105)</span> +<span class = "recnum"><ins class = "edcorr" +title = "see Addenda et Corrigenda">3</ins></span> +<a name = "bk3_ch18_rec3"><span class = "extended">Ad <span class = +"flag">digestionem</span> et inflationem et ne lactucae +laedant</span></a>: +<span class = "flag">cumini</span> unc. II, <span class = +"flag">zingiberis</span> unc. I, rutae viridis unc. I, dactylorum +pinguium scripulos XII, piperis unc. I, mellis unc. IX; <span class = +"flag">cuminum aut</span> <span class = "crossflag">Aethiopicum</span> +aut Syriacum aut Libycum. <span class = "flag">tundes cuminum et +postea infundes</span> in aceto, cum siccaverit; postea melle omnia +comprehendes. cum <span class = "flag">necesse</span> fuerit, dimidium +<span class = "flag">cocleare cum</span> aceto et liquamine modico +misces aut post cenam dimidium <span class = "flag">cocleare</span> +accipies. +</td> +<td class = "app"> +digestione V |<br> +cumini V, cuminum E |<br> +gingiberis E<sup>2</sup> <i>ex</i> -ber E<sup>1</sup>, gengib̷ +V |<br> +cuminum aut EV, <i>cf. p. <a href = "#bk1_ch18">11, 23</a></i> |<br> +tundes V, tundis E |<br> +cuminum <i>delendum?</i> infundes V, -dis E |<br> +necesse E, nece V |<br> +cocleare cum <i>Sch</i>, coclearium E, cloclearũ V, cochlearium cum +<i>Tor</i> |<br> +coclearem E, cloclearẽ V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(106)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk3_ch19">XIX.</a> CARDVI. +<a name = "bk3_ch19_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Carduos</span>: +liquamine, oleo et ovis concisis. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch19_rec2"><span class = "extended">Aliter +carduos</span></a>: +rutam, mentam, coriandrum, <span class = "flag">feniculum</span>, omnia +viridia teres. addes piper, ligusticum, mel, liquamen et +oleum. +</td> +<td class = "app"> +faeniculum ς, fenicum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk3_ch19_rec3"><span class = "extended">Aliter carduos +elixos</span></a>: +piper, cuminum, liquamen et oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(107)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk3_ch20">XX.</a> <span class = "flag">SPHONDYLI [vel +fundili]</span>. +<a name = "bk3_ch20_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Sphondyli fricti</span> ex oenogaro +simplici. +</td> +<td class = "app"> +Sphondili (Sf- V) uel fundili. Sphondili (Sf- V) EV, <i>cf. +index</i> |<br> +funguli <i>suo Marte substituit Hum, potius vulgaris glossa</i> vel +fundili <i>delenda. deinceps</i> V <i>exhibet semper</i> sfond-, E +<i>vel</i> sphond- (sphund- E<sup>2</sup> +<a href = "#bk3_ch20_rec2">21</a>) +<i>vel</i> sfond- <i>vel</i> spond- | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch20_rec2"><span class = "extended">Aliter: <span class = +"crossflag">Sphondyli</span> elixi</span></a> +ex sale, oleo, mero, coriandro viridi conciso et <span class = +"flag">pipere</span> integro. +</td> +<td class = "app"> +piper EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(108)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk3_ch20_rec3"><span class = "extended">Aliter: sphondylos +<span class = "flag">elixos</span></span></a> +perfundes amulato infra scripto: apii semen, rutam, mel, piper teres, +passum, liquamen et oleum modice. amulo obligas, piper asperges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +elixos E<sup>3</sup>, -xo E<sup>1</sup>V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(109)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk3_ch20_rec4"><span class = "extended">Aliter +sphondylos</span></a>: +teres cuminum, rutam, liquamen, caroenum modice, oleum, coriandrum <span +class = "flag">viride</span> et porrum. et sphondylos inferes pro <span +class = "flag">salso</span>. +</td> +<td class = "app"> +uiridem EV |<br> +salso <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">22</span> +<span class = "paren">(110)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk3_ch20_rec5"><span class = "extended">Aliter: sphondylos +elixatos</span></a> +praedurabis, mittes in caccabum oleum liquamen, piper. <span class = +"flag">passo</span> colorabis et obligas. +</td> +<td class = "app"> +passo <i>Hum</i>, passum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(111)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk3_ch20_rec6"><span class = "extended">Aliter +sphondylos</span></a> +<span class = "flag">oleo, liquamine</span> complebis, vel oleo et sale +assabis. piper asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +oleo liq. P, oleum liq. EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(112)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk3_ch20_rec7"><span class = "extended">[Aliter: sphondylos +elixatos</span></a> +<span class = "crossflag">conteres</span> et nervos eorum eximes. deinde +cum eis <span class = "flag">alicam</span> elixatam <span class = +"crossflag">et</span> ova conteres, liquamen, piper isicia ex his facies +cum nucleis et pipere in <span class = "flag">omento</span>. assabis, +<span class = "flag">oenogaro</span> +<span class = "crossflag">continges</span> +et pro isiciis inferes]. +</td> +<td class = "app"> +<i>praeceptum <b>3</b> 20, 7 male repetitur ex <a href = +"#bk2_ch1_rec6"><b>2</b> 1, 6</a></i> |<br> +alicam E, -ca V |<br> +augmento EV <i>i.</i> omento <i>cf. p. <a href = "#bk2_ch1_rec6">13, +12</a></i> |<br> +oenogairo V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(113)</span> +<a name = "bk3_ch21">XXI.</a> <span class = "flag">CAROETAE SEV +PASTINACAE</span>. +<a name = "bk3_ch21_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Caroetae frictae</span> +<span class = "flag">oenogaro</span> inferuntur. +</td> +<td class = "app"> +Caroetae (Caro oetae V) seu pastinace (-ci E). Caroetae (Carotẹ E) +fricta <i>sic</i> EV |<br> +oenagaro E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren"><ins class = "mycorr" title = +"text shows no number">(114)</ins></span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk3_ch21_rec2"><span class = "extended">Aliter +caroetas</span></a>: +sale oleo puro et aceto. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren"><ins class = "mycorr" title = +"text shows no number">(115)</ins></span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk3_ch21_rec3"><span class = "extended">Aliter: caroetas +elixatas</span></a> +concisas in cuminato oleo modico coques et inferes. cuminatum <span +class = "flag">colorium</span> facies. +</td> +<td class = "app"> +colorium <i>Sch</i>, coliorum EV, colicorum <i>Tor; addendumne</i> passo +<i>vel</i> croco<i>?</i> | +</td> +</tr> +</table> + + +<h2><a name = "bk4">LIB. IV. PANDECTER</a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk4_ch1">I.</a> sala cattabia. +<a href = "#bk4_ch2">II.</a> patinae piscium holerum +pomorum. +<a href = "#bk4_ch3">III.</a> minutal de +piscibus vel esiciis. +<a href = "#bk4_ch4">IV.</a> tisana vel sucum. +<a href = "#bk4_ch5">V.</a> gustum. +</div> + +<div class = "commentary"> +PANDECTER <i>sic quater</i> EV | +I cattabia <i>sic</i> EV | +II pastine EV | holerum E, oleum V | +</div> + +<table summary = "book 4"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(116)</span> +<a name = "bk4_ch1">I.</a> SALA <span class = "flag">CATTABIA</span>. +(?) <a name = "bk4_ch1_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Sala cattabia</span>: +piper, mentam, apium, puleium aridum, caseum, <span class = +"flag">nucleos</span> pineos, mel, acetum, liquamen, ovorum vitella, +<span class = "flag">aquam</span> recentem panem ex posca maceratum +exprimes, caseum bubulum, cucumeres in caccabulo compones, <span class = +"flag">interpositis</span> nucleis. mittes <span class = "flag">concisi +capparis minuti.... iocusculis</span> gallinarum. ius <span class = +"flag">perfundes</span>, super frigidam collocabis et sic +appones. +</td> +<td class = "app"> +cattabia EV <i>semper hic et deinceps;</i> caccabia (<i>melius</i> +-bina) <i>Hum</i>, cottabia <i>Baseggio</i> |<br> +nucleo EV |<br> +aquã α, quam EV |<br> +interponesitis E |<br> +concisi capparis minuti iocusculis (loc- V) EV <i>quae certe +lacunosa +sunt</i>; concisas cepas aridas minute iocuscula (cum -lis +<i>Gi</i>) +<i>Hum ex p. <a href = "#bk4_ch1_rec2">23, 2</a></i> |<br> +perfundes <i>Sch</i>, profundes EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren"><ins class = "mycorr" title = +"text shows no number">(117)</ins></span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk4_ch1_rec2"><span class = "extended">Aliter sala cattabia +Apiciana</span></a>: +adicies in mortario apii semen, <span class = "flag">puleium</span> +aridum, mentam aridam, zingiber, <span class = "flag">coriandrum +viride</span>, uvam passam enucleatam, mel, acetum, oleum +<span class = "pagenum">23</span> +et vinum. conteres. adicies in caccabulo panis <span class = +"flag">Picentini frusta</span>, <span class = "crossflag">interpones</span> +pulpas pulli, glandulas haedinas, caseum Vestinum, <span class = +"flag">nucleos pineos</span>, cucumeres, <span class = "crossflag">cepas +aridas minute concisas</span>. ius supra <span class = +"flag">perfundes</span>. insuper <span class = "flag">nivem sub +ora</span> asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +puleio EV |<br> +coriandrum E, -dro V |<br> +uiridem EV |<br> +picemtini V |<br> +frustra EV, III frustra ς (<i>male ex</i> -ni) |<br> +pineos nucleos E |<br> +perfundes V, fundes <i>corr. in</i> perf- E |<br> +niuem ς nuem EV |<br> +sub ora (hora E): ‘<i>a latere et in margine</i>’ <i>Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(118)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk4_ch1_rec3"><span class = "extended">Aliter sala +cattabia</span></a>: +panem <span class = "flag">Alexandrinum</span> excavabis, in posca +macerabis. adicies in mortarium piper, <span class = "flag">mel</span>, +mentam, alium, coriandrum <span class = "flag">viride</span>, caseum +bubulum sale conditum, aquam, oleum. insuper <span class = +"flag">nivem</span>, et inferes. +</td> +<td class = "app"> +alexandrinum V, ạͤle- E |<br> +mel E, <i>om.</i> V |<br> +uiridem EV |<br> +nivem <i>Baseggio</i>, uinum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(121)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk4_ch2">II.</a> <span class = "flag">PATINAE</span> PISCIVM +<span class = "flag">HOLERVM</span> POMORVM. +<a name = "bk4_ch2_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Patina cotidiana</span>: +cerebella elixata teres cum <span class = "flag">pipere</span>. cuminum, +laser cum liquamine, <span class = "flag">caroeno</span>, lacte et <span +class = "flag">ovis</span>. ad ignem <span class = "flag">lenem</span> +vel ad <span class = "flag">aquam</span> calidam coques. +</td> +<td class = "app"> +Patine EV <i>hic</i>, Pastine EV <i>in indice</i> |<br> +holerum <i>utrubique</i> E, oleũ <i>et hic et in indice</i> +V |<br> +piper EV |<br> +carenum EV |<br> +ouis E, obis <i>corr.</i> in ouis V |<br> +lenẽ V, leụem E {*above ụ: n} |<br> +aquã V, quam E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(122)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk4_ch2_rec2"><span class = "extended">Aliter patina +versatilis</span></a>: +nucleos, nuces fractas; <span class = "flag">torres</span> <span class = +"crossflag">eas</span> et teres cum melle, pipere, liquamine, lacte et +ovis. olei modicum. +</td> +<td class = "app"> +<i>praeceptum <b>4</b> 2, 2 redit fere <a href = "#bk4_ch2_rec16"><b>4</b> +2, 16</a></i> |<br> +torres <i>Hum</i>, teres EV <i>cf. p. 27, 11</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(123)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk4_ch2_rec3"><span class = "extended">Aliter +patina</span></a>: +<span class = "flag">thyrsum</span> lactucae teres cum pipere liquamine, +caroeno, <span class = "flag">aqua</span>, oleo. coques, ovis obligabis; +piper <span class = "flag">asparges</span> et inferes. +</td> +<td class = "app"> +tyrsum EV |<br> +aquam EV |<br> +asparges V, -is E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(124)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk4_ch2_rec4"><span class = "extended">Aliter patina +fusilis</span></a>: +accipies holisatra, purgas, lavas, coques, refrigerabis, <span class = +"flag">restringes</span>. accipies cerebella IV, enervabis, coques. +adicies in mortario <span class = "flag">piperis</span> scripulos VI, +suffundes liquamen, <span class = "crossflag">fricabis</span>. <span +class = "crossflag">postea adicies</span> cerebella, fricabis iterum. +adicies holisatra et simul conteres. postea franges ova VIII, adicias +cyathum liquaminis, vini cyathum, passi cyathum, contrita simul +temperabis. patinam perunges, impones <span class = "flag">in +thermospodio</span>. postea <span class = "flag">cum</span> coctum +fuerit, piper <span class = "flag">asparges</span> et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +restringues EV, et friges <i>Hum</i> |<br> +piper EV |<br> +intermospodio V, interimospodio E |<br> +cum <i>Sch, cf. <a href = "#bk6_ch9_rec15"><b>6</b> 9, 15</a></i>, quod +EV, quam <i>Hum.</i> 26 |<br> +asparges V, -is E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(125)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk4_ch2_rec5"><span class = "extended">Aliter patina de <span +class = "flag">asparagis</span> frigida</span></a>: +accipies asparagos purgatos, in mortario fricabis, aqua suffundes, +perfricabis, +<span class = "pagenum">24</span> +per colum colabis. Et mittes <span class = "flag"><in caccabum> +ficedulas curatas</span>. teres in mortario piperis scripulos <span +class = "flag">VI</span>, adicies liquamen, fricabis, <span class = +"flag"><postea adicies></span> vini cyathum <span class = +"flag">unum, passi</span> cyathum unum, mittes in caccabum olei uncias +III, illic ferveant, perunges patinam, in ea ova VI cum oenogaro misces, +cum suco <span class = "flag">asparagi</span> impones <span class = +"crossflag">cineri</span> calido, mittes <span class = +"flag">impensam</span> supra scriptam. tunc <span class = +"flag">ficedulas compones</span> coques, piper asperges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +asparagis V, aspargis E |<br> +in caccabum <i>add. Gi</i> |<br> +fecitulas EV |<br> +curatas <i>Hum</i>, curtas EV |<br> +sex <i>Hum</i>, sed EV |<br> +postea adicies <i>add. Gi, ex <a href = "#bk4_ch2_rec8">l. 22</a> +<a href = "#bk4_ch2_rec4">p. 23, 22</a></i> |<br> +I passi E uni passi V |<br> +asparagi α, -gis EV |<br> +inpensam V -as E |<br> +ficetulas <i>sic</i> EV |<br> +compones V, conpones (<i>corr ex</i> -poe nes) E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(126)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk4_ch2_rec6"><span class = "extended">Aliter patina de <span +class = "flag">asparagis</span></span></a> +adicies in mortario asparagorum praecisuras, <span class = "flag">quae +proiciuntur</span>, teres, suffundes vinum, colas teres piper, +ligusticum, coriandrum <span class = "flag">viride</span>, satureiam, +cepam, vinum, liquamen et oleum sucum <span class = "flag">transferes</span> +in patellam perunctam et, si volueris, ova dissolves ad ignem, ut <span +class = "crossflag">obliget</span> piper minutum asperges <span class = +"flag"><et inferes></span> +</td> +<td class = "app"> +asparges V, aspergis E |<br> +quae proiciuntur <i>quasi glossam del Sch</i> |<br> +uiridem EV |<br> +transferes V, -ens E |<br> +et inferes <i>add. Gi</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(127)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk4_ch2_rec7"><span class = "extended">Patinam ex <span class += "flag">rusticis</span>, sive tamnis sive sinapi viridi sive <span +class = "flag">cucumere</span> sive cauliculis</span></a> +<span class = "flag">item</span> facies si voluens, substernes pulpas +piscium vel pullorum. +</td> +<td class = "app"> +rusticis <i>herbis quae secuntur</i> tannis EV |<br> +cucumeres EV |<br> +item <i>Vo</i>, ita EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(128)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk4_ch2_rec8"><span class = "flag">[Aliter] </span><span +class = "extended"><span class = "flag">Patina</span> de <span class = +"flag">sabuco</span> calida et frigida</span></a> +accipies semen de <span class = "flag">sabuco</span>, purgabis, ex aqua +decoques, <span class = "flag">paulum</span> ex siccabis, patinam +perunges et in patinam compones <span class = "flag">ad surcellum</span> +adicies piperis scripulos VI, <span class = "flag">suffundes</span> +liquamen, <span class = "flag"><fricabis></span>, <span class = +"crossflag">postea adicies</span> liquaminis cyathum unum, vini cyathum, +passi cyathum, teres, <span class = "flag">tandem</span> in patinam +mittes <span class = "flag">olei</span> unc IV, pones in thermospodio et +facies ut ferveat. cum ferbuerit, franges postea <span class = +"crossflag">ova VI</span>, agitabis et patinam sic obligabis cum +obligaveris, piper asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Aliter patina EV |<br> +sabuco V, sabulo E |<br> +sabuco V, sambuco E |<br> +paulum <i>Sch</i>, speculum EV |<br> +ad surcellum <i>‘ad ignem sarmenticium, cf. Macrob. Sat. 7, 16, 23’ Sch; +intellegimus</i> surculatum, surcello agitatum |<br> +suffunde EV |<br> +fricabis <i>add. Hum ‘ex scripto codice’, nisi ille hunc locum +conmiscuit cum p. <a href = "#bk4_ch2_rec4">23, 21</a>, vel p. <a href = +"#bk4_ch2_rec9">25, 2</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec31">30, 3</a>, neque enim in ullo inter ς +codice legitur hic</i> fricabis |<br> +tandem <i>Sch</i>, tantum EV |<br> +olei V oleum E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(129)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk4_ch2_rec9"><span class = "extended">Patinam de <span class += "flag">rosis</span></span></a> +accipies <span class = "flag">rosas</span> et exfoliabis +<span class = "pagenum">25</span> +album <span class = "flag">tolles</span>, mittes in mortarium, suffundes +liquamen, <span class = "crossflag">fricabis</span> postea mittes +liquaminis cyathum <span class = "flag">unum semis</span>, et sucum per +colum colabis accipies cerebella IV, enervabis et teres piperis +scripulos VIII suffundes <span class = "flag">ex</span> suco, fricabis +postea ova VIII frangis, <span class = "flag"><mittis></span> vini +cyathum unum semis et passi cyathum unum, olei modicum postea patinam +<span class = "flag">perunges</span> et eam impones <span class = +"flag">cineri</span> calido, et sic impensam supra scriptam mittes. cum +cocta fuerit in thermospodio piperis pulverem super asperges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +rosis <i>Hum</i> coris EV |<br> +rosas <i>Tor</i> rosis EV |<br> +tolles V tollis E |<br> +unu s V, IS E |<br> +ex V, et E |<br> +mittis <i>add. Vo</i> |<br> +perunges E, perunges et eam perunges V |<br> +cinere EV <i>cf. p. <a href = "#bk4_ch2_rec5">24, 6</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(130)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk4_ch2_rec10"><span class = "extended">Patina de +cucurbitis</span></a>: +<span class = "flag">cucurbitas</span> elixas et frictas in patina +compones, cuminatum superfundes, modico oleo super adiecto, fervere +facias et inferes. +</td> +<td class = "app"> +cucurbitis ς, -tas EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(131)</span> +<span class = "recnum">11</span> +<a name = "bk4_ch2_rec11"><span class = "extended">Patina de <span class += "flag">apua</span></span></a><span class = "flag">: +apuam</span> lavas, ex oleo maceras, in Cumana compones, adicies oleum, +liquamen, vinum alligas fasciculos <span class = "flag">rutae et origam +et subinde fasciculos apa † babtidiabis. cum cocta</span> fuerit, +proicies fasciculos, et piper asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +apua abuam EV |<br> +rute et origanum et subinde <fasciculos rute et origanum et +subinde<i> iteravit</i> V> fasciculos apa babti diabis (apababdiabis +V) dum (cum ς) cocta EV, <i>unde</i> fasc cum apua (et apuam +<i>Gi</i>) elixabis. cum <i>Hum</i> | +<i>fortasse</i> fasc et apuam <elixabis et aceto> baptizabis +cum | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(132)</span> +<span class = "recnum">12</span> +<a name = "bk4_ch2_rec12"><span class = "extended">Patina <span class = +"flag">de apua sine apua</span></span></a>: +pulpas piscis assi vel elixi minutatim facies ita abundanter, ut patinam +<span class = "flag">qualem</span> voles implere <span class = +"flag">possis</span>. teres piper et modicum rutae, suffundes liquamen +quod satis <span class = "flag">erit</span> <ins class = "edcorr" +title = "see Addenda et Corrigenda">et olei modicum</ins>, et +commisces in <span class = "flag">patina</span> cum pulpis, sic +<ins class = "edcorr" title = "see Addenda et Corrigenda">et ova +cruda confracta</ins>, ut <span class = "flag">unum corpus</span> fiat. +desuper <span class = "flag">leniter</span> compones urticas marinas, ut +non cum ovis misceantur. impones ad vaporem, ut cum ovis <span class = +"flag">ire non</span> possint, et, cum siccaverint, super aspergis piper +tritum <span class = "flag">et</span> inferes ad mensam. nemo agnoscet +quid manducet. +</td> +<td class = "app"> +de abua sine abua EV |<br> +quale EV |<br> +possit EV |<br> +erit VE<sup>2</sup>, erat E<sup>1</sup> |<br> +patina E, tina V |<br> +unũ corpus V corpus unum E |<br> +leniter E euiṭ V |<br> +ire EV, coire <i>Sch ex <a href = "#bk9_ch4_rec2"><ins class = +"mycorr" title = "text reads ‘9 4, 1’"><b>9</b> 4, +2</ins></a></i> |<br> +non E, <i>om</i> V |<br> +et <i>Hum</i>, ut EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(133)</span> +<span class = "recnum">13</span> +<a name = "bk4_ch2_rec13"><span class = "extended">Patinam ex +lacte</span></a>: +nucleos infundes et siccas <span class = "flag">echinos</span> recentes +<span class = "flag">iam praeparatos habebis</span>. accipies patinam, +et in eam compones singula infra <span class = "flag">scripta</span>. +mediana +<span class = "pagenum">26</span> +malvarum et betarum et porros maturos, apios, <span class = "flag">holus +molle</span> et viridia elixa, pullum <span class = "flag">carptum +ex</span> iure coctum, cerebella elixa, <span class = +"flag">Lucanicas</span>, ova dura per medium incisa. mittes longaones +porcinos ex iure <span class = "crossflag">Terentino</span> farsos, +<span class = "flag">coctos</span>, +concisos, iecinera <span class = "flag">pullorum</span>, pulpas piscis +<span class = "flag">aselli</span> fricti, urticas marinas pulpas +ostreorum, caseos recentes. alternis compones, nucleos et piper integrum +asparges. ius tale perfundes: piper, ligusticum, apii semen, silfi. +coques. <span class = "flag">at</span> ubi cocta fuerit, <span class = +"flag">lacte</span> colas, cui cruda ova commisces, ut unum corpus fiat, +et super illa omnia perfundes. cum cocta fuerit, <span class = +"flag"><addes> echinos</span> recentiores, piper asperges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +echinos <i>Baseggio</i>, eos EV |<br> +iam praeparatos <i>Baseqgio</i>, inpreparatos EV |<br> +habebis ς habetis (ab- F) EV} |<br> +scripta EV |<br> +holus molles EV |<br> +carptum ex <i>Sch ex <a href = "#bk6_ch9_rec13"><b>6</b> 9, 13</a></i>, +raptum et EV |<br> +lucanicas <i>Sch</i>, lucania EV |<br> +coctos V, -us E |<br> +pollorum EV |<br> +aselli <i>Hum</i>, ascelli EV |<br> +at E, ad V, <i>item <a href = "#bk4_ch2_rec14">l. 19</a></i> |<br> +lactem EV |<br> +addes <i>vel</i> mittes <i>add. Vo</i> |<br> +echinos <i>Tor</i>, echino V, enchino (-ono E<sup>1</sup>) +E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(134)</span> +<span class = "recnum">14</span> +<a name = "bk4_ch2_rec14"><span class = "extended"><ins class = "edcorr" +title = "see Addenda et Corrigenda">Patinam</ins> Apicianam sic +facies</span></a>: +<span class = "flag"><accipies> frusta</span> suminis <span class += "crossflag">cocti</span>, pulpas piscium, pulpas pulli, ficedulas vel +pectora turdorum cocta et quaecumque optima fuerint; haec omnia <span +class = "crossflag">concides</span> diligenter praeter ficedulas. ova +vero cruda cum oleo <span class = "flag">dissolvis</span>. teres piper, +ligusticum, suffundes liquamen, vinum, passum, et in caccabum mittis ut +calefiat, et amulo obligas. antea tamen pulpas concisas universas illuc +mittes, et sic bulliat. <span class = "crossflag">at</span>, ubi coctum +fuerit, levabis cum iure suo et in <span class = "flag">patellam</span> +alternis de trulla refundes cum piperis granis integris et nucleis +pineis, ita ut <span class = "flag">per singula coria</span> substernas +diploidem, <ins class = "edcorr" title = +"see also Addenda et Corrigenda">dein</ins> laganum similiter; <span +class = "flag">quotquot</span> <span class = "crossflag">lagana</span> +posueris, tot trullas <span class = "flag">impensae</span> desuper +adicies. unum vero laganum fistula percuties et super impones. piper +asparges. ante tamen illas pulpas ovis confractis obligabis, et sic in +caccabum mittes cum <span class = "flag">impensa</span>. patellam <span +class = "flag">aeneam</span> qualem debes habere <ins class = "edcorr" +title = "see also Addenda et Corrigenda">infra ostenditur</ins>. +</td> +<td class = "app"> +accipies <i>add. Vo ex +<a href = "#bk4_ch2_rec15">l. 28</a></i> |<br> +frustra EV |<br> +dissoluẹṇḍis E |<br> +patella EV |<br> +grana integra EV |<br> +<i>an</i> pro singulis coriis<i>?</i> |<br> +dein <i>Sch</i>, in EV, inde <i>Furlanetto</i> |<br> +quotquot ς, quodquo EV |<br> +impensae <i>Hum. ex p. <a href = "#bk4_ch2_rec15">27, 7</a></i>, imples +EV |<br> +inpensam E, impensã (m <i>adrasa in</i> n) V |<br> +aeneã V, aeneum E |<br> +infra] <i>ubi?</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(135)</span> +<span class = "recnum">15</span> +<a name = "bk4_ch2_rec15"><span class = "extended">Patina +cotidiana</span></a>: +<span class = "crossflag">accipies</span> <span class = +"flag">frusta</span> suminis cocti, pulpas piscium <span class = +"flag">coctas</span>, pulpas pulli coctas. haec omnia <span class = +"flag">concides</span> diligenter. accipias patellam aeneam, ova +confringes +<span class = "pagenum">27</span> +in caccabum et dissolves. adicies in mortarium piper, ligusticum, +fricabis, suffundes liquamen, vinum, passum, oleum modice, reexinanies +in caccabum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, et obligas. pulpas, quas +subcultrasti, in ius mittis. substerne diploides.... patinam aeneam, et +trullam plenam pulpae, et disparges oleum, <et> laganum pones +similiter. quotquot lagana posueris, tot trullas <span class = +"crossflag">impensae</span> adicies. unum laganum fistula percuties, +a superficie <ins class = "edcorr" title = +"see Addenda et Corrigenda">versas in discum, in superficiem pones</ins>. +piper asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +frustra EV |<br> +cocti <i><a href = "#bk4_ch2_rec14">l. 13</a></i>, coctam E, coctum V, +cocta ς |<br> +concides <i>Hum ex <a href = "#bk4_ch2_rec14">l. 15</a></i>, condies EV +<i>cf. p. <a href = "#bk4_ch2_rec36">30, 28</a></i> |<br> +accipias V, -es E |<br> +mortarium V, -io E |<br> +<i>fortasse</i> ferveat, et amulo obligas. cum fervuerit, +pulpas |<br> +substerne E, -nere V |<br> +diplodies EV; <i>deest verbum; an</i> diploides: +<confundes><i>?</i> |<br> +et ς <i>om.</i> EV |<br> +quotquot E, quodquo V |<br> +lagana α <i>cf. <a href = "#bk4_ch2_rec14">26, 23</a></i>, lagas +EV |<br> +in superficiem E, insuper insup̣ficiem V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(136)</span> +<span class = "recnum">16</span> +<a name = "bk4_ch2_rec16"><span class = "extended">Patina versatilis +vice <span class = "flag">dulcis</span></span></a>: +nucleos pineos, nuces fractas et purgatas, <span class = +"flag">attorrebis</span> <span class = "crossflag">eas</span>, teres cum +melle, pipere, liquamine, lacte, ovis, modico mero et oleo. +</td> +<td class = "app"> +<i>praeceptum <b>4</b> 2, 16 fere i.q. <a href = "#bk4_ch2_rec2"><b>4</b> +2, 2</a></i> |<br> +dulcis <i>Hum</i>, dulci V, dulce E |<br> +attorebis α, atorrebas EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(137)</span> +<span class = "recnum">17</span> +<a name = "bk4_ch2_rec17"><span class = "extended">Patellam <span class += "flag">tyrotaricham</span> ex quocumque <span class = +"flag">salso</span> volueris</span></a>: +coques ex oleo, exossabis. et cerebella cocta, <span class = +"flag">pulpas</span> piscium, iocuscula pullorum, ova dura, caseum +mollem excaldatum, haec omnia calefacies in patella. teres piper, +ligusticum, origanum, rutae bacam, vinum, mulsum, oleum, <span class = +"flag"><in></span> patella ad lentum ignem <span class = +"flag"><pones></span> ut coquatur. ovis crudis obligabis, <span +class = "flag">adornabis</span>, cuminum minutum asparges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +thirotarricam EV |<br> +salso EV, pisce salso <i>cod. Hummelbergii, at cf. p. <a href = +"#bk4_ch2_rec21">28, 12</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec22"><ins class = "mycorr" title = +"text reads ‘15’">16</ins></a> al.</i> |<br> +pulpas V<sup>1</sup>, pulpis EV<sup>2</sup> |<br> +in <i>et</i> pones <i>add. Gi</i> |<br> +adornabis <i>Baseggio</i>, adordinabis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(138)</span> +<span class = "recnum">18</span> +<a name = "bk4_ch2_rec18"><span class = "extended">Patellam <span class += "flag">siccam: isicia</span> de +<span class = "flag">thursione</span></span></a>: +<span class = "flag">enervabis</span>, concides minutatim. teres piper, +ligusticum, origanum, petroselinum, coriandrum, cuminum, rutae bacam, +mentam siccam, ipsum <span class = "flag">thursionem</span>. isicia +<span class = "flag">deformabis</span>. <span class = +"flag"><Adicies></span> vinum, liquamen, oleum. coques. coctum in +patellam collocabis, ius in ea facies: piper, ligusticum, satureiam, +cepam, vinum, liquamen, oleum. <span class = "flag"><In></span> +patellam pones ut coquatur. ovis obligabis, piper asparges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +siccam esicia EV, esitiatam <i>Gi; adi. desidero quale</i> +Siculam |<br> +tursone EV |<br> +eneruabis EV, <i>exspectabam</i> exossabis |<br> +turtionem EV |<br> +<i>an</i> inde formabis? |<br> +adicies <i>add. Gi</i> |<br> +in <i>Hum (an ex suo codice?), om.</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(139)</span> +<span class = "recnum">19</span> +<a name = "bk4_ch2_rec19"><span class = "extended"><span class = +"flag">Patellam</span> ex holisatro</span></a>: +elixas ex aqua nitrata, exprimis in patellam. teres piper, ligusticum, +coriandrum, +<span class = "pagenum">28</span> +satureiam, cepam, vinum, liquamen, acetum, oleum transferes in patellam, +coques, amulo obligas. thymum et piper minutum asparges et de quacumque +herba, si volueris facies ut supra. +</td> +<td class = "app"> +patellam E, -a V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(140)</span> +<span class = "recnum">20</span> +<a name = "bk4_ch2_rec20"><span class = "extended">Patina de apua +fricta</span></a>: +<span class = "flag">apuam lavas</span>, ova confringes et cum <span +class = "flag">apua</span> commisces. adicies liquamen, vinum, oleum, +facies ut ferveat, et cum ferbuerit, mittes apuam. cum duxerit, +subtiliter versas. facies ut coloret, oenogarum simplex perfundes piper +asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +<i>admodum simile praeceptum de lagitis <a href = "#bk4_ch2_rec26"><b>4</b> +2, 26</a></i> |<br> +apua lauas EV |<br> +apia EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(141)</span> +<span class = "recnum">21</span> +<a name = "bk4_ch2_rec21"><span class = "extended">Patina ex <span class += "flag">lagitis</span> et cerebellis</span></a>: +friges ova <span class = "flag">dura</span>, cerebella elixas et +enervas, <span class = "flag">gigeria</span> pullorum <span class = +"flag">coques</span>. haec omnia divides praeter piscem, compones in +patina, praemixta <span class = "crossflag">salsum</span> coctum in +medio pones. teres piper, ligusticum, suffundes <span class = +"flag"><passum></span>, ut <span class = "flag">dulce</span> sit. +piperatum mittes in patinam, facies ut ferveat cum ferbuerit, ramo rutae +agitabis et amulo obligabis. +</td> +<td class = "app"> +lagitis EV<sup>2</sup>, lagatis V<sup>1</sup> |<br> +dura <i>sic</i> EV |<br> +gigeria <i>Hum</i>, cizeria E, cizema V |<br> +quoques V, coquis E |<br> +<ins class = "mycorr" title = "text has no italics">passum +<i>vel</i> mulsum <i>add. Hum</i></ins> |<br> +dulce E, dulcis V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(142)</span> +<span class = "recnum">22</span> +<a name = "bk4_ch2_rec22"><span class = "extended">Patina mullorum loco +<span class = "crossflag">salsi</span></span></a>: +<span class = "flag">mullos</span> rades, in patina munda compones, +adicies <span class = "flag"><olei quod satis est et salsum +interpones. facies></span> ut ferveat. cum ferbuerit, mulsum mittes +aut passum. piper asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +mullos EV<sup>2</sup>, mullo V<sup>1</sup> |<br> +olei—facies <i>add. Sch ex <a href = "#bk4_ch2_rec23">l. +20</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(143)</span> +<span class = "recnum">23</span> +<a name = "bk4_ch2_rec23"><span class = "extended"><span class = +"flag">Patina</span> piscium <span class = "flag">loco </span> +salsi</span></a>: +pisces qualeslibet curatos friges, in patinam compones, adicies <span +class = "crossflag">olei quod satis est et salsum interpones. +facies</span> ut ferveat. cum ferbuerit, mittes <span class = +"flag">mulsam</span> et <span class = "flag">ius agitabis</span>. +</td> +<td class = "app"> +Patina V, -am E |<br> +loco salsi E, locos alfi V |<br> +mulsam <i>sic</i> EV |<br> +ius agitabis ς, insagitabis EV, <i>an</i> in se agitabis? <i>cf. +p. <a href = "#bk4_ch2_rec33">30, 16</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(144)</span> +<span class = "recnum">24</span> +<a name = "bk4_ch2_rec24"><span class = "extended">Patina +piscium</span></a>: +pisces qualeslibet rades et <span class = "flag">curatos</span> mittes. +cepas siccas <span class = "flag">Ascalomas</span> vel alterius generis +concides in patinam et pisces super compones. adicies liquamen, oleum. +cum coctum fuerit, salsum coctum in medio pones. addendum acetum +asparges et <span class = "flag">coronam</span> bubulam. +</td> +<td class = "app"> +curatos <i>Hum</i>, duratos EV |<br> +ascalomas <i>a</i>, -nas EV |<br> +coronam EV, cunilam <i>Sch ex Plin 19, 165</i> bubulã V, -lum <i>corr. +in</i> -lam E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(145)</span> +<span class = "recnum">25</span> +<a name = "bk4_ch2_rec25"><span class = "extended">Patellam +Lucretianam</span></a>: +cepas <span class = "flag">pallachanas</span> purgas (viridia earum +proicies), in patinam concides liquaminis modicum, oleum <span class = +"flag">et</span> aquam dum coquitur, salsum crudum in medium ponis. at +ubi cum salso prope cocta fuerit, <span class = "flag">mellis</span> +cocleare asparges, aceti et +<span class = "pagenum">29</span> +<span class = "flag">defriti</span> pusillum. gustas. si fatuum <span +class = "flag">fuerit</span>, liquamen adicies, si salsum, mellis +modicum. et coronam bubulam aspergis, <span class = "flag">et +bulliat</span>. +</td> +<td class = "app"> +pallachanas (pala- E) EV, <i><ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘p. 9 1, 1’">cf. <a href = "#bk9_ch1_rec1"><b>9</b> +1, 1</a></ins> et Plin. nat. 19, 105</i> |<br> +et VE<sup>2</sup>, ex E<sup>1</sup> |<br> +mellis <i>Tor</i> melle EV |<br> +defreti E, -thi V |<br> +fuerit <i>Hum</i>, efuerit EV, exuerit ς, exierit +<i>Sch</i> |<br> +et bulliat <i>Sch</i>, ut bulliat EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(146)</span> +<span class = "recnum">26</span> +<a name = "bk4_ch2_rec26"><span class = "extended">Patinam de +lagitis</span></a>: +lagitas rades, lavas, ova confringis et cum lagitis <span class = +"flag">commisces</span>. adicies liquamen, vinum, oleum, facies ut +ferveat. cum ferbuerit, oenogarum simplex perfundis. piper asperges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +<i>cf. <a href = "#bk4_ch2_rec20"><b>4</b> 2, 20</a></i> |<br> +conmiscis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(147)</span> +<span class = "recnum"><ins class = "edcorr" +title = "see Addenda et Corrigenda">27</ins></span> +<a name = "bk4_ch2_rec27"><span class = "extended">Patina <span class = +"flag">zomoteganon</span></span></a><span class = "flag">: +a crudo</span> quoslibet pisces <span class = "flag">lavas</span>, in +patina compones. adicies oleum, liquamen, vinum, <span class = +"flag">cocturam</span>, fasciculum porri, coriandri. dum coquitur, teres +piper, <span class = "flag">ligusticum</span>, +<span class = "flag">origanum <et coctum></span> +fasciculum, de suo sibi +<span class = "flag">fricabis</span>, suffundes ius de suo sibi, ova +cruda dissolves, temperas. exinanies in patinam, facies ut <span class = +"flag">obligetur</span>. cum <span class = "flag">tenuerit</span>, +piper <span class = "flag">asparges</span> et inferes. +</td> +<td class = "app"> +<i>idem praeceptum praebent excerpta Vinithari in codice Salmasiano <a +href = "#exc13">§13</a></i> |<br> +zomoteganona (-ne E) crudos EV, pisces inotogonon <i>exc. Salm. bis in +indice</i>, pisces inotocano <i>§11</i>, pisces inotogono a crudo +<i>§13, cf. <a href = "#bk8_ch6_rec3">§361</a></i> |<br> +lavas <i>exc., om.</i> EV |<br> +cocturam <i>Brandt</i>, coctum EV, <i>om. exc.</i> |<br> +ligisticum <i>exc.</i>, libustici E<sup>2</sup>V, liuestici +E<sup>1</sup> |<br> +origanum et coctum <i>Vo ex exc.</i> (et fasciculos quos elixasti), +origani EV |<br> +fricabis E, frigabis V, <i>om. exc.</i> |<br> +obligetur (-&’ V) EV, obliget <i>exc.</i> |<br> +tenuerit EV, bene tenuerit <i>exc.</i> |<br> +aspergis E, aspargas V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(148)</span> +<span class = "recnum">28</span> +<a name = "bk4_ch2_rec28"><span class = "extended">Patina <span class = +"flag">solearum</span></span></a>: +soleas <span class = "flag">battues et curatas</span> compones in +patina. adicies oleum, liquamen, <span class = "flag">vinum</span>. dum +coquitur, teres piper, <span class = "flag">ligusticum</span>, origanum, +<span class = "flag">fricabis</span>, suffundes <span class = +"flag">ius</span>, <span class = "flag">ova cruda et unum</span> corpus +<span class = "flag">facies</span>. super soleas refundes, lento igni +coques. cum duxerit, piper asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +<i>§28 idem praeceptam in exc. Salm. <a href = "#exc19">§19</a> +</i> |<br> +solearum EV, soliarum ex obis <i>exc.</i> |<br> +battues et curatas EV, rades purgas <i>exc.; cf. Plin. nat. 9, 68</i> +ferula verberatus |<br> +<i>post</i> vinum <i>addunt exc.</i> fasciculum porri et coriandri +semen |<br> +ligusticum EV, modicũ <i>exc.</i> |<br> +fricabis EV, <i>om. exc.</i> |<br> +ius EV, iux suo sibi <i>exc.</i> |<br> +oua cruda EV, adicies iuri dicim cruda oua <i>exc.</i> |<br> +et in unum <i>exc.</i>, ut unum EV |<br> +facies EV <i>exc.</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(149)</span> +<span class = "recnum">29</span> +<a name = "bk4_ch2_rec29"><span class = "extended">Patina de +piscibus</span></a>: +piperis unciam, caroeni heminam, conditi heminam, olei unc. II. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(150)</span> +<span class = "recnum">30</span> +<a name = "bk4_ch2_rec30"><span class = "extended">Patina de +pisciculis</span></a>: +<span class = "flag">uvam</span> passam, piper, ligusticum, origanum, +cepam, vinum, liquamen, oleum. transferes in patellam. cum cocta fuerit, +adicies in ipsam pisciculos coctos. amulo obligas et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +uuam E, uuas V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">30</span> +<span class = "paren">(151)</span> +<span class = "recnum">31</span> +<a name = "bk4_ch2_rec31"><span class = "extended">Patina de piscibus +<span class = "flag">dentice, aurata et mugile</span></span></a>: +accipies pisces, curatos subassabis, postea eos in pulpas <span class = +"flag">carpes</span>. deinde ostrea curabis. adicies in mortarium +piperis scripulos VI, suffundes liquamen, <span class = +"crossflag">fricabis</span>, postea adicies liquaminis cyathum unum, +vini cyathum unum, mittes in caccabum et olei unc. III <span class = +"flag">et ostrea</span>. oenogarum facies <span class = +"flag">fervere</span>. cum ferbuerit, patinam <span class = +"flag">perunges</span> et in pulpam supra scriptam mittes et in +condituram de ostreis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, franges <span +class = "flag">ova XI</span>, infundes super ostrea. cum strinxerint, +piper asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +dentice aurata et mugile <i>Hum</i>, denticem auratam et mugillem +EV |<br> +carpeas EV (<i>i.</i> carpẹs <i>archetypi</i>) <i>cf. p. <a href = +"#bk3_ch14">20, 16</a></i> |<br> +et ostrea ς, ea hostrea EV |<br> +feruiere E |<br> +perungis EV |<br> +XI <i>Sch</i> XL V, quadraginta E; <i>p. <a href = "#bk4_ch2_rec8"><ins +class = "mycorr" title = "text reads ‘25, 24’">24, 25</ins></a> in +simili iure</i> oua VI | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(152)</span> +<span class = "recnum">32</span> +<a name = "bk4_ch2_rec32"><span class = "extended">Patina de pisce +lupo</span></a>: +teres piper, cuminum, petroselinum, rutam, cepam, mel, liquamen, passum, +olei guttas. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(166)</span> +<span class = "recnum">33</span> +<a name = "bk4_ch2_rec33"><span class = "extended">Patina de <span class += "flag">sorbis</span> calida et +frigida</span></a>: +accipies sorba, purgas, in mortario fricabis, per colum colabis, +cerebella enervabis IV cocta, mittes in mortario piperis scripulos VIII, +suffundes liquamen, fricabis. adicies sorba, <span class = +"crossflag">in se contemperabis</span>, <span class = +"flag">franges</span> ova VIII, adicies cyathum liquaminis <span class = +"flag">unum</span>. patinam mundam perunges et in thermospodio pones, et +sic eam impensam mittes, ac subtus supra thermospodium <span class = +"flag"><calidam></span> habeat <span class = "crossflag">cum cocta +fuerit</span>, piper minutum <span class = "flag">asparges</span> et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +sorbas EV |<br> +frangis EV |<br> +unum ς uinum EV |<br> +calidam <i>add. Vo ex <a href = "#bk4_ch2_rec36">l. <ins class = +"mycorr" title = "text reads ‘34’">33</ins></a></i> |<br> +aspargis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(167)</span> +<span class = "recnum">34</span> +<a name = "bk4_ch2_rec34"><span class = "extended">Patina de <span class += "flag">Persicis</span></span></a>: +Persica duriora purgabis, <span class = "flag">frustatim</span> +concides, elixas, in patina compones, olei modicum superstillabis et cum +cuminato inferes. +</td> +<td class = "app"> +persicis E, piscis V |<br> +frustratim EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(168)</span> +<span class = "recnum">35</span> +<a name = "bk4_ch2_rec35"><span class = "extended">Patina de +piris</span></a>: +pira elixa et purgata e medio teres cum pipere, cumino, melle, passo, +liquamine, oleo modico. ovis missis patinam facies, piper <span class = +"flag">super</span> asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +super E<sup>2</sup>V, <i>om.</i> E<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(169)</span> +<span class = "recnum">36</span> +<a name = "bk4_ch2_rec36"><span class = "extended">Patina urticarum +calida et frigida</span></a>: +urticam accipies, lavas, colas per colum, exsiccabis in tabula, eam +<span class = "flag">concides</span>. teres piperis scripulos X, +suffundes liquamen, fricabis. postea adicies liquaminis cyathos II, olei +uncias VI. caccabus ferveat. cum ferbuerit, coctum tolles ut refrigescat +postea patinam mundam <span class = "flag">perunges</span>, franges ova +VIII et <span class = "flag">agitabis</span>. perfundes, subtus supra +cinerem <span class = "flag">calidam</span> habeat. <span class = +"flag"><cum> cocta <fuerit></span>, piper +<span class = "pagenum">31</span> +minutum asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +concides V, condies E, <i>cf. p. <a href = "#bk4_ch2_rec15">26, +30</a></i> |<br> +perungues <i>sic</i> EV |<br> +agitabis V, -tas E |<br> +calidam <i>sic</i> EV |<br> +cum cocta fuerit <i>Gi ex <a href = "#bk4_ch2_rec33">l. 19</a></i>, +coctam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(170)</span> +<span class = "recnum">37</span> +<a name = "bk4_ch2_rec37"><span class = "extended">Patina de <span class += "flag">Cydoneis</span></span></a>: +mala <span class = "flag">Cydonia</span> cum porris, melle, liquamine, +oleo, <span class = "flag">defrito</span> coques et inferes, vel elixata +ex melle. +</td> +<td class = "app"> +cidoneis, <i>at 2</i> cydonia EV |<br> +defrito <i>Brandt</i>, defricato EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(171)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk4_ch3">III.</a> MINVTAL DE PISCIBVS VEL +ISICIIS. +<a name = "bk4_ch3_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Minutal marinum</span>: +<span class = "flag"><pones></span> pisces in caccabum, adicies +liquamen, oleum, vinum, cocturam. porros capitatos, coriandrum minutatim +concides, isiciola de pisce minuta facies et <span class = "flag">pulpas +piscis</span> cocti <span class = "flag">concerpis</span>, urticas +marinas bene lotas mittes. haec omnia cum cocta fuerint, teres piper, +ligusticum, origanum, fricabis, liquamen suffundes, ius de suo sibi, +exinanies in caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas, <span +class = "flag">coagitas</span>. piper asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +<pones> <i>add. Gi</i> |<br> +pulpas pisces E, pul pasces (pis <i>ss. man. rec.</i>) +V |<br> +concerpis <i>Hum</i>, concapis EV, cum cepis ς +<i>male</i> |<br> +coagitas <i>Gi ex <a href = "#bk4_ch3_rec3">l. 27</a></i>, cum ferbuerit +(feruu- V) agitas EV |<br> +aspargis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(172)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk4_ch3_rec2"><span class = "extended">Minutal +Terentinum</span></a>: +concides in caccabum albamen de porris minutatim, adicies oleum, +liquamen, cocturam, isiciola <span class = "flag">valde minuta</span>, +et sic temperas ut tenerum sit. isicium Terentinum facies: <span class = +"flag">inter isicia</span> confectionem <span class = +"flag">invenies</span>. ius tale facies: piper, ligusticum, origanum, +fricabis, suffundes +liquamen, ius de suo sibi, vino et passo temperabis. mittes <span class += "flag"><in></span> caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, +obligas. <span class = "flag">piper asparges</span> et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +ualde minuta <i>Sch</i>, uel deminuta (-ta <i>ex</i> -ttĩ +<i>corr.</i> V) EV |<br> +inter esiciam EV |<br> +invenies: <i>in nostra epitoma non legitur</i> |<br> +in ς, <i>om.</i> EV |<br> +tracta EV |<br> +piperis aspergis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(173)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk4_ch3_rec3"><span class = "extended">Minutal +Apicianum</span></a>: +oleum, liquamen, vinum, porrum capitatum, mentam, pisciculos, isiciola +minuta, testiculos <span class = "flag">caponum</span>, glandulas +porcellinas. haec omnia <span class = "crossflag">in se</span> <span +class = "flag">coquantur</span>. teres piper, ligusticum, coriandrum +viride vel semen, suffundis liquamen, adicies mellis modicum et ius de +suo sibi, vino et melle temperabis. <span class = "flag">facies</span> +ut ferveat. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas, <span class = +"crossflag">coagitas</span>. piper <span class = "flag">asparges</span> +et inferes. +</td> +<td class = "app"> +caponum α, capronum EV <i>cf. Varro rust. 3, 9, 3</i>; caprorum +<i>suo iure sprevit Sch</i> |<br> +quoquatur EV |<br> +facies E, -as V |<br> +aspargis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(174)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk4_ch3_rec4"><span class = "extended">Minutal <span class = +"flag">Matianum</span></span></a>: +adicies in caccabum oleum, liquamen, cocturam, concides <span class = +"crossflag">porrum</span>, coriandrum, isicia minuta. spatulam porcinam +<span class = "flag">coctam</span> tessellatim concides cum sua sibi +tergilla. facies ut simul coquantur. media coctura mala +<span class = "pagenum">32</span> +<span class = "flag">Matiana</span> purgata intrinsecus, concisa +tessellatim mittes. dum coquitur, teres piper, cuminum, coriandrum <span +class = "flag">viride</span> vel semen, mentam, laseris radicem, <span +class = "flag">suffundes</span> acetum, mel, liquamen, defritum modice +et ius de suo sibi, aceto modico temperabis. facies ut ferveat. cum +ferbuerit, tractam confringes et ex ea obligas. piper <span class = +"flag">asparges</span> et inferes. +</td> +<td class = "app"> +matianum <i>sic</i> EV |<br> +coctã, -am <i>ex</i> -im <i>corr.</i> E |<br> +maziana EV |<br> +uiridem EV |<br> +suffundes E, -is V |<br> +asparges V, -is E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(175)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk4_ch3_rec5"><span class = "extended">Minutal dulce ex +citriis</span></a>: +adicies in caccabo oleum, liquamen, <span class = "flag">cocturam</span>, +porrum capitatum, concides coriandrum minutatim, spatulam porcinam +coctam <span class = "flag">et isiciola</span> minuta. <span class = +"flag">dum</span> coquitur, teres piper, <span class = +"flag">cuminum</span>, coriandrum <span class = "flag"><viride> +vel</span> semen, <span class = "flag">rutam</span> viridem, laseris +<span class = "flag">radicem</span>, suffundis acetum, defritum, ius de +suo sibi, aceto temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, citrium +<span class = "flag">purgatum</span> intro foras, tessellatim concisum +et elixatum in caccabum mittes. <span class = "flag">tractam</span> +confringes et ex ea obligas. piper <span class = "flag">asparges</span> +et <span class = "flag">inferes</span>. +</td> +<td class = "app"> +cocturum EV |<br> +et isiciola ς, et siciola EV |<br> +dum V, <i>item, sed</i> d <i>in loco adraso</i>, E |<br> +cumino EV |<br> +viride(m) <i>add. Tor</i> |<br> +<i>post</i> uel <i>erasae duae litterae</i> (ap <i>?</i>) <i>in</i> +V |<br> +ruta EV |<br> +radicem <i>bis scripsit</i> E |<br> +purgatum V, -utum E |<br> +tracta V, tracṭạtum E |<br> +aspargis EV |<br> +inferes V, -as <i>corr. in</i> -es E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(176)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk4_ch3_rec6"><span class = "extended">Minutal ex +praecoquis</span></a>: +adicies in <span class = "flag">caccabum</span> oleum, liquamen, vinum, +<span class = "flag">concides</span> cepam <span class = +"flag">Ascaloniam</span> aridam, spatulam porcinam coctam tessellatim +<span class = "flag">concides</span>. his <span class = +"flag">omnibus</span> coctis teres piper, <span class = +"flag">cuminum</span>, mentam siccam, anethum, suffundis mel, liquamen, +passum, acetum modice, ius de suo sibi, temperabis. <span class = +"flag">praecoqua</span> enucleata mittis, facies ut ferveant, donec +percoquantur. <span class = "flag">tractam confringes</span>, <span +class = "flag">ex</span> ea obligas. piper <span class = +"flag">asparges</span> et inferes. +</td> +<td class = "app"> +praecoquis <i>Hum</i>, praecoques EV, -que α |<br> +caccabo EV |<br> +concides (i <i>ex</i> e <i>in</i> E) EV |<br> +ascaloniam E, ascoliniam V |<br> +concides EV<sup>2</sup>, <i>om.</i> V<sup>1</sup> |<br> +omnib. V, hominibus E |<br> +cumi inum E |<br> +praecoqua <i>Hum</i>, p̅coqui EV |<br> +tractam <i>Tor</i>, fracta EV |<br> +confringis E, -es V |<br> +ex EV, et ex <i>Sch</i> |<br> +aspargis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(177)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk4_ch3_rec7"><span class = "extended"><span class = +"crossflag">Minutal</span> ex iecineribus et pulmonibus +leporis</span></a>: +invenies <span class = "flag">inter lepores</span> quemadmodum facies. +<ins class = "edcorr" title = "see Addenda et Corrigenda">adicies</ins> +<span class = "flag"><in></span> caccabum liquamen, vinum, +oleum, <span class = "flag">cocturam</span>, <span class = +"flag">porrum</span> et coriandrum concisum, isicia minuta, spatulam +porcinam coctam tessellatim concisam, et in eundem caccabum <span class += "flag">inmittes</span>. dum coquitur, teres piper, <span class = +"flag">ligusticum</span>, origanum, ius de suo sibi, +<span class = "pagenum">33</span> +vino et passo temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, <span class += "flag">tractam</span> confringes et ex ea obligas. piper <span class = +"flag">asparges</span> et inferes. +</td> +<td class = "app"> +inter lepores <i>scil. <a href = "#bk8_ch8_rec5"><ins class = +"mycorr" title = "text reads ‘8 9, 5’"><b>8</b> 8, +5</ins></a></i> |<br> +adicies V, adies E |<br> +in <i>om. </i>EV <i>hic</i> |<br> +coctura EV <i>hic</i> |<br> +porrorum EV <i>hic, cf. p. <a href = "#bk4_ch3_rec4">31, +29</a></i> |<br> +inmittes (inme- E1) EV <i>hic</i> |<br> +ligustium E |<br> +fractã (fratitam E1) EV |<br> +aspargis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(178)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk4_ch3_rec8"><span class = "extended">Minutal ex +rosis</span></a>: +eodem iure supra scripto, sed passum plus <span class = +"flag">adicies</span>. +</td> +<td class = "app"> +adicies V, -as E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(179)</span> +<a name = "bk4_ch4">IV.</a> TISANAM VEL SVCVM. +<a name = "bk4_ch4_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Tisanam sic facies</span>: tisanam lavando +fricas, quam ante diem infundes. impones supra ignem [<span class = +"flag">calidum</span>]<span class = "crossflag">. cum</span> bullierit, +mittes olei satis et anethi modicum fasciculum, cepam siccam, satureiam +et <span class = "flag">coloefium</span>, ut ibi coquantur propter +sucum. mittes coriandrum viride et <span class = "flag">salem</span> +simul tritum et facies ut ferveat. cum bene ferbuerit, tolles fasciculum +et transferes in alterum caccabum tisanam sic, ne fundum tangat propter +combusturam. <span class = "flag">lias <bene></span> et colas in +caccabulo <span class = "flag">super</span> acronem <span class = +"flag">coloefium</span>. teres piper, ligusticum, pulei aridi modicum, +cuminum et <span class = "crossflag">silfi</span> frictum, ut bene +tegatur. suffundis <span class = "flag"><mel></span>, acetum, +defritum, liquamen, refundis in caccabum <span class = "flag">super +coloefium</span> acronem. facies ut ferveat super ignem +lentum. +</td> +<td class = "app"> +<i>fere idem praeceptum redit <a href = "#bk5_ch5_rec1"><b>5</b> 5, +1</a></i> |<br> +calidum <i>inepta correctio, cf. ad p. 40, 23</i> |<br> +coloefium <i>Tor</i>, coloedium EV <i>hic</i>, coleuium (-inum +E<sup>1</sup>) <i>p. 40, 25</i> EV, colocasium <i>Hum</i> |<br> +sale EV |<br> +lyas <i>Hum</i>, ligas EV |<br> +bene EV <i>p. 40, 29, om.</i> EV <i>hic</i> |<br> +super EV <i>p. 40, <ins class = "mycorr" title = +"text reads ‘29’">30</ins></i>, supra EV <i>hic</i> |<br> +coloefrium EV, <i>cf. p. 40, 30</i> |<br> +mel EV <i>p. 41, 2, om.</i> EV <i>hic</i> |<br> +super <i>Gi</i>, sed EV <i>et hic et p. 41, 3</i> |<br> +coloefium EV <i>cf. p. 41, 3</i> |<br> +facias EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(180)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk4_ch4_rec2"><span class = "extended">Tisanam <span class = +"flag">barricam</span></span></a>: +infundis cicer, lenticulam, <span class = "flag">pisam</span>. <span +class = "flag">defricas</span> tisanam et cum leguminibus elixas. ubi +bene bullierit, olei satis mittis et super viridia concidis porrum, +coriandrum, anethum, <span class = "flag">feniculum</span>, betam, +malvam, <span class = "flag">cauliculum mollem. haec viridia minutatim +concisa</span> in caccabum mittis. cauliculos <span class = +"flag">elixas</span> et teres feniculi semen satis, origanum, <span +class = "crossflag">silfi</span>, ligusticum. postquam <span class = +"flag">triveris</span>, liquamine temperabis, et super legumina refundis +<span class = "flag">et agitas</span>. <span class = "flag">cauliculorum +minutas</span> super concidis. +</td> +<td class = "app"> +barricam EV, taricham <i>Hum</i>, farricam <i>Sch; deest hoc nomen p. <a +href = "#bk5_ch5_rec2">41, 4</a> ubi idem praeceptum +redit</i> |<br> +pisa EV |<br> +defricas EV <i>p. 41, 5</i>, defrixas EV <i>hic</i> |<br> +feniculum EV <i>p. 41, 7</i>, nuculum EV <i>hic</i> |<br> +culiculum molle et uiridi minuta concisa EV, <i>cf. p. 41, +8</i> |<br> +haec EV <i>p. 41, <ins class = "mycorr" title = +"text reads ‘3’">8</ins></i>, et EV <i>hic</i> |<br> +elixas <i>p. 41, 9</i>, -xos EV <i>hic</i> |<br> +triueris <i>p. 41, 10</i>, tribueris EV <i>hic</i> |<br> +et agites ς, iagites EV (i. ⁊agites <i>archetypi</i>), agitas +<i>p. 41, 11</i> |<br> +colicolorum EV |<br> +minutas EV <i>et hic et p. 41, 12</i>, minuta <i>Hum</i>, minutias +<i>Tor</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">33</span> +<a name = "bk4_ch5">V.</a> GVSTVM. +<span class = "paren">(181)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk4_ch5_rec1">1. <span class = "extended">Gustum +versatile</span></a>: +albas betas minutas, porros <span class = "flag">requietos</span>, +apios, bulbos, <span class = "flag">cocleas elixas</span>, <span class = +"flag">gigeria pullorum <et> ascellas</span>, isicia coques ex iure. +<span class = "flag">perungis</span> patinam et +<span class = "flag">folia</span> +malvarum substernis et <span class = "flag">praemixta</span> holera +componis sic ut <span class = "flag">laxa <mentum habeant></span>, +permisces <span class = "flag">bulbos</span> inversos, <span class = +"flag">Damascena</span>, cocleas, isicia, Lucanicas breves concidis, +liquamine, oleo, vino, aceto ponis ut ferveat. cum ferbuerit, teres +piper, ligusticum, zingiber, pyrethrum modicum, fricabis, suffundis et +facies ut bulliat patina. ova complura confringis et ius mortarii +reliquum commoves, <span class = "flag">commisces</span>, patinam +obligabis. dum <span class = "flag">ducit</span>, oenogarum ad eam sic +facies: teres piper, ligusticum, fricabis, suffundis liquamen et vinum, +passo temperabis vel vino <span class = "flag">dulci</span>. temperabis +in caccabulo, <span class = "flag">mittis olei modicum</span>, facies ut +ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. patinam <span class = +"flag">versas</span> in lancem, folia malvarum ante tollis, oenogaro +<span class = "flag">perfundis</span>, insuper piper aspargis et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +requetos V, requietas E |<br> +cocleas elixas V, coclios alixas E |<br> +gigeria pullorum <i>Hum</i>, gingibera pullorum V, iap- <i>an</i> +lapullorum E |<br> +et <i>add. Vo, cf. <a href = "#bk4_ch5_rec2">l. 19</a></i> |<br> +axillas <i>Tor. i.</i> ascellas <i>cf. l. 19</i>, aucellas +EV |<br> +proungis EV |<br> +folia V, filia E |<br> +praemixta E<sup>2</sup>V, perm- E<sup>1</sup> |<br> +laxamentum habeant <i>Gi ex p. <a href = "#bk7_ch7_rec1">53, 10</a> +al.</i>, laxa EV |<br> +bulbos V, pulbos E |<br> +damascenas EV |<br> +conmiscis EV |<br> +ducit <i>Hum</i>, ducis EV |<br> +dulce VE<sup>2</sup>, dulces E<sup>1</sup> |<br> +mittis olei modicum V, olei modicum mittis E |<br> +uersas V, uersa E |<br> +profundis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(182)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk4_ch5_rec2"><span class = "extended">Gustum de <span class += "flag">holeribus</span></span></a>: +condies bulbos liquamine, oleo <span class = "flag">et</span> vino. cum +cocti <span class = "flag">fuerint</span>, iecinera porcelli et +gallinarum et ungellas <span class = "crossflag">et</span> <span class = +"flag">ascellas</span> divisas <span class = "flag"><adicies></span>. +haec omnia cum <span class = "flag">bulbis ferveant</span>. cum +ferbuerint, teres piper, ligusticum, suffundis liquamen, vinum et +passum, ut dulce sit, ius de suo sibi suffundis, revocas in bulbos. cum +ferbuerint, ad momentum amulo obligas. +</td> +<td class = "app"> +holeribus (ol- V) EV <i>vix recte; exspectamus</i> bulbis |<br> +et <i>om.</i> E<sup>1</sup> |<br> +fuerint E<sup>2</sup>V, -it E<sup>1</sup> |<br> +ascellas (axillas <i>iam Tor</i>) +<i>Vo</i>, scellas EV, aucellas <i>Hum</i> |<br> +adicies <i>add. Gi</i> |<br> +bubis ferueat EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(183)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk4_ch5_rec3"><span class = "extended">Gustum de <span class += "flag">cucurbitis</span> farsilibus</span></a>: +cucurbitas a latere subtiliter ad modum tessellae oblongae <span class = +"flag">decidis</span> et excavas et mittis in frigidam. impensam ad +<span class = "flag">eas</span> sic facies: teres piper, ligusticum, +origanum, suffundis liquamen, cerebella cocta teres, ova cruda dissolves +et <span class = "flag">mittes</span> ut unum +<span class = "pagenum">35</span> +corpus efficias; liquamine temperabis. et cucurbitas supra scriptas non +plene coctas <span class = "flag">ex</span> ea impensa imples. de +tessella sua recludis, surclas et coctas <span class = +"flag">eximis</span> et frigis. oenogarum sic <span class = +"flag">facies</span>: teres piper, ligusticum, suffundis vinum et +liquamen passo temperabis, olei modicum mittis in caccabum et facies ut +ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas, <span class = "flag">et +cucurbitas frictas oenogaro per</span>fundis <span class = "flag">et +piper aspargis et inferes</span>. +</td> +<td class = "app"> +cucurbitas EV |<br> +decidas EV |<br> +eas <i>Sch</i>, eam EV |<br> +mittes EV, misces <i>Sch exp. <a href = "#bk6_ch9_rec14">48, 14</a></i> +pariter mittes <i>Tor</i> |<br> +ex E, et ex V |<br> +eximes E, exhimes (ime <i>in loco adraso</i>) V |<br> +facies V, -as E |<br> +et cucurbitas—oenogaro per <i>et</i> et piper—inferes <i>et +<a href = "#bk4_ch5_rec4">v. 8</a></i> De praeco <i>in</i> V <i>scripsit +manus altera in spatiis adrasis</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(184)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk4_ch5_rec4"><span class = "extended">Gustum de +<span class = "flag">praecoquis</span></span></a>: +<span class = "flag">duracina primotina [pusilla +praecoquia]</span> purgas, enucleas, in frigidam mittis, in patina <span +class = "flag">componis. teres</span> piper, mentam siccam, suffundis +liquamen, adicies mel, passum, vinum et acetum. refundis in <span class += "flag">patinam</span> super <span class = "flag">praecoqua</span>, +olei modicum mittis et lento igni ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. +piper aspargis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +precoquiis dureina (-acina ς) primotica EV |<br> +pusilla precoquia EV, <i>sed glossa videtur apposita ad</i> +primotica |<br> +conṭẹṛẹṣ (ss. ponis) E |<br> +patina EV |<br> +precoquia EV | +</td> +</tr> +</table> + + +<h2><a name = "bk5">LIB. V. <span class = "flag">OSPREON</span></a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk5_ch1">I.</a> pultes. +<a href = "#bk5_ch2">II.</a> lenticula. +<a href = "#bk5_ch3">III.</a> pisa. +<a href = "#bk5_ch4">IV.</a> concicla. +<a href = "#bk5_ch5">V.</a> tisana et alica. +<a href = "#bk5_ch6">VI.</a> <span class = "flag">fabaciae</span> +virides et <span class = "flag">Baianae</span>. +<a href = "#bk5_ch7">VII.</a> <span class = "flag">faenum</span> +Graecum. +<a href = "#bk5_ch8">VIII.</a> faseoli et cicer. +</div> + +<div class = "commentary"> +lib. V <i>in tit.</i> ospreo E, ostreo V, <i>at in calce +libri</i> +ospreo EV | <i>cap.</i> VI fabacia EV | balanae E | VII +fenum V, feno (ũ <i>s.</i> o) E | +</div> + +<table summary = "book 5"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(186)</span> +<a name = "bk5_ch1">I.</a> PVLTES. +<a name = "bk5_ch1_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Pultes Iulianae sic coquuntur</span>: +<span class = "flag">alicam purgatam</span> infundis, coques, facies ut +ferveat. cum ferbuerit, oleum mittis, cum spissaverit, <span class = +"flag">lias</span> diligenter. adicies cerebella duo cocta et selibram +pulpae quasi ad isicia <span class = "flag">liatae</span>, cum +cerebellis teres et in caccabum mittis. teres piper, ligusticum, +feniculi semen, suffundis liquamen et vinum modice, mittis in caccabum +supra cerebella et pulpam. ubi satis <span class = "flag">ferbuerit</span>, +cum iure misces. ex hoc paulatim alicam condies, et <span class = +"crossflag">ad trullam</span> permisces et <span class = +"flag">lias</span>. ut quasi sucus videatur. +</td> +<td class = "app"> +<i><ins class = "mycorr" title = "text reads ‘V 1, 1’"><b>5</b> 1, +1</ins> fere idem praeceptum redit <a href = "#bk5_ch1_rec4"><ins class += "mycorr" title = "text reads ‘V 1, 4’"><b>5</b> 1, +4</ins></a></i> |<br> +alica purgata EV |<br> +lias <i>Sch</i>, ligas EV |<br> +liate <i>sic</i> EV |<br> +ferbuerit <i>Hum</i>, fuerit EV <i>cf. p. <a href = "#bk5_ch1_rec4">36, +14</a></i> |<br> +lias <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(187)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk5_ch1_rec2"><span class = "extended">Pultes cum iure <span +class = "flag">oenococti</span></span></a>: +<span class = "flag">pultes oenococti</span> iure condies, copadia, +similam sive alicam +<span class = "pagenum">36</span> +coctam hoc iure condies, et cum copadiis porcinis apponis <span class = +"flag">aenococti</span> iure conditis. +</td> +<td class = "app"> +oenococti EV, oenogari cocti <i>Tor</i> |<br> +pultes bene (beno V) cocti EV, pultes oenogari bene (bene <i>om. +Hum</i>) cocti |<br> +oeno cocti EV, oenogari cocti <i>Hum; cf. <a href = "#bk8_ch7_rec11"><b>8</b> +7, 11</a>. +<a href = "#bk8_ch7_rec16">16</a> +<a href = "#exc21">Exc. §21</a> Petron. 47, 10. 74, 4</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(188)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk5_ch1_rec3"><span class = "extended">Pultes <span class = +"flag">tractogalatae</span></span></a>: +lactis sextarium et aquae modicum <span class = "flag">mittes</span> in +caccabo novo et lento igni ferveat. tres <span class = +"flag">orbiculos</span> tractae siccas et confringis et partibus in lac +summittis. ne uratur, aquam miscendo <span class = "flag">agitabis</span>. +cum cocta fuerit, ut est, super <span class = "flag">agninam</span> +mittis. +</td> +<td class = "app"> +tractogalatae <i>Hum</i>, tractogalẹ EV, <i>cf. <a href = +"#bk6_ch9_rec13"><ins class = "mycorr" title = +"text reads ‘6 10, 13’"><b>6</b> 9, 13</ins></a></i> |<br> +mittes V, -is E |<br> +sorbiculos EV |<br> +agitabis ς, sagittabis EV |<br> +agninam <i>Gi</i>, ignem EV, inguen <i>Sch</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(189)</span> +<span class = "flag">ex melle et</span> musteis cum lacte similiter +facies, salem et oleum minus mittis. +</td> +<td class = "app"> +ex melle et <i>Gi</i>, melle ex EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(185)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk5_ch1_rec4"><span class = "extended">Pultes</span></a>: +<span class = "flag">alicam</span> purgatam infundis, coques. <span +class = "flag">cum</span> ferbuerit, oleum mittis. cum spissaverit, +adicies cerebella duo cocta et selibram pulpae <span class = +"crossflag">quasi ad isicia</span> <span class = "flag">liatae</span>, +cum cerebellis teres et in caccabum mittes. teres piper, ligusticum, +feniculi semen, suffundis liquamen et meri modicum, et mittis in +caccabum supra cerebella et pulpam. ubi satis <span class = +"flag">ferbuerit</span>, cum iure <span class = "flag">misces</span>. ex +hoc paulatim alicam condies, <span class = "flag">et lias</span> ut +quasi sucus videatur. +</td> +<td class = "app"> +alicam E, alicã (<i>virgula erasa</i>) V |<br> +dum EV |<br> +liate <i>sic</i> EV |<br> +ferbuerit <i>Hum</i>, fuerit EV, <i>cf. p. <a href = "#bk5_ch1_rec1">35, +23</a></i> |<br> +misces V<sup>1</sup> -is V<sup>2</sup>E |<br> +et lias <i>p. 35, 24</i>, sed us EV <i>hic</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(190)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk5_ch2">II.</a> LENTICVLA. +<a name = "bk5_ch2_rec1">1. <span class = "extended">Lenticula <span +class = "flag">ex sfondylis</span></span><span class = "flag"> [sive +fondilis]</span></a>: +accipies caccabum mundum, <span class = "flag"><mittes, +coques></span>. adicies <span class = "flag">in mortarium</span> +piper, cuminum, semen coriandri, <span class = "flag">mentae</span>, +rutae, <span class = "flag">puleium</span>, fricabis, suffundis acetum, +adicies mel, liquamen et defritum, aceto temperabis, reexinanies in +caccabo. <span class = "flag">sfondylos</span> elixatos teres et mittis +ut ferveant. cum bene <span class = "flag">ferbuerint</span>, obligas. +adicies in boletari oleum <span class = "flag">viride</span>. +</td> +<td class = "app"> +ex fondilos siue fondilis (<i>post</i> ex <i>erasa</i> s <i>in</i> E) +EV |<br> +mittes coques <i>add. Hum</i> |<br> +inmortarium V, imor- E |<br> +menta EV |<br> +pulei EV, <i>at cf. <a href = "#bk5_ch2_rec2">l. 27</a> et p. <a href = +"#bk5_ch2_rec3">37, 5</a></i> |<br> +spyondilos EV |<br> +ferbuerint V, -it E |<br> +uiridem EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(191)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk5_ch2_rec2"><span class = "extended">Lenticulam <span class += "flag">de castaneis</span></span></a>: +accipies caccabum novum, et castaneas purgatas diligenter mittis. +adicies aquam et nitrum modice, facies ut coquatur. cum <span class = +"flag">coquitur</span>, mittis in mortario piper, cuminum, semen +coriandri, <span class = "flag">mentae</span>, rutae, laseris radicem, +<span class = "crossflag">puleium</span>, fricabis. suffundis acetum, +<span class = "flag"><adicies></span> mel, liquamen, aceto +temperabis, et super castaneas coctas refundis. adicies oleum, facies ut +ferveat. +<span class = "pagenum">37</span> +cum bene ferbuerit, <span class = "flag">tudiclabis</span> [<span class += "flag">ut in mortario teres</span>]. <span class = +"flag">gustas</span>: si quid deest, <span class = "flag">addes</span>. +cum in boletar miseris, addes oleum viride. +</td> +<td class = "app"> +de castaneis <i>bis scriptum in EV</i> |<br> +coquitur V, -atur E |<br> +mentae E, mentã V |<br> +adicies <i>add. Gi</i> |<br> +tudiclabis <i>Hum (cf. Varro Men. 287 Cels. 4, 25, 6 Marcell. med. 14, +44 Plin. med. p. 104, 1. 6)</i>, tutunclabis EV, turundabis <i>Sch; cf. +p. <a href = "#bk5_ch3_rec6">38, 26</a></i> |<br> +ut (<i>sic</i> EV)—teres <i>ut glossema inclusit +Vo</i> |<br> +gustas V, guttas E |<br> +addes V, -is E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(192)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk5_ch2_rec3"><span class = "extended">Aliter +lenticulam</span></a>: +coquis. cum <span class = "flag">despumaverit</span>, porrum et +coriandrum <span class = "flag">viride</span> supermittis. <span class = +"flag"><teres></span> coriandri semen, <span class = +"crossflag">puleium</span>, laseris radicem, semen mentae et rutae, +suffundis acetum, adicies <span class = "flag">mel</span>, liquamine, +aceto, defrito temperabis, adicies oleum, agitabis. si quid opus fuerit, +mittis. amulo obligas, insuper oleum <span class = "flag">viride</span> +mittis, piper aspargis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +uiridem EV |<br> +despumaveris EV, <i>at cf. <a href = "#bk5_ch3_rec1">l. 10</a>. p. <a +href = "#bk5_ch3_rec3">38, 5</a>. +<a href = "#bk5_ch3_rec9">39, 5</a>. +<a href = "#bk5_ch4_rec3">22</a>. +<a href = "#bk5_ch4_rec4">28</a></i> |<br> +teres <i>add. Gi</i> |<br> +mel P, melle EV |<br> +uiridem EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(193)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk5_ch3">III.</a> <span class = "flag">PISA.</span> +<a name = "bk5_ch3_rec1">1.</a> +<span class = "flag">Pisam</span> coques. cum <span class = +"crossflag">despumaverit</span>, porrum, coriandrum et cuminum supra +mittis. teres piper, ligusticum, [<span class = "flag">careum hoc est +caravita</span>] careum, anethum, <span class = "flag">ocimum +viride</span>, suffundis liquamen, vino et liquamine temperabis, facies +ut ferveat cum ferbuerit, agitabis. si quid defuerit, mittis et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +Pisa. pisum EV |<br> +careum hoc est carauita (<i>sic</i> V, caruitam E) careum EV, +<i>glossema eiecit Sch</i> |<br> +ocymum uiridem EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(194)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk5_ch3_rec2"><span class = "extended">Pisam +farsilem</span></a>: +<span class = "flag"><pisam></span> coques. cui oleum mittis. +<span class = "flag"><accipies></span> abdomen, et mittis in +caccabum liquamen et porrum capitatum, coriandrum viride. imponis ut +coquatur. isicia minuta facies quadrata, et coques simul turdos vel +aucellas vel de pullo <span class = "flag">concisa</span> et cerebella +prope cocta cum iuscello coques. Lucanicas assas, petasonem elixas, +<span class = "flag">porros</span> ex aqua coques, nucleorum heminam +frigis. teres piper, ligusticum, origanum, <span class = +"flag">zingiber</span>, ius abdominis fundis, lias. angularem accipies, +<span class = "flag">qui versari</span> potest, et omentis tegis. oleo +<span class = "flag">perfundis</span>, deinde nucleos aspargis <span +class = "flag">et</span> supra pisam mittis ut tegas fundum angularis, +et sic componis supra <span class = "crossflag">petasonis</span> pulpas, +porros, Lucanicas concisas. iterum pisam supermittis. item alternis +aptabis obsonia, quousque impleatur angularis. novissime <span class = +"flag">pisam mittis</span>, ut intus omnia contineat. coques in furno +vel lento igni imponis, ut ducat ad se deorsum. ova dura facies, +vitella +<span class = "pagenum">38</span> +eicies, in mortario mittis cum pipere albo, nucleis, melle, vino candido +et <span class = "flag">liquamine</span> modico. teres et mittis in vas +ut ferveat. cum ferbuerit, pisam mittis in lancem, et hoc iure +perfundis. <span class = "flag">hoc ius</span> candidum +appellatur +</td> +<td class = "app"> +pisam <i>add. Gi</i> |<br> +accipies <i>add. Vo</i> |<br> +concisa <i>Sch</i>, conciso V, deconciso E |<br> +porros <i>Hum</i>, porro EV |<br> +gingiber E, geng- V |<br> +qui versari <i>Baseggio</i>, conuersari (cou- V) EV |<br> +perfundis <i>Gi</i>, prof- EV |<br> +et <i>Hum</i>, ut EV |<br> +pisadmittis EV |<br> +liquamines (s <i>erasa</i>) E |<br> +hoc ius E, ocius V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(195)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk5_ch3_rec3"><span class = "extended"><span class = +"flag">Pisam Indicam</span></span></a>: +pisam coques. cum <span class = "crossflag">despumaverit</span>, porrum +et coriandrum concidis et mittis in caccabum ut ferveat et accipies +sepias minutas, sic quomodo sunt cum atramento suo, ut simul coquantur. +adicies oleum, liquamen et vinum, fasciculum porri et coriandri. facies +ut coquantur. cum coctum fuerit, teres piper, ligusticum, origanum, +carei modicum, suffundis ius de suo sibi, vino et passo temperabis +sepias minutatim concidis et in <span class = "flag">pisam</span> +mittis. piper <span class = "flag">asparges <et inferes</span>. +</td> +<td class = "app"> +Pisum (-am V) Indicum pisum EV |<br> +pisum EV |<br> +asparges V, -gis E |<br> +et inferes <i>add. Gi</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(196)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk5_ch3_rec4"><span class = "extended"><span class = +"flag">Aliter</span></span></a>:> +<span class = "flag">pisam</span> coques, agitabis et mittis in +frigidam. cum refrigeraverit, <span class = "flag">denuo</span> +agitabis. concidis cepam minutatim et albamentum <span class = +"flag">ovi</span>, oleo et sale condies, aceti modicum adicies. in <span +class = "flag">boletari</span> vitellum ovi cocti colas, insuper oleum +<span class = "flag">viride</span> mittis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Aliter <i>add. Gi</i> |<br> +pisum V, ipsum E |<br> +denuo <i>Vo</i>, deinde EV; <i>cf. p. <a href = "#bk7_ch4_rec3">50, +24</a>. +<a href = "#bk7_ch7_rec1">53, <ins class = "mycorr" title = +"text reads ‘12’">13</ins></a>. +<a href = "#bk8_ch6_rec6">62, 10</a></i> |<br> +ouiṇoleo E |<br> +boletari <i>Hum</i>, boletam EV |<br> +uiridem EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(197)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk5_ch3_rec5"><span class = "extended">Pisam <span class = +"flag">Vitellianam</span> sive fabam</span></a>: +pisam coques, lias. teres piper, ligusticum, <span class = +"flag">zingiber</span>, et super condimenta mittis vitella ovorum, quae +dura coxeris, mellis unc. <span class = "flag">III</span>, liquamen, +<span class = "flag">vinum</span> et <span class = "flag">acetum</span>. +haec omnia mittis in caccabum et condimenta <span class = +"flag">quae</span> trivisti. adiecto oleo ponis ut ferveat. condies +pisam, lias, si aspera fuerit. <span class = "flag">mel</span> mittis et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +uitellianam EV, uitellinam ς |<br> +gingiber E, geng- V |<br> +III E, III teres V |<br> +uinum <i>ex</i> uirium E |<br> +acetum E, aceta V condi///menta (<i>erasae</i> men; -ta <i>corr. ex</i> +tum<i>?</i>) E, condimentum V |<br> +quae EV, quod ς |<br> +mel <i>Tor</i>, melle EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(198)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk5_ch3_rec6"><span class = "extended">Aliter <span class = +"flag">pisam sive fabam</span></span></a>: +ubi <span class = "flag">despumaverit</span>, teres mel, liquamen, +caroenum, cuminum, rutam, apii semen, oleum et vinum. <span class = +"flag">tudiclabis</span>. cum pipere trito et cum isiciis +inferes. +</td> +<td class = "app"> +pisa siue faba EV |<br> +dispumauerit EV |<br> +tudiculabis <i>Hum</i>, tutunclabis EV, turundabis <i>Sch; cf. p. <a +href = "#bk5_ch2_rec2">37, 1</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(199)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk5_ch3_rec7"><span class = "extended">Aliter pisam sive +fabam</span></a>: +despumatam subtrito <span class = "flag">lasere</span> Parthico, <span +class = "flag">liquamine</span> et caroeno condies. oleum modice +superfundis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +lasare EV |<br> +liquamine P, -men EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(200)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk5_ch3_rec8"><span class = "extended">Pisam <span class = +"flag">adulteram</span> versatilem</span></a>: +coques pisam. <span class = "flag">cerebella</span> vel aucellas vel +turdos +<span class = "pagenum">39</span> +exossatos a <span class = "flag">pectore</span>. Lucanicas, iecinera, +<span class = "flag">gigeria</span> pullorum in caccabum mittis, +liquamen, oleum. <span class = "flag">fasciculos porri</span> capitati, +coriandrum viride concidis, et cum cerebellis coques. teres piper, +ligusticum et liquamen. +</td> +<td class = "app"> +adulteram (d <i>ex</i> 1) E |<br> +cerebellam EV |<br> +pec///tore (<i>erasae</i> ca) E |<br> +gizeria EV |<br> +fascilos E |<br> +porri <i>corr. in</i> -o E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(201)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk5_ch3_rec9"><span class = "extended">Pisam sive fabam +Vitellianam</span></a>: +pisam sive <span class = "flag">fabam coques</span>. cum <span class = +"crossflag">despumaverit</span>, mittis porrum, coriandrum et flores +malvarum. dum coquitur, teres piper, ligusticum, origanum, feniculi +semen, suffundis liquamen et vinum, +<span class = "flag"><mittis></span> +in caccabum, adicies oleum. cum ferbuerit, agitas. oleum <span class = +"flag">viride</span> insuper mittis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +f̣ẹfabam coques E |<br> +mittis <i>add. Gi</i> |<br> +uiridem EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(202)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk5_ch4">IV.</a> <span class = "flag">CONCHICLA</span>. +<a name = "bk5_ch4_rec1">1.</a> +<span class = "extended"><span class = "flag"><Conchiclam></span> +cum faba</span>: +coques. teres piper, ligusticum, cuminum, coriandrum viride, suffundis +<span class = "flag">liquamen</span>, vino et liquamine temperabis, +mittis in caccabum, adicies oleum. lento igni ferveat et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +Concicla EV, <i>et semper</i> conci- <i>deinceps</i> |<br> +<conchiclam> <i>add. Vo</i> |<br> +liquamine <i>Hum</i>, liquamen in ea EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(203)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk5_ch4_rec2"><span class = "extended">Conchiclam +Apicianam</span></a>: +accipies Cumanam mundam, ubi coques <span class = "flag">pisam</span>, +cui mittis Lucanicas concisas, isiciola porcina, pulpas, <span class = +"flag">petasonem</span>. teres piper, ligusticum, origanum, anethum, +cepam siccam, coriandrum viride, suffundis liquamen, vino et liquamine +temperabis. mittis in Cumanam, cui adicies oleum, pungis ubique, <span +class = "flag">ut combibat</span> oleum. igni lento coques ita ut +ferveat et inferes. +</td> +<td class = "app"> +pisum EV |<br> +petasonem EV, -nis <i>Sch ex p. <a href = "#bk5_ch3_rec2">37, +26</a></i> |<br> +ut combibat <i>Hum</i>, et cum bibat EV <i>cf. <a href = +"#bk5_ch4_rec4">v. 30</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(204)</span> +<span class = "recnum"><ins class = "edcorr" title = +"see Addenda et Corrigenda">3</ins></span> +<a name = "bk5_ch4_rec3"><span class = "extended">Conchiclam de pisa +simplici</span></a>: +pisam coques. cum <span class = "flag">despumaverit</span>, fasciculum +porri et <span class = "flag">coriandri</span> mittis. dum coquitur +teres piper, ligusticum, <span class = "flag">origanum</span>, +fasciculum, de suo sibi fricabis, +suffundis <span class = "flag"><liquamen, vino et></span> liquamine +temperabis, mittis <span class = "flag"><in Cumanam></span>. super +adicies oleum, et lento igni ferveat, et inferes. +</td> +<td class = "app"> +dispumauerit E |<br> +coandri E |<br> +origani P, <i>at cf. p. <a href = "#bk4_ch2_rec27">29, +10</a></i> |<br> +liquamen vino et <i>add. Hum ex <a href = "#bk5_ch4_rec4">v. 29</a>; cf. +add.</i> |<br> +in cumanam <i>Gi</i>, in caccabum <i>add. Hum; cf. p. <a href = +"#bk5_ch4_rec4">40, 1</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(205)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk5_ch4_rec4"><span class = "extended">Conchicla +Commodiana</span></a>: +pisam coques. cum <span class = "flag">despumaverit</span>, teres piper, +ligusticum, anethum, cepam siccam, suffundis <span class = +"crossflag">liquamen, vino et</span> liquamine temperabis. mittis in +caccabum ut <span class = "flag">combibat</span>. <span class = +"flag">deinde</span> ova quattuor solves, in sextarium pisae mittis, +agitas, +<span class = "pagenum">40</span> +mittis in <span class = "flag">Cumanam</span>, ad ignem ponis, ut ducat, +et inferes. +</td> +<td class = "app"> +dispumauerit (-rit <i>in loco adraso</i>) E |<br> +cum bibat V, bibat E, <i>cf. <a href = "#bk5_ch4_rec2">v. +20</a></i> |<br> +Deinde E<sup>2</sup>V, Dein E<sup>1</sup> |<br> +cumana EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(206)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk5_ch4_rec5"><span class = "extended">Aliter conchiclam sic +facies</span></a>: +<span class = "flag">concidis</span> pullum minutatim, liquamine, oleo +et vino ferveat. concidis <span class = "flag">cepam</span>, coriandrum +minutum, cerebella <span class = "flag">enervata</span>, mittes in +eundem pullum. cum coctus fuerit, <span class = "flag">levas</span> et +exossas. concides minutatim cepam et coriandrum, colas <span class = +"crossflag">ibi</span> pisam coctam non conditam. accipies conchiclarem, +pro modo componis varie. deinde teres piper, cuminum, suffundis ius de +suo sibi. item in <span class = "flag">mortario</span> ova duo +dissolves, temperas, ius de suo sibi suffundis pisae integre elixae, vel +<span class = "flag">nucleis</span> adornabis, et lento igni fervere +facies et inferes. +</td> +<td class = "app"> +concidis E<sup>2</sup>V, condis E<sup>1</sup> |<br> +cepa EV |<br> +eneruatas EV |<br> +levas <i>Sch</i>, lauas EV |<br> +mortario (-io <i>ex</i> -ia) E |<br> +nuncleis E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(207)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk5_ch4_rec6"><span class = "extended">Aliter <span class = +"flag">conchiclatus</span> pullus vel porcellus</span></a>: +<span class = "flag">exossas</span> pullum a pectore, femora eius iungis +in porrectum, surculo alligas, et <span class = "flag">impensam +[concicla farsilis] paras</span>. et farcies alternis pisam lotam, +cerebella, Lucanicas et cetera. +teres <span class = "flag"><piper></span>, +ligusticum, origanum et <span class = "flag">zingiber</span>, liquamen +suffundis, passo et vino temperabis. facies ut ferveat, et, cum +ferbuerit, mittis modice. et <span class = "flag">impensam cum +condieris</span>, alternis in pullo componis, omento tegis et in +operculo deponis et in furnum mittis, ut <span class = +"flag">coquantur</span> paulatim, et inferes. +</td> +<td class = "app"> +concicla conciclatus EV, conchicla farsilis sive conchiclatus <i>Hum cf. +v. 14</i> |<br> +exossas <i>Hum</i>, exossatus EV |<br> +inpensam concicla farsilis paras EV; <i>glossema eiecit Sch, titulo +praefixerat Hum</i> |<br> +piper <i>add.</i> V<sup>3</sup>, <i>om.</i> EV<sup>1</sup> |<br> +gingiber EV |<br> +impensam <i>Sch</i>, ipsam EV, pisam <i>Hum</i> |<br> +cum condieris E<sup>2</sup>V, cum dieris E<sup>1</sup> |<br> +coquantur <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(208)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk5_ch5">V.</a> TISANAM ET ALICAM. +<a name = "bk5_ch5_rec1">1.</a> <span class = "extended">Alicam vel +sucum tisanae sic facies</span>: +tisanam vel alicam lavando fricas, quam ante diem infundis. Imponis +supra ignem. <span class = "flag">cum</span> bullierit, mittis olei +satis et anethi modicum fasciculum, cepam siccam, satureiam et <span +class = "flag">coloefium</span>, ut ibi coquantur. propter sucum mittis +coriandrum viride et salem simul tritum et facies ut ferveat. cum bene +ferbuerit, tollis fasciculum et transferes in <span class = +"flag">alterum</span> caccabum tisanam, sic ne fundum tangat propter +combusturam. <span class = "flag">lias bene et colas</span> in caccabo +<span class = "crossflag">super</span> <span class = "flag">acronem +coloefium</span>. teres piper, ligusticum, pulei +<span class = "pagenum">41</span> +aridi modicum, cuminum <span class = "flag">silfi</span> frictum, ut +bene tegatur. suffundis <span class = "crossflag">mel</span>, acetum, +defritum, liquamen, refundis in caccabum <span class = "flag">super +coloefium</span> acronem. facies ut ferveat super ignem +lentum. +</td> +<td class = "app"> +<i>cf. <a href = "#bk4_ch4_rec1"><b>4</b> 4, 1</a> p. 33, +5-17</i> |<br> +cum] ueldum cum EV (<i>i.</i> cum <i>ss.</i> uel dum); <i>ex p. 33, +7</i> calidum. cum <i>Hum</i> |<br> +coloefium <i>cf. p. 33, 9</i>, coleuium E<sup>2</sup>V, coleuinum +E<sup>1</sup> |<br> +alterum E, -ro V |<br> +ligas bene et colas EV |<br> +acronem colouium (-inum E<sup>1</sup>) EV |<br> +silfi <i>p. 33, 15</i>, sil EV <i>hic</i> |<br> +super <i>Gi</i>, sed EV <i>et hic et p. 33, 16</i> |<br> +coloefrim EV <i>cf. p. 33, 17</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(209)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk5_ch5_rec2"><span class = "extended">Aliter +tisanam</span></a>: +infundis cicer, lenticulam pisam, <span class = "crossflag">defricas</span> +tisanam et cum leguminibus <span class = "flag">elixas</span>. ubi bene +bullierit, olei satis mittis et super viridia concidis porrum, +coriandrum, anethum, <span class = "crossflag">feniculum</span>, <span +class = "flag"><betam, malvam cauliculum> mollem</span>. <span +class = "crossflag">haec</span> <span class = "flag">viridia +minutatim</span> concisa in caccabum mittis. <span class = +"flag">cauliculos</span> <span class = "crossflag">elixas</span> et +teres feniculi semen satis, origanum, <span class = "flag">silfi</span>, +ligusticum. postquam <span class = "crossflag">triveris</span>, +liquamine temperas et super legumina refundis. <span class = +"flag">agitas</span>. <span class = "flag">cauliculorum minutas</span> +super concidis. +</td> +<td class = "app"> +<i>idem praeceptum p. <a href = "#bk4_ch4_rec2">33, 18</a> +seqq.</i> |<br> +elix///as (<i>erasa</i>i) E |<br> +betam maluam culiculum molle EV <i>p. 33, 22, omiserunt +hic</i> |<br> +haec EV <i>hic</i>, et <i>p. 33, 22</i> |<br> +uiridla E<sup>1</sup> <i>ut vid.</i> |<br> +minutatim <i>Hum utrubique</i>, minuta EV <i>p. 33, 22</i>, mina +<i>hic</i> |<br> +coliculos EV, <i>item</i> col- <i>v. 11</i> |<br> +silfi EV <i>et hic et p. 33, 24</i>, silfi piper ς |<br> +agitas EV <i>hic</i>, iagites EV <i>p. 33, 25</i> |<br> +minutas <i>sic</i> EV <i>et hic et p. 33, 26</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(210)</span> +<a name = "bk5_ch6">VI.</a> FABACIAE VIRIDES ET <span class = +"flag">BAIANAE</span>. +<a name = "bk5_ch6_rec1">1.</a> <span class = "extended">Fabaciae +virides</span> +ex liquamine, oleo, coriandro viridi, cumino et porro <span class = +"flag">conciso</span> coctae inferuntur. +</td> +<td class = "app"> +baianae E, baganae V, <i>cf. capitula</i> |<br> +conciso V, concis E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk5_ch6_rec2"><span class = "extended">Aliter: fabaciae +frictae</span></a> +ex liquamine inferuntur. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk5_ch6_rec3"><span class = "extended">Aliter: +fabaciae</span></a> +ex sinapi trito, melle, nucleis, ruta, cumino <span class = +"flag">et</span> aceto inferuntur. +</td> +<td class = "app"> +et <i>Hum</i>, ex EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk5_ch6_rec4"><span class = "extended">Baianas</span></a> +elixas minutatim concidis. ruta, <span class = "flag">apio</span> +viridi, porro, aceto, oleo, liquamine, caroeno vel passo modico +inferes. +</td> +<td class = "app"> +apio V, opio E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(211)</span> +<a name = "bk5_ch7">VII.</a> FAENVM GRAECVM. +<span class = "extended">Faenum graecum</span> ex liquamine oleo et vino. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk5_ch8">VIII.</a> <span class = "flag">FASEOLI</span> ET +CICER. +<a name = "bk5_ch8_rec1">l. <span class = "extended">Faseoli virides et +cicer</span></a> +ex sale, cumino, oleo et mero modico inferuntur. +</td> +<td class = "app"> +faseoli (-li <i>ex</i> -les) uirides E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk5_ch8_rec2"><span class = "extended">Aliter <span class = +"flag">faseolus</span> sive cicer</span></a>: +frictos ex oenogaro et pipere gustabis. et <span class = +"flag">elixati</span>, sumpto semine cum ovis, in patella feniculo <span +class = "flag">viridi</span>, <span class = "flag">pipere</span>, +liquamine et caroeno modico pro salso inferuntur, vel <span class = +"flag">simpliciter</span>, <span class = "flag">ut</span> +solet. +</td> +<td class = "app"> +fasiolus E |<br> +elixatis (eax- E<sup>1</sup>) EV ouis EV, lobis <i>Hum</i> (λοβοῖς) +<i>vocabulo apud Romanos inaudito</i> |<br> +uiride EV |<br> +pipere et <i>Hum</i>, piper et EV |<br> +simpliciter V, simpliter E |<br> +ut <i>Tor</i>, et EV | +</td> +</tr> +</table> + + +<span class = "pagenum">42</span> +<h2><a name = "bk6">LIB. VI. <span class = "flag">AEROPETES</span></a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk6_ch1">I.</a> <span class = "flag">In struthione</span>. +<a href = "#bk6_ch2">II.</a> In grue vel anate perdice turture palumbo +columbo et diversis avibus. +III. In turdis. +IV. In <span class = "flag">ficedulis</span>. +V. In pavo. +VI. In fasiano. +VII. <a href = "#bk6_ch8">In ansere.</a> +VIII. <a href = "#bk6_ch9">In pullo.</a> +</div> + +<div class = "commentary"> +LIB. VI <i>tit.</i> Aeropetes <i>Hum</i>, Tropetes (-is E +<i>hic</i>) +<i>et hic et in subscriptione</i> EV | +<i>capitula:</i> I. <i>hic omisit</i> V; in strutione +E | +IV fecetulis (fet- E) EV | +</div> + +<div class = "mynote"> +<i>See note at beginning of <a href = "#bk1">Bk. I</a>.</i><br> +<br> +<a href = "#bk6_ch3"><b>6</b> 3.</a> In perdice et attagena et in +turture elixis. +<a href = "#bk6_ch4"><b>6</b> 4.</a> In palumbis columbis. +<a href = "#bk6_ch5"><b>6</b> 5.</a> Ius in diuersis +auibus. +<a href = "#bk6_ch6"><b>6</b> 6.</a> In phoenicoptero. +<a href = "#bk6_ch7"><b>6</b> 7.</a> Aves omnes ne liquescant. +<a href = "#bk6_ch8"><b>6</b> 8.</a> In ansere. +<a href = "#bk6_ch9"><b>6</b> 9.</a> In pullo. +</div> + +<table summary = "book 6"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(212)</span> +<a name = "bk6_ch1">I.</a> <span class = "flag">IN STRVTHIONE</span>. +<a name = "bk6_ch1_rec1">1.</a> +<span class = "extended">In struthione elixo</span>: +piper, <span class = "flag">mentam</span>, cuminum assum, apii semen, +dactylos vel caryotas, mel, acetum, passum, liquamen et oleum modice et +in caccabo facies ut bulliat. amulo obligas, et sic partes <span class = +"flag">struthionis</span> in <span class = "flag">lance</span> +perfundis, et desuper piper aspargis si autem in <span class = +"flag">condituram</span> coquere volueris, alicam addis. +</td> +<td class = "app"> +IN STRVTIONE V, IN STRVCTIONE E, <i>post (item l. 6. <a href = +"#bk6_ch1_rec2">8</a>)</i> struti- EV |<br> +menta EV |<br> +lance V, lace E |<br> +conditurã V, -rum <i>corr. in</i> -ram E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk6_ch1_rec2"><span class = "extended">Aliter <span class = +"flag"><in></span> <span class = "crossflag">struthione</span> +elixo</span></a>: +piper, ligusticum, thymum aut satureiam, mel, <span class = +"flag">sinape</span>, acetum, liquamen et oleum. +</td> +<td class = "app"> +in <i>om.</i> EV |<br> +sinaper (r <i>erasa</i>) E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(213)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk6_ch2">II.</a> IN GRVE VEL ANATE PERDICE TVRTVRE +PALVMBO +<span class = "flag">COLVMBO</span> ET DIVERSIS AVIBVS. +<a name = "bk6_ch2_rec1">1. <span class = "extended">Gruem vel +anatem</span></a> +lavas <span class = "flag">et ornas</span> et includis in olla. adicies +aquam, salem, anethum, dimidia coctura decoques, dum obduretur, <span +class = "flag">levas</span> et iterum in caccabum mittis cum oleo et +liquamine, cum fasciculo origani et coriandri. prope cocturam defritum +modice mittis, ut <span class = "flag">coloret</span>. teres piper, +ligusticum, cuminum, coriandrum, laseris radicem, rutam, caroenum, mel, +suffundis ius de suo sibi, aceto temperas. in caccabo reexinanies ut +calefiat, amulo obligabis. imponis in lance et ius perfundis. +</td> +<td class = "app"> +12 columbo V, <i>om.</i> E |<br> +et ornas <i>Gi</i>, uel ornas EV, ornas <i>Hum</i> |<br> +leuas V, lauas E |<br> +coloret V, coleret E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(214)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk6_ch2_rec2"><span class = "extended">In <span class = +"flag">grue <vel> in</span> anate vel in pullo</span></a>: +piper, <span class = "flag">cepam</span> siccam, ligusticum, <span class += "flag">cuminum</span>, apii semen, <span class = "flag">pruna</span> +[uel] Damascena enucleata, <span class = "flag">mulsum</span>, acetumi +liquamen, defritum, oleum et coques <span class = "flag">gruem</span>. +</td> +<td class = "app"> +grue vel in] grue in EV, grue uel ς |<br> +cepam V, capam E |<br> +cumiminum E |<br> +pruna <i>Hum</i>, pruna uel EV, <i>cf. <a href = "#bk10_ch2_rec1"><b>10</b> +2, 1</a></i> |<br> +mulsum <i>Gi</i>, mustum EV <i>cf. <b>10</b> 2, 1</i> |<br> +grue EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(215)</span> +cum coquis, caput eius <span class = "flag">aqua quam non +contingat</span>, sed sit foris <span class = "flag">ab aqua</span>. cum +cocta fuerit, de <span class = "flag">sabano</span> calido involves gruem +et caput eius trahe: cum nervis sequetur, <span class = "flag">ut +pulpae</span> vel +<span class = "pagenum">43</span> +ossa remaneant; cum nervis enim manducare non <span class = +"flag">potes</span>. +</td> +<td class = "app"> +aqua quam non contingat (non tingat V) EV; quam non <i>i ‘quam +minime’</i> |<br> +ab aqua (aquã V) EV |<br> +sauano EV |<br> +ut pulpe (-pe <i>ex</i> -be) E, ut in pulpe V |<br> +potest V, poṣtest E; <i>cf. p. <a href = "#bk7_ch4_rec2">50, +20</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(216)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk6_ch2_rec3"><span class = "extended">Gruem vel anatem ex +rapis</span></a>: +lavas, ornas et in olla <span class = "flag">elixabis</span> cum aqua, +sale et anetho dimidia coctura. rapas coque, ut exbromari possint. <span +class = "flag">levabis</span> de olla, et iterum lavabis, et in caccabum +mittis anatem cum oleo et liquamine et fasciculo porri et coriandri. +rapam lotam et minutatim concisam desuper mittis, facies ut coquatur. +<span class = "flag">modica</span> coctura mittis defritum ut coloret. +ius tale parabis: piper, cuminum, coriandrum, laseris radicem, suffundis +acetum et ius de suo sibi, reexinanies super anatem ut ferveat. cum +ferbuerit, amulo obligabis, et super rapas adicies. piper aspargis et +adponis. +</td> +<td class = "app"> +elixabis P, exiliabis EV |<br> +leuabis de V, lauabis de E |<br> +modica EV, media <i>Sch</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(217)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk6_ch2_rec4"><span class = "extended">Aliter in <span class += "flag">gruem</span> vel anatem +<span class = "flag">elixam</span></span></a>: +<span class = "flag">piper, ligusticum</span>, cuminum, coriandrum +siccum, mentam, origanum, nucleos, caryotam, liquamen, oleum, mel, +sinape et vinum. +</td> +<td class = "app"> +grue E |<br> +elixam E, in elixam V |<br> +piper ligusticum E, ligusticum piper V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(218)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk6_ch2_rec5"><span class = "extended">Aliter gruem vel +anatem <span class = "flag">assam</span></span></a>: +eas de hoc iure perfundis: teres piper, ligusticum, origanum, liquamen, +mel, aceti modicum et olei. ferveat bene. mittis amulum et supra ius +rotulas cucurbitae elixae vel <span class = "flag">colocasiae</span> ut +bulliant. si sunt, et <span class = "flag">ungellas</span> coques et +<span class = "flag">iecinera</span> pullorum. in <span class = +"flag">boletari</span> piper minutum aspargis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +assam <i>Hum</i>, assas EV |<br> +colocasiae E, colocas V |<br> +ungellas <i>Sch</i>, ungellae EV |<br> +iecinera V, iocinerẹa |<br> +E boletari V, -rio E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(219)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk6_ch2_rec6"><span class = "extended">Aliter in grue vel +anate <span class = "flag">elixa</span></span></a>: +piper, ligusticum, apii semen, <span class = "flag">erucam vel +coriandrum, mentam</span>, caryotam, mel, acetum, liquamen, defritum et +sinape. idem <span class = "flag">facies</span> et si in caccabo assas. +</td> +<td class = "app"> +elixa V, alixa E |<br> +erucam E, -ca V |<br> +uel ς, et EV |<br> +coriandri EV |<br> +mentam E, -a V |<br> +facies P, faciet EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(220)</span> +<span class = "recnum"><ins class = "edcorr" +title = "see Addenda et Corrigenda">1</ins></span> +<a name = "bk6_ch3">III.</a> IN <span class = "flag">PERDICE</span> ET +<span class = "flag">ATTAGENA</span> ET IN TVRTVRE ELIXIS. +<a name = "bk6_ch3_rec1">1.</a> +<span class = "flag"><<span class = "extended">In +perdice</span>></span>: +piper, ligusticum, apii semen, mentam, <span class = +"flag">myrtae</span> bacas vel uvam passam, <span class = +"flag">mel</span>, vinum, acetum, liquamen et oleum. uteris +frigido. +</td> +<td class = "app"> +perd ic///ẹ (<i>erasa</i> r <i>vel</i> i) E |<br> +attagena V, adtagenẹa E |<br> +in perdice <i>add. Vo</i> |<br> +mirtae <i>Sch</i>, mirtam et EV |<br> +mel <i>Hum</i>, uel EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(221)</span> +<span class = "recnum"><ins class = "edcorr" +title = "see Addenda et Corrigenda">1</ins></span> +<a name = "bk6_ch3_rec2"><span class = "extended"><span class = +"flag"><Aliter></span> perdicem</span></a>: +cum pluma sua <span class = "flag">elixabis</span> et madefactam +depilabis. [<span class = "flag">perdices</span> coctura]. occisa perdix +potest ex iure coqui, <span class = "flag">ne</span> +<span class = "pagenum">44</span> +indurescat; si † <span class = "flag">dierum</span> fuerit, elixa +coqui debet. +</td> +<td class = "app"> +Aliter <i>add. Gi</i> |<br> 29 +elixabis <i>Hum</i>, elixas (-ias E) ibi EV; <i>vide tamen an</i> ibi +<i>sit pro</i> deinde <i>ut p. <a href = "#bk5_ch4_rec5">40, <ins class += "mycorr" title = "text reads ‘9’">6</ins></a> et</i> et +<i>delendum</i> |<br> +perdices EV, perdicẽ P; <i>glossam marginalem agnovit Brandt; cf. +Sitz.-Ber. p. 23 s.</i> |<br> +ne E, ñ V |<br> +dierum EV, dura P, <i>latet aliud</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(222)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk6_ch3_rec3"><span class = "extended">In perdice et attagena +et in turture</span></a>: +piper, ligusticum mentam, rutae semen, liquamen, merum et oleum. +calefacies. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(223)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk6_ch4">IV.</a> +IN <span class = "flag">PALVMBIS</span> COLVMBIS [<span class = +"extended"><span class = "flag">auibus in altile et in +fenicoptero</span></span>]. +<a name = "bk6_ch4_rec1">1.</a> +<span class = "extended">In assis</span>: +piper, ligusticum, coriandrum, careum, cepam siccam, mentam, ovi +vitellum, caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum et vinum. +</td> +<td class = "app"> +palumbus E |<br> +auibus—fenicoptero <i>delevit Sch; illud</i> altile <i>videtur +ortum ex p. <a href = "#bk6_ch5_rec7">45, 11</a></i> aliter avem <i>vel +ex p. <a href = "#bk6_ch5_rec6">45, 9</a></i> altiliorem | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(224)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk6_ch4_rec2"><span class = "extended">Aliter <span class = +"flag"><in></span> elixis</span></a>: +piper, careum, apii semen, petroselinum, <span class = "flag">condimenta +moretaria</span>, caryotam, mel, acetum, vinum, oleum et +sinape. +</td> +<td class = "app"> +in P, <i>om.</i> EV |<br> +condimenta <i>Hum</i>, -tam E, -tũ V |<br> +moretaria E, mortaria V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(225)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk6_ch4_rec3"><span class = "extended"><span class = +"flag">Aliter</span></span></a>: +piper, ligusticum, petroselinum, apii semen, rutam, nucleos, caryotam, +mel, acetum, liquamen, sinape et oleum modice. +</td> +<td class = "app"> +Aliter E<sup>2</sup>V, Alite E<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(226)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk6_ch4_rec4"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +Piper, ligusticum, <span class = "flag">laser vivum</span>, suffundis +<span class = "flag">liquamen</span>, vino et liquamine temperabis, et +mittis super columbum vel palumbum. <span class = "flag">pipere</span> +aspersum inferes. +</td> +<td class = "app"> +laser uiuum E, laserum uinum V, <i>cf. <a href = "#bk6_ch9_rec2">46, +13</a>. +<a href = "#bk6_ch9_rec5">25</a> exc. Salm. <a href = "#exc25">§25</a>, +Niedermann ad Marcell. med. p. 157, 29</i> |<br> +liquamen E, -ine V |<br> +piper EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(227)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk6_ch5">V.</a> IVS IN DIVERSIS AVIBVS. +<a name = "bk6_ch5_rec1">1.</a> +Piper, cuminum frictum, ligusticum, mentam, uvam passam enucleatam aut +<span class = "flag">Damascena</span>, mel modice. vino <span class = +"flag">myrteo</span> temperabis, aceto, <span class = +"flag">liquamine</span> et oleo. calefacies et agitabis apio et +satureia. +</td> +<td class = "app"> +damascena E, -nã V |<br> +myrtheo <i>Hum</i>, myrto EV |<br> +liquamine E, -men V et satureia E<sup>2</sup>V, <i>om.</i> +E<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(228)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk6_ch5_rec2"><span class = "extended">Aliter ius in +avibus</span></a>: +piper, petroselinum, ligusticum mentam siccam, <span class = +"flag">cneci flos</span>, vino suffundis, adicies Ponticam vel amygdala +tosta, mel modicum <span class = "flag"><cum></span> vino et +aceto, liquamine temperabis. oleum in pultarium super ius mittis, +calefacies, ius agitabis <span class = "flag">apio viridi</span> et +nepeta. incaraxas et perfundis. +</td> +<td class = "app"> +cneci flores <i>Sch</i>, eneci flos EV <i>quod videtur pro indeclinabili +vel pro neutro in usu fuisse, cf.</i> aeris flos <i>Marcell. med. ed. +Niedermann p. 297 II</i> |<br> +cum <i>add. Gi</i> |<br> +api///o E uiridi V, -de <i>ex</i> -do <i>vel</i> -d& +E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(229)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk6_ch5_rec3"><span class = "extended">Ius candidum in avem +elixam</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, apii semen, Ponticam vel <span class = +"flag">amygdala tosta</span> vel nuces <span class = +"flag">depellatas</span>, mel modicum, liquamen, acetum et +oleum. +</td> +<td class = "app"> +amigdalam tostam EV |<br> +depelatas V, depilatas E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(230)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk6_ch5_rec4"><span class = "extended">Ius viride in +avibus</span></a>: +piper, +<span class = "pagenum">45</span> +careum, <span class = "flag">spicam. Indicam</span>, cuminum, folium, +condimenta viridia omne genus, dactylum, mel, acetum, vinum modice, +liquamen et oleum. +</td> +<td class = "app"> +spica indica EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(231)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk6_ch5_rec5"><span class = "extended">Ius candidum in ansere +elixo</span></a>: +piper, careum, cuminum, apii semen, thymum, cepam, laseris radicem, +nucleos tostos, mel, acetum, liquamen et oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(232)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk6_ch5_rec6"><span class = "extended">Ad aves hircosas omni +<span class = "flag">genere</span></span></a>: +piper, ligusticum, thymum, <span class = "flag">mentam</span> aridam, +calvam, caryotam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum, defritum, sinape. +avem sapidiorem et <span class = "flag">altiliorem</span> facies et ei +pinguedinem servabis, si eam <span class = "flag">farina oleo</span> +subacta <span class = "crossflag">contextam</span> in furnum +miseris. +</td> +<td class = "app"> +genere <i>Sch</i>, gere EV |<br> +mentã V, menta E |<br> +altiliorem <i>Sch</i>, altiorem EV <i>dubito an probe</i> |<br> +farina oleo subacta <i>Hum</i>, farinam oleo subactam +EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(233)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk6_ch5_rec7"><span class = "extended"><span class = +"crossflag">Aliter avem</span></span></a>: +in ventrem eius fractas olivas novas mittis et consutam sic elixabis. +deinde coctas olivas eximes. +</td> +<td class = "app"> +eximens EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(234)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk6_ch6">VI.</a> IN <span class = "flag">PHOENICOPTERO.</span> +<a name = "bk6_ch6_rec1">1.</a> +<span class = "flag">Phoenicopterum eliberas</span>, lavas, ornas, +includis in caccabum, adicies aquam, salem, anethum et aceti modicum, +dimidia coctura alligas fasciculum porri et coriandri, <span class = +"flag">et coquatur</span>. prope cocturam defritum mittis, coloras. +adicies in mortarium piper, cuminum, coriandrum, laseris radicem, +mentam, rutam, fricabis, suffundis acetum, adicies caryotam, ius de suo +sibi perfundis. reexinanies in eundem caccabum, amulo obligas, ius +perfundis et inferes. idem facies et in <span class = +"flag">psittaco</span>. +</td> +<td class = "app"> +fenicoptero. fenicopterum EV |<br> +eliberas EV, elixabis α, elixas <i>Hum</i> |<br> +et coquatur <i>Sch</i>, ut c. EV |<br> +psittato EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(235)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk6_ch6_rec2"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +assas avem, teres piper, ligusticum, apii semen, sesamum frictum, +petroselinum, mentam, cepam siccam, caryotam; melle, vino, liquamine, +aceto, oleo et defrito temperabis. +</td> +<td class = "app"> +cepã V, capem E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(236)</span> +<a name = "bk6_ch7">VII.</a> AVES OMNES NE LIQVESCANT: +cum plumis <span class = "flag">elixare</span> omnibus melius erit. +prius tamen exenterantur per guttur <span class = "flag">vel a navi +† as sublata</span>. +</td> +<td class = "app"> +elixare <i>Gi</i>, elixate EV, -to <i>Sch</i> |<br> +vel a navi (<i>sic Baseggio</i>) ac sub latera <i>Gi</i>, uel in abias +sublata EV, vel in ambigas sublatae <i>Hum; cf. p. <a href = +"#bk6_ch9_rec2">46, 10</a>. +<a href = "#bk6_ch9_rec5">24</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(237)</span> +<a name = "bk6_ch8">VIII.</a> <span class = "flag"><IN +ANSERE.></span> +<span class = "extended">Anserem elixum <span class = +"crossflag">calidum <span class = "flag">ex</span> iure frigido</span> +Apiciano</span>: +teres piper, ligusticum, coriandri semen, mentam, rutam, refundis <span +class = "flag">liquamen</span> et oleum modice, temperas. anserem elixum +ferventem sabano mundo <span class = "crossflag">exsiccabis</span>, ius +perfundis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +IN ANSERE <i>add. Vo</i> |<br> +ex <i>α, </i>et EV |<br> +liquãm V, -men <i>ex</i> -mine E<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">46</span> +<span class = "paren">(238)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk6_ch9">IX.</a> <span class = "flag"><IN +PVLLO.></span> +<a name = "bk6_ch9_rec1">1.</a> +<span class = "extended">In pullo elixo ius crudum</span>: +adicies in <span class = "flag">mortarium</span> anethi semen, mentam +siccam, laseris radicem, suffundis acetum, adicies caryotam, refundis +<span class = "flag">liquamen</span>, sinapis modicum et <span class = +"flag">oleo <et></span> defrito temperas et sic +mittis. +</td> +<td class = "app"> +IN PVLLO <i>add. Vo</i> |<br> +<i>fortasse ex <a href = "#bk7_ch6_rec13"><b>7</b> 6, 13</a>, praecepto +simillimo post</i> mortarium <i>addendum</i> piper <i>et v. 3</i> mel +<i>ante</i> liquamen |<br> +oleo et <i>Vo ex <b>7</b> 6, 13 p. <a href = "#bk7_ch6_rec13">52, +30</a></i>, oleum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(239)</span> +<span class = "flag">pullum anethatum</span> mellis <span class = +"flag">modico <et></span> liquamine temperabis. <span class = +"flag">levas</span> pullum coctum et sabano mundo siccas, caraxas et ius +scissuris infundis, ut <span class = "flag">combibat, et cum +combiberit</span>, assabis et suo sibi iure <span class = "flag">penitus +tangis</span>. <span class = "flag">pipere</span> aspersum +inferes. +</td> +<td class = "app"> +<i>a</i> pullum anetatum <i>novum praeceptum ordiuntur</i> EV, <i>vide +an recte; totum sic constituit Hum</i>: mittis <in> pullum +anetatum (<i>scil. ius ante descriptum</i>). <Aliter pullus>. +Mellis modice <i>eqs.</i> |<br> +modico et <i>Vo</i>, modice EV |<br> +levas <i>Sch</i>, lauas EV |<br> +conuiuat et cũ conuiuerit (uiuerit <i>om.</i> con E) +EV |<br> +penitus tangis <i>Vo</i>, pertangis <i>Hum</i>, pinnis tongis (ton_̵̅̅gis +E) EV |<br> +pipere E, pip V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(240)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk6_ch9_rec2"><span class = "extended">Pullum <span class = +"flag">Parthicum</span></span></a>: +pullum aperies <span class = "crossflag">a navi</span> et in quadrato +ornas. teres piper, ligusticum, carei modicum; <span class = +"flag">suffunde</span> liquamen; vino temperas. componis in Cumana +pullum et condituram super pullum facies. laser <span class = +"flag">[et] vivum in tepida</span> dissolvis, et in pullum mittis simul, +et coques. <span class = "flag">pipere</span> aspersum +inferes. +</td> +<td class = "app"> +particum E, partiũ V |<br> +suffunde <i>sic</i> EV |<br> +vivum <i>Vo</i>, et uinum EV <i>cf. p. <a href = "#bk6_ch4_rec4">44, +14</a></i> |<br> +in tepida <i>Baseggio</i>, interidas EV |<br> +piper EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(241)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk6_ch9_rec3"><span class = "extended">Pullum <span class = +"flag">oxyzomum</span></span></a>: +<span class = "flag">olei</span> acetabulum <span class = +"flag">maius</span>, <span class = "flag"><laseris> satis</span> +modice, liquaminis acetabulum <span class = "flag">minus</span>, aceti +acetabulum perquam <span class = "flag">minus</span>, piperis <span +class = "flag">scripulos</span> sex, <span class = "flag">petroselini +scripulum</span>, <span class = "flag">porri</span> fasciculum. +</td> +<td class = "app"> +oxizomum EV |<br> +olei V, oleum E |<br> +maiorem EV |<br> +laseris satis <i>Gi</i>, satis EV |<br> +minorem EV |<br> +scripulos E, -lis V |<br> +petrosilenum (-lin-E) EV |<br> +scriptulum EV |<br> +porros EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(242)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk6_ch9_rec4"><span class = "extended">Pullum <span class = +"flag">Numidicum</span></span></a>: +pullum curas, elixas, lavas, <span class = "flag">lasere ac pipere +<aspergis> et</span> assas. teres piper, cuminum, coriandri semen, +laseris radicem, rutam, caryotam, nucleos, suffundis acetum, mel, +liquamen et oleum, temperabis. cum ferbuerit, amulo obligas, pullum +perfundis, piper aspergis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +numidicum E, -dum V |<br> +lasere ac pipere aspergis et <i>Gi</i>, laseras piper et EV, lasere et +pipere aspersum <i>Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(243)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk6_ch9_rec5"><span class = "extended">Pullum <span class = +"flag">laseratum</span></span></a>: +pullum <span class = "flag">aperies a navi</span>, lavabis, ornabis et +<span class = "flag"><in></span> Cumana ponis. teres piper, +ligusticum, <span class = "flag">laser vivum</span>, +suffundis +<span class = "pagenum">47</span> +liquamen, vino et liquamine temperabis, et mittis <span class = +"flag">pullo</span>. coctus si fuerit, <span class = +"flag">pipere</span> aspersum inferes. +</td> +<td class = "app"> +laseratum E, rasseratum V |<br> +aperies a navi <i>Hum</i>, asperges anabi EV in P, <i>om.</i> +EV |<br> +laser uiuum <i>sic</i> EV, <i>cf. ad p. <a href = "#bk6_ch4_rec4">44, +14</a></i> |<br> +pullo <i>Sch</i>, pullum EV |<br> +piper EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(244)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk6_ch9_rec6"><span class = "extended">Pullum <span class = +"flag">paroptum</span></span></a>: +laseris modicum, piperis scripulos sex, olei acetabulum, liquaminis +acetabulum, petroselini modice. +</td> +<td class = "app"> +paroptum <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(245)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk6_ch9_rec7"><span class = "extended">Pullum elixum ex iure +suo</span></a>: +teres piper, cuminum, thymi modicum, feniculi semen, mentam, rutam, +laseris radicem, suffundis acetum, adicies caryotam et teres; melle, +aceto, liquamine et oleo temperabis <span class = "flag"><et in> +pullum</span> refrigeratum et <span class = "flag">siccatum +mittis</span>; quem perfusum inferes +</td> +<td class = "app"> +et α, ex EV et in <i>add. Vo</i> |<br> +<i>a</i> pullum <i>nova sectio orditur in</i> EV |<br> +siccatum mittis <i>Hum</i>, mittis siccatum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(246)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk6_ch9_rec8"><span class = "extended">Pullum elixum cum +cucurbitis elixis</span></a>: +iure supra scripto, addito <span class = "flag">sinapi, perfundis</span> +et inferes. +</td> +<td class = "app"> +sinape perfundis <i>Hum</i>, sinape piper fundis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(247)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk6_ch9_rec9"><span class = "extended">Pullum elixum cum +<span class = "flag">colocasiis</span> elixis</span></a>: +supra scripto iure perfundis et inferes. <span class = +"flag"><idem> facis et in elixum cum</span> olivis <span class = +"flag">columbadibus</span>.... +</td> +<td class = "app"> +cologasiis EV |<br> +idem facis <i>Vo</i>, facit EV |<br> +elixum cum <i>Hum</i>, elixam et in EV |<br> +columbadibus <i>Hum</i>, columbaribus (-bir E) EV; <i>post hoc verbum +lacunam indicavit Vo, deest praecepti initium cf. p. <a href = +"#bk6_ch9_rec14">48, 16</a>. +<a href = "#bk7_ch7_rec1">53, 10</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(248)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk6_ch9_rec10">non valde</a>, ita ut laxamentum habeat, ne +dissiliat dum coquitur in <span class = "flag">olla</span>, submissus in +sportella. cum bullierit, frequenter <span class = "flag">levas</span> +et ponis ne dissiliat. +</td> +<td class = "app"> +ollam <i>et</i> sportellam EV |<br> +levas <i>Sch</i>, lauas EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(249)</span> +<span class = "recnum">11</span> +<a name = "bk6_ch9_rec11"><span class = "extended">Pullus <span class = +"flag">Vardanus</span></span></a>: +pullum coques iure hoc: liquamine, oleo, vino, <span class = +"flag"><cui mittis></span> fasciculum porri, coriandri, <span +class = "flag">satureiae</span>. cum coctus fuerit, teres piper, +nucleos, <span class = "flag"><adicies liquaminis></span> cyathos +duos et ius de suo sibi suffundis et fasciculos proicies. <span class = +"flag">lacte</span> temperas, et reexinanies <span class = +"flag">mortarium</span> supra pullum, <span class = "flag">ut</span> +ferveat. obligas eundem albamentis ovorum <span class = +"flag">tritis</span>, ponis in lance et iure supra scripto perfundis. +hoc ius <span class = "flag">candidum</span> appellatur. +</td> +<td class = "app"> +uardanus EV, Varianus <i>Hum, cf. Sitz.-Ber. p. 34, 1</i> |<br> +cui mittis <i>add. Gi</i> |<br> +satureie P, -reia EV |<br> +adicies liquaminis <i>add. Gi</i> |<br> +lacte <i>Hum</i>, lac EV |<br> +mortarium <i>Sch</i>, inmortarium EV |<br> +ut EV, et <i>Sch</i> |<br> +tritis EV, tribus <i>Sch</i> |<br> +candidum V, <i>item, sed altera</i> d <i>a man. 2 in loco adraso</i> +E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(250)</span> +<span class = "recnum">12</span> +<a name = "bk6_ch9_rec12"><span class = "extended">Pullum <span class = +"flag">Frontonianum</span></span></a>: +pullum praedura, condies liquamine, oleo mixto, cui mittis fasciculum +anethi, porri, <span class = "flag">satureiae</span> et coriandri +viridis, et coques. ubi coctus fuerit, <span class = +"flag">levabis</span> eum, in lance defrito perunges, piper aspargis et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +frontonianum E<sup>2</sup>V, frotito- E<sup>1</sup> |<br> +satureie P, -reia EV |<br> +levabis <i>Hum</i>, lauabis EV, <i>item p. <a href = +"#bk6_ch9_rec13">48, 2</a>.</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(251)</span> +<span class = "recnum">13</span> +<a name = "bk6_ch9_rec13"><span class = "extended">Pullus +tractogalatus</span></a>: +pullum coques +<span class = "pagenum">48</span> +liquamine, <span class = "flag">oleo</span>, vino, cui mittis fasciculum +coriandri, cepam. deinde, cum coctus fuerit, <span class = +"crossflag">levabis</span> eum de iure suo et mittis in caccabum novum +lac et salem modicum, mel et <span class = "flag">aquae minimum</span>, +id est tertiam partem. ponis ad ignem lentum ut tepescat, tractum +confringis et mittis paulatim, assidue agitas, ne uratur. pullum illic +mittis integrum vel <span class = "flag">carptum</span>, versabis in +<span class = "flag">lancem</span>, perfundis ius tale: piper +ligusticum, origanum, suffundis mel et <span class = +"flag">defritum</span> modicum, et ius de suo sibi, temperas. in +caccabulo facies ut bulliat. cum bullierit, amulo obligas et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +oleo E, oleum V |<br> +aquę minimum E, aquã eminimum V, aquae eminam α |<br> +carptum <i>Hum</i>, cariotum EV |<br> +lancem <i>Brandt</i>, lance quem EV |<br> +defrito EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(252)</span> +<span class = "recnum">14</span> +<a name = "bk6_ch9_rec14"><span class = "extended">Pullus <span class = +"flag">farsilis</span></span></a>: +pullum <span class = "flag">sicuti liquaminatum</span> a cervice +expedies. teres piper, ligusticum, <span class = "flag">zingiber</span>, +<span class = "flag">pulpam</span> caesam, <span class = +"flag">alicam</span> elixam, teres cerebellum ex iure coctum, ova +confringis et <span class = "flag">commisces</span>, ut unum corpus +efficias. liquamine temperas et oleum modice mittis, piper integrum, +nucleos <span class = "flag">abundanter</span>. fac impensam et imples +pullum vel porcellum, ita ut laxamentum habeat. +<span class = "paren">(253)</span> +similiter in <span class = "flag">capo</span> facies. ossibus +eiectis +coques. +</td> +<td class = "app"> +farsilis <i>Hum</i>, fusilis EV |<br> +sicuti liquaminatum <i>Brandt</i>, sicut ilique cuminatũ EV, sic ne +aliquid in eo remaneat <i>Hum</i>, sic ut aliquae pulpae in eo remaneant +<i>Gi ex p. <a href = "#bk8_ch7_rec3">63, 27</a>; breviter</i> sicut +aliqui cuminatum <i>To; cf. p. 63, 27</i> |<br> +gingiber E, geng- V |<br> +pulpam P, pulpem EV |<br> +aliquam EV |<br> +commiscis EV |<br> +abundanter E, -tes V |<br> +capo α, capso EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(254)</span> +<span class = "recnum">15</span> +<a name = "bk6_ch9_rec15"><span class = "extended"><span class = +"flag">Pullus leucozomus</span></span></a>: +accipies pullum et ornas ut supra. aperies illum a <span class = +"flag">pectore</span>. accipiat aquam et oleum <span class = +"flag">Hispanum</span> abundans. agitatur ut ex se <span class = +"flag">amulet</span> et humorem consumat. postea, <span class = +"crossflag">cum</span> coctus fuerit, quodcumque <span class = +"flag">porro</span> remanserit inde <span class = "flag">levas</span>. +piper aspargis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +<i>titulum</i> Pullus leucozomus (leocozomus E, leocezumus V), <i>qui +in</i> EV <i>abiit post</i> |<br> +pectore, <i>suo loco restituit Baseggio</i> |<br> +spanum EV |<br> +amulet <i>Baseggio</i>, ambulet EV |<br> +porro P, porri EV |<br> +leuas V, leues E | +</td> +</tr> +</table> + + +<span class = "pagenum">49</span> +<h2><a name = "bk7">LIB. VII. POLYTELES</a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk7_ch1">I.</a> Vulvae steriles, callum, libelli, +coticulae et ungellae. <a href = "#bk7_ch2">II.</a> sumen. <a href += "#bk7_ch3">III.</a> ficatum. +<a href = "#bk7_ch4">IV.</a> ofellae. +<a href = "#bk7_ch5">V.</a> assaturae. <a href = +"#bk7_ch6">VI.</a> in elixam et in copadiis. <a href = +"#bk7_ch7">VII.</a> ventricula. +<a href = "#bk7_ch8">VIII.</a> <span +class = "crossflag">lumbuli et renes</span>. <a href = +"#bk7_ch9">IX.</a> perna. X. <a href = "#bk7_ch12">iocinera +sive pulmones.</a> XI. <a href = "#bk7_ch13">dulcia domestica et +melce.</a> XII. <a href = "#bk7_ch14">bulbi.</a> XIII. <a href += "#bk7_ch15">fungi farnei vel boleti.</a> XIV. <a href = +"#bk7_ch16">tubera.</a> XV. <a href = "#bk7_ch17">in colocasia.</a> +XVI. <a href = "#bk7_ch18">cocleas.</a> XVII. <a href = +"#bk7_ch19">ova.</a> +</div> + +<div class = "commentary"> +LIB. VII: Incipit eiusdem politeles liber VII (oct septimus +<i>sic</i> +V) EV, Politeles E <i>in indice librorum</i> | +<i>capitula:</i> | +I Vulua EV | +coticule E, cocticule (<i>altera</i> c <i>erasa</i>) +V | +ungell(a)e EV | +VIII Lumboli V, Lumbi E | +X iecinora V | +XV cola cassia E, cola casio V | +</div> + +<div class = "mynote"> +<i>See note at beginning of <a href = "#bk1">Bk. I</a>.</i><br> +<br> +<a href = "#bk7_ch10">X.</a> petasonem ex mysteis. +<a href = "#bk7_ch11">XI.</a> laridi coctura. +<a href = "#bk7_ch12">XII.</a> iecinora sive pulmones. +<a href = "#bk7_ch13">XIII.</a> dulcia domestica et melcae. +<a href = "#bk7_ch14">XIV.</a> bulbos. +<a href = "#bk7_ch15">XV.</a> fungi farnei vel boleti. +<a href = "#bk7_ch16">XVI.</a> tubera. +<a href = "#bk7_ch17">XVII.</a> in colocasio. +<a href = "#bk7_ch18">XVIII.</a> cocleas. +<a href = "#bk7_ch19">XIX.</a> ova. +</div> + +<table summary = "book 7"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(258)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch1">I.</a> VVLVAE STERILES, CALLVM, LIBELLI, <span class += "flag">COTICVLAE</span> +ET <span class = "flag">VNGELLAE</span>.<br> +<a name = "bk7_ch1_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Vulvae steriles</span>: +lasere <span class = "flag">Cyrenaico vel Parthico</span>, aceto et +liquamine temperato appones. +</td> +<td class = "app"> +coticule E, co///ticule (<i>erasa</i> c <i>vel</i> t) +V |<br> +ungellae E, ungulae V |<br> +laser (lasare <i>Sch</i>) uuluas et apices politeles liber VII +cirenaicum <i>sic</i> EV, <i>in</i> E <i>verba</i> uuluas—VII +<i>expuncta sunt</i> |<br> +cirenaicum uel parthicum (particũ V) EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch1_rec2"><span class = "extended">In vulva</span> <span +class = "flag">[et] <span class = "extended">sterili</span></span></a>: +piper, apii semen, <span class = "flag">mentam</span> +siccam, laseris radicem, mel, acetum et liquamen. +</td> +<td class = "app"> +et sterile EV |<br> +mentẹm (a <i>supra</i> ẹ) E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk7_ch1_rec3"><span class = "extended">Vulvae</span> <span +class = "flag">[et] <span class = "extended">steriles</span></span></a>: +<span class = "flag">pipere et</span> liquamine, <span class = +"flag">cum lasere</span> Parthico apponis. +</td> +<td class = "app"> +et steriles EV |<br> +piper et EV |<br> +cum E, <i>om.</i> V |<br> +lasere E, laceri V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk7_ch1_rec4"><span class = "extended">Vulvae <span class = +"flag">steriles</span></span></a>: +<span class = "flag">pipere</span>, liquamine et condito modico +apponis. +</td> +<td class = "app"> +steriles V, ẹṭ steriles E |<br> +pipere E, pip V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(259)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk7_ch1_rec5"><span class = "extended">Callum, <span class = +"flag">libelli</span>, +<span class = "flag">coticulae</span>, <span class = +"flag">ungellae</span></span></a>: +<span class = "flag">cum pipere</span>, liquamine, +lasere apponis. +</td> +<td class = "app"> +libelli <i>sic</i> EV <i>hic et in indice: ferculum potest a forma +convoluta nomen habuisse</i> |<br> +coticulae E, cocticule V, <i>videtur forma vulgaris pro</i> +costiculae |<br> +ungelle EV |<br> +cum pipere E, pip V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(260)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk7_ch1_rec6"><span class = "extended">Vulvam ut tostam +<span class = "flag">facias</span></span></a>, +in cantabro involve et postea in <span class = "flag">muriam</span> +mitte et sic coque. +</td> +<td class = "app"> +facias α facies EV <i>cf. p. <a href = "#bk7_ch7_rec2">53, +16</a></i> |<br> +muria EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(261)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch2">II.</a> SVMEN. +<a name = "bk7_ch2_rec1">1.</a> +Sumen elixas, de cannis surclas, sale aspargis et in furnum mittis vel +in <span class = "flag">craticulam</span>. subassas. teres piper, +ligusticum, liquamen, mero et passo +<span class = "flag"><temperabis></span>. +amulo obligas et sumen perfundis. +</td> +<td class = "app"> +craticulam E, grat- V, <i>item p. <a href = "#bk7_ch3_rec2">50, 3</a> et +saepius</i> |<br> +temperabis <i>add. Gi</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(262)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch2_rec2"><span class = "extended">Sumen +plenum</span></a>: +teritur piper, careum, <span class = "flag">echinus</span> salsus. <span +class = "flag">consuitur</span> et sic coquitur. manducatur <span class += "flag">cum allece <et> sinapi</span>. +</td> +<td class = "app"> +hecinus EV |<br> +consuitur <i>Hum</i>, quo suitur EV |<br> +cummaleco (cũma- V) sinape EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(263)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch3">III.</a> FICATVM. +<a name = "bk7_ch3_rec1">1.</a> +<span class = "extended">In ficato oenogarum</span>: +piper, <span class = "flag">thymum</span>, ligusticum, liquamen, vinum +modice, oleum. +</td> +<td class = "app"> +timũ V, timu E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(264)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch3_rec2"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +<span class = "pagenum">50</span> +ficatum praecidis <span class = "flag">ad</span> cannam, infundis in +liquamine. <span class = "flag"><teres></span> piper, ligusticum, +bacas lauri duas. involves in <span class = "flag">omento</span> et in +<span class = "crossflag">craticula</span> assas et inferes. +</td> +<td class = "app"> +ad V, ut E <i>cf. p. <a href = "#bk5_ch1_rec1">35, 24</a></i> ad +trullam |<br> +teres <i>add. Gi</i> |<br> +aucmento <i>sic</i> EV; <i>cf.</i> omento <i>p. <a href = +"#bk3_ch20_rec7">22, 8</a>. +<a href = "#bk7_ch8_rec1">53, 22</a>. +<a href = "#bk7_ch16_rec2">57, 4</a> Athen. 3, p. 106E</i> +τῷ καλουμένῳ ἐπίπλῳ | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(265)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch4">IV.</a> OFELLAE. +<a name = "bk7_ch4_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ofellas <span class = "flag">Ostienses</span></span>: +<span class = "flag">[in ofillam] designas</span> ofellas in cute, ita +ut cutis sic remaneat. teres piper, ligusticum, anethum, cuminum, <span +class = "flag">silfium</span>, bacam lauri unam, suffundis liquamen, +fricas, in angularem refundis simul cum <span class = +"flag">ofellis</span>. ubi <span class = "flag">requieverint</span> in +condimentis biduo vel triduo, <span class = "flag">promis</span>, +surclas decussatim, et in furnum mittis. cum coxeris, ofellas, quas +designaveras, separabis et teres piper, ligusticum, suffundis liquamen +et passum modicum, ut dulce fiat. cum ferbuerit, ius amulo obligas. +ofellas satias et inferes. +</td> +<td class = "app"> +ostienses <i>Hum</i>, otienses EV |<br> +in ofillam EV, <i>del. Baseggio; cave legas</i> in ovilla |<br> +designas <i>Hum</i>, -ans EV |<br> +silfium <i>sic</i> EV |<br> +obellis EV |<br> +requieuerint P, -rit EV |<br> +promis <i>Sch</i>, ponis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(266)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch4_rec2"><span class = "extended">Ofellas +Apicianas</span></a>: +ofellas exossas, in rotundum complicas, surclas, ad furnum admoves. +postea praeduras, levas <span class = "flag">et, <ut></span> +humorem <span class = "flag">exspuant</span>, in craticula igni lento +exsiccabis, ita ne <span class = "flag">urantur</span>. teres piper, +ligusticum, <span class = "flag">cyperi</span>, cuminum; <span class = +"flag">liquamine et</span> passo temperabis. cum hoc iure <span class = +"flag">ofellas</span> in caccabum mittis. cum coctae fuerint, levas et +siccas, sine iure, <span class = "flag">pipere</span> asperso, et +inferes. si pingues fuerint, cum surclas, tollis cutem, <span class = +"flag">potes</span> et de abdomine huiusmodi ofellas +facere. +</td> +<td class = "app"> +et ut <i>Gi</i>, et EV, ut α |<br> +exspuant <i>Tor</i>, -at EV |<br> +urantur <i>Hum</i>, uratur EV |<br> +ciperis EV |<br> +liquamen et EV |<br> +ouellas EV |<br> +piper EV |<br> +potes α, potest EV; <i>cf. p. <a href = "#bk6_ch2_rec2">43, +1</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(267)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk7_ch4_rec3"><span class = "extended"><span class = +"flag">Ofellae aprugineo</span> more</span></a>: +ex oleo <span class = "flag"><et></span> liquamine condiuntur, et +mittitur eis condimentum, cum coctae fuerint. et super adicitur his, cum +in foco sunt, conditura, et <span class = "crossflag">denuo</span> +bulliunt. piper tritum, condimentum, mel, liquamen, amulum, cum iam +bulliunt. et sine liquamine et oleo elixantur, coquuntur et sic <span +class = "flag">pipere</span> perfunduntur. <span class = +"flag"><mittis></span> ius supra scriptum, et sic +bulliunt. +</td> +<td class = "app"> +Ofelle aprogeneo EV |<br> +et <i>add. Gi</i> |<br> +piper EV |<br> +mittis <i>add. Vo</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(268)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk7_ch4_rec4"><span class = "extended">Aliter +ofellae</span></a>: +recte friguntur ut paene <span class = "flag">assae</span> reddantur. +Liquaminis <span class = "flag">sumis cyathum</span>, aquae cyathum, +aceti cyasothum, olei cyathum. simul <span class = "flag">mixtis</span> +et immissis in patellam +<span class = "pagenum">51</span> +fictilem, frigis et inferes.<br> +<span class = "paren">(269)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk7_ch4_rec5"><span class = "extended">Aliter +ofellas</span></a>: +in sartagine abundanti oenogaro. piper asparges et inferes.<br> +<span class = "recnum">6</span> +<span class = "extended">Aliter ofellas</span>: +ofellae prius sale et cumino infusae in aquam recte friguntur. +</td> +<td class = "app"> +assae <i>Tor</i>, reddantur <i>Hum</i>, asso (ossa E) rodantur +EV |<br> +sumis cyathum <i>Hum</i>, summi ciato EV |<br> +aquae ciatum V, aquae E |<br> +mixtis α, mixti EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(271)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch5">V.</a> ASSATVRAE. +<a name = "bk7_ch5_rec1">1.</a> +<span class = "extended"><ins class = "edcorr" +title = "see Addenda et Corrigenda">Assaturam</ins></span>: +assam a furno simplicum <span class = "flag">salis plurimo +conspersam</span> cum melle inferes. +</td> +<td class = "app"> +salis plurimi EV, sale plurimo <i>Tor</i> |<br> +consp̣sam V, -sa E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(272)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch5_rec2"><span class = "extended">Aliter +assaturas</span></a>: +<span class = "flag">petroselini</span> scripulos VI, <span class = +"flag">asareos</span> scripulos VI, <span class = "flag">zingiberis</span> +scripulos VI, lauri bacas V, condimenti <span class = +"flag"><satis></span>, laseris <span class = "flag">radicis</span> +scripulos VI, origani scripulos VI, cyperis scripulos VI, costi modice, +pyrethri scripulos III, apii seminis scripulos VI, piperis scripulos +XII, liquaminis et olei quod sufficit. +</td> +<td class = "app"> +petrosilene EV |<br> +asareos <i>Gi, cf. <a href = "#bk7_ch5_rec4">l. 19</a></i> laser EV, +laseris P |<br> +ging- EV |<br> +satis <i>ex. gr. add. Vo</i> |<br> +radicem EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(273)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk7_ch5_rec3"><span class = "extended">Aliter +assaturas</span></a>: +myrtae siccae bacam <span class = "flag">exenteratam</span> cum <span +class = "flag">cumino</span>, pipere, <span class = "flag">melle, +liquamine</span>, defrito et oleo teres, et fervefactum amulas. carnem +elixam sale subassatam perfundis, piper aspargis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +extenteratum EV |<br> +cumino V, -ne E |<br> +mel liquamen EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(274)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk7_ch5_rec4"><span class = "extended">Aliter +assaturas</span></a>: +piperis scripulos VI, <span class = "flag">ligustici</span> scripulos +VI, <span class = "flag">petroselini</span> scripulos VI, apii <span +class = "flag">seminis</span> scripulos VI, anethi scripulos VI, laseris +<span class = "flag">radicis</span> scripulos VI, <span class = +"crossflag">asareos</span> scripulos VI, <span class = +"flag">pyrethri</span> modice, cyperis scripulos VI, carei scripulos VI, +<span class = "flag">cumini</span> scripulos VI, <span class = +"flag">zingiberis</span> scripulos VI, liquaminis <span class = +"flag">heminam, olei</span> acetabulum. +</td> +<td class = "app"> +ligusticũ EV |<br> +petrosileni E, -num V |<br> +seminis E, semen V |<br> +radicem EV |<br> +piretri E, peretri V |<br> +cuminis E |<br> +ging- E, geng- V |<br> +ọḷẹị eminam olei V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(275)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk7_ch5_rec5"><span class = "extended">Assaturas in +collari</span></a>: +<span class = "flag">elixatur</span> et infunditur in fretali piper, +condimentum, mel, liquamen, et <span class = "flag">attorretur</span> in +clibano quousque coquatur. elixum vero collare, si voles, sine conditura +assas, et <span class = "flag">siccum</span> calidum +perfundis. +</td> +<td class = "app"> +elixaṇtur E |<br> +attorretur <i>Hum</i>, atteritur EV |<br> +siccum EV, <i>cf. p. <a href = "#bk6_ch8">45, 32</a></i>, sucum +P | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(276)</span> +<a name = "bk7_ch6">VI.</a> <span class = "flag">IN ELIXAM ET +COPADIA</span>. +<a name = "bk7_ch6_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ius in elixam, omnem</span>: +piper, ligusticum, origanum, rutam, <span class = "flag">silfium</span>, +cepam siccam, vinum, caroenum, mel, acetum, olei modicum. <span class = +"flag">persiccatam</span> et sabano expressam elixam +perfundis. +</td> +<td class = "app"> +IN ELIXAM ET COPADIA EV <i>hic, cf. index</i> |<br> +silfium <i>sic</i> EV |<br> +persiccatam <i>Hum</i>, -tum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(277)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch6_rec2"><span class = "extended">Ius in +elixam</span></a>: +piper, <span class = "flag">petroselinum</span>, liquamen, acetum, +caryotam, <span class = "flag">cepulam</span>, olei modicum. perfundis +calido iure. +</td> +<td class = "app"> +petrosilenem EV |<br> +cepullam EV, <i>item p. <a href = "#bk7_ch6_rec5">52, 7</a>; cf. p. <a +href = "#bk8_ch1_rec7">58, 27</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">52</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk7_ch6_rec3"><span class = "extended">Ius in +elixam</span></a>: +teres piper, rutam aridam, feniculi semen, cepam, caryotam, liquamen et +oleum. +</td> +<td> +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(278)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk7_ch6_rec4"><span class = "extended">Ius candidum in +elixam</span></a>: +piper, liquamen, vinum, rutam, cepam nucleos, conditum, modicum de +buccellis maceratis unde stringat, oleum. cum <span class = +"flag">coxerit</span>, ius perfundis. +</td> +<td class = "app"> +coxerit <i>scil. elixa</i> EV, -is ς | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(279)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk7_ch6_rec5"><span class = "extended">Aliter ius candidum in +elixam</span></a>: +piper, careum, ligusticum, thymum, origanum, <span class = +"crossflag">cepulam</span>, dactylum, mel, acetum, liquamen, +oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(280)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk7_ch6_rec6"><span class = "extended">In copadiis ius +album</span></a>: +piper, cuminum, ligusticum, rutae semen, <span class = +"flag">Damascena</span>. infundis vinum, oenomeli et aceto temperabis. +<span class = "flag"><agitabis></span> thymo et <span class = +"flag">origano</span>. +</td> +<td class = "app"> +damascenas EV |<br> +agitabis <i>add. Hum</i> |<br> +origano E, pri- V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(281)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk7_ch6_rec7"><span class = "extended">Aliter ius candidum in +copadiis</span></a>: +piper, thymum, cuminum, apii semen, feniculum, <span class = +"flag">mentam</span>, bacam myrtae, uvam passam mulso temperas. agitabis +ramo satureiae. +</td> +<td class = "app"> +mentam EV, rutam ς | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(282)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk7_ch6_rec8"><span class = "extended">Ius in +copadiis</span></a>: +piper, ligusticum, <span class = "flag">careum</span>, mentam, <span +class = "flag">nardostachyum</span>, folium, ovi vitellum, mel, mulsam, +acetum, liquamen et oleum. agitabis <span class = "flag">satureia</span> +et porro, <span class = "flag">amulabis</span>. +</td> +<td class = "app"> +careo EV |<br> +nardostacium EV |<br> +satureiã V |<br> +amulauis EV, amula ius ς | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(283)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk7_ch6_rec9"><span class = "extended">Ius album in +copadiis</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, apii semen, thymum, nucleos infusos, nuces +infusas et purgatas, mel, acetum, liquamen et oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(284)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk7_ch6_rec10"><span class = "extended">Ius in +copadiis</span></a>: +piper, apii semen, careum, satureiam, <span class = "flag">cneci</span> +flos, cepulam, amygdala tosta, caryotam, liquamen, oleum, sinapis +modicum. defrito coloras. +</td> +<td class = "app"> +cneci (cnechi V) flos EV, cneci flores <i>Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(285)</span> +<span class = "recnum">11</span> +<a name = "bk7_ch6_rec11"><span class = "extended">Ius in +copadiis</span></a>: +piper, ligusticum, <span class = "flag">petroselinum</span>, cepulam, +amygdala tosta, dactylum, mel, acetum, liquamen, defritum, +oleum. +</td> +<td class = "app"> +petrosilenem EV, <i>item <a href = "#bk7_ch6_rec12">25</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(286)</span> +<span class = "recnum">12</span> +<a name = "bk7_ch6_rec12"><span class = "extended">Ius in +copadiis</span></a>: +ova dura <span class = "flag">concidis</span>, piper, cuminum, <span +class = "crossflag">petroselinum</span>, porrum coctum, <span class = +"flag">myrtae</span> bacas, plusculum mel, acetum, liquamen, +oleum. +</td> +<td class = "app"> +concidis <i>Sch</i>, incidis EV <i>cf. p. <a href = "#bk7_ch8_rec1">53, +1. 20</a></i> |<br> +myrte (mirte V) uacas (aacas E) EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(287)</span> +<span class = "recnum">13</span> +<a name = "bk7_ch6_rec13"><span class = "extended"><span class = +"flag"><Ius></span> in <span class = "flag">elixam +anethatum</span> crudum</span></a>: +piper, anethi semen, mentam siccam, laseris radicem, suffundis acetum. +adicies caryotam, mel, liquamen, sinapis modicum, defrito <span class = +"flag"><et></span> <span class = "crossflag">oleo</span> +temperabis. <span class = "flag">et hoc</span> in collari +porcino. +</td> +<td class = "app"> +Ius P, <i>om.</i> EV |<br> +elixã V, elixum E |<br> +<i>praeceptum simillimum <a href = "#bk6_ch9_rec1"><b>6</b> 9, +1</a></i> |<br> +anethatum <i>Tor</i>, anetatam EV |<br> +et <i>add. Gi</i> |<br> +<i>an</i> <bene uteris> et hoc <i>vel simile? cf. p. <a href = +"#bk8_ch1_rec3">58, 12</a>. +<a href = "#bk8_ch2_rec2">59, 24</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(288)</span> +<span class = "recnum">14</span> +<a name = "bk7_ch6_rec14"><span class = "extended">Ius in elixam +allecatum</span></a>: +piper, ligusticum, careum, apii semen, thymum, cepulam, dactylum, <span +class = "flag">allecem</span> colatum; +<span class = "pagenum">53</span> +melle et <span class = "flag">vino</span> temperas; apium viridem <span +class = "flag">concisum</span> super aspargis, oleum mittis et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +alecatum <i>Hum</i>, allegatam (-lig- V) EV careo EV |<br> +uino E, uinũ V |<br> +concisum <i>Sch</i>, incisum EV <i>cf. p. <a href = "#bk7_ch6_rec12">52, +25</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(289)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch7">VII.</a> VENTRICVLA. +<a name = "bk7_ch7_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ventrem porcinum</span> +bene exinanies, aceto et sale, postea aqua lavas, et sic <span class = +"flag">hac impensa</span> imples: pulpam porcinam <span class = +"flag">tunsam</span> tritam, ita ut <span class = "flag">enervata</span> +commisceas cerebella tria et ova cruda, cui nucleos infundis et piper +integrum mittis et hoc iure temperas. teres piper, ligusticum, <span +class = "flag">silfium</span>, anesum, <span class = +"flag">zingiber</span>, rutae modicum, liquamen optimum et olei modicum. +reples <span class = "flag">aquaticulum</span> sic ut <span class = +"crossflag">laxamentum habeat</span>, ne dissiliat in coctura. surclas, +<span class = "flag">amulas</span> et in ollam bullientem summittis. +levas et pungis acu, ne crepet <span class = "flag">cum ad</span> +dimidias <span class = "flag">coctus</span> fuerit, levas et ad fumum +suspendis ut <span class = "flag">coloretur</span>. et <span class = +"crossflag">denuo</span> eum perelixabis, ut coqui possit, deinde +liquamine, mero, oleo modico <span class = "flag"><temperabis></span> +<span class = "paren">(290)</span> +et cultello aperies et <span class = "flag">cum</span> liquamine et +ligustico apponis. +</td> +<td class = "app"> +hac inpensa <i>Tor</i>, hanc inpensam EV |<br> +tunsa (tonsa V) trita EV |<br> +eneruiata EV |<br> +silfium <i>sic</i> EV |<br> +ging- E, geng- V |<br> +aqualiculum <i>Tor</i>, aqualicum EV |<br> +amulas <i>Hum</i>, ambas EV |<br> +cum ad <i>Hum</i>, qua EV |<br> +coctus <i>Tor</i>, coctum EV |<br> +coloretur (o <i>altera corr. in</i> e) V, coleretur E |<br> +temperabis <i>add. Gi</i> |<br> +cum ς, eum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(291)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch7_rec2"><span class = "extended">Ventrem ut tostum +facias</span></a>, +in cantabro involve, postea in muriam <span class = "flag">mittis</span> +et sic coque. +</td> +<td class = "app"> +mittis EV, <i>cf. p. <a href = "#bk7_ch1_rec6">49, 12</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(292)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch8">VIII.</a> <span class = "flag">LVMBI ET +RENES</span>. +<a name = "bk7_ch8_rec1"><span class = "extended">Lumbuli assi ita +fiunt</span></a>: +aperiuntur in duas partes ita ut expansi sint, et aspergitur eis piper +tritum, nuclei et coriandrum <span class = "crossflag">concisum</span>, +minutatim factum et semen feniculi tritum. deinde <span class = +"flag">lumbuli recluduntur [assi]</span> et <span class = +"crossflag">consuuntur</span> et involvuntur <span class = +"crossflag">omento</span> et sic praedurantur in oleo et liquamine, inde +assantur in clibano vel craticula. +</td> +<td class = "app"> +Lumbi et renes <i>sic</i> EV <i>hic; cf. <a href = "#bk7">cap. +VIII</a></i> |<br> +lumbuli recluduntur E, lumbolis ecluduntur V |<br> +assi EV, <i>del. Gi</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(293)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch9">IX.</a> PERNA. +<a name = "bk7_ch9_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Pernam</span>, +ubi eam cum Caricis plurimis elixaveris et tribus lauri foliis, detracta +cute <span class = "flag">tessellatim</span> <span class = +"flag">incides</span> et melle complebis. deinde farinam oleo subactam +<span class = "flag">contexes</span> et ei <span class = +"flag">corium</span> reddis. <span class = "flag">et</span>, cum farina +cocta fuerit, eximas furno <span class = "flag">et ut est +inferes</span>. +</td> +<td class = "app"> +tessellatim <i>Tor</i>, tessellam EV |<br> +incidis EV |<br> +contexes <i>Sch ex p. <a href = "#bk6_ch5_rec6">45, 10</a></i>, conteres +EV |<br> +coreum EV |<br> +et <i>Hum</i>, ut EV |<br> +et ut est et feres E, ut est et inferes V | +caroeno P, -ni EV |<br> +si cum <i>Baseggio</i>, sicut EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(294)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch9_rec2"><span class = "extended">Pernae +cocturam</span></a>: +ex aqua cum Caricis cocta simpliciter, ut solet, inlata +<span class = "pagenum">54</span> +cum buccellis, caroeno vel condito. melius, si cum musteis. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(295)</span> +<a name = "bk7_ch10">X.</a> PETASONEM EX MVSTEIS: +petasonem elixas cum <span class = "flag">bilibri</span> hordei et <span +class = "flag">Caricis</span> XXV. cum elixatus fuerit, <span class = +"flag">decarnas</span> et <span class = "flag">arvillam</span> illius +candenti vatillo uris et melle contingis. quod melius, missum in furnum, +melle obligas. cum coloraverit, mittis in caccabum passum, piper, +fasciculum rutae, merum, temperas. cum fuerit temperatum, dimidium in +petasonem <span class = "flag">profundis</span> et <span class = +"flag">alia parte</span> piperati buccellas musteorum <span class = +"flag">factas</span> perfundis. cum <span class = "flag">sorbuerint</span>, +quod mustei <span class = "flag">recusaverint</span>, petasoni +refundis. +</td> +<td class = "app"> +bilibre EV |<br> +caricis E, cacis V |<br> +decarnas EV, decorias <i>Sch</i> ς |<br> +aruillam <i>Baseggio</i>, armillam EV |<br> +profundis <i>Hum</i>, perf- EV |<br> +alia parte <i>Hum</i>, aliam partem EV |<br> +factas P, fractas EV |<br> +sorbuerint <i>Gi</i>, -rit EV |<br> +recusaverint <i>Hum</i>, -rit EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(296)</span> +<a name = "bk7_ch11">XI.</a> LARIDI COCTVRA: +Tectum aqua cum multo anetho coques, oleum modicum <span class = +"flag">destillabis</span> et modicum salis. +</td> +<td class = "app"> +distillabis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(297)</span> +<a name = "bk7_ch12">XII.</a> <span class = "flag">IECINORA SIVE +PVLMONES</span>. +<a name = "bk7_ch12_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Iecinera haedina vel <span class = +"flag">agnina</span> sic coques</span>: +aquam mulsam facies, <span class = "flag">et ova <et></span> +partem lactis <span class = "flag">admisces</span> eis ut incisa +iecinera +sorbeant. coques <span class = "flag">ex</span> oenogaro, <span class = +"flag">pipere</span> asperso, et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Iecinora (-era E<sup>1</sup>) siue pulmones EV, <i>sed in</i> E +<i>adscriptum ante v. 12, signis huc relegatum </i> |<br> +agnina ς, agmina EV |<br> +et ova et <i>Gi</i>, et oua EV |<br> +admiscis EV |<br> +ex <i>Brandt</i>, et EV |<br> +piper EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(298)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch12_rec2"><span class = "extended">Aliter <span class = +"flag">[iecinera]</span> in pulmonibus</span></a>: +ex lacte lavas pulmones et colas quod capere possunt, et <span class = +"flag">confringis</span> ova <span class = "flag">duo</span> cruda, +salis grana pauca, mellis ligulam, et simul <span class = +"flag">commisces</span> et imples pulmones.<br> +<span class = "paren">(299)</span> +elixas et concidis. teres piper, suffundis liquamen, passum, merum. +pulmones <span class = "flag">confringis</span> et hoc oenogaro +perfundis. +</td> +<td class = "app"> +iecinera EV, <i>del. Hum</i> |<br> +confringis <i>Sch</i>, infringis EV; <i>cf. p. <a href = +"#bk4_ch2_rec12">25, 21</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec14">26, 26</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec15">27, 1</a> al.</i> |<br> +dua V, dura E |<br> +conmiscis EV |<br> +confringis EV, conpungis <i>Sch ex p. <a href = "#bk7_ch13_rec2">55, +2</a>. +<a href = "#bk7_ch16_rec2">57, 3</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(300)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch13">XIII.</a> DVLCIA DOMESTICA <span class = "flag">ET +MELCAE</span>. +<a name = "bk7_ch13_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Dulcia domestica</span>: +palmulas vel dactylos <span class = "flag">excepto</span> semine, nuce +vel nucleis <span class = "flag">vel pipere trito</span> infercies. +<span class = "flag">sale</span> foris contingis, frigis in melle cocto, +et inferes. +</td> +<td class = "app"> +et melce EV <i>hic et in indice</i>, ex melle <i>Hum. at cf. ad p. <a +href = "#bk7_ch13_rec9">55, 26</a></i> |<br> +excoepto P, et cepto EV, <i>an</i> exempto? |<br> +vel pipere trito <i>Hum</i>, uel piper tritum EV |<br> +sale <i>Hum</i>, sales EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(301)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch13_rec2"><span class = "extended">Aliter +dulcia</span></a>: +musteos Afros optimos rades et in lacte infundis. cum biberint, in +<span class = "pagenum">55</span> +furnum mittis, ne arescant, modice. eximes eos calidos, melle perfundis, +<span class = "crossflag">compungis</span> ut bibant piper aspergis et +inferes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(302)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk7_ch13_rec3"><span class = "extended">Aliter +dulcia</span></a>: +siligineos rasos frangis, et buccellas maiores facies. in lacte +infundis, frigis, <span class = "flag">ex [in]</span> oleo, mel +superfundis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +ex <i>Vo</i>, et in EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(303)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk7_ch13_rec4"><span class = "extended"><span class = +"flag"><Aliter></span> dulcia</span></a>: +<span class = "flag">piperato</span> mittis mel, merum, passum, rutam. +eo mittis nucleos, nuces, alicam elixatam. concisas nuces <span class = +"flag">Abellanas</span> tostas adicies, et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Aliter <i>add. Gi</i> |<br> +piperato <i>(cf. p. <a href = "#bk3_ch14">20, 15</a>) Sch</i>, piperata +EV |<br> +auellanas EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(304)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk7_ch13_rec5"><span class = "extended">Aliter +dulcia</span></a>: +piper, nucleos, mel, rutam et passum teres, cum lacte et <span class = +"flag">tracta coques</span>. <span class = "flag">coagulum</span> coque +cum modicis ovis. perfusum melle, aspersum <span class = +"flag"><pipere></span> inferes. +</td> +<td class = "app"> +<i>tractam</i> EV |<br> +coques EV, coges <i>Sch</i> |<br> +coagulum EV, coagulatum <i>Hum</i> |<br> +pipere <i>add. Baseggio</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(305)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk7_ch13_rec6"><span class = "extended">Aliter +dulcia</span></a>: +accipies similam, <span class = "flag">coques [et]</span> in <span class += "flag">aqua calida</span>, ita ut <span class = "flag">durissimam +pultem facias</span>, deinde in patellam expandis. cum refrixerit, +concidis quasi <span class = "flag"><ad></span> dulcia et frigis +in oleo optimo. levas, perfundis mel, piper aspergis et inferes. melius +feceris, si lac pro <span class = "flag">aqua</span> +miseris. +</td> +<td class = "app"> +coques et E<sup>1</sup>V, et <i>del</i> E<sup>2</sup> |<br> +aqua calida E, aquã calidã V |<br> +durissimam pultem facias E, durissima pulte facies V |<br> +ad <i>add. Sch cf. <a href = "#bk7_ch13_rec7">v. 17</a>. p. <a href = +"#bk5_ch1_rec1">35, <ins class = "mycorr" title = +"text reads ‘25’">24</ins></a>. +<a href = "#bk5_ch1_rec4">36, <ins class = "mycorr" title = +"text reads ‘15’">10</ins></a></i> |<br> +aquam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(306)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk7_ch13_rec7"><span class = "extended"><span class = +"flag">Tyropatinam</span></span></a>: +accipies lac, quod <span class = "flag">adversus</span> patinam +aestimabis, temperabis lac cum melle quasi <span class = +"crossflag">ad</span> lactantia, ova quinque ad sextarium mittis, si ad +<span class = "flag">heminam</span>, ova tria. in lacte dissolvis ita ut +unum corpus facias, in <span class = "flag">Cumana colas</span> et igni +lento coques. cum duxerit ad se, piper aspargis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +tiropatinam EV |<br> +aduersus V, aduersus quod E; quod adversus <i>Vo, potest enim</i> quod +<i>in archetypo supra scriptum fuisse</i> |<br> +eminam E, imina V |<br> +cumana <i>Hum</i>, cuminata EV |<br> +colas EV, collocas <i>Sch</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(307)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk7_ch13_rec8"><span class = "extended">Ova <span class = +"flag">spongia</span> ex lacte</span></a>: +ova quattuor, lactis heminam, olei unciam in se dissolvis, ita ut unum +corpus facias. in patellam subtilem adicies olei modicum, facies ut +bulliat, et adicies impensam <span class = "flag">quam parasti</span>. +una parte cum fuerit coctum, in disco vertes, melle perfundis, piper +aspargis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +sfongia V, sfhongia E |<br> +quam parasti E, cõparasti (quã <i>ss.</i> V<sup>3</sup>) +V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(308)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk7_ch13_rec9"><span class = "extended"><span class = +"flag">Melca</span></span></a>. +... stum <span class = "flag">pipere et liquamine</span>, vel sale, oleo +et coriandro. +</td> +<td class = "app"> +Mel castum EV <i>corrupte</i>; Melca. lac acidum <i>Sch; cf. Janko, +Glotta II 38 ss.</i> |<br> +<i>praeceptum totum valde decurtatum, cf. Paxamos in Geopon. 18, 21, +Colum. 12, 8, nisi breviter dixit</i> Melcas: cum (<i>Brandt</i>) |<br> +pipere et liquamine E, pip et liquam̃ V |<br> +uel EV, mel <i>Sch</i> cum P | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">56</span> +<span class = "paren">(309)</span> +<a name = "bk7_ch14">XIV.</a> BVLBOS. +<a name = "bk7_ch14_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Bulbos</span> +<span class = "flag">oleo</span>, liquamine, aceto <span class = +"flag">inferes</span>, modico <span class = "flag">cumino</span> +asperso. +</td> +<td class = "app"> +oleo E, olei V |<br> +inferes E, -re V |<br> +cumino E<sup>2</sup>V, cumuino E<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch14_rec2"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +bulbos <span class = "flag">tundes atque</span> ex aqua coques, deinde +oleo frigis. ius sic facies: thymum, puleium, piper, origanum, mel, +acetum modice et si <span class = "flag">placet, et</span> modice +liquamen. piper aspargis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +tundis EV, tondes <i>Gi</i> |<br> +atque <i>Hum</i>, a quo EV, aqua α |<br> +placet et EV, placet <i>Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(310)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk7_ch14_rec3"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +bulbos <span class = "flag">elixas</span> in <span class = +"flag">pultarium</span> +pressos, mittis thymum, +origanum, mel, acetum, defritum, <span class = "flag">caryotam</span>, +liquamen et oleum modice. piper aspargis et inferes.<br> +<span class = "paren">(311)</span> +[Varro: ‘<span class = "flag">si quid</span> de <span class = +"flag">bulbis</span>, <span class = "flag">dixi</span>: "<span class = +"flag">in aqua</span>, qui Veneris <span class = "flag">ostium</span> +quaerunt", deinde <span class = "flag">ut</span> legitimis nuptiis in +cena ponuntur, sed et cum nucleis pineis aut cum erucae <span class = +"flag">suco</span> et pipere’]. +</td> +<td class = "app"> +elixas <i>Sch</i>, -xos EV |<br> +pulturium E, -orium V |<br> +caroetam EV |<br> +liquamen et <i>Sch</i>, liquamine EV |<br> +Varro—pipere <i>recte marginale fuisse archetypi dixit Sch; cf. +Sitz.-Ber. p. 24</i> |<br> +si quid EV, si quidem <i>Sch </i> |<br> +buluis V, puluis E |<br> +dixi EV, dixit ς |<br> +in aquam EV, iniquum <i>aliquos legisse refert Hum</i> |<br> +ostium EV, otium <i>Sch</i> |<br> +ut EV, in ς |<br> +suco E, sucũ V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(312)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk7_ch14_rec4"><span class = "extended">Aliter. bulbos +frictos</span></a>: +<span class = "flag">oenogaro</span> inferes. +</td> +<td class = "app"> +oenogaro <i>Hum</i>, in garo EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(313)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch15">XV.</a> FVNGI FARNEI VEL BOLETI. +<a name = "bk7_ch15_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Fungi farnei</span>: +elixi, calidi, exsiccati oenogaro <span class = "flag">pipere</span> +accipiuntur, ita ut piper cum liquamine <span class = +"flag">teras</span>. +</td> +<td class = "app"> +piper EV |<br> +teres EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(314)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch15_rec2"><span class = "extended">In fungis +farneis</span></a>: +piper, caroenum, acetum et oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(315)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk7_ch15_rec3"><span class = "extended">Aliter fungi +farnei</span></a>: +elixi ex sale, oleo, mero, coriandro conciso inferuntur. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(316)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk7_ch15_rec4"><span class = "extended">Boletos +fungos</span></a>: +caroenum, fasciculum coriandri viridis. ubi <span class = +"flag">ferbuerint</span>, exempto fasciculo inferes. +</td> +<td class = "app"> +ferbuerint E, -rit V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(317)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk7_ch15_rec5"><span class = "extended"><span class = +"flag">Boletos</span> aliter</span></a>: +<span class = "flag">calyculos</span> eorum liquamine vel +sale aspersos <span class = "flag">inferunt</span>. +</td> +<td class = "app"> +buletos E |<br> +caliculos EV |<br> +inferunt V, -rum E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(318)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk7_ch15_rec6"><span class = "extended">Boletos +aliter</span></a>: +thyrsos eorum concisos in patellam <span class = "flag">novam</span> +perfundis, addito pipere, ligustico, modico melle. liquamine temperabis. +oleum modice. +</td> +<td class = "app"> +nouam <i>varia lectio ap. Hum</i>, ouam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(319)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch16">XVI.</a> TVBERA. +<a name = "bk7_ch16_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Tubera</span> +<span class = "flag">radis</span>, elixas, sale aspergis, et surculo +infiges. subassas, et mittes in caccabum oleum, liquamen, caroenum, +vinum, piper et mel. cum ferbuerit, amulo obligas. tubera exornas et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +radis V, radix E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(320)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch16_rec2"><span class = "extended">Aliter +tubera</span></a>: +elixas et, asperso sale, in surculis adfigis et subassas. et mittes in +caccabum liquamen, oleum <span class = "flag">viride</span>, +<span class = "pagenum">57</span> +caroenum, vinum modice et piper confractum et mellis modicum, et +ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas, et tubera <span class = +"flag">compunges</span>, <span class = "flag">ut</span> combibant illud. +exornas. cum bene <span class = "flag">sorbuerint</span>, inferes. si +volueris, eadem tubera <span class = "crossflag">omento</span> porcino +involves et assabis et sic inferes. +</td> +<td class = "app"> +uridem EV |<br> +conpungens EV |<br> +ut V, et E |<br> +sorbuerint <i>Sch</i>, ferbuerint EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(321)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk7_ch16_rec3"><span class = "extended">Aliter +tubera</span></a>: +oenogarum, piper, ligusticum, coriandrum, rutam, liquamen, +mel, vinum, <span class = "flag">oleum modice</span>. +calefacies. +</td> +<td class = "app"> +oleum modice V, ·/modice ·/oleum <i>(signis ordine restituto)</i> +E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(322)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk7_ch16_rec4"><span class = "extended">Aliter +tubera</span></a>: +piper, mentam, rutam, mel, oleum, vinum modicum. +calefacies et inferes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(323)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk7_ch16_rec5"><span class = "extended">Aliter +tubera</span></a>: +elixa cum porro, deinde sale, pipere, coriandro conciso, mero, <span +class = "flag">oleo modico</span> inferes. +</td> +<td class = "app"> +oleo modico <i>Brandt</i>, obomo EV, optimo <i>Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(324)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk7_ch16_rec6"><span class = "extended">Aliter +tubera</span></a>: +piper, +cuminum, silfi, mentam, +apium, rutam, mel, acetum vel vinum, salem vel liquamen +et oleum modice. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(325)</span> +<a name = "bk7_ch17">XVII.</a> IN COLOCASIO. <span class = "extended">In +colocasio</span>: +piper, cuminum, rutam, mel, liquamen, olei modicum. cum ferbuerit, amulo +obligas. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(326)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch18">XVIII.</a> COCLEAS. +<a name = "bk7_ch18_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Cocleas lacte pastas</span>: +accipies cocleas, <span class = "flag">spongizabis</span>, membranam +tolles, ut possint prodire. adicies in vas lac et <span class = +"flag">salem</span> uno die, ceteris diebus <span class = "flag">[in] +lac</span> per se, et <span class = "flag">omni hora</span> mundabis +stercus. cum pastae fuerint, ut non possint se retrahere, <span class = +"flag">ex</span> oleo friges. mittes oenogarum. similiter et <span class += "flag">pulpa</span> pasci possunt. +</td> +<td class = "app"> +fongizabis EV |<br> +sale EV |<br> +lac <i>Sch</i>, in lac EV |<br> +oĩ hora α, ommora EV |<br> +ex E, et ex V <i>ad rem cf. Marcell. med. 20, 35</i> |<br> +pulpas EV, pulte <i>Hum cf. Plin. nat. 9, 174</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(327)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk7_ch18_rec2"><span class = "extended">Cocleas</span></a>: +sale puro et oleo assabis cocleas: lasere, liquamine, pipere, oleo <span +class = "flag">suffundis</span>. +</td> +<td class = "app"> +suffundis V, -es E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk7_ch18_rec3"><span class = "extended">Cocleas +assas</span></a>: +liquamine, pipere, cumino, suffundis assidue. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(328)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk7_ch18_rec4"><span class = "extended">Aliter +cocleas</span></a>: +viventes in lac siligineum infundes: ubi pastae fuerint, +coques. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(329)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk7_ch19">XIX.</a> OVA. +<a name = "bk7_ch19_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ova frixa</span>: +<span class = "flag">oenogarata</span>.<br> +<span class = "recnum">2</span> +<span class = "extended"><span class = "flag">Ova elixa</span></span>: +liquamine, oleo, mero vel ex liquamine, pipere, lasere.<br> +<span class = "recnum">3</span> +<span class = "extended">In ovis <span class = "flag">hapalis</span></span>: +piper, ligusticum, nucleos infusos. suffundes mel, acetum: liquamine +temperabis. +</td> +<td class = "app"> +enogarata E, oeno- (<i>sed priore o erasa</i>) V |<br> +ova elixa <i>Hum</i>, ob elixa EV |<br> +apalis EV | +</td> +</tr> +</table> + + +<span class = "pagenum">58</span> +<h2><a name = "bk8">LIB. VIII. TETRAPVS</a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk8_ch1">I.</a> in apro. +<a href = "#bk8_ch2">II.</a> in cervo. +<a href = "#bk8_ch3">III.</a> in caprea. +<a href = "#bk8_ch4">IV.</a> in ovifero. +<a href = "#bk8_ch5">V.</a> bubula sive vitulina. +<a href = "#bk8_ch6">VI.</a> in haedo et agno. +<a href = "#bk8_ch7">VII.</a> in porcello. +<a href = "#bk8_ch8">VIII.</a> leporem. +<a href = "#bk8_ch9">IX.</a> glires. +</div> + +<div class = "commentary"> +LIB. VIII <i>cap.</i> III in capria E | +</div> + +<table summary = "book 8"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(330)</span> +<a name = "bk8_ch1">I.</a> IN APRO. +<a name = "bk8_ch1_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Aper ita conditur</span>: +<span class = "flag">Spongiatur</span>, et sic aspergitur ei <span class += "flag">sal et</span> cuminum <span class = "flag">frictum</span>, et +sic manet. alia die mittitur in furnum. cum coctus fuerit, perfunditur +piper tritum, <span class = "flag">[condimentum aprunum]</span> mel, +liquamen, caroenum et passum. +</td> +<td class = "app"> +sfungiatur EV |<br> +sal et <i>Sch</i>, sale V, sal E |<br> +frictum <i>Sch ex <a href = "#bk8_ch1_rec4">v. 14</a></i>, tritum +EV |<br> +condimentum aprimum (-inum E) EV <i>delevit Sch marginale</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(331)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk8_ch1_rec2"><span class = "extended">Aliter in +apro</span></a>: +aqua marina cum ramulis lauri aprum elixas quousque madescat. corium ei +tolles. cum sale, sinapi, aceto inferes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(332)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk8_ch1_rec3"><span class = "extended">Aliter in +apro</span></a>: +teres piper, ligusticum, origanum, bacas myrtae <span class = +"flag">exenteratas</span>, coriandrum, cepas, suffundes mel, vinum, +liquamen, oleum modice, <span class = "flag">calefacies</span>, amulo +obligas. aprum in furno coctum perfundes. <span class = "crossflag">hoc +et</span> in omne genus carnis <span class = "flag">ferinae +facies</span>. +</td> +<td class = "app"> +exenteratas <i>Hum</i>, extenteras EV |<br> +calefacies α, sale- EV |<br> +ferine V, farine E |<br> +facies V, -as E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(333)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk8_ch1_rec4"><span class = "extended">In aprum assum <span +class = "flag">iura</span> ferventia facies sic</span></a>: +piper, cuminum <span class = "crossflag">frictum</span>, apii semen, +mentam, thymum, satureiam, <span class = "flag">cneci flos</span>, +nucleos tostos vel amygdala tosta, mel, vinum, liquamen, <span class = +"flag">acetum</span>, oleum modice. +</td> +<td class = "app"> +iura P, iure EV |<br> +cnici (<i>vel</i> anethi) flores <i>Hum</i>, enechi flos +EV |<br> +acetum <i>Brandt</i>, acetabulum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(334)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk8_ch1_rec5"><span class = "extended">Aliter in aprum assum +iura ferventia</span></a>: +piper, ligusticum, apii semen, mentam, thymum, nucleos tostos, vinum, +acetum, liquamen et oleum modice. cum ius simplex bullierit, tunc +triturae globum mittes et agitas <span class = "flag">cepae</span> et +rutae <span class = "flag">fasciculo</span>. si volueris <span class = +"flag">pinguius</span> facere, <span class = "flag">obligas ius</span> +albo ovorum liquido, moves paulatim, aspergis piper tritum et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +cepae <i>Gi</i>, cepam EV, cepa <i>Hum</i> |<br> +fasciculo <i>Hum</i>, -os EV |<br> +pinguius E, pingui ius V |<br> +obligas ius <i>Hum</i>, obliga siuis (siuọͥs E) EV, obligabis +<i>Tor</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(335)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk8_ch1_rec6"><span class = "extended">Ius in aprum +elixum</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, silfi, origanum, nucleos, caryotam, mel, +sinape, acetum, liquamen et oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(336)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk8_ch1_rec7"><span class = "extended">Ius frigidum in aprum +elixum</span></a>: +piper, careum, ligusticum, coriandri semen frictum, anethi semen, apii +semen, thymum, origanum, <span class = "flag">cepulam</span>, mel, +acetum, sinape, liquamen, <span class = "flag">oleum</span>. +</td> +<td class = "app"> +cepulam E, -ullam V |<br> +oleum E<sup>2</sup>V, et oleum E<sup>1</sup>, <i>item p. <a href = +"#bk8_ch1_rec8">59, 6</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">59</span> +<span class = "paren">(337)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk8_ch1_rec8"><span class = "extended">Aliter ius frigidum in +aprum elixum</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, anethi semen et thymum, origanum, silfi +modicum, <span class = "flag">erucae</span> semen plusculum, suffundes +merum, condimenta viridia modica, <span class = "flag">cepam, +Ponticas</span> vel amygdala fricta, dactylum, mel, acetum, merum +modicum, coloras defrito, liquamen, <span class = "crossflag">oleum</span>. +</td> +<td class = "app"> +eruce E<sup>2</sup>V, euruce E<sup>1</sup> |<br> +cepa pontica EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(338)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk8_ch1_rec9"><span class = "extended"><span class = +"flag">Aliter <ius></span> in apro</span></a>: +teres piper, ligusticum, origanum, apii semen, laseris radicem, cuminum, +feniculi semen, rutam, liquamen, vinum, passum. facies ut ferveat. cum +ferbuerit, amulo obligas. aprum intro foras <span class = +"flag"><tanges></span> et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Aliter EV, Ius aliter P |<br> +tanges <i>add. Baseggio ex <a href = "#bk8_ch2_rec1">l. 23</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(339)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk8_ch1_rec10"><span class = "extended">Perna <span class = +"flag">apruna</span> ita impletur +<span class = "flag">Terentina</span></span></a>: +per articulum pernae palum mittes ita ut cutem a carne separes, ut +possit condimentum accipere per cornulum <span class = "flag">et</span> +universa impleatur. teres piper, bacam lauri, rutam; si volueris, laser +adicies, liquamen optimum, caroenum et olei viridis <span class = +"flag">guttas</span>.<br> +<span class = "paren">(340)</span> +cum impleta fuerit, constringitur illa pars, qua impleta est, ex lino et +mittitur in zemam. elixatur in <span class = "flag">aqua marina</span> +cum lauri turionibus et anetho. +</td> +<td class = "app"> +apruna V, aprina E |<br> +terentina <i>Sch ex p. <a href = "#bk8_ch7_rec1">63, 16</a> (cf. +p. <a href = "#bk4_ch2_rec13">26, 4</a>)</i>, recentina EV, recentis +<i>Tor</i>, recens <i>Hum</i> |<br> +et <i>Sch</i>, ut EV |<br> +guttas ς, gustas EV (<i>in</i> V <i>man. recens fecit</i> +guctas) |<br> +aquam marinam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(341)</span> +<a name = "bk8_ch2">II.</a> IN CERVO. +<a name = "bk8_ch2_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ius in cervum</span>: +teres piper, ligusticum, careum, origanum, apii semen, +laseris radicem, feniculi semen, fricabis, suffundes +liquamen, vinum, passum, oleum modice. cum ferbuerit, +amulo obligas. cervum coctum intro foras +<span class = "crossflag">tanges</span> et inferes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(342)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk8_ch2_rec2"><span class = "extended">In <span class = +"flag">platonem</span></span></a> similiter et in omne genus venationis +eadem conditura <span class = "crossflag">uteris</span>. +</td> +<td class = "app"> +platone EV, platicerote α | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(343)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk8_ch2_rec3"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +cervum elixabis et subassabis. teres piper, liquamen, careum, apii +semen, suffundes mel, acetum, liquamen, oleum. calefactum amulo obligas +et carnem perfundes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(344)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk8_ch2_rec4"><span class = "extended">Ius in +cervo</span></a>: +piper, ligusticum, cepulam, origanum, nucleos, caryotas, mel, liquamen, +sinape, acetum, oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(345)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk8_ch2_rec5"><span class = "extended">Cervinae +conditura</span></a>: +piper, cuminum, condimentum, petroselinum, <span class = "flag">cepam, +rutam</span>, mel, liquamen, mentam, passum, caroenum et oleum modice. +<span class = "flag">amulo</span> obligas, <span class = +"crossflag">cum</span> iam <span class = "flag">bulliit</span>. +</td> +<td class = "app"> +cepa ruta V |<br> +amulo E<sup>2</sup>V, -los E<sup>1</sup> |<br> +bulliit <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(346)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk8_ch2_rec6"><span class = "extended">Iura ferventia in +cervo</span></a>: +piper, ligusticum, petroselinum, cuminum, nucleos tostos aut +<span class = "pagenum">60</span> +amygdala <span class = "flag">suffundes</span> mel, acetum, vinum, oleum +modice, liquamen, et agitabis. +</td> +<td class = "app"> +suffundes <i>ante</i> nucleos <i>habent</i> EV, <i>ante</i> mel +<i>posuit Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(347)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk8_ch2_rec7"><span class = "extended"><span class = +"flag">Embamma</span> in cervinam assam</span></a>: +piper, <span class = "flag">nardostachyum</span>, folium, apii semen, +cepam aridam, rutam viridem, mel, acetum, liquamen, †<span class += "flag">adiectam caryotam</span>, uvam passam et oleum. +</td> +<td class = "app"> +embamma <i>Tor</i>, embambam EV |<br> +nardostacium EV, <i>cf. <a href = "#bk7_ch6_rec8"><b>7</b> 6, +8</a></i> |<br> +adiectam (-um V) caretam (ca— _retã V) EV, ad rectum cariotae +<i>Sch</i>, defritum careotam <i>Gi</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(348)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk8_ch2_rec8"><span class = "extended">Aliter in <span class += "flag">cervum</span> assum iura ferventia</span></a>: +piper, ligusticum, petroselinum, Damascena macerata, vinum, mel, acetum, +liquamen, oleum modice agitabis porro et satureia. +</td> +<td class = "app"> +ceruum E, ceruom V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(349)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk8_ch3">III.</a> IN CAPREA. +<a name = "bk8_ch3_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ius in caprea</span>: +piper, ligusticum, careum, cuminum, petroselinum, rutae semen, mel, +sinape, acetum, liquamen et oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(350)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk8_ch3_rec2"><span class = "extended">Ius in caprea +assa</span></a>: +piper, condimentum, rutam, cepam, mel, liquamen, passum, +oleum modice <span class = "flag">amulum</span>, <span class = +"flag"><cum></span> iam <span class = "flag">bulliit</span>. +</td> +<td class = "app"> +amulum EV, amylas <i>Hum</i> |<br> +cum <i>add. Hum ex p. <a href = "#bk8_ch2_rec5">59, 33</a></i> |<br> +bulliet EV <i>cf. p. 59, 33</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(351)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk8_ch3_rec3"><span class = "extended">Aliter ius in +caprea</span></a>: +piper, condimentum, petroselinum, origanum modicum, rutam, liquamen, +mel, passum et olei modicum amulo obligabis. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(352)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk8_ch4">IV.</a> IN OVIFERO. <span class = "flag">[hoc est +ovis silvatica]</span> +<a name = "bk8_ch4_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ius in ovifero fervens</span>: +piper, ligusticum, cuminum, mentam siccam, thymum, silfi, suffundes +<span class = "flag">vinum</span>, adicies Damascena <span class = +"flag">macerata</span>, mel, vinum, liquamen, acetum, passum ad colorem, +oleum. agitabis fasciculo origani et mentae siccae. +</td> +<td class = "app"> +<i>glossam</i> hoc—silvatica <i>del</i> P, <i>habent</i> +EV |<br> +uino EV |<br> +damascenam EV |<br> +macerata V, merata (ce <i>supra </i>er, <i>sic</i>) E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(353)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk8_ch4_rec2"><span class = "extended">Ius in venationibus +omnibus elixis et assis</span></a>: +piperis scripulos VIII, rutam, ligusticum, apii semen, +iuniperum, thymum, mentam aridam scripulos senos, pulei +<span class = "flag">scripulos</span> III. haec omnia ad levissimum +pulverem rediges et in uno commisces et teres. adicies in vasculum <span +class = "flag">mel</span> quod satis erit, et his uteris cum oxygaro. +</td> +<td class = "app"> +scrp̃ <i>sic bis</i> V scrp̃ <i>tum</i> scrip̃ +E |<br> +melle EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(354)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk8_ch4_rec3"><span class = "extended">Ius frigidum in +ovifero</span></a>: +piper, ligusticum, thymum, cuminum frictum, nucleos tostos, mel, acetum +liquamen et oleum piper asperges. +</td> +<td class = "app"> +aspergis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(355)</span> +<a name = "bk8_ch5">V.</a> BVBVLA SIVE <span class = +"flag">VITELLINA</span>. +<a name = "bk8_ch5_rec1">1.</a> +<span class = "extended"><span class = "flag">Vitellina</span> +fricta</span>: +piper, ligusticum, apii semen, cuminum, origanum, cepam +siccam, +<span class = "pagenum">61</span> +uvam passam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum, defritum. +</td> +<td class = "app"> +uitellina EV <i>hic bis</i> uitulina <i>in indice</i> +EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(356)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk8_ch5_rec2"><span class = "extended"><span class = +"flag">Vitulinam</span> sive bubulam cum porris <span class = +"flag"><vel> Cydoneis</span> vel cepis vel <span class = +"flag">colocasiis</span></span></a>: +liquamen, piper, laser et olei modicum. +</td> +<td class = "app"> +uitulinam EV, <i>item 4 et 7</i> |<br> +vel <i>ante</i> cidoneis (<i>sic</i> EV) <i>add. Gi</i>, succidaneis +<i>Hum</i> |<br> +colocaseis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(357)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk8_ch5_rec3"><span class = "extended">In <span class = +"crossflag">vitulinam</span> elixam</span></a>: +teres piper, ligusticum, careum, apii semen, suffundes mel, acetum, +liquamen, oleum. calefacies, amulo obligas et carnem +perfundes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(358)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk8_ch5_rec4"><span class = "extended">Aliter in <span class += "crossflag">vitulina</span> elixa</span></a>: +piper, ligusticum, feniculi semen, origanum, nucleos, caryotam, mel, +acetum, liquamen, sinapi <span class = "flag">et oleum</span>. +</td> +<td class = "app"> +et oleo V, <i>om.</i> E<sup>1</sup>, oleo E<sup>2</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(359)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk8_ch6">VI.</a> IN HAEDO VEL AGNO. +<a name = "bk8_ch6_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Copadia haedina sive agnina</span>: +pipere <span class = "flag"><et></span> liquamine coques cum +faseolis <span class = "flag">faratariis</span>, liquamine, pipere, +lasere <span class = "flag">cum † inbracto</span>, <span class = +"flag">buccella</span> panis et oleo modico. +</td> +<td class = "app"> +et <i>add. Sch.</i> |<br> +faratariis EV, paratariis <i>Hum</i> |<br> +cum inbracto V, cum bracto E, cum embracto P, cuminum tritum +<i>Hum</i>; +confracto <i>Brandt</i> |<br> +bocellas EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(360)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk8_ch6_rec2"><span class = "extended">Aliter haedinam sive +agninam excaldatam</span></a>: +mittes in caccabum copadia. cepam, coriandrum <span class = +"flag">minutatim</span> succides, teres piper, ligusticum, cuminum, +liquamen, oleum, vinum. coques, exinanies in patina, amulo +obligas. +</td> +<td class = "app"> +minutatim <i>Gi</i>, minutum EV, minutim <i>Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(361)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk8_ch6_rec3"><span class = "flag">[Aliter haedinam sive +agninam excaldatam]</span></a> +<span class = "flag"><agnina> a crudo trituram</span> mortario +accipere debet, caprina autem cum coquitur accipit trituram. +</td> +<td class = "app"> +Aliter—excaldatam <i>titulum male repetitum del. +Vo</i> |<br> +agnina <i>add. Hum</i> |<br> +a crudo <i>sic</i> EV |<br> +tritura EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(362)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk8_ch6_rec4"><span class = "extended">Haedum sive agnum +assum</span></a>: +<span class = "flag">haedi cocturam <cura></span>. ubi eum ex +liquamine et oleo coxeris, incisum infundes in pipere, lasere, +liquamine, oleo modice, et in <span class = "flag">craticula</span> +assabis. eodem iure continges. piper asparges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +cura <i>add. Gi</i>; haedi cocturam <i>del. Sch</i> |<br> +graticula EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(363)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk8_ch6_rec5"><span class = "extended">Aliter haedum sive +agnum assum</span></a>: +piperis <span class = "flag">semunciam</span>, <span class = +"flag">asareos</span> scripulos VI, <span class = "flag">zingiberis</span> +modicum, <span class = "flag">petroselini</span> scripulos VI, laseris +modice, liquaminis optimi heminam, olei acetabulum. +</td> +<td class = "app"> +semiunciam E |<br> +asereos EV |<br> +ging- E geng- V |<br> +petroselinis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(364)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk8_ch6_rec6"><span class = "extended">Haedus sive agnus +<span class = "flag">syringiatus [id est † mammotestus]</span></span></a>: +<span class = "flag">exossatur</span> diligenter <span class = "flag">a +gula</span>, <span class = "flag">sic ut uter</span> fiat, et intestina +eius integra +<span class = "pagenum">62</span> +<span class = "flag">exinaniuntur</span>, ita ut <span class = "flag">in +caput intestina sufflentur</span>, et per novissimam partem stercus +exinanibitur. aqua lavantur diligenter et sic implentur admixto +liquamine, et ab umeris consuitur et mittitur in clibanum. cum coctus +fuerit, perfunditur ius bulliens: <span class = "flag">lac</span>, piper +tritum, liquamen, caroenum, defritum modice, sic et oleum, et iam +bullienti mittis amulum. vel <span class = "flag">certe</span> mittitur +in <span class = "flag">reticulo</span> vel in sportella et diligenter +constringitur et bullienti <span class = "flag">zemae</span> cum <span +class = "flag">modico</span> salis summittitur. cum bene illic tres +undas bullierit, levatur, et <span class = "crossflag">denuo</span> +bullit cum umore supra scripto. bulliente <span class = +"crossflag">conditura</span> perfunditur. +</td> +<td class = "app"> +syringladus id est mammotestus EV <i>cf. <a href = "#bk8_ch6_rec7">p. +62, 12</a>; coniecerunt</i> mammothreptos <i>Dufresne</i>, amnocistis +<i>Baseggio, possis</i> mammothelastes; <i>sed glossam iam Hum +agnovit</i> |<br> +exsorsatur V |<br> +a gula <i>Tor</i>, agilla EV |<br> +sicut uter E, sic̃ uτ̃ V |<br> +exinaniantur (/// /// ex- E) EV |<br> +in caput intestina suffletur EV, per caput int. sufflentur +P |<br> +lacte EV |<br> +certe <i>sic</i> EV |<br> +retiaculo EV |<br> +zemae <i>Sch</i>, zema EV |<br> +modice <i>corr. in</i> -co E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(365)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk8_ch6_rec7"><span class = "extended">Aliter haedus sive +agnus <span class = "flag">syringiatus</span></span></a>: +lactis sextarium unum, mellis unc. IV, piperis unc. I, salis modicum, +laseris modicum. ius <span class = "flag">in † ipsius</span>: +<span class = "flag">olei</span> acetabulum, <span class = +"flag">liquaminis acetabulum, mellis acetabulum</span>, dactylos tritos +octo, vini boni heminam, amulum modice. +</td> +<td class = "app"> +syringiatus (sir- V) EV |<br> +in ipsius EV, spissius <i>Sch</i>, in ipsum <i>Gi</i> |<br> +olei E, oleũ V |<br> +<i>verba</i> liq. acet. mellis acet. <i>dabat</i> E<sup>1</sup> +<i>post</i> octo, <i>suo loco restituit</i> E<sup>2</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(366)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk8_ch6_rec8"><span class = "extended">Haedus sive agnus +crudus</span></a>: +oleo, <span class = "flag">pipere</span> fricabis et asparges <span +class = "flag">foris</span> salem purum multo cum coriandri <span class += "flag">semine</span>. in furnum mittis, assatum inferes. +</td> +<td class = "app"> +pipere E, pip V |<br> +foris E, fores V |<br> +semine E, semen V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(367)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk8_ch6_rec9"><span class = "extended">Haedum sive agnum +<span class = "flag">Tarpeianum</span></span></a>: +antequam <span class = "flag">coquatur</span>, ornatus consuitur. piper, +rutam, satureiam, cepam, thymum modicum. et liquamine collues haedum, +macerabis in furno <span class = "flag"><aut></span> in patella, +quae oleum habeat cum percoxerit, perfundes in patella impensam, teres +satureiam, cepam, rutam, dactylos, liquamen, vinum, caroenum, oleum. cum +bene duxerit impensam, in disco pones, piper asperges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +tarpeianum R, tatarpeianum EV |<br> +coquatur P, -antur EV |<br> +aut P, <i>om.</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(368)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk8_ch6_rec10"><span class = "extended">Haedum sive agnum +<span class = "flag">Parthicum</span></span></a>: +mittes in furnum. teres piper, rutam, cepam, satureiam, Damascena +enucleata, <span class = "flag">laseris</span> <span class = +"flag">modicum, vinum, liquamen, et oleum [uinum]. fervens</span> +colluitur in disco, ex aceto sumitur. +</td> +<td class = "app"> +particum <i>Sch</i>, pasticum EV, <i>cf. <a href = "#bk6_ch9_rec2"><b>6</b> +9, 2</a></i> |<br> +laseris E, leseris V |<br> +modicum uinum liquamen et oleum uinum (<i>om.</i> P) feruens EV, modicum +vivi liq. et vinum <i>Sch</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(369)</span> +<span class = "recnum">11</span> +<a name = "bk8_ch6_rec11"><span class = "extended"><span class = +"flag">Haedum laureatum</span> ex lacte</span></a>: +haedum curas, <span class = "flag">exossas</span>, interanea eius +<span class = "pagenum">63</span> +cum <span class = "flag">coagulo</span> tolles, lavas. adicies in +mortarium piper, ligusticum, laseris radicem, bacas lauri duas, <span +class = "flag">pyrethri</span> modicum, cerebella duo vel tria. haec +omnia <span class = "flag">teres</span>, suffundes liquamen, temperabis +ex sale. super trituram colas lactis sextarios duos, mellis ligulas +duas. hac impensa intestina reples et super haedum componis in <span +class = "flag">gyro, et omento <vel></span> charta <span class = +"flag">cooperis</span>, surclas. in caccabum vel patellam compones +haedum, adicies liquamen, oleum, vinum. cum ad mediam <span class = +"flag">cocturam</span> venerit, teres +<span class = "flag"><piper></span>, +ligusticum, et ius de suo sibi suffundes. mittes <span class = +"flag">defriti</span> modicum, teres, reexinanies in caccabum. cum +percoctus fuerit, exornas, amulo obligas et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Haedus laureatus <i>Tor ex <a href = "#bk8_ch7_rec9"><b>8</b> 7, +9</a></i>, Hedo laurum EV |<br> +exorsas E |<br> +coagulo ς, quagulo EV |<br> +pirethi EV |<br> +teres E<sup>2</sup>V, <i>om.</i> E<sup>1</sup> |<br> +giro EV, zirbo (<i>i.</i> omento) <i>Hum</i> omento vel <i>Gi</i>, +omento <i>corr. in</i> -ũ V, omentum (om- <i>ex</i> m-) +E |<br> +cooperes EV |<br> +cocturam P, cora EV |<br> +piper ς, <i>om.</i> EV |<br> +defriti E, -to V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(372)</span> +<span class = "recnum">1</span> +<a name = "bk8_ch7">VII.</a> IN PORCELLO. +<a name = "bk8_ch7_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Porcellum farsilem duobus <span class = +"flag">generibus</span></span>: +curas, a gutture exenteras, a cervice ornas. antequam <span class = +"flag">praedures</span>, subaperies auriculam sub cutum, mittes impensam +<span class = "crossflag">Terentinam</span> in vesicam +<span class = "flag">bubulam</span> et fistulam +aviarii <span class = "flag">rostro</span> vesicae alligabis, per quam +exprimes in aurem quantum ceperit. <span class = "flag">post a</span> +charta praecludes et infiblabis et praeparabis aliam impensam. sic +facies: teres piper, ligusticum, origanum, laseris radicem modicum, +suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, ova cruda, alicam coctam, +ius de suo sibi, <span class = "flag"><si> fuerint</span>, +aucellas. nucleos, piper integrum; liquamine temperas. imples porcellum, +charta <span class = "flag">obduras</span> et <span class = +"flag">fiblas</span>. <span class = "flag">mittes</span> in <span class += "flag">furnum</span>. cum coctus fuerit, exornas, perunges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +generibus ς, generis EV |<br> +praedures <i>Hum</i>, perdures EV |<br> +bubulã α, -lum EV |<br> +rustro EV |<br> +post a EV, postea ς |<br> +si fuerit (<i>debebat</i> -int) <i>Sch</i>, fuerit EV, ferueat, cum +ferbuerit <i>Hum</i> |<br> +obduras EV, -cas <i>Sch, cf. p. <a href = "#bk8_ch7_rec5">64, +14</a></i> |<br> +fiblas <i>ex</i> fibreas <i>corr.</i> E |<br> +mittes ς, mitteres (-ris E) EV |<br> +fornum E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(373)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk8_ch7_rec2"><span class = "extended">Aliter +porcellum</span></a>: +Salem, cuminum, laser. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk8_ch7_rec3"><span class = "extended">Porcellum +liquaminatum</span></a>: +de porcello eicis <span class = "flag">utriculum</span>, ita <span class += "crossflag">ut <span class = "flag">aliquae</span> pulpae in eo +remaneant</span>. teres piper, ligusticum, origanum, suffundes liquamen, +adicies <span class = "flag">unum</span> cerebellum, ova <span class = +"flag">duo</span>, misces in se. porcellum praeduratum imples, fiblabis, +in sportella ferventi ollae summittis. cocto fiblas tolles, ut +<span class = "pagenum">64</span> +ius ex ipso <span class = "flag">manere</span> possit. <span class = +"flag">pipere</span> aspersum inferes. +</td> +<td class = "app"> +utriculum EV <i>cf. p. <a href = "#bk8_ch7_rec4">64, 2</a></i>, +ventriculum <i>Hum</i> |<br> +alique V; -em E |<br> +unum ς, uinum EV |<br> +duo <i>sic</i> EV |<br> +manere EV, manare <i>Hum</i> |<br> +piper EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(374)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk8_ch7_rec4"><span class = "extended">Porcellum elixum +farsilem</span></a>: +de porcello <span class = "crossflag">utriculum</span> eicies, +praeduras. teres piper, ligusticum, origanum, <span class = +"flag">suffundes</span> liquamen, cerebella cocta quod satis sit, +similiter ova dissolves, liquamine temperabis, farcimina cocta integra +praecides. sed ante porcellum praeduratum liquamine delavas, deinde +imples, infiblas, in sportella ferventi ollae summittes. coctum +spongizas, sine pipere inferes. +</td> +<td class = "app"> +suffẹndes (u <i>supra</i> e) E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(375)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk8_ch7_rec5"><span class = "extended">Porcellum assum <span +class = "flag">tractomelinum</span></span></a>: +porcellum curatum a gutture exenteras, siccas. teres piperis unciam, +mel, vinum, impones ut ferveat, <span class = "flag">tractam</span> +siccatam confringes et partibus caccabo permisces. agitabis surculo +lauri viridis, tam diu coques, donec <span class = "flag">levis</span> +fiat et impinguet. hac impensa porcellum imples, <span class = +"flag">surculas</span>, <span class = "flag">obduras</span> duras +charta, in furnum mittes, exornas et inferes. +</td> +<td class = "app"> +tractomelinum <i>Sch</i>, -itum <i>Hum</i> (<i>debebant</i> -itinum), +tracto mel in EV |<br> +tractam <i>Hum</i>, tactam EV |<br> +lêvis <i>Sch</i>, lenis EV |<br> +surculas <i>sic</i> EV |<br> +obduras EV, -cas <i>Sch cf. p. <a href = "#bk8_ch7_rec1">63, +24</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(376)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk8_ch7_rec6"><span class = "extended">Porcellum lacte pastum +elixum <span class = "flag">calidum iure frigido</span> crudo +Apiciano</span></a>: +adicies in mortarium piper, ligusticum, coriandri semen, <span class = +"flag">mentam, rutam</span>, fricabis, suffundes liquamen, adicies mel, +vinum, et <span class = "flag">liquamine <temperabis></span>. +porcellum elixum ferventem sabano mundo siccatum <span class = +"flag">perfundes</span> et inferes. +</td> +<td class = "app"> +calidum iure frigidum EV, calidum siue frigidum iure <i>Hum, at cf. p. +<a href = "#bk6_ch8">45, 29</a></i> |<br> +menta ruta V |<br> +liquam̃ V, liquidum E |<br> +temperabis <i>add. Gi</i> |<br> +p̣fundes V, profundes E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(377)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk8_ch7_rec7"><span class = "extended">Porcellum +Vitellianum</span></a>: +porcellum ornas quasi aprum, sale asperges, in furno assas. adicies in +mortarium piper, ligusticum, suffundes liquamen, vino et passo +temperabis. <span class = "flag">in caccabo cum olei pusillo +ferveat</span>. et porcellum assum iure asperges, <span class = +"flag">ita ut</span> sub cute <span class = "flag">ius</span> +recipiat. +</td> +<td class = "app"> +in caccabo cum olei (oleo E) pusillũ (pussillum E) ferueat +(<i>ante</i> ferueat <i>duae erasae, fortasse</i> et, <i>in</i> V) EV, +in caccabum olei pusillum ferueat ς |<br> +ita ut E, ita et V |<br> +ius E, eius V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(378)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk8_ch7_rec8"><span class = "extended">Porcellum <span class += "flag">Flaccianum</span></span></a>: +porcellum ornas in modum apri, sale asperges et in furnum mittes. dum +coquitur, adicies in mortarium piper, ligusticum, careum, apii semen, +laseris radicem, rutam viridem, fricabis, suffundes <span class = +"flag">liquamen</span>, vino et <span class = "flag">passo</span> +temperabis. +<span class = "pagenum">65</span> +<span class = "flag">In caccabo cum olei modico</span> ferveat. amulo +obligas. porcellum <span class = "flag">cocto</span> ab ossibus tanges, +apii semen teres ita ut <span class = "flag">fiat</span> pulvis, +asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +flacianum EV |<br> +liquamine EV |<br> +passo E, passio V |<br> +in caccabum cum olei modicum EV |<br> +cocto <i>Vo cf. <a href = "#bk8_ch7_rec9">v. 9</a>, </i>coctum +EV |<br> +fiat E<sup>2</sup>V, faciat E<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(379)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk8_ch7_rec9"><span class = "extended">Porcellum +laureatum</span></a>: +porcellum exossas, quasi oenogaratum ornas, praeduras. laurum viridem in +medio franges satis, in <span class = "flag">furno</span> assas, et +mittes in mortarium piper, ligusticum, careum, apii semen, laseris +radicem, bacas lauri. fricabis, suffundes liquamen, <span class = +"flag">et vino et</span> passo temperabis. adicies <span class = +"flag">in caccabo cum olei modico, ut</span> ferveat. obligas. porcellum +lauro eximes et <span class = "flag">iure</span> ab <span class = +"flag">ossibus</span> tanges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +furnum EV |<br> +et uino et V, et uino E |<br> +in caccabo cum olei modicum ut EV |<br> +iure <i>Sch</i>, ius EV |<br> +ossa EV, osse ς | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(380)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk8_ch7_rec10"><span class = "extended">Porcellum <span class += "flag">Frontinianum</span></span></a>: +exossas, praeduras, ornas. adicies in caccabum liquamen, vinum, <span +class = "flag">obligas</span> fasciculum porri, anethi, media <span +class = "flag">coctura</span> mittes defritum. coctum lavas et <span +class = "crossflag">siccum</span> mittes. piper asperges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +Frontinianum porcellum EV, porc. Fronton- ς |<br> +obligas <i>sic</i> EV, <i>item 16</i>, alligas <i>Sch ex p. <a href = +"#bk3_ch2_rec3">17, 2</a></i> |<br> +cocturam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(381)</span> +<span class = "recnum">11</span> +<a name = "bk8_ch7_rec11"><span class = "extended">Porcellum <span class += "flag">aenococtum</span></span></a>: +porcellum <span class = "flag">praeduras</span>, ornas; adicies in +caccabum oleum, liquamen, vinum, aquam, <span class = +"crossflag">obligas</span> fasciculum porri, coriandri, <span class = +"crossflag">media coctura</span> colorabis defrito. adicies in mortarium +piper, ligusticum, careum, origanum, apii semen, laseris radicem, +fricabis, suffundes liquamen, ius de suo sibi; vino et passo temperabis; +exinanies in caccabum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, amulo <span +class = "flag">obligas</span>. porcellum compositum in patina perfundes, +piper asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +oenococtum EV, <i>cf. p. <a href = "#bk8_ch7_rec16">66, 13</a> et exc. +Salm. ind. 21</i> in occuctu, <a href = "#exc21"><i>§21</i></a> +unococto; <i>at</i> oenogaratus <i>Hum</i> |<br> +produras EV |<br> +obligas E, -izas V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(382)</span> +<span class = "recnum">12</span> +<a name = "bk8_ch7_rec12"><span class = "extended">Porcellum +Celsinianum</span></a>: +ornas, infundes pipere, ruta, cepa, satureia, <span class = +"flag">sicuto</span> † suo, et ova infundes per auriculam, et ex +pipere, liquamine, vino modico in acetabulum <span class = +"flag">temperas</span>, et sumes. +</td> +<td class = "app"> +sicuto EV, succo α |<br> +teriperas EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(383)</span> +<span class = "recnum">13</span> +<a name = "bk8_ch7_rec13"><span class = "extended">Porcellum +assum</span></a>: +teres piper, rutam, satureiam, cepam, ovorum coctorum media, liquamen, +vinum, oleum, conditum. bulliat. conditura porcellum in boletari +perfundes et inferes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(384)</span> +<span class = "recnum">14</span> +<a name = "bk8_ch7_rec14"><span class = "extended">Porcellum <span class += "flag">hortolanum</span></span></a>: +porcellus hortolanus exossatur per <span class = "flag">gulam</span> in +modum utris. mittitur in eo pullus isiciatus <span class = +"flag">particulatim</span> concisus, turdi, ficedulae, isicia de pulpa +sua, Lucanicae, dactyli exossati, +<span class = "pagenum">66</span> +fabriles bulbi, cocleae exemptae, malvae, betae, porri, apium, cauliculi +elixi, coriandrum, piper integrum, nuclei, ova XV superinfunduntur, +liquamen piperatum, ova <span class = "flag">mittuntur trita</span>. et +consuitur et praeduratur. in furno assatur. deinde a dorso scinditur, et +iure hoc perfunditur. piper teritur, ruta, liquamen, passum, mel, oleum +modicum. cum bullierit, amulum mittitur. +</td> +<td class = "app"> +hortolanum <i>et</i> hortolanus <i>sic </i>EV |<br> +gulam E, ungulã (un <i>erasae</i>) V |<br> +particulatim ς, -lam EV |<br> +mittantur EV |<br> +trita <i>Gi</i>, tria EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(385)</span> +<span class = "recnum">15</span> +<a name = "bk8_ch7_rec15"><span class = "extended">Ius frigidum in +porcellum <span class = "flag">elixum ita facies</span></span></a>: +teres piper, careum, anethum origanum modice, nucleos pineos, suffundes +acetum. liquamen, <span class = "flag">caryotam</span>, mel, sinape +factum, superstillabis oleum, piper asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +elixum ita facies <i>Hum</i>, ita facies in elixum EV |<br> +careotam EV, caraenum <i>Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(386)</span> +<span class = "recnum">16</span> +<a name = "bk8_ch7_rec16"><span class = "extended">Porcellum <span class += "flag">Traianum</span> sic facies</span></a>: +exossas porcellum et aptabis sicuti +<span class = "crossflag">aenococtum</span> +et ad fumum suspendes, et adpendeas, et quantum adpendeas, tantum salis +in ollam mittes. et elixas ut coquatur, et <span class = +"flag">siccum</span> in lance <span class = "flag">inferes +<pro></span> salso recente. +</td> +<td class = "app"> +traganum EV, Troianum <i>Sch ex Macrob. 3, 13, 13 vel</i> +taricanum (α τάριχος) |<br> +siccum EV <i>cf. p. <a href = "#bk6_ch9_rec7">47, 9</a>. +<a href = "#bk7_ch5_rec5">51, 25</a>. +<a href = "#bk8_ch7_rec10">65, 13</a></i>, sic eum α |<br> +inferes E, efferes V |<br> +pro <i>add. Baseggio</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(387)</span> +<span class = "recnum">17</span> +<a name = "bk8_ch7_rec17"><span class = "extended">In porcello <span +class = "flag">lactante</span></span></a>: +piperis unc. +I, vini heminam, +olei <span class = "flag">optimi acetabulum maius, liquaminis +acetabulum, aceti acetabulum minus</span>. +</td> +<td class = "app"> +lactante <i>sic</i> EV |<br> +<i>ut supra</i> V, optimi acetabulum [aceti acetabulum <i>del.</i> +E<sup>2</sup>] maius liquaminis minus E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(395)</span> +<a name = "bk8_ch8">VIII.</a> LEPOREM. +<a name = "bk8_ch8_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Leporem <span class = "flag">madidum</span></span>: +in aqua praecoquitur modice, deinde componitur in patina, <span class = +"flag">[ac] coquendus</span> <span class = "flag"><ex></span> oleo +in furno, et cum prope sit coctus ex alio oleo. pertangito de conditura +infra scripta: teres piper, <span class = "flag"><ligusticum></span>, +satureiam, cepam, rutam, apii semen, liquamen, laser, vinum et modice +olei. aliquotiens versatur, in ipsa percoquitur conditura. +</td> +<td class = "app"> +madidum EV, acidum <i>Sch</i> |<br> +coquendus <i>Sch</i>, accoquendus EV, ad coquendum <i>Tor</i>, ac +coquitur <i>Hum</i> |<br> +ex <i>add. Gi</i> |<br> +ligusticum <i>add.</i> P, <i>om.</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(396)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk8_ch8_rec2"><span class = "extended">Item <span class = +"flag">aliam</span> ad <span class = "flag">eum</span> +impensam</span></a>: +cum prope tolli debeat, teres piper, dactylum, laser, uvam passam, +caroenum, liquamen, oleum. suffundes, et, cum bullierit, piper asperges +et inferes. +</td> +<td class = "app"> +alia E |<br> +eum ς, eam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(397)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk8_ch8_rec3"><span class = "extended">Leporem +farsum</span></a>: +nucleos integros, amygdala, nuces sive glandes concisas, piperis grana +solida, <span class = "flag">pulpam</span> de ipso lepore. et ovis +fractis obligatur, <span class = "flag">de<inde tegitur></span> +omento porcino, +<span class = "pagenum">67</span> +in furno <span class = "flag"><assatur></span>. sic iterum +impensam facies: rutam, piper satis, cepam, satureiam, dactylos, +liquamen, caroenum vel conditum. diu combulliat donec spisset, et sic +perfunditur. sed lepus in piperato liquamine <span class = "flag">et +lasere</span> maneat. +</td> +<td class = "app"> +pulpa EV |<br> +deinde tegitur <i>Sch et Gi</i>, de EV |<br> +assatur <i>add. Gi</i> |<br> +et lasere V, <i>om.</i> E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(398)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk8_ch8_rec4"><span class = "extended">Ius album in assum +leporem</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, apii semen, ovi duri medium. trituram +colligis et facies globum <span class = "flag">ex ea</span>. in <span +class = "flag">caccabulo</span> coques liquamen, vinum, oleum, acetum +modice, cepulam concisam, postea <span class = "flag">globulum</span> +condimentorum mittes et agitabis origano vel satureia. si opus fuerit, +amulas. +</td> +<td class = "app"> +ex ea <i>Hum</i>, extra EV |<br> +caccabulo E, caccabo (lo <i>add.</i> V<sup>2</sup>) V<sup>1</sup> |<br> +globolum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(399)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk8_ch8_rec5"><span class = "extended">Aliter in +leporem</span></a>: +ex sanguine et iecinere et pulmonibus leporinis <span class = +"flag">minutal</span>: adicies in caccabum liquamen et oleum <span class += "flag"><et> cocturam</span>, porrum et coriandrum minutatim +concides, iecinera et pulmones in caccabum mittes. cum cocta <span class += "flag">fuerint</span>, teres piper, cuminum, coriandrum, laseris +radicem, mentam, rutam, puleium, suffundes acetum, adicies iecinera +leporum et sanguinem, teres. <span class = "flag"><adicies></span> +mel et <span class = "flag"><ius></span> de suo sibi, aceto +temperabis, exinanies in caccabum, pulmones leporum minutatim concisos +in eundem caccabum mittes, facies ut ferveat. cum ferbuerit, amulo +obligas, piper asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +minutal <i>Hum ex p. <a href = "#bk4_ch3_rec7">32, 23</a></i>, minuta +EV |<br> +et cocturam <i>Gi</i>, cocturam EV |<br> +fuerint ς, -rit EV |<br> +adicies <i>et</i> ius <i>add. Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(400)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk8_ch8_rec6"><span class = "extended">Aliter leporem ex suo +iure</span></a>: +leporem curas, exossas, ornas, mittes in caccabo, <span class = +"flag">adicies oleum, liquamen, cocturam</span>, fasciculum porri, +coriandrum, anethum. dum coquitur, adicies in mortarium piper, +ligusticum, cuminum, coriandri semen, laseris radicem, cepam aridam, +mentam, rutam, apii semen, fricabis, suffundes liquamen, adicies <span +class = "flag">mel, ius</span> de suo sibi, defrito, aceto temperabis. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligabis. exornas, ius +perfundes, <span class = "flag"><piper></span> asperges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +adicies—cocturam <i>om.</i> V<sup>1</sup>, <i>add.</i> +V<sup>2</sup> <i>in marg. inf.</i> |<br> +oleum E, oleo V<sup>2</sup> |<br> +mel ius EV, melius ius <i>Sch</i> |<br> +piper ς, <i>om</i>, EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(401)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk8_ch8_rec7"><span class = "extended">Leporem +Passenianum</span></a>: +leporem curas, exossas, extensum ornas, suspendes ad fumum. cum +coloraverit, facies <span class = "flag">ut</span> dimidia coctura +coquatur. <span class = "flag">levas</span>, asperges salem, <span class += "flag">† massam oenogaro</span> tanges, adicies in mortarium +piper, ligusticum, fricabis, suffundes liquamen, <span class = +"flag">vino</span> et liquamine temperabis in caccabum. +adicies +<span class = "pagenum">68</span> +oleum modicum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. <span +class = "crossflag">leporem assum</span> a dorso tangis, piper asperges +et inferes. +</td> +<td class = "app"> +ut E<sup>2</sup>V, et E<sup>1</sup> |<br> +levas <i>Gi</i>, lauas EV |<br> +oenogara EV |<br> +massam EV, assas <i>Brandt cf. p. 68, 2</i> |<br> +uinum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(402)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk8_ch8_rec8"><span class = "extended">Leporem +isiciatum</span></a>: +<span class = "flag">eadem</span> conditura condies pulpam, nucleos +infusos admisces, <span class = "flag">omento</span> teges vel charta, +colliges <span class = "flag">lacinias</span> et surcula. +</td> +<td class = "app"> +eadem ς, eandem EV |<br> +omente V |<br> +lacinias EV, laminas <i>Sch</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(403)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk8_ch8_rec9"><span class = "extended">Leporem +farsilem</span></a>: +leporem curas, ornas, quadratum imponis. adicies in mortarium piper, +ligusticum, origanum, suffundes liquamen, adicies iecinera gallinarum +cocta, cerebella cocta, pulpam concisam, ova <span class = +"flag">cruda</span> tria, liquamine temperabis, omento teges <span class += "flag">et charta et surclas</span>. lento igni subassas. adicies in +mortarium piper, ligusticum, fricabis, suffundes liquaram, vino et +liquamine temperabis, facies ut ferveat cum ferbuerit, amulo obligas, et +leporem subassatum perfundes. piper asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +cruda EV<sup>2</sup>, dura (<i>erasa</i>) V<sup>1</sup> |<br> +et carta et surclas V, et surclas et carta E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(404)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk8_ch8_rec10"><span class = "extended"><span class = +"flag">Aliter leporem</span> elixum</span></a>: +<span class = "flag">ornas</span>, adicies in lance oleum, liquamen, +acetum, passum, cepam concides et rutam viridem, thymum subcultratum, et +sic adpones. +</td> +<td class = "app"> +Leporem aliter EV |<br> +ornas V, oenas E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(405)</span> +<span class = "recnum">11</span> +<a name = "bk8_ch8_rec11"><span class = "extended">Leporis +conditura</span></a>: +teritur piper, ruta, cepula, <span class = "flag">[et] iecur</span> +leporis, liquamen, caroenum, passum, olei modicum. amulum, cum +bullit. +</td> +<td class = "app"> +et iecur (-or E) EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(406)</span> +<span class = "recnum">12</span> +<a name = "bk8_ch8_rec12"><span class = "extended">Leporem <span class = +"flag"><pipere></span> sicco sparsum</span></a>: +et hunc praecondies sicut haedum <span class = "flag">Tarpeianum</span>. +antequam <span class = "flag">coquatur</span>, ornatus suitur. piper, +rutam, satureiam, cepam, thymum modicum, liquamine collues, postea in +furnum <span class = "flag"><mittes></span>, coques et <span class += "flag">impensa</span> tali circumsparges: piperis semunciam, rutam +cepam, satureiam, dactylos IV, <ins class = "edcorr" title = +"see also Addenda et Corrigenda">uvam passam, coloratum</ins> +super vatillum, vinum, oleum, liquamen, +caroenum frequenter tangitur ut condituram suam omnem tollat. postea ex +<span class = "crossflag">pipere</span> sicco in disco +sumitur. +</td> +<td class = "app"> +pipere <i>add. Gi cf. <a href = "#bk8_ch8_rec13">v. 28</a></i> |<br> +Tarpeianum <i>cf. <a href = "#bk8_ch6_rec9"><b>8</b> 6, +9</a></i> |<br> +coquantur E |<br> +mittes <i>add. Gi</i> |<br> +inpensam tall EV |<br> +iusculum <i>Gi</i>, iustam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(407)</span> +<span class = "recnum">13</span> +<a name = "bk8_ch8_rec13"><span class = "extended">Aliter leporem +conditum</span></a>: +coques ex vino, liquamine, aqua, sinapi <span class = +"flag">modico</span>, anetho, porro cum capillo suo. cum <span class = +"flag"><in> se</span> coxerit, condies: <span class = +"flag">piper</span>, <span class = "flag">satureiam</span>, <span class += "flag">cepae rotundum</span>, dactylos, <span class = +"flag">Damascena</span> duo, vinum, liquamen, caroenum, olei +modice. +<span class = "pagenum">69</span> +stringatur amulo, modicum bulliat. <span class = "flag">conditura</span> +lepus in patina perfunditur. +</td> +<td class = "app"> +modicum EV |<br> +in se <i>Sch, cf. p. <a href = "#bk3_ch2_rec4">17, 10</a>. +<a href = "#bk4_ch3_rec3">31, 23</a></i>, se EV, per se +<i>Tor</i> |<br> +piper V, pipere E |<br> +satureia EV |<br> +cepae rutundum <i>sic</i> EV |<br> +damascenae (dasm- E<sup>2</sup>) EV, -na V<sup>3</sup> |<br> +conditura <i>Sch ex p. <a href = "#bk8_ch6_rec6">62, 11</a></i>, +conditur EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(408)</span> +<a name = "bk8_ch9">IX.</a> GLIRES. +<span class = "extended">Glires</span>: +isicio porcino, item pulpis ex omni membro glirium <span class = +"flag">trito</span>, cum pipere, nucleis, lasere, liquamine farcies +glires, et sutos in tegula positos mittes in furnum aut farsos in +clibano <span class = "flag">coques</span>. +</td> +<td class = "app"> +trito EV, tritis <i>Hum</i> |<br> +coque EV | +</td> +</tr> +</table> + + +<h2><a name = "bk9">LIB. IX. <span class = "flag">THALASSA</span></a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk9_ch1">I.</a> in lucusta. +<a href = "#bk9_ch2">II.</a> in <span class = "flag">torpedine</span>. +<a href = "#bk9_ch3">III.</a> in lolligine. +<a href = "#bk9_ch4">IV.</a> in sepiis. +<a href = "#bk9_ch5">V.</a> in polypo. +<a href = "#bk9_ch6">VI.</a> in ostreis. +<a href = "#bk9_ch7">VII.</a> omne genus <span class = +"flag">conchyliorum</span>. +<a href = "#bk9_ch8">VIII.</a> in echino. +<a href = "#bk9_ch9">IX.</a> in <span class = "flag">mitulis</span>. +<a href = "#bk9_ch10">X.</a> in sarda cordula. +XI. <a href = "#bk9_ch14">embractum <span class = +"flag">Baianum</span></a>. +</div> + +<div class = "commentary"> +LIB. IX. Thalassa E <i>in indice</i>, talassa EV <i>hic</i> | +<i>cap.</i> II torpidine EV | +VII conciliorum EV | +IX metullis E, metulis V | +XI balanum E | +</div> + +<div class = "mynote"> +<i>See note at beginning of <a href = "#bk1">Bk. I</a>.</i><br> +<br> +<a href = "#bk9_ch11">XI.</a> Ius in siluro, in palamyde et in thynno +salsis. +<a href = "#bk9_ch12">XII.</a> Ius in mullo Taricho. +<a href = "#bk9_ch13">XIII.</a> Salsum sine salso. +<a href = "#bk9_ch14">XIV.</a> embractum Baianum. +</div> + + +<table summary = "book 9"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(409)</span> +<a name = "bk9_ch1">I.</a> <span class = "flag">[IVS] IN +LVCVSTA</span>. +<a name = "bk9_ch1_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ius in lucusta et capari</span>: +indura cepam <span class = "flag">pallachanam</span> concisam. † +<span class = "flag">eius</span> piper, ligusticum, careum, cuminum, +caryotam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum, defritum. hoc ius adicito +sinapi in elixuris. +</td> +<td class = "app"> +IVS IN LOCVSTA EV <i>cf. tit. ind.</i> |<br> +pallacanam <i>sic</i> EV, <i>cf. p. <a href = "#bk4_ch2_rec25">28, +28</a></i> |<br> +eius EV, teres <i>Gi; an</i> facies ei ius? | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(410)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk9_ch1_rec2"><span class = "extended">Lucustas assas sic +facies</span></a>: +aperiuntur lucustae, ut adsolet, cum testa sua et infunditur eis +piperatum, coriandratum, et sic in <span class = "flag">craticula</span> +assantur. cum siccaverint, adicies <span class = "flag">ius</span> in +<span class = "flag">craticula</span> quotiens siccaverint quousque +assantur <span class = "flag">bene, <et> inferes</span>. +</td> +<td class = "app"> +<i>{bis}</i> graticula EV |<br> +ius <i>Gi</i>, eis EV |<br> +<i>verba</i> bene inferes <i>in</i> EV <i>abierunt post</i> <a href = +"#bk9_ch1_rec3">17</a> cuminato; <i>suo loco restituit et</i> et +<i>inseruit Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(411)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk9_ch1_rec3"><span class = "extended"><span class = +"flag">Lucustam elixam</span> cum +<span class = "crossflag">cuminato</span></span></a>: +piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, cuminum plusculum, mel, +acetum, liquamen. si voles, folium et +<span class = "flag">malabathrum</span> addes. +</td> +<td class = "app"> +locusta elixa EV |<br> +malabratum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(412)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk9_ch1_rec4"><span class = "extended">Aliter <span class = +"flag">lucustam</span>: <span class = "flag">isicia</span> de cauda eius +sic facies</span></a>: +<span class = "flag">folium noci † uvam prius</span> demes et +elixas deinde pulpam, concides, cum liquamine, pipere et ovis isicia +formabis. +</td> +<td class = "app"> +lucusta (loc- E) EV |<br> +esicia EV<sup>2</sup>, <i>om.</i> V<sup>1</sup> |<br> +folium noci uuam prius EV, folliclum [nocivam uvam] prius <i>Sch, an</i> +follem nocivum prius? | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(413)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk9_ch1_rec5"><span class = "extended">In lucusta +elixa</span></a>: +piper, cuminum, <span class = "flag">rutam</span>, mel, acetum, liquamen +et <span class = "flag">oleum</span>. +</td> +<td class = "app"> +ruta V, oleum V, uinũ <i>(del. et</i> oleum ss. E<sup>2</sup>) E +<i>cf. <a href = "#bk9_ch1_rec6">v. 25</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(414)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk9_ch1_rec6"><span class = "extended">Aliter in +lucusta</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, mentam, rutam, nucleos, mel, acetum, +liquamen et <span class = "flag">vinum</span>. +</td> +<td class = "app"> +uinum V, oleum (<i>del. et</i> uinum ss. E<sup>2</sup>) E <i>cf. <a href += "#bk9_ch1_rec5">v. 23</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">70</span> +<span class = "paren">(415)</span> +<a name = "bk9_ch2">II.</a> <span class = "flag">IN</span> +TORPEDINE. +<a name = "bk9_ch2_rec1">1.</a> +<span class = "extended">In torpedine</span>: +teritur piper, +ruta, cepula arida. <span class = "flag"><addes></span> mel, +liquamen, passum, vinum +modice, olei boni guttas. cum bullire coeperit, amulo +obligas. +</td> +<td class = "app"> +IN V, <i>om.</i> E |<br> +addes <i>add. Gi</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(416)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk9_ch2_rec2"><span class = "extended">In torpedine +elixa</span></a>: +piper, ligusticum, petroselinum, mentam, origanum, ovi medium, mel, +liquamen, passum, vinum, oleum. si voles, addes sinape, acetum. si +calidum volueris, uvam passam addes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(417)</span> +<a name = "bk9_ch3">III.</a> IN LOLLIGINE. +<a name = "bk9_ch3_rec1">1.</a> +<span class = "extended">In lolligine in patina</span>: +teres piper, rutam, mel modicum, liquamen, caroenum, olei +guttas. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk9_ch3_rec2"><span class = "extended">In lolligine <span +class = "flag">farsili</span></span></a>: +piper, ligusticum, <span class = "flag">coriandrum</span>, apii semen, +ovi vitellum, mel, acetum, liquamen, vinum et oleum. +obligabis. +</td> +<td class = "app"> +farsile EV, <i>item</i> <a href = "#bk9_ch4_rec1">13</a> |<br> +coliandrum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(418)</span> +<a name = "bk9_ch4">IV.</a> IN SEPIIS. +<a name = "bk9_ch4_rec1">1.</a> +<span class = "extended">In sepia +<span class = "crossflag">farsili</span></span>: +piper, ligusticum, apii semen, careum, mel, liquamen, vinum, condimenta +coctiva. calefacies, et sic aperies sepiam et perfundes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(419)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk9_ch4_rec2"><span class = "extended">Sic <span class = +"flag">farcies</span> eam sepiam coctam</span></a>: +cerebella <span class = "flag">elixa</span> <span class = +"flag">enervata</span> teres cum pipere, cui commisces ova cruda <span +class = "flag">quod</span> satis erit, <span class = "flag">piper</span> +integrum, isicia minuta, et <span class = "flag">sic +consues</span> +et in bullientem ollam mittes ita ut <span class = "crossflag">coire</span> +impensa possit. +</td> +<td class = "app"> +farcies <i>Tor</i>, facies EV |<br> +lixa EV |<br> +enerulata EV |<br> +quod V, q̣ E |<br> +pipere EV |<br> +sic consues <i>Hum</i>, sicco sues EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(420)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk9_ch4_rec3"><span class = "extended">Sepias elixas ab <span +class = "flag">aheno</span></span></a>: +in frigidam missas cum pipere, lasere, liquamine, nucleis. ova <span +class = "flag"><addes></span>, et condies ut voles. +</td> +<td class = "app"> +aeno P, alieno EV <i>cf. p. <a href = "#bk2_ch2_rec7">14, +12</a></i> |<br> +addes <i>add. Gi</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(421)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk9_ch4_rec4"><span class = "extended">Aliter +sepias</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, coriandrum viride, mentam aridam, ovi +vitellum, mel, liquamen, vinum, acetum et oleum modicum. et, ubi +bullierit, amulo obligas. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(422)</span> +<a name = "bk9_ch5">V.</a> IN POLYPO. +<span class = "extended">In polypo</span>: +pipere, liquamine, lasere. inferes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(423)</span> +<a name = "bk9_ch6">VI.</a> IN OSTREIS. +<span class = "extended">In ostreis</span>: +piper, ligusticum, ovi vitellum, acetum, liquamen, oleum <span class = +"flag">et vinum</span>. si volueris, et mel addes. +</td> +<td class = "app"> +et uinum <i>om.</i> E<sup>1</sup>, <i>add. in marg.</i> +E<sup>1</sup> +<i>an</i> E<sup>2</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(424)</span> +<a name = "bk9_ch7">VII.</a> IN OMNE GENVS <span class = +"flag">CONCHYLIORVM</span>. +<span class = "extended">In omne genus <span class = +"flag">conchyliorum</span></span>: +piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, cuminum plusculum, mel, +liquamen. si voles, folium et malabathrum addes. +</td> +<td class = "app"> +<i>{bis}</i> conciliorum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">71</span> +<span class = "paren">(425)</span> +<a name = "bk9_ch8">VIII.</a> IN <span class = "flag">ECHINO</span>. +<a name = "bk9_ch8_rec1">1.</a> +<span class = "extended">In <span class = "flag">echino</span></span>: +accipies pultarium novum, oleum modicum, liquamen, vinum dulce, piper +minutum. facies ut ferveat. cum ferbuerit, in singulos echinos mittes, +agitabis, ter bulliat. cum <span class = "flag">coxeris</span>, piper +asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +echino <i>bis</i> E<sup>2</sup>V, enicho <i>bis</i> E<sup>1</sup> +<i>item <a href = "#bk9_ch8_rec2">5</a>. +<a href = "#bk9_ch8_rec3">7</a>. +<a href = "#bk9_ch8_rec4">10</a>. +<a href = "#bk9_ch8_rec5">11</a></i> |<br> +<i>an</i> coxerit? | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(426)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk9_ch8_rec2"><span class = "extended">Aliter <span class = +"flag"><in></span> <span class = "crossflag">echino</span></span></a>: +piper, cosium modice, mentam siccam, <span class = "flag">mulsum</span>, +<span class = "flag">liquamen</span>, spicam Indicam et +folium. +</td> +<td class = "app"> +in <i>om.</i> EV |<br> +mulsum V, -am E |<br> +liquamine EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(427)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk9_ch8_rec3"><span class = "extended">Aliter <span class = +"flag"><in></span> <span class = "flag">echino</span></span></a>: +<span class = "flag">lotum</span> mittes in aqua calida, coques, levas, +in patella compones, addes folium, piper, mel, liquamen, olei modice, +ova, et sic obligas. in <span class = "flag">thermospodio</span> coques, +piper asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +in P, <i>om.</i> EV |<br> +echino V, enichum <i>corr. in</i> echinum E |<br> +lotum <i>Baseggio</i>, colum EV, totum <i>Hum</i>, solum +<i>Tor</i> |<br> +termospodio E<sup>2</sup>V, -spodi E<sup>1</sup> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(428)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk9_ch8_rec4"><span class = "extended">In <span class = +"flag">echino</span> salso</span></a>: +<span class = "flag">echinum salsum</span> cum <span class = +"flag">liquamine optimo</span>, caroeno, pipere, temperabis et +adpones. +</td> +<td class = "app"> +enicho <i>et</i> enichum E<sup>1</sup> |<br> +salso V, salsum E |<br> +liquamen optimum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(429)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk9_ch8_rec5"><span class = "extended">Aliter</span></a>: +<span class = "flag">echinis salsis</span> liquamen optimum admisces, et +quasi recentes <span class = "flag">apparebunt</span>, ita ut a balneo +sumi possint. +</td> +<td class = "app"> +eṇịchinis E |<br> +salsis <i>Sch</i>, salis EV |<br> +apparebunt E, aptabunt V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(430)</span> +<a name = "bk9_ch9">IX.</a> IN <span class = "flag">MITVLIS</span>. +<span class = "extended">In <span class = "flag">mitulis</span></span>: +liquamen, porrum concisum, cuminum, passum, satureiam, vinum. mixtum +facies <span class = "flag">aquatius</span> et ibi <span class = +"flag">mitulos</span> coques. +</td> +<td class = "app"> +metulis <i>bis</i> EV | +aquatius <i>Hum</i>, aquati ius EV |<br> +mitulos <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(431)</span> +<a name = "bk9_ch10">X.</a> IN SARDA CORDVLA MVGILE. +<a name = "bk9_ch10_rec1">1.</a> +<span class = "extended">In Sardis: +Sardam farsilem sic facere oportet</span>: +<span class = "flag">Sarda exossatur</span>, <span class = "flag">et +teritur puleium</span>, <span class = "flag">cuminum</span>, piperis +grana, <span class = "flag">menta</span>, nuces, mel. impletur et <span +class = "crossflag">consuitur</span>. involvitur in charta et sic supra +vaporem ignis in operculo componitur, conditur ex oleo, caroeno, <span +class = "flag">allece</span>. +</td> +<td class = "app"> +sardã exossatur EV |<br> +et teritur EV, attorretur <i>Sch</i> |<br> +pulpeium EV |<br> +cuminum <i>Hum</i>, cum EV |<br> +mentam EV |<br> +allece <i>Hum</i>, allego EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(432)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk9_ch10_rec2"><span class = "extended">Sarda ita +fit</span></a>: +coquitur sarda et exossatur. teritur <span class = "flag">piper +<cum></span> ligustico, thymo, origano, <span class = "flag">ruta, +caryota</span>, melle, et in vasculo ovis <span class = +"flag">concisis</span> ornatur impensa: vinum modice, acetum, defritum +et oleum <span class = "flag">viride</span>. +</td> +<td class = "app"> +piper cum <i>Hum</i>, pipere EV, piper ex <i>Sch</i> |<br> +rutã careotã V |<br> +concisis <i>Sch</i>, incisis EV <i>cf. p. <a href = "#bk9_ch10_rec4">72, +1</a></i> |<br> +uiridem EV <i>item p. <a href = "#bk9_ch13_rec1">72, +18</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(433)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk9_ch10_rec3"><span class = "extended">Ius in +Sarda</span></a>: +piper, origanum, mentam, cepam, aceti modicum et oleum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(434)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk9_ch10_rec4"><span class = "extended">Ius in +Sarda</span></a>: +piper, ligusticum, mentam aridam, cepam coctam, mel, acetum, oleum. +perfundes, +<span class = "pagenum">72</span> +asperges ovis duris <span class = "crossflag">concisis</span>. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(435)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk9_ch10_rec5"><span class = "extended">Ius <span class = +"flag">in</span> cordula assa</span></a>: +piper, ligusticum, apii <span class = "flag">semen</span>, mentam, +rutam, <span class = "flag">caryotam</span>, mel, acetum, vinum et +oleum. convenit <span class = "flag">et in</span> Sarda. +</td> +<td class = "app"> +in <i>om.</i> V |<br> +sem̃ V, sepe E |<br> +careotam V, caroetam E |<br> +et in V, in E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(437)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk9_ch10_rec6"><span class = "extended">Ius in mugile +salso</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, <span class = "flag">cepam, mentam, rutam, +calvam, caryotam</span>, mel, acetum, sinape et oleum. +</td> +<td class = "app"> +cepa (cepė <i>et</i> a <i>supra</i> e E) menta ruta calua careotam +EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(438)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk9_ch10_rec7"><span class = "extended">Aliter ius in mugile +salso</span></a>: +piper, <span class = "flag">origanum</span>, <span class = +"flag">erucam</span>, mentam, <span class = "flag">rutam</span>, <span +class = "flag">calvam</span>, caryotam, mel, oleum, acetum et +sinape. +</td> +<td class = "app"> +origanũ V, -no E |<br> +eruca EV |<br> +ruta V |<br> +calua EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(439)</span> +<a name = "bk9_ch11">XI.</a> IVS IN SILVRO, IN <span class = +"flag">PELAMYDE</span> ET IN <span class = "flag">THYNNO</span> +SALSIS: +piper, ligusticum, cuminum, cepam, mentam, rutam, calvam, caryotam, mel, +acetum, sinape, oleum. +</td> +<td class = "app"> +pelamide E, pelapide V |<br> +tinno EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(440)</span> +<a name = "bk9_ch12">XII.</a> IVS IN <span class = "flag">MVLLO +TARICHO</span>: +piper, rutam, cepam, dactylum, sinapi, trito commisces echino <span +class = "flag"><et> oleo</span>, et sic perfundes piscem frictum +vel assatum. +</td> +<td class = "app"> +mulo tarico EV |<br> +et oleo <i>Sch</i>, oleo EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(441)</span> +<a name = "bk9_ch13">XIII.</a> SALSVM SINE SALSO: +<a name = "bk9_ch13_rec1">1.</a> +Iecur coques, teres, et <span class = "flag">mittes</span> piper aut +liquamen aut salem. addes oleum. iecur leporis aut haedi aut agni aut +pulli; et, si volueris, in formella piscem formabis. oleum +<span class = "crossflag">viride</span> supra adicies. +</td> +<td class = "app"> +mittes ς, inities EV, inicies ς | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(442)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk9_ch13_rec2"><span class = "extended">Aliter vice +salsi</span></a>: +cuminum, piper, liquamen teres, et passum modice vel <span class = +"flag">caroenum</span> et nuces tritas plurimas misces et simul conteres +et <span class = "flag">salsari defundes</span>. oleum modice +superstillabis et inferes. +</td> +<td class = "app"> +caroeni EV |<br> +salsare defundes <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(443)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk9_ch13_rec3"><span class = "extended">Aliter salsum <span +class = "flag">sine</span> salso</span></a>: +<span class = "flag">cumini</span> tantum quantum quinque digitis +tollis, piperis ad dimidium eius et unam spicam alei purgatam teres, +liquamen superfundes, oleum modice superstillabis. hoc aegrum stomachum +valde reficit et digestionem facit. +</td> +<td class = "app"> +sine <i>Sch</i>, in EV |<br> +cuminum EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(444)</span> +<a name = "bk9_ch14">XIV.</a> EMBRACTVM BAIANVM. +<span class = "extended">Embractum Baianum</span>: +ostreas minutas, sphondylos, <span class = "flag">urticas</span> in +caccabum mittes, nucleos tostos concisos, rutam, apium, piper, +coriandrum, cuminum, passum, liquamen, <span class = +"flag">caryotam</span>, oleum. +</td> +<td class = "app"> +orticas EV |<br> +careotam EV, caroenum <i>Hum</i>, cariotum <i>Sch; cf. <a href = +"#bk10_ch1_rec1"><b>10</b> 1, 1</a></i> | +</td> +</tr> +</table> + + +<span class = "pagenum">73</span> +<h2><a name = "bk10">LIB. X. HALIEVS</a></h2> + +<div class = "recipe"> +<a href = "#bk10_ch1">I.</a> in piscibus diversis. +<a href = "#bk10_ch2">II.</a> in murenam. +III. <a href = "#bk10_ch4">in <span class = "flag">anguillam</span></a>. +</div> + +<div class = "commentary"> +EXPLICIT APICI (-II E) TALASSALIBVS LIBER VIIII | +INCIPIT EIVSDEM ALIE (-IAE V) VESLIBVS EV, <i>in quo</i> LIBVS <i>bis +male pro</i> LIB. <i>scriptum;</i> Halieus E <i>in indice +librorum</i> | +<i>cap.</i> III anguilla E | +</div> + +<div class = "mynote"> +<i>See note at beginning of <a href = "#bk1">Bk. I</a>.</i><br> +<br> +<a href = "#bk10_ch3">III.</a> {ius in aliis piscibus}. +<a href = "#bk10_ch4">IV.</a> in anguillam.</div> + +<table summary = "book 10"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(445)</span> +<a name = "bk10_ch1">I.</a> IN PISCIBVS. +<a name = "bk10_ch1_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ius diabotanon in pisce frixo</span>: +piscem quemlibet curas, <span class = "flag">salsas</span>, friges. +teres piper, cuminum, coriandri semen, laseris radicem, origanum, rutam, +fricabis, suffundes acetum, adicies <span class = "crossflag">caryotam</span>, +mel, defritum, oleum, liquamen, temperabis, refundes in caccabum, facies +ut ferveat. cum ferbuerit, piscem frictum perfundes, piper asperges et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +salsas <i>Gi</i>, saluas EV, salias <i>Hum</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(446)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk10_ch1_rec2"><span class = "extended">Ius in pisce +elixo</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum, cepulam, origanum, nucleos, caryotam, mel, +acetum, liquamen, sinapi, oleum modice. ius calidum. si velis, uvam +passam. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(447)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk10_ch1_rec3"><span class = "extended">Aliter in pisce +elixo</span></a>: +teres piper, ligusticum, coriandrum <span class = "flag">viride</span>, +satureiam, cepam, ovorum vitella <span class = "flag">cocta</span>, +passum, acetum, oleum et liquamen. +</td> +<td class = "app"> +uiridem EV |<br> +cocta EV, duo cocta P; <i>cf. <a href = "#bk10_ch1_rec9">v. +31</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(448)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk10_ch1_rec4"><span class = "extended"><span class = +"flag"><Aliter></span> ius in pisce elixo</span></a>: +piscem curabis diligenter, mittes in mortarium salem, coriandri semen, +conteres bene, volves eum, adicies in patinam, cooperies, gypsabis, +coques in furno. cum coctus fuerit, tolles, aceto <span class = +"flag">acerrimo</span> asperges et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Aliter P, <i>om.</i> EV |<br> +acerrimo EV, asperrimo P | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(449)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk10_ch1_rec5"><span class = "extended">Aliter ius in pisce +elixo</span></a>: +cum curaveris piscem, adicies in sartaginem <span class = +"flag"><coriandri> semen</span>, aquam, anethum <span class = +"flag">viride</span> et ipsum piscem. cum coctus fuerit, asperges aceto +et inferes. +</td> +<td class = "app"> +coriandri semen <i>Tor</i>, sem (<i>in</i> V <i>virgula supra</i> m +<i>erasa</i>) EV |<br> +uiridem EV, <i>item <a href = "#bk10_ch1_rec7">v. 26</a>, <a href = +"#bk10_ch1_rec8">28</a>, p. <a href = "#bk10_ch1_rec13">74, +10</a></i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(450)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk10_ch1_rec6"><span class = "extended">Ius Alexandrinum in +pisce asso</span></a>: +piper, cepam siccam, ligusticum, cuminum, origanum, apii semen, pruna +Damascena enucleata, <span class = "flag">mulsum</span>, acetum, +liquamen, defritum, oleum, et coques. +</td> +<td class = "app"> +mulsum <i>Gi, cf. <a href = "#bk10_ch1_rec14">p. 74 l. 14</a> al.</i>, +mittis E, mus V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(451)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk10_ch1_rec7"><span class = "extended">Aliter ius <span +class = "flag">Alexandrinum</span> in pisce asso</span></a>: +piper, ligusticum, coriandrum <span class = "crossflag">viride</span>, +uvam passam enucleatam, vinum, passum, liquamen, oleum, et +coques. +</td> +<td class = "app"> +alexandrum E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(452)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk10_ch1_rec8"><span class = "extended">Aliter ius +Alexandrinum in pisce asso</span></a>: +piper, ligusticum, coriandrum <span class = "crossflag">viride</span>, +cepam, Damascena enucleata, passum, liquamen, acetum, oleum, et +coques. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(453)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk10_ch1_rec9"><span class = "extended">Ius in <span class = +"flag">gongro asso</span></span></a>: +piper, ligusticum, cuminum frictum, origanum, cepam siccam, ovorum +vitella +<span class = "pagenum">74</span> +<span class = "crossflag">cocta</span>, vinum, mulsum, acetum, liquamen, +defritum, et coques. +</td> +<td class = "app"> +grongo assa EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(454)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk10_ch1_rec10"><span class = "extended">Ius in <span class = +"flag">cornutam</span></span></a>: +piper, ligusticum, origanum, cepam, uvam <span class = +"flag">passam</span> enucleatam, vinum, mel, acetum, liquamen, oleum, et +coques. +</td> +<td class = "app"> +cornutam <i>Hum</i>, carnutam EV |<br> +passam et nucleatam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(455)</span> +<span class = "recnum">11</span> +<a name = "bk10_ch1_rec11"><span class = "extended">Ius in mullos +assos</span></a>: +piper, ligusticum, rutam, mel, nucleos, acetum, vinum, liquamen, oleum +modice. calefacies et perfundes. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(456)</span> +<span class = "recnum">12</span> +<a name = "bk10_ch1_rec12"><span class = "extended">Aliter ius in mullos +assos</span></a>: +rutam, mentam, coriandrum, feniculum, omnia viridia, piper, ligusticum, +mel, liquamen et oleum modice. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(457)</span> +<span class = "recnum">13</span> +<a name = "bk10_ch1_rec13"><span class = "extended">Ius in pelamyde +assa</span></a>: +piper, ligusticum, origanum, coriandrum <span class = +"crossflag">viride</span>, cepam, uvam <span class = "flag">passam +enucleatam, passum</span>, acetum, liquamen, defritum, oleum, et coques. +hoc ius convenit et in elixa. si vis, et mel addes. +</td> +<td class = "app"> +passam et nucleatam passam EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(458)</span> +<span class = "recnum">14</span> +<a name = "bk10_ch1_rec14"><span class = "extended">Ius in +percam</span></a>: +piper, ligusticum, cuminum frictum, cepam, pruna Damascena enucleata, +vinum, <span class = "crossflag">mulsum</span>, acetum, oleum, defritum, +et coques. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(459)</span> +<span class = "recnum">15</span> +<a name = "bk10_ch1_rec15"><span class = "extended">Ius in pisce +rubellione</span></a>: +piper, ligusticum, careum, serpyllum, apii semen, cepam siccam, vinum, +passum, acetum, liquamen, oleum. amulo obligas. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(460)</span> +<a name = "bk10_ch2">II.</a> <<ins class = "mycorr" title = +"text reads ‘JN’">IN</ins> <span class = "flag">MVRENAM></span>. +<a name = "bk10_ch2_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ius in <span class = "flag">murena</span> +assa</span>: +piper, ligusticum, satureiam, <span class = "flag">crocomagma</span>, +<span class = "flag">cepam</span>, <span class = "crossflag">Damascena</span> +<span class = "flag">enucleata</span>, vinum, mulsum, acetum, liquamen, +defritum, oleum, et coques. +</td> +<td class = "app"> +IN MVRENAM <i>om.</i> EV |<br> +morena EV <i>item <a href = "#bk10_ch2_rec2">v. 22</a></i> (-as V) +<i><a href = "#bk10_ch2_rec3">25</a>, <a href = "#bk10_ch2_rec4">27</a>, +<a href = "#bk10_ch2_rec5">30</a>, +<a href = "#bk10_ch2_rec6">33</a></i> |<br> +croco magna EV |<br> +cepa EV |<br> +et nucleata EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(461)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk10_ch2_rec2"><span class = "extended">Aliter ius in <span +class = "crossflag">murena</span> assa</span></a>: +piper, ligusticum, pruna Damascena, vinum, mulsum, acetum, liquamen, +defritum, oleum, et coques.</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(462)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk10_ch2_rec3"><span class = "extended">Aliter ius in <span +class = "crossflag">murena</span> assa</span></a>: +piper, ligusticum, nepetam montanam, coriandri semen, cepam, nucleos +pineos, mel, acetum, liquamen, oleum, et coques. +</td> +<td class = "app"> +<i><a href = "#bk10_ch2_rec4"><b>10</b> 2, 4</a> (463) post +<a href = "#bk10_ch3_rec2"><b>10</b> 3, 2</a> (466), habent +ςα, post <a href = "#bk10_ch2_rec6"><b>10</b> 2, 6</a> +(465)</i> PM | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(463)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk10_ch2_rec4"><span class = "extended"><span class = +"flag">Aliter</span> ius in <span class = "crossflag">murena</span> +elixa</span></a>: +piper, ligusticum, <span class = "flag">anethum</span>, apii semen, +<span class = "flag">rhus Syriacum</span>, caryotam, mel, acetum, +liquamen, oleum, sinape, defritum. +</td> +<td class = "app"> +Aliter P, <i>om</i>. EV |<br> +anethum <i>Hum</i>, acetum EV |<br> +rus syriacum <i>sic</i> EV, <i>item p. <a href = "#bk10_ch4_rec1">76, +2</a> et <a href = "#bk10_ch4_rec2">4</a></i> (sir- E) | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(464)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk10_ch2_rec5"><span class = "extended">Aliter ius in <span +class = "crossflag">murena</span> elixa</span></a>: +piper, ligusticum, careum, apii semen, coriandrum, mentam aridam, +nucleos pineos, rutam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum modice. +calefacies et amulo obligas.</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(465)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk10_ch2_rec6"><span class = "extended"><span class = +"flag"><Aliter></span> ius in <span class = "crossflag">murena</span> +elixa</span></a>: +piper, ligusticum, careum, cuminum, nucleos, +<span class = "pagenum">75</span> +caryotam, <span class = "flag">sinape</span>, mel, acetum, liquamen +<span class = "flag">et oleum et</span> defritum. +</td> +<td class = "app"> +sinapẽ V |<br> +et oleum et <i>sic</i> EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(467)</span> +<a name = "bk10_ch3">III.</a> +<a name = "bk10_ch3_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ius in lacertos elixos</span>: +piper, ligusticum, cuminum, rutam viridem, cepam, mel, acetum, liquamen, +oleum modice. cum bullierit, amulo obligas.</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(466)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk10_ch3_rec2"><span class = "extended">Ius in pisce +elixo</span></a>: +piper, ligusticum, petroselinum, origanum, cepam aridam, mel, acetum, +liquamen, vinum, oleum modice. cum bullierit, amulo obligas. et in lance +inferes. +</td> +<td class = "app"> +<i><a href = "#bk10_ch3_rec1"><b>10</b> 3, 1</a> (467) post <a href = +"#bk10_ch3_rec2"><b>10</b> 3, 2</a> (466) + <a href = +"#bk10_ch2_rec4"><b>10</b> 2, 4</a> (463) habent</i> ς +(<i>non</i> MP) α | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(468)</span> +<span class = "recnum">3</span> +<a name = "bk10_ch3_rec3"><span class = "extended">Ius in pisce +asso</span></a>: +piper, ligusticum, thymum, +coriandrum <span class = "flag">viride</span>, mel, +acetum, liquamen, vinum, oleum, defritum. calefacies et 10 +<span class = "flag">agitabis</span> rutae surculo et obligabis +amulo.</td> +<td class = "app"> +uiridem EV |<br> +agitabis P, zitabis EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(469)</span> +<span class = "recnum">4</span> +<a name = "bk10_ch3_rec4"><span class = "extended">Ius in +thynno</span></a>: +piper, cuminum, thymum, coriandrum, cepam, uvam passum, acetum, mel, +vinum, liquamen, oleum. calefacies; amulo <span class = +"flag">obligabis</span>. +</td> +<td class = "app"> +<i><a href = "#bk10_ch3_rec4"><b>10</b> 3, 4</a> (469) in</i> E <i>locum +habet ante <a href = "#bk10_ch3_rec3"><b>10</b> 3, 3</a> (468), sed +scripta est a manu</i> E<sup>1</sup> <i>in loco adraso; ceterum +ipsa</i> +E<sup>2</sup> <i>signis ordinem eum quem praestat</i> V +<i>restituisse +videtur</i> |<br> +obligabis E, -gas V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(470)</span> +<span class = "recnum">5</span> +<a name = "bk10_ch3_rec5"><span class = "extended">Ius in thynno +elixo</span></a>: +piper, ligusticum, thymum, condimenta <span class = "flag">moretaria</span>, +<span class = "flag">cepam</span>, caryotam, mel, acetum, liquamen <span +class = "flag">et oleum et</span> sinape. +</td> +<td class = "app"> +mortaria (-ea E) EV |<br> +cepa V |<br> +et oleum et V, oleum E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(471)</span> +<span class = "recnum">6</span> +<a name = "bk10_ch3_rec6"><span class = "extended">Ius in dentice +asso</span></a>: +piper, ligusticum, coriandrum, mentam, rutam aridam, malum Cydorium +coctum, <span class = "flag">mel</span>, vinum, liquamen, oleum. +calefacies, amulo obligabis. +</td> +<td class = "app"> +mel EV, uel ς | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(472)</span> +<span class = "recnum">7</span> +<a name = "bk10_ch3_rec7"><span class = "extended">In dentice +elixo</span></a>: +piper, anethum, cuminum, thymum, mentam, rutam viridem mel, acetum, +liquamen, vinum, oleum modice. calefacies et amulo obligabis. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(473)</span> +<span class = "recnum">8</span> +<a name = "bk10_ch3_rec8"><span class = "extended">Ius in pisce +aurata</span></a>: +piper, ligusticum, careum, origanum, rutae bacam, mentam, myrtae <span +class = "flag">bacam, ovi vitellum</span>, mel, acetum, oleum, vinum, +liquamen. calefacies et sic uteris. +</td> +<td class = "app"> +bacã ouitellũ V | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(474)</span> +<span class = "recnum">9</span> +<a name = "bk10_ch3_rec9"><span class = "extended">Ius in pisce aurata +assa</span></a>: +piper, coriandrum, mentam aridam, <span class = "flag">apii</span> +semen, cepam, uvam passam, mel, acetum, vinum, liquamen et +oleum.</td> +<td class = "app"> +apii E, api V <i>hoc solo loco</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(475)</span> +<span class = "recnum">10</span> +<a name = "bk10_ch3_rec10"><span class = "extended">Ius in scorpione +elixo</span></a>: +piper, careum, petroselinum, caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape, +oleum, defritum. +</td> +<td></td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(476)</span> +<span class = "recnum">11</span> +<a name = "bk10_ch3_rec11"><span class = "extended">In pisce +oenogarum</span></a>: +teres piper, <span class = "flag">rutam</span>, mel commisces, passum, +liquamen, caroenum, et <span class = "flag">igni</span> mollissimo +calefacies. +</td> +<td class = "app"> +ruta V |<br> +signi EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "recnum">12</span> +<a name = "bk10_ch3_rec12"><span class = "extended"><span class = +"flag"><Aliter></span> in pisce oenogarum</span></a>: +ut supra facies. cum bullierit, amulo <span class = "flag">obligabis</span>. +</td> +<td class = "app"> +Aliter <i>add. Tor</i> |<br> +obligabis V-, gas E | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">76</span> +<span class = "paren">(477)</span> +<a name = "bk10_ch4">IV.</a> <span class = "flag"><IN +ANGVILLAM.></span> +<a name = "bk10_ch4_rec1">1.</a> +<span class = "extended">Ius in anguillam</span>: +piper, ligusticum, apii semen, anethum, <span class = "crossflag">rhus +Syriacum</span>, caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum, sinape et +defritum. +</td> +<td class = "app"> +IN ANGVILLAM <i>om.</i> EV anguilla EV | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(478)</span> +<span class = "recnum">2</span> +<a name = "bk10_ch4_rec2"><span class = "extended"><span class = +"flag"><Aliter></span> ius in anguillam</span></a>: +piper, ligusticum, <span class = "crossflag">rhus Syriacum</span>, +mentam siccam, rutae bacas, ovorum vitella cocta, mulsum, acetum, +liquamen, oleum. coques. +</td> +<td class = "app"> +Aliter <i>om.</i> EV |<br> +EXPLICIT FELICITER AMEN E, EXPLICIT LIBER X V | +</td> +</tr> +</table> +<span class = "pagenum">77</span> +<a name = "excerpta"> </a><br> +<h2>(A p. 196) APICI EXCERPTA A VINIDARIO VIRO INLVSTRI</h2> + +<div class = "commentary"> +EXCERPTA <i>tit. in</i> A. <i>abiit post v. 9</i> sisama | +INL̷UT A +</div> + +<table summary = "Vinidarii excerpta"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<a name = "exc_a"><span class = "extended">Breuis <span class = +"flag">pimentorum</span></span></a> +que in domo esse debeant ut condimentis nihil desit: +crocu, piper, zingiber, lasar, foliu, <span class = "flag">baca +murre</span>, costu, <span class = "flag">cariofilu</span>, spica +indica, <span class = "flag">addena</span>, cardamomu, spica +nardi. +</td> +<td class = "app"> +<i>accipe</i> pigmentorum <i>i. specierum</i> |<br> +<i>debuit</i> baca mirte |<br> +<i>i.</i> caerefolium <i>vel</i> chaerephyllon |<br> +addena <i>ignota</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<a name = "exc_b"><span class = "extended">De seminibus +hoc</span></a>: +papaber, <span class = "flag">semen rude</span>, baca rute, baca lauri, +semen aneti, semen api, semen feniculi, semen ligustici, semem eruce, +semen coriandri, cuminu, anesu, petrosilenu, careu, <span class = +"crossflag">sisama</span>. +</td> +<td class = "app"> +<i>i.</i> semen rutae | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<a name = "exc_c"><span class = "extended">De siccis +hoc</span></a>: +lasaris radices, menta, nepeta, saluia, cupressu, origanũ, <span +class = "flag">zyniperum</span>, cẹpa <span class = +"flag">gentima</span>, bacas timmi, coriandrum, piretru, citri, <span +class = "flag">fastinaca</span>, cẹpa <span class = +"flag">ascalonia</span>, radices iunci, anet, puleiu, ciperum, aliu, +<span class = "flag">ospera</span>, samsucu, innula, silpiũ, +cardamomũ. +</td> +<td class = "app"> +<i>i.</i> iuniperum |<br> +gentima <i>interpretabatur</i> getia <i>vel</i> gethya +<i>Salmasius</i> |<br> +<i>i.</i> pastinaca |<br> +ascolonia <i>corr. in</i> -cal- A<sup>1</sup> |<br> +<i>i.</i> osprea | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<a name = "exc_d"><span class = "extended">De liquorib. +hoc</span></a>: +mel, defritu, carinu, <span class = "flag">apiperiu</span>, passu. +</td> +<td class = "app"> +apiperiu <i>videtur esse</i> piperatum | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<a name = "exc_e"><span class = "extended">De nucleis +hoc</span></a>: +nuces maiores, nuclos pineos, <span class = "flag">acmidula, +aballana</span>. +</td> +<td class = "app"> +amygdala, Abellanae | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<a name = "exc_f"><span class = "extended">De pomis siccis +hoc</span></a>: +damascena, datilos, <span class = "crossflag">uba</span> passa, granata. +Hęc omnia in loco sicco pone, ne odorem et uirtutem +perdant. +</td> +<td class = "app"> +uba <i>ex</i> uua <i>fecit</i> A<sup>1</sup> | +</td> +</tr> +</table> + +<br> + +<table summary = "Brevis cyborum"> +<tr><td></td><td>Brevis cyborũ.</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc1">I.</a></td> +<td>caccabina minore</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc2">II.</a></td> +<td>caccabina fusile</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc3">III.</a></td> +<td>ofellas garatas</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc4">IV.</a></td> +<td>ofellas assas</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc5"><V.></a></td> +<td>aliter ofellas</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc6">VI.</a></td> +<td>ofellas graton</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc7">VII.</a></td> +<td>pisces scorpiones rapulatus</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc8">VIII.</a></td> +<td>pisces frixos cuiuscumq. generis</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc9">IX.</a></td> +<td>item pisces frixos</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc10">X.</a></td> +<td>pisces assos</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc11">XI.</a></td> +<td>pisces inotogonon</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc12">XII.</a></td> +<td>sardas</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc13">XIII.</a></td> +<td>item pisces inotogonon</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc14">XIV.</a></td> +<td>mullos anetatos</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc15">XV.</a></td> +<td>aliter mullos</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc16">XVI.</a></td> +<td>murenas et anguillas</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc17">XVII.</a></td> +<td>lucustas et isquillas</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc18">XVIII.</a></td> +<td>pisces elixos</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc19">XIX.</a></td> +<td>patinas oborum</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc20">XX.</a></td> +<td>porcello coriandratu</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc21">XXI.</a></td> +<td>porcello in oc cuctu</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc22">XXII.</a></td> +<td>porcello eo iure</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc23">XXIII.</a></td> +<td>porcello tymmo crapsu</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc24">XXIV.</a></td> +<td>porcellu exozome</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc25">XXV.</a></td> +<td>porcellu lasaratu</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc26">XXVI.</a></td> +<td>porcello fuscellu</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc27">XXVII.</a></td> +<td>agnu simplice</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc28">XXVIII.</a></td> +<td>hędu lasaratu</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc29">XXIX.</a></td> +<td>turdos apontomenus</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc30">XXX.</a></td> +<td>turtures</td></tr> +<tr><td class = "mss"><a href = "#exc31">XXXI.</a></td> +<td>ius in perdices</td></tr> +</table> + +<br> + +<table summary = "recipes from Excerpta"> +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">78</span> +<span class = "paren">(119)</span> +<a name = "exc1">I.</a> +<span class = "extended"><span class = "flag">Caccabinam</span> +minorem</span>: olera +diversa elixa compone +et pullinam <span class = "flag">inter se</span>, si volueris, condis +liquamine et +oleo, et bulliat. teres piper modicum et folium et cum +tritura +conmisces ovum et tribulas.<br> +(2) <span class = "extended">Alias: tritura, unde perfundes +caccabinam</span>: +teres ergo folium quantum <span class = "flag">conpetat</span> cum <span +class = "flag">caerefolii una</span> et quarta parte de lauri baca et +<span class = "flag">medium</span> caulis elixi et folia coriandri et +solves de iuscello eius et <span class = "flag">vaporabis</span> in +cinere calido et <span class = "flag">adorna</span>. ante quam fundas in +vasculo, perfundis conditum et sic ponis. +</td> +<td class = "app"> +Cacabina A |<br> +interse A, intersere <i>Sch (cf.</i> interponere <i>p. <a href = +"#bk4_ch1_rec1">22, 20</a>. <a href = "#bk4_ch1_rec2">23, 2</a>); at</i> +inter se <i>vulgariter est</i> inter ea <i>scil.</i> +holera |<br> +conpedat A |<br> +cerifolio uno A |<br> +una <i>scil. parte</i> |<br> +medium <i>‘i. dimidium’ Sch</i> |<br> +uaborabis A |<br> +adorna <i>Sch</i>, adora A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan = "2"> +<div class = "commentary"> +m <i>finalem male omissam in his excerptis non adnoto, neque alia mere +orthographica</i> +</div> +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(120)</span> +<a name = "exc2">II.</a> +<span class = "extended">Caccabinam fusilem</span>: +malvas, porros, betas sive <span class = "flag">cauliculos</span> +elixatos, turdos atque <ins class = "edcorr" +title = "see also Addenda et Corrigenda">isicia de pullo</ins>, +copadia porcina sive pullina et cetera quae in praesenti habere poteris, +conpones variatim. teres piper, <span class = "flag">ligusticum</span> +cum vini veteris <span class = "flag">pondo duo</span>, <span class = +"flag">liquaminis</span> pondo I, <span class = "flag">mellis</span> +pondo I, olei aliquantum. gustata, <span class = "flag">item</span> +permixta et <span class = "flag">temperata</span> mittis in patinam et +fac ut modice ferveat. et cum coquitur, adicies <span class = +"flag">lactis sextarium unum</span>, ova dissoluta cum lacte perfundes, +patinam, mox constrinxerit, inferes. +</td> +<td class = "app"> +coliclos A |<br> +esicia de pullo <i>Ihm</i>, esiciate pullu A; <i>cf. p. <a href = +"#bk2_ch2_rec3">13, 26</a>. <a href = "#bk2_ch2_rec4">14, <ins class = +"mycorr" title = "text reads ‘3’">1-2</ins></a></i> |<br> +lycisticum A |<br> +liquamen <i>et</i> mel A |<br> +pd. duo, <i>deinde bis</i> p̣ A |<br> +item <i>Vo</i>, id A, id est <i>Sch</i> |<br> +temperatam A |<br> +lacte ‘ss’ uno A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(270)</span> +<a name = "exc3">III.</a> <span class = "extended">Ofellas +garatas</span>: +ponis ofellas in sartagine, <span class = "flag">adicis +liquaminis</span> libram unam, olei similiter, mellis aliquantum et sic +frigis. +</td> +<td class = "app"> +adices liquamen A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(270)</span> +<a name = "exc4">IV.</a> <span class = "extended">Ofellas +assas</span>: +exbromabis diligenter et in sartagine <span class = "flag">mittes</span>. +friges <span class = "flag">oenogaro</span>. postea simul cum <span +class = "flag">ipso</span> oenogaro inferes et piper +aspargis. +</td> +<td class = "app"> +mittis A |<br> +inogaru <i>bis A</i> |<br> +ipsu A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(270)</span> +<a name = "exc5">V.</a> <span class = "extended">Aliter +ofellas</span>: +[<span class = "flag">si</span>] in liquamine frigantur et calidae melle +unguantur et sic inferantur. +</td> +<td class = "app"> +si <i>del. Sch</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(270)</span> +<a name = "exc6">VI.</a> <span class = "extended">Ofellas <span class = +"flag">garatas</span></span>: +lasar, zingiber, cardamomum et <span class = "flag">unum +acetabulum</span> liquaminis misces cum his omnibus tritis et ibi +ofellas coques. +</td> +<td class = "app"> +garaton <i>hic et</i> graton <i>in indice</i> A, lasaratas +<i>Sch</i> |<br> +uno acitabulo liq. A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(153)</span> +<a name = "exc7">VII.</a> <span class = "extended">Pisces scorpiones +rapulatos</span>: +coquis in liquamine +<span class = "pagenum">79</span> +et oleo et cum <span class = "flag">mediaverit coctura</span>, tolles. +rapas elixas madidas et minutissime concisas manibus depressabis, ut +umorem non habeant, et cum pisce obligas, et bulliat cum oleo abunde. +et, iam bullivit, teres cuminum, lauri bacam dimidiam, addes propter +colorem crocum. amulabis de <span class = "flag">oryza</span> propter +spissitudinem. superfundes et tunc inferes. addes modicum +acetum. +</td> +<td class = "app"> +mediauerint (-it <i>Ihm</i>) coctura A, in mediam venerint cocturam +<i>Sch ex p. <a href = "#bk8_ch7_rec11">65, 17</a></i> |<br> +oridia A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(154)</span> +<a name = "exc8">VIII.</a> <span class = "extended">Pisces frixos +cuiuscumque generis sic facies</span>: +teres piper, coriandri semen, lasaris radices, origanum, rutam, +caryotam, suffundes acetum, oleum, liquamen, <span class = +"flag">adicis</span> defritum. haec omnia temperabis et in caccabulo +mittis et ferveat. cum calefeceris, <span class = "flag">eodem</span> +pisces superfundes. asparso <span class = "flag">pipere</span> +inferes. +</td> +<td class = "app"> +adices A |<br> +eosdem A |<br> +piper et A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(155)</span> +<a name = "exc9">IX.</a> <span class = "extended">Item pisces frixos sic +facies</span>: +teres piper, ligusticum, bacam lauri, coriandrum, <span class = +"flag">mel, liquamen, vinum, passo vel caroeno</span> temperas. coques +igni <span class = "flag">lento</span>, amulo oryzae obligas et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +melliq; uinu passu uel carenu A |<br> +lentu <i>et</i> orizie A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(156)</span> +<a name = "exc10">X.</a> <span class = "extended">Pisces +assos</span>: +teres piper, <span class = "flag">ligusticum, satureiam, cepam</span> +siccam, suffundes acetum, adicies caryotam, anethum, ovorum vitella, +mel, acetum, liquamen, oleum, defritum. haec omnia in uno mixta +perfundes. +</td> +<td class = "app"> +ligisticum saturegia cipam A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(157)</span> +<a name = "exc11">XI.</a> <span class = "extended">Pisces <span class = +"flag">oenoteganon</span></span>: +friges pisces, teres piper, ligusticum, rutam, condimenta viridia, cepam +siccam. <span class = "flag">adicis oleum</span>, <<span class = +"flag">vinum</span>>, liquamen et inferes. +</td> +<td class = "app"> +oenoteganon <i>Ihm</i>, inotocano <i>hic et</i> inotogonon <i>in +indice</i> A, <i>cf. <a href = "#exc13">v. 28</a></i> |<br> +adices oleo A |<br> +vinum <i>om.</i> A <i>cf. v. 30</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(158)</span> +<a name = "exc12">XII.</a> <span class = "extended">Sardas sic +facies</span>: +teres piper, ligustici semen, origanum, cepam siccam, ovorum <span class += "flag">coctorum</span> vitella, acetum, oleum. haec in unum temperas +et perfundes. +</td> +<td class = "app"> +cottor(um) A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(159)</span> +<a name = "exc13">XIII.</a> <span class = "extended">Pisces <span class += "flag">oenoteganon</span></span>: +a crudo pisces quos volueris lavas, conponis in patinam, mittis oleum, +liquamen, <span class = "crossflag">vinum</span>, fasciculos porri et +coriandri, coquitur. teres piper, origanum, ligusticum et fasciculos +quos elixasti, teres et suffundes <span class = "flag">inpensam</span> +de patina. facis ut <span class = "flag">obliget</span>. cum bene +tenuerit, <span class = "flag">pipere asparso inferes</span>. +</td> +<td class = "app"> +oenoteganon <i>Ihm</i>, inotogono <i>hic et</i> inotogonon <i>in +indice</i> A, <i>cf. <a href = "#exc11">v. 22</a></i> |<br> +inpesa A |<br> +obliget <i>ultimum paginae verbum in</i> A, obligetur EV <i>p. <a href = +"#bk4_ch2_rec27">29, 12</a>, at cf. p. <a href = "#bk4_ch2_rec6">24, +14</a></i> |<br> +piper asparso inferebis A +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "pagenum">80</span> +<span class = "paren">(160)</span> +<a name = "exc14">XIV.</a> <span class = "extended">Mullos anethatos sic +facies</span>: +rades pisces, lavabis, in patinam conpones, adicies oleum, liquamen, +vinum, fasciculos porri et coriandri, mittes ut coquatur. adicies piper +in mortario, <span class = "flag">fricabis</span>, adicies oleum et +partem aceti, vino passo temperabis. traicies <span class = "flag">in +caccabo, pones</span> ut ferveat. <span class = "flag">amulo</span> +obligabis et patinam piscium perfundis. insuper piper +aspargis. +</td> +<td class = "app"> +frecabis A |<br> +in cabo ponis A |<br> +amolo A | | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(161)</span> +<a name = "exc15">XV.</a> <span class = "extended">Aliter +mullos</span>: +<span class = "flag">radis</span>, lavas, conponis in <span class = +"flag">patinam</span>. <span class = "flag">adicis oleum, liquamen, +vinum</span>, in coctura <span class = "flag">fasciculum</span> porri et +coriandri, inponis ut coquatur. teres piper, ligusticum, origanum, +adicies de iure suo [<span class = "flag">hoc de patella</span>], vino +passo temperas, mittis in caccabo, ponis ut ferveat, amulo obligabis et +patellam postea perfundes, piper <span class = "flag">asparges</span> et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +rades A |<br> +patinim (i <i>altera in loco adraso</i>) A |<br> +adices oleo liq; uinu A |<br> +fasculum A |<br> +hec (<i>sic</i> A) de patella <i>ut glossema del. Sch</i> |<br> +aspargis et inferis A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(162)</span> +<a name = "exc16">XVI.</a> <span class = "extended">Murenam aut <span +class = "flag">anguillas</span> vel mullos sic facies</span>: +purgabis, <span class = "flag">conpones</span> in patinam diligenter. +adicies in mortario piper, <span class = "flag">ligusticum</span>, +origanum, mentam, cepam aridam, <span class = "flag">infundes vini +acetabulum</span>, liquaminis dimidium, mellis tertiam partem, modice +defritum <span class = "flag">ad cocleare</span>. debent autem hoc iure +cooperiri, ut super <span class = "flag">cocturam supersit</span> +aliquid iuris. +</td> +<td class = "app"> +anguilas A |<br> +conponis A |<br> +legisticum A |<br> +effundes A, et fundes <i>Sch, item <a href = "#exc17">v. +23</a></i> |<br> +vini acetabulum <i>Sch</i>, uinu acetabuli A |<br> +ad clucliare A <i>i. adhibito cocleari</i> |<br> +cooperiri <i>Sch</i>, coperi A |<br> +cotturã supersit (i <i>ex</i> e) A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(163)</span> +<a name = "exc17">XVII.</a> <span class = "extended"><span class = +"flag">Locustam</span> <et scillam></span>: +teres piper, ligusticum, api semen, <span class = "crossflag">infundes</span> +acetum, <span class = "flag">liquamen, ovorum</span> vitella et mixta in +unum <span class = "flag">perfundes</span> et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Locusta <i>hic</i>, <i>at</i> Lucustas et isquillas (<i>i. scillas</i>) +<i>in indice</i> A |<br> +lique ouorã A |<br> +perfundis A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(164)</span> +<a name = "exc18">XVIII.</a> <span class = "extended">In piscibus <span +class = "flag">elixis</span></span>: +teres piper, ligusticum, <span class = "flag">api</span> semen, +origanum, suffundes acetum, adicies nucleos <span class = "flag">pineos, +caryotae</span> quod satis sit, mel, acetum, <span class = +"flag">liquamen, sinape</span>. temperabis et uteris. +</td> +<td class = "app"> +elexis A |<br> +appi A |<br> +pineus cariota A |<br> +liq; sinapem A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(165)</span> +<a name = "exc19">XIX.</a> <span class = "extended">Patinam <span class += "flag">solearum</span> ex ovis</span>: +radis, purgas, conponis in patinam, adicies liquamen, oleum, vinum, +fasciculum porri et coriandri semen, mittis ut coquatur. teres +<span class = "pagenum">81</span> +piper modicum, origanum, suffundis <span class = "flag">ius <span class += "flag"><de></span></span> suo sibi, adicies iuri decem cruda +ova, <span class = "flag">dissolves</span> et in unum corpus facies. +traicies in patinam super <span class = "flag">soleas</span>. ad ignem +lentum pones ut decoquat, et cum duxerit, piper adspargis. +</td> +<td class = "app"> +soliarum A <i>cf. p. <a href = "#bk4_ch2_rec28">29, 13</a></i> |<br> +rades A ius de <i>Sch</i>, iux A |<br> +dissoluis A |<br> +solias A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(388)</span> +<a name = "exc20">XX.</a> <span class = "extended">Porcellum +coriandratum</span>: +assas porcellum diligenter, facies <span class = "flag">moretarium</span> +sic, in quod teres piper, anethum, origanum, coriandrum viride, admisces +mel, vinum, liquamen, oleum, <span class = "flag">acetum</span>, +defritum. haec omnia calefacta perfundes et <span class = +"flag">asparges</span> uvam passam, nucleos pineos et cepam concisam et +sic inferes. +</td> +<td class = "app"> +moretarium <i>et</i> quod <i>Vo</i>, mortarium <i>et</i> quo +A |<br> +acetum <i>Sch</i>, anetũ A |<br> +aspargis A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(389)</span> +<a name = "exc21">XXI.</a> <span class = "extended"><span class = +"flag">Porcellum <span class = "crossflag">aenococtum</span></span></span>: +porcellum accipies, ornabis, <span class = "flag">coque</span> in oleo +et liquamine. cum coquitur, adicies in mortario piper, rutam, bacam +lauri, liquamen, passum sive caroenum, <span class = "flag">vinum</span> +vetus, simul omnia teres, temperas et traicies in patinam <span class = +"flag">aheneam</span>. mittis <span class = "flag">eum</span>. +<br> +<span class = "paren">(390)</span> +<a name = "exc22">(XXII)</a> porcellum eo iure percoque, cum autem +levas, amulo obligabis et sic in vas transferes et inferes. +</td> +<td class = "app"> +Porcello uno cocto (in oc cuctu <i>ind.</i>) A |<br> +quoq; A |<br> +uino A |<br> +heneã A |<br> +eo <i>hic et in indice</i> A, ex suo <i>Ihm, qui dubitabat an §22 cum +§21 in unum praeceptum iungenda sit, id quod mihi certum +est</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(391)</span> +<a name = "exc23">XXIII.</a> <span class = "extended">Porcellum <span +class = "flag">thymo sparsum</span></span>: +porcellum lactentem <span class = "crossflag">pridie occisum</span> +elixas sale et <span class = "flag">anetho</span> +et in aqua frigida adsidue intingis, ut candorem +habeat. deinde condimenta viridia, <span class = "flag">thymum, +puleium</span> modicum, ova dura, <span class = "flag">cepam concisam +minutatim</span>, ea omnia superspargis et condis <span class = +"flag">liquaminis hemina</span> una, olei pondo uno, <span class = +"flag">passi</span> pondo uno, et sic ministras. +</td> +<td class = "app"> +timo crapsum (sparsum <i>Sch.</i>) <i>hic</i>, tymmo crapsu <i>in +indice</i> A <i>cf. p. <a href = "#bk8_ch8_rec12">68, +20</a></i> |<br> +anetu A |<br> +timmũ polleium A |<br> +ciba concisa minuta A |<br> +liquamen emina (em- <i>ex</i> im-) A |<br> +passo A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(392)</span> +<a name = "exc24">XXIV.</a> <span class = "extended"><span class = +"flag">Porcellum oxyzomum</span></span>: +porcellum <span class = "crossflag">accuratum</span> ornabis et <span +class = "flag">mittes</span> in iuscellum sic <span class = +"flag">conditum: adicies</span> in mortario <span class = +"flag">piperis</span> grana L, mellis <span class = "flag">quantum +conpetat</span>, cepas siccas III, coriandri viridis sive sicci modicum, +<span class = "flag">liquaminis heminam</span>, olei <span class = +"flag">sextarium I, aquae heminam</span> I, simul temperas in caccabulo. +mittis in eo porcellum. dum bullire coeperit, saepius agitabis, ut +spissum fiat. si aliquid minus +<span class = "pagenum">82</span> +iuris facere coeperit, tunc adicies heminam unam aquae. sic percoque et +sic porcellum inferes. +</td> +<td class = "app"> +Porcello exodiomũ <i>et</i> Porcellu exozome <i>in indice</i> +A |<br> +mittis <i>et</i> condito aicies A |<br> +piper A |<br> +quan conpedat A |<br> +liq; emina A |<br> +·S· I aq; emina A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(393)</span> +<a name = "exc25">XXV.</a> <span class = "extended">Porcellum +lasaratum</span>: +teres in mortario piper, ligusticum, careum, misces cuminum paululum, +<span class = "crossflag">lasar vivum</span>, <span class = +"flag">lasaris radicem</span>, suffundis acetum, addis nucleos pineos, +caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape factum. oleo omnia temperas et +perfundis. +</td> +<td class = "app"> +lasaris radicem <i>ut glossema del. Sch.</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(394)</span> +<a name = "exc26">XXVI.</a> <span class = "extended">Porcellum <span +class = "flag">iuscellatum</span></span>: +mittis in mortario piper, ligusticum aut <span class = +"flag">anethum</span>, coriandrum, rutam, bacam lauri, fricabis, <span +class = "flag">suffundes</span> liquamen, <span class = +"flag">porrum</span>, passi sive mellis modicum, vinum modicum, olei +aliquantum. cum coxeris, amulo <span class = "flag">obligabis</span>. +</td> +<td class = "app"> +iuscellatu <i>hic</i>, iuscellu <i>in indice</i> A |<br> +anetum <i>Sch</i>, anesũ A |<br> +suffundis A |<br> +porro A |<br> +oblicauis A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(370)</span> +<a name = "exc27">XXVII.</a> <span class = "extended">Agnum +simplicem</span>: +de agno decoriato facies <span class = "flag">copadiola</span>, lavabis +diligenter, mittes in caccabo. adicies oleum, liquamen, vinum, porrum, +coriandrum cultro concisum. cum bullire coeperit, saepius agitabis et +inferes. +</td> +<td class = "app"> +cupadiola A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(371)</span> +<a name = "exc28">XXVIII.</a> <span class = "extended">Haedum +lasaratum</span>: +haedi <span class = "flag">intestina</span> bene <span class = +"flag">purgata</span> imples <span class = "flag">pipere, liquamine, +lasare, oleo</span> et intra haedum mittes et bene consues et cum haedo +simul coquuntur. et cum decoxerit, adicies in mortario rutam, bacam +lauri et <span class = "flag">levatum</span> haedum atque exsucatum ipso +iure perfundis et sic ponis. +</td> +<td class = "app"> +intestinas <i>et</i> purgatas A |<br> +piper liquamen lasar oleũ A, <i>corr. Brandt.</i> |<br> +lebato ędi adq. exugato A, <i>cf. Ihm</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(255)</span> +<a name = "exc29">XXIX.</a> <span class = "extended">Turdos <span class += "flag">hapantamynos</span></span>: +teres piper, lasar, bacam lauri, admisces cumino garum et sic <span +class = "flag">turdum per guttur</span> imples et filo ligabis. et +facies ei <span class = "flag">impensam</span>, in qua <span class = +"flag">decoquatur</span>, quae habeat oleum, sales, aquam, anethum et +capita porrorum. +</td> +<td class = "app"> +hapantamynos <i>Vo</i>, apantomoenos <i>hic et</i> apontomenos +<i>in indice</i> A, intellego ἁπαντάμυνος <i>qui omnia vitia stomachi +abarcet</i> (<i>cf. Marcell. med. 20, 26</i>) |<br> +turdo per guttor A |<br> +impesa A |<br> +decocantur A | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(256)</span> +<a name = "exc30">XXX.</a> <span class = "extended">Turtures</span>: +aperies, ornabis diligenter, teres piper, lasar, liquamen modicum, +infundis <span class = "flag">ipsas</span> turtures ut conbibant <span +class = "flag">sibi</span>, ei sic assas. +</td> +<td class = "app"> +ipsas <i>sic</i> A |<br> +siui A, <i>cf. Ihm</i> | +</td> +</tr> + +<tr> +<td class = "recipe"> +<span class = "paren">(257)</span> +<a name = "exc31">XXXI.</a> <span class = "extended">Ius in +perdices</span>: +teres in mortario piper, <span class = "flag">apium</span>, mentam et +rutam, suffundis acetum, addis caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum. +simul coques et inferes. +</td> +<td class = "app"> +apio A | +</td> +</tr> +</table> + +<p align = "center">Expli(cit) breuis ciborum.</p> + +<span class = "pagenum">83</span> +<a name = "fragmenta"> </a><br> +<h1>APPENDICVLA</h1> + +<h2>OPSARTYTICON GRAECORVM FRAGMENTA</h2> + +<p class = "greek">1. Athenaeus XII 516<sup>c</sup> +πρῶτοι δὲ Λυδοὶ καὶ τὴν καρύκην +ἐξεῦρον, περὶ ἧς τῆς σκευασίας οἱ τὰ +<span class = "extended">Ὀψαρτυτικὰ</span> +συνθέντες εἱρήκασιν, <span class = "extended">Γλαῦκός</span> τε ὁ Λοκρὸς +(PW VII 1421 n. 41) καὶ <span class = "extended">Μίθαικος</span> καὶ +<span class = "extended">Διονύσιος</span> (PW V 977 n. 133) <span class += "extended">Ἡρακλεῖδαι</span> (PW VIII 496 n. 58. 59) τε δύο γένος +Συρακόσιοι καὶ <span class = "extended">Ἆγις</span> (Oder PW I 822 n. +10) καὶ <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> (PW V 2672 n. 9) [καὶ +<span class = "extended">Διονύσιος</span>], ἔτι τε <span class = +"extended">Ἡγήσιππος</span> (PW VII 2611 n. 5) καὶ <span class = +"extended">Ἐρασίστρατος</span> (PW VI 333-350 n. 2) καὶ <span class = +"extended">Εὐθύδημος</span> (PW VI 1505 n. 15) καὶ <span class = +"extended">Κρίτων</span>, πρὸς τούτοις δὲ <span class = +"extended">Στέφανος</span>, <span class = "extended">Ἀρχύτας</span> (PW +II 602 n. 5. 6) [Ἀκέστιος], <span class = "extended">Ἀκεσίας</span> (PW +I 1163 n. 1), <span class = "extended">Διοκλῆς</span> (PW V 802 n. 53), +<span class = "extended">Φιλιστίων</span>‧ τοσούτους γὰρ οἶδα γράψαντας +Ὀψαρτυτικά.</p> + +<p class = "greek">2. Ath. XIV 662<sup>c</sup> +ἀοιδίμων δ᾽ ὀψαρτυτὼν ὀνόματα καταλέγει +<span class = "extended">Βάτων</span> ἐν Εὐεργέταις (Com. III p. 327 +Kock) οὕτως</p> + +<div class = "verse"> +εὖ γ᾽, ὦ Σιβύνη, τὰς νύκτας οὐ καθεύδομεν<br> +οὐδ᾽ ἀναγεγράμμεθ᾽, ἀλλὰ καίεται λύχνος<br> +καὶ βιβλίον <ἐν> ταῖς χερσί, καὶ φροντίζομεν<br> +τί <span class = "extended">Σόφων</span> καταλέλοιπ᾽ ἢ τί +<span class = "extended">Σημωνακτίδης</span><br> +ὁ Χῖος ἢ <span class = "extended">Τυνδάριχος</span> [-κος trad.] ὁ +Σικυώνιος<br> +ἢ <span class = "extended">Ζωπυρῖνος</span>. +</div> + +<p>cf. coquorum catalogum apud Euphronem com. frg. 1, 5-9 (Kock III p. +317): Agis Rhodius, Nereus Chius, Chariades Atheniensis, Lamprias, +Apthonetus, Euthynus 11, 1: Soterides; Sosipatrem com. fr. 1, 11. 19 +(Kock III p. 314) al. Geoponica 20, 6.</p> + +<p>3. Anaxippos com. fr. 1, 1 (III p. 296 Kock):</p> + +<div class = "verse"> +<span class = "extended">Σόφων</span> Ἀχαρνὰν καὶ Ῥόδιος +<span class = "extended">Δαμόξενος</span><br> +ἐγένονθ᾽ ἑαυτῶν συμμαθηταὶ τῆς τέχνης‧<br> +ἐδίδασκε δ᾽ αὐτοὺς Σικελιώτης <span class = "extended">Λάβδακος</span>. +</div> + +<p class = "greek">4. Pollux onom. VI 70 p. 245 Bekker +πολλὰ δ᾽ ἂν εἴη τῶν περὶ τὴν +ἡδυντικὴν σκευασίαν ἐξευρεῖν ἐκ τῶν ὀψοποιικῶν συγγραμμάτων +<span class = "extended">Παντολέοντος</span> καὶ +<span class = "extended">Μιθαίκου</span> +καὶ <span class = "extended">Ζωπυρίνου</span> καὶ <span class = +"extended">Σόφωνος</span> καὶ <span class = "extended">Ἡγησίππου</span> +καὶ <span class = "extended">Παξάμου</span> (cf. Athen. IX +376<sup>d</sup>) καὶ <span class = "extended">Ἐπαινέτου</span> +συναριθμοῖτο δ᾽ ἂν τούτοις <span class = "extended">Ἡρακλείδης</span> τε +ὁ +<span class = "pagenum">84</span> +Συρακούσιος καὶ <span class = "extended">Τυνδάριχος</span> ὁ Σικυώνιος +καὶ <span class = "extended">Σιμωνακτίδης</span> ὁ Χῖος καὶ <span class += "extended">Γλαῦκος</span> ὁ Λοκρός, ὀψοποιητικῆς πραγματείας +σοφισταί.</p> + +<p class = "greek">5. Suidas <span class = "extended">Πάξαμος</span>... +Ὀψαρτυτικὰ κατὰ στοιχεῖον.</p> + +<p class = "greek">6. Ath. VII p. 325f.: +<span class = "extended">Μίθαικος</span> δ᾽ ἐν +Ὀψαρτυτικῷ ‘ταινίαν’ φησίν ‘ἐκκοιλίξας, τὰν κεφαλὰν ἀποταμὼν, ἀποπλύνας +καὶ ταμὼν τεμάχεα κατάχει τυρὸν καὶ ἔλαιον.’ —7. Ath. II +58<sup>b</sup>: <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> δὲ καὶ <span +class = "extended">Ἡρακλείδης</span> ὁ Συρακούσιος ἐν Ὀψαρτυτικῷ τῶν ᾠῶν +φασι (φησι trad.) πρωτεύειν τὰ τῶν ταῶν‧ μεθ᾽ ἃ εἶναι τὰ χηναλωπέκεια‧ +τρίτα καταλέγοντες (-γει E, non C) τὰ ὀρνίθεια. —8. Ath. III +88<sup>c</sup> τὸ δ᾽ ἐντὸς τῆς πίνης <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> +ἐν <Ὀψ>αρτυτικῷ καλεῖσθαί φησι μήκωνα. —9. Ath. VII +294<sup>d</sup> <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> δ᾽ ἐν +Ὀψαρτυτικῷ ἐπινωτιδέα καλεῖ (scil. γαλεόν), χείρονα δ' εἶναι τὸν +κεντρίνην καὶ δυσώδη‧ γνωρίζεσθαι δ᾽ ἐκ τοῦ πρὸς τῇ πρώτῃ λοφιᾷ ἔχειν +κέντρον τῶν ὁμοειδῶν οὐκ ἐχόντων‧ οὔτε δὲ στέαρ οὔτε πιμελὴν ἔχειν τοὺς +ἰχθῦς τούτους διὰ τὸ χονδρώδεις εἶναι.</p> + +<p class = "greek">10. Ath. VII 297<sup>c</sup> +μνημονεύει δ᾽ αὐτοῦ (scil. τοῦ γναφέως +piscis) καὶ <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> ἐν Ὀψαρτυτικῷ. +—11. Ath. VII 304<sup>d</sup> <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> +δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικοῖς κορύφαιναν αὐτόν (scil. τὸν ἵππουρον) φησιν +ὀνομάζεσθαι. —12. Ath. VII 305<sup>e</sup> τοῦ δὲ κάπρου piscis +μνημονεύει καὶ <span class = "extended">Δωρίων</span> καὶ <span class = +"extended">Ἐπαίνετος</span>. —13. Ath. VII 312<sup>b</sup> ἐστὶ δὲ +λευκόσαρκος (scil. ὁ λειόβατος piscis), ὡς <span class = +"extended">Ἐπαίνετος</span> ἐν Ὀψαρτυτικῷ. —14. Ath. VII +313<sup>b</sup> <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> δ᾽ ἐν +Ὀψαρτυτικῷ φησι‧ ῾σμαρίδα, ἣν ἔνιοι καλοῦσι κυνὸς εὐναί᾽. —15. +Ath. IX 371<sup>e</sup> <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> δ᾽ ἐν +Ὀψαρτυτικῷ τὰ κεφαλωτὰ herbas καλεῖσθαί φησι γηφυλλίδας. —16. Ath. +IX 387<sup>d</sup> <span class = "extended">Ἀρτεμίδωρος</span> δὲ ὁ +Ἀριστοφάνειος ἐν ταῖς ἐπιγραφομέναις Ὀψαρτυτικαῖς γλώσσαις καὶ <span +class = "extended">Πάμφιλος</span> ὁ Ἀλεξανδρεὺς ἐν τοῖς περὶ ὀνομάτων +καὶ γλωσσῶν <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> παρατίθεται +λέγοντα ἐν τῷ Ὀψαρτυτικῷ ὅτι ὁ φασιανὸς ὄρνις τατύρας +καλεῖται.</p> + +<p class = "greek">—17. Ath. IX 395<sup>f</sup> +οἱ καλούμενοι παραστάται, ὧν +μνημονεύει <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> ἐν +Ὀψαρτυτικῷ.—18. Ath. XIV p. 662<sup>d</sup> <span class = +"extended">Ἐπαίνετος</span> δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ λέγει ταῦτα‧ ‘μῦμα δὲ +παντὸς ἱερείου, καὶ ὄρνιθος δὲ χρὴ ποιεῖν τὰ ἁπαλὰ τῶν κρεῶν μικρὰ +συντεμόντα καὶ τὰ σπλάγχνα καὶ τὸ ἔντερον καὶ τὸ αἷμα διαθρύψαντα καὶ +ἀρτύσαντα ὄξει, τυρῷ ὀπτῷ, σιλφίῳ, κυμίνῳ, θύμῳ χλωρῷ καὶ ξηρῷ, θύμβρᾳ, +κοριάννῳ χλωρῷ τε καὶ ξηρῷ καὶ γητίῳ καὶ κρομμύῳ καθαρῷ πεφωσμένῳ ἢ +μήκωνι καὶ σταφίδι ἢ μέλιτι καὶ ῥόας ὀξείας κόκκοις. εἶναι δέ σοι τὸ +αὐτὸ [μῦμα] καὶ ὄψον.’ —19. Ath. VII 324<sup>a</sup> ἐστὶ δὲ τὸ +ὑπόσφαγμα ὡς <span class = "extended">Ἐρασίστρατός</span> +<span class = "pagenum">85</span> +φησιν ἐν Ὀψαρτυτικῷ, ὑπότριμμα. γράφει δὲ οὕτως, ‘ὑπόσφαγμα δ᾽ εἶναι +κρέασιν ὀπτοῖς ἐκ τοῦ αἵματος τεταραγμένου μέλιτι, τυρῷ, ἁλί, κυμίνῷ, +σιλφίῳ, ὄξει ἑφθοῖς’. καὶ <span class = "extended">Γλαῦκος</span> δ᾽ ὁ +Λοκρὸς ἐν Ὀψαρτυτικῷ οὗτως γράφει‧ ‘ὑπόσφαγμα δ᾽ αἷμα ἑφθὸν καὶ σίλφιον +καὶ ἕψημα ἢ μέλι καὶ ὄξος καὶ γάλα καὶ τυρὸς καὶ φύλλα εὐώδη τετμημένα.’ +—20. Ath. IX 369<sup>b</sup> τὴν δὲ ῥάφυν <span class = +"extended">Γλαῦκος</span> ἐν τῷ Ὀψαρτυτικῷ διὰ τοῦ Π ψιλῶς καλεῖ ῥάπυν. +—21. Ath. XIV 661<sup>e</sup> καὶ οἱ τὰ Ὀψαρτυτικὰ δὲ συγγράψαντες +<span class = "extended">Ἡρακλείδης</span> τε καὶ <span class = +"extended">Γλαῦκος</span> ὁ Λοκρὸς οὐχ ἁρμόττειν φασὶ ‘<δούλοισι> +τὴν μαγειρικήν, ἀλλ᾽ οὐδὲ τοῖς τυχοῦσι τῶν ἐλευθέρων.’ —22. Ath. +III 105<sup>e</sup> κολύβδαιναν piscem δ᾽ εἴρηκεν Ἐπίχαρμος... ὡς δ᾽ ὁ +<span class = "extended">Ἡρακλείδης</span> ἐν Όψαρτυτικῷ, τὴν καρῖδα. +—23. Ath. III 114<sup>a</sup> πόθεν ὑμῖν <ἂν εἴη> εἰδέναι +ὅτι καὶ ‘κύβοι’, οὐχ οὓς ἀεὶ μεταχειρίζεσθε (-ζεσθαι trad.), ἄρτοι εἰσὶ +τετράγωνοι, ἡδυσμένοι ἀννήθῳ καὶ τυρῷ καὶ ἐλαίῳ, ὥς φησιν +<span class = "extended">Ἡρακλείδης</span> ἐν Ὀψαρτυτικῷ; +—24. Ath. VII +328<sup>d</sup> διαφέρει δὲ τῆς χαλκίδος ὁ χαλκεύς piscis, οὗ μνημονεύει +<span class = "extended">Ἡρακλείδης</span> ἐν Ὀψαρτυτικῷ. —25. +Ath. XII 516<sup>d</sup> γίνεσθαι δ᾽ αὐτόν (scil. τὸν κάνδαυλον +placentam Lydiam) φησιν ὁ Ταραντῖνος <span class = "extended">Ἡγήσιππος</span> +ἐξ ἑφθοῦ κρέως καὶ κνηστοῦ ἄρτου καὶ Φρυγίου τυροῦ ἀνήθου τε καὶ ζωμοῦ +πίονος. —26. Ath. VII 308<sup>e</sup> <span class = +"extended">Εὐθύδημος</span> δ᾽ ἐν τῷ περὶ ταρίχων τὸν κορακῖνόν piscem +φησιν ὑπὸ πολλῶν σαπέρδην προςαγορεύεσθαι‧ ὁμοίως δ᾽ εἴρηκε καὶ <span +class = "extended">Ἡρακλέων</span> ὁ Ἐφέσιος (PW VIII 514 n. 6), ἔτί δὲ +<span class = "extended">Φιλότιμος</span> (nisi legendum Φυλ-) ἐν +Ὀψαρτυτικῷ. ὅτι δὲ καὶ πλατιστα[τι]κὸς καλεῖται ὁ σαπέρδης, καθάπερ καὶ +ὁ κορακῖνος, <span class = "extended">Παρμένων</span> φησὶν ὁ Ῥόδιος ἐν +πρώτῳ μαγειρικῆς διδασκαλίας. — 27. Ath. VII 326<sup>f</sup> καὶ +<span class = "extended">Διονύσιος</span> δ᾽ ἐν Όψαρτυτικῷ τῆς ὑαίνης +μνημονεύει.</p> + +<p class = "greek">28. Ath. XIV 643<sup>e</sup> +οἶδα δὲ καὶ Καλλίμαχον ἐν τῷ τῶν +παντοδαπῶν συγγραμμάτων πίνακι ἀναγράψαντα <span class = +"extended">πλακουντοποιικὰ</span> συγγράμματα <span class = +"extended">Αἰγιμίου</span> (PW I 964 n. 3) καὶ <span class = +"extended">Ἡγησίππου</span> καὶ <span class = "extended">Μητροβίου</span>, +ἔτι δὲ <span class = "extended">Φαίτου</span> (Φαίστου Meineke) +—nominantur: <span class = "extended">Ἁρποκρατίων</span> ὁ +Μενδήσιος (PW VII 2416 n. 8) ἐν τῷ περὶ πλακούντων Ath. XIV +648<sup>b</sup> cum praecepto. +—<span class = "extended">Ἰατροκλῆς</span> +(PW IX 801 n. 3) ἐν Ἀρτοποιικῷ Ath. VII 326<sup>e</sup>. XIV +646<sup>a</sup> ἐν τῷ περὶ πλακούντων. 646<sup>b</sup> fragmentum. +646<sup>f</sup>. 647<sup>b</sup> fragmentum. —<span class = +"extended">Φιλιστίων</span> ὁ Λοκρός Ath. III 115<sup>d</sup> τῶν +χονδριτῶν (ἄρτων) τοὺς σεμιδαλίτας πρὸς ίσχύν φησι μᾶλλον πεφυκέναι‧ +μεθ᾽ οὓς τοὺς χονδρίτας τίθησιν, εἶτα τοὺς ἀλευρίτας. —<span class += "extended">Χρύσιππος</span> ὁ Τυανεύς (PW III 2511 n. 21) Ath. III +113<sup>a-d</sup> +<span class = "pagenum">86</span> +ἀρτοποιικόν fragmentum longum. ἐν τῷ άρτοκοπικῷ Ath. XIV +647<sup>c</sup>-648<sup>a</sup> fragmentum longum cum praeceptis +variis.</p> + +<p class = "greek">29. <span class = "extended">Εὐθύδημος</span> +ὁ Ἀθηναῖος ἐν τῷ περὶ +λαχάνων Ath. II 58<sup>f</sup>. III 74<sup>b</sup>. IX 369<sup>e</sup> +<span class = "extended">Εὔδημος</span> trad. fragmentum. +371<sup>a</sup> <span class = "extended">Εὔδημος</span> trad. —ἐν +τῷ περὶ <span class = "extended">ταρίχων</span> Ath. III 116<sup>a</sup> +fragmentum cum versibus (Hesiodi?). 118<sup>b</sup>. VII +307<sup>b</sup>. 308<sup>c</sup>. 315<sup>f</sup>. 328<sup>d</sup>. +—Schol. in Nicandri Ther. 585 p. 46 Schneider (βουπλεύρου) +μνημονεύει .... καὶ <span class = "extended">Ἐπαίνετος</span> ἐν τῷ περὶ +λαχάνων.</p> + +<p class = "greek">30. Geoponica ed. Beckh 18, 21 p. 499 +Μέλκης σκευασία σύντομος‧ <span +class = "extended">Παξάμου</span> (potius ex georgicis quam ex +opsartyticis, modo verum sit nomen). ἡ καλουμένη <span class = +"extended">μέλκη</span> αὐτοσχέδιος καὶ καλλίων ἔσται εἰ κεραμέοις +άγγείοις καινοῖς ὄξος ἐμβάλῃς δριμὺ καὶ ἐπιθῇς αὐτὰ θερμοσποδιᾷ ἢ πυρὶ +μαλθακῷ, τουτέστιν ἐπ᾽ ἀνθρακιάν‧ καὶ ἐὰν ὀλίγον ἀναζέσῃ τὸ ὄξος, ἵνα μὴ +ἀπὸ τῶν σκευαρίων ἀναποθῇ, ἑλκύσας ἀπὸ τῆς ἀνθρακιᾶς, εἰς τὰ αὐτὰ +σκευάρια βάλε γάλα καὶ θὲς αὐτὰ εἰς κιβωτάριον ἢ ἀρμάριον ἢ ἔνθα +ἀκίνητον μένει‧ καὶ τῇ ὑστεραίᾳ ἕξεις πολλῷ καλλίους μέλκας τῶν πολλῇ +τέχνῃ κατασκευαζομένων τὰ μὲντοι σκευάρια μετὰ πρώτην ἢ δευτέραν χρῆσιν +ἄλλασσε. cf. Columella 12, 8 Apic. 7, 1 (308).</p> + +<p class = "greek">31. Ath. XIV 663<sup>d</sup> ὁ +<span class = "extended">Ἀρτεμίδωρος</span> +ἐν ταῖς Ὀψαρτυτικαῖς γλώσσαις τὴν <span class = "extended">ματτύην</span> +ἀποφαίνει κοινὸν εἲναι πάντων ὄνομα τῶν πολυτελῶν ἐδεσμάτων (ἡδυσ- +trad.), γράφων οὕτως‧ ‘ἔστι τις (εἴτις τῆς trad.) ὄρνιθος ματτύης. +ἐσφάχθω μὲν διὰ τοῦ στόματος εἰς τὴν κεφαλήν. ἔστω δὲ ἕωλος καθάπερ ὁ +πέρδιξ. ἐὰν δὲ θὲλῃς, ὡς ἔχει αὐτοῖς πτεροῖς ἐᾶν τετιλμένην.’ εἶτα τὸν +τρόπον ἐκθεὶς τῆς ἀρτύσεως καὶ τῆς ἑψήσεως ἐπιφέρει εὐθύς. ‘καὶ νομάδα +παχεῖαν ἕψε καὶ νεοσσοὺς τῶν ἤδη κοκκυζόντων, ἐὰν θέλῃς παρὰ πότον +χρῆσθαι. εἶτ᾽ ἐξελὼν τὰ λάχανα εἰς τρυβλίον καὶ τῆς ὄρνιθος τῶν κρεῶν +ἐπιθεὶς παρατίθει‧ τοῦ θέρους ἀντὶ τοῦ ὄξους τῆς ὄμφακος ἐμβαλὼν εἰς τὸν +ζωμὸν ὡς ἔχει τοὺς βότρυς‧ ἐπειδὰν δὲ ἑφθὴ γένηται, ἔξελε μετὰ τοῦ +βοτρυδίου πρὸ τοῦ τὸ γίγαρτον ἐξαφεῖναι. εἶθ᾽ οὗτως τὸ λάγανον +κατάθρυπτε. οὗτος <ὁ> ματτύης ἐν τοῖς ἡδίστοις.’</p> + +<p class = "greek">32. Pollux Onom. VI 57 p. 242 Bekker τὸ δὲ +<span class = "extended">θρῖον</span> +ὧδε ἐσκεύαζον‧ στέαρ ὕειον ἑφθόν μετὰ γάλακτος +μίγνυ χόνδρῳ παχεῖ, συμφυράσας δ᾽ αὐτὰ τυρῷ χλωρῷ καὶ λεκίθοις ᾠῶν καὶ +ἐγκεφάλοις. περιβαλὼν συκῆς φύλλῳ εὐώδει, ζωμῷ ὀρνιθείῳ ἢ ἐρεφείῳ ἔνεψε, +ἔπειτα ἐξελὼν καὶ τὸ φύλλον ἀφελὼν ἔμβαλε εἰς ἀγγεῖον γέμον μέλιτος +ξέοντος, καὶ τὸ μὲν ὄνομα τῷ ἐδέσματι +<span class = "pagenum">87</span> +προςέθηκε τὸ φύλλον. ἡ δὲ μεῖξις πάντα ἐξ ἴσου δέχεται, τῶν δὲ λεκίθων +πλέον, ὅτι πηγνύουσι καὶ συνιστᾶσιν. —33. Schol. Aristoph. eq. 954 +p. 66 Dindorf: <span class = "extended">θρῖον</span>‧ χόνδρος ἢ ὄρυζα +ἕψεται ἢ σεμίδαλις ἀρκούντως. εἶτα ἐπιχεῖται τὸ ὕδωρ καὶ φυρᾶ καὶ τὸ +ήψημένον μετὰ ἁπαλοῦ τυροῦ καὶ ᾠῶν ὀλίγων. εἶτα περιλαμβάνεται φύλλοις +συκίνοις ὅλον καὶ περιειλεῖται καννάβῳ ἢ παπύρῳ ἢ λίνῳ καὶ καθίεται εἰς +ζωμὸν κρέων ἡψημένων ἄχρι τοῦ λαβεῖν ἱκανὴν ἕψησιν. εἶτα ἐξαίρεται καὶ +τῶν φύλλων περιαιρεθέντων εἰς λοπάδα νέαν ζέοντος μέλιτος ἐμβάλλεται καὶ +ἕψεται. στρεφόμενον δὲ, ὅταν ἰκανῶς ἔχῃ καὶ ξανθὸν γένηται. ἐξαιρεθὲν +παρατίθεται μέλιτος περιχυθέντος ἢ ἀπὸ τοῦ ἑφθοῦ ἢ ἀπὸ τοῦ ἄλλου. θρῖον +δὲ καλεῖται ἀπὸ τῶν φύλλων τῆς συκῆς. ἅτινα οὕτω καλεῖται. duo similia +praecepta, alterum Didymi, leguntur in scholiis ibidem I p. 608 +Dindorf.</p> + +<p>34. Papyrus Heidelberg (inv. 1701 a. b. c) ed. Fr. Bilabel Sitz.-Ber. +Heid. Akad. philos.-hist. Kl. 1919 Abh. 23</p> + +<div class = "mynote"> +Line numbers in this transcription refer to the papyrus, and are +unchanged from the original text. +</div> + +<p>A. pagina anterior</p> + +<table summary = "papyrus transcription" class = "paproll"> +<tr> +<td class = "papyrus">Col. ς</td> +<td><... ......>ω‧ ἔνιοι δὲ τη<......><br> +<τ>ρείβουσιν ἀλλα<..... .........><br> +.κλην καὶ ὠμη η<........ ώσ-><br> +αύ>τως ζεννύου<σι καὶ τὰ ἄλλα><br> +πο>ιοῦσιν ὡς πρό<κειται.</td> +<td class = "mss"><br><br><br><br>5</td> +</tr> +</table> + +<div class = "commentary"> +apparatus: non do nisi maxime necessaria. supplementa sunt Bil(abelii) +nisi contra dixero. hic illic exempli causa alia adscripsi cum consilio +</div> +<div class = "commentary"> +ς 1 ἐλαί>ῳ vel καὶ χρ>ῶ Bil. | τή<κουσι καὶ? | +2 ἄλλα <τε καὶ? an ἀλλά<σσοντες? ἀλλᾶ<ντας? | +3 prima deest, sequitur υ an κ, in fine η, vix ν κοτ>ύλην? | +4 ὡς αύ>τως Bil., an ἀρκούν>τως? +</div> + +<table summary = "papyrus transcription" class = "paproll"> +<tr> +<td class = "papyrus">⁊</td> +<td>Ζωμὸς <span class = "extended">ἰχθύος</span>‧ εἰ<ς θυίας ἔμβαλε><br> +χόνδρον. κόρι. πρ<άσον...........><br> +κρόμμια, ἄνηθον <........ ... ὠ-><br> +κιμον, ἄννησον λε<πτὸν ........ . ><br> +ἕψε ἐπ᾽ ἀνθράκων κα̣<ὶ καταβρέ-><br> +χων ὕδατι. οἴνῳ, γάρῳ, <ὄξει συμμε-><br> +μειγμένοις‧ ὅταν ἑψ<εθῇ καὶ μέλ-><br> +λῃς αἰρειν, ἐπίπασσε πίπερ <λεῖ-<br> +ον‧ μετ᾽ ὄξους δρειμέως κα<θιστ-<br> +<span class = "pagenum">88</span> +ᾶσιν ὀλίγον συμπεσεῖν, εἶ<τα με-<br> +τ<αί>ρουσιν ἀπὸ τοῦ πυρός‧ οἱ δ<ὲ ὄξ-<br> +ους ἐπιχέαντες πάντα ἕψ<ουσι<br> +προςυποστρώσαντες τὰ χ<λω-<br> +ρὰ καὶ τὰ ἄλλα ποι̣<ο>ῦσιν ὡς π<ρό-<br> +κειται.</td> +<td class = "mss"><br><br><br><br>10<br> +<br><br><br><br>15<br> +<br><br><br><br>20</td> +</tr> +</table> + +<div class = "commentary"> +6 explevi | 12 <μέλ>λῃς Boll | +13 αἴρειν <i>levare</i> potius quam αἱρεῖν <ὀπ>όν Bil. | +14 explevi; κα<ὶ ἐ>ῶσι Bil., cf. Chrysipp. Ath. 647<sup>e</sup> +συμπεσεῖν ἐάσας | συμπέσσειν mavult Bil. | +16 <με>ταίρουσιν <i>levant ab igne</i> Vollmer, τηρουσιν pap., +τηροῦσιν ‘behüten sie vor’ Bil. +</div> + +<table summary = "papyrus transcription" class = "paproll"> +<tr> +<td class = "papyrus">⁊</td> +<td><span class = "extended">Κρέα ταρειχηρὰ ἢ περνῶν τε<μά-<br> +χη</span>‧ κρέα ὁμοίως ὠμά‧ τὰ μ<ὲν τα-<br> +ρειχηρὰ προζεννύουσιν ἵ<να ἐ-<br> +ξαλμίσῃ μόνον‧ εἶτα πάντ<α εἰς<br> +λοπάδα‧ οἴνου μέρη δ̅, γλυκέ<ως<br> +μέρη β̅, ὄξους μέρος α̅, κόρι ξ<&ρὸν,<br> +θύμον, ἄννησον, μάραθον‧ φρῦ-<br> +ξον, πάντα ἐξ ἀρχῆς όμο<ῦ ἐ>πιβα-<br> +λών. ἕψει‧ μεσάζουσιν ἐπι<βα>λὼν<br> +μέλι καὶ κύμεινον λεῖο<ν, ἄλ>λοι<br> +καὶ πίπερ, καὶ βαλό<ν>τες εἰ<ς ἀγγ>εῖ-<br> +ον θερμὸν τὸν ζωμὸν ἐ<πιβ>άλ-<br> +λουσιν ψωμοὺς ψοι<ῶν καὶ> ἄρ-<br> +των θερμῶν.</td> +<td class = "mss"><br><br><br><br>25<br> +<br><br><br><br>30</td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus">⁊</td> +<td><span class = "extended">Λαγανοφακῆ‧</span> +λάγαν<ον ὀπτὸ>ν κα-<br> +λῶς [μ]ἐν ζωμῷ κρεῶν <ὀρ>νεί-<br> +θων κατάθρυβε, ἕψε‧ ἢ ἐ<ν οἴ>νῳ,<br> +ὕδατι, ἀννήσῳ, κυμείν<ῳ λεί>οις<br> +ἄνηθον ξηρὸν, κύμε<ινον>, χω-<br> +ρὶς δἐ ἕψε φακῆν‧ κρόμμ<υα τρ>ῖψον</td> +<td class = "mss">35<br> +<br><br><br><br>40</td> +</tr> +</table> + +<div class = "commentary"> +33 ψοί<του καὶ Bil. | +35 λάγαν<ον φακῶ>ν Bil. | +36 μὲν <ἐν> Bil. | +38 λεί>οις vel ἑφθ>οῖς, Vollmer, subaudi ἕψε +</div> + +<table summary = "papyrus transcription" class = "paproll"> +<tr> +<td class = "papyrus">Col. η</td> +<td><........ κύ>μ<ει>νον, ὄξος, ἔλαι-<br> +<ον..........>α χλωρὰ, ὕδωρ‧ εἶτα<br> +<........ ἑ>φθὰ καλῶς ἀμφό-<br> +<τερα....... κ>αὶ ἔλαιον χρ<η>στὸν<br> +<...........> ἐπ᾽ ἀνθράκων ἔα<br> +<ζέσαι πάντα> ἕως συμπίῃ.</td> +<td class = "mss"><br><br><br><br>5</td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus"><⁊</td> +<td>...........φ>ακοὺς μετὰ χλωρῶν<br> +<..........>ὅταν ἑψεθῇ, βάλε<br> +<.......... ἄν>νησον, κρόμμυ-<br> +<α.........>ι̣α, ἅλας ἢ γάρον ἐκ</td> +<td class = "mss"><br><br><br>10</td> +</tr> +<tr> +<td colspan = "3"> +<div class = "commentary"> +η 6 explevi ex. gr. +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus"><span class = "pagenum">89</span></td> +<td><..........>υ‧ ὅταν ἑψε<θῇ>, τὰ<br> +<.... .... κ>ατάθρυβ<ε.....>υ +<p class = "papyrus">καὶ αὐ<τ... ...>ν</p></td> +<td></td> +</tr> +</table> + +<p>versus <ins class = "mycorr" title = "so in original">15-25</ins> +toti perierunt</p> + +<table summary = "papyrus transcription" class = "paproll"> +<tr> +<td></td> +<td><..... ......ἐ>λαίῳ καὶ ὄ-<br> +<ξει.......βλασ>τὰ ἀμπέλων ἔα<br> +εἰς φ<ῶ>ς γενέσθαι, πλύνας. ξύσας<br> +σίναπι, μέλι, εἶτ᾽ ἔμβαμμα.</td> +<td class = "mss">26</td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus">⁊</td> +<td><span class = "extended">Ἥπαρ καλὸν‧</span> τεμὼν ἀναποίει με-<br> +τ᾽ ἐλαίου ἁλὶ, κόρι, θύμῳ, ὀπῳ, ὄξει‧<br> +εἰς ὀβελίσκον‧ ὄπτα θερμὸν καὶ<br> +χρῳ.</td> +<td class = "mss">30</td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus">⁊</td> +<td><span class = "extended">Ψόας καὶ τὰ σαρκώδη‧</span> λογιστὶ ἀνα-<br> +ποιήσας <ἐ>ν ἁλὶ, κόρι, ὀπῷ ὄπτα<br> +ἕως μόνον συμπίῃ‧ ἔστω δέ σοι<br> +ἐν κύθρᾳ ζωμὸς θερμός‧ ὄξος. ἔ-<br> +λαιον ἀνὰ μέρος α̅, οἴνου γλυκέ-<br> +ως ἀνὰ μέρη β̅, ἁλὸς βραχύ‧ ἂν ζέ-<br> +σῃ, βάλε ὀρειγάνου κορύμβους. κα-</td> +<td class = "mss"><br>35<br> +<br><br><br><br>40</td> +</tr> +</table> + +<div class = "commentary"> +30 paragraphos ⁊ errore praefixa est versui 29 | +tituli patinarum v. 30 et 34 extra structuram grammaticam ut passim apud +Apicium | +35 ποιησασαναλι pap., corr. Bil. +</div> + +<table summary = "papyrus transcription" class = "paproll"> +<tr> +<td class = "papyrus">Col. θ</td> +<td>τασπάσας τ<......... . . .><br> +ἐμβαλὼν <.............. ...><br> +αὐτῶν.</td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus">⁊</td> +<td><span class = "extended">Ἥπαρ καλόν‧</span> τ<εμὼν....... μελί-><br> +κρατον ζεν<νυ................ ἀ-><br> +ποστραγγιζ<.. .. ............ μέ-><br> +λιτί καλῷ κα<................><br> +νῳ ἔμβαμμα <...............><br> +γάρον, οἴνο<ν ...............><br> +ἔα‧ ἄλλοι λεπ<τ..............><br> +<κ>νῆκον.</td> +<td class = "mss"><br>5<br> +<br><br><br><br>10</td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus">⁊</td> +<td><span class = "extended">Ἀθήρα...ν̣</span></td> +<td></td> +</tr> +</table> + +<div class = "commentary"> +θ 11 υνηκον pap., corr. Bil. | +12 ἀθήρα cf. Photius p. 39, 16-19. 41, 16-19 Reitzenstein +<i>et Thes. l. L. s. v.</i> +</div> + +<p class = "greek">in reliquis versibus non servata sunt nisi brevia +principia, in his duo initia praeceptorum v. 30 Εἰς ψ<όας? et v. 38</p> +<div class = "verse"> +Εἰς π<έρναν? scilicet ζωμός, <i>ius in</i>...</div> + +<span class = "pagenum">90</span> +<p>B. pagina posterior, non eiusdem cuius fuit A libri.</p> + +<table summary = "papyrus transcription" class = "paproll"> +<tr> +<td class = "papyrus">Col. ε</td> +<td><..πάντα β>αλὼν εἰς μέγα βατάνιον<br> +<θὲς εἰς τὸ>ν̣ κλείβα<ν>ον‧ ἐὰν μεσάσῃ.<br> +<τὸν ζωμὸν> ἀπόχαιε καὶ τὰ κρέα δάε.<br> +<.... ...>ἐ<ς> κύθραν. ἐπιβαλὼν ἔλεο<ν><br> +<. . ..>βάλε ἄνωθεν εἰς τὸν κλεί-<br> +<βανον‧ ἐ>ὰν ἑψεθῇ, ὄξος μετὰ τῶν<br> +<ἀρωμάτ>ων τῶν προκειμένων<br> +<....... ἐπίχ>ει ἅλα ὀλίγον‧ ὅταν εἰς<br> +<.. ..... >ν ὑγρὸν μεταθῇς καὶ <β>α-<br> +<λὼν....τ>ὰ κρέα καὶ εἰς τετρημέ-<br> +<νον πίθ>ον καὶ άλῶν βώλου οὐ<br> +<........>τως ἵνα τὸ ἀπὸ τῶν κρε-<br> +<ῶν .... >ν̣ καὶ τὰ ἄλλα ὁμοίως‧ ἕνιοι<br> +<.. .. > μεικρὸν πρὸ τοῦ ὅξους<br> +<.... τὸ >κρέας.</td> +<td class = "mss"><br><br><br><br>5<br> +<br><br><br><br>10<br> +<br><br><br><br>15</td> +</tr> +</table> + +<div class = "commentary"> +B ε 1 τὰ κρέα β>αλών Bil. | +3 <τὸν γάρον> Bil. | +5 ἄνωθεν l. denuo Bil. | +9 <τρύβλιο>ν Boll | +10 <β>ά<λλουσι τ>ὰ +Bil. | 11 explevit Boll | βωλου an κωλου pap. | +14 <δ᾽ ἔλεον> Bil. +</div> + +<table summary = "papyrus transcription" class = "paproll"> +<tr> +<td class = "papyrus"><⁊</td> +<td>. ... . >σελίνου σπέρμα, γάρ<ο>ν‧ ἐὰν<br> +<........ ...>υν <ἐ>ξαίρει<br> +<. ......... ..>ον, κύμεινον.</td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus"><⁊</td> +<td>... ......>ς, κόρι ξηρὸν, κύμινον<br> +<.........>κόρι ξηρὸν. ἀννήθου (διπλοὺν)<br> +<....... γ>άρον‧ ἐὰν ἑψεθῇ, πίπερ<br> +<........ ἔ>λεον, οἶνον, δεσμὸν ὀρε̣<ι-<br> +<γάνου. σ>κορίδιον, ἕψεμα.</td> +<td class = "mss"><br>20</td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus"><⁊</td> +<td>.... ...ἔ>λεον, λιγυστικὸν, δεσ<μ...><br> +<.............>ε̣ ἀκόριον χλ<ωρόν.<br> +<............δ>εσμίδιον οἰ̣<νάγ-</td> +<td class = "mss"><br>25</td> +</tr> +</table> + +<div class = "commentary"> +20 in fine nota quaedam insolita, διπλοῦν interpretatur Bil. | +23 <σ>κορίδιον i. σκόρδιον +</div> + +<table summary = "papyrus transcription" class = "paproll"> +<tr> +<td class = "papyrus">Col. ς</td> +<td>ρας. ἀκόριον, κάρο<ν, ὄ>ξος.</td> +<td></td> +</tr> +<tr> +<td class = "papyrus">⁊</td> +<td>ἀκόριον ξηρὸν. σ<ελ>ίνο<υ> σπέρμα.<br> +ὄξος εἰς θυῒας‧ ἀνα ποίη<σ>ον‧ καὶ<br> +ὀπὸν ὀλίγο<ν> καὶ γ<λ>υκὺν μετὰ τοῦ<br> +ὄξους‧ ὀλίγον ἄφες ἐφ᾽ ὥρας δύο<br> +εἶτα εἰς κύθραν‧ γάρον καλὸν τὸν<br> +<span class = "pagenum">91</span> +αὐτάρκη‧ εἰς κλείβανον‧ ἐὰν ἑψε-<br> +θῇ, πίπερ. |<br> +Λιγυστικόν. κύμεινον, οἴνου διπλοῦ(ν).<br> +γάρου ἁπλοῦν, σπουδαῖα ἀμφότερα‧<br> +ἐὰν ἑψεθῇ, πίπερ. ὀπὸν. κόρι ξηρόν‧<br> +αὐτὸ μόνον φρύσσ<ε>τα<ι>. |<br> +Τ̣ρ̣ι̣π̣τ̣ο̣ν̣ .... πλ..βανι τυραν ἀλη-<br> +<p class = "papyrus">α.. αν.υα</td> +<td class = "mss"><br><br><br>5<br> +<br><br><br><br>10</td> +</tr> +</table> + +<div class = "commentary"> +ς 2 hic ut 9 (13?) ε 16. 19. 24 titulus omissus, sunt iura | +10 σπουδαῖα bene curata +</div> + +<p>extant praeterea versuum 19-26 aliquot verba finalia et +columnae ζ aliquot principia, in his vocabulum +εἰμιέφθω<ν> i. ἡμι-</p> + +<p>35. addo fragmenta praeceptorum latinorum nuper a Bilabelio ex +papyro Heidelberg (inv. n. 1001<sup>ab</sup>) cum photographis edita +quamquam ad rei rusticae potius quam coquinariae librum pertinere +videntur. papyrus sat bonae aetatis, apices haud rari, semper recte +positi, litteratura uncialis</p> + +<p>fragmentum a</p> + +<table summary = "Latin fragment transcription"> +<tr> +<td> +<br><br><br><br>5 +</td> +<td> +. . . . . . . . . . . . . . <adip>ẹm . . . . . . . .<br> +mitt>e in vini sextári(um) <au>t Albáni aut Pra<etut-<br> +iani odoráti. deinde cum lique facta erit ade<ps,<br> +percolato in irin et ita cocito. signum aut<em<br> +erit hoc verum coctum <e>sse simul quam < . . .<br> +lis erit iris et adeps guttás ostendat . < . . . . .<br> +tollito vás aéneum et pónito in aquá fr<igida<br> +pe>r quadriduum, iis autem diebus macera<to<br> +. . c̣c̣ṣ ṇ . . ạẹ in vino Albáno habito a . . e . . . . +</td> +</tr> +</table> + +<p>fragmentum b</p> + +<table summary = "Latin fragment transcription"> +<tr> +<td> +<br><br><br><br><br>5 +</td> +<td> +. . . . . . . . . . . . .<br> +. . . pondo sextantem<br> +. . . drachm . I ob . υλ<br> +. . . aniem. Hyginus<br> +. . . ṃiicuius liḅe<t . .<br> +cal>amisco . . . . . . .<br> +. . . . . dioṛ . . . . . . . .<br> +. . . . . ab áreant<br> +. . . . . . > . . . albo. +</td> +<td> +. . . . . . . . . . . . .<br> +am iaciunt in solẹ<m<br> +súcum uvae acerba<e<br> +deinde reliqua et . .<br> +nul spisso n . . . . . .<br> +rito oḅe . . . . . . . . .<br> +intro su< . . . . . di-<br> +ebus ír<in . . . . . . . .<br> +eudde alio . m . . . . +</td> +</tr> +</table> +<br> +<hr> +<span class = "pagenum">92</span> +<a name = "index"> </a><br> +<h2>NOMINA PROPRIA</h2> + +<h3>I. HOMINVM</h3> + +<div class = "index"> +Apicianus:<br> +conchicla <a href = "#bk5_ch4_rec2"><b>5</b> 4, 2</a><br> +ius <a href = "#bk6_ch8"><b>6</b> 8</a> +<a href = "#bk8_ch7_rec6"><b>8</b> 7, 6</a><br> +minutal <a href = "#bk4_ch3_rec3"><b>4</b> 3, 3</a><br> +ofellae <a href = "#bk7_ch4_rec2"><b>7</b> 4, 2</a><br> +patina <a href = "#bk4_ch2_rec14"><b>4</b> 2, 14</a><br> +sala cattabia <a href = "#bk4_ch1_rec2"><b>4</b> 1, 2</a></div> + +<div class = "index"> +Celsinianus porcellus <a href = "#bk8_ch7_rec12"><b>8</b> 7, +12</a></div> + +<div class = "index"> +Commodiana conchicla <a href = "#bk5_ch4_rec4"><b>5</b> 4, +4</a></div> + +<div class = "index"> +Flac(c)ianus porcellus <a href = "#bk8_ch7_rec8"><b>8</b> 7, +8</a></div> + +<div class = "index"> +Frontinianus porcellus <a href = "#bk8_ch7_rec10"><b>8</b> 7, +10</a></div> + +<div class = "index"> +Frontonianus pullus <a href = "#bk6_ch9_rec12"><b>6</b> 9, +12</a></div> + +<div class = "index"> +Iulianae pultes <a href = "#bk5_ch1_rec1"><b>5</b> 1, +1</a></div> + +<div class = "index"> +Lucretiana patella <a href = "#bk4_ch2_rec25"><b>4</b> 2, +25</a></div> + +<div class = "index"> +Matianus:<br> +mala <a href = "#bk4_ch3_rec4"><b>4</b> 3, 4</a><br> +minutal <a href = "#bk4_ch3_rec4"><b>4</b> 3, 4</a></div> + +<div class = "index"> +Passenianus lepus <a href = "#bk8_ch8_rec7"><b>8</b> 8, +7</a></div> + +<div class = "index"> +Tarpeianus haedus sive agnus <a href = "#bk8_ch6_rec9"><b>8</b> 6, 9</a> +<a href = "#bk8_ch8_rec12"><b>8</b> 8, 12</a></div> + +<div class = "index"> +Terentinus (<i>a</i> Terentio <i>aliquo an a</i> Tarento?):<br> +isicium <a href = "#bk4_ch3_rec2"><b>4</b> 3, 2</a><br> +ius <a href = "#bk4_ch2_rec13"><b>4</b> 2, 13</a><br> +minutal <a href = "#bk4_ch3_rec2"><b>4</b> 3, 2</a><br> +<i>impensa</i> <a href = "#bk8_ch1_rec10"><b>8</b> 1, 10</a> (recent- +<i>trad.</i>).<br> +impensa <a href = "#bk8_ch7_rec1"><b>8</b> 7, 1</a></div> + +<div class = "index"> +Traianus (trag- <i>trad.</i>) porcellus <a href = "#bk8_ch7_rec16"><b>8</b> +7, 16</a></div> + +<div class = "index"> +pullus Vardanus (<i>an</i> Varcianus<i>?</i>) <a href = +"#bk6_ch9_rec11"><b>6</b> 9, 11</a><br> +uvam passam Varianum (<i>?</i> farinam <i>trad.</i>) <a href = +"#bk3_ch11_rec1"><b>3</b> 11, 1</a></div> + +<div class = "index"> +[Varronis betaccos <a href = "#bk3_ch2_rec4"><b>3</b> 2, +<ins class = "mycorr" title = "text reads ‘3’">4</ins></a> Varro +<a href = "#bk7_ch14_rec3"><b>7</b> 14, <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘4’">3</ins></a>] <i>fragmenta ex satura +Menippea</i> περὶ ἐδεσμάτων</div> + +<div class = "index"> +[qui Veneris ostium (<i>i. cunnum</i>) quaerunt <i>fragmentum comici +apud Varronem</i> <a href = "#bk7_ch14_rec3"><b>7</b> 14, +<ins class = "mycorr" title = "text reads ‘4’">3</ins></a>]</div> + +<div class = "index"> +[Vinidarius <i>exc. tit.</i>]</div> + +<div class = "index"> +Vitellianus:<br> +pisa <a href = "#bk5_ch3_rec5"><b>5</b> 3, 5</a><br> +pisa sive faba <a href = "#bk5_ch3_rec9"><b>5</b> 3, +9</a><br> +porcellus <a href = "#bk8_ch7_rec7"><b>8</b> 7, 7</a></div> + + +<h3>II. GEOGRAPHICA</h3> + +<div class = "index"> +Abellana:<br> +concisas nuces auellanas tostas <a href = "#bk7_ch13_rec4"><b>7</b> 13, +4</a><br> +aballana Exc. ind. <a href = "#exc_e">p. 77, 17</a></div> + +<div class = "index"> +Aethiopicum cuminum <a href = "#bk1_ch18"><b>1</b> 18</a> +<a href = "#bk3_ch18_rec3"><b>3</b> 18, <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘2’">3</ins></a></div> + +<div class = "index"> +musteos Afros <a href = "#bk7_ch13_rec2"><b>7</b> 13, +2</a></div> + +<div class = "index"> +cucurbitas more Alexandrino <a href = "#bk3_ch4_rec3"><b>3</b> 4, +3</a><br> +panis -us <a href = "#bk4_ch1_rec3"><b>4</b> 1, 3</a><br> +ius -um in pisce asso <a href = "#bk10_ch1_rec6"><b>10</b> 1, 6</a>. +<a href = "#bk10_ch1_rec7"><b>10</b> 1, 7</a>. +<a href = "#bk10_ch1_rec8"><b>10</b> 1, 8</a></div> + +<div class = "index"> +cepas siccas Ascalonias <a href = "#bk4_ch2_rec24"><b>4</b> 2, +24</a><br> +cepam -am (-colin- V) aridam <a href = "#bk4_ch3_rec6"><b>4</b> 3, +6</a><br> +cẹpa -a <i>Exc. ind.</i></div> + +<div class = "index"> +fabaciae Baianae <a href = "#bk5_ch6_rec4"><b>5</b> 6, +4</a><br> +embractum -um <a href = "#bk9_ch14"><b>9</b>, 14</a></div> + +<div class = "index"> +conditum Camerinum <a href = "#bk1_ch2"><b>1</b> 2</a></div> + +<div class = "index"> +Caricae ficus <a href = "#bk2_ch2_rec8"><b>2</b> 2, 8</a> +<a href = "#bk7_ch9_rec1"><b>7</b> 9, 1</a>. +<a href = "#bk7_ch9_rec2">2</a> +<a href = "#bk7_ch10"><b>7</b> 10</a></div> + +<div class = "index"> +hysopum Creticum <a href = "#bk1_ch13"><b>1</b> 13</a></div> + +<div class = "index"> +Cumana <i>lanx</i> <a href = "#bk4_ch2_rec11"><b>4</b> 2, 11</a> +<a href = "#bk5_ch4_rec2"><b>5</b> 4, 2</a> (<i>bis</i>)<br> +munda <<a href = "#bk5_ch4_rec3"><b>5</b> 4, 3</a>> <a href = +"#bk5_ch4_rec4"><b>5</b> 4, 4</a> +<a href = "#bk6_ch9_rec2"><b>6</b> 9, 2</a>. +<a href = "#bk6_ch9_rec5">5</a> +<a href = "#bk7_ch13_rec7"><b>7</b> 13, 7</a></div> + +<div class = "index"> +mala Cydonea (ut diu serventur) <a href = "#bk1_ch12_rec3"><b>1</b> 12, 3</a> +<a href = "#bk4_ch2_rec37"><b>4</b> 2, 37</a> +<a href = "#bk8_ch5_rec2"><b>8</b> 5, 2</a><br> +coctum <a href = "#bk10_ch3_rec6"><b>10</b> 3, 6</a><br> +patina de -is <a href = "#bk4_ch2_rec37"><b>4</b> 2, +37</a><br> +sine vitio <a href = "#bk1_ch12_rec3"><b>1</b> 12, 3</a><br> +(cid- <i>codd. praeter</i> <a href = "#bk4_ch2_rec37"><b>4</b> 2, +37</a>)<br> +defrutum de coctomiis (<i>sic</i> EV) <a href = "#bk2_ch2_rec8"><b>2</b> +2, 8</a></div> + +<div class = "index"> +laser Cyrenaicum <a href = "#bk1_ch16_rec1"><b>1</b> 16, 1</a> +<a href = "#bk7_ch1_rec1"><b>7</b> 1, 1</a><br> +cir-</div> + +<div class = "index"> +Damascena <i>pruna</i> <a href = "#bk4_ch5_rec1"><b>4</b> 5, 1</a> pruna +[uel]<br> +-a enucleata <a href = "#bk6_ch2_rec2"><b>6</b> 2, 2</a> +(<a href = "#bk8_ch6_rec10"><b>8</b> 6, 10</a> +<a href = "#bk10_ch1_rec6"><b>10</b> 1, 6</a>. +<a href = "#bk10_ch1_rec8">8</a>. +<a href = "#bk10_ch1_rec14">14</a> +<a href = "#bk10_ch2_rec1"><b>10</b> 2, 1</a>) +<a href = "#bk6_ch5_rec1"><b>6</b> 5, 1</a><br> +-a[s] <a href = "#bk7_ch6_rec6"><b>7</b> 6, 6</a><br> +-a macerata <a href = "#bk8_ch2_rec8"><b>8</b> 2, 8</a> +(<a href = "#bk8_ch4_rec1"><b>8</b> 4, 1</a>) +<a href = "#bk8_ch8_rec13"><b>8</b> 8, 13</a><br> +pruna -a <a href = "#bk10_ch2_rec2"><b>10</b> 2, 2</a></div> + +<div class = "index"> +sil (silfi <i>trad.</i>) Gallicum <a href = "#bk1_ch20_rec1"><b>1</b> +20, 1</a><br> +quod Graeci dicunt <ins class = "mycorr" +title = "asterisk in original">*cnecon</ins> +faenum -um <a href = "#bk5_ch7"><b>5</b> 7</a></div> + +<div class = "index"> +sales Hammoni<a>ci fricti <a href = "#bk1_ch13"><b>1</b> +13</a><br> +(amm- <i>codd.</i>)</div> + +<div class = "index"> +oleum Hispanum <a href = "#bk1_ch4"><b>1</b> 4</a>; +<a href = "#bk6_ch9_rec15"><b>6</b> 9, 15</a><br> +(spano <i>trad.</i>)</div> + +<div class = "index"> +porcellus Hortolanus (<i>si a regione quadam est appellatus</i>) <a href += "#bk8_ch7_rec14"><b>8</b> 7, 14</a> <i>bis</i></div> + +<div class = "index"> +<span class = "pagenum">93</span></div> + +<div class = "index"> +pisa Indica <a href = "#bk5_ch3_rec3"><b>5</b> 3, 3</a><br> +spica- a <a href = "#bk1_ch16_rec2"><b>1</b> 16, 2</a> +<a href = "#bk6_ch5_rec4"><b>6</b> 5, 4</a> +<a href = "#bk9_ch8_rec2"><b>9</b> 8, 2</a> <i>Exc. ind.</i></div> + +<div class = "index"> +oleum Liburnicum <a href = "#bk1_ch4"><b>1</b> 4</a> +<i>bis</i></div> + +<div class = "index"> +cuminum Libycum <a href = "#bk1_ch18"><b>1</b> 18</a> +<a href = "#bk3_ch18_rec3"><b>3</b> 18, <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘2’">3</ins></a></div> + +<div class = "index"> +Lucanicae <i>bis</i> <a href = "#bk2_ch4"><b>2</b> 4</a> +<a href = "#bk5_ch3_rec2"><b>5</b> 3, 2</a>. +<a href = "#bk5_ch3_rec8">8</a> +<a href = "#bk5_ch4_rec6"><b>5</b> 4, 6</a><br> +-arum confectio <a href = "#bk2_ch4"><b>2</b> 4</a><br> +-ia <i>trad.</i> <a href = "#bk4_ch2_rec13"><b>4</b> 2, +13</a><br> +-as breves concidis <a href = "#bk4_ch5_rec1"><b>4</b> 5, +1</a><br> +concisas <a href = "#bk5_ch3_rec2"><b>5</b> 3, 2</a> +<a href = "#bk5_ch4_rec2"><b>5</b> 4, 2</a> +<a href = "#bk8_ch7_rec14"><b>8</b> 7, 14</a></div> + +<div class = "index"> +pullus Numidicus <a href = "#bk6_ch9_rec4"><b>6</b> 9, +4</a></div> + +<div class = "index"> +ofellae Ostienses <a href = "#bk7_ch4_rec1"><b>7</b> 4, +1</a></div> + +<div class = "index"> +cepa Pallac(h)ana (<i>si a regione est appellata</i>) <a href = +"#bk4_ch2_rec25"><b>4</b> 2, 25</a> +<a href = "#bk9_ch1_rec1"><b>9</b> 1, 1</a></div> + +<div class = "index"> +haedus sive agnus Parthicus (past- <i>trad.</i>) <a href = +"#bk8_ch6_rec10"><b>8</b> 6, 10</a><br> +laser -um <a href = "#bk1_ch16_rec1"><b>1</b> 16, 1</a> +<a href = "#bk3_ch13_rec1"><b>3</b> 13, 1</a> +<a href = "#bk7_ch1_rec1"><b>7</b> 1, 1</a>. +<a href = "#bk7_ch1_rec3"><ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘4’">3</ins></a><br> +pullus -us <a href = "#bk6_ch9_rec2"><b>6</b> 9, 2</a></div> + +<div class = "index"> +duracina Persica ut diu durent <a href = "#bk1_ch12_rec11"><b>1</b> 12, +11</a><br> +-a duriora <a href = "#bk4_ch2_rec34"><b>4</b> 2, 34</a><br> +patina de -is <a href = "#bk4_ch2_rec34"><b>4</b> 2, +34</a></div> + +<div class = "index"> +uvam passam Phariam (<i>?</i> farinam <i>trad.</i>) <a href = +"#bk3_ch11_rec1"><b>3</b> 11, 1</a></div> + +<div class = "index"> +fasiani adipes recentes <a href = "#bk2_ch2_rec1"><b>2</b> 2, +1</a><br> +isicia de -o <a href = "#bk2_ch2_rec6"><b>2</b> 2, 6</a><br> +oenogaro -i <a href = "#bk2_ch5_rec4"><b>2</b> 5, 4</a></div> + +<div class = "index"> +panis Picentinus <a href = "#bk4_ch1_rec2"><b>4</b> 1, +2</a></div> + +<div class = "index"> +apsinthium Ponticum <a href = "#bk1_ch2"><b>1</b> 2</a><br> +-a <i>nux</i> <a href = "#bk6_ch5_rec2"><b>6</b> 5, 2</a>. +<a href = "#bk6_ch5_rec3">3</a> +<a href = "#bk8_ch1_rec8"><b>8</b> 1, 8</a></div> + +<div class = "index"> +apsinthium Romanum <i>bis</i> <a href = "#bk1_ch2"><b>1</b> +2</a></div> + +<div class = "index"> +caricarum defritum, quod Romani ‘colorem’ vocant <a href = +"#bk2_ch2_rec8"><b>2</b> 2, 8</a></div> + +<div class = "index"> +Sarda <i>ter</i> <a href = "#bk9_ch10_rec1"><b>9</b> 10, 1</a>. +<a href = "#bk9_ch10_rec2">2</a>. +<a href = "#bk9_ch10_rec3">3</a>. +<a href = "#bk9_ch10_rec4">4</a>. +<a href = "#bk9_ch10_rec5">5</a><br> +-a ita fit <a href = "#bk9_ch10_rec2"><b>9</b> 10, 2</a><br> +-a farsilis <a href = "#bk9_ch10_rec1"><b>9</b> 10, 1</a></div> + +<div class = "index"> +cuminum Syriacum <a href = "#bk1_ch18"><b>1</b> 18</a> +<a href = "#bk3_ch18_rec3"><b>3</b> 18, <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘2’">3</ins></a><br> +rhus -um <a href = "#bk10_ch2_rec4"><b>10</b> 2, 4</a> +<a href = "#bk10_ch4_rec1"><b>10</b> 4, 1</a>. +<a href = "#bk10_ch4_rec2">2</a></div> + +<div class = "index"> +Thebaica <i>palma</i> <a href = "#bk1_ch2"><b>1</b> 2</a></div> + +<div class = "index"> +caseus Vestinus <a href = "#bk4_ch1_rec2"><b>4</b> 1, +2</a></div> + + +<p><i>indices ampliores paratos habebamus, temporum barbaries vetuit +imprimi. addimus maxime necessaria de nominum technicorum +orthographia +(cf. Sitz.-Ber. p. 36ss.) in apparatu passim praetermissa cum +consilio +et vocabula quaedam rara vel dubia</i></p> + +<div class = "index"> +acetabulum <i>neutrum ter</i> <a href = "#bk8_ch7_rec17"><b>8</b> 7, +17</a><br> +<i>masc. ter</i> <a href = "#bk6_ch9_rec3"><b>6</b> 9, +3</a></div> + +<div class = "index"> +aenococtus <i>porcellus</i> <a href = "#bk8_ch7_rec11"><b>8</b> 7, +11</a>. +<a href = "#bk8_ch7_rec16">16</a> +<a href = "#exc21"><b>Exc. 21</b></a>;<br> +-um <i>ter</i> <a href = "#bk5_ch1_rec2"><b>5</b> 1, +2</a>;<br> +oen- <i>vel</i> un- <i>vel</i> in- <i>trad.</i></div> + +<div class = "index"> +anetum <i>semper sine</i> h</div> + +<div class = "index"> +apantomoenos <i>v.</i> hap-</div> + +<div class = "index"> +tisana barrica <a href = "#bk4_ch4_rec2"><b>4</b> 4, 2</a> +<i>ignota</i>;<br> +<i>adde Thesauro</i></div> + +<div class = "index"> +<i>?</i> calamintha <a href = "#bk3_ch4_rec8"><b>3</b> 4, 8</a> +(caromemta <i>trad.</i>)</div> + +<div class = "index"> +calyculi <i>boletorum</i> <a href = "#bk7_ch15_rec5"><b>7</b> 15, 5</a> +(calic- <i>trad.</i>)</div> + +<div class = "index"> +ius in cappari <i>cancro</i> <a href = "#bk9_ch1_rec1"><b>9</b> 1, +1</a><br> +<i>cf.</i> cammarus <a href = "#bk2_ch1_rec1"><b>2</b> 1, 1</a>. +<a href = "#bk2_ch1_rec3">3</a></div> + +<div class = "index"> +cap[r]onum <a href = "#bk4_ch3_rec3"><b>4</b> 3, 3</a><br> +in cap[s]o <a href = "#bk6_ch9_rec14"><b>6</b> 9, 14</a></div> + +<div class = "index"> +[car(a)uita <a href = "#bk5_ch3_rec1"><b>5</b> 3, 1</a>]</div> + +<div class = "index"> +cariofilu <i>Exc. ind., erit</i> cariophyllon; <i>adde +Thesauro</i></div> + +<div class = "index"> +caroenum <i>10<sup>es</sup> in codd.</i>, carenum <i>fere +30<sup>es</sup></i> -on- <a href = "#bk2_ch1_rec7"><b>2</b> 1, 7</a> +<a href = "#bk2_ch2_rec1"><b>2</b> 2, 1</a> <i>in</i> V<sup>1</sup>, +-in- <i>Exc. ind.</i></div> + +<div class = "index"> +<i>?</i> caromenta <i>v.</i> calamintha</div> + +<div class = "index"> +caryota, <i>plerumque</i> careota <i>trad.</i>; cariota <i>bis in</i> EV +<i>et quater in Exc., quater in</i> E, <i>semel in</i> V; caroeta <a +href = "#bk7_ch14_rec3"><b>7</b> 14, 3</a> <i>in</i> EV, <i>binis locis +in</i> E <i>aut</i> V; careta <a href = "#bk8_ch2_rec7"><b>8</b> 2, +7</a> in EV</div> + +<div class = "index"> +<i>?</i> sala cattabia <a href = "#bk4_ch1_rec1"><b>4</b> +<ins class = "mycorr" title = "text reads ‘4’">1</ins>, 1</a>. +<a href = "#bk4_ch1_rec2">2</a>. +<a href = "#bk4_ch1_rec3">3</a> <i>v. Thes. s.v.</i> cottabius</div> + +<div class = "index"> +cauliculus <i>sic</i> E <i>bis, plerumque</i> col- <i>vel</i> cul- <i>in +codd.</i>, <i>etiam </i> coliclus</div> + +<div class = "index"> +cepula (-ulla <i>6<sup>es</sup></i>) <i>11<sup>es</sup></i></div> + +<div class = "index"> +c(h)araxo 9, 1 in c(h)araxo <a href = "#bk6_ch5_rec2"><b>6</b> 5, +2</a></div> + +<div class = "index"> +cneci flos <i>neutrum</i> <a href = "#bk6_ch5_rec2"><b>6</b> 5, 2</a> +<a href = "#bk7_ch6_rec10"><b>7</b> 6, 10</a> +<a href = "#bk8_ch1_rec4"><b>8</b> 1, 4</a> (eneci <i>vel</i> -chi +<i>codd.</i>); nechon <a href = "#bk1_ch11_rec1"><b>1</b> 11, 1</a> +<i>corrige Thesaurum</i></div> + +<div class = "index"> +coagulum <a href = "#bk7_ch13_rec5"><b>7</b> 13, 5</a> +<a href = "#bk8_ch6_rec11"><b>8</b> 6, 11</a> quag-</div> + +<div class = "index"> +cocleare (<i>-rem</i> <a href = "#bk3_ch18_rec3"><b>3</b> 18, 3</a> +<i>semel</i> EV) <a href = "#bk2_ch2_rec5"><b>2</b> 2, 5</a> +<a href = "#bk3_ch18_rec3"><b>3</b> 18, 3</a> <i>bis</i> <a href = +"#bk4_ch2_rec25"><b>4</b> 2, 25</a>; clocl- <a href = +"#bk3_ch18_rec3"><b>3</b> 18, 3</a> <i>bis</i> et <a href = +"#bk4_ch2_rec25"><b>4</b> 2, 25</a> V; clucliare <a href = +"#exc16"><i>Exc. 16</i></a></div> + +<div class = "index"> +caricarum defrutum quod Romani ‘colorem’ vocant <a href = +"#bk2_ch2_rec8"><b>2</b> 2, 8</a> <i>adde Thesauro III p. 1714, +76</i></div> + +<div class = "index"> +<span class = "pagenum">94</span> +colyphium <a href = "#bk4_ch4_rec1"><b>4</b> 4, 1</a> <i>bis</i>; <a +href = "#bk5_ch5_rec1"><b>5</b> 5, 1</a> <i>bis</i> (coloef-, colef-, +coleu-, coloed- <i>codd.</i>)</div> + +<div class = "index"> +conchicla 6<sup>es</sup>, <i>in codd. semper</i> conci-</div> + +<div class = "index"> +conc(h)iclaris <i>caccabus</i> <a href = "#bk5_ch4_rec5"><b>5</b> 4, +5</a><br> +<i>adde Thesauro</i></div> + +<div class = "index"> +conchylia <a href = "#bk1_ch15_rec1"><b>1</b> 15, 1</a> +<a href = "#bk9_ch7"><b>9</b> 7</a> (concil- <i>trad.</i>)</div> + +<div class = "index"> +cordyla (-ul- <i>trad.</i>) <a href = "#bk9_ch10_rec5"><b>9</b> 10, +5</a></div> + +<div class = "index"> +cotonia <i>v.</i> Cydonea</div> + +<div class = "index"> +a crudo <a href = "#bk4_ch2_rec27"><b>4</b> 2, 27</a> +<a href = "#bk8_ch6_rec3"><b>8</b> 6, 3</a> +<a href = "#exc13"><i>Exc. 13</i></a></div> + +<div class = "index"> +cuminum <i>scriptum</i> cim- <i>hic illic</i>, cym- <a href = +"#bk1_ch15_rec1"><b>1</b> 15, 1</a> <i>in</i> E</div> + +<div class = "index"> +cyathus: <i>semper</i> ciatus <i>in</i> EV</div> + +<div class = "index"> +dactilus <i>semper</i> (<i>fere 20<sup>es</sup></i>)</div> + +<div class = "index"> +decarno <a href = "#bk7_ch10"><b>7</b> 10</a></div> + +<div class = "index"> +decorio <a href = "#exc27"><i>Exc. 27</i></a></div> + +<div class = "index"> +defritum <i>passim</i>, defretum <a href = "#bk3_ch4_rec1"><b>3</b> 4, 1</a> +<a href = "#bk4_ch2_rec25"><b>4</b> 2, 25</a> <i>in</i> EV, defrictum +<i>quater in</i> V</div> + +<div class = "index"> +depello <a href = "#bk2_ch2_rec10"><b>2</b> 2, 10</a> +<a href = "#bk6_ch5_rec3"><b>6</b> 5, 3</a></div> + +<div class = "index"> +depilo <a href = "#bk6_ch3_rec2"><b>6</b> 3, <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘3’">2</ins></a></div> + +<div class = "index"> +ius diabotanon <a href = "#bk10_ch1_rec1"><b>10</b> 1, 1</a> <i>adde +Thesauro</i></div> + +<div class = "index"> +embamma <a href = "#bk3_ch18_rec1"><b>3</b> 18, 1</a> +<a href = "#bk8_ch2_rec7"><b>8</b> 2, 7</a></div> + +<div class = "index"> +embractum <a href = "#bk9_ch14"><b>9</b> 14</a> <i>cf.</i> <a href = +"#bk8_ch6_rec1"><b>8</b> 6, 1</a></div> + +<div class = "index"> +enervo 9<sup>es</sup>: -io <i>in</i> EV <a href = "#bk7_ch7_rec1"><b>7</b> +7, 1</a> +<a href = "#bk9_ch4_rec2"><b>9</b> 4, 2</a></div> + +<div class = "index"> +exbromo <a href = "#bk2_ch2_rec9"><b>2</b> 2, 9</a> +<a href = "#bk6_ch2_rec3"><b>6</b> 2, 3</a> <i><a href = "#exc4">Exc. +4</a> Anthim. 3</i></div> + +<div class = "index"> +exentero (<i>semper</i> ext- <i>in</i> EV) <a href = +"#bk2_ch1_rec7"><b>2</b> 1, 7</a> +<a href = "#bk6_ch7"><b>6</b> 7</a> +<a href = "#bk7_ch5_rec3"><b>7</b> 5, 3</a> +<a href = "#bk8_ch1_rec3"><b>8</b> 1, 3</a> +<a href = "#bk8_ch7_rec1"><b>8</b> 7, 1</a>. +<a href = "#bk8_ch7_rec5">5</a></div> + +<div class = "index"> +<i>?</i> faseoli faratarii <a href = "#bk8_ch6_rec1"><b>8</b> 6, +1</a></div> + +<div class = "index"> +fungi farnei <a href = "#bk7_ch15_rec1"><b>7</b> 15, 1</a>. +<a href = "#bk7_ch15_rec2">2</a>. +<a href = "#bk7_ch15_rec3">3</a></div> + +<div class = "index"> +ficedula (-tula <i>trad.</i>) <a href = "#bk4_ch2_rec5"><ins class = +"mycorr" title = "text reads ‘5’"><b>4</b></ins> 2, 5</a> <i>bis</i> +<a href = "#bk4_ch2_rec14">14</a> <i>bis</i> <a href = +"#bk8_ch7_rec14"><b>8</b> 7, 14</a></div> + +<div class = "index"> +[funguli] <i>v.</i> sphondylus</div> + +<div class = "index"> +cepa gentima <i>Exc. ind.</i></div> + +<div class = "index"> +gigeria pullorum <a href = "#bk4_ch2_rec21"><b>4</b> 2, 21</a> (ciz- +<i>trad.</i>) <a href = "#bk5_ch3_rec8"><b>5</b> 3, 8</a> (giz- +<i>trad.</i>) <a href = "#bk4_ch5_rec1"><b>4</b> 5, 1</a> (la E, +gingibera V)</div> + +<div class = "index"> +ingiber <i>v.</i> zing-</div> + +<div class = "index"> +gonger <a href = "#bk10_ch1_rec9"><b>10</b> 1, 9</a> (grongo +EV)</div> + +<div class = "index"> +turdus hapantamynos (apantomoenos <i>cod.</i>) <i><a href = +"#exc29">Exc. 29</a> adde Thesauro Graeco</i></div> + +<div class = "index"> +helenium <a href = "#bk1_ch4"><b>1</b> 4</a> (ell- EV), inlunium <a href += "#bk1_ch11_rec3"><b>1</b> 11, 3</a>?)</div> + +<div class = "index"> +hemina: <i>semper</i> em- <i>in</i> EV</div> + +<div class = "index"> +isicium <i>passim, praevalet in</i> EV <i>scriptio</i> es-, <i>item +in</i> isiciolum isiciatus</div> + +<div class = "index"> +iuniperus <a href = "#bk8_ch4_rec2"><b>8</b> 4, 2</a> zyn- <i>Exc. +ind.</i></div> + +<div class = "index"> +ius <i>saepissime</i>, iux <a href = "#exc19"><i>Exc. +19</i></a></div> + +<div class = "index"> +lac <i>saepe, nom.</i> lacte <a href = "#bk8_ch6_rec6"><b>8</b> 6, 6</a> +<i>acc. in</i> -em <a href = "#bk4_ch2_rec13"><b>4</b> 2, 13</a> +<i>in</i> EV</div> + +<div class = "index"> +ut laxamentum habeat <a href = "#bk6_ch9_rec10"><b>6</b> 9, +10</a>. +<a href = "#bk6_ch9_rec14">14</a> +<a href = "#bk7_ch7_rec1"><b>7</b> 7, 1</a> <i>cf.</i> <a href = +"#bk4_ch5_rec1"><b>4</b> 5, 1</a></div> + +<div class = "index"> +ligusticum <i>passim</i>; <i>scriptum</i> lib- <i>in</i> EV <a href = +"#bk1_ch21"><b>1</b> 21</a>; +<a href = "#bk4_ch2_rec27"><b>4</b> 2, 27</a><br> +legist- <a href = "#exc16"><i>Exc. 16</i></a>,<br> +ligist- <i>Exc. 8<sup>es</sup></i>,<br> +lygist- <i>2</i></div> + +<div class = "index"> +lio (<i>ter</i> ligo <i>trad.</i>) +<a href = "#bk4_ch4_rec1"><b>4</b> 4, 1</a> +<a href = "#bk5_ch1_rec1"><b>5</b> 1, 1</a> <i>ter</i>. <a href = +"#bk5_ch1_rec4">4</a> +<a href = "#bk5_ch3_rec2"><b>5</b> 3, 2</a>. +<a href = "#bk5_ch3_rec5">5</a> <i>bis</i> <a href = +"#bk5_ch5_rec1"><b>5</b> 5, 1</a></div> + +<div class = "index"> +lucusta <i>plerumque</i> loc- <i>in</i> EV</div> + +<div class = "index"> +malabathrum (-trum EV, -bra- tum <a href = "#bk9_ch1_rec3"><b>9</b> 1, 3</a>) +<a href = "#bk1_ch15_rec1"><b>1</b> 15, 1</a> +<a href = "#bk1_ch16_rec2"><b>1</b> 16, 2</a> +<a href = "#bk9_ch1_rec3"><b>9</b> 1, 3</a> +<a href = "#bk9_ch7"><b>9</b> 7</a></div> + +<div class = "index"> +<i>?</i> haedus sive agnus [mammotestus] +<a href = "#bk8_ch6_rec6"><b>8</b> 6, 6</a></div> + +<div class = "index"> +mel <i>passim</i>, <i>acc.</i> melle <i>in</i> EV +<a href = "#bk5_ch2_rec3"><b>5</b> 2, 3</a> +<a href = "#bk5_ch3_rec5"><b>5</b> 3, 5</a> +<a href = "#bk8_ch4_rec2"><b>8</b> 4, 2</a></div> + +<div class = "index"> +melca <a href = "#bk7_ch13_rec9"><b>7</b> 13, 9</a></div> + +<div class = "index"> +conditum melizomum <a href = "#bk1_ch1_rec2"><b>1</b> 1, 2</a></div> + +<div class = "index"> +menta <i>semper sine</i> h <i>in</i> EV</div> + +<div class = "index"> +minuta <i>pars</i> <a href = "#bk4_ch4_rec2"><b>4</b> 4, 2</a> +<a href = "#bk5_ch5_rec2"><b>5</b> 5, 2</a></div> + +<div class = "index"> +mitulus (met- EV) <a href = "#bk9_ch9"><b>9</b> 9</a> <i>bis</i></div> + +<div class = "index"> +moretaria (mort- V) <a href = "#bk1_ch21"><b>1</b> 21</a> +<a href = "#bk6_ch4_rec2"><b>6</b> 4, 2</a> +<a href = "#bk10_ch3_rec5"><b>10</b> 3, 5</a> (mort- EV) +<a href = "#exc20"><i>Exc. 20</i></a> mort-</div> + +<div class = "index"> +murena <i>plerumque</i> mor- <i>in</i> EV</div> + +<div class = "index"> +<i>?</i> baca murre <i>Exc. ind. an</i> myrthae<i>?</i></div> + +<div class = "index"> +nechon <i>v.</i> cneci flos</div> + +<div class = "index"> +oenococtus <i>v.</i> aenoctus</div> + +<div class = "index"> +oenoteganon (in- <i>cod.</i>) <i><a href = "#exc11">Exc. 11</a>. +<a href = "#exc13">13</a></i></div> + +<div class = "index"> +omentum <i>scriptum</i> augmentum <a href = "#bk3_ch20_rec7"><b>3</b> +20, 7</a> +<a href = "#bk7_ch3_rec2"><b>7</b> 3, 2</a></div> + +<div class = "index"> +oryza: orizae <a href = "#bk2_ch2_rec8"><b>2</b> 2, 8</a>;<br> +oridia <a href = "#bk2_ch2_rec9"><b>2</b> 2, 9</a> +<a href = "#exc7"><i>Exc. 7</i></a><br> +orizie <a href = "#exc9"><i>Exc. 9</i></a></div> + +<div class = "index"> +ospreon <a href = "#bk5"><i>tit. lib. V</i></a>, ospera <i>Exc. ind.</i></div> + +<div class = "index"> +ovifer <i>m.</i> <a href = "#bk8_ch4_rec1"><b>8</b> 4, 1</a>. +<a href = "#bk8_ch4_rec3">3</a></div> + +<div class = "index"> +oxyporium (ex- EV) <a href = "#bk3_ch18_rec2"><b>3</b> 18, 2</a>. -rum +<a href = "#bk1_ch18"><b>1</b> 18</a></div> + +<div class = "index"> +<span class = "pagenum">95</span> +oxyzomus <a href = "#bk6_ch9_rec3"><b>6</b> <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘10, 2’">9, 3</ins></a> +<a href = "#exc24"><i>Exc. 24</i></a> exodi-</div> + +<div class = "index"> +pecioli <a href = "#bk1_ch12_rec4"><b>1</b> 12, 4</a></div> + +<div class = "index"> +petroselinum <i>scriptum passim</i> silenum <i>in</i> EV</div> + +<div class = "index"> +phoenicopteros (fen- EV) <a href = "#bk6_ch4_rec1"><b>6</b> 4, 1</a> +<a href = "#bk6_ch6_rec1"><b>6</b> 6, 1</a></div> + +<div class = "index"> +piciri picitus <a href = "#bk1_ch12_rec1"><b>1</b> 12, 1</a> +<a href = "#bk1_ch9_rec2"><b>1</b> 9, 2</a> +<a href = "#bk1_ch12_rec7"><b>1</b> 12, 7</a></div> + +<div class = "index"> +pisa, <i>hic illic</i> pisum in EV</div> + +<div class = "index"> +ius in platone <a href = "#bk8_ch2_rec2"><b>8</b> 2, +2</a></div> + +<div class = "index"> +pyrethrum <i>scriptum</i> pyret-, pireth-, piret- <a href = +"#bk2_ch2_rec2"><b>2</b> 2, 2</a> +<a href = "#bk4_ch5_rec1"><b>4</b> 5, 1</a> +<a href = "#bk7_ch5_rec2"><b>7</b> 5, 2</a>. +<a href = "#bk7_ch5_rec4">4</a> +<a href = "#bk8_ch6_rec11"><b>8</b> 6, 11</a> <i>Exc. +ind.</i></div> + +<div class = "index"> +r(h)us Syriacum <a href = "#bk10_ch2_rec4"><b>10</b> 2, 4</a> +<a href = "#bk10_ch4_rec1"><b>10</b> 4, 1</a>. +<a href = "#bk10_ch4_rec2">2</a></div> + +<div class = "index"> +salsus <i>i. piscis salsatus</i> <a href = "#bk3_ch20_rec4"><b>3</b> 20, 4</a> +<a href = "#bk4_ch2_rec21"><b>4</b> 2, 21</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec22">22</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec23">23</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec24">24</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec25">25</a> <i>bis</i> <a href = +"#bk5_ch8_rec2"><b>5</b> 8, 2</a> +<a href = "#bk8_ch7_rec16"><b>8</b> 7, 16</a> +<a href = "#bk9_ch13_rec1"><b>9</b> 13, 1</a>. +<a href = "#bk9_ch13_rec2">2</a>. +<a href = "#bk9_ch13_rec3">3</a></div> + +<div class = "index"> +scilla <i>bis</i> <a href = "#bk2_ch1_rec3"><b>2</b> 1, 3</a> (isc V), +isquillas <a href = "#exc17"><i>Exc. 17</i></a></div> + +<div class = "index"> +sil (silfi EV) <a href = "#bk1_ch20_rec1"><b>1</b> 20, 1</a> +<a href = "#bk3_ch5"><b>3</b> 5</a></div> + +<div class = "index"> +silphium (silf- <i>semper</i> EV) <a href = "#bk7_ch4_rec1"><b>7</b> 4, 1</a> +<a href = "#bk7_ch6_rec1"><b>7</b> 6, 1</a> +<a href = "#bk7_ch7"><b>7</b> 7</a> silpiũ <i>Exc. +ind.,<br> +plerumque</i> silfi, <i>quod hic illic potest esse genetivus</i></div> + +<div class = "index"> +sinape <i>passum, saepe</i> sen- in EV,<br> +<i>abl. in</i> -i <i>saepe, in</i> -e <a href = "#bk6_ch9_rec8"><b>6</b> +9, 8</a> +<a href = "#bk7_ch2_rec2"><b>7</b> 2, 2</a> +<a href = "#bk8_ch1_rec2"><b>8</b> 1, 2</a> +<a href = "#bk8_ch8_rec13"><b>8</b> 8, 13</a><br> +<i>acc. in</i> -i <a href = "#bk1_ch12_rec9"><b>1</b> 12, 9</a> +<a href = "#bk8_ch5_rec4"><b>8</b> 5, 4</a> +<a href = "#bk9_ch1_rec1"><b>9</b> 1, 1</a> +<a href = "#bk10_ch1_rec2"><b>10</b> 1, 2</a></div> + +<div class = "index"> +sphondyli (<i>plerumque</i> sfon- <i>vel</i> fon- <i>in</i> EV), -i [vel +fondili] <a href = "#bk3_ch20_rec1"><b>3</b> 20, 1</a>,<br> +-is [sive fondilis] <a href = "#bk5_ch2_rec1"><b>5</b> 2, +1</a>,<br> +<i>nusquam legitur</i> funguli</div> + +<div class = "index"> +ova spongia (sf- V sfh- E) <a href = "#bk7_ch13_rec8"><b>7</b> 13, +8</a></div> + +<div class = "index"> +surclo (-ulo <a href = "#bk8_ch7_rec5"><b>8</b> 7, 5</a> +<a href = "#bk8_ch8_rec8"><b>8</b> 8, 8</a>) +<a href = "#bk4_ch5_rec3"><b>4</b> 5, 3</a> +<a href = "#bk7_ch2_rec1"><b>7</b> 2, 1</a> +<a href = "#bk7_ch4_rec1"><b>7</b> 4, 1</a>. +<a href = "#bk7_ch4_rec2">2</a> <i>bis</i> <a href = +"#bk7_ch7_rec1"><b>7</b> 7, 1</a> +<a href = "#bk8_ch6_rec11"><b>8</b> 6, 11</a> +<a href = "#bk8_ch7_rec5"><b>8</b> 7, 5</a> +<a href = "#bk8_ch8_rec8"><b>8</b> 8, 8</a>. +<a href = "#bk8_ch8_rec9">9</a></div> + +<div class = "index"> +tamni (-nni EV) <a href = "#bk4_ch2_rec7"><b>4</b> 2, +7</a></div> + +<div class = "index"> +terebinthi (terendi EV) <a href = "#bk1_ch2"><b>1</b> +2</a></div> + +<div class = "index"> +t(h)ermospodium <a href = "#bk4_ch2_rec4"><b>4</b> 2, 4</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec8">8</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec9">9</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec33">33</a> <i>bis</i> <a href = +"#bk9_ch8_rec3"><b>9</b> 8, 3</a></div> + +<div class = "index"> +t(h)ursio <a href = "#bk4_ch2_rec18"><b>4</b> 2, 18</a> turtio +<i>ibid.</i></div> + +<div class = "index"> +thymum (thy-, ty-, thi-, <i>plerumque</i> ti- <i>in</i> EV), timm- <i><a +href = "#exc23">Exc. 23</a> et ind.</i></div> + +<div class = "index"> +thynnus (ti- EV) <a href = "#bk9_ch11"><b>9</b> 11</a> +<a href = "#bk10_ch3_rec4"><b>10</b> 3, 4</a></div> + +<div class = "index"> +t(h)yrsi <a href = "#bk4_ch2_rec3"><b>4</b> 2, 3</a> +<a href = "#bk7_ch15_rec6"><b>7</b> 15, 6</a></div> + +<div class = "index"> +tisana <i>semper, nusquam</i> pt- <i>in</i> EV</div> + +<div class = "index"> +tracta, <i>forma</i> tractum <a href = "#bk2_ch1_rec5"><b>2</b> 1, 5</a> +<a href = "#bk6_ch9_rec13"><b>6</b> 9, 13</a> <i>in</i> EV, <i>cf.</i> E +<a href = "#bk4_ch3_rec5"><b>4</b> 3, 5</a></div> + +<div class = "index"> +tudiclo (tutunclo <i>trad.</i>) <a href = "#bk5_ch2_rec2"><b>5</b> 2, 2</a> +<a href = "#bk5_ch3_rec6"><b>5</b> 3, 6</a></div> + +<div class = "index"> +turiones lauri <a href = "#bk8_ch1_rec10"><b>8</b> 1, +10</a></div> + +<div class = "index"> +<i>?</i> tus <a href = "#bk2_ch3_rec2"><b>2</b> 3, 2</a></div> + +<div class = "index"> +tyropatina <a href = "#bk7_ch13_rec7"><b>7</b> 13, 7</a></div> + +<div class = "index"> +patella tyrotaricha (thi- EV) <a href = "#bk4_ch2_rec17"><b>4</b> 2, +17</a></div> + +<div class = "index"> +ante ventilatum (<i>subst.</i>) <a href = "#bk1_ch6"><b>1</b> +6</a></div> + +<div class = "index"> +cum tres undas bullierit <a href = "#bk8_ch6_rec6"><b>8</b> 6, 6</a> +(<i>cf.</i> <a href = "#bk9_ch8_rec1"><b>9</b> 8, 1</a>) <i>v. +Pallad.</i> 12, 22, 4 <i>Anthim.</i> 3</div> + +<div class = "index"> +zema <a href = "#bk8_ch1_rec10"><b>8</b> 1, 10</a> +<a href = "#bk8_ch6_rec6"><b>8</b> 6, 6</a></div> + +<div class = "index"> +zingiber <i>sic</i> <a href = "#bk1_ch18"><b>1</b> 18</a> <i>et</i> <a +href = "#bk4_ch5_rec1"><b>4</b> 5, 1</a> <i>in</i> EV <i>et Exc. <a href += "#exc_a">p. 77, 3</a> et p. <a href = "#exc6">78, 27</a></i>,<br> +geng- <i>octies in</i> V <i>ceteroquin (11<sup>es</sup>)</i><br> +ging- <i>in</i> EV</div> + +<div class = "index"> +zomoteganon <i>piscium</i> <a href = "#bk4_ch2_rec27"><b>4</b> 2, +27</a></div> +<br> + +<p><i>verba intransitiva</i></p> + +<div class = "index"> +ut ex se am[b]ulet <a href = "#bk6_ch9_rec15"><b>6</b> 9, +15</a></div> + +<div class = "index"> +coloro <a href = "#bk4_ch2_rec20"><b>4</b> 2, 20</a> +<a href = "#bk7_ch10"><b>7</b> 10</a> +<a href = "#bk8_ch8_rec7"><b>8</b> 8, 7</a></div> + +<div class = "index"> +constringo <a href = "#exc2"><i>Exc. 2</i></a></div> + +<div class = "index"> +coquo <a href = "#bk7_ch6_rec4"><b>7</b> 6, <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘5’">4</ins></a> <in> se <a href += "#bk8_ch8_rec13"><b>8</b> 8, 13</a> (<i>cf.</i> <a href = +"#bk3_ch2_rec3"><b>3</b> 2, <ins class = "mycorr" +title = "text reads ‘2’">3</ins></a> +<a href = "#bk9_ch8_rec1"><b>9</b> 8, 1</a>)<br> +decoquo <i><a href = "#exc19">Exc. 19</a>. +<a href = "#exc28">28</a></i><br> +percoquo <a href = "#bk8_ch6_rec9"><b>8</b> 6, 9</a></div> + +<div class = "index"> +despumo <a href = "#bk5_ch3_rec1"><b>5</b> 3, 1</a>. +<a href = "#bk5_ch3_rec3">3</a>. +<a href = "#bk5_ch3_rec6">6</a>. +<a href = "#bk5_ch3_rec9">9</a> +<a href = "#bk5_ch4_rec3"><b>5</b> 4, 3</a>. +<a href = "#bk5_ch4_rec4">4</a> (<i>cf.</i> <a href = +"#bk5_ch2_rec3"><b>5</b> 2, 3</a>)</div> + +<div class = "index"> +duco <a href = "#bk4_ch2_rec20"><b>4</b> 2, 20</a>. +<a href = "#bk4_ch2_rec28">28</a> +<a href = "#bk4_ch5_rec1"><b>4</b> 5, 1</a> +<a href = "#bk5_ch3_rec2"><b>5</b> 3, 2</a> +<a href = "#bk5_ch4_rec4"><b>5</b> 4, 4</a> +<a href = "#bk7_ch13_rec7"><b>7</b> 13, 7</a> +<a href = "#exc19"><i>Exc. 19</i></a> (cf. <a href = +"#bk8_ch6_rec9"><b>8</b> 6, 9</a>)</div> + +<div class = "index"> +induco <a href = "#bk2_ch2_rec2"><b>2</b> 2, 2</a></div> + +<div class = "index"> +impinguo <a href = "#bk8_ch7_rec5"><b>8</b> 7, 5</a></div> + +<div class = "index"> +medio <a href = "#exc7"><i>Exc. 7</i></a> (<i>at cf.</i> <a href = +"#bk3_ch9_rec2"><b>3</b> 9, 2</a>)</div> + +<div class = "index"> +minio <a href = "#bk2_ch5_rec4"><b>2</b> 5, 4</a></div> + +<div class = "index"> +mollio <a href = "#bk3_ch2_rec2"><b>3</b> 2, +<ins class = "mycorr" title = "text reads ‘1’">2</ins></a></div> + +<div class = "index"> +obligo <a href = "#bk4_ch2_rec6"><b>4</b> 2, 6</a> +<a href = "#exc13"><i>Exc. 13</i></a> +(<i>at cf.</i> <a href = "#bk4_ch2_rec27"><b>4</b> 2, 27</a>)</div> + +<div class = "index"> +percoquo <a href = "#bk8_ch6_rec9"><b>8</b> 6, 9</a></div> + +<div class = "index"> +refrigero <a href = "#bk5_ch3_rec4"><b>5</b> 3, 4</a></div> + +<div class = "index"> +sicco <a href = "#bk3_ch18_rec3"><b>3</b> 18, 3</a> +<a href = "#bk4_ch2_rec12"><b>4</b> 2, 12</a> +<a href = "#bk9_ch1_rec2"><b>9</b> 1, 2</a> <i>bis</i></div> + +<div class = "index"> +spisso <a href = "#bk5_ch1_rec1"><b>5</b> 1, 1</a>. +<a href = "#bk5_ch1_rec4">4</a> +<a href = "#bk8_ch8_rec3"><b>8</b> 8, 3</a></div> + +<div class = "index"> +stringo <a href = "#bk4_ch2_rec31"><b>4</b> 2, 31</a> +<a href = "#bk7_ch6_rec4"><b>7</b> 6, 4</a></div> + +<div class = "index"> +teneo <a href = "#bk4_ch2_rec27"><b>4</b> 2, 27</a> +<a href = "#exc13"><i>Exc. 13</i></a></div> + +<span class = "pagenum">96</span> +<a name = "addenda"> </a> +<h2>Addenda et corrigenda</h2> +<div class = "mynote"> +The items discussed here have been <ins class = "edcorr" title = +"see Addenda et Corrigenda">marked</ins> <i>but not changed</i> in the +text. Where the authors cite page and line, recipe numbers have been +added in braces using the same format as in the Index: {<b>4</b> 2, 27}. +</div> + +<p>p. 12, 24 {<a href = "#bk2_ch1_rec4"><b>2</b> 1, 4</a>}<br> +misces sicut pulpam omentatam <i>scripsit et ad <a href = +"#bk2_ch1_rec7"><b>2</b> 1, 7</a> spectare putat E. Brandt, qui sedulo +et strenue mecum plagulas correxit</i></p> + +<p>p. 13, 26 {<a href = "#bk2_ch2_rec3"><b>2</b> 2, 3</a>}<br> +<i>nunc magis placet retinere</i> In isiciato pullo et <i>p. 78, 11 +{<a href = "#exc2"><i>Exc. 2</i></a>} legere item</i> isiciatum +pullum</p> + +<p>p. 19, 25 {<a href = "#bk3_ch10_rec3"><b>3</b> 10, +3</a>}<br> +in baca <i>interpretatur</i> ‘cum olivis’ <i>Brandt cf. <a href = +"#bk3_ch9_rec5"><b>3</b> 9, 5</a></i></p> + +<p>p. 21, 5-14 {<a href = "#bk3_ch18_rec2"><b>3</b> 18, +2-3</a>}<br> +<i>mavolt pro uno praecepto haberi Brandt</i></p> + +<p>p. 25, 21 {<a href = "#bk4_ch2_rec12"><b>4</b> 2, +12</a>}<br> +<i>verba</i> et ova cruda confracta <i>ante verba v. 20 +{<i>previous +line</i>}</i> et olei modicum <i>transponi iubet Brandt</i></p> + +<p>p. <ins class = "mycorr" title = "text reads ‘16’">26</ins>, 12 +{<a href = "#bk4_ch2_rec14"><b>4</b> 2, 14</a>}<br> +Patinam <i>bis scriptum, prius suco rubro, in </i> V</p> + +<p>" 22 {<a href = "#bk4_ch2_rec14"><b>4</b> 2, 14</a>}<br> +dein] in <i>intellegi volt</i> id est <i>Brandt</i></p> + +<p>" 27 {<a href = "#bk4_ch2_rec14"><b>4</b> 2, 14</a>}<br> +Infra ostenditur <i>spectare ad declinationem in codd. omissam putat +Brandt</i></p> + +<p>p. 27, 9 {<a href = "#bk4_ch2_rec15"><b>4</b> 2, 15</a>}<br> +<i>legit</i> a superficie insuper pones <i>et verba</i> versas in discum +<i>in v. 13 {<a href = "#bk4_ch2_rec16"><b>4</b> 2, 16</a>} post</i> +oleo <i>reponi iubet Brandt</i></p> + +<p>p. 29, 10s. {<a href = "#bk4_ch2_rec27"><b>4</b> 2, +27</a>}<br> +<i>proponit</i> origanum, suffundes ius de suo sibi, fricabis, ova cruda +dissolves, de suo sibi temperas <i>cf. infra ad p. <ins class = +"mycorr" title = "text reads ‘59’">39</ins>, 24 ss.</i></p> + +<p>p. 32, 25 {<a href = "#bk4_ch3_rec7"><b>4</b> 3, 7</a>}<br> +<i>ante</i> adicies <i>excidisse titulum novum velut</i> Aliter minutal +dulce <i>coniecit Brandt</i></p> + +<p>p. 39, 24 {<a href = "#bk5_ch4_rec3"><b>5</b> 4, 3</a>}<br> +<i>sic legi volt Brandt (cf. ad p. 29, 10):</i> origanum, suffundis +<ius> de suo sibi, fricabis, liquamine temperabis, mittis supra +<pisam>. adicies oleum <i>eqs</i></p> + +<p>p. 43, 28 {<a href = "#bk6_ch3_rec1"><b>6</b> 3, 1-2</a>}<br> +<i>vide an post</i> frigido <i>non novum praeceptum sit incipiendum, sed +pergendum:</i> perdicem cum pluma—dipilabis. <pridie> <ins +class = "mycorr" title = "text reads ‘oceisa’">occisa</ins> (<i>cf. +p. 81, 19 {<a href = "#exc23">Exc. +23</a>}</i>) perdix <i>eqs, tum p. 44, 1 {<a href = +"#bk6_ch3_rec2"><b>6</b> 3, 2</a>}</i> si <III> dierum +<i>eqs</i></p> + +<p>p. 51, 5 {<a href = "#bk7_ch5_rec1"><b>7</b> 5, 1</a>}<br> +Assaturam simplicem: assam a furno salis <i>eqs</i> <i>Brandt</i></p> + +<p>p. 68, 25 {<a href = "#bk8_ch8_rec12"><b>8</b> 8, 12</a>}<br> +uvam passam ustam coloratam <i>Brandt cf. p. 54, 5 {<a href = +"#bk7_ch10"><b>7</b> 10</a>}</i></p> +<hr> +<hr> +<a name = "markup"> </a><br> +<div class = "mynote"> +Text Markup added by transcriber<br> +<br> +Words underlined in red are popups: <ins class = "edcorr" title = +"see Addenda et Corrigenda">solid</ins> for the authors' corrections +in the Addenda et Corrigenda, <ins class = "mycorr" title = +"text reads '...'">dotted</ins> for typographical errors corrected by the +transcriber. <span class = "flag">Grey underlining</span> identifes +words and phrases discussed in the critical apparatus. <span class = +"crossflag">Dotted grey lines</span> mark cross-references within the +apparatus.<br> +<br> +<b>Numbering</b><br> +<br> +The original text used six series of numbers:<br> +<i>Book:</i> Roman numeral in body text; <b>boldface</b> Arabic +numeral in Index.<br> +<i>Chapter:</i> Roman numeral in body text; second Arabic numeral +in Index.<br> +<i>Recipe:</i> Boldface Arabic numeral in margin; third Arabic numeral +(if present) in Index. The first recipe in a chapter is usually—but +not always—given a number 1 in the body text.<br> +<i>Schuch numbering:</i> The continuous numbering, 1–478, from the +1874 Schuch edition is shown in parentheses in the margin.<br> +<i>Page and line</i> numbers are used in the critical apparatus and in +the Addenda et Corrigenda. They are retained in this e-text for +completeness, but all information is also given in book-chapter-recipe +form.<br> +<br> +All recipe citations, whether original or added by the transcriber, +have been formatted to match the Index. +</div> + + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of De Re Coquinaria, by Apicius + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RE COQUINARIA *** + +***** This file should be named 16439-h.htm or 16439-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/6/4/3/16439/ + +Produced by Louise Hope, Ted Garvin, David Starner and the +Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..8491a73 --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #16439 (https://www.gutenberg.org/ebooks/16439) diff --git a/old/16439-8.txt b/old/16439-8.txt new file mode 100644 index 0000000..a46b63f --- /dev/null +++ b/old/16439-8.txt @@ -0,0 +1,5671 @@ +The Project Gutenberg EBook of De Re Coquinaria, by Apicius + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De Re Coquinaria + Librorvm X Qvi Dicvntvr De Re Coqvinaria + +Author: Apicius + +Editor: Cesare Giarratano + Friedrich Vollmer + +Release Date: August 4, 2005 [EBook #16439] + +Language: Latin + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RE COQUINARIA *** + + + + +Produced by Louise Hope, Ted Garvin, David Starner and the +Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net + + + + + +{Transcriber's Note: + +All material in square brackets [ ], angle brackets < > and parentheses +( ) is in the original text. Material added by the transcriber is in +braces { }. + +Letters that could not be fully displayed are "unpacked" and shown +top-to-bottom within braces. Special forms: + {+} obelus (dagger symbol) + {p/} line through descender + {a/} any other letter, crossed out + /// erasure + {7} Tironian ampersand (in apparatus) and paragraph symbol (papyrus) + {a} {s} alpha, sigma (in apparatus) + {epsilon} single Greek letters in papyrus transcription +All other Greek text, including the long Appendix, has been +transliterated and is shown between "double quotes." + +Gesperrt (extended) text and boldface (recipe citations only) are shown +between +marks+. + +Where the critical apparatus cites a page and line, recipe numbers are +added in braces: {+4+ 2, 27}. Other numbers are explained at the end +of the text.} + + + * * * * * + + APICII + + LIBRORVM X QVI DICVNTVR + + DE RE COQVINARIA + + QVAE EXTANT + + + EDIDERVNT + + C. GIARRATANO ET FR. VOLLMER + + + + + LIPSIAE IN AEDIBVS B.G. TEVBNERI MCMXXII + + Printed in Germany + + + + +PRAEFATIO + + +De Apiciani libri fatis et codicibus exposuimus Giarratano in libello +'I codici dei libri de re coquinaria di Celio, Napoli 1912', Vollmer in +Sitz.-Ber. d. Bayer. Akad. d. Wiss. phil.-hist. Kl. 1920 Abh. 6. pauca +addenda videntur: codicem Caesenatem interim inspexit et contulit +Giarratano, nullius est preti. nec maioris cod. Vat. lat. 6803 papyrius +fol. 71-96, quem in Skutschii et Ihmii usum contulerat Samter. quae ad +usum huius editionis maxime necessaria erunt, luculente digesta habes +in indice codicum post hanc praefationem. + +edidimus igitur et ipsos Apicii libros quos putant, qui tamen non pleni +nec integri sunt, sed saeculo fere IV vel V epitomati et vulgari +sermone aliquatenus adulterati, et excerpta Vinidarii Gothi, qui saeculo +fere VI et ipse opusculum Apicianum tunc adhuc plenum suum in usum +compilavit, magis etiam quam ille prior excerptor licentiis sermonis +vulgaris indulgens. hos squalores et quidquid librarii insequentes +similiter deturpaverunt detersimus quoad licebat: composita et +aestimata sunt vulgaris sermonis vestigia apud Vollmerium l.l. + +edidimus, inquimus, hos libros nec tamen ignoramus nos nihil fere agere +potuisse nisi ut recenseremus ea quae tradita sunt abstersis maculis +gravissimis, vere emendaturum non esse nisi qui plenam rerum scientiam +habeat et tam excussis fontibus graecis et latinis quam experimentis +factis cognoverit quid Apicius praecipere potuerit, quid re vera +praeceperit. + +plene attulimus varias lectiones codicum EV ita tamen ut discrepantias +pure orthographicas praetermitteremus. restituimus contra Schuchium, +cuius tamen numeros paragraphos in margine addidimus, dispositionem +librorum per capita et capitula ab ipso ut opinamur auctore institutam. + +indices adiecimus quales per haec tempora addere licebat, sperantes fore +ut aliquando aliquis plene technica artis coquinariae verba graeca et +latina colligat et explicet. + +restat ut lectores moneamus optime de hac editione olim meritos esse +_W. Studemund_ et _M. Ihm_ excutiendo codices E et V; lectiones codicis +V nos exhibemus secundum photographa optima, in codice E reddimus +collationem Studemundii nostrum in usum repetitam expletam correctam +liberalissime a _W.M. Lindsay_ et ab _E.A. Lowe_, qui nuper de hoc +codice E exposuit in Berliner Philol. Wochenschrift 1920 p. 1174. + + +Lucae+ et +Monaci+ C. Giarratano. Fr. Vollmer. + + + + + APICII + + <ARTIS MAGIRI>CAE <LIBRI X> + + + + +Archetypus Fuldensis, inde descripti + + V Vaticanus Vrbinas lat. 1146 litteris Turonicis scriptus saec. IX + E Cheltenham bibl. Phillipps 275 litteris partim insularibus + partim minusculis Carolinis scriptus saec. IX + +ex V descripti sunt codices saeculi XV hi: + P Paris lat. 8209 + { T Rom Vat. Vrb. lat. 1145 + { L Florenz Laur. 73, 20 + { S Florenz Laur. Strozz. 67 + { C Florenz Riccard. 141 (L III 29) +{s} { R Florenz Riccard. 662 (M I 26) + { Oxford Bodl. Canon. lat. 168 + { Oxford Bodl. Add. B 110 + { Cesena, bibl. munic. 167, 154 + { Rom, Vat. lat. 6803 + +ex E descriptus est codex Hummelbergii deperditus + +ex VE{s} lectiones a Politiano collectae in + M Mnchen lat. 756 a. 1495 a Petro Crinito scripto + + {a} = editio princeps s. a. Venetiis per Bernardinum Venetum + expressa ex aliquo codice stirpis {s} + _Tor_ = editio Albani Torini Basileae 1541 + _Hum_ = editio Gabrielis Hummelberg Tiguri 1542 +_Baseggio_ = editio Baseggii, Venetiis 1852 + _Sch_ = editio Chr. Theophili Schuch, 2Heidelberg 1874 + _Gi_ = Giarratano + _Vo_ = Vollmer + +Apici Excerpta a Vinidario vir. inl. facta leguntur in + A = Paris lat. 10318 saec. VIII uncialibus litteris scripto + _Ihm_ = M. Ihm, Archiv f. lat. Lex. XV, 1908, 63 ss. + + + + +APICII LIBRI X + + +<I. EPIMELES. II. SARCOPTES. III. CEPVROS. IV. PANDECTER. V. OSPREON. +VI. AEROPETES.> VII. POLYTELES uoluntaria uolatilia. VIII. TETRAPVS +quadripedia. IX. THALASSA mare. X. HALIEVS piscatura. + + {Sidenote: + INC{~P} + API + CAE} + + ex titulo archetypi nihil restat nisi quod dat V fol. 1R sequitur + fol. 1V _EPIMELES LIBER I_, deinde capitula libri primi, deinde + _EXPLICIVNT CAPITVLA INC{~P} CONDIT{~V} PARADOX{~V}_; in eodem V + fol. 1V in marg. inferiore manus saec. IX litteris macris + longissimis adscripsit _Epice de cu_; in E perierat fol. 1 iam + Politiani aetate, fol. 2R incipit a _VII Politeles uoluntaria + uolatilia_, post haec capita legitur _APICII EPIMELES LIBER PRIMUS_, + secuntur capitula libri primi, deinde sine titulo fol. 3R incipit + _CONDITUM PARADOXUM_ | _Apicii C(a)eli(i) epimeles incipit liber + primus_ dant CLS cf. commentarius Nicolai Nicoli de Poggii + peregrinatione in Germania (a. 1417): in monasterio suldulensi... + Aepitii de compositis libri octo: opus medicinale et optimum. + + _in librorum subscriptionibus legitur solum_ apici(i) _vel_ epicii + _(sic E post lib. III), nusquam additur_ caelii _in VE, sexies_ + coelii _in cod. R post lib. V ss_ | _in archetypo titulum duobus + versibus fuisse olim perscriptum_ API<cii artis opsartyti- _vel_ + magiri-> CAE<libri X> _coniecit Vollmer_ | _indicem nominum + librorum solus habebat E (non V), in quo I-VI cum folio 1 + perierunt_ | VII Politeles E | X Halieus _(sic)_ E + + + + +LIB. I. EPIMELES + +I. conditum paradoxum. II. conditum melizomum. III. absinthium Romanum. +IV. rosatum et violatium. V. oleum Liburnicum sic facies. VI. vinum ex +atro candidum facies. VII. de liquamine. VIII. ut carnes sine sale +quovis tempore recentes sint. IX. callum porcinum vel bubulum et +unguellae coctae ut diu durent. X. ut carnem salsam dulcem facias. +XI. pisces fricti ut diu durent. XII. ostrea ut diu durent. XIII. ut +uncia laseris toto tempore uti possis. XIV. ut dulcia de melle diu +durent. XV. ut mel malum bonum facias. XVI. mel corruptum ut probes. +XVII. uvae ut diu serventur. XVIII. ut mala et mala granata diu durent. +XIX. ut mala Cydonia diu serventur. XX. ficum recentem mala pruna pira +cerasia ut diu serves. XXI. citria ut diu durent. XXII. mora ut diu +durent. XXIII. holera ut diu serventur. XXIV. rapae ut diu serventur. +XXV. tubera ut diu serventur. XXVI. duracina Persica ut diu serventur. +XXVII. sales conditos ad multa. XXVIII. olivas virides servare ut +quovis tempore oleum facias. XXIX. cuminatum in ostrea et conchyliis. +XXX. laseratum. XXXI. oenogarum in tubera. XXXII. oxyporum. +XXXIII. hypotrimma. XXXIV. oxygarum digestibile. XXXV. moretaria. + + _capit. IV_ uiolacium EV | _V_ liburnium EV | _VIII_ sine sale + sine quouis EV | _IX_ bubulum E, bulum V | ungelle EV | _XIII_ + unicia EV | _XVII_ Uuae V, Quae E | _XXVI_ seruent E | XXXII V, + XXXI E | oxyporium EV | _XXXV_ mortaria EV + + +I. CONDITVM PARADOXVM. 1. (1) +Conditi paradoxi +compositio+: mellis pondo XV in aeneum vas mittuntur, +praemissis vini sextariis duobus, ut in coctura mellis vinum +decoquas. quod igni lento et aridis lignis calefactum, commotum +ferula dum coquitur, si effervere coeperit, vini 5 +rore compescitur, praeter quod subtracto igni in se redit. +cum perfrixerit, rursus accenditur. hoc secundo ac tertio +fiet, ac tum demum remotum a foco postridie despumatur. +tum <mittis> piperis uncias IV, iam triti masticis scripulos +III, folii et croci dragmas singulas, dactylorum ossibus 10 +torridis quinque, isdemque dactylis vino mollitis, intercedente +prius suffusione vini de suo modo ac numero, ut +tritura lenis habeatur. his omnibus paratis supermittis vini +lenis sextarios XVIII. carbones perfecto aderunt dum +bulliat. 15 + + _numeri uncati in margine denotant paragraphos Schuchii._ + + 2 pondo _Sch_, {p/} E, per V, _cf. Exc. 2 bis 23 {p/}_ | + 3 praemissis E, -i V | coctura E2, -am E1V | 7 perfixerit EV | + 8 postridie E, post pridie V | 9 tum _Gi_, tunc _Sch_, cum EV{s} | + mittis _add. Gi_ | iam triti E, iam tristis _(radendo in _triti_ + mutatum)_ V | masticis E2V, -ces E1 | 10 dragmas singulas _Hum_, + dragme singulae EV | 11 isdemque E2V, iisdemque E1 | uino E, + uine V | 12 suffusione {s}, -nem EV | 13 lenis EV, leuis _Sch_ | + 14 sextarios _Sch_, -ia EV | aderunt E, ade{)}V | dum bulliat _Vo_, + duo milia EV | _i. antea igni aperto tractatum nunc in prunis + stabit dum bulliat; cf. +3+ 10, 3 _in prunis coques_, Paxamos Geop. + 18, 21, 1_ "puri malthaki toutestin ep' anthrakian" + + +CONDITVM MELIZOMVM VIATORIVM. 2. (2) +Conditum +melizomum perpetuum, quod subministratur +per viam peregrinanti+: piper tritum cum melle +despumato in cupellam mittis conditi loco, et ad momentum +quantum sit bibendum, tantum aut mellis proferas aut 5 +vini misceas. sed si <maius> vas erit, nonnihil vini melizomo +mittas, adiciendum propter mellis exitum solutiorem. + + 2 melizomum V, milizonum E | 3 uiatorium _sic_ EV | pereginanti E | + 4 conditi _i. penoris_ | 6 uini E, uinum V{s} | si maius vas erit + _Vo_, suaserit EV, suaserim _Tor._ | 7 solutiorem E, solitiorem V + + +II. APSINTHIVM ROMANVM. (3) +Apsinthium Romanum +sic facies+: conditi Camerini praeceptis, utique +[pro] apsinthio cessante; in cuius vicem apsinthi Pontici +purgati terebinthique uncias <singulas et unam> Thebaicam +dabis, masticis <et> folii <scripulos> III, costi 5 +scripulos senos, croci scripulos III, vini vetusti sextarios +XVIII. carbones amaritudo non exigit. + + 1 apsinthium] _aut scribendum aut sane accipiendum_ apsinthiatum | + 2 conditi VE, condiri _Sch_ | 3 pro EV, _del. Vo; intellege: + apsinthiatum facies aut ad praecepta conditi Camerini ita ut + apsinthium omnino non adhibeatur aut loco conditi Camerini + adhibebis quod sequitur_ | absenti EV | 4 terebinthique {a}, + terendique EV | uncias singulas et unam _Vo_, unciam EV | + Thebaicam _scil. palmam_ | 5 et _add. Vo_ | folii scripulos _Hum_, + folii EV | 6 senos _sic_ EV | vetusti _Vo_, eiusmodi EV, veteris + _iam Hum, cf. Marcell. med. 30, 55. 56_ + + +III. <ROSATVM ET VIOLATIVM>. 1. +1+ (4) +Rosatum sic +facies+: folia rosarum, albo sublato, lino inseris et sutilis +facias, et vino quam plurimas infundes, ut septem diebus +in vino sint. post septem dies rosam de vino tollis, et +alias sutiles recentes similiter mittis, ut per dies septem 5 +in vino requiescant, et rosam eximis. similiter et tertio +facies, et rosam eximis, et vinum colas, et, cum ad bibendum +voles uti, addito melle rosatum conficies. sane +custodito ut rosam a rore siccam et optimam mittas. Similiter, +ut supra, et de <viola> violatium facies, et eodem modo 10 +melle temperabis. +2+ +Rosatum sine rosa sic facies+: +folia citri viridia in sportella palmea in dolium musti +mittes antequam ferveat, et post quadraginta dies exime. +cum necesse fuerit, mel addes et pro rosato utere. + + ROSATVM ET VIOLATIVM _om._ EV, _cf. index capitum_ | 2 folia E, + folias V | et _Hum_, ut EV | sutilis _sic_ EV | et _Hum_, ut EV | + 5 sutules EV | 9 _cf. Pallad. 5, 5, p. 155, 4_ | 10 et de viola + violatium (-atum _Sch_) _Hum_, et de uiolacium EV | 11-14 _paene + ad verbum concinunt cum Pallad. 11, 15_ | 12 sportella (-tella + _man. 2 in loco adraso_) E + + +IV. (5) +Oleum Liburnicum sic facies+: in oleo Hispano +mittes helenium et cyperi et folia lauri non vetusta, +tunsa omnia et cribellata, ad levissimum pulverem redacta, +et sales frictos et tritos, et per triduum vel plus +permisce diligenter. post haec aliquanto tempore patere 5 +requiescere, et Liburnicum omnes putabunt. + + 1 _cf. Pallad. 6, 18_ | liburnicum _hic et p. 8, 3 {v. 6}_ EV, + -ium EV _in ind._ | spano EV | 2 mittes V, -is E | ellenium EV, + inulam _Pallad. et Geopon. 9, 27, 1_ | cypery et V, cyperi + (_om._ et) E | 3 & cribellata alleuissimum E, et criuellata ad + lebissim{~u} V | 4 et tritos et EV, tritos et {a} | 5 permisce {a}, + promisce EV | 6 putabunt E, -untur V + + +V. (6) +Vinum ex atro candidum facies+: lomentum +ex faba factum vel ovorum trium alborem in lagonam +mittis et diutissime agitas: alia die erit candidum. et cineres +vitis albae idem faciunt. + + 3 agitas alia die erit E, agita sali adierit V | cineres E, + cinerem V + + +VI. (7) +De liquamine emendando+: liquamen si odorem +malum fecerit, vas inane inversum fumiga lauro et cupresso, +et in hoc liquamen infunde ante ventilatum. si +salsum fuerit, mellis sextarium mittis et move spica, et +emendasti. sed et mustum recens idem praestat. 5 + + 3 infunde (funde {a}) _Sch_, fenunde EV | 4 move spica _Hum_, + moue spicas EV, nou{~e} spicas {a}, _cf. +8+ 1, 5_ + + +VII. +1+ (8) +Vt carnes sine sale quovis tempore recentes +sint+: carnes recentes quales volueris melle tegantur, +sed vas pendeat, et, quando volueris, utere. hoc hieme +melius fit, aestate paucis diebus durabit. et in carne cocta +itidem facies. +2+ (9) +Callum porcinum vel bubulum et 5 +unguellae coctae ut diu durent+: in sinapi ex aceto, +sale, melle facta mittis ut tegantur, et, quando volueris, +utere: miraberis. + + 3 _ad rem cf. Colum. 12, 42_ | 4 durabit E, -uit V | 6 ungelle + cocte EV _in ind._, ungella et cocta (cocia E) EV _hic_ | 7 facta + _sic_ EV, _an_ tacta _(i. tincta)?_ + + +VIII. (10) +Vt carnem salsam dulcem facias+: carnem +salsam dulcem facies, si prius in lacte coquas et postea +in aqua. + + 3 aqua _Hum_, aquam EV + + +IX. +1+ (11) +Vt pisces fricti diu durent+: eodem momento, +quo friguntur et levantur, ab aceto calido perfunduntur. ++2+ (12) +Ostrea ut diu durent+: lavas ab aceto, aut ex aceto vasculum +picitum lava, et ostrea compone. + + 1 pisces E2V, piscem E1 | 2 perfunduntur (-fund- _in loco + adraso_) E | 3 lavas _Vo (scilicet ipsa ostrea)_, uas EV | + 4 picitum _sic_ EV + + +X. (13) +Vt uncia laseris toto tempore utaris+: laser +in spatiosum doliolum vitreum mittis et nucleos pineos ut +puta viginti, cumque utendum fuerit lasere, nucleos conteres, +et in cibis miraberis sapores; et tantundem numero +nucleorum doliolo referetur. + + 1 uncia {a}, unciam EV | 3 fuerit V, fuerit _ex_ fuit E | + 4 et in cibis miraberis sapores] ex incibis miraberis (-iris V) in + sapores (-es _ex_ -is V) EV, et in cibos miscebis et in sapores + _Hum_ | tantundem _Vo, cf. p. 14, 3 {+2+ 2, 4}}_, tantum EV | + numero V, numerum E | 5 referetur _Barth_, referentur {a}, + reserentur (resererentur V1)EV + + +XI. +1+ (14) +Vt dulcia de melle diu durent+: accipies quod +Graeci dicunt cnecon et facies farinam et admisces cum +melle eo tempore quo dulcia facturus es. +2+ (15) +Vt mel malum +bonum facias+: mel malum bonum facies ad vendendum, +unam partem mali et duas boni si simul miscueris. +3+ (16) +Mel 5 +corruptum ut probes+: helenium infundes in melle et +incende: si incorruptum est, lucet. + + 1 de melle EV _in indice_, melle EV _hic_, mella {s}{a} | 2 cnecon + _Vo_, nechon EV, "pnion" _Sch_ | 3 eo {a}, et EV es P, est EV | + 4 vendendum _praeceptum sumptum videtur ex libro aliquo de re + rustica_ | 5 boni si E, bonis V | Mel V, Vt mel E | 6 helenium {a}, + ilunium E1, inlunium E2V; _potest glossa _inula_ graecum affecisse, + nisi plane aliud latet; cf. Geopon. 15, 7, 7; conieci _in lychnum + infundes mel et incende__ | 7 incende (-es P) si incorruptum (si + in- _ex_ sin E) EV + + +XII. +1+ (17) +Vvae ut diu serventur+: accipies uvas de vite +inlaesas, et aquam pluvialem ad tertias decoques, et mittis +in vas, in quo et uvas mittis. vas picari et gypsari facies, +et in locum frigidum, ubi sol accessum non habet, reponi +facies, et, quando volueris, uvas virides invenies. et ipsam +aquam pro hydromelli aegris dabis. et si in hordeo obruas, 15 +inlaesas invenies. +2+ (18) +Vt mala et mala granata diu durent+: +in calidam ferventem merge, et statim leva et suspende. + + 1 Accipies E, -pes V | 2 pluuialem E, _cf. Geopon. 4, 15, 13_ + "ombrion", fluuialem V | dequoques (-es _ex_-as _corr._) V | + 3 uas picari {a}, uas picem EV | 4 sol E, solj _(in fine versus)_ + V | habet reponi E, _cf. p. 10, 6 {+1+ 12, 7}_, habere poni V, + habet poni {s}{a} | 6 aegris E, aegriu V | 7 mala et mala granata + _sic_ EV | 8 in calidam _sic_ EV, in aquam marinam calidam _Sch ex + Magone (Colum. 12, 44, 5), cf. Plin. 15, 60al._ + + ++3+ (19) +Vt mala Cydonia diu serventur+: eligis +mala sine vitio cum ramulis et foliis, et condes in vas, et +suffundes mel et defritum; diu servabis. +4+ (20) +Ficum recentem+, ++mala, pruna, pira, cerasia ut diu serves+: +omnia cum peciolis diligenter legito et in melle ponito, ne 5 +se contingant. +5+ (21) +Citria ut diu durent+: in vas vitreum +mitte, gypsa, suspende. +6+ (22) +Mora ut diu durent+: ex moris +sucum facito, et cum sapa misce, et in vitreo vase cum +moris mitte: custodies multo tempore. +7+ (23) +Holera ut diu +serventur+: holera electa non satis matura in vas picitum 10 +repone. +8+ (24) +Rapae ut diu serventur+: ante accuratas et +compositas asperges myrtae bacis cum melle et aceto. + + 2 foliis et condies EV, foliis ficulnis condes _Sch ex Colum. 12, + 45, 1 Plin. 15, 60, sed aliud est praeceptum_ | 3 diu E, et diu V | + 5 peciolis _sic_ EV | 6 vitreum _Gi_, citrum EV | 7 suspende P, + suspendet EV | 6 _in_ E _legitur post 9, in_ V _post 5_ | Mora + EV _in indice, hic om._ EV, _post_ durent _add._ P moris {s}, + moribus EV | 8 misce et in uitrio uase (uaso V) cum mora (mor V, + moris P) EV | 10 uas picitum _sic_ EV | 11 ante accuratas _sic_ EV, + antea (anna R) curatas _Sch, at cf. exc. 24_ | 12 asperges _Gi_, + perdes EV + + ++9+ +Aliter+: sinapi tempera melle, aceto, sale, et super compositas +rapas infundes. +10+ (25) +Tubera ut diu serventur+: +tubera, quae aquae non vexaverint, componis in vas alternis, +alternis scobem siccam mittis, cooperis et gypsas, et loco +frigido pones. +11+ (26) +Duracina Persica ut diu durent+: 5 +eligito optima, et mitte in muriam. postera die exime, et +spongiabis diligenter, et collocabis in vas. fundes salem, +acetum, satureiam. + + 2 rapas {s}, rapes EV | 3 aquae (e _erasa_) V, aqua E | 4 mittis + cooperis _Vo_, mittis ris EV; _cf. p. 17, 6 {+3+ 2, 3}_ cooperies, + _Colum. 12, 44_ operculum imponere, _Pallad. 3, 25, 8. 9. 11 al._ | + 6 postera _sic_ EV | 7 et is fongiabis EV + + +XIII. (29) +Sales conditos ad multa+: Sales conditi +<faciunt> ad digestionem, ad ventrem movendum, et omnes +morbos et pestilentiam et omnia frigora prohibent +generari, sunt autem et suavissimi ultra quam speras. +Sales communes frictos lib. I, sales Hammoniacos frictos 5 +lib. II, piperis albi unc. III, zingiberis unc. II, ammeos +unc. I semis, thymi unc. I semis, apii seminis unc. I semis +(si apii semen mittere nolueris, petroselini mittis unc. III), +origani unc. III, erucae seminis unc. I semis, piperis nigri +unc. III, croci unc. I, hysopi Cretici unc. II, folii unc. II, 10 +petroselini unc. II, anethi unc. II. + + 13 (29) _post_ 14 (27) _ordinavit Sch, vide an recte_ | 1 sales + V, salis E | multa _ex_ mulia E | conditi _Tor_, conditos EV | + 2 faciunt _add. Vo_ | 3 pestilenti V, -iae E | 5 lib. V, libra E | + hammoniacos _Hum_, ammonicos VE | 6 libras E, lib. V uncias E, + un{~c} V | gingiber (geng- V) EV | 7 semis timi _sic_ EV | + Isapii EV Issi apii EV | 9 eruc(a)e semen uncIsEV | + 10 chrochi P, cheochi EV | folium unc. II petrosilenum EV + + +XIV. (27) +Olivas virides servare ut quovis tempore +oleum facias+: olivas de arbore sublatas in illud +mittis, et erunt tales quovis tempore quasi mox de arbore +demptae. de quibus, si volueris, oleum viride facies. + + 2 illud EV _corruptum nisi_ oleum _intellegi voluit (cf. Plin. + nat. 15, 16)_, muriam _Hum. ex Plin. nat. 15, 21_ | 4 demt{e,} E, + redemptae V | uiridem EV + + +XV. +1+ (30) +Cuminatum in ostrea et conchylia+: piper, +ligusticum, petroselinum, mentam siccam, folium, malabathrum, +cuminum plusculum, mel, acetum et liquamen. +2+ +Aliter+: +piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, cuminum +plusculum, mel, acetum, liquamen. 5 + + 4 mentam E, ment V, _item l. 12 {+1+ 16, 1} et 14 {+1+ 16, 2}_ + + +XVI. +1+ (31) +Laseratum+: laser Cyrenaicum vel Parthicum tepida +dissolvis cum aceto <et> liquamine temperatum, vel +piper, petroselinum, mentam siccam, laseris radicem, mel, +acetum, liquamen. +2+ +Aliter+: piper, careum, anethum, petroselinum, +mentam siccam, silfi, folium, malabathrum, spicam 5 +Indicam, costum modicum, mel, acetum, liquamen. + + 1 parthicum {s}, partitum EV | 2 et _add. Gi_ + + +XVII. +1+ (32) +Oenogarum in tubera+: piper, ligusticum, coriandrum, +rutam, liquamen, mel et oleum modice. +2+ +Aliter+: +thymum, satureiam, piper, ligusticum, mel, liquamen et +oleum. + + +XVIII. (33) +Oxyporum+: cumini unc. II, zingiberis unc. I, +rutae viridis unc. I, nitri scripulos VI, dactylorum pinguium +scripulos XII, piperis unc. I, mellis unc. IX. cuminum +aut Aethiopicum aut Syriacum aut Libycum aceto infundes, +sicca et sic tundes. postea melle comprehendis. 5 +cum necesse fuerit, <ex> oxygaro uteris. + + 1 Oxyporum EV _hic_, Oxyporium EV _in ind._ | _praeceptum redit 3, + 18, 3_ | cumini E, cummuni V | zingiberis _sic_ EV | 3 mellis + (i _ex_ e) V | 4 aut aethiopicum EV _p. 21, 10 {+3+ 18, 3}_, uel + &hiopicum _hic_ E, uel hiopic{~u} _hic_ V | 6 ex oxygaro _Vo_, + oxygaro (_ex_ oxigario _corr._ V) EV + + +XIX. (34) +Hypotrimma+: piper, ligusticum, mentam aridam +nucleos pineos, uvam passam, caryotam, caseum dulcem, +mel, acetum, liquamen, oleum, vinum, defritum aut +caroenum. + + 1 Hypotrimma EV _in indice_, ypotrima EV _hic_ | 3 oleum uinum E, + uin{~u} ole{~u} (_sed signis / et /: ordo correctus_) V | + 4 carenum _Hum_, cariotam EV, cariotum _Sch_ + + +XX. +1+ (35) +Oxygarum digestibile+: piperis semunciam, +silis Gallici scripulos III, cardamomi scripulos VI, cumini +scripulos VI, folii scripulum I, mentae siccae scripulos VI +tunsa cribrataque melle colligis. cum opus fuerit, liquamen +et acetum addis. +2+ +Aliter+: piperis unc. I, petroselini, carei, 5 +ligustici unc. singulas. melle colliguntur. cum opus fuerit, +liquamen et acetum addes. + + 1 digestibilem EV _hic_, -le _in ind._ | 2 silis _Hum_, silfi EV | + 3 iscripulum I E, iscripulo uno V | menta sicca EV | 4 cribrataque + V, cribataque E | 6 colliguntur _Sch_, colligunt ut EV + + +XXI. (36) +Moretaria+: mentam, rutam, coriandrum, feniculum, +omnia viridia, ligusticum, piper, mel, liquamen. si +opus fuerit, acetum addes. + + 1 Moretaria E _hic_, Mortaria V _hic et_ EV _in indice_ | + 2 uiridia E, uiria V | ligusticum {s}, libusticum E, libutic{~u} V + + + + +LIB. II. SARCOPTES + +I. isicia. II. hydrogarum et apothermum et amulatum. III. vulvulae, +botelli. IV. Lucanicae. V. farcimina. + + LIB. II _cap. I_ isicia _sic_ EV _et hic et l. 13 bis {+2+ 1; + +2+ 1, 1}, post fere semper_ esici- | II Hidrogarum et apotermu et + amolatu EV | IV lucanicae E, -niae V + + +I. ISICIA. 1. +1+ (37) +Isicia+ fiunt +marina+ de cammaris et +astacis, de lolligine, de sepia, de lucusta. isicium condies +pipere, ligustico, cumino, laseris radice. + +2+ (38) +Isicia de lolligine+: 3 +sublatis crinibus in fulmento tundes, sicuti adsolet. +pulpa et in mortario et in liquamine diligenter fricatur, 5 +et exinde isicia plassantur. +3+ (39) +Isicia de scillis vel de +cammaris amplis+: cammari vel scillae de testa sua +eximuntur, et in mortario teruntur cum pipere et liquamine +optimo. pulpa isicia plassantur. +4+ (40) +Omentata ita fiunt+: +assas iecur porcinum et [eum] enervas. ante tamen teres 10 +piper, rutam, liquamen, et sic superinmittis iecur et teres +et misces. suitur pulpa omentata, et singula involvuntur +folia lauri, et ad fumum suspenduntur quamdiu voles. cum +manducare volueris, tolles de fumo et denuo assas. + + 1 esici{~u} V, esicum E | 4 crinibus E, criminib. V | 5 pulpa P, + pulma EV | et in EV, et cum _Sch_ | fricatur {s}, frigatur EV, + friatur _Sch_ | 6 plassantur _sic_ EV, _etiam v. 9_ | scillis + _et_ 7 scille E, iscillis _et_ iscille V | 8 pipere E, piper V | + 9 pulpa _Sch_, pulpe EV | 10 eum EV, id eum P; _addidit rusticus + lector_ (_debuit_ id) _cf._ eas _23, 14 {+4+ 2, 2}. 27, 11 + {+4+ 2, 16} al._ | 12 suitur _Gi_, sicut EV, _cf. +7+ 8; + +9+ 10, 1_ | 14 defumum EV + + + +5+ (41) <+Aliter+> ++isicium+: adicies in mortarium piper, ligusticum, origanum, +fricabis, suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, +teres diligenter, ne assulas habeat. adicies ova quinque +et dissolves diligenter, ut unum corpus efficias. liquamine 5 +temperas et in patella aenea exinanies, coques. cum coctum +fuerit, versas in tabula munda, tessellas concides. adicies in +mortarium piper, ligusticum, origanum, fricabis in se, commisces, +<mittes> in caccabum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, +tractum confringes, obligas, coagitabis, et exinanies 10 +in boletari. piper asperges et appones. + +6+ (42) +Isicia ex sphondylis+: 11 +elixatos sphondylos conteres et nervos eorum eximes, +deinde cum eis alicam elixatam <et> ova conteres, +pipere <posito> in omento assabis, oenogaro perfundes, et +pro isicus inferes. +7+ (43) +Isicia omentata+: pulpam concisam 15 +teres cum medulla siliginis in vino infusi. piper, liquamen, +si velis, et bacam myrtae exenteratam simul conteres. +pusilla isicia formabis, intus nucleis et pipere positis +involuta omento subassabis cum caroeno. + + {Transcriber's Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipe +3+ 20, 7.} + + 2 Aliter esicium _Gi_, et sicium EV | 4 astulas EV | habeat EV, + -ant _Sch_ | 7 tesselles _corr. in_ -as V, tesselas E | 9 mittes + _add. Vo_ | caccabum E, accubum V | ferbuerit E, feruu- V, _sic + saepissime_ | 10 tractu EV | 11 _praeceptum +2+ 1, 6 repetitur + +3+ 20, 7_ | fondilis _et_ fondilos EV | 12 contere EV _hic_, -es + _p. 22, 6_ | 13 et _om_ EV _hic, habent p. 22, 7_ | 14 posito + _add. Gi, cf. tamen p. 22, 7 pleniora_ in omento _Hum_, momento + EV, _cf. p. 22, 8_ | oenagaro E | perfundes _Hum_, profundes + (p- E) EV, _cf. p. 22, 9_ continges | 16 siliginis _Tor_, + siligine EV | infusi EV, _vix opus erit scribere_ -sae; infusa + _Helmreich_ | 17 myrtae _Sch_, mirta _(erasa supra_ a _virgula + in V)_ EV, mirteam P | extenteratam EV | 19 omento (_ex_ em- E) + EV | careno (e _ex_ o V) EV + + +II. HYDROGARATVM ET APOTHERMVM ET AMVLATVM. +1. (44) +Isicia plena+: accipies adipes fasiani recentes, +praeduras et facis ex eo tessellas. cum pipere, liquamine, +caroeno in isicio includes, ex hydrogaro coques et +inferes. +2+ (45) +Hydrogarata isicia sic facies.+ teres piper, 5 +ligusticum, pyrethrum minimum, suffundes liquamen, +temperas aqua cisternina, dum inducet, exinanies in caccabo, +et cum isicio ad vaporem ignis pones, et caleat, et +sic sorbendum inferes. +3+ (46) +In isicia de pullo+: olei floris +lib. I, liquaminis quartarium, piperis semunciam. +4+ (47) +Aliter 10 +de pullo+: piperis grana XXXI conteres, mittis liquaminis, +optimi calicem, caroeni tantundem, aquae XI mittes, +et ad vaporem ignis pones. +5+ (48) +Isicium simplex+: ad unum +liquaminis acetabulum aquae septem mittes, modicum apii +viridis, triti piperis cocleare. isiciola incoques, et sic ad 15 +ventrem solvendum dabis. hydrogaro faeces conditi addes. + + 1 Hydrogaratum _Hum_, Hidrogarum EV _et hic et in indice_ | + apoterm{~u} V, apthermum E 21 ex _Sch_, et EV | 6 mininum E | + 7 aqua cisternina _Hum_, aquam cisterninam (cisternam E) EV | + inducet _sic_ EV, _scil. tritura; possis_ ducet | 8 cum isicio + _Sch_, cum esicia EV, tum isicia {a} | 9 de pullo {a}, topullo EV, + _cf. Exc. 2_ | olei E, oleo _corr. in_ -ei V | 10 semuncia V, + semiuncia E | _intellege_ Aliter in esicia de pullo | 11 undecim + EV, VI _Sch_ | mittes E, -is V | 15 inquoques (conc- _Sch_) et sic + (si _Lister_) EV | 16 feces V, facies E + + ++6+ (49) +Isicia de pavo+ primum locum habent ita si fricta fuerint +ut callum vincant. Item secundum locum habent de fasianis +item tertium locum habent de cuniculis, item quartum +locum habent de pullis, item quintum locum habent de +porcello tenero. +7+ (50) +Isicia amulata ab aheno sic facies+: 5 +teres piper, ligusticum, origanum, modicum silfi, +zingiber minimum, mellis modicum; liquamine temperabis, +misces; adicies super isicia, facies ut ferveat. cum bene +bullierit, amulo obligas spisso, et sorbendum inferes. ++8+ (51) +Amulatum aliter+: piper teres pridie infusum, cui subinde 10 +liquamen suffundes ita ut bene tritum ac lutulentum +facias piperatum. cui defritum admisces, quod fit de cotoniis, +quod sole torrente in mellis substantiam cogitur. +quod si non fuerit, vel Caricarum defritum mittes, quod +Romani 'colorem' vocant. ac deinceps amulum infusum 15 +adicies vel oryzae sucum et lento igni fervere facias. + + 1 fuerint E, -it V | 5 amulata _Hum_, multa EV | aheno _Sch_, + alieno EV _cf. 420 {+9+ 4, 3}_ | 9 bullierit _Hum_, boluerit V, + oluerit E | inferes _Sch_, feres EV | 10 amulatum _Hum_, amulum + EV | infusu V, infasu E | 11 lutulentum _sic_ EV | 12 facias V, + facies E | cotoniis P, coctomiis (-mus E) EV | 14 caricarum _Hum_, + camcarum V, carum _corr. in_ camcarum E, caunearum _Sch_ | + 15 colorem _sic_ EV, loram (_cf. Plin. nat. 14, 86) Tor. vix + recte, aut ante_ quod _inserendum_ vel | ac deinceps P, accede + inceps EV, accipe deinceps {a}; _latere aliud videtur veluti_ ac + cepam siccam | 16 orize _sic_ EV | igni {s}, igniti EV + + ++9+ (52) +Amulatum aliter+: ossucla de pullis exbromas. deinde +mittis in caccabum porros, anethum, salem. cum cocta +fuerint, addes piper, apii semen, deinde oryzam infusam +teres, addes liquamen et passum vel defritum. omnia misces +et cum isiciis inferes. +10+ (53) +Apothermum sic facies+: 5 +alicam elixa cum nucleis et amygdalis depellatis et in +aqua infusis et lotis ex creta argentaria, ut ad candorem +pariter perducantur. cui ammiscebis uvam passam, caroenum +vel passum, desuper <piper> confractum asparges +et in boletari inferes. 10 + + 1 ossucla de pullis exbromas _sic_ EV | 3 fuerint P, fuerit EV | + addes _sic_ EV | oridiam EV | 5 Apotermu EV | 6 elixa cum _Gi_, + elixa _Sch_, elix V, elixatam E | amindalis depilatis EV | 8 cui + ammiscebis _Vo_, cum iam (c{~u} iam iam V) miscebis (c _ex_ s + _in_ V) EV | 9 piper _add. Gi (cf. +7+ 14, 2)_ | et _om_ V1 + + +III. VVLVVLAE BOTELLI. 1. (54) +Vulvulae isiciatae +sic fiunt+: piper tritum et cuminum, capita porrorum +brevia duo ad molle purgata, ruta, liquamen admiscentur +pulpae bene tunsae et fricatae. denuo ipso subtrito ita ut +commisceri possit, mittas piperis grana et nucleos, et calcabis 5 +cabis in {+} materia bene lota. et sic coquuntur ex aqua, +oleo, liquamine, fasciculo porrorum et anetho. +2+ (55) +Botellum +sic facies+: sex ovi vitellis coctis, nucleis pineis concisis +cepam, porrum concisum, ius crudum misces, piper +minutum <asparges>, et sic intestinum farcies. adicies liquamen 10 +et vinum, et sic coques. + + 1 Bulbule esiciata (esiaciata V) et sic EV | 3 rutam EV | 4 denuo + denuo V, denuo (_e {+}_ denuo _add._ E2) E | 5 cmisceari V | + mittas {a}, mittat EV | nucleos _Tor_, nuclei EV | 6 materia + (matrice _Lister_) bene lota EV, mortario bene loto _Hum_ | 8 sic + VE2, _om._ E1 | sex ovi _Sch_, ex oui E, exeouis V | 9 ius _Hum_, + tus EV | 10 asparges _add. Gi_ | farcies {a}, facies EV + + +IV. LVCANICAE. (56) Lucanicas similiter ut supra scriptum +est: [Lucanicarum confectio] teritur piper, cuminum, +satureia, ruta, petroselinum, condimentum, bacae lauri, liquamen, +et admiscetur pulpa bene tunsa, ita ut denuo bene +cum ipso subtrito fricetur. cum liquamine admixto, pipere 5 +integro et abundanti pinguedine et nucleis inicies in +intestinum perquam tenuatim productum, et sic ad fumum +suspenditur. + + 2 Luc. confectio _glossam del. Sch_ | 3 bacae _ex_ baca E, bace V | + 6 integro E, -gre V | 7 tenuatim E, -t{)i} _ex_ -tun _corr._ V | + productum _Hum_, perductum EV | ad E1, ad (_sed_ a _radendo in_ i + _mutata_) V + + +V. FARCIMINA. +1+ (57) Ova et cerebella teres, nucleos pineos, +piper, liquamen, laser modicum, et his intestinum +implebis. elixas; postea assas et inferes. +2+ (58) +Aliter+: coctam +alicam et tritam cum pulpa concisa et trita una cum +pipere et liquamine et nucleis. farcies intestinum et elixabis, 5 +deinde cum sale assabis et cum sinapi inferes, vel sic +concisum in disco. +3+ (59) +Aliter+: alicam purgas et cum liquamine +intestini et albamine porri concisi minutatim simul +elixas. elixa tolles, pinguedinem concides et copadia pulpae, +in se omnia commisces. teres piper, ligusticum, ova 10 +tria, haec omnia in mortario permisces cum nucleis et +pipere integro. liquamen suffundes, intestina imples, elixas +et subassas, vel elixa tantum: appones. +4+ (60) +Aliter circellos +isiciatos+: reples intestinum impensa isicii et circellum +facies rotundum; fumas. cum miniaverit, subassas, exornas, 15 +oenogaro fasiani perfundes, sed cuminum addes. + + 4 trit {a}, trita EV | 5 piper EV | farcies in testinum E, farcie + sint testin{~u} V | 6 cum sale EV, cumino sale _Sch_ | 7 sic _i. + elixum, non assatum_ | 8 albamine E, abamine V | porri E, porro V | + 9 elixas. Elixa tolles P, elixas elixato tolles EV | conpadia V | + 12 piper integro EV | 13 elixam tantum EV, elixas tantum P | + 14 inpensam EV | 15 miniauerit EV, fumauerit _Hum_ | 16 _de re cf. + p. 14, 7 {+2+ 2, 5}_ | perfundes _Sch_, profundes EV | cuminum EV, + cuminatum _Gi_ | addes _Hum_, ates EV + + + + +LIB. III. CEPVROS + +I. ut omne holus smaragdinum fiat. II. pulmentarium ad ventrem. +III. asparagos. IV. cucurbitas. V. citrium. VI. cucumeres. VII pepones, +melones. VIII. malvas. IX. cymas et cauliclos. X. porros. XI. betas. +XII. holisera. XIII. rapas sive napos. XIV. raphanos. XV. holus molle. +XVI. herbae rusticae. XVII. urticae. XVIII. intuba et lactucae. +XIX. cardui. XX. [funduli sive] sphongili. XXI. caroetae. + + Incipit eiusdem cepuros de oleribus lib. III _sic_ EV _(item + in fine libri); verba_ de oleribus _recte capiti I denuo + praefixerunt_ EV | _cap._ V cidrium EV | VII pepones E, pemones + V | IX culiclus V, auliclos E | XV olus molles EV | XVIII intibae + et EV | XX funduli siue spondili EV | XXI caroetae E, careotae V + + +I. DE HOLERIBVS. (61) +Vt omne holus smaragdinum +fiat+: omne holus smaragdinum fiat, si cum nitro +coquatur. + + 2 fiat V, fit E | nitro coquatur E, nitroquatur V + + +II. PVLMENTARIVM AD VENTREM: 1. +1+ (62) betas minutas +et porros requietos elixabis, in patina compones. teres piper, +cuminum, suffundes liquamen, passum, ut quaedam +dulcedo sit. facias ut ferveat. cum ferbuerit, inferes. + +2+ +Similiter+: 4 +polypodium in tepidam mittes. ubi mollierit, rades, 5 +et minutum cum pipere et cumino trito in patinam ferventem +mittes et uteris. +3+ (63) +Aliter ad ventrem+: facies +betaciorum fasces; deterge, ne laves. in eorum medium +nitrum asparges et alligas singulos fasces. mittes in aquam. +cum coxeris, condies patinam, cum eadem passum vel 10 +caroenum et cuminum et piper asparges et oleum modicum. +ubi ferbuerit, polypodium et frusta nucum cum liquamine +teres, <in> ferventem patinam fundes, cooperies. +statim depones et uteris. + + 4 ferbuerit E, feruuerit _(erasa_ u _priore)_ V | 6 cuminum tritum + EV | patenam E, -ena V | 8 fasces _Hum_, facies EV | deterge, ne] + detergine EV, deterges _Hum, at cf. simillimum praeceptum Marcell. + med. 30, 47_ | 8 nitrum _Hum_, nigrum EV | 11 caroenim E, -n{~i} + _(sic)_ V | et piper _Hum_, et super EV | 12 frustra EV | 13 in + _Hum, om._ EV | 14 et _Hum_, ut EV + + + +4+ (64) [+Aliter betacios Varronis.+ ++Varro+: 'betacios, sed nigros, quorum detersas radices +et mulsa decoctas cum sale modico et oleo vel sale, aqua et +oleo in se coctas iusculum facere et potari, melius etiam si +in eo pullus sit decoctus'.] +5+ (65) +Aliter ad ventrem+: apios 5 +virides cum suis radicibus lavabis et siccabis ad solem. +deinde albamen et capita porrorum simul elixabis in caccabo +novo, ita ut aqua ad tertias deferveat [id est ut ex tribus +eminis aquae una remaneat]. postea teres piper, liquamen +et aliquantum mellis humore temperabis, et aquam 10 +apiorum decoctorum colabis in mortario, et superfundes +apio. cum simul ferbuerit, appones, et, si libitum fuerit, +apios adicies. + + 1 Varronis {s}, uarrones EV | Varro _vere fragmentum esse + arguere videtur sententiarum structura imperfecta; saturae_ "peri + edesmatn" _iam attribuit Hum; addidit doctus lector_ | 3 mulsu + decoctas EV | 4 coctas _Gi_, cocta EV, coctos_ Sch_, cocto + _Tor_ | potari _sic_ EV | melius _eqs: iocus interlocutoris apud + Varronem_ | 7 albamen _Hum_, alb EV, allia _Tor_ | ca///cabo + (c _erasa_) V | 8 id est--remaneat _glossam agnovit Hum, cf. + +1+ 12, 1_ | 12 cum simul _sic_ EV; _i. 'simulac'_ | appones EV, + abpones _Sch (cf. l. 7 {+3+ 2, 3} et p. 18, 2 {+3+ 4, 1}_ depones) + + +III. ASPARAGOS. (66) Asparagos siccabis, rursum in calidam +summittes: callosiores reddes. + + 1 siccabis V, -it E | rursum {s}, sursum _bis_ EV (_qui verba_ + sursum in calidam _repetunt_) | 2 summittas (-itas V) EV | + Callossiores EV _qui hinc novum praeceptum ordiuntur_ + + +IV. CVCVRBITAS. 1. (67) +Gustum de cucurbitis+: cucurbitas +coctas expressas in patinam compones. adicies in +mortarium piper, cuminum, silfi modice, [id est laseris +radicem], rutae modicum, liquamine et aceto temperabis, +mittes defritum modicum ut coloretur, ius exinanies in 5 +patinam. cum ferbuerint iterum ac tertio, depones et piper +minutum asparges. +2+ (68) +Aliter cucurbitas iure colocasiorum+: +cucurbitas coques ex aqua in modum colocasiorum. +teres piper, cuminum, rutam, suffundes acetum, +liquamen, temperabis, <mittes> in caccabum, cui adicies 10 +.... et eas cucurbitas incisas, expressas in ius mittes ut +ferveant. amulo obligas, piper asparges et inferes. + +3+ (69) <+Aliter+> 12 ++cucurbitas more Alexandrino+: elixatas cucurbitas +exprimis, sale asparges, in patina compones. teres +piper, cuminum, coriandri semen, mentam viridem, laseris 15 +radicem, suffundes acetum, adicies caryotam, nucleum, +teres, melle, aceto, liquamine, defrito et oleo temperabis, +et cucurbitas perfundes. cum ferbuerint, piper asparges +et inferes. + + 1 gustum de cucurbatas cucurbitas coctas EV | 3 piper {s}, pipere + EV | id--radicem EV, _del._ {s} | 4 rutam modicum EV | 5 defreto + EV | 6 ferbuerint E, feruuerit V | 7 iure colocesiorum EV | + 10 mittes _add. Gi, qui et vidit post_ adicies _excidisse verbum + aut verba_ | 12 Aliter _add. Hum_ | 16 cariotam E, caroet V | + 17 aceto _Tor. et_ oleo _Hum_, acetum _et_ oleum EV + + + +4+ (70) +Aliter cucurbitas elixatas+: ex liquamine, +oleo, mero. +5+ (71) +Aliter cucurbitas frictas+: oenogaro +simplici et pipere. +6+ (72) +Aliter cucurbitas elixatas +et frictas+: in patina compones, cuminatum superfundes, +modico oleo super adiecto. fervere facies et inferes. + +7+ (73) +Aliter 5 +cucurbitas frictas tritas+: piper, ligusticum, cuminum, +origanum, cepam, vinum, liquamen et oleum. amulo +obligabis in patina, et inferes. +8+ (74) +Aliter cucurbitas cum +gallina+: duracina, tubera, piper, careum, cuminum, silfi, +condimenta viridia, mentam, apium, coriandrum, puleium, 10 +{+} caromentam, mel, vinum, liquamen, oleum et acetum. + + 2 frictas _bis scripsit_ V | 3 piperem EV | 10 mentam + {c.}{e.}p{a.}m E, menta V | 11 caromentam (-memtam V) EV, + calamintham _Hum_ et V, _om._ E + + +V. CITRIVM. (75) Sil montanum, silfi, mentam siccam, acetum, +liquamen. + + 1 citrium V, citrum E, cidrium EV _in indice_ + + +VI. CVCVMERES. 1. +1+ (76) +Cucumeres rasos+: sive ex liquamine, +sive ex oenogaro: sine ructu et gravitudine teneriores +senties. +2+ (77) +Aliter cucumeres rasos+: elixabis cum +cerebellis elixis, cumino et melle modico, <vel> apii semine, +liquamine et oleo. ovis obligabis, piper asparges et 5 +inferes. +3+ (78) +Aliter cucumeres+: piper, puleium, mel vel +passum, liquamen et acetum. interdum et silfi accedit. + + 2 enogaro VE2, onegaro E1 | 3 elixis V, elix{a.}{b.}is E | + 4 cumino E, cucumino (cu-_erasis_) V | vel apii semine _Hum_, + apii semen EV | 5 ovis _Sch_, bis EV | 7 et acet{~u} _bis scriptum + in_ V + + +VII. PEPONES ET MELONES. (79) Piper, puleium, mel vel +passum, liquamen, acetum: interdum et silfi accedit + + 1 Pepones E, Pemones V; _item in indice_ | uel _om._ V1 + + +VIII. MALVAS. (80) Malvas minores <in> oenogaro ex liquamine +oleo, aceto.--Malvas maiores in oenogaro, pipere, +liquamine, caroeno vel passo. + + 1 <in _Gi_> oenogaro _Hum_, degrano EV, de garo _Tor_ | + 2 acetum EV | in oenogara piper EV + + +IX. CYMAS ET CAVLICVLOS. 1. +1+ (81) +Cymas+: cuminum, +salem, vinum vetus et oleum. si voles, addes piper et ligusticum, +mentam, rutam, coriandrum, folia cauliculorum, +liquamen, vinum, oleum. + +2+ (82) +Aliter+: cauliculos elixatos mediabis 4 +summa foliorum teres cum coriandro, cepa, cumino, 5 +pipere, passo vel caroeno et oleo modico. + +3+ (83) +Aliter+: cauliculi 6 +elixati in patina compositi condiuntur liquamine, oleo, +mero, cumino. piper asparges, porrum, cuminum, coriandrum +viride super concides. +4+ (84) +Aliter+: cauliculi conditi ut +supra cum elixis porris coquantur. + +5+ (85) +Aliter+: cauliculos condies 10 +ut supra, admisces olivas virides et simul ferveant. ++6+ (86) +Aliter+: cauliculis conditis ut supra superfundes alicam +elixam cum nucleis et uva passa; piper asparges. + + 1 coliclos EV _hic; cf. index_ | 2 et V, _om._ E | 3 menta V | + colicorum EV | 4 culiculos E2V, col- E1 | 5 foliarum EV | 6 piper + EV | cauliculi E, cul- V, _item 9. 10_ | 7 elixati E, exati V | + conpositi E, -ta V | 8 piper _Hum_, super EV | 11 admisces E, + -cis V | olibas EV | simul _sic_ EV | 12 culiculis E, -los V | + 13 piper _Vo_, super EV + + +X. PORROS. 1. +1+ (87) +Porros maturos fieri+: pugnum +salis, aquam et oleum: mixtum facies et ibi coques et +eximes. cum oleo, liquamine, mero [et] inferes. +2+ (88) +Aliter +porros+: opertos foliis cauliculorum [et] in prunis coques, +ut supra, et inferes. + +3+ (89) +Aliter porros+: in {+} baca coctos ut 5 +supra inferes. +4+ (90) +Aliter porros+: <si> in aqua elixati erunt, +fabae nondum conditae plurimum admisce conditurae, in +qua eos manducaturus es. + + 3 liquamine _bis scriptum in_ EV | et inferes EV, condies et inf. + _Gi_; et _delendum (cf. l. 4) aut abl. supplendus ut_ et passo + inf. | 4 opertos E, apertos V, operias _Sch; maluimus delere_ et | + coliculorum et in EV | 5 baca EV, caccabo _Hum. an_ aqua_? cf. + Plin. nat. 20, 49_ | 6 inferes V, et inferes E | si in _Sch_, in + EV, cum in _Hum_ | aquam EV + + +XI. BETAS. +1+ (91) Concides porrum, coriandrum, cuminum, +uvam passam {+} farinam, et omnia in medullam mittes. ligabis +et ita inferes ex liquamine, oleo et aceto. +2+ (92) +Aliter +betas elixas+: ex sinapi, oleo modico et aceto bene +inferuntur. 5 + + 2 farinam EV, Varianam _Sch ex Plin. 14, 29_, Phariam _Baseggio_ | + 4 exsinapi E, et in api V + + +XII. HOLISERA. (93) holisera in fasciculum redacta <a> +manu ex liquamine, oleo et mero bene inferuntur, vel cum +piscibus assis. + + 1 olisera _bis_ EV, _hic et in indice_ | a _add. Vo, cf. l. 31 + {+3+ 16, 1}_ | 2 oleo E, et oleo (et _erasum_) V + + +XIII. RAPAS SIVE NAPOS. 1. +1+ (94) +Rapas sive napos+: +elixatos exprimes, deinde teres cuminum plurimum, rutam +minus, laser parthicum, mel, acetum, liquamen, defritum +et oleum modice. fervere facies et inferes. +2+ (95) +Aliter rapas +sive napos+: elixas, inferes. oleum superstillabis; si voles, 5 +acetum adde. + + 2 rutam E, rat V, _an_ rutae_?_ | 5 super istillabis EV + + +XIV. RAFANOS. (96) Rafanos cum piperato, ita ut piper cum +liquamine teras. + + 1 rafanos _bis_ EV, _hic et in indice_ | 2 teras E, tereas V, + _cf. p. 30, 2 {+4+ 2, 31 _carpes_}_ + + +XV. HOLVS MOLLE. 1. (97) +Holus molle ex holisatro+: +coctum ex aqua nitrata expressum concides minutatim, et +teres piper, ligusticum, satureiam siccam cum cepa sicca, +liquamen, oleum et vinum. +2+ (98) +Aliter holus molle+: apium +coques ex aqua nitrata, exprimes et concides minutatim. in 5 +mortario teres piper, ligusticum, origanum, cepam, vinum, +liquamen et oleum. coques in pultario, et sic apium commisces. ++3+ (99) +Aliter holus molle ex foliis lactucarum +cum cepis+: coques ex aqua nitrata, expressum concides +minutatim. in mortario teres piper, ligusticum, apii semen, 10 +mentam siccam, cepam, liquamen, oleum et vinum.-- +(100) [Aliter] Holus molle ne arescat, summa quaeque amputantur, +et purgamenta et caules madefactos in aqua apsinthi contegito. + + 1 holus molle _bis_ EV _hic_, olus molles _in indice_ EV | + olisatro EV | 2 coctum _Sch_, cocto EV | minutatim _Hum_, minutum + EV, minutim _Tor_ | 9 {e.}{x.} {a.}{q.}{u.}{e.}{s.} ex aqua E | + expressum _Hum_, expressa EV | 12 Holus _Sch_, Aliter. Holus EV | + arescat EV, acescat _cod. Hummelbergii_ | 13 absenti EV + + +XVI. HERBAE RVSTICAE. (101) Liquamine, oleo, aceto a +manu vel in patina pipere, cumino, bacis lentisci. + + 2 piper EV + + +XVII. VRTICAE. (102) Vrticam feminam, sole in ariete posito, +adversus aegritudinem sumes, si voles. + + +XVIII. INTVBA ET LACTVCAE. 1. +1+ (103) +Intuba+ ex liquamine, +oleo modico, {+} medere cepa concisa. pro lactucis vero +hieme intuba ex embammate vel melle et aceto acri. + +2+ (104) +Lactucas+ 3 +cum oxyporio et aceto et modico liquamine. +3+ (105) +Ad +digestionem et inflationem et ne lactucae 5 +laedant+: cumini unc. II, zingiberis unc. I, rutae viridis +unc. I, dactylorum pinguium scripulos XII, piperis unc. I, +mellis unc. IX; cuminum aut Aethiopicum aut Syriacum +aut Libycum. tundes cuminum et postea infundes in aceto, +cum siccaverit; postea melle omnia comprehendes. cum 10 +necesse fuerit, dimidium cocleare cum aceto et liquamine +modico misces aut post cenam dimidium cocleare accipies. + + 1 INTVBAE ET ({l/} E) EV _cf. ind._ | ex liq. E, et liq. V | + 2 oleo V, et oleo E | modico medere EV, modico modicaque (modice + _Hum_) _Tor_, modico comedere _Sch_ | 3 incube (t _ex_ c _corr._ + E2) exembammate E, intib{e,} ex enbmate V | acri E, agri V | + 4 oxyporio et E, exyporio (_om._ et) V | +3+ 18, 2 _cf. +1+ 18 de + oxyporo_ | 5 digestione V | 6 cumini V, cuminum E | gingiberis E2 + _ex_ -ber E1, gengi{b/} V | 8 cuminum aut EV, _cf. p. 11, 23 + {+1+ 18}_ | 9 tundes V, tundis E cuminum _delendum?_ infundes V, + -dis E | 11 necesse E, nece V | cocleare cum _Sch_, coclearium E, + cloclear{~u} V, cochlearium cum _Tor_ | 12 coclearem E, + cloclear{~e} V + + +XIX. CARDVI. 1. +1+ (106) +Carduos+: liquamine, oleo et ovis +concisis. +2+ +Aliter carduos+: rutam, mentam, coriandrum, +feniculum, omnia viridia teres. addes piper, ligusticum, +mel, liquamen et oleum. +3+ +Aliter carduos elixos+: piper, +cuminum, liquamen et oleum. 5 + + 3 faeniculum {s}, fenicum EV + + +XX. SPHONDYLI [vel fundili]. 1. +1+ (107) +Sphondyli fricti+ +ex oenogaro simplici. +2+ +Aliter: Sphondyli elixi+ ex +sale, oleo, mero, coriandro viridi conciso et pipere integro. ++3+ (108) +Aliter: sphondylos elixos+ perfundes amulato infra +scripto: apii semen, rutam, mel, piper teres, passum, liquamen 5 +et oleum modice. amulo obligas, piper asperges et +inferes. +4+ (109) +Aliter sphondylos+: + teres cuminum, rutam, liquamen, 7 +caroenum modice, oleum, coriandrum viride et +porrum. et sphondylos inferes pro salso. + +5+ (110) +Aliter: sphondylos 9 +elixatos+ praedurabis, mittes in caccabum oleum 10 +liquamen, piper. passo colorabis et obligas. +6+ (111) +Aliter +sphondylos+ oleo, liquamine complebis, vel oleo et sale +assabis. piper asparges et inferes. [+7+ (112) +Aliter: sphondylos +elixatos+ conteres et nervos eorum eximes. deinde +cum eis alicam elixatam et ova conteres, liquamen, piper 15 +isicia ex his facies cum nucleis et pipere in omento. assabis, +oenogaro continges et pro isiciis inferes]. + + 1 Sphondili (Sf- V) uel fundili. Sphondili (Sf- V) EV, _cf. + index_ | funguli _suo Marte substituit Hum, potius vulgaris + glossa_ vel fundili _delenda. deinceps_ V _exhibet semper_ sfond-, + E _vel_ sphond- (sphund- E2 2) _vel_ sfond- _vel_ spond- | + 3 piper EV | 4 elixos E3, -xo E1V | 8 uiridem EV | 9 salso _sic_ + EV | 11 passo _Hum_, passum EV | 12 oleo liq. P, oleum liq. EV | + _praeceptum +3+ 20, 7 male repetitur ex +2+ 1, 6_ | 15 alicam E, + -ca V | 16 augmento EV _i._ omento _cf. p. 13, 12 {+2+ 1, 6}_ | + 17 oenogairo V + + +XXI. CAROETAE SEV PASTINACAE. (113) 1. +Caroetae +frictae+ oenogaro inferuntur. +2+ +Aliter caroetas+: sale +oleo puro et aceto. +3+ +Aliter: caroetas elixatas+ concisas +in cuminato oleo modico coques et inferes. cuminatum +colorium facies. 5 + + 1 Caroetae (Caro oetae V) seu pastinace (-ci E). Caroetae + (Carot{e,} E) fricta _sic_ EV | 3 oenagaro E | 5 colorium _Sch_, + coliorum EV, colicorum _Tor; addendumne_ passo _vel_ croco_?_ + + + + +LIB. IV. PANDECTER + +I. sala cattabia. II. patinae piscium holerum pomorum. III. minutal de +piscibus vel esiciis. IV. tisana vel sucum. V. gustum. + + PANDECTER _sic quater_ EV | I cattabia _sic_ EV | II pastine EV | + holerum E, oleum V + + +I. SALA CATTABIA. (116) (?) 1. +Sala cattabia+: piper, +mentam, apium, puleium aridum, caseum, nucleos pineos, +mel, acetum, liquamen, ovorum vitella, aquam recentem +panem ex posca maceratum exprimes, caseum bubulum, +cucumeres in caccabulo compones, interpositis nucleis. mittes 5 +concisi capparis minuti.... iocusculis gallinarum. ius +perfundes, super frigidam collocabis et sic appones. +2+ +Aliter +sala cattabia Apiciana+: adicies in mortario apii +semen, puleium aridum, mentam aridam, zingiber, coriandrum +viride, uvam passam enucleatam, mel, acetum, oleum 10 +et vinum. conteres. adicies in caccabulo panis Picentini +frusta, interpones pulpas pulli, glandulas haedinas, caseum +Vestinum, nucleos pineos, cucumeres, cepas aridas minute +concisas. ius supra perfundes. insuper nivem sub ora asparges +et inferes. +3+ (118) +Aliter sala cattabia+: panem Alexandrinum 15 +excavabis, in posca macerabis. adicies in mortarium +piper, mel, mentam, alium, coriandrum viride, caseum +bubulum sale conditum, aquam, oleum. insuper nivem, et +inferes. + + 1 cattabia EV _semper hic et deinceps;_ caccabia (_melius_ -bina) + _Hum_, cottabia _Baseggio_ | 2 nucleo EV | 3 aqu {a}, quam EV | + 5 interponesitis E | 6 concisi capparis minuti iocusculis (loc- V) + EV _quae certe lacunosa sunt_; concisas cepas aridas minute + iocuscula (cum -lis _Gi_) _Hum ex p. 23, 2 {+4+ 1, 2}_ | + 7 perfundes _Sch_, profundes EV | 9 puleio EV | coriandrum E, + -dro V | 10 uiridem EV | 11 picemtini V | 12 frustra EV, III + frustra {s} (_male ex_ -ni) | 13 pineos nucleos E | 14 perfundes V, + fundes _corr. in_ perf- E | niuem {s} nuem EV | sub ora (hora E): + '_a latere et in margine_' _Hum_ | 15 alexandrinum V, {ea.}le- E | + 17 mel E, _om._ V | uiridem EV | 18 nivem _Baseggio_, uinum EV + + +II. PATINAE PISCIVM HOLERVM POMORVM. 1. +1+ (121) +Patina +cotidiana+: cerebella elixata teres cum pipere. cuminum, +laser cum liquamine, caroeno, lacte et ovis. ad +ignem lenem vel ad aquam calidam coques. +2+ (122) +Aliter patina +versatilis+: nucleos, nuces fractas; torres eas et 5 +teres cum melle, pipere, liquamine, lacte et ovis. olei modicum. + + 1 Patine EV _hic_, Pastine EV _in indice_ | holerum _utrubique_ E, + ole{~u} _et hic et in indice_ V | 2 piper EV | 3 carenum EV | ouis + E, obis _corr._ in ouis V | 4 len{~e} V, le{nu.}em E | aqu V, + quam E | 5 _praeceptum +4+ 2, 2 redit fere +4+ 2, 16_ | torres + _Hum_, teres EV _cf. p. 27, 11 {+4+ 2, 16}_ + + ++3+ (123) +Aliter patina+: thyrsum lactucae teres cum pipere +liquamine, caroeno, aqua, oleo. coques, ovis obligabis; +piper asparges et inferes. +4+ (124) +Aliter patina fusilis+: +accipies holisatra, purgas, lavas, coques, refrigerabis, +restringes. accipies cerebella IV, enervabis, coques. adicies 5 +in mortario piperis scripulos VI, suffundes liquamen, fricabis. +postea adicies cerebella, fricabis iterum. adicies holisatra +et simul conteres. postea franges ova VIII, adicias +cyathum liquaminis, vini cyathum, passi cyathum, contrita +simul temperabis. patinam perunges, impones in thermospodio. 10 +postea cum coctum fuerit, piper asparges et inferes. + + 1 tyrsum EV | 2 aquam EV | 3 asparges V, -is E | 5 restringues EV, + et friges _Hum_ | 6 piper EV | 10 intermospodio V, interimospodio + E | 11 cum _Sch, cf. +6+ 9, 15_, quod EV, quam _Hum._ | asparges V, + -is E + + ++5+ (125) +Aliter patina de asparagis frigida+: accipies asparagos +purgatos, in mortario fricabis, aqua suffundes, perfricabis, +per colum colabis. Et mittes <in caccabum> ficedulas +curatas. teres in mortario piperis scripulos VI, adicies +liquamen, fricabis, <postea adicies> vini cyathum 5 +unum, passi cyathum unum, mittes in caccabum olei uncias +III, illic ferveant, perunges patinam, in ea ova VI cum +oenogaro misces, cum suco asparagi impones cineri calido, +mittes impensam supra scriptam. tunc ficedulas compones +coques, piper asperges et inferes. +6+ (126) +Aliter patina de 10 +asparagis+ adicies in mortario asparagorum praecisuras, +quae proiciuntur, teres, suffundes vinum, colas +teres piper, ligusticum, coriandrum viride, satureiam, +cepam, vinum, liquamen et oleum sucum transferes +in patellam perunctam et, si volueris, ova dissolves 15 +ad ignem, ut obliget piper minutum asperges <et inferes> + + 1 asparagis V, aspargis E | 3 in caccabum _add. Gi_ | + fecitulas EV | 4 curatas _Hum_, curtas EV | sex _Hum_, sed EV | + 5 postea adicies _add. Gi, ex l. 22 {+4+ 2, 8} p. 23, 22 + {+4+ 2, 4}_ | 6 I passi E uni passi V | 8 asparagi {a}, -gis EV | + 9 inpensam V -as E | ficetulas _sic_ EV | compones V, conpones + (_corr ex_ -poe nes) E | 10 asparges V, aspergis E | 12 quae + proiciuntur _quasi glossam del Sch_ | 13 uiridem EV | + 14 transferes V, -ens E | 16 et inferes _add. Gi_ + + ++7+ (127) +Patinam ex rusticis, sive tamnis sive sinapi +viridi sive cucumere sive cauliculis+ item facies +si voluens, substernes pulpas piscium vel pullorum. [Aliter] ++8+ (128) +Patina de sabuco calida et frigida+ accipies +semen de sabuco, purgabis, ex aqua decoques, paulum ex 5 +siccabis, patinam perunges et in patinam compones ad +surcellum adicies piperis scripulos VI, suffundes liquamen, +<fricabis>, postea adicies liquaminis cyathum unum, +vini cyathum, passi cyathum, teres, tandem in patinam +mittes olei unc IV, pones in thermospodio et facies ut 10 +ferveat. cum ferbuerit, franges postea ova VI, agitabis et +patinam sic obligabis cum obligaveris, piper asparges et +inferes. + + 1 rusticis _herbis quae secuntur_ tannis EV | 2 cucumeres EV | + item _Vo_, ita EV | 3 Aliter patina EV | 4 sabuco V, sabulo E | + 5 sabuco V, sambuco E | paulum _Sch_, speculum EV | 6 ad surcellum + _'ad ignem sarmenticium, cf. Macrob. Sat. 7, 16, 23' Sch; + intellegimus_ surculatum, surcello agitatum | 7 suffunde EV | + 8 fricabis _add. Hum 'ex scripto codice', nisi ille hunc locum + conmiscuit cum p. 23, 21 {+4+ 2, 4}, vel p. 25, 2 {+4+ 2, 9}. + 30, 3 {+4+ 2, 31}, neque enim in ullo inter {s} codice legitur + hic_ fricabis | 9 tandem _Sch_, tantum EV | 10 olei V oleum E + + + +9+ (129) +Patinam de rosis+ accipies rosas et exfoliabis +album tolles, mittes in mortarium, suffundes liquamen, fricabis +postea mittes liquaminis cyathum unum semis, et +sucum per colum colabis accipies cerebella IV, enervabis +et teres piperis scripulos VIII suffundes ex suco, fricabis 5 +postea ova VIII frangis, <mittis> vini cyathum unum +semis et passi cyathum unum, olei modicum postea patinam +perunges et eam impones cineri calido, et sic impensam +supra scriptam mittes. cum cocta fuerit in thermospodio +piperis pulverem super asperges et inferes. +10+ (130) +Patina 10 +de cucurbitis+: cucurbitas elixas et frictas in patina +compones, cuminatum superfundes, modico oleo super +adiecto, fervere facias et inferes. +11+ (131) +Patina de apua+: +apuam lavas, ex oleo maceras, in Cumana compones, adicies +oleum, liquamen, vinum alligas fasciculos rutae et origam 15 +et subinde fasciculos apa {+} babtidiabis. cum cocta +fuerit, proicies fasciculos, et piper asperges et inferes. + + 1 rosis _Hum_ coris EV | rosas _Tor_ rosis EV | 2 tolles V + tollis E | 3 unu s V, IS E | 5 ex V, et E | 6 mittis _add. Vo_ | + 8 perunges E, perunges et eam perunges V | cinere EV _cf. p. 24, 6 + {+4+ 2, 5}_ | 11 cucurbitis {s}, -tas EV | 13 apua abuam EV | + 15 rute et origanum et subinde <fasciculos rute et origanum et + subinde_ iteravit_ V> fasciculos apa babti diabis (apababdiabis V) + dum (cum{s}) cocta EV, _unde_ fasc cum apua (et apuam _Gi_) + elixabis. cum _Hum_ _fortasse_ fasc et apuam <elixabis et aceto> + baptizabis cum + + ++12+ (132) +Patina de apua sine apua+: pulpas piscis assi vel +elixi minutatim facies ita abundanter, ut patinam qualem +voles implere possis. teres piper et modicum rutae, suffundes +liquamen quod satis erit et olei modicum, et commisces +in patina cum pulpis, sic et ova cruda confracta, ut 5 +unum corpus fiat. desuper leniter compones urticas marinas, +ut non cum ovis misceantur. impones ad vaporem, ut +cum ovis ire non possint, et, cum siccaverint, super aspergis +piper tritum et inferes ad mensam. nemo agnoscet quid +manducet. 10 + + 1 de abua sine abua EV | 2 quale EV | 3 possit EV | 4 erit VE2, + erat E1 | 5 patina E, tina V | 6 un{~u} corpus V corpus unum E | + leniter E eui{t(} V | 6 ire EV, coire _Sch ex +9+ 4, 2_ | 7 non E, + _om_ V | 8 et _Hum_, ut EV + + + +13+ (133) +Patinam ex lacte+: nucleos infundes et siccas +echinos recentes iam praeparatos habebis. accipies patinam, +et in eam compones singula infra scripta. mediana +malvarum et betarum et porros maturos, apios, holus molle +et viridia elixa, pullum carptum ex iure coctum, cerebella 5 +elixa, Lucanicas, ova dura per medium incisa. mittes longaones +porcinos ex iure Terentino farsos, coctos, concisos, +iecinera pullorum, pulpas piscis aselli fricti, urticas marinas +pulpas ostreorum, caseos recentes. alternis compones, +nucleos et piper integrum asparges. ius tale perfundes: 10 +piper, ligusticum, apii semen, silfi. coques. at ubi cocta +fuerit, lacte colas, cui cruda ova commisces, ut unum corpus +fiat, et super illa omnia perfundes. cum cocta fuerit, +<addes> echinos recentiores, piper asperges et inferes. + + 2 echinos _Baseggio_, eos EV | iam praeparatos _Baseqgio_, + inpreparatos EV | habebis {s} habetis (ab- F) EV} | 3 scripta EV | + 4 holus molles EV | 5 carptum ex _Sch ex +6+ 9, 13_, raptum et EV | + 6 lucanicas _Sch_, lucania EV | 7 coctos V, -us E | 8 pollorum EV | + aselli _Hum_, ascelli EV | 11 at E, ad V, _item l. 19 {+4+ 2, 14}_ | + 12 lactem EV | 14 addes _vel_ mittes _add. Vo_ | echinos _Tor_, + echino V, enchino (-ono E1) E + + ++14+ (134) +Patinam Apicianam sic facies+: <accipies> frusta +suminis cocti, pulpas piscium, pulpas pulli, ficedulas vel +pectora turdorum cocta et quaecumque optima fuerint; +haec omnia concides diligenter praeter ficedulas. ova vero +cruda cum oleo dissolvis. teres piper, ligusticum, suffundes 5 +liquamen, vinum, passum, et in caccabum mittis ut calefiat, +et amulo obligas. antea tamen pulpas concisas universas +illuc mittes, et sic bulliat. at, ubi coctum fuerit, levabis +cum iure suo et in patellam alternis de trulla refundes +cum piperis granis integris et nucleis pineis, ita ut per 10 +singula coria substernas diploidem, dein laganum similiter; +quotquot lagana posueris, tot trullas impensae desuper +adicies. unum vero laganum fistula percuties et super +impones. piper asparges. ante tamen illas pulpas ovis +confractis obligabis, et sic in caccabum mittes cum impensa. 15 +patellam aeneam qualem debes habere infra ostenditur. + + 1 accipies _add. Vo ex l. 28 {+4+ 2, 15}_ | frustra EV | + 5 dissolu{e.}{n.}{d.}is E | 9 patella EV | 10 grana integra EV | + 11 _an_ pro singulis coriis_?_ | dein _Sch_, in EV, inde + _Furlanetto_ | 12 quotquot {s}, quodquo EV | impensae _Hum. ex + p. 27, 7 {+4+ 2, 15}_, imples EV | 15 inpensam E, impens + (m _adrasa in_ n) V | 16 aene V, aeneum E | infra] _ubi?_ + + ++15+ (135) +Patina cotidiana+: accipies frusta suminis cocti, +pulpas piscium coctas, pulpas pulli coctas. haec omnia +concides diligenter. accipias patellam aeneam, ova confringes +in caccabum et dissolves. adicies in mortarium +piper, ligusticum, fricabis, suffundes liquamen, vinum, passum, 5 +oleum modice, reexinanies in caccabum, facies ut +ferveat. cum ferbuerit, et obligas. pulpas, quas subcultrasti, +in ius mittis. substerne diploides.... patinam aeneam, et +trullam plenam pulpae, et disparges oleum, <et> laganum +pones similiter. quotquot lagana posueris, tot trullas impensae 10 +adicies. unum laganum fistula percuties, a superficie +versas in discum, in superficiem pones. piper asperges +et inferes. +16+ (136) +Patina versatilis vice dulcis+: nucleos +pineos, nuces fractas et purgatas, attorrebis eas, teres +cum melle, pipere, liquamine, lacte, ovis, modico mero et 15 +oleo. + + 1 frustra EV | 2 cocti _l. 13 {+4+ 2, 14}_, coctam E, coctum V, + cocta {s} | 3 concides _Hum ex l. 15 {+4+ 2, 14}_, condies EV + _cf. p. 30, 28 {+4+ 2, 36}_ | accipias V, -es E | 4 mortarium V, + -io E | 7 _fortasse_ ferveat, et amulo obligas. cum fervuerit, + pulpas | 8 substerne E, -nere V | diplodies EV; _deest verbum; an_ + diploides: <confundes>_?_ | 6 et {s} _om._ EV | 10 quotquot E, + quodquo V | lagana {a} _cf. 26, 23 {+4+ 2, 14}_, lagas EV | 12 in + superficiem E, insuper insu{p/}ficiem V | 13 _praeceptum +4+ 2, 16 + fere i.q. +4+ 2, 2_ | dulcis _Hum_, dulci V, dulce E | + 14 attorebis {a}, atorrebas EV + + ++17+ (137) +Patellam tyrotaricham ex quocumque salso +volueris+: coques ex oleo, exossabis. et cerebella cocta, +pulpas piscium, iocuscula pullorum, ova dura, caseum +mollem excaldatum, haec omnia calefacies in patella. teres +piper, ligusticum, origanum, rutae bacam, vinum, mulsum, 5 +oleum, <in> patella ad lentum ignem <pones> ut coquatur. +ovis crudis obligabis, adornabis, cuminum minutum asparges +et inferes. +18+ (138) +Patellam siccam: isicia de thursione+: +enervabis, concides minutatim. teres piper, ligusticum, +origanum, petroselinum, coriandrum, cuminum, rutae 10 +bacam, mentam siccam, ipsum thursionem. isicia deformabis. +<Adicies> vinum, liquamen, oleum. coques. coctum +in patellam collocabis, ius in ea facies: piper, ligusticum, +satureiam, cepam, vinum, liquamen, oleum. <In> patellam +pones ut coquatur. ovis obligabis, piper asparges et inferes. 15 + + 1 thirotarricam EV | salso EV, pisce salso _cod. Hummelbergii, at + cf. p. 28, 12 {+4+ 2, 21}. 16 {+4+ 2, 22} al._ | 3 pulpas V1, + pulpis EV2 | 6 in _et_ pones _add. Gi_ | 7 adornabis _Baseggio_, + adordinabis EV | 8 siccam esicia EV, esitiatam _Gi; adi. desidero + quale_ Siculam | tursone EV | 9 eneruabis EV, _exspectabam_ + exossabis | 11 turtionem EV | _an_ inde formabis? | 12 adicies + _add. Gi_ | 14 in _Hum (an ex suo codice?), om._ EV + + ++19+ (139) +Patellam ex holisatro+: elixas ex aqua nitrata, +exprimis in patellam. teres piper, ligusticum, coriandrum, +satureiam, cepam, vinum, liquamen, acetum, oleum transferes +in patellam, coques, amulo obligas. thymum et piper +minutum asparges et de quacumque herba, si volueris 5 +facies ut supra. +20+ (140) +Patina de apua fricta+: apuam lavas, +ova confringes et cum apua commisces. adicies liquamen, +vinum, oleum, facies ut ferveat, et cum ferbuerit, mittes +apuam. cum duxerit, subtiliter versas. facies ut coloret, +oenogarum simplex perfundes piper asparges et inferes. 10 + + 1 patellam E, -a V | 6 _admodum simile praeceptum de lagitis + +4+ 2, 26_ | apua lauas EV | 7 apia EV + + ++21+ (141) +Patina ex lagitis et cerebellis+: friges ova dura, +cerebella elixas et enervas, gigeria pullorum coques. haec +omnia divides praeter piscem, compones in patina, praemixta +salsum coctum in medio pones. teres piper, ligusticum, +suffundes <passum>, ut dulce sit. piperatum mittes 5 +in patinam, facies ut ferveat cum ferbuerit, ramo rutae +agitabis et amulo obligabis. +22+ (142) +Patina mullorum loco +salsi+: mullos rades, in patina munda compones, adicies +<olei quod satis est et salsum interpones. facies> ut ferveat. +cum ferbuerit, mulsum mittes aut passum. piper asparges 10 +et inferes. +23+ (143) +Patina piscium loco salsi+: + pisces qualeslibet 11 +curatos friges, in patinam compones, adicies olei quod +satis est et salsum interpones. facies ut ferveat. cum ferbuerit, +mittes mulsam et ius agitabis. + + 1 lagitis EV2, lagatis V1 | dura _sic_ EV | 2 gigeria _Hum_, + cizeria E, cizema V | quoques V, coquis E | 5 passum _vel_ mulsum + _add. Hum_ | dulce E, dulcis V | 8 mullos EV2, mullo V1 | + 9 olei--facies _add. Sch ex l. 12_ | 11 Patina V, -am E | loco + salsi E, locos alfi V | 14 mulsam _sic_ EV | ius agitabis {s}, + insagitabis EV, _an_ in se agitabis? _cf. p. 30, 16 {+4+ 2, 33}_ + + + +24+ (144) +Patina piscium+: +pisces qualeslibet rades et curatos mittes. cepas siccas Ascalomas +vel alterius generis concides in patinam et pisces +super compones. adicies liquamen, oleum. cum coctum +fuerit, salsum coctum in medio pones. addendum acetum 5 +asparges et coronam bubulam. +25+ (145) +Patellam Lucretianam+: +cepas pallachanas purgas (viridia earum proicies), +in patinam concides liquaminis modicum, oleum et aquam +dum coquitur, salsum crudum in medium ponis. at ubi cum +salso prope cocta fuerit, mellis cocleare asparges, aceti et 10 +defriti pusillum. gustas. si fatuum fuerit, liquamen adicies, +si salsum, mellis modicum. et coronam bubulam aspergis, +et bulliat. +26+ (146) +Patinam de lagitis+: lagitas rades, +lavas, ova confringis et cum lagitis commisces. adicies +liquamen, vinum, oleum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, 15 +oenogarum simplex perfundis. piper asperges et inferes. + + 2 curatos _Hum_, duratos EV | ascalomas _a_, -nas EV | 6 coronam + EV, cunilam _Sch ex Plin 19, 165_ bubul V, -lum _corr. in_ -lam + E | 7 pallachanas (pala- E) EV, _cf. +9+ 1, 1 et Plin. nat. + 19, 105_ | 8 et VE2, ex E1 | 10 mellis _Tor_ melle EV | 11 defreti + E, -thi V | fuerit _Hum_, efuerit EV, exuerit {s}, exierit _Sch_ | + 13 et bulliat _Sch_, ut bulliat EV | _cf. +4+ 2, 20_ | + 14 conmiscis EV + + ++27+ (147) +Patina zomoteganon+: a crudo quoslibet pisces lavas, +in patina compones. adicies oleum, liquamen, vinum, cocturam, +fasciculum porri, coriandri. dum coquitur, teres piper, +ligusticum, origanum <et coctum> fasciculum, de suo +sibi fricabis, suffundes ius de suo sibi, ova cruda dissolves, 5 +temperas. exinanies in patinam, facies ut obligetur. cum +tenuerit, piper asparges et inferes. +28+ (148) +Patina solearum+: +soleas battues et curatas compones in patina. adicies +oleum, liquamen, vinum. dum coquitur, teres piper, ligusticum, +origanum, fricabis, suffundes ius, ova cruda et 10 +unum corpus facies. super soleas refundes, lento igni coques. +cum duxerit, piper asparges et inferes. +29+ (149) +Patina +de piscibus+: piperis unciam, caroeni heminam, conditi +heminam, olei unc. II. +30+ (150) +Patina de pisciculis+: uvam +passam, piper, ligusticum, origanum, cepam, vinum, liquamen, 15 +oleum. transferes in patellam. cum cocta fuerit, +adicies in ipsam pisciculos coctos. amulo obligas et inferes. + + 1 _idem praeceptum praebent excerpta Vinithari in codice + Salmasiano 13_ | zomoteganona (-ne E) crudos EV, pisces + inotogonon _exc. Salm. bis in indice_, pisces inotocano _11_, + pisces inotogono a crudo _13, cf. 361_ | lavas _exc., om._ EV | + 2 cocturam _Brandt_, coctum EV, _om. exc._ | 4 ligisticum _exc._, + libustici E2V, liuestici E1 | origanum et coctum _Vo ex exc._ (et + fasciculos quos elixasti), origani EV | 5 fricabis E, frigabis V, + _om. exc._ | 6 obligetur (-&' V) EV, obliget _exc._ | 7 tenuerit + EV, bene tenuerit _exc._ | aspergis E, aspargas V | _28 idem + praeceptam in exc. Salm. 19 _ | 8 solearum EV, soliarum ex obis + _exc._ | battues et curatas EV, rades purgas _exc.; cf. Plin. nat. + 9, 68_ ferula verberatus | 9 _post_ vinum _addunt exc._ fasciculum + porri et coriandri semen | ligusticum EV, modic{~u} _exc._ | + 10 fricabis EV, _om. exc._ | ius EV, iux suo sibi _exc._ | oua + cruda EV, adicies iuri dicim cruda oua _exc._ | et in unum _exc._, + ut unum EV | 11 facies EV _exc._ | 14 uuam E, uuas V + + ++31+ (151) +Patina de piscibus dentice, aurata et +mugile+: accipies pisces, curatos subassabis, postea eos +in pulpas carpes. deinde ostrea curabis. adicies in mortarium +piperis scripulos VI, suffundes liquamen, fricabis, +postea adicies liquaminis cyathum unum, vini cyathum 5 +unum, mittes in caccabum et olei unc. III et ostrea. oenogarum +facies fervere. cum ferbuerit, patinam perunges et +in pulpam supra scriptam mittes et in condituram de +ostreis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, franges ova XI, +infundes super ostrea. cum strinxerint, piper asparges et 10 +inferes. +32+ (152) +Patina de pisce lupo+: teres piper, cuminum, +petroselinum, rutam, cepam, mel, liquamen, passum, olei +guttas. +33+ (166) +Patina de sorbis calida et frigida+: accipies +sorba, purgas, in mortario fricabis, per colum colabis, +cerebella enervabis IV cocta, mittes in mortario piperis 15 +scripulos VIII, suffundes liquamen, fricabis. adicies sorba, +in se contemperabis, franges ova VIII, adicies cyathum +liquaminis unum. patinam mundam perunges et in thermospodio +pones, et sic eam impensam mittes, ac subtus +supra thermospodium <calidam> habeat cum cocta fuerit, 20 +piper minutum asparges et inferes. + + 1-2 dentice aurata et mugile _Hum_, denticem auratam et mugillem + EV | 3 carpeas EV (_i._ carp{ea}s _archetypi_) _cf. p. 20, 16 + {+3+ 14}_ | 6 et ostrea {s}, ea hostrea EV | 7 feruiere E | + perungis EV | 9 XI _Sch_ XL V, quadraginta E; _p. 24, 25 + {+4+ 2, 8} in simili iure_ oua VI | 13 sorbas EV | 17 frangis EV | + 18 unum {s} uinum EV | 20 calidam _add. Vo ex l. 34 {+4+ 2, 36}_ | + 21 aspargis EV + + + +34+ (167) +Patina de Persicis+: +Persica duriora purgabis, frustatim concides, elixas, +in patina compones, olei modicum superstillabis et cum +cuminato inferes. +35+ (168) +Patina de piris+: pira elixa et purgata +e medio teres cum pipere, cumino, melle, passo, liquamine, 5 +oleo modico. ovis missis patinam facies, piper super +asparges et inferes. +36+ (169) +Patina urticarum calida et +frigida+: urticam accipies, lavas, colas per colum, exsiccabis +in tabula, eam concides. teres piperis scripulos X, +suffundes liquamen, fricabis. postea adicies liquaminis 10 +cyathos II, olei uncias VI. caccabus ferveat. cum ferbuerit, +coctum tolles ut refrigescat postea patinam mundam perunges, +franges ova VIII et agitabis. perfundes, subtus +supra cinerem calidam habeat. <cum> cocta <fuerit>, piper +minutum asparges et inferes. +37+ (170) +Patina de Cydoneis+: 15 +mala Cydonia cum porris, melle, liquamine, oleo, defrito +coques et inferes, vel elixata ex melle. + + 1 persicis E, piscis V | 2 frustratim EV | 6 super E2V, _om._ + E1 | 9 concides V, condies E, _cf. p. 26, 30 {+4+ 2, 15}_ | + 12 perungues _sic_ EV | 13 agitabis V, -tas E | 14 calidam _sic_ + EV | cum cocta fuerit _Gi ex l. 19 {+4+ 2, 33}_, coctam EV | + 15 cidoneis, _at 2_ cydonia EV | 16 defrito _Brandt_, defricato EV + + +III. MINVTAL DE PISCIBVS VEL ISICIIS. 1. +1+ (171) +Minutal +marinum+: <pones> pisces in caccabum, adicies liquamen, +oleum, vinum, cocturam. porros capitatos, coriandrum minutatim +concides, isiciola de pisce minuta facies et pulpas +piscis cocti concerpis, urticas marinas bene lotas mittes. 5 +haec omnia cum cocta fuerint, teres piper, ligusticum, origanum, +fricabis, liquamen suffundes, ius de suo sibi, exinanies +in caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas, +coagitas. piper asparges et inferes. +2+ (172) +Minutal Terentinum+: +concides in caccabum albamen de porris minutatim, 10 +adicies oleum, liquamen, cocturam, isiciola valde +minuta, et sic temperas ut tenerum sit. isicium Terentinum +facies: inter isicia confectionem invenies. ius tale +facies: piper, ligusticum, origanum, fricabis, suffundes liquamen, +ius de suo sibi, vino et passo temperabis. mittes 15 +<in> caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas. +piper asparges et inferes. + + 2 <pones> _add. Gi_ | 4 pulpas pisces E, pul pasces (pis _ss. man. + rec._) V | 5 concerpis _Hum_, concapis EV, cum cepis {s} _male_ | + 9 coagitas _Gi ex l. 27 {+4+ 3, 3}_, cum ferbuerit (feruu- V) + agitas EV | aspargis EV | 11 ualde minuta _Sch_, uel deminuta (-ta + _ex_ -tt{~i} _corr._ V) EV | 13 inter esiciam EV | invenies: _in + nostra epitoma non legitur_ | 16 in {s}, _om._ EV | tracta EV | + 17 piperis aspergis EV + + + +3+ (173) +Minutal Apicianum+: oleum, +liquamen, vinum, porrum capitatum, mentam, pisciculos, +isiciola minuta, testiculos caponum, glandulas porcellinas. +haec omnia in se coquantur. teres piper, ligusticum, coriandrum +viride vel semen, suffundis liquamen, adicies 5 +mellis modicum et ius de suo sibi, vino et melle temperabis. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractam confringes, +obligas, coagitas. piper asparges et inferes. +4+ (174) +Minutal +Matianum+: adicies in caccabum oleum, liquamen, cocturam, +concides porrum, coriandrum, isicia minuta. spatulam 10 +porcinam coctam tessellatim concides cum sua sibi +tergilla. facies ut simul coquantur. media coctura mala +Matiana purgata intrinsecus, concisa tessellatim mittes. +dum coquitur, teres piper, cuminum, coriandrum viride +vel semen, mentam, laseris radicem, suffundes acetum, 15 +mel, liquamen, defritum modice et ius de suo sibi, aceto +modico temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractam +confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. + + 3 caponum {a}, capronum EV _cf. Varro rust. 3, 9, 3_; caprorum + _suo iure sprevit Sch_ | 4 quoquatur EV | 7 facies E, -as V | + 8 aspargis EV | 9 matianum _sic_ EV | 11 coct, -am _ex_ -im + _corr._ E | 13 maziana EV | 14 uiridem EV | 15 suffundes E, -is V | + 18 asparges V, -is E + + ++5+ (175) +Minutal dulce ex citriis+: adicies in caccabo oleum, +liquamen, cocturam, porrum capitatum, concides coriandrum +minutatim, spatulam porcinam coctam et isiciola +minuta. dum coquitur, teres piper, cuminum, coriandrum +<viride> vel semen, rutam viridem, laseris radicem, suffundis 5 +acetum, defritum, ius de suo sibi, aceto temperabis. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, citrium purgatum intro +foras, tessellatim concisum et elixatum in caccabum mittes. +tractam confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. + + 2 cocturum EV | 3 et isiciola {s}, et siciola EV | 4 dum V, _item, + sed_ d _in loco adraso_, E | cumino EV | 5 viride(m) _add. Tor_ | + _post_ uel _erasae duae litterae_ (ap _?_) _in_ V | ruta EV | + radicem _bis scripsit_ E | 7 purgatum V, -utum E | 9 tracta V, + trac{t.}{a.}tum E | aspargis EV | inferes V, -as _corr. in_ -es E + + ++6+ (176) +Minutal ex praecoquis+: adicies in caccabum +oleum, liquamen, vinum, concides cepam Ascaloniam aridam, +spatulam porcinam coctam tessellatim concides. his +omnibus coctis teres piper, cuminum, mentam siccam, +anethum, suffundis mel, liquamen, passum, acetum modice, 5 +ius de suo sibi, temperabis. praecoqua enucleata mittis, +facies ut ferveant, donec percoquantur. tractam confringes, +ex ea obligas. piper asparges et inferes. +7+ (177) +Minutal ex +iecineribus et pulmonibus leporis+: invenies inter +lepores quemadmodum facies. adicies <in> caccabum liquamen, 10 +vinum, oleum, cocturam, porrum et coriandrum +concisum, isicia minuta, spatulam porcinam coctam tessellatim +concisam, et in eundem caccabum inmittes. dum +coquitur, teres piper, ligusticum, origanum, ius de suo sibi, +vino et passo temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, 15 +tractam confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. ++8+ (178) +Minutal ex rosis+: eodem iure supra scripto, +sed passum plus adicies. + + 1 praecoquis _Hum_, praecoques EV, -que {a} | caccabo EV | + 2 concides (i _ex_ e _in_ E) EV | ascaloniam E, ascoliniam V | + 3 concides EV2, _om._ V1 | 4 omnib. V, hominibus E | cumi inum E | + 6 praecoqua _Hum_, {-p}coqui EV | 7 tractam _Tor_, fracta EV | + confringis E, -es V | 8 ex EV, et ex _Sch_ | aspargis EV | 9 inter + lepores _scil. +8+ 8, 5_ | 10 adicies V, adies E | in _om. _EV + _hic_ | 11 coctura EV _hic_ | porrorum EV _hic, cf. p. 31, 29 + {+4+ 3, 4}_ | 13 inmittes (inme- E1) EV _hic_ | 14 ligustium E | + 16 fract (fratitam E1) EV | aspargis EV | 18 adicies V, -as E + + +IV. TISANAM VEL SVCVM. 1. (179) +Tisanam sic facies+: +tisanam lavando fricas, quam ante diem infundes. impones +supra ignem [calidum]. cum bullierit, mittes olei satis et +anethi modicum fasciculum, cepam siccam, satureiam et +coloefium, ut ibi coquantur propter sucum. mittes coriandrum 5 +viride et salem simul tritum et facies ut ferveat. +cum bene ferbuerit, tolles fasciculum et transferes in alterum +caccabum tisanam sic, ne fundum tangat propter combusturam. +lias <bene> et colas in caccabulo super acronem +coloefium. teres piper, ligusticum, pulei aridi modicum, 10 +cuminum et silfi frictum, ut bene tegatur. suffundis <mel>, +acetum, defritum, liquamen, refundis in caccabum super +coloefium acronem. facies ut ferveat super ignem lentum. + + {Transcriber's Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipe +5+ 5, 1.} + + 1 _fere idem praeceptum redit +5+ 5, 1_ | 3 calidum _inepta + correctio, cf. ad p. 40, 23_ | 5 coloefium _Tor_, coloedium EV + _hic_, coleuium (-inum E1) _p. 40, 25_ EV, colocasium _Hum_ | + 6 sale EV | 9 lyas _Hum_, ligas EV | bene EV _p. 40, 29 om._ EV + _hic_ | super EV _p. 40, 30_, supra EV _hic_ | 10 coloefrium EV, + _cf. p. 40, 30_ | 11 mel EV _p. 41, 2, om._ EV _hic_ | 12 super + _Gi_, sed EV _et hic et p. 41, 3_ | 13 coloefium EV _cf. p. + 41, 3_ | facias EV + + ++2+ (180) +Tisanam barricam+: infundis cicer, lenticulam, pisam. +defricas tisanam et cum leguminibus elixas. ubi bene bullierit, +olei satis mittis et super viridia concidis porrum, +coriandrum, anethum, feniculum, betam, malvam, cauliculum +mollem. haec viridia minutatim concisa in caccabum 5 +mittis. cauliculos elixas et teres feniculi semen satis, +origanum, silfi, ligusticum. postquam triveris, liquamine +temperabis, et super legumina refundis et agitas. cauliculorum +minutas super concidis. + + {Transcriber's Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipe +5+ 5, 2.} + + 1 barricam EV, taricham _Hum_, farricam _Sch; deest hoc nomen + p. 41, 4 ubi idem praeceptum redit_ | pisa EV | defricas EV + _p. 41, 5_, defrixas EV _hic_ | 4 feniculum EV _p. 41, 7_, + nuculum EV _hic_ | culiculum molle et uiridi minuta concisa EV, + _cf. p. 41, 8_ | 5 haec EV _p. 41, 8_, et EV _hic_ | 6 elixas + _p. 41, 9_, -xos EV _hic_ | 7 triueris _p. 41, 10_, tribueris EV + _hic_ | 8 et agites {s}, iagites EV (i. {7}agites _archetypi_), + agitas _p. 41, 11_ | colicolorum EV | 9 minutas EV _et hic et + p. 41, 12_, minuta _Hum_, minutias _Tor_ + + +V. GVSTVM. 1. +1+ (181) +Gustum versatile+: albas betas minutas, +porros requietos, apios, bulbos, cocleas elixas, gigeria +pullorum <et> ascellas, isicia coques ex iure. perungis +patinam et folia malvarum substernis et praemixta holera +componis sic ut laxa <mentum habeant>, permisces bulbos 5 +inversos, Damascena, cocleas, isicia, Lucanicas breves concidis, +liquamine, oleo, vino, aceto ponis ut ferveat. cum +ferbuerit, teres piper, ligusticum, zingiber, pyrethrum modicum, +fricabis, suffundis et facies ut bulliat patina. ova +complura confringis et ius mortarii reliquum commoves, 10 +commisces, patinam obligabis. dum ducit, oenogarum ad +eam sic facies: teres piper, ligusticum, fricabis, suffundis +liquamen et vinum, passo temperabis vel vino dulci. temperabis +in caccabulo, mittis olei modicum, facies ut ferveat. +cum ferbuerit, amulo obligas. patinam versas in lancem, 15 +folia malvarum ante tollis, oenogaro perfundis, insuper +piper aspargis et inferes. +2+ (182) +Gustum de holeribus+: +condies bulbos liquamine, oleo et vino. cum cocti fuerint, +iecinera porcelli et gallinarum et ungellas et ascellas divisas +<adicies>. haec omnia cum bulbis ferveant. cum 20 +ferbuerint, teres piper, ligusticum, suffundis liquamen, vinum +et passum, ut dulce sit, ius de suo sibi suffundis, revocas +in bulbos. cum ferbuerint, ad momentum amulo obligas. + + 2 requetos V, requietas E | cocleas elixas V, coclios alixas E | + gigeria pullorum _Hum_, gingibera pullorum V, iap- _an_ lapullorum + E | 3 et _add. Vo, cf. l. 19_ | axillas _Tor. i._ ascellas _cf. + l. 19_, aucellas EV | proungis EV | 4 folia V, filia E | + praemixta E2V, perm- E1 | 5 laxamentum habeant _Gi ex p. 53, 10 + {+7+ 7, 1} al._, laxa EV | bulbos V, pulbos E | 6 damascenas EV | + 11 conmiscis EV | ducit _Hum_, ducis EV | 13 dulce VE2, dulces E1 | + 14 mittis olei modicum V, olei modicum mittis E | 15 uersas V, + uersa E | 16 profundis EV | 17 holeribus (ol- V) EV _vix recte; + exspectamus_ bulbis | 18 et _om._ E1 | fuerint E2V, -it E1 | + 19 ascellas (axillas _iam Tor_) _Vo_, scellas EV, aucellas _Hum_ | + 20 adicies _add. Gi_ bubis ferueat EV + + ++3+ (183) +Gustum de cucurbitis farsilibus+: cucurbitas a +latere subtiliter ad modum tessellae oblongae decidis et +excavas et mittis in frigidam. impensam ad eas sic facies: +teres piper, ligusticum, origanum, suffundis liquamen, cerebella +cocta teres, ova cruda dissolves et mittes ut unum 5 +corpus efficias; liquamine temperabis. et cucurbitas supra +scriptas non plene coctas ex ea impensa imples. de tessella +sua recludis, surclas et coctas eximis et frigis. oenogarum +sic facies: teres piper, ligusticum, suffundis vinum et liquamen +passo temperabis, olei modicum mittis in caccabum 10 +et facies ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas, et +cucurbitas frictas oenogaro perfundis et piper aspargis et +inferes. +4+ (184) +Gustum de praecoquis+: duracina primotina +[pusilla praecoquia] purgas, enucleas, in frigidam +mittis, in patina componis. teres piper, mentam siccam, 15 +suffundis liquamen, adicies mel, passum, vinum et acetum. +refundis in patinam super praecoqua, olei modicum mittis +et lento igni ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. piper +aspargis et inferes. + + 1 cucurbitas EV | 2 decidas EV | 3 eas _Sch_, eam EV | 5 mittes EV, + misces _Sch exp. 48, 14 {+6+ 9, 14}_ pariter mittes _Tor_ | 7 ex E, + et ex V | 8 eximes E, exhimes (ime _in loco adraso_) V | 9 facies + V, -as E | 12 et cucurbitas--oenogaro per _et_ et piper--inferes + _et v. 13_ De praeco _in_ V _scripsit manus altera in spatiis + adrasis_ | 13 precoquiis dureina (-acina {s}) primotica EV | + 14 pusilla precoquia EV, _sed glossa videtur apposita ad_ + primotica | 15 con{t.}{e.}{r.}{e.}{s.} (ss. ponis) E | 17 patina + EV | precoquia EV + + + + +LIB. V. OSPREON + +I. pultes. II. lenticula. III. pisa. IV. concicla. V. tisana et alica. +VI. fabaciae virides et Baianae. VII. faenum Graecum. VIII. faseoli et +cicer. + + lib. V _in tit._ ospreo E, ostreo V, _at in calce libri_ + ospreo EV | _cap._ VI fabacia EV balanae E | VII fenum V, feno + ({~u} _s._ o) E + + +I. PVLTES. 1. (186) +Pultes Iulianae sic coquuntur+: +alicam purgatam infundis, coques, facies ut ferveat. cum +ferbuerit, oleum mittis, cum spissaverit, lias diligenter. +adicies cerebella duo cocta et selibram pulpae quasi ad +isicia liatae, cum cerebellis teres et in caccabum mittis. 5 +teres piper, ligusticum, feniculi semen, suffundis liquamen +et vinum modice, mittis in caccabum supra cerebella et +pulpam. ubi satis ferbuerit, cum iure misces. ex hoc paulatim +alicam condies, et ad trullam permisces et lias. ut +quasi sucus videatur. +2+ (187) +Pultes cum iure oenococti+: 10 +pultes oenococti iure condies, copadia, similam sive alicam +coctam hoc iure condies, et cum copadiis porcinis apponis +aenococti iure conditis. + + _V 1, 1 fere idem praeceptum redit V 1, 4_ | 2 alica purgata EV | + 3 lias _Sch_, ligas EV | 5 liate _sic_ EV | 8 ferbuerit _Hum_, + fuerit EV _cf. p. 36, 14 {+5+ 1, 4}_ | 9 lias _sic_ EV | + 10 oenococti EV, oenogari cocti _Tor_ | 11 pultes bene (beno V) + cocti EV, pultes oenogari bene (bene _om. Hum_) cocti | 13 oeno + cocti EV, oenogari cocti _Hum_; _cf. +8+ 7, 11. 16 Exc. 21 + Petron. 47, 10. 74, 4_ + + + +3+ (188) +Pultes tractogalatae+: lactis +sextarium et aquae modicum mittes in caccabo novo et +lento igni ferveat. tres orbiculos tractae siccas et confringis +et partibus in lac summittis. ne uratur, aquam miscendo +agitabis. cum cocta fuerit, ut est, super agninam mittis. 5 +(189) ex melle et musteis cum lacte similiter facies, salem et +oleum minus mittis. +4+ (185) +Pultes+: alicam purgatam infundis, +coques. cum ferbuerit, oleum mittis. cum spissaverit, adicies +cerebella duo cocta et selibram pulpae quasi ad isicia +liatae, cum cerebellis teres et in caccabum mittes. teres 10 +piper, ligusticum, feniculi semen, suffundis liquamen et +meri modicum, et mittis in caccabum supra cerebella et +pulpam. ubi satis ferbuerit, cum iure misces. ex hoc paulatim +alicam condies, et lias ut quasi sucus videatur. + + 1 tractogalatae _Hum_, tractogal{e,} EV, _cf. +6+ 9, 13_ | + 2 mittes V, -is E | 3 sorbiculos EV | 5 agitabis {s}, sagittabis + EV | agninam _Gi_, ignem EV, inguen _Sch_ | 6 ex melle et _Gi_, + melle ex EV | 7 alicam E, alic (_virgula erasa_) V | 8 dum EV | + 10 liate _sic_ EV | 13 ferbuerit _Hum_, fuerit EV, _cf. p. 35, 23 + {+5+ 1, 1}_ | misces V1 -is V2E | 14 et lias _p. 35, 24 + {+5+ 1, 1}_, sed us EV _hic_ | 15 ex fondilos siue fondilis + (_post_ ex _erasa_ s _in_ E) EV + + +II. LENTICVLA. 1. +1+ (190) +Lenticula ex sfondylis+ [sive +fondilis]: accipies caccabum mundum, <mittes, coques>. +adicies in mortarium piper, cuminum, semen coriandri, +mentae, rutae, puleium, fricabis, suffundis acetum, adicies +mel, liquamen et defritum, aceto temperabis, reexinanies 5 +in caccabo. sfondylos elixatos teres et mittis ut ferveant. +cum bene ferbuerint, obligas. adicies in boletari oleum +viride. +2+ (191) +Lenticulam de castaneis+: accipies caccabum +novum, et castaneas purgatas diligenter mittis. adicies +aquam et nitrum modice, facies ut coquatur. cum coquitur, 10 +mittis in mortario piper, cuminum, semen coriandri, mentae, +rutae, laseris radicem, puleium, fricabis. suffundis acetum, +<adicies> mel, liquamen, aceto temperabis, et super +castaneas coctas refundis. adicies oleum, facies ut ferveat. +cum bene ferbuerit, tudiclabis [ut in mortario teres]. gustas: 15 +si quid deest, addes. cum in boletar miseris, addes +oleum viride. + +3+ (192) +Aliter lenticulam+: coquis. cum despumaverit, 17 +porrum et coriandrum viride supermittis. <teres> +coriandri semen, puleium, laseris radicem, semen mentae +et rutae, suffundis acetum, adicies mel, liquamine, aceto, 20 +defrito temperabis, adicies oleum, agitabis. si quid opus +fuerit, mittis. amulo obligas, insuper oleum viride mittis, +piper aspargis et inferes. + + 2 mittes coques _add. Hum_ | 3 inmortarium V, imor- E | 4 menta + EV | pulei EV, _at cf. l. 12 et p. 37, 5 {+5+ 2, 3}_ | + 6 spyondilos EV | 7 ferbuerint V, -it E | 8 uiridem EV | de + castaneis _bis scriptum in EV_ | 10 coquitur V, -atur E | + 11 mentae E, ment V | 13 adicies _add. Gi_ | 15 tudiclabis _Hum + (cf. Varro Men. 287 Cels. 4, 25, 6 Marcell. med. 14, 44 Plin. med. + p. 104, l. 6)_, tutunclabis EV, turundabis _Sch; cf. p. 38, 26 + {+5+ 3, 6}_ | ut (_sic_ EV)--teres _ut glossema inclusit Vo_ | + gustas V, guttas E | 16 addes V, -is E | 17 uiridem EV | + despumaveris EV, _at cf. l. 10 {+5+ 3, 1}. p. 38, 5 {+5+ 3, 3}. + 39, 5. 22. 28 {+5+ 3, 9; +5+ 4, 3; +5+ 4, 4}_ | 18 teres _add. + Gi_ | 20 mel P, melle EV | 22 uiridem EV | 24 Pisa. pisum EV + + +III. +1+ (193) PISA. 1. Pisam coques. cum despumaverit, porrum, +coriandrum et cuminum supra mittis. teres piper, ligusticum, +[careum hoc est caravita] careum, anethum, ocimum +viride, suffundis liquamen, vino et liquamine temperabis, +facies ut ferveat cum ferbuerit, agitabis. si quid defuerit, 5 +mittis et inferes. +2+ (194) +Pisam farsilem+: <pisam> coques. cui +oleum mittis. <accipies> abdomen, et mittis in caccabum +liquamen et porrum capitatum, coriandrum viride. imponis +ut coquatur. isicia minuta facies quadrata, et coques simul +turdos vel aucellas vel de pullo concisa et cerebella prope 10 +cocta cum iuscello coques. Lucanicas assas, petasonem +elixas, porros ex aqua coques, nucleorum heminam frigis. +teres piper, ligusticum, origanum, zingiber, ius abdominis +fundis, lias. angularem accipies, qui versari potest, et +omentis tegis. oleo perfundis, deinde nucleos aspargis et 15 +supra pisam mittis ut tegas fundum angularis, et sic componis +supra petasonis pulpas, porros, Lucanicas concisas. +iterum pisam supermittis. item alternis aptabis obsonia, +quousque impleatur angularis. novissime pisam mittis, ut +intus omnia contineat. coques in furno vel lento igni imponis, 20 +ut ducat ad se deorsum. ova dura facies, vitella +eicies, in mortario mittis cum pipere albo, nucleis, melle, +vino candido et liquamine modico. teres et mittis in vas +ut ferveat. cum ferbuerit, pisam mittis in lancem, et hoc +iure perfundis. hoc ius candidum appellatur. 25 + + 3 careum hoc est carauita (_sic_ V, caruitam E) careum EV, + _glossema eiecit Sch_ | ocymum uiridem EV | 6 pisam _add. Gi_ | + 7 accipies _add. Vo_ | 10 concisa _Sch_, conciso V, deconciso E | + 12 porros _Hum_, porro EV | 13 gingiber E, geng- V | 14 qui + versari _Baseggio_, conuersari (cou- V) EV | 15 perfundis _Gi_, + prof- EV | et _Hum_, ut EV | 19 pisadmittis EV | 23 liquamines + (s _erasa_) E | 4 hoc ius E, ocius V + + + +3+ (195) +Pisam Indicam+: +pisam coques. cum despumaverit, porrum et coriandrum +concidis et mittis in caccabum ut ferveat et accipies +sepias minutas, sic quomodo sunt cum atramento +suo, ut simul coquantur. adicies oleum, liquamen et vinum, 5 +fasciculum porri et coriandri. facies ut coquantur. cum +coctum fuerit, teres piper, ligusticum, origanum, carei modicum, +suffundis ius de suo sibi, vino et passo temperabis +sepias minutatim concidis et in pisam mittis. piper asparges +<et inferes. +4+ (196) +Aliter+:> pisam coques, agitabis et mittis 10 +in frigidam. cum refrigeraverit, denuo agitabis. concidis +cepam minutatim et albamentum ovi, oleo et sale condies, +aceti modicum adicies. in boletari vitellum ovi cocti colas, +insuper oleum viride mittis et inferes. +5+ (197) +Pisam Vitellianam +sive fabam+: pisam coques, lias. teres piper, 15 +ligusticum, zingiber, et super condimenta mittis vitella +ovorum, quae dura coxeris, mellis unc. III, liquamen, vinum +et acetum. haec omnia mittis in caccabum et condimenta +quae trivisti. adiecto oleo ponis ut ferveat. condies +pisam, lias, si aspera fuerit. mel mittis et inferes. + +6+ (198) +Aliter 20 +pisam sive fabam+: ubi despumaverit, teres mel, liquamen, +caroenum, cuminum, rutam, apii semen, oleum et +vinum. tudiclabis. cum pipere trito et cum isiciis inferes. + + 1 Pisum (-am V) Indicum pisum EV | 9 pisum EV | asparges V, -gis + E | 10 et inferes _add. Gi_ | Aliter _add. Gi_ | pisum V, ipsum E | + 11 denuo _Vo_, deinde EV; _cf. p. 50, 24 {+7+ 4, 3}. 53, 13 + {+7+ 7, 1}. 62, 10 {+8+ 6, 6}_ | 12 oui{n.}oleo E | 13 boletari + _Hum_, boletam EV | 14 uiridem EV | uitellianam EV, uitellinam + {s} | 16 gingiber E, geng- V | 17 III E, III teres V | uinum _ex_ + uirium E | 18 acetum E, aceta V condi///menta (_erasae_ men; -ta + _corr. ex_ tum_?_) E, condimentum V | 19 quae EV, quod {s} | + 20 mel _Tor_, melle EV | 21 pisa siue faba EV | dispumauerit EV | + 23 tudiculabis _Hum_, tutunclabis EV, turundabis _Sch; cf. + p. 37, 1 {+5+ 2, 2}_ + + ++7+ (199) +Aliter pisam sive fabam+: despumatam subtrito lasere +Parthico, liquamine et caroeno condies. oleum modice +superfundis et inferes. +8+ (200) +Pisam adulteram versatilem+: +coques pisam. cerebella vel aucellas vel turdos +exossatos a pectore. Lucanicas, iecinera, gigeria pullorum 5 +in caccabum mittis, liquamen, oleum. fasciculos porri capitati, +coriandrum viride concidis, et cum cerebellis coques. +teres piper, ligusticum et liquamen. +9+ (201) +Pisam sive fabam +Vitellianam+: pisam sive fabam coques. cum despumaverit, +mittis porrum, coriandrum et flores malvarum. dum 10 +coquitur, teres piper, ligusticum, origanum, feniculi semen, +suffundis liquamen et vinum, <mittis> in caccabum, adicies +oleum. cum ferbuerit, agitas. oleum viride insuper mittis +et inferes. + + 1 lasare EV | 2 liquamine P, -men EV | 3 adulteram (d _ex_ 1) E | + 4 cerebellam EV | 5 pec///tore (_erasae_ ca) E | gizeria EV | + 7 fascilos E | porri _corr. in_ -o E | 10 {f.}{e.}fabam coques E | + 13 mittis _add. Gi_ | 14 uiridem EV + + +IV. CONCHICLA. 1. +1+ (202) +<Conchiclam> cum faba+: coques. +teres piper, ligusticum, cuminum, coriandrum viride, suffundis +liquamen, vino et liquamine temperabis, mittis in +caccabum, adicies oleum. lento igni ferveat et inferes. + + 1 Concicla EV, _et semper_ conci- _deinceps_ | <conchiclam> _add. + Vo_ | 3 liquamine _Hum_, liquamen in ea EV + + ++2+ (203) +Conchiclam Apicianam+: accipies Cumanam mundam, +ubi coques pisam, cui mittis Lucanicas concisas, isiciola +porcina, pulpas, petasonem. teres piper, ligusticum, origanum, +anethum, cepam siccam, coriandrum viride, suffundis +liquamen, vino et liquamine temperabis. mittis in 5 +Cumanam, cui adicies oleum, pungis ubique, ut combibat +oleum. igni lento coques ita ut ferveat et inferes. + +3+ (204) +Conchiclam 7 +de pisa simplici+: pisam coques. cum despumaverit, +fasciculum porri et coriandri mittis. dum coquitur +teres piper, ligusticum, origanum, fasciculum, de suo 10 +sibi fricabis, suffundis <liquamen, vino et> liquamine temperabis, +mittis <in Cumanam>. super adicies oleum, et +lento igni ferveat, et inferes. +4+ (205) +Conchicla Commodiana+: +pisam coques. cum despumaverit, teres piper, ligusticum, +anethum, cepam siccam, suffundis liquamen, vino 15 +et liquamine temperabis. mittis in caccabum ut combibat. +deinde ova quattuor solves, in sextarium pisae mittis, agitas, +mittis in Cumanam, ad ignem ponis, ut ducat, et inferes. + + 2 pisum EV | 3 petasonem EV, -nis _Sch ex p. 37, 26 {+5+ 3, 2}_ | + 6 ut combibat _Hum_, et cum bibat EV _cf. v. 16_ | + 8 dispumauerit E | 9 coandri E | 10 origani P, _at cf. p. 29, 10 + {+4+ 2, 27}_ | 11 liquamen vino et _add. Hum ex v. 15; cf. add._ | + 12 in cumanam _Gi_, in caccabum _add. Hum; cf. p. 40, 1 + {+5+ 4, 4}_ | 14 dispumauerit (-rit _in loco adraso_) E | 16 cum + bibat V, bibat E, _cf. v. 6_ | 17 Deinde E2V, Dein E1 | + 18 cumana EV + + ++5+ (206) +Aliter conchiclam sic facies+: concidis pullum +minutatim, liquamine, oleo et vino ferveat. concidis +cepam, coriandrum minutum, cerebella enervata, mittes in +eundem pullum. cum coctus fuerit, levas et exossas. concides +minutatim cepam et coriandrum, colas ibi pisam 5 +coctam non conditam. accipies conchiclarem, pro modo +componis varie. deinde teres piper, cuminum, suffundis ius +de suo sibi. item in mortario ova duo dissolves, temperas, +ius de suo sibi suffundis pisae integre elixae, vel nucleis +adornabis, et lento igni fervere facies et inferes. + +6+ (207) +Aliter 10 +conchiclatus pullus vel porcellus+: exossas pullum +a pectore, femora eius iungis in porrectum, surculo +alligas, et impensam [concicla farsilis] paras. et farcies +alternis pisam lotam, cerebella, Lucanicas et cetera. teres +<piper>, ligusticum, origanum et zingiber, liquamen suffundis, 15 +passo et vino temperabis. facies ut ferveat, et, cum +ferbuerit, mittis modice. et impensam cum condieris, alternis +in pullo componis, omento tegis et in operculo deponis +et in furnum mittis, ut coquantur paulatim, et inferes. + + 1 concidis E2V, condis E1 | 3 cepa EV | eneruatas EV | 4 levas + _Sch_, lauas EV | 8 mortario (-io _ex_ -ia) E | 9 nuncleis E | + 11 concicla conciclatus EV, conchicla farsilis sive conchiclatus + _Hum cf. v. 13_ | exossas _Hum_, exossatus EV | 13 inpensam + concicla farsilis paras EV; _glossema eiecit Sch, titulo + praefixerat Hum_ | 15 piper _add._ V3, _om._ EV1 | gingiber EV | + 17 impensam _Sch_, ipsam EV, pisam _Hum_ | cum condieris E2V, cum + dieris E1 | 19 coquantur _sic_ EV + + +V. TISANAM ET ALICAM. 1. +1+ (208) +Alicam vel sucum +tisanae sic facies+: tisanam vel alicam lavando fricas, +quam ante diem infundis. Imponis supra ignem. cum bullierit, +mittis olei satis et anethi modicum fasciculum, cepam +siccam, satureiam et coloefium, ut ibi coquantur. propter 5 +sucum mittis coriandrum viride et salem simul tritum et +facies ut ferveat. cum bene ferbuerit, tollis fasciculum et +transferes in alterum caccabum tisanam, sic ne fundum +tangat propter combusturam. lias bene et colas in caccabo +super acronem coloefium. teres piper, ligusticum, pulei 10 +aridi modicum, cuminum silfi frictum, ut bene tegatur. suffundis +mel, acetum, defritum, liquamen, refundis in caccabum +super coloefium acronem. facies ut ferveat super +ignem lentum. +2+ (209) +Aliter tisanam+: infundis cicer, lenticulam +pisam, defricas tisanam et cum leguminibus elixas. 15 +ubi bene bullierit, olei satis mittis et super viridia concidis +porrum, coriandrum, anethum, feniculum, <betam, malvam +cauliculum> mollem. haec viridia minutatim concisa in +caccabum mittis. cauliculos elixas et teres feniculi semen +satis, origanum, silfi, ligusticum. postquam triveris, liquamine 20 +temperas et super legumina refundis. agitas. cauliculorum +minutas super concidis. + + {Transcriber's Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipes +4+ 4, 1 (p. 33, l. 5-17) and +4+ 4, 2 + (p. 33, l. 18ff).} + + 1 _cf. +4+ 4, 1 p. 33, 5-17_ | 3 cum] ueldum cum EV (_i._ cum + _ss._ uel dum); _ex p. 33, 7_ calidum. cum _Hum_ | 5 coloefium + _cf. p. 33, 9_, coleuium E2V, coleuinum E1 | 8 alterum E, -ro V | + 9 ligas bene et colas EV | 10 acronem colouium (-inum E1) EV | + 11 silfi _p. 33, 15_, sil EV _hic_ | 13 super _Gi_, sed EV _et hic + et p. 33, 16_ | coloefrim EV _cf. p. 33, 17_ | 14 _idem praeceptum + p. 33, 18 {+4+ 4, 2} seqq._ | 15 elix///as (_erasa_ i) E | 17 betam + maluam culiculum molle EV _p. 33, 22, omiserunt hic_ | 18 haec EV + _hic_, et _p. 33, 22_ | uiridla E1 _ut vid._ | minutatim _Hum + utrubique_, minuta EV _p. 33, 22_, mina _hic_ | 19 coliculos EV, + _item_ col- _v. 11 {+5+ 5, 2}_ | 20 silfi EV _et hic et p. 33, 24_, + silfi piper {s} | 21 agitas EV _hic_, iagites EV _p. 33, 25_ | + 22 minutas _sic_ EV _et hic et p. 33, 26_ + + +VI. FABACIAE VIRIDES ET BAIANAE. 1. (210) +Fabaciae +virides+ ex liquamine, oleo, coriandro viridi, cumino et +porro conciso coctae inferuntur. +2+ +Aliter: fabaciae frictae+ +ex liquamine inferuntur. +3+ +Aliter: fabaciae+ ex sinapi +trito, melle, nucleis, ruta, cumino et aceto inferuntur. 5 ++4+ +Baianas+ elixas minutatim concidis. ruta, apio viridi, +porro, aceto, oleo, liquamine, caroeno vel passo modico +inferes. + + 1 baianae E, baganae V, _cf. capitula_ | 3 conciso V, concis E | + 5 et _Hum_, ex EV | 6 apio V, opio E + + +VII. FAENVM GRAECVM. (211) _Faenum graecum_ ex liquamine oleo et vino. + + +VIII. FASEOLI ET CICER. +1+ 1. +Faseoli virides et cicer+ ++2+ ex sale, cumino, oleo et mero modico inferuntur. +Aliter +faseolus sive cicer+: frictos ex oenogaro et pipere +gustabis. et elixati, sumpto semine cum ovis, in patella +feniculo viridi, pipere, liquamine et caroeno modico pro +salso inferuntur, vel simpliciter, ut solet. + + 1 faseoli (-li _ex_ -les) uirides E | 3 fasiolus E | 4 elixatis + (eax- E1) EV ouis EV, lobis _Hum_ ("lobois") _vocabulo apud + Romanos inaudito_ | 5 uiride EV | pipere et _Hum_, piper et EV | + 6 simpliciter V, simpliter E | ut _Tor_, et EV + + + + +LIB. VI. AEROPETES + +I. In struthione. II. In grue vel anate perdice turture palumbo +columbo et diversis avibus. III. In turdis. IV. In ficedulis. +V. In pavo. VI. In fasiano. VII. In ansere. VIII. In pullo. + + LIB. VI _tit._ Aeropetes _Hum_, Tropetes (-is E _hic_) _et hic et + in subscriptione_ EV | _capitula:_ I._hic omisit_ V; in strutione + E | IV fecetulis (fet- E) EV + + +I. IN STRVTHIONE. 1. (212) +In struthione elixo+: piper, +mentam, cuminum assum, apii semen, dactylos vel caryotas, +mel, acetum, passum, liquamen et oleum modice +et in caccabo facies ut bulliat. amulo obligas, et sic partes +struthionis in lance perfundis, et desuper piper aspargis 5 +si autem in condituram coquere volueris, alicam addis ++2+ +Aliter <in> struthione elixo+: piper, ligusticum, thymum +aut satureiam, mel, sinape, acetum, liquamen et +oleum. + + 1 IN STRVTIONE V, IN STRVCTIONE E, _post (item l. 5. 7)_ struti- + EV2 | 2 menta EV | 5 lance V, lace E | 6 conditur V, -rum _corr. + in_ -ram E | 7 in _om._ EV | 8 sinaper (r _erasa_) E + + +II. IN GRVE VEL ANATE PERDICE TVRTVRE PALVMBO +COLVMBO ET DIVERSIS AVIBVS. 1. +1+ (213) +Gruem +vel anatem+ lavas et ornas et includis in olla. adicies +aquam, salem, anethum, dimidia coctura decoques, dum +obduretur, levas et iterum in caccabum mittis cum oleo 5 +et liquamine, cum fasciculo origani et coriandri. prope +cocturam defritum modice mittis, ut coloret. teres piper, +ligusticum, cuminum, coriandrum, laseris radicem, rutam, +caroenum, mel, suffundis ius de suo sibi, aceto temperas. +in caccabo reexinanies ut calefiat, amulo obligabis. imponis 10 +in lance et ius perfundis. +2+ (214) +In grue <vel> in anate vel +in pullo+: piper, cepam siccam, ligusticum, cuminum, +apii semen, pruna [uel] Damascena enucleata, mulsum, acetumi +liquamen, defritum, oleum et coques gruem. (215) cum coquis, +caput eius aqua quam non contingat, sed sit foris ab 15 +aqua. cum cocta fuerit, de sabano calido involves gruem +et caput eius trahe: cum nervis sequetur, ut pulpae vel +ossa remaneant; cum nervis enim manducare non potes. + + 2 columbo V, _om._ E | 3 et ornas _Gi_, uel ornas EV, ornas _Hum_ | + 5 leuas V, lauas E | 7 coloret V, coleret E | 11 grue vel in] grue + in EV, grue uel {s} | 12 cepam V, capam E | cumiminum E | 13 pruna + _Hum_, pruna uel EV, _cf. +10+ 2, 1_ | mulsum _Gi_, mustum EV _cf. + +10+ 2, 1_ | 14 grue EV | 15 aqua quam non contingat (non tingat V) + EV; quam non _i 'quam minime'_ | ab aqua (aqu V) EV | 16 sauano + EV | 17 ut pulpe (-pe _ex_ -be) E, ut in pulpe V | 18 potest V, + po{s.}test E; _cf. p. 50, 20 {+7+ 4, 2}_ + + ++3+ (216) +Gruem vel anatem ex rapis+: lavas, ornas et in olla +elixabis cum aqua, sale et anetho dimidia coctura. rapas +coque, ut exbromari possint. levabis de olla, et iterum lavabis, +et in caccabum mittis anatem cum oleo et liquamine +et fasciculo porri et coriandri. rapam lotam et minutatim 5 +concisam desuper mittis, facies ut coquatur. modica +coctura mittis defritum ut coloret. ius tale parabis: piper, +cuminum, coriandrum, laseris radicem, suffundis acetum et +ius de suo sibi, reexinanies super anatem ut ferveat. cum +ferbuerit, amulo obligabis, et super rapas adicies. piper 10 +aspargis et adponis. +4+ (217) +Aliter in gruem vel anatem elixam+: +piper, ligusticum, cuminum, coriandrum siccum, +mentam, origanum, nucleos, caryotam, liquamen, oleum, +mel, sinape et vinum. +5+ (218) +Aliter gruem vel anatem assam+: +eas de hoc iure perfundis: teres piper, ligusticum, 15 +origanum, liquamen, mel, aceti modicum et olei. ferveat +bene. mittis amulum et supra ius rotulas cucurbitae elixae +vel colocasiae ut bulliant. si sunt, et ungellas coques et +iecinera pullorum. in boletari piper minutum aspargis et +inferes. +6+ (219) +Aliter in grue vel anate elixa+: + piper, ligusticum, 20 +apii semen, erucam vel coriandrum, mentam, +caryotam, mel, acetum, liquamen, defritum et sinape. idem +facies et si in caccabo assas. + + 2 elixabis P, exiliabis EV | 3 leuabis de V, lauabis de E | + 6 modica EV, media _Sch_ | 11 grue E | 12 elixam E, in elixam V | + piper ligusticum E, ligusticum piper V | 15 assam _Hum_, assas EV | + 18 colocasiae E, colocas V | ungellas _Sch_, ungellae EV | + 19 iecinera V, iociner{e.}a | E boletari V, -rio E | 20 elixa V, + alixa E | 21 erucam E, -ca V | uel {s}, et EV | coriandri EV | + mentam E, -a V | 23 facies P, faciet EV + + +III. IN PERDICE ET ATTAGENA ET IN TVRTVRE +ELIXIS. 1. +1+ (220) <+In perdice+>: piper, ligusticum, apii semen, +mentam, myrtae bacas vel uvam passam, mel, vinum, acetum, +liquamen et oleum. uteris frigido. <+Aliter+> +2+ (221) +perdicem+: +cum pluma sua elixabis et madefactam depilabis. 5 +[perdices coctura]. occisa perdix potest ex iure coqui, ne +indurescat; si {+} dierum fuerit, elixa coqui debet. + +3+ (222) +In perdice 7 +et attagena et in turture+: piper, ligusticum +mentam, rutae semen, liquamen, merum et oleum. +calefacies. 10 + + 1 perd ic///{e,} (_erasa_ r _vel_ i) E | attagena V, adtagen{e.}a + E | 2 in perdice _add. Vo_ | 3 mirtae _Sch_, mirtam et EV | mel + _Hum_, uel EV | 4 Aliter _add. Gi_ | 5 elixabis _Hum_, elixas + (-ias E) ibi EV; _vide tamen an_ ibi _sit pro_ deinde _ut p. 40, 6 + {+5+ 4, 5} et_ et _delendum_ | 6 perdices EV, perdic{~e} P; + _glossam marginalem agnovit Brandt; cf. Sitz.-Ber. p. 23 s._ | + ne E, V | 7 dierum EV, dura P, _latet aliud_ + + +IV. IN PALVMBIS COLVMBIS [+auibus in altile et +in fenicoptero+]. + 1. +1+ (223) +In assis+: piper, ligusticum, coriandrum, 2 +careum, cepam siccam, mentam, ovi vitellum, +caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum et vinum. +2+ (224) +Aliter +<in> elixis+: piper, careum, apii semen, petroselinum, 5 +condimenta moretaria, caryotam, mel, acetum, vinum, +oleum et sinape. +3+ (225) +Aliter+: piper, ligusticum, petroselinum, +apii semen, rutam, nucleos, caryotam, mel, acetum, liquamen, +sinape et oleum modice. +4+ (226) +Aliter+: Piper, ligusticum, +laser vivum, suffundis liquamen, vino et liquamine 10 +temperabis, et mittis super columbum vel palumbum. pipere +aspersum inferes. + + 1 palumbus E | auibus--fenicoptero _delevit Sch; illud_ altile + _videtur ortum ex p. 45, 11 {+6+ 5, 7}_ aliter avem _vel ex + p. 45, 9 {+6+ 5, 6}_ altiliorem | 5 in P, _om._ EV | 6 condimenta + _Hum_, -tam E, -t{~u} V | moretaria E, mortaria V | 7 Aliter E2V, + Alite E1 | 10 laser uiuum E, laserum uinum V, _cf. 46, 13. 25 + {+6+ 9, 2; +6+ 9, 5} exc. Salm. 25, Niedermann ad Marcell. med. + p. 157, 29_ | liquamen E, -ine V | 11 piper EV + + +V. IVS IN DIVERSIS AVIBVS. 1. +1+ (227) Piper, cuminum frictum, +ligusticum, mentam, uvam passam enucleatam aut +Damascena, mel modice. vino myrteo temperabis, aceto, +liquamine et oleo. calefacies et agitabis apio et satureia. ++2+ (228) +Aliter ius in avibus+: piper, petroselinum, ligusticum 5 +mentam siccam, cneci flos, vino suffundis, adicies Ponticam +vel amygdala tosta, mel modicum <cum> vino et +aceto, liquamine temperabis. oleum in pultarium super +ius mittis, calefacies, ius agitabis apio viridi et nepeta. +incaraxas et perfundis. +3+ (229) +Ius candidum in avem elixam+: 10 +piper, ligusticum, cuminum, apii semen, Ponticam +vel amygdala tosta vel nuces depellatas, mel modicum, liquamen, +acetum et oleum. +4+ (230) +Ius viride in avibus+: piper, +careum, spicam. Indicam, cuminum, folium, condimenta +viridia omne genus, dactylum, mel, acetum, vinum modice, 15 +liquamen et oleum. +5+ (231) +Ius candidum in ansere elixo+: +piper, careum, cuminum, apii semen, thymum, cepam, laseris +radicem, nucleos tostos, mel, acetum, liquamen et +oleum. +6+ (232) +Ad aves hircosas omni genere+: piper, ligusticum, +thymum, mentam aridam, calvam, caryotam, mel, 20 +acetum, vinum, liquamen, oleum, defritum, sinape. avem +sapidiorem et altiliorem facies et ei pinguedinem servabis, +si eam farina oleo subacta contextam in furnum miseris. ++7+ (233) +Aliter avem+: in ventrem eius fractas olivas novas mittis +et consutam sic elixabis. deinde coctas olivas eximes. 25 + + 3 damascena E, -n V | myrtheo _Hum_, myrto EV | 4 liquamine E, + -men V et satureia E2V, _om._ E1 | 6 cneci flores _Sch_, eneci + flos EV _quod videtur pro indeclinabili vel pro neutro in usu + fuisse, cf._ aeris flos _Marcell. med. ed. Niedermann p. 297 II_ | + 7 cum _add. Gi_ | 9 api///o E uiridi V, -de _ex_ -do _vel_ -d& E | + 12 amigdalam tostam EV | depelatas V, depilatas E | 14 spica + indica EV | 19 genere _Sch_, gere EV | 20 ment V, menta E | + 22 altiliorem _Sch_, altiorem EV _dubito an probe_ | 23 farina + oleo subacta _Hum_, farinam oleo subactam EV | 25 eximens EV + + +VI. IN PHOENICOPTERO. 1. +1+ (234) Phoenicopterum eliberas, +lavas, ornas, includis in caccabum, adicies aquam, +salem, anethum et aceti modicum, dimidia coctura alligas +fasciculum porri et coriandri, et coquatur. prope cocturam +defritum mittis, coloras. adicies in mortarium piper, 5 +cuminum, coriandrum, laseris radicem, mentam, rutam, fricabis, +suffundis acetum, adicies caryotam, ius de suo sibi +perfundis. reexinanies in eundem caccabum, amulo obligas, +ius perfundis et inferes. idem facies et in psittaco. + +2+ (235) +Aliter+: 9 +assas avem, teres piper, ligusticum, apii semen, sesamum 10 +frictum, petroselinum, mentam, cepam siccam, caryotam; +melle, vino, liquamine, aceto, oleo et defrito temperabis. + + 1 fenicoptero. fenicopterum EV | eliberas EV, elixabis {a}, elixas + _Hum_ | 3 et coquatur _Sch_, ut c. EV | 9 psittato EV | 11 cep V, + capem E + + +VII. AVES OMNES NE LIQVESCANT: (236) cum plumis +elixare omnibus melius erit. prius tamen exenterantur per +guttur vel a navi {+} as sublata. + + 2 elixare _Gi_, elixate EV, -to _Sch_ | 3 vel a navi (_sic + Baseggio_) ac sub latera _Gi_, uel in abias sublata EV, vel in + ambigas sublatae _Hum_; _cf. p. 46, 10. 24 {+6+ 9, 2; +6+ 9, 5}_ + + +VIII. (237) <IN ANSERE.> +Anserem elixum calidum +ex iure frigido Apiciano+: teres piper, ligusticum, +coriandri semen, mentam, rutam, refundis liquamen et +oleum modice, temperas. anserem elixum ferventem sabano +mundo exsiccabis, ius perfundis et inferes. 5 + + 1 IN ANSERE _add. Vo_ | 2 ex _{a},_ et EV | 3 liqum V, -men _ex_ + -mine E1 + + +IX. <IN PVLLO.> 1. +1+ (238) +In pullo elixo ius crudum+: +adicies in mortarium anethi semen, mentam siccam, laseris +radicem, suffundis acetum, adicies caryotam, refundis liquamen, +sinapis modicum et oleo <et> defrito temperas +et sic mittis. (239) pullum anethatum mellis modico <et> liquamine 5 +temperabis. levas pullum coctum et sabano mundo +siccas, caraxas et ius scissuris infundis, ut combibat, et +cum combiberit, assabis et suo sibi iure penitus tangis. +pipere aspersum inferes. +2+ (240) +Pullum Parthicum+: pullum +aperies a navi et in quadrato ornas. teres piper, ligusticum, 10 +carei modicum; suffunde liquamen; vino temperas. +componis in Cumana pullum et condituram super pullum +facies. laser [et] vivum in tepida dissolvis, et in pullum mittis +simul, et coques. pipere aspersum inferes. +3+ (241) +Pullum +oxyzomum+: olei acetabulum maius, <laseris> satis modice, 15 +liquaminis acetabulum minus, aceti acetabulum perquam +minus, piperis scripulos sex, petroselini scripulum, +porri fasciculum. + + 1 IN PVLLO _add. Vo_ | 2 _fortasse ex +7+ 6, 13, praecepto + simillimo post_ mortarium _addendum_ piper _et v. 3_ mel _ante_ + liquamen | 4 oleo et _Vo ex +7+ 6, 13 p. 52, 30_, oleum EV | + 5 _a_ pullum anetatum _novum praeceptum ordiuntur_ EV, _vide an + recte; totum sic constituit Hum_: mittis <in> pullum anetatum + (_scil. ius ante descriptum_). <Aliter pullus>. Mellis modice + _eqs._ | modico et _Vo_, modice EV | 6 levas _Sch_, lauas EV | + 7 conuiuat et c{~u} conuiuerit (uiuerit _om._ con E) EV | + 8 penitus tangis _Vo_, pertangis _Hum_, pinnis tongis + (ton{=}gis E) EV | 9 pipere E, pip V | particum E, parti{~u} V | + 11 suffunde _sic_ EV | 13 vivum _Vo_, et uinum EV _cf. p. 44, 14 + {+6+ 4, 4}_ | in tepida _Baseggio_, interidas EV | 14 piper EV | + 15 oxizomum EV | olei V, oleum E | maiorem EV | laseris satis + _Gi_, satis EV | 16 _et_ 17 minorem EV | 17 scripulos E, -lis V | + petrosilenum (-lin-E) EV | scriptulum EV | 18 porros EV + + + +4+ (242) +Pullum Numidicum+: pullum curas, +elixas, lavas, lasere ac pipere <aspergis> et assas. teres +piper, cuminum, coriandri semen, laseris radicem, rutam, +caryotam, nucleos, suffundis acetum, mel, liquamen et +oleum, temperabis. cum ferbuerit, amulo obligas, pullum 5 +perfundis, piper aspergis et inferes. +5+ (243) +Pullum laseratum+: +pullum aperies a navi, lavabis, ornabis et <in> Cumana +ponis. teres piper, ligusticum, laser vivum, suffundis +liquamen, vino et liquamine temperabis, et mittis pullo. +coctus si fuerit, pipere aspersum inferes. + +6+ (244) +Pullum paroptum+: 10 +laseris modicum, piperis scripulos sex, olei acetabulum, +liquaminis acetabulum, petroselini modice. +7+ (245) +Pullum +elixum ex iure suo+: teres piper, cuminum, thymi +modicum, feniculi semen, mentam, rutam, laseris radicem, +suffundis acetum, adicies caryotam et teres; melle, aceto, 15 +liquamine et oleo temperabis <et in> pullum refrigeratum +et siccatum mittis; quem perfusum inferes. + + 1 numidicum E, -dum V | 2 lasere ac pipere aspergis et _Gi_, + laseras piper et EV, lasere et pipere aspersum _Hum_ | 6 laseratum + E, rasseratum V | 7 aperies a navi _Hum_, asperges anabi EV in P, + _om._ EV | 8 laser uiuum _sic_ EV, _cf. ad p. 44, 14 + {+6+ 4, 4 app.}_ | 9 pullo _Sch_, pullum EV | 10 piper EV | + paroptum _sic_ EV | 16 et {a}, ex EV et in _add. Vo_ | _a_ pullum + _nova sectio orditur in_ EV | 17 siccatum mittis _Hum_, mittis + siccatum EV + + + +8+ (246) +Pullum +elixum cum cucurbitis elixis+: iure supra scripto, +addito sinapi, perfundis et inferes. +9+ (247) +Pullum elixum cum +colocasiis elixis+: supra scripto iure perfundis et inferes. +<idem> facis et in elixum cum olivis columbadibus.... 5 ++10+ (248) non valde, ita ut laxamentum habeat, ne dissiliat +dum coquitur in olla, submissus in sportella. cum bullierit, +frequenter levas et ponis ne dissiliat. + +11+ (249) +Pullus Vardanus+: 13 +pullum coques iure hoc: liquamine, oleo, vino, <cui +mittis> fasciculum porri, coriandri, satureiae. cum coctus 10 +fuerit, teres piper, nucleos, <adicies liquaminis> cyathos +duos et ius de suo sibi suffundis et fasciculos proicies. +lacte temperas, et reexinanies mortarium supra pullum, +ut ferveat. obligas eundem albamentis ovorum tritis, ponis +in lance et iure supra scripto perfundis. hoc ius candidum 15 +appellatur. +12+ (250) +Pullum Frontonianum+: pullum praedura, +condies liquamine, oleo mixto, cui mittis fasciculum anethi, +porri, satureiae et coriandri viridis, et coques. ubi coctus +fuerit, levabis eum, in lance defrito perunges, piper aspargis +et inferes. 20 + + 3 sinape perfundis _Hum_, sinape piper fundis EV | 4 cologasiis + EV | 5 idem facis _Vo_, facit EV | elixum cum _Hum_, elixam et in + EV | columbadibus _Hum_, columbaribus (-bir E) EV; _post hoc + verbum lacunam indicavit Vo, deest praecepti initium cf. p. 48, 16 + {+6+ 9, 14 (253)}. 53, 10 {+7+ 7, 1 (290)}_ | 7 ollam _et_ + sportellam EV | 8 levas _Sch_, lauas EV | uardanus EV, Varianus + _Hum, cf. Sitz.-Ber. p. 34, 1_ | 9 cui mittis _add. Gi_ | + 10 satureie P, -reia EV | 11 adicies liquaminis _add. Gi_ | + 13 lacte _Hum_, lac EV | mortarium _Sch_, inmortarium EV | 14 ut + EV, et _Sch_ | tritis EV, tribus _Sch_ | 15 candidum V, _item, sed + altera_ d _a man. 2 in loco adraso_ E | 16 frontonianum E2V, + frotito- E1 | 18 satureie P, -reia EV | 19 levabis _Hum_, lauabis + EV, _item p. 48, 2 {+6+ 9, 13}._ + + + +13+ (251) +Pullus tractogalatus+: pullum coques +liquamine, oleo, vino, cui mittis fasciculum coriandri, cepam. +deinde, cum coctus fuerit, levabis eum de iure suo +et mittis in caccabum novum lac et salem modicum, mel +et aquae minimum, id est tertiam partem. ponis ad ignem 5 +lentum ut tepescat, tractum confringis et mittis paulatim, +assidue agitas, ne uratur. pullum illic mittis integrum vel +carptum, versabis in lancem, perfundis ius tale: piper +ligusticum, origanum, suffundis mel et defritum modicum, +et ius de suo sibi, temperas. in caccabulo facies ut bulliat. 10 +cum bullierit, amulo obligas et inferes. + +14+ (252) +Pullus farsilis+: 11 +pullum sicuti liquaminatum a cervice expedies. teres +piper, ligusticum, zingiber, pulpam caesam, alicam elixam, +teres cerebellum ex iure coctum, ova confringis et +commisces, ut unum corpus efficias. liquamine temperas et 15 +oleum modice mittis, piper integrum, nucleos abundanter. +fac impensam et imples pullum vel porcellum, ita ut laxamentum +habeat. (253) similiter in capo facies. ossibus eiectis +coques. +15+ (254) +Pullus leucozomus+: accipies pullum et ornas +ut supra. aperies illum a pectore. accipiat aquam et oleum 20 +Hispanum abundans. agitatur ut ex se amulet et humorem +consumat. postea, cum coctus fuerit, quodcumque porro remanserit +inde levas. piper aspargis et inferes. + + 2 oleo E, oleum V | 5 aqu{e,} minimum E, aqu eminimum V, aquae + eminam {a} | 67 carptum _Hum_, cariotum EV | lancem _Brandt_, + lance quem EV | defrito EV | 11 farsilis _Hum_, fusilis EV | + 12 sicuti liquaminatum _Brandt_, sicut ilique cuminat{~u} EV, sic + ne aliquid in eo remaneat _Hum_, sic ut aliquae pulpae in eo + remaneant _Gi ex p. 63, 27 {+8+ 7, 3}; breviter_ sicut aliqui + cuminatum _To; cf. p. 63, 27 {+8+ 7, 3}_ | 13 gingiber E, geng- V | + pulpam P, pulpem EV | aliquam EV | 15 commiscis EV | 16 abundanter + E, -tes V | 18 capo {a}, capso EV | 19 _titulum_ Pullus leucozomus + (leocozomus E, leocezumus V), _qui in_ EV _abiit post_ | + 20 pectore, _suo loco restituit Baseggio_ | 21 spanum EV | amulet + _Baseggio_, ambulet EV | 22 porro P, porri EV | 23 leuas V, leues E + + + + +LIB. VII. POLYTELES + +I. Vulvae steriles, callum, libelli, coticulae et ungellae. II. sumen. +III. ficatum. IV. ofellae. V. assaturae. VI. in elixam et in copadiis. +VII. ventricula. VIII. lumbuli et renes. IX. perna. X. iocinera sive +pulmones. XI. dulcia domestica et melce. XII. bulbi. XIII. fungi farnei +vel boleti. XIV. tubera. XV. in colocasia. XVI. cocleas. XVII. ova. + + LIB. VII: Incipit eiusdem politeles liber VII (oct septimus _sic_ + V) EV, Politeles E _in indice librorum_ | _capitula:_ I Vulua EV | + coticule E, cocticule (_altera_ c _erasa_) V | ungell(a)e EV | + VIII Lumboli V, Lumbi E | X iecinora V | XV cola cassia E, cola + casio V + + +I. VVLVAE STERILES, CALLVM, LIBELLI, COTICVLAE +ET VNGELLAE. 1. +1+ (258) +Vulvae steriles+: lasere Cyrenaico +vel Parthico, aceto et liquamine temperato appones. ++2+ +In vulva+ [et] +sterili+: piper, apii semen, mentam +siccam, laseris radicem, mel, acetum et liquamen. +3+ +Vulvae+ 5 +[et] +steriles+: pipere et liquamine, cum lasere Parthico +apponis. +4+ +Vulvae steriles+: pipere, liquamine et +condito modico apponis. +5+ (259) +Callum, libelli, coticulae, +ungellae+: cum pipere, liquamine, lasere apponis. +6+ (260) +Vulvam +ut tostam facias+, in cantabro involve et postea 10 +in muriam mitte et sic coque. + + 1 coticule E, co///ticule (_erasa_ c _vel_ t) V | 2 ungellae E, + ungulae V | laser (lasare _Sch_) uuluas et apices politeles liber + VII cirenaicum _sic_ EV, _in_ E _verba_ uuluas--VII _expuncta + sunt_ | cirenaicum uel parthicum (partic{~u} V) EV | 4 et sterile + EV | ment{e.}m (a _supra_ {e.}) E | 6 et steriles EV | piper et + EV | cum E, _om._ V | lasere E, laceri V | 7 steriles V, {e.}{t.} + steriles E | pipere E, pip V | 8 libelli _sic_ EV _hic et in + indice: ferculum potest a forma convoluta nomen habuisse_ | + coticulae E, cocticule V, _videtur forma vulgaris pro_ costiculae | + 9 ungelle EV | cum pipere E, pip V | 10 facias {a} facies EV _cf. + p. 53, 16 {+7+ 7, 2}_ | 11 muria EV + + +II. +1+ (261) SVMEN. 1. Sumen elixas, de cannis surclas, sale +aspargis et in furnum mittis vel in craticulam. subassas. +teres piper, ligusticum, liquamen, mero et passo <temperabis>. +amulo obligas et sumen perfundis. +2+ (262) +Sumen plenum+: +teritur piper, careum, echinus salsus. consuitur et 5 +sic coquitur. manducatur cum allece <et> sinapi. + + 2 craticulam E, grat- V, _item p. 50, 3 {+7+ 3, 2} et saepius_ | + 3 temperabis _add. Gi_ | 5 hecinus EV | consuitur _Hum_, quo + suitur EV | 6 cummaleco (c{~u}ma- V) sinape EV + + +III. FICATVM. 1. +1+ (263) +In ficato oenogarum+: piper, thymum, +ligusticum, liquamen, vinum modice, oleum. +2+ (264) +Aliter+: +ficatum praecidis ad cannam, infundis in liquamine. +<teres> piper, ligusticum, bacas lauri duas. involves in +omento et in craticula assas et inferes. 5 + + 1 tim{~u} V, timu E | 3 ad V, ut E _cf. p. 35, 24 {+5+ 1, 1}_ ad + trullam | 4 teres _add. Gi_ | 5 aucmento _sic_ EV; _cf._ omento + _p. 22, 8 {+3+ 20, 7}. 53, 22 {+7+ 8, 1}. 57, 4 {+7+ 16, 2} Athen. + 3, p. 106 E_ "t kaloumen epipl" + + +IV. OFELLAE. 1. +1+ (265) +Ofellas Ostienses+: [in ofillam] designas +ofellas in cute, ita ut cutis sic remaneat. teres piper, +ligusticum, anethum, cuminum, silfium, bacam lauri unam, +suffundis liquamen, fricas, in angularem refundis simul +cum ofellis. ubi requieverint in condimentis biduo vel triduo, 5 +promis, surclas decussatim, et in furnum mittis. cum +coxeris, ofellas, quas designaveras, separabis et teres piper, +ligusticum, suffundis liquamen et passum modicum, +ut dulce fiat. cum ferbuerit, ius amulo obligas. ofellas +satias et inferes. +2+ (266) +Ofellas Apicianas+: ofellas exossas, 10 +in rotundum complicas, surclas, ad furnum admoves. postea +praeduras, levas et, <ut> humorem exspuant, in craticula +igni lento exsiccabis, ita ne urantur. teres piper, ligusticum, +cyperi, cuminum; liquamine et passo temperabis. cum +hoc iure ofellas in caccabum mittis. cum coctae fuerint, 15 +levas et siccas, sine iure, pipere asperso, et inferes. si pingues +fuerint, cum surclas, tollis cutem, potes et de abdomine +huiusmodi ofellas facere. +3+ (267) +Ofellae aprugineo +more+: ex oleo <et> liquamine condiuntur, et mittitur eis +condimentum, cum coctae fuerint. et super adicitur his, 20 +cum in foco sunt, conditura, et denuo bulliunt. piper tritum, +condimentum, mel, liquamen, amulum, cum iam bulliunt. +et sine liquamine et oleo elixantur, coquuntur et sic pipere +perfunduntur. <mittis> ius supra scriptum, et sic bulliunt. + + 1 ostienses _Hum_, otienses EV | in ofillam EV, _del. Baseggio; + cave legas_ in ovilla | designas _Hum_, -ans EV | 3 silfium _sic_ + EV | 5 obellis EV | requieuerint P, -rit EV | 6 promis _Sch_, ponis + EV | 12 et ut _Gi_, et EV, ut {a} | exspuant _Tor_, -at EV | + 13 urantur _Hum_, uratur EV | 14 ciperis EV | liquamen et EV | + 15 ouellas EV | 16 piper EV | 17 potes {a}, potest EV; _cf. + p. 43, 1 {+6+ 2, 2}_ | 18 Ofelle aprogeneo EV | 19 et _add. Gi_ | + 23 piper EV | 24 mittis _add. Vo_ + + ++4+ (268) +Aliter ofellae+: recte friguntur ut paene assae reddantur. +Liquaminis sumis cyathum, aquae cyathum, aceti cyasothum, +olei cyathum. simul mixtis et immissis in patellam +fictilem, frigis et inferes. +5+ (269) +Aliter ofellas+: in sartagine ++6+ abundanti oenogaro. piper asparges et inferes. +Aliter 5 +ofellas+: ofellae prius sale et cumino infusae in aquam +recte friguntur. + + 1 assae _Tor_, reddantur _Hum_, asso (ossa E) rodantur EV | + 2 sumis cyathum _Hum_, summi ciato EV | aquae ciatum V, aquae E | + 3 mixtis {a}, mixti EV + + +V. ASSATVRAE. 1. +1+ (271) +Assaturam+: assam a furno simplicum +salis plurimo conspersam cum melle inferes. ++2+ (272) +Aliter assaturas+: petroselini scripulos VI, asareos +scripulos VI, zingiberis scripulos VI, lauri bacas V, condimenti +<satis>, laseris radicis scripulos VI, origani scripulos 5 +VI, cyperis scripulos VI, costi modice, pyrethri scripulos +III, apii seminis scripulos VI, piperis scripulos XII, +liquaminis et olei quod sufficit. + +3+ (273) +Aliter assaturas+: myrtae 9 +siccae bacam exenteratam cum cumino, pipere, melle, +liquamine, defrito et oleo teres, et fervefactum amulas. 10 +carnem elixam sale subassatam perfundis, piper aspargis +et inferes. +4+ (274) +Aliter assaturas+: + piperis scripulos VI, ligustici 12 +scripulos VI, petroselini scripulos VI, apii seminis +scripulos VI, anethi scripulos VI, laseris radicis scripulos +VI, asareos scripulos VI, pyrethri modice, cyperis scripulos 15 +VI, carei scripulos VI, cumini scripulos VI, zingiberis +scripulos VI, liquaminis heminam, olei acetabulum. + +5+ (275) +Assaturas 17 +in collari+: elixatur et infunditur in fretali piper, +condimentum, mel, liquamen, et attorretur in clibano quousque +coquatur. elixum vero collare, si voles, sine conditura 20 +assas, et siccum calidum perfundis. + + 2 salis plurimi EV, sale plurimo _Tor_ | cons{p/}sam V, -sa E | + 3 petrosilene EV | asareos _Gi, cf. l. 19 {+7+ 5, 4}_ laser EV, + laseris P | 4 ging- EV | 5 satis _ex. gr. add. Vo_ | radicem EV | + 9 extenteratum EV | cumino V, -ne E | mel liquamen EV | + 12 ligustic{~u} EV | 13 petrosileni E, -num V | seminis E, semen + V | 14 radicem EV | 15 piretri E, peretri V | 16 cuminis E | ging- + E, geng- V | 17 {o.}{l.}{e.}{i.} eminam olei V | 18 elixa{n.}tur + E | 19 attorretur _Hum_, atteritur EV | 21 siccum EV, _cf. p. + 45, 32 {+6+ 8}_, sucum P + + +VI. IN ELIXAM ET COPADIA. 1. (276) +Ius in elixam, +omnem+: piper, ligusticum, origanum, rutam, silfium, cepam +siccam, vinum, caroenum, mel, acetum, olei modicum. +persiccatam et sabano expressam elixam perfundis. ++2+ (277) +Ius in elixam+: piper, petroselinum, liquamen, acetum, 5 +caryotam, cepulam, olei modicum. perfundis calido iure. + + 1 IN ELIXAM ET COPADIA EV _hic, cf. index_ | 2 silfium _sic_ EV | + 4 persiccatam _Hum_, -tum EV | 5 petrosilenem EV | 6 cepullam EV, + _item p. 52, 7 {+7+ 6, 5}; cf. p. 58, 27 {+8+ 1, 7}_ + + ++3+ +Ius in elixam+: teres piper, rutam aridam, feniculi semen, +cepam, caryotam, liquamen et oleum. +4+ (278) +Ius candidum +in elixam+: piper, liquamen, vinum, rutam, cepam +nucleos, conditum, modicum de buccellis maceratis unde stringat, +oleum. cum coxerit, ius perfundis. +5+ (279) +Aliter ius candidum 5 +in elixam+: piper, careum, ligusticum, thymum, origanum, +cepulam, dactylum, mel, acetum, liquamen, oleum. + + 5 coxerit _scil. elixa_ EV, -is {s} + + ++6+ (280) +In copadiis ius album+: piper, cuminum, ligusticum, +rutae semen, Damascena. infundis vinum, oenomeli et aceto +temperabis. <agitabis> thymo et origano. +7+ (281) +Aliter ius +candidum in copadiis+: piper, thymum, cuminum, apii +semen, feniculum, mentam, bacam myrtae, uvam passam 5 +mulso temperas. agitabis ramo satureiae. +8+ (282) +Ius in copadiis+: +piper, ligusticum, careum, mentam, nardostachyum, +folium, ovi vitellum, mel, mulsam, acetum, liquamen et +oleum. agitabis satureia et porro, amulabis. +9+ (283) +Ius album +in copadiis+: piper, ligusticum, cuminum, apii semen, 10 +thymum, nucleos infusos, nuces infusas et purgatas, mel, +acetum, liquamen et oleum. +10+ (284) +Ius in copadiis+: piper, apii +semen, careum, satureiam, cneci flos, cepulam, amygdala +tosta, caryotam, liquamen, oleum, sinapis modicum. defrito +coloras. +ll+ (285) +Ius in copadiis+: + piper, ligusticum, petroselinum, 15 +cepulam, amygdala tosta, dactylum, mel, acetum, +liquamen, defritum, oleum. +12+ (286) +Ius in copadiis+: ova +dura concidis, piper, cuminum, petroselinum, porrum coctum, +myrtae bacas, plusculum mel, acetum, liquamen, +oleum. +13+ (287) +<Ius> in elixam anethatum crudum+: piper, 20 +anethi semen, mentam siccam, laseris radicem, suffundis +acetum. adicies caryotam, mel, liquamen, sinapis modicum, +defrito <et> oleo temperabis. et hoc in collari porcino. + + 2 damascenas EV | 3 agitabis _add. Hum_ | origano E, pri- V | + 5 mentam EV, rutam {s} | 7 careo EV | nardostacium EV | + 9 saturei V | amulauis EV, amula ius {s} | 13 cneci (cnechi V) + flos EV, cneci flores _Hum_ | 15 petrosilenem EV, _item 18_ | + 18 concidis _Sch_, incidis EV _cf. p. 53, l. 20 {+7+ 8, 1}_ | + 19 myrte (mirte V) uacas (aacas E) EV | 20 Ius P, _om._ EV | + elix V, elixum E | _praeceptum simillimum +6+ 9, 1_ | anethatum + _Tor_, anetatam EV | 23 et _add. Gi_ | _an_ <bene uteris> et hoc + _vel simile? cf. p. 58, 12 {+8+ 1, 3}. 59, 24 {+8+ 2, 2}_ + + ++14+ (288) +Ius in elixam allecatum+: piper, ligusticum, careum, +apii semen, thymum, cepulam, dactylum, allecem colatum; +melle et vino temperas; apium viridem concisum super +aspargis, oleum mittis et inferes. + + 1 alecatum _Hum_, allegatam (-lig- V) EV careo EV | 3 uino E, + uin{~u} V | concisum _Sch_, incisum EV _cf. p. 52, 25 {+7+ 6, 12}_ + + +VII. VENTRICVLA. 1. +1+ (289) +Ventrem porcinum+ bene +exinanies, aceto et sale, postea aqua lavas, et sic hac impensa +imples: pulpam porcinam tunsam tritam, ita ut enervata +commisceas cerebella tria et ova cruda, cui nucleos +infundis et piper integrum mittis et hoc iure temperas. 5 +teres piper, ligusticum, silfium, anesum, zingiber, rutae +modicum, liquamen optimum et olei modicum. reples aquaticulum +sic ut laxamentum habeat, ne dissiliat in coctura. +surclas, amulas et in ollam bullientem summittis. levas +et pungis acu, ne crepet cum ad dimidias coctus fuerit, 10 +levas et ad fumum suspendis ut coloretur. et denuo eum +perelixabis, ut coqui possit, deinde liquamine, mero, oleo +modico <temperabis> (290) et cultello aperies et cum liquamine +et ligustico apponis. +2+ (291) +Ventrem ut tostum facias+, in +cantabro involve, postea in muriam mittis et sic coque. 15 + + 2 hac inpensa _Tor_, hanc inpensam EV | 3 tunsa (tonsa V) trita + EV | eneruiata EV | 6 silfium _sic_ EV | ging- E, geng- V | + 7 aqualiculum _Tor_, aqualicum EV | 9 amulas _Hum_, ambas EV | + 10 cum ad _Hum_, qua EV | coctus _Tor_, coctum EV | 11 coloretur + (o _altera corr. in_ e) V, coleretur E | 13 temperabis _add. Gi_ | + cum {s}, eum EV | 15 mittis EV, _cf. p. 49, 12 {+7+ 1, 6}_ + + +VIII. LVMBI ET RENES. +1+ (292) +Lumbuli assi ita fiunt+: +aperiuntur in duas partes ita ut expansi sint, et aspergitur +eis piper tritum, nuclei et coriandrum concisum, +minutatim factum et semen feniculi tritum. deinde lumbuli +recluduntur [assi] et consuuntur et involvuntur omento et 5 +sic praedurantur in oleo et liquamine, inde assantur in +clibano vel craticula. + + 1 Lumbi et renes _sic_ EV _hic; cf. cap. VIII_ {_i.e. in ind._}| + 4 lumbuli recluduntur E, lumbolis ecluduntur V | 5 assi EV, + _del. Gi_ + + +IX. PERNA. 1. +1+ (293) +Pernam+, ubi eam cum Caricis plurimis +elixaveris et tribus lauri foliis, detracta cute tessellatim +incides et melle complebis. deinde farinam oleo subactam +contexes et ei corium reddis. et, cum farina cocta +fuerit, eximas furno et ut est inferes. + +2+ (294) +Pernae cocturam+: 5 +ex aqua cum Caricis cocta simpliciter, ut solet, inlata +cum buccellis, caroeno vel condito. melius, si cum +musteis. + + 2 tessellatim _Tor_, tessellam EV | 3 incidis EV | 4 contexes _Sch + ex p. 45, 10 {+6+ 5, 6}_, conteres EV | coreum EV | et _Hum_, ut + EV | 5 et ut est et feres E, ut est et inferes V | 7 caroeno P, + -ni EV | si cum _Baseggio_, sicut EV + + +X. (295) PETASONEM EX MVSTEIS: petasonem elixas cum +bilibri hordei et Caricis XXV. cum elixatus fuerit, decarnas +et arvillam illius candenti vatillo uris et melle contingis. +quod melius, missum in furnum, melle obligas. cum coloraverit, +mittis in caccabum passum, piper, fasciculum rutae, 5 +merum, temperas. cum fuerit temperatum, dimidium in +petasonem profundis et alia parte piperati buccellas +musteorum factas perfundis. cum sorbuerint, quod mustei +recusaverint, petasoni refundis. + + 2 bilibre EV | caricis E, cacis V | decarnas EV, decorias _Sch_ + {s} | 3 aruillam _Baseggio_, armillam EV | 7 profundis _Hum_, + perf- EV | alia parte _Hum_, aliam partem EV | 8 factas P, fractas + EV | sorbuerint _Gi_, -rit EV | 9 recusaverint _Hum_, -rit EV + + +XI. (296) LARIDI COCTVRA: Tectum aqua cum multo anetho +coques, oleum modicum destillabis et modicum salis. + + 2 distillabis EV + + +XII. IECINORA SIVE PVLMONES. 1. (297) +Iecinera haedina +vel agnina sic coques+: aquam mulsam facies, et +ova <et> partem lactis admisces eis ut incisa iecinera sorbeant. +coques ex oenogaro, pipere asperso, et inferes. +2+ (298) +Aliter +[iecinera] in pulmonibus+: ex lacte lavas pulmones 5 +et colas quod capere possunt, et confringis ova duo +cruda, salis grana pauca, mellis ligulam, et simul commisces +et imples pulmones. (299) elixas et concidis. teres piper, +suffundis liquamen, passum, merum. pulmones confringis +et hoc oenogaro perfundis. 10 + + 1 Iecinora (-era E1) siue pulmones EV, _sed in_ E _adscriptum ante + v. 12, signis huc relegatum _ | 2 agnina {s}, agmina EV | et ova + et _Gi_, et oua EV | 3 admiscis EV | 4 ex _Brandt_, et EV | piper + EV | 5 iecinera EV, _del. Hum_ | 6 confringis _Sch_, infringis EV; + _cf. p. 25, 21 {+4+ 2, 12}. 26, 26 {+4+ 2, 14}. 27, 1 {+4+ 2, 15} + al._ | dua V, dura E | 8 conmiscis EV | 9 confringis EV, + conpungis _Sch ex p. 55, 2 {+7+ 13, 2}. 57, 3 {+7+ 16, 2}_ + + +XIII. DVLCIA DOMESTICA ET MELCAE. 1. +1+ (300) +Dulcia +domestica+: palmulas vel dactylos excepto semine, nuce +vel nucleis vel pipere trito infercies. sale foris contingis, +frigis in melle cocto, et inferes. +2+ (301) +Aliter dulcia+: musteos +Afros optimos rades et in lacte infundis. cum biberint, in 5 +furnum mittis, ne arescant, modice. eximes eos calidos, +melle perfundis, compungis ut bibant piper aspergis et +inferes. +3+ (302) +Aliter dulcia+: + siligineos rasos frangis, et buccellas 8 +maiores facies. in lacte infundis, frigis, ex [in] oleo, +mel superfundis et inferes. +4+ (303) +<Aliter> dulcia+: piperato 10 +mittis mel, merum, passum, rutam. eo mittis nucleos, +nuces, alicam elixatam. concisas nuces Abellanas tostas +adicies, et inferes. +5+ (304) +Aliter dulcia+: piper, nucleos, mel, +rutam et passum teres, cum lacte et tracta coques. coagulum +coque cum modicis ovis. perfusum melle, aspersum 15 +<pipere> inferes. + + 1 et melce EV _hic et in indice_, ex melle _Hum, at cf. ad p. + 55, 26 {+7+ 13, 9}_ | 2 excoepto P, et cepto EV, _an_ exempto? | + 3 vel pipere trito _Hum_, uel piper tritum EV | sale _Hum_, sales + EV | 9 ex _Vo_, et in EV | 10 Aliter _add. Gi_ | piperato _(cf. + p. 20, 15 {+3+ 14}) Sch_, piperata EV | 12 auellanas EV | + 14 _tractam_ EV | coques EV, coges _Sch_ | coagulum EV, coagulatum + _Hum_ | 16 pipere _add. Baseggio_ + + + +6+ (305) +Aliter dulcia+: accipies similam, coques +[et] in aqua calida, ita ut durissimam pultem facias, +deinde in patellam expandis. cum refrixerit, concidis quasi +<ad> dulcia et frigis in oleo optimo. levas, perfundis mel, +piper aspergis et inferes. melius feceris, si lac pro aqua 5 +miseris. +7+ (306) +Tyropatinam+: accipies lac, quod adversus patinam +aestimabis, temperabis lac cum melle quasi ad lactantia, +ova quinque ad sextarium mittis, si ad heminam, +ova tria. in lacte dissolvis ita ut unum corpus facias, in +Cumana colas et igni lento coques. cum duxerit ad se, 10 +piper aspargis et inferes. +8+ (307) +Ova spongia ex lacte+: ova +quattuor, lactis heminam, olei unciam in se dissolvis, ita +ut unum corpus facias. in patellam subtilem adicies olei +modicum, facies ut bulliat, et adicies impensam quam +parasti. una parte cum fuerit coctum, in disco vertes, melle 15 +perfundis, piper aspargis et inferes. +9+ (308) +Melca+. ... stum +pipere et liquamine, vel sale, oleo et coriandro. + + 1 coques et E1V, et _del_ E2 | 2 aqua calida E, aqu calid V | + durissimam pultem facias E, durissima pulte facies V | 4 ad _add. + Sch cf. v. 7 {infra}. p. 35, 24 {+5+ 1, 1}. 36, 10 {+5+ 1, 4}_ | + 5 aquam EV | 6 tiropatinam EV | aduersus V, aduersus quod E; quod + adversus _Vo, potest enim_ quod _in archetypo supra scriptum + fuisse_ | 8 eminam E, imina V | 10 cumana _Hum_, cuminata EV | + colas EV, collocas _Sch_ | 11 sfongia V, sfhongia E | 14 quam + parasti E, cparasti (qu _ss._ V3) V | 26 Mel castum EV + _corrupte_; Melca. lac acidum _Sch; cf. Janko, Glotta II 38 ss._ | + _praeceptum totum valde decurtatum, cf. Paxamos in Geopon. 18, 21, + Colum. 12, 8, nisi breviter dixit_ Melcas: cum (_Brandt_) | + 17 pipere et liquamine E, pip et liqua{~m} V | uel EV, mel _Sch_ + cum P + + +XIV. BVLBOS. 1. (309) +Bulbos+ oleo, liquamine, aceto inferes, +modico cumino asperso. +2+ +Aliter+: bulbos tundes atque +ex aqua coques, deinde oleo frigis. ius sic facies: thymum, +puleium, piper, origanum, mel, acetum modice et +si placet, et modice liquamen. piper aspargis et inferes. 5 ++3+ (310) +Aliter+: bulbos elixas in pultarium pressos, mittis thymum, +origanum, mel, acetum, defritum, caryotam, liquamen +et oleum modice. piper aspargis et inferes. (311) [Varro: 'si +quid de bulbis, dixi: "in aqua, qui Veneris ostium quaerunt", +deinde ut legitimis nuptiis in cena ponuntur, sed 10 +et cum nucleis pineis aut cum erucae suco et pipere']. ++4+ (312) +Aliter. bulbos frictos+: oenogaro inferes. + + 1 oleo E, olei V | inferes E, -re V | 2 cumino E2V, cumuino E1 | + tundis EV, tondes _Gi_ | atque _Hum_, a quo EV, aqua {a} | + 5 placet et EV, placet _Hum_ | 6 elixas _Sch_, -xos EV | pulturium + E, -orium V | 7 caroetam EV | liquamen et _Sch_, liquamine EV | + 8 Varro--11 pipere _recte marginale fuisse archetypi dixit Sch; + cf. Sitz.-Ber. p. 24_ | si quid EV, si quidem _Sch _ | 9 buluis V, + puluis E | dixi EV, dixit {s} | in aquam EV, iniquum _aliquos + legisse refert Hum_ | ostium EV, otium _Sch_ | 10 ut EV, in {s} | + 11 suco E, suc{~u} V + + +XV. FVNGI FARNEI VEL BOLETI. 1. +1+ (313) +Fungi farnei+: +elixi, calidi, exsiccati oenogaro pipere accipiuntur, +ita ut piper cum liquamine teras. +2+ (314) +In fungis farneis+: +piper, caroenum, acetum et oleum. +3+ (315) +Aliter fungi farnei+: +elixi ex sale, oleo, mero, coriandro conciso inferuntur. 5 ++4+ (316) +Boletos fungos+: caroenum, fasciculum coriandri viridis. +ubi ferbuerint, exempto fasciculo inferes. +5+ (317) +Boletos +aliter+: calyculos eorum liquamine vel sale aspersos inferunt. ++6+ (318) +Boletos aliter+: thyrsos eorum concisos in patellam +novam perfundis, addito pipere, ligustico, modico 10 +melle. liquamine temperabis. oleum modice. + + 2 oenogaro _Hum_, in garo EV | piper EV | 3 teres EV | + 7 ferbuerint E, -rit V | buletos E | 8 caliculos EV | inferunt V, + -rum E | 10 nouam _varia lectio ap. Hum_, ouam EV + + +XVI. TVBERA. 1. +1+ (319) +Tubera+ radis, elixas, sale aspergis, +et surculo infiges. subassas, et mittes in caccabum +oleum, liquamen, caroenum, vinum, piper et mel. cum ferbuerit, +amulo obligas. tubera exornas et inferes. +2+ (320) +Aliter +tubera+: elixas et, asperso sale, in surculis adfigis et 5 +subassas. et mittes in caccabum liquamen, oleum viride, +caroenum, vinum modice et piper confractum et mellis +modicum, et ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas, et tubera +compunges, ut combibant illud. exornas. cum bene +sorbuerint, inferes. si volueris, eadem tubera omento porcino 10 +involves et assabis et sic inferes. +3+ (321) +Aliter tubera+: +oenogarum, piper, ligusticum, coriandrum, rutam, liquamen, +mel, vinum, oleum modice. calefacies. +4+ (322) +Aliter tubera+: +piper, mentam, rutam, mel, oleum, vinum modicum. +calefacies et inferes. +5+ (323) +Aliter tubera+: elixa cum porro, 15 +deinde sale, pipere, coriandro conciso, mero, oleo modico +inferes. +6+ (324) +Aliter tubera+: piper, cuminum, silfi, mentam, +apium, rutam, mel, acetum vel vinum, salem vel liquamen +et oleum modice. + + 1 radis V, radix E | 6 uridem EV | 9 conpungens EV | ut V, et E | + 10 sorbuerint _Sch_, ferbuerint EV | 13 oleum modice V, /modice + /oleum _(signis ordine restituto)_ E | 16 oleo modico _Brandt_, + obomo EV, optimo _Hum_ + + +XVII. (325) IN COLOCASIO. +In colocasio+: piper, cuminum, +rutam, mel, liquamen, olei modicum. cum ferbuerit, +amulo obligas. + + +XVIII. COCLEAS. 1. +1+ (326) +Cocleas lacte pastas+: accipies +cocleas, spongizabis, membranam tolles, ut possint +prodire. adicies in vas lac et salem uno die, ceteris diebus +[in] lac per se, et omni hora mundabis stercus. cum pastae +fuerint, ut non possint se retrahere, ex oleo friges. mittes 5 +oenogarum. similiter et pulpa pasci possunt. +2+ (327) +Cocleas+: +sale puro et oleo assabis cocleas: lasere, liquamine, pipere, ++3+ oleo suffundis. +Cocleas assas+: liquamine, pipere, cumino, +suffundis assidue. +4+ (328) +Aliter cocleas+: viventes in +lac siligineum infundes: ubi pastae fuerint, coques. 10 + + 2 fongizabis EV | 3 sale EV | 4 lac _Sch_, in lac EV | o{~i} hora + {a}, ommora EV | 5 ex E, et ex V _ad rem cf. Marcell. med. + 20, 35_ | 6 pulpas EV, pulte _Hum cf. Plin. nat. 9, 174_ | + 9 suffundis V, -es E + + +XIX. OVA. 1. +1+ +Ova frixa+: oenogarata. +2+ (329) +Ova elixa+: +liquamine, oleo, mero vel ex liquamine, pipere, lasere. +3+ +In +ovis hapalis+: piper, ligusticum, nucleos infusos. suffundes +mel, acetum: liquamine temperabis. + + 1 enogarata E, oeno- (_sed priore o erasa_) V | ova elixa _Hum_, + ob elixa EV | 3 apalis EV + + + + +LIB. VIII. TETRAPVS + +I. in apro. II. in cervo. III. in caprea. IV. in ovifero. V. bubula +sive vitulina. VI. in haedo et agno. VII. in porcello. VIII. leporem. +IX. glires. + + LIB. VIII _cap._ III in capria E + + +I. IN APRO. 1. (330) +Aper ita conditur+: Spongiatur, +et sic aspergitur ei sal et cuminum frictum, et sic manet. +alia die mittitur in furnum. cum coctus fuerit, perfunditur +piper tritum, [condimentum aprunum] mel, liquamen, caroenum +et passum. +2+ (331) +Aliter in apro+: aqua marina cum 5 +ramulis lauri aprum elixas quousque madescat. corium ei +tolles. cum sale, sinapi, aceto inferes. +3+ (332) +Aliter in apro+: +teres piper, ligusticum, origanum, bacas myrtae exenteratas, +coriandrum, cepas, suffundes mel, vinum, liquamen, +oleum modice, calefacies, amulo obligas. aprum in 10 +furno coctum perfundes. hoc et in omne genus carnis +ferinae facies. +4+ (333) +In aprum assum iura ferventia facies +sic+: piper, cuminum frictum, apii semen, mentam, +thymum, satureiam, cneci flos, nucleos tostos vel amygdala +tosta, mel, vinum, liquamen, acetum, oleum modice. 15 + + 1 sfungiatur EV | 2 sal et _Sch_, sale V, sal E | frictum + _Sch ex v. 13_, tritum EV | 4 condimentum aprimum (-inum E) EV + _delevit Sch marginale_ | 8 exenteratas _Hum_, extenteras EV | + 10 calefacies {a}, sale- EV | 12 ferine V, farine E | facies V, + -as E | iura P, iure EV | 14 cnici (_vel_ anethi) flores _Hum_, + enechi flos EV | 15 acetum _Brandt_, acetabulum EV + + ++5+ (334) +Aliter in aprum assum iura ferventia+: piper, ligusticum, +apii semen, mentam, thymum, nucleos tostos, +vinum, acetum, liquamen et oleum modice. cum ius simplex +bullierit, tunc triturae globum mittes et agitas cepae et +rutae fasciculo. si volueris pinguius facere, obligas ius albo 5 +ovorum liquido, moves paulatim, aspergis piper tritum et +inferes. +6+ (335) +Ius in aprum elixum+: piper, ligusticum, cuminum, +silfi, origanum, nucleos, caryotam, mel, sinape, acetum, +liquamen et oleum. +7+ (336) +Ius frigidum in aprum elixum+: +piper, careum, ligusticum, coriandri semen frictum, 10 +anethi semen, apii semen, thymum, origanum, cepulam, +mel, acetum, sinape, liquamen, oleum. +8+ (337) +Aliter ius frigidum +in aprum elixum+: piper, ligusticum, cuminum, +anethi semen et thymum, origanum, silfi modicum, +erucae semen plusculum, suffundes merum, condimenta 15 +viridia modica, cepam, Ponticas vel amygdala fricta, dactylum, +mel, acetum, merum modicum, coloras defrito, liquamen, +oleum. + + 4 cepae _Gi_, cepam EV, cepa _Hum_ | 5 fasciculo _Hum_, -os EV | + pinguius E, pingui ius V | obligas ius _Hum_, obliga siuis + (siu{io.}s E) EV, obligabis _Tor_ | 11 cepulam E, -ullam V | + 12 oleum E2V, et oleum E1, _item p. 59, 6 {+8+ 1, 8}_ | 15 eruce + E2V, euruce E1 | 16 cepa pontica EV + + + +9+ (338) +Aliter <ius> in apro+: teres piper, ligusticum, +origanum, apii semen, laseris radicem, cuminum, +feniculi semen, rutam, liquamen, vinum, passum. facies +ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. aprum intro +foras <tanges> et inferes. +10+ (339) +Perna apruna ita impletur 5 +Terentina+: per articulum pernae palum mittes ita +ut cutem a carne separes, ut possit condimentum accipere +per cornulum et universa impleatur. teres piper, bacam +lauri, rutam; si volueris, laser adicies, liquamen optimum, +caroenum et olei viridis guttas. + (340) cum impleta fuerit, constringitur 10 +illa pars, qua impleta est, ex lino et mittitur +in zemam. elixatur in aqua marina cum lauri turionibus +et anetho. + + 1 Aliter EV, Ius aliter P | 5 tanges _add. Baseggio ex l. 23 + {+8+ 2, 1}_ | apruna V, aprina E | 6 terentina _Sch ex p. 63, 16 + {+8+ 7, 1} (cf. p. 26, 4 {+4+ 2, 13})_, recentina EV, recentis + _Tor_, recens _Hum_ | 8 et _Sch_, ut EV | 10 guttas {s}, gustas + EV (_in_ V _man. recens fecit_ guctas) | 12 aquam marinam EV + + +II. IN CERVO. 1. (341) +Ius in cervum+: teres piper, ligusticum, +careum, origanum, apii semen, laseris radicem, +feniculi semen, fricabis, suffundes liquamen, vinum, passum, +oleum modice. cum ferbuerit, amulo obligas. cervum +coctum intro foras tanges et inferes. + +2+ (342) +In platonem+ similiter 5 +et in omne genus venationis eadem conditura uteris. ++3+ (343) +Aliter+: + cervum elixabis et subassabis. teres piper, liquamen, 7 +careum, apii semen, suffundes mel, acetum, liquamen, +oleum. calefactum amulo obligas et carnem perfundes. + + 5 platone EV, platicerote {a} + + ++4+ (344) +Ius in cervo+: piper, ligusticum, cepulam, origanum, +nucleos, caryotas, mel, liquamen, sinape, acetum, +oleum. +5+ (345) +Cervinae conditura+: piper, cuminum, condimentum, +petroselinum, cepam, rutam, mel, liquamen, mentam, +passum, caroenum et oleum modice. amulo obligas, 5 +cum iam bulliit. + +6+ (346) +Iura ferventia in cervo+: piper, ligusticum, 6 +petroselinum, cuminum, nucleos tostos aut +amygdala suffundes mel, acetum, vinum, oleum modice, +liquamen, et agitabis. +7+ (347) +Embamma in cervinam assam+: +piper, nardostachyum, folium, apii semen, cepam 10 +aridam, rutam viridem, mel, acetum, liquamen, {+}adiectam, +caryotam, uvam passam et oleum. +8+ (348) +Aliter in cervum +assum iura ferventia+: piper, ligusticum, petroselinum, +Damascena macerata, vinum, mel, acetum, liquamen, oleum +modice agitabis porro et satureia. + + 4 cepa ruta V | 5 amulo E2V, -los E1 | 6 bulliit _sic_ EV | + 8 suffundes _ante_ nucleos _habent_ EV, _ante_ mel _posuit Hum_ | + 9 embamma _Tor_, embambam EV | 10 nardostacium EV, _cf. +7+ 6, 8_ | + 11 adiectam (-um V) caretam (ca-- __ret V) EV, ad rectum cariotae + _Sch_, defritum careotam _Gi_ | 12 ceruum E, ceruom V + + +III. IN CAPREA. 1. +1+ (349) +Ius in caprea+: piper, ligusticum, +careum, cuminum, petroselinum, rutae semen, mel, +sinape, acetum, liquamen et oleum. +2+ (350) +Ius in caprea assa+: +piper, condimentum, rutam, cepam, mel, liquamen, passum, +oleum modice amulum, <cum> iam bulliit. +3+ (351) +Aliter ius 5 +in caprea+: piper, condimentum, petroselinum, origanum +modicum, rutam, liquamen, mel, passum et olei modicum +amulo obligabis. + + 5 amulum EV, amylas _Hum_ | cum _add. Hum ex p. 59, 33 + {+8+ 2, 5}_ | bulliet EV _cf. p. 59, 33 {+8+ 2, 5}_ + + +IV. IN OVIFERO. [hoc est ovis silvatica] 1. +1+ (352) +Ius in +ovifero fervens+: piper, ligusticum, cuminum, mentam +siccam, thymum, silfi, suffundes vinum, adicies Damascena +macerata, mel, vinum, liquamen, acetum, passum ad colorem, +oleum. agitabis fasciculo origani et mentae siccae. 5 ++2+ (353) +Ius in venationibus omnibus elixis et assis+: piperis +scripulos VIII, rutam, ligusticum, apii semen, iuniperum, +thymum, mentam aridam scripulos senos, pulei scripulos +III. haec omnia ad levissimum pulverem rediges et +in uno commisces et teres. adicies in vasculum mel quod 10 +satis erit, et his uteris cum oxygaro. +3+ (354) +Ius frigidum in +ovifero+: piper, ligusticum, thymum, cuminum frictum, +nucleos tostos, mel, acetum liquamen et oleum piper +asperges. + + 1 _glossam_ hoc--silvatica _del_ P, _habent_ EV | 3 uino EV | + damascenam EV | 4 macerata V, merata (ce _supra_ er, _sic_) E | + 8 scr{~p} _sic bis_ V scr{~p} _tum_ scri{~p} E | 10 melle EV | + 14 aspergis EV + + +V. BVBVLA SIVE VITELLINA. 1. (355) +Vitellina fricta+: +piper, ligusticum, apii semen, cuminum, origanum, cepam siccam, +uvam passam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum, defritum. ++2+ (356) +Vitulinam sive bubulam cum porris <vel> +Cydoneis vel cepis vel colocasiis+: liquamen, piper, 5 +laser et olei modicum. +3+ (357) +In vitulinam elixam+: teres +piper, ligusticum, careum, apii semen, suffundes mel, acetum, +liquamen, oleum. calefacies, amulo obligas et carnem +perfundes. +4+ (358) +Aliter in vitulina elixa+: piper, ligusticum, +feniculi semen, origanum, nucleos, caryotam, mel, 10 +acetum, liquamen, sinapi et oleum. + + 1 uitellina EV _hic bis_ uitulina _in indice_ EV | 4 uitulinam EV, + _item 6 et 9 {infra}_ | vel _ante_ cidoneis (_sic_ EV) _add. Gi_, + succidaneis _Hum_ | 5 colocaseis EV | 11 et oleo V, _om._ E1, + oleo E2 + + +VI. IN HAEDO VEL AGNO. 1. +1+ (359) +Copadia haedina +sive agnina+: pipere <et> liquamine coques cum faseolis +faratariis, liquamine, pipere, lasere cum {+} inbracto, buccella +panis et oleo modico. +2+ (360) +Aliter haedinam sive +agninam excaldatam+: mittes in caccabum copadia. 5 +cepam, coriandrum minutatim succides, teres piper, ligusticum, +cuminum, liquamen, oleum, vinum. coques, exinanies +in patina, amulo obligas. +3+ (361) [Aliter haedinam sive +agninam excaldatam] <agnina> a crudo trituram mortario +accipere debet, caprina autem cum coquitur accipit trituram. 10 + + 2 et _add. Sch._ | 3 faratariis EV, paratariis _Hum_ | cum + inbracto V, cum bracto E, cum embracto P, cuminum tritum _Hum_; + confracto _Brandt_ | bocellas EV | 6 minutatim _Gi_, minutum EV, + minutim _Hum_ | 8 Aliter--excaldatam _titulum male repetitum del. + Vo_ | 9 agnina _add. Hum_ | a crudo _sic_ EV | tritura EV + + ++4+ (362) +Haedum sive agnum assum+: haedi cocturam +<cura>. ubi eum ex liquamine et oleo coxeris, incisum infundes +in pipere, lasere, liquamine, oleo modice, et in craticula +assabis. eodem iure continges. piper asparges et +inferes. +5+ (363) +Aliter haedum sive agnum assum+: piperis 5 +semunciam, asareos scripulos VI, zingiberis modicum, +petroselini scripulos VI, laseris modice, liquaminis optimi +heminam, olei acetabulum. +6+ (364) +Haedus sive agnus syringiatus +[id est {+} mammotestus]+: exossatur diligenter +a gula, sic ut uter fiat, et intestina eius integra 10 +exinaniuntur, ita ut in caput intestina sufflentur, et per +novissimam partem stercus exinanibitur. aqua lavantur diligenter +et sic implentur admixto liquamine, et ab umeris +consuitur et mittitur in clibanum. cum coctus fuerit, perfunditur +ius bulliens: lac, piper tritum, liquamen, caroenum, 15 +defritum modice, sic et oleum, et iam bullienti +mittis amulum. vel certe mittitur in reticulo vel in sportella +et diligenter constringitur et bullienti zemae cum modico +salis summittitur. cum bene illic tres undas bullierit, +levatur, et denuo bullit cum umore supra scripto. bulliente 20 +conditura perfunditur. +7+ (365) +Aliter haedus sive agnus +syringiatus+: lactis sextarium unum, mellis unc. IV, piperis +unc. I, salis modicum, laseris modicum. ius in {+} ipsius: +olei acetabulum, liquaminis acetabulum, mellis acetabulum, +dactylos tritos octo, vini boni heminam, amulum modice. 25 + + 2 cura _add. Gi_; haedi cocturam _del. Sch_ | 3 graticula EV | + 6 semiunciam E | asereos EV | ging- E geng- V | 7 petroselinis EV | + 8 syringladus id est mammotestus EV _cf. p. 62, 12 {+8+ 6, 7}; + coniecerunt_ mammothreptos _Dufresne_, amnocistis _Baseggio, + possis_ mammothelastes; _sed glossam iam Hum agnovit_ | + 9 exsorsatur V | 10 a gula _Tor_, agilla EV | sicut uter E, si{~c} + u{~Greek: t} V | 11 exinaniantur (/// /// ex- E) EV | in caput + intestina suffletur EV, per caput int. sufflentur P | 15 lacte EV | + 17 certe _sic_ EV | retiaculo EV | 18 zemae _Sch_, zema EV | + 19 modice _corr. in_ -co E | 22 syringiatus (sir- V) EV | 23 in + ipsius EV, spissius _Sch_, in ipsum _Gi_ | 24 olei E, ole{~u} V | + _verba _liq. acet. mellis acet. _dabat_ E1 _post_ octo, _suo loco + restituit_ E2 + + ++8+ (366) +Haedus sive agnus crudus+: oleo, pipere fricabis +et asparges foris salem purum multo cum coriandri +semine. in furnum mittis, assatum inferes. +9+ (367) +Haedum sive +agnum Tarpeianum+: antequam coquatur, ornatus consuitur. +piper, rutam, satureiam, cepam, thymum modicum. 5 +et liquamine collues haedum, macerabis in furno <aut> in +patella, quae oleum habeat cum percoxerit, perfundes in +patella impensam, teres satureiam, cepam, rutam, dactylos, +liquamen, vinum, caroenum, oleum. cum bene duxerit +impensam, in disco pones, piper asperges et inferes. + +10+ (368) +Haedum 10 +sive agnum Parthicum+: mittes in furnum. teres +piper, rutam, cepam, satureiam, Damascena enucleata, laseris +modicum, vinum, liquamen, et oleum [uinum]. fervens +colluitur in disco, ex aceto sumitur. +11+ (369) +Haedum laureatum +ex lacte+: haedum curas, exossas, interanea eius 15 +cum coagulo tolles, lavas. adicies in mortarium piper, ligusticum, +laseris radicem, bacas lauri duas, pyrethri modicum, +cerebella duo vel tria. haec omnia teres, suffundes +liquamen, temperabis ex sale. super trituram colas lactis +sextarios duos, mellis ligulas duas. hac impensa intestina 20 +reples et super haedum componis in gyro, et omento <vel> +charta cooperis, surclas. in caccabum vel patellam compones +haedum, adicies liquamen, oleum, vinum. cum ad +mediam cocturam venerit, teres <piper>, ligusticum, et +ius de suo sibi suffundes. mittes defriti modicum, teres, 25 +reexinanies in caccabum. cum percoctus fuerit, exornas, +amulo obligas et inferes. + + 1 pipere E, pip V | 2 foris E, fores V | 3 semine E, semen V | + 4 tarpeianum R, tatarpeianum EV | coquatur P, -antur EV | 6 aut P, + _om._ EV | 11 particum _Sch_, pasticum EV, _cf. +6+ 9, 2_ | + 12 laseris E, leseris V | 13 modicum uinum liquamen et oleum uinum + (_om._ P) feruens EV, modicum vivi liq. et vinum _Sch_ | 14 Haedus + laureatus _Tor ex +8+ 7, 9_, Hedo laurum EV | 15 exorsas E | + 16 coagulo {s}, quagulo EV | 17 pirethi EV | 18 teres E2V, _om._ + E1 | 21 giro EV, zirbo (_i._ omento) _Hum_ omento vel _Gi_, omento + _corr. in_ -{~u} V, omentum (om- _ex_ m-) E | 22 cooperes EV | + 24 cocturam P, cora EV | piper {s}, _om._ EV | 25 defriti E, -to V + + +VII. IN PORCELLO. 1. +1+ (372) +Porcellum farsilem duobus +generibus+: curas, a gutture exenteras, a cervice +ornas. antequam praedures, subaperies auriculam sub cutum, +mittes impensam Terentinam in vesicam bubulam et +fistulam aviarii rostro vesicae alligabis, per quam exprimes 5 +in aurem quantum ceperit. post a charta praecludes +et infiblabis et praeparabis aliam impensam. sic +facies: teres piper, ligusticum, origanum, laseris radicem +modicum, suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, ova +cruda, alicam coctam, ius de suo sibi, <si> fuerint, aucellas. 10 +nucleos, piper integrum; liquamine temperas. imples porcellum, +charta obduras et fiblas. mittes in furnum. cum +coctus fuerit, exornas, perunges et inferes. + +2+ (373) +Aliter porcellum+: 13 ++3+ Salem, cuminum, laser. +Porcellum liquaminatum+: +de porcello eicis utriculum, ita ut aliquae pulpae 15 +in eo remaneant. teres piper, ligusticum, origanum, +suffundes liquamen, adicies unum cerebellum, ova duo, +misces in se. porcellum praeduratum imples, fiblabis, in +sportella ferventi ollae summittis. cocto fiblas tolles, ut +ius ex ipso manere possit. pipere aspersum inferes. 20 + + 2 generibus {s}, generis EV | 3 praedures _Hum_, perdures EV | + 4 bubul {a}, -lum EV | 5 rustro EV | 6 post a EV, postea {s} | + 10 si fuerit (_debebat_ -int) _Sch_, fuerit EV, ferueat, cum + ferbuerit _Hum_ | 12 obduras EV, -cas _Sch, cf. p. 64, 14 + {+8+ 7, 5}_ | fiblas _ex_ fibreas _corr._ E | mittes {s}, mitteres + (-ris E) EV | fornum E | 15 utriculum EV _cf. p. 64, 2 {+8+ 7, 4}_, + ventriculum _Hum_ | alique V; -em E | 17 unum {s}, uinum EV | duo + _sic_ EV | 20 manere EV, manare _Hum_ | piper EV + + + +4+ (374) +Porcellum +elixum farsilem+: de porcello utriculum eicies, +praeduras. teres piper, ligusticum, origanum, suffundes +liquamen, cerebella cocta quod satis sit, similiter ova dissolves, +liquamine temperabis, farcimina cocta integra praecides. 5 +sed ante porcellum praeduratum liquamine delavas, +deinde imples, infiblas, in sportella ferventi ollae +summittes. coctum spongizas, sine pipere inferes. + +5+ (375) +Porcellum 8 +assum tractomelinum+: porcellum curatum +a gutture exenteras, siccas. teres piperis unciam, mel, 10 +vinum, impones ut ferveat, tractam siccatam confringes +et partibus caccabo permisces. agitabis surculo +lauri viridis, tam diu coques, donec levis fiat et +impinguet. hac impensa porcellum imples, surculas, obduras +duras charta, in furnum mittes, exornas et inferes. + +6+ (376) +Porcellum 15 +lacte pastum elixum calidum iure+ ++frigido crudo Apiciano+: adicies in mortarium piper, +ligusticum, coriandri semen, mentam, rutam, fricabis, suffundes +liquamen, adicies mel, vinum, et liquamine <temperabis>. +porcellum elixum ferventem sabano mundo siccatum 20 +perfundes et inferes. + + 3 suff{e.}ndes (u _supra_ e) E | 9 tractomelinum _Sch_, -itum + _Hum_ (_debebant_ -itinum), tracto mel in EV | 11 tractam _Hum_, + tactam EV | 13 lvis _Sch_, lenis EV | 14 surculas _sic_ EV | + obduras EV, -cas _Sch cf. p. 63, 24 {+8+ 7, 1}_ | 16 calidum iure + frigidum EV, calidum siue frigidum iure _Hum, at cf. p. 45, 29 + {+6+ 8}_ | 18 menta ruta V | 19 liqua{~m} V, liquidum E | + temperabis _add. Gi_ | 21 {p/}fundes V, profundes E + + + +7+ (377) +Porcellum Vitellianum+: +porcellum ornas quasi aprum, sale asperges, in furno assas. +adicies in mortarium piper, ligusticum, suffundes liquamen, +vino et passo temperabis. in caccabo cum olei pusillo +ferveat. et porcellum assum iure asperges, ita ut sub 5 +cute ius recipiat. +8+ (378) +Porcellum Flaccianum+: porcellum +ornas in modum apri, sale asperges et in furnum mittes. +dum coquitur, adicies in mortarium piper, ligusticum, +careum, apii semen, laseris radicem, rutam viridem, fricabis, +suffundes liquamen, vino et passo temperabis. In 10 +caccabo cum olei modico ferveat. amulo obligas. porcellum +cocto ab ossibus tanges, apii semen teres ita ut fiat pulvis, +asperges et inferes. +9+ (379) +Porcellum laureatum+: porcellum +exossas, quasi oenogaratum ornas, praeduras. laurum +viridem in medio franges satis, in furno assas, et 15 +mittes in mortarium piper, ligusticum, careum, apii semen, +laseris radicem, bacas lauri. fricabis, suffundes liquamen, +et vino et passo temperabis. adicies in caccabo cum olei +modico, ut ferveat. obligas. porcellum lauro eximes et iure +ab ossibus tanges et inferes. 20 + + 4 in caccabo cum olei (oleo E) pusill{~u} (pussillum E) ferueat + (_ante_ ferueat _duae erasae, fortasse_ et, _in_ V) EV, in + caccabum olei pusillum ferueat {s} | 5 ita ut E, ita et V | 6 ius + E, eius V | flacianum EV | 10 liquamine EV | passo E, passio V | + in caccabum cum olei modicum EV | 12 cocto _Vo cf. v. 19_, coctum + EV | fiat E2V, faciat E1 | 15 furnum EV | 18 et uino et V, et uino + E | in caccabo cum olei modicum ut EV | 19 iure _Sch_, ius EV | + 20 ossa EV, osse {s} + + + +10+ (380) +Porcellum Frontinianum+: +exossas, praeduras, ornas. adicies in caccabum +liquamen, vinum, obligas fasciculum porri, anethi, media +coctura mittes defritum. coctum lavas et siccum mittes. +piper asperges et inferes. +11+ (381) +Porcellum aenococtum+: 5 +porcellum praeduras, ornas; adicies in caccabum oleum, liquamen, +vinum, aquam, obligas fasciculum porri, coriandri, +media coctura colorabis defrito. adicies in mortarium piper, +ligusticum, careum, origanum, apii semen, laseris radicem, +fricabis, suffundes liquamen, ius de suo sibi; vino 10 +et passo temperabis; exinanies in caccabum, facies ut ferveat. +cum ferbuerit, amulo obligas. porcellum compositum +in patina perfundes, piper asperges et inferes. + +12+ (382) +Porcellum 13 +Celsinianum+: ornas, infundes pipere, ruta, cepa, +satureia, sicuto {+} suo, et ova infundes per auriculam, et ex 15 +pipere, liquamine, vino modico in acetabulum temperas, +et sumes. +13+ (383) +Porcellum assum+: + teres piper, rutam, satureiam, 17 +cepam, ovorum coctorum media, liquamen, vinum, +oleum, conditum. bulliat. conditura porcellum in boletari +perfundes et inferes. 20 + + 1 Frontinianum porcellum EV, porc. Fronton- {s} | 3 obligas _sic_ + EV, _item 7 {infra}_, alligas _Sch ex p. 17, 2 {+3+ 2, 3}_ | + 4 cocturam EV | 5 oenococtum EV, _cf. p. 66, 13 {+8+ 7, 16} et + exc. Salm. ind. 21_ in occuctu, _21_ unococto; _at_ oenogaratus + _Hum_ | 6 produras EV | 12 obligas E, -izas V | 15 sicuto EV, + succo {a} | 16 teriperas EV + + + +14+ (384) +Porcellum hortolanum+: +porcellus hortolanus exossatur per gulam in modum utris. +mittitur in eo pullus isiciatus particulatim concisus, turdi, +ficedulae, isicia de pulpa sua, Lucanicae, dactyli exossati, +fabriles bulbi, cocleae exemptae, malvae, betae, porri, 5 +apium, cauliculi elixi, coriandrum, piper integrum, nuclei, +ova XV superinfunduntur, liquamen piperatum, ova mittuntur +trita. et consuitur et praeduratur. in furno assatur. +deinde a dorso scinditur, et iure hoc perfunditur. piper +teritur, ruta, liquamen, passum, mel, oleum modicum. cum 10 +bullierit, amulum mittitur. +15+ (385) +Ius frigidum in porcellum +elixum ita facies+: teres piper, careum, anethum +origanum modice, nucleos pineos, suffundes acetum. liquamen, +caryotam, mel, sinape factum, superstillabis +oleum, piper asperges et inferes. +16+ (386) +Porcellum Traianum 15 +sic facies+: exossas porcellum et aptabis sicuti +aenococtum et ad fumum suspendes, et adpendeas, et quantum +adpendeas, tantum salis in ollam mittes. et elixas ut +coquatur, et siccum in lance inferes <pro> salso recente. ++17+ (387) +In porcello lactante+: piperis unc. I, vini heminam, 20 +olei optimi acetabulum maius, liquaminis acetabulum, aceti +acetabulum minus. + + 1 hortolanum _et_ hortolanus _sic_ EV | 2 gulam E, ungul (un + _erasae_) V | 3 particulatim {s}, -lam EV | 7 mittantur EV | + 8 trita _Gi_, tria EV | 13 elixum ita facies _Hum_, ita facies in + elixum EV | 14 careotam EV, caraenum _Hum_ | 15 traganum EV, + Troianum _Sch ex Macrob. 3, 13, 13 vel_ taricanum ({a} + "tarichos") | 19 siccum EV _cf. p. 47, 9 {+6+ 9, 7}. 51, 25 + {+7+ 5, 5}. 65, 13 {+8+ 7, 10}_, sic eum {a} | inferes E, efferes + V | pro _add. Baseggio_ | 20 lactante _sic_ EV | 21 _ut supra_ V, + optimi acetabulum [aceti acetabulum _del._ E2] maius liquaminis + minus E + + +VIII. LEPOREM. 1. (395) +Leporem madidum+: in aqua +praecoquitur modice, deinde componitur in patina, [ac] coquendus +<ex> oleo in furno, et cum prope sit coctus ex +alio oleo. pertangito de conditura infra scripta: teres piper, +<ligusticum>, satureiam, cepam, rutam, apii semen, liquamen, 5 +laser, vinum et modice olei. aliquotiens versatur, +in ipsa percoquitur conditura. + +2+ (396) +Item aliam ad eum impensam+: 7 +cum prope tolli debeat, teres piper, dactylum, +laser, uvam passam, caroenum, liquamen, oleum. suffundes, +et, cum bullierit, piper asperges et inferes. +3+ (397) +Leporem 10 +farsum+: nucleos integros, amygdala, nuces sive glandes +concisas, piperis grana solida, pulpam de ipso lepore. et +ovis fractis obligatur, de<inde tegitur> omento porcino, +in furno <assatur>. sic iterum impensam facies: rutam, piper +satis, cepam, satureiam, dactylos, liquamen, caroenum 15 +vel conditum. diu combulliat donec spisset, et sic perfunditur. +sed lepus in piperato liquamine et lasere maneat. + + 1 madidum EV, acidum _Sch_ | 2 coquendus _Sch_, accoquendus EV, ad + coquendum _Tor_, ac coquitur _Hum_ | 3 ex _add. Gi_ | 5 ligusticum + _add._ P, _om._ EV | 7 alia E | eum {s}, eam EV | 12 pulpa EV | + 13 deinde tegitur _Sch et Gi_, de EV | 14 assatur _add. Gi_ | + 17 et lasere V, _om._ E + + ++4+ (398) +Ius album in assum leporem+: piper, ligusticum, cuminum, +apii semen, ovi duri medium. trituram colligis et +facies globum ex ea. in caccabulo coques liquamen, vinum, +oleum, acetum modice, cepulam concisam, postea globulum +condimentorum mittes et agitabis origano vel satureia. si 5 +opus fuerit, amulas. +5+ (399) +Aliter in leporem: ex sanguine +et iecinere et pulmonibus leporinis minutal+: +adicies in caccabum liquamen et oleum <et> cocturam, porrum +et coriandrum minutatim concides, iecinera et pulmones +in caccabum mittes. cum cocta fuerint, teres piper, 10 +cuminum, coriandrum, laseris radicem, mentam, rutam, puleium, +suffundes acetum, adicies iecinera leporum et sanguinem, +teres. <adicies> mel et <ius> de suo sibi, aceto +temperabis, exinanies in caccabum, pulmones leporum minutatim +concisos in eundem caccabum mittes, facies ut ferveat. 15 +cum ferbuerit, amulo obligas, piper asperges et inferes. + + 3 ex ea _Hum_, extra EV | caccabulo E, caccabo (lo _add._ V2) V1 | + 4 globolum EV | 7 minutal _Hum ex p. 32, 23 {+4+ 3 7}_, minuta EV | + 8 et cocturam _Gi_, cocturam EV | 10 fuerint {s}, -rit EV | + 13 adicies _et_ ius _add. Hum_ + + ++6+ (400) +Aliter leporem ex suo iure+: leporem curas, +exossas, ornas, mittes in caccabo, adicies oleum, liquamen, +cocturam, fasciculum porri, coriandrum, anethum. dum coquitur, +adicies in mortarium piper, ligusticum, cuminum, +coriandri semen, laseris radicem, cepam aridam, mentam, 5 +rutam, apii semen, fricabis, suffundes liquamen, adicies +mel, ius de suo sibi, defrito, aceto temperabis. facies ut +ferveat. cum ferbuerit, amulo obligabis. exornas, ius perfundes, +<piper> asperges et inferes. +7+ (401) +Leporem Passenianum+: +leporem curas, exossas, extensum ornas, suspendes 10 +ad fumum. cum coloraverit, facies ut dimidia coctura +coquatur. levas, asperges salem, {+} massam oenogaro tanges, +adicies in mortarium piper, ligusticum, fricabis, suffundes +liquamen, vino et liquamine temperabis in caccabum. adicies +oleum modicum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, 15 +amulo obligas. leporem assum a dorso tangis, piper asperges +et inferes. + + 2 adicies--cocturam _om._ V1, _add._ V2 _in marg. inf._ | oleum E, + oleo V2 | 7 mel ius EV, melius ius _Sch_ | 9 piper {s}, _om_, EV | + 11 ut E2V, et E1 | 12 levas _Gi_, lauas EV | oenogara EV | + 12 massam EV, assas _Brandt cf. p. 68, 2 {+8+ 8, 7}_ | 14 uinum EV + + + +8+ (402) +Leporem isiciatum+: eadem conditura +condies pulpam, nucleos infusos admisces, omento teges +vel charta, colliges lacinias et surcula. + +9+ (403) +Leporem farsilem+: 3 +leporem curas, ornas, quadratum imponis. adicies +in mortarium piper, ligusticum, origanum, suffundes liquamen, 5 +adicies iecinera gallinarum cocta, cerebella cocta, +pulpam concisam, ova cruda tria, liquamine temperabis, +omento teges et charta et surclas. lento igni subassas. adicies +in mortarium piper, ligusticum, fricabis, suffundes liquaram, +vino et liquamine temperabis, facies ut ferveat 10 +cum ferbuerit, amulo obligas, et leporem subassatum perfundes. +piper asperges et inferes. +10+ (404) +Aliter leporem +elixum+: ornas, adicies in lance oleum, liquamen, acetum, +passum, cepam concides et rutam viridem, thymum subcultratum, +et sic adpones. 15 + + 1 eadem {s}, eandem EV | 2 omente V | 5 lacinias EV, laminas + _Sch_ | 7 cruda EV2, dura (_erasa_) V1 | 8 et carta et surclas V, + et surclas et carta E | 12 Leporem aliter EV | 13 ornas V, oenas E + + + +11+ (405) +Leporis conditura+: teritur +piper, ruta, cepula, [et] iecur leporis, liquamen, caroenum, +passum, olei modicum. amulum, cum bullit. +12+ (406) +Leporem +<pipere> sicco sparsum+: et hunc praecondies +sicut haedum Tarpeianum. antequam coquatur, ornatus 5 +suitur. piper, rutam, satureiam, cepam, thymum modicum, +liquamine collues, postea in furnum <mittes>, coques et +impensa tali circumsparges: piperis semunciam, rutam +cepam, satureiam, dactylos IV, uvam passam, iusculum coloratum +super vatillum, vinum, oleum, liquamen, caroenum 10 +frequenter tangitur ut condituram suam omnem tollat. +postea ex pipere sicco in disco sumitur. +13+ (407) +Aliter leporem +conditum+: coques ex vino, liquamine, aqua, sinapi +modico, anetho, porro cum capillo suo. cum <in> se +coxerit, condies: piper, satureiam, cepae rotundum, dactylos, 15 +Damascena duo, vinum, liquamen, caroenum, olei modice. +stringatur amulo, modicum bulliat. conditura lepus +in patina perfunditur. + + 2 et iecur (-or E) EV | 4 pipere _add. Gi cf. v. 12_ | + 5 Tarpeianum _cf. +8+ 6, 9_ | coquantur E | 6 mittes _add. Gi_ | + 7 inpensam tall EV | 8 iusculum _Gi_, iustam EV | 14 modicum EV | + in se _Sch, cf. p. 17, 10 {+3+ 2, 4}. 31, 23 {+4+ 3, 3}_, se EV, + per se _Tor_ | 15 piper V, pipere E | satureia EV cepae rutundum + _sic_ EV | 16 damascenae (dasm- E2) EV, -na V3 | 17 conditura _Sch + ex p. 62, 11 {+8+ 6, 6}_, conditur EV + + +IX. (408) GLIRES. +Glires+: isicio porcino, item pulpis ex +omni membro glirium trito, cum pipere, nucleis, lasere, liquamine +farcies glires, et sutos in tegula positos mittes in +furnum aut farsos in clibano coques. + + 2 trito EV, tritis _Hum_ | 4 coque EV + + + + +LIB. IX. THALASSA + +I. in lucusta. II. in torpedine. III. in lolligine. IV. in sepiis. +V. in polypo. VI. in ostreis. VII. omne genus conchyliorum. VIII. in +echino. IX. in mitulis. X. in sarda cordula XI. embractum Baianum. + + LIB. IX. Thalassa E _in indice_, talassa EV _hic_ | _cap. II_ + torpidine EV | VII conciliorum EV | IX metullis E, metulis V | + XI balanum E + + +I. [IVS] IN LVCVSTA. 1. (409) +Ius in lucusta et capari+: +indura cepam pallachanam concisam. {+} eius piper, +ligusticum, careum, cuminum, caryotam, mel, acetum, vinum, +liquamen, oleum, defritum. hoc ius adicito sinapi in +elixuris. + +2+ (410) +Lucustas assas sic facies+: aperiuntur lucustae, 5 +ut adsolet, cum testa sua et infunditur eis piperatum, +coriandratum, et sic in craticula assantur. cum siccaverint, +adicies ius in craticula quotiens siccaverint quousque +assantur bene, <et> inferes. +3+ (411) +Lucustam elixam cum +cuminato+: piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, 10 +cuminum plusculum, mel, acetum, liquamen. si voles, +folium et malabathrum addes. +4+ (412) +Aliter lucustam: isicia +de cauda eius sic facies+: folium noci {+} uvam +prius demes et elixas deinde pulpam, concides, cum liquamine, +pipere et ovis isicia formabis. +5+ (413) +In lucusta elixa+: 15 +piper, cuminum, rutam, mel, acetum, liquamen et oleum. ++6+ (414) +Aliter in lucusta+: piper, ligusticum, cuminum, mentam, +rutam, nucleos, mel, acetum, liquamen et vinum. + + 1 IVS IN LOCVSTA EV _cf. tit. ind._ | 2 pallacanam _sic_ EV, _cf. + p. 28, 28 {+4+ 2, 25}_ | eius EV, teres _Gi; an_ facies ei ius? | + 7 _et_ 8 graticula EV | 8 ius _Gi_, eis EV | 9 _verba_ bene + inferes _in_ EV _abierunt post_ 10 cuminato; _suo loco restituit + et_ et _inseruit Hum_ | locusta elixa EV | 12 malabratum EV | + lucusta (loc- E) EV | esicia EV2, _om._ V1 | 24 folium noci uuam + prius EV, folliclum [nocivam uvam] prius _Sch, an_ follem nocivum + prius? | 16 ruta V, oleum V, uin{~u} _(del. et_ oleum ss. E2) E + _cf. v. 18_ | 18 uinum V, oleum (_del. et_ uinum ss. E2) E _cf. + v. 16_ + + +II. IN TORPEDINE. 1. (415) +In torpedine+: teritur piper, +ruta, cepula arida. <addes> mel, liquamen, passum, vinum +modice, olei boni guttas. cum bullire coeperit, amulo obligas. ++2+ (416) +In torpedine elixa+: piper, ligusticum, petroselinum, +mentam, origanum, ovi medium, mel, liquamen, passum, 5 +vinum, oleum. si voles, addes sinape, acetum. si calidum +volueris, uvam passam addes. + + 1 IN V, _om._ E | 2 addes _add. Gi_ + + +III. IN LOLLIGINE. 1. (417) +In lolligine in patina+: teres +piper, rutam, mel modicum, liquamen, caroenum, olei guttas. ++2+ +In lolligine farsili+: piper, ligusticum, coriandrum, +apii semen, ovi vitellum, mel, acetum, liquamen, vinum et +oleum. obligabis. 5 + + 3 farsile EV, _item_ 13 {+9+ 4, 1} | coliandrum EV + + +IV. IN SEPIIS. 1. (418) +In sepia farsili+: piper, ligusticum, +apii semen, careum, mel, liquamen, vinum, condimenta +coctiva. calefacies, et sic aperies sepiam et perfundes. ++2+ (419) +Sic farcies eam sepiam coctam+: cerebella +elixa enervata teres cum pipere, cui commisces ova cruda +quod satis erit, piper integrum, isicia minuta, et sic consues +et in bullientem ollam mittes ita ut coire impensa possit. ++3+ (420) +Sepias elixas ab aheno+: in frigidam missas cum +pipere, lasere, liquamine, nucleis. ova <addes>, et condies +ut voles. +4+ (421) +Aliter sepias+: piper, ligusticum, cuminum, +coriandrum viride, mentam aridam, ovi vitellum, mel, liquamen, +vinum, acetum et oleum modicum. et, ubi bullierit, +amulo obligas. + + 4 farcies _Tor_, facies EV | 5 lixa EV | enerulata EV | 6 quod V, + {q/} E | pipere EV | sic consues _Hum_, sicco sues EV | 8 aeno P, + alieno EV _cf. p. 14, 12 {+2+ 2, 7}_ | 9 addes _add. Gi_ + + +V. (422) IN POLYPO. +In polypo+: pipere, liquamine, lasere. +inferes. + + +VI. (423) IN OSTREIS. +In ostreis+: piper, ligusticum, ovi +vitellum, acetum, liquamen, oleum et vinum. si volueris, et +mel addes. + + 2 et uinum _om._ E1, _add. in marg._ E1 _an_ E2 + + +VII. (424) IN OMNE GENVS CONCHYLIORVM. +In omne +genus conchyliorum+: piper, ligusticum, petroselinum, +mentam siccam, cuminum plusculum, mel, liquamen. si voles, +folium et malabathrum addes. + + 1 _et_ 2 conciliorum EV + + +VIII. IN ECHINO. 1. (425) +In echino+: accipies pultarium +novum, oleum modicum, liquamen, vinum dulce, piper minutum. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, in singulos echinos +mittes, agitabis, ter bulliat. cum coxeris, piper asperges +et inferes. +2+ (426) +Aliter <in> echino+: piper, cosium modice, 5 +mentam siccam, mulsum, liquamen, spicam Indicam et folium. ++3+ (427) +Aliter <in> echino+: lotum mittes in aqua calida, +coques, levas, in patella compones, addes folium, piper, +mel, liquamen, olei modice, ova, et sic obligas. in thermospodio +coques, piper asperges et inferes. +4+ (428) +In echino salso+: 10 +echinum salsum cum liquamine optimo, caroeno, pipere, +temperabis et adpones. +5+ (429) +Aliter+: echinis salsis liquamen +optimum admisces, et quasi recentes apparebunt, +ita ut a balneo sumi possint. + + 1 echino _bis_ E2V, enicho _bis_ E1 _item 5. 7. 10. 11 {infra}_ | + 4 _an_ coxerit? | 5 in _om._ EV | 6 mulsum V, -am E | liquamine + EV | 7 in P, _om._ EV | echino V, enichum _corr. in_ echinum E | + lotum _Baseggio_, colum EV, totum _Hum_, solum _Tor_ | + 9 termospodio E2V, -spodi E1 | 10 enicho _et_ enichum E1 | salso V, + salsum E | 11 liquamen optimum EV | 12 e{n.}{i.}chinis E | salsis + _Sch_, salis EV | 13 apparebunt E, aptabunt V + + +IX. (430) IN MITVLIS. +In mitulis+: liquamen, porrum concisum, +cuminum, passum, satureiam, vinum. mixtum facies +aquatius et ibi mitulos coques. + + 1 metulis _bis_ EV | 3 aquatius _Hum_, aquati ius EV | mitulos + _sic_ EV | + + +X. IN SARDA CORDVLA MVGILE. 1. (431) +In Sardis: +Sardam farsilem sic facere oportet+: Sarda exossatur, +et teritur puleium, cuminum, piperis grana, menta, +nuces, mel. impletur et consuitur. involvitur in charta et +sic supra vaporem ignis in operculo componitur, conditur 5 +ex oleo, caroeno, allece. + +2+ (432) +Sarda ita fit+: coquitur sarda et 6 +exossatur. teritur piper <cum> ligustico, thymo, origano, +ruta, caryota, melle, et in vasculo ovis concisis ornatur +impensa: vinum modice, acetum, defritum et oleum viride. + + 2 sard exossatur EV | 3 et teritur EV, attorretur _Sch_ | + pulpeium EV | cuminum _Hum_, cum EV | mentam EV | 6 allece _Hum_, + allego EV | 7 piper cum _Hum_, pipere EV, piper ex _Sch_ | 8 rut + careot V | concisis _Sch_, incisis EV _cf. p. 72, 1 {+9+ 10, 4}_ | + 9 uiridem EV _item p. 72, 18 {+9+ 13, 1}_ + + ++3+ (433) +Ius in Sarda+: piper, origanum, mentam, cepam, aceti +modicum et oleum. + +4+ (434) +Ius in Sarda+: piper, ligusticum, mentam 2 +aridam, cepam coctam, mel, acetum, oleum. perfundes, +asperges ovis duris concisis. + +5+ (435) +Ius in cordula assa+: piper, 4 +ligusticum, apii semen, mentam, rutam, caryotam, mel, 5 +acetum, vinum et oleum. convenit et in Sarda. +6+ (437) +Ius in +mugile salso+: piper, ligusticum, cuminum, cepam, mentam, +rutam, calvam, caryotam, mel, acetum, sinape et +oleum. +7+ (438) +Aliter ius in mugile salso+: piper, origanum, +erucam, mentam, rutam, calvam, caryotam, mel, oleum, 10 +acetum et sinape. + + 4 in _om._ V | 5 se{~m} V, sepe E | careotam V, caroetam E | 6 et + in V, in E | 7 cepa (cep{.e} _et_ a _supra_ e E) menta ruta calua + careotam EV | 9 origan{~u} V, -no E | 10 eruca EV | ruta V | calua + EV + + +XI. (439) IVS IN SILVRO, IN PELAMYDE ET IN THYNNO +SALSIS: piper, ligusticum, cuminum, cepam, mentam, rutam, +calvam, caryotam, mel, acetum, sinape, oleum. + + 1 pelamide E, pelapide V | tinno EV + + +XII. (440) IVS IN MVLLO TARICHO: piper, rutam, cepam, +dactylum, sinapi, trito commisces echino <et> oleo, et sic +perfundes piscem frictum vel assatum. + + 1 mulo tarico EV | 2 et oleo _Sch_, oleo EV + + +XIII. SALSVM SINE SALSO: 1. (441) Iecur coques, teres, et +mittes piper aut liquamen aut salem. addes oleum. iecur leporis +aut haedi aut agni aut pulli; et, si volueris, in formella piscem +formabis. oleum viride supra adicies. +2+ (442) +Aliter vice +salsi+: cuminum, piper, liquamen teres, et passum modice 5 +vel caroenum et nuces tritas plurimas misces et simul +conteres et salsari defundes. oleum modice superstillabis +et inferes. +3+ (443) +Aliter salsum sine salso+: cumini tantum +quantum quinque digitis tollis, piperis ad dimidium eius +et unam spicam alei purgatam teres, liquamen superfundes, 10 +oleum modice superstillabis. hoc aegrum stomachum +valde reficit et digestionem facit. + + 2 mittes {s}, inities EV, inicies {s} | 6 caroeni EV | 7 salsare + defundes _sic_ EV | 8 sine _Sch_, in EV | cuminum EV + + +XIV. (444) EMBRACTVM BAIANVM. +Embractum Baianum+: +ostreas minutas, sphondylos, urticas in caccabum +mittes, nucleos tostos concisos, rutam, apium, piper, coriandrum, +cuminum, passum, liquamen, caryotam, oleum. + + 2 orticas EV | 4 careotam EV, caroenum _Hum_, cariotum _Sch; cf. + +10+ 1, 1_ + + + + +LIB. X. HALIEVS + +I. in piscibus diversis. II. in murenam. III. in anguillam. + + EXPLICIT APICI (-II E) TALASSALIBVS LIBER VIIII | INCIPIT EIVSDEM + ALIE (-IAE V) VESLIBVS EV, _in quo_ LIBVS _bis male pro_ LIB. + _scriptum;_ Halieus E _in indice librorum_ | _cap._ III anguilla E + + +I. IN PISCIBVS. 1. (445) +Ius diabotanon in pisce frixo+: +piscem quemlibet curas, salsas, friges. teres piper, cuminum, +coriandri semen, laseris radicem, origanum, rutam, +fricabis, suffundes acetum, adicies caryotam, mel, defritum, +oleum, liquamen, temperabis, refundes in caccabum, 5 +facies ut ferveat. cum ferbuerit, piscem frictum perfundes, +piper asperges et inferes. + +2+ (446) +Ius in pisce elixo+: piper, ligusticum, 7 +cuminum, cepulam, origanum, nucleos, caryotam, +mel, acetum, liquamen, sinapi, oleum modice. ius calidum. +si velis, uvam passam. +3+ (447) +Aliter in pisce elixo+: teres 10 +piper, ligusticum, coriandrum viride, satureiam, cepam, +ovorum vitella cocta, passum, acetum, oleum et liquamen. + + 2 salsas _Gi_, saluas EV, salias _Hum_ | 11 uiridem EV | 12 cocta + EV, duo cocta P; _cf. v. 31 {+10+ 1, 9}_ + + ++4+ (448) +<Aliter> ius in pisce elixo+: piscem curabis diligenter, +mittes in mortarium salem, coriandri semen, conteres +bene, volves eum, adicies in patinam, cooperies, gypsabis, +coques in furno. cum coctus fuerit, tolles, aceto acerrimo +asperges et inferes. +5+ (449) +Aliter ius in pisce elixo+: cum 5 +curaveris piscem, adicies in sartaginem <coriandri> semen, +aquam, anethum viride et ipsum piscem. cum coctus fuerit, +asperges aceto et inferes. +6+ (450) +Ius Alexandrinum in pisce +asso+: piper, cepam siccam, ligusticum, cuminum, origanum, +apii semen, pruna Damascena enucleata, mulsum, 10 +acetum, liquamen, defritum, oleum, et coques. +7+ (451) +Aliter ius +Alexandrinum in pisce asso+: piper, ligusticum, coriandrum +viride, uvam passam enucleatam, vinum, passum, +liquamen, oleum, et coques. +8+ (452) +Aliter ius Alexandrinum +in pisce asso+: piper, ligusticum, coriandrum viride, cepam, 15 +Damascena enucleata, passum, liquamen, acetum, +oleum, et coques. +9+ (453) +Ius in gongro asso+: piper, ligusticum, +cuminum frictum, origanum, cepam siccam, ovorum vitella +cocta, vinum, mulsum, acetum, liquamen, defritum, et coques. + + 1 Aliter P, _om._ EV | 4 acerrimo EV, asperrimo P | 6 coriandri + semen _Tor_, sem (_in_ V _virgula supra_ m _erasa_) EV | 7 uiridem + EV, _item v. 13, 15, p. 74, 10 {+10+ 1, 13}_ | 10 mulsum _Gi, cf. + p. 74 l. 14 {+10+ 1, 14} al._, mittis E, mus V | 12 alexandrum E | + 17 grongo assa EV + + ++10+ (454) +Ius in cornutam+: piper, ligusticum, origanum, +cepam, uvam passam enucleatam, vinum, mel, acetum, liquamen, +oleum, et coques. +11+ (455) +Ius in mullos assos+: piper, +ligusticum, rutam, mel, nucleos, acetum, vinum, liquamen, +oleum modice. calefacies et perfundes. +12+ (456) +Aliter ius in 5 +mullos assos+: rutam, mentam, coriandrum, feniculum, +omnia viridia, piper, ligusticum, mel, liquamen et oleum +modice. +13+ (457) +Ius in pelamyde assa+: + piper, ligusticum, origanum, 8 +coriandrum viride, cepam, uvam passam enucleatam, +passum, acetum, liquamen, defritum, oleum, et coques. 10 +hoc ius convenit et in elixa. si vis, et mel addes. ++14+ (458) +Ius in percam+: + piper, ligusticum, cuminum frictum, cepam, 12 +pruna Damascena enucleata, vinum, mulsum, acetum, +oleum, defritum, et coques. +15+ (459) +Ius in pisce rubellione+: +piper, ligusticum, careum, serpyllum, apii semen, cepam 15 +siccam, vinum, passum, acetum, liquamen, oleum. amulo +obligas. + + 1 cornutam _Hum_, carnutam EV | 2 passam et nucleatam EV | + 9 passam et nucleatam passam EV + + +II. <IN MVRENAM>. 1. (460) +Ius in murena assa+: piper, +ligusticum, satureiam, crocomagma, cepam, pruna Damascena +enucleata, vinum, mulsum, acetum, liquamen, defritum, +oleum, et coques. +2+ (461) +Aliter ius in murena assa+: +piper, ligusticum, pruna Damascena, vinum, mulsum, acetum, 5 +liquamen, defritum, oleum, et coques. +3+ (462) +Aliter ius in +murena assa+: piper, ligusticum, nepetam montanam, +coriandri semen, cepam, nucleos pineos, mel, acetum, liquamen, +oleum, et coques. +4+ (463) +Aliter ius in murena +elixa+: piper, ligusticum, anethum, apii semen, rhus Syriacum, 10 +caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum, sinape, +defritum. +5+ (464) +Aliter ius in murena elixa+: piper, ligusticum, +careum, apii semen, coriandrum, mentam aridam, nucleos +pineos, rutam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum +modice. calefacies et amulo obligas. + +6+ (465) +<Aliter> ius in murena 15 +elixa+: piper, ligusticum, careum, cuminum, nucleos, +caryotam, sinape, mel, acetum, liquamen et oleum et defritum. + + 1 IN MVRENAM _om._ EV | morena EV _item v. 4_ (-as V) _7, 9, 12, + 15_ | 2 croco magna EV | cepa EV | 3 et nucleata EV | 6 +10+ 2, 4 + (463) post +10+ 3, 2 (466), habent {s}{a}, post +10+ 2, 6 (465)_ + PM | 9 Aliter P, _om._ EV | 10 anethum _Hum_, acetum EV | rus + syriacum _sic_ EV, _item p. 76, 2 {+10+ 4, 1} et 4 {+10+ 4, 2}_ + (sir- E) | 17 sinap{~e} V | et oleum et _sic_ EV + + +III. (467) 1. +Ius in lacertos elixos+: piper, ligusticum, +cuminum, rutam viridem, cepam, mel, acetum, liquamen, +oleum modice. cum bullierit, amulo obligas. +2+ (466) +Ius in pisce +elixo+: piper, ligusticum, petroselinum, origanum, cepam +aridam, mel, acetum, liquamen, vinum, oleum modice. cum 5 +bullierit, amulo obligas. et in lance inferes. + +3+ (468) +Ius in pisce 6 +asso+: piper, ligusticum, thymum, coriandrum viride, mel, +acetum, liquamen, vinum, oleum, defritum. calefacies et +agitabis rutae surculo et obligabis amulo. + +4+ (469) +Ius in thynno+: 8 +piper, cuminum, thymum, coriandrum, cepam, uvam passum, +acetum, mel, vinum, liquamen, oleum. calefacies; 10 +amulo obligabis. +5+ (470) +Ius in thynno elixo+: piper, ligusticum, +thymum, condimenta moretaria, cepam, caryotam, +mel, acetum, liquamen et oleum et sinape. + + 3 _+10+ 3, 1 (467) post +10+ 3, 2 (466) et +10+ 2, 4 (463) habent_ + {s} (_non_ MP) {a} | 7 uiridem EV | 9 agitabis P, zitabis EV | + _+10+ 3, 4 (469) in_ E _locum habet ante +10+ 3, 3 (468), sed + scripta est a manu_ E1 _in loco adraso; ceterum ipsa_ E2 _signis + ordinem eum quem praestat_ V _restituisse videtur_ | 12 obligabis + E, -gas V | 13 mortaria (-ea E) EV | cepa V | 14 et oleum et V, + oleum E + + + +6+ (471) +Ius in dentice +asso+: piper, ligusticum, coriandrum, mentam, rutam +aridam, malum Cydorium coctum, mel, vinum, liquamen, +oleum. calefacies, amulo obligabis. +7+ (472) +In dentice elixo+: +piper, anethum, cuminum, thymum, mentam, rutam viridem 5 +mel, acetum, liquamen, vinum, oleum modice. calefacies +et amulo obligabis. +8+ (473) +Ius in pisce aurata+: piper, +ligusticum, careum, origanum, rutae bacam, mentam, myrtae +bacam, ovi vitellum, mel, acetum, oleum, vinum, liquamen. +calefacies et sic uteris. +9+ (474) +Ius in pisce aurata assa+: 10 +piper, coriandrum, mentam aridam, apii semen, cepam, +uvam passam, mel, acetum, vinum, liquamen et oleum. +10+ (475) +Ius +in scorpione elixo+: piper, careum, petroselinum, +caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape, oleum, defritum. ++11+ (476) +In pisce oenogarum+: teres piper, rutam, mel commisces, 15 +passum, liquamen, caroenum, et igni mollissimo +calefacies. +12+ +<Aliter> in pisce oenogarum+: ut supra +facies. cum bullierit, amulo obligabis. + + 3 mel EV, uel {s} | 9 bac ouitell{~u} V | 11 apii E, api V _hoc + solo loco_ | 15 ruta V | 16 signi EV | 17 Aliter _add. Tor_ | + 18 obligabis V-, gas E + + +IV. <IN ANGVILLAM.> 1. (477) +Ius in anguillam+: piper, +ligusticum, apii semen, anethum, rhus Syriacum, caryotam, +mel, acetum, liquamen, oleum, sinape et defritum. +2+ (478) +<Aliter> +ius in anguillam+: piper, ligusticum, rhus Syriacum, +mentam siccam, rutae bacas, ovorum vitella cocta, 5 +mulsum, acetum, liquamen, oleum. coques. + + 1 IN ANGVILLAM _om._ EV anguilla EV | 3 Aliter _om._ EV | EXPLICIT + FELICITER AMEN E, EXPLICIT LIBER X V + + + + +(A p. 196) APICI EXCERPTA A VINIDARIO VIRO INLVSTRI + + ++Breuis pimentorum+ que in domo esse debeant ut condimentis +nihil desit: crocu, piper, zingiber, lasar, foliu, baca +murre, costu, cariofilu, spica indica, addena, cardamomu, spica +nardi. 5 + ++De seminibus hoc+: papaber, semen rude, baca rute, baca +lauri, semen aneti, semen api, semen feniculi, semen ligustici, +semem eruce, semen coriandri, cuminu, anesu, petrosilenu, careu, +sisama. + + 1 EXCERPTA _tit. in_ A. _abiit post v. 9_ sisama | IN{L/}UT A | + 2 _accipe_ pigmentorum _i. specierum_ | 3 _debuit_ baca mirte | + 4 _i._ caerefolium _vel_ chaerephyllon | addena _ignota_ | 6 _i._ + semen rutae + + ++De siccis hoc+: lasaris radices, menta, nepeta, saluia, cupressu, +origan{~u}, zyniperum, c{e,}pa gentima, bacas timmi, coriandrum, +piretru, citri, fastinaca, c{e,}pa ascalonia, radices iunci, +anet, puleiu, ciperum, aliu, ospera, samsucu, innula, silpi{~u}, +cardamom{~u}. 5 + ++De liquorib. hoc+: mel, defritu, carinu, apiperiu, passu. + ++De nucleis hoc+: nuces maiores, nuclos pineos, acmidula, +aballana. + ++De pomis siccis hoc+: damascena, datilos, uba passa, +granata. H{e,}c omnia in loco sicco pone, ne odorem et uirtutem 10 +perdant. + + 2 _i._ iuniperum | gentima _interpretabatur_ getia _vel_ gethya + _Salmasius_ | 3 _i._ pastinaca | ascolonia _corr. in_ -cal- A1 | + 4 _i._ osprea | 6 apiperiu _videtur esse_ piperatum | 7 amygdala, + Abellanae | 9 uba _ex_ uua _fecit_ A1 + + +Brevis cybor{~u}. + +I. caccabina minore +II. caccabina fusile +III. ofellas garatas +IV. ofellas assas +<V.> aliter ofellas +VI. ofellas graton +VII. pisces scorpiones rapulatus +VIII. pisces frixos cuiuscumq. generis +IX. item pisces frixos +X. pisces assos +XI. pisces inotogonon +XII. sardas +XIII. item pisces inotogonon +XIV. mullos anetatos +XV. aliter mullos +XVI. murenas et anguillas +XVII. lucustas et isquillas +XVIII. pisces elixos +XIX. patinas oborum +XX. porcello coriandratu +XXI. porcello in oc cuctu +XXII. porcello eo iure +XXIII. porcello tymmo crapsu +XXIV. porcellu exozome +XXV. porcellu lasaratu +XXVI. porcello fuscellu +XXVII. agnu simplice +XXVIII. h{e,}du lasaratu +XXIX. turdos apontomenus +XXX. turtures +XXXI. ius in perdices + + +I. (119) +Caccabinam minorem+: olera diversa elixa compone +et pullinam inter se, si volueris, condis liquamine et +oleo, et bulliat. teres piper modicum et folium et cum tritura +conmisces ovum et tribulas. {(2)} +Alias: tritura, +unde perfundes caccabinam+: teres ergo folium quantum 5 +conpetat cum caerefolii una et quarta parte de lauri +baca et medium caulis elixi et folia coriandri et solves de +iuscello eius et vaporabis in cinere calido et adorna. ante +quam fundas in vasculo, perfundis conditum et sic ponis. + + m _finalem male omissam in his excerptis non adnoto, neque alia + mere orthographica_ + + 1 Cacabina A | 2 interse A, intersere _Sch (cf._ interponere + _p. 22, 20 {+4+ 1, 1}. 23, 2 {+4+ 1, 2}); at_ inter se _vulgariter + est_ inter ea _scil._ holera | 6 conpedat A | cerifolio uno A | + una _scil. parte_ | 7 medium _'i. dimidium' Sch_ | 8 uaborabis A | + adorna _Sch_, adora A + + +II. (120) +Caccabinam fusilem+: malvas, porros, betas sive +cauliculos elixatos, turdos atque isicia de pullo, copadia +porcina sive pullina et cetera quae in praesenti habere +poteris, conpones variatim. teres piper, ligusticum cum vini +veteris pondo duo, liquaminis pondo I, mellis pondo I, olei 5 +aliquantum. gustata, item permixta et temperata mittis in +patinam et fac ut modice ferveat. et cum coquitur, adicies +lactis sextarium unum, ova dissoluta cum lacte perfundes, +patinam, mox constrinxerit, inferes. + + 2 coliclos A | esicia de pullo _Ihm_, esiciate pullu A; _cf. + p. 13, 26 {+2+ 2, 3}. 14, 1-2 {+2+ 2, 4}_ | 4 lycisticum A | + 5 liquamen _et_ mel A | pd. duo, _deinde bis_ {p/} A | 6 item + _Vo_, id A, id est _Sch_ | temperatam A | 8 lacte 'ss' uno A + + +III. (270) +Ofellas garatas+: ponis ofellas in sartagine, adicis +liquaminis libram unam, olei similiter, mellis aliquantum +et sic frigis. + + 1 adices liquamen A + + +IV. (270) +Ofellas assas+: exbromabis diligenter et in sartagine +mittes. friges oenogaro. postea simul cum ipso oenogaro +inferes et piper aspargis. + + 2 mittis A | inogaru _bis A_ | ipsu A + + +V. (270) +Aliter ofellas+: [si] in liquamine frigantur et calidae +melle unguantur et sic inferantur. + + 1 si _del. Sch_ + + +VI. (270) +Ofellas garatas+: lasar, zingiber, cardamomum et +unum acetabulum liquaminis misces cum his omnibus tritis +et ibi ofellas coques. + + 1 garaton _hic et_ graton _in indice_ A, lasaratas _Sch_ | 2 uno + acitabulo liq. A + + +VII. (153) +Pisces scorpiones rapulatos+: coquis in liquamine +et oleo et cum mediaverit coctura, tolles. rapas elixas +madidas et minutissime concisas manibus depressabis, +ut umorem non habeant, et cum pisce obligas, et bulliat +cum oleo abunde. et, iam bullivit, teres cuminum, lauri 5 +bacam dimidiam, addes propter colorem crocum. amulabis +de oryza propter spissitudinem. superfundes et tunc inferes. +addes modicum acetum. + + 2 mediauerint (-it _Ihm_) coctura A, in mediam venerint cocturam + _Sch ex p. 65, 17 {+8+ 7, 11}_ | 7 oridia A + + +VIII. (154) +Pisces frixos cuiuscumque generis sic facies+: +teres piper, coriandri semen, lasaris radices, origanum, +rutam, caryotam, suffundes acetum, oleum, liquamen, +adicis defritum. haec omnia temperabis et in caccabulo +mittis et ferveat. cum calefeceris, eodem pisces superfundes. 5 +asparso pipere inferes. + + 4 adices A | 5 eosdem A | 6 piper et A + + +IX. (155) +Item pisces frixos sic facies+: teres piper, ligusticum, +bacam lauri, coriandrum, mel, liquamen, vinum, +passo vel caroeno temperas. coques igni lento, amulo +oryzae obligas et inferes. + + 2 melliq; uinu passu uel carenu A | 3 lentu _et_ orizie A + + +X. (156) +Pisces assos+: teres piper, ligusticum, satureiam, +cepam siccam, suffundes acetum, adicies caryotam, anethum, +ovorum vitella, mel, acetum, liquamen, oleum, defritum. +haec omnia in uno mixta perfundes. + + 1 ligisticum saturegia cipam A + + +XI. (157) +Pisces oenoteganon+: friges pisces, teres piper, +ligusticum, rutam, condimenta viridia, cepam siccam. adicis +oleum, <vinum>, liquamen et inferes. + + 1 oenoteganon _Ihm_, inotocano _hic et_ inotogonon _in indice_ A, + _cf. v. 28 {exc. 13}_ | 2 adices oleo A | 3 vinum _om._ A _cf. + v. 30 {exc. 13}_ + + +XII. (158) +Sardas sic facies+: teres piper, ligustici semen, +origanum, cepam siccam, ovorum coctorum vitella, acetum, +oleum. haec in unum temperas et perfundes. + + 2 cottor(um) A + + +XIII. (159) +Pisces oenoteganon+: a crudo pisces quos volueris +lavas, conponis in patinam, mittis oleum, liquamen, +vinum, fasciculos porri et coriandri, coquitur. teres piper, +origanum, ligusticum et fasciculos quos elixasti, teres et +suffundes inpensam de patina. facis ut obliget. cum bene 5 +tenuerit, pipere asparso inferes. + + 1 oenoteganon _Ihm_, inotogono _hic et_ inotogonon _in indice_ A, + _cf. v. 22 {exc. 11}_ | 5 inpesa A | obliget _ultimum paginae + verbum in_ A, obligetur EV _p. 29, 12 {+4+ 2, 27}, at cf. p. + 24, 14 {+4+ 2, 6}_ | 6 piper asparso inferebis A + + +XIV. (160) +Mullos anethatos sic facies+: rades pisces, lavabis, +in patinam conpones, adicies oleum, liquamen, vinum, +fasciculos porri et coriandri, mittes ut coquatur. adicies +piper in mortario, fricabis, adicies oleum et partem +aceti, vino passo temperabis. traicies in caccabo, pones ut 5 +ferveat. amulo obligabis et patinam piscium perfundis. insuper +piper aspargis. + + 4 frecabis A | 5 in cabo ponis A | 6 amolo A + + +XV. (161) +Aliter mullos+: radis, lavas, conponis in patinam. +adicis oleum, liquamen, vinum, in coctura fasciculum porri +et coriandri, inponis ut coquatur. teres piper, ligusticum, +origanum, adicies de iure suo [hoc de patella], vino passo +temperas, mittis in caccabo, ponis ut ferveat, amulo obligabis 5 +et patellam postea perfundes, piper asparges et inferes. + + 1 rades A | patinim (i _altera in loco adraso_) A | 2 adices oleo + liq; uinu A | fasculum A | 4 hec (_sic_ A) de patella _ut glossema + del. Sch_ | 6 aspargis et inferis A + + +XVI. (162) +Murenam aut anguillas vel mullos sic facies+: +purgabis, conpones in patinam diligenter. adicies +in mortario piper, ligusticum, origanum, mentam, cepam +aridam, infundes vini acetabulum, liquaminis dimidium, +mellis tertiam partem, modice defritum ad cocleare. debent 5 +autem hoc iure cooperiri, ut super cocturam supersit +aliquid iuris. + + 1 anguilas A | 2 conponis A | 3 legisticum A | 4 effundes A, et + fundes _Sch, item v. 23 {exc. 17}_ | vini acetabulum _Sch_, uinu + acetabuli A | 5 ad clucliare A _i. adhibito cocleari_ | + 6 cooperiri _Sch_, coperi A | cottur supersit (i _ex_ e) A + + +XVII. (163) +Locustam <et scillam>+: teres piper, ligusticum, +api semen, infundes acetum, liquamen, ovorum vitella et +mixta in unum perfundes et inferes. + + 1 Locusta _hic_, _at_ Lucustas et isquillas (_i. scillas_) _in + indice_ A | 2 lique ouor A | 3 perfundis A + + +XVIII. (164) +In piscibus elixis+: teres piper, ligusticum, api +semen, origanum, suffundes acetum, adicies nucleos pineos, +caryotae quod satis sit, mel, acetum, liquamen, sinape. +temperabis et uteris. + + 1 elexis A | appi A | 2 pineus cariota A | 3 liq; sinapem A + + +XIX. (165) +Patinam solearum ex ovis+: radis, purgas, conponis +in patinam, adicies liquamen, oleum, vinum, fasciculum +porri et coriandri semen, mittis ut coquatur. teres +piper modicum, origanum, suffundis ius <de> suo sibi, +adicies iuri decem cruda ova, dissolves et in unum corpus 5 +facies. traicies in patinam super soleas. ad ignem lentum +pones ut decoquat, et cum duxerit, piper adspargis. + + 1 soliarum A _cf. p. 29, 13 {+4+ 2, 28}_ | rades A | 4 ius de + _Sch_, iux A | 5 dissoluis A | 6 solias A + + +XX. (388) +Porcellum coriandratum+: assas porcellum diligenter, 5 +facies moretarium sic, in quod teres piper, anethum, +origanum, coriandrum viride, admisces mel, vinum, liquamen, +oleum, acetum, defritum. haec omnia calefacta perfundes +et asparges uvam passam, nucleos pineos et cepam +concisam et sic inferes. 10 + + 2 moretarium _et_ quod _Vo_, mortarium _et_ quo A | 4 acetum + _Sch_, anet{~u} A | 5 aspargis A + + +XXI. (389) +Porcellum aenococtum+: porcellum accipies, +ornabis, coque in oleo et liquamine. cum coquitur, adicies +in mortario piper, rutam, bacam lauri, liquamen, passum +sive caroenum, vinum vetus, simul omnia teres, temperas +et traicies in patinam aheneam. mittis eum. (XXII) (390) porcellum 5 +eo iure percoque, cum autem levas, amulo obligabis +et sic in vas transferes et inferes. + + 1 Porcello uno cocto (in oc cuctu _ind._) A | 2 quoq; A + | 4 uino A | 5 hene A | eo _hic et in indice_ A, ex suo _Ihm, + qui dubitabat an 22 cum 21 in unum praeceptum iungenda sit, + id quod mihi certum est_ + + +XXIII. (391) +Porcellum thymo sparsum+: porcellum lactentem +pridie occisum elixas sale et anetho et in aqua frigida +adsidue intingis, ut candorem habeat. deinde condimenta +viridia, thymum, puleium modicum, ova dura, cepam +concisam minutatim, ea omnia superspargis et condis liquaminis 5 +hemina una, olei pondo uno, passi pondo uno, +et sic ministras. + + 1 timo crapsum (sparsum _Sch._) _hic_, tymmo crapsu _in indice_ A + _cf. p. 68, 20 {+8+ 8, 12}_ | 2 anetu A | 4 timm{~u} polleium A | + ciba concisa minuta A | 5 liquamen emina (em- _ex_ im-) A | + 6 passo A + + +XXIV. (392) +Porcellum oxyzomum+: porcellum accuratum +ornabis et mittes in iuscellum sic conditum: adicies in mortario +piperis grana L, mellis quantum conpetat, cepas siccas +III, coriandri viridis sive sicci modicum, liquaminis +heminam, olei sextarium I, aquae heminam I, simul temperas 5 +in caccabulo. mittis in eo porcellum. dum bullire +coeperit, saepius agitabis, ut spissum fiat. si aliquid minus +iuris facere coeperit, tunc adicies heminam unam aquae. +sic percoque et sic porcellum inferes. + + 1 Porcello exodiom{~u} _et_ Porcellu exozome _in indice_ A | + 2 mittis _et_ condito aicies A | 3 piper A | quan conpedat A | + 4-5 liq; emina A | 5 S I aq; emina A + + +XXV. (393) +Porcellum lasaratum+: teres in mortario piper, +ligusticum, careum, misces cuminum paululum, lasar vivum, +lasaris radicem, suffundis acetum, addis nucleos pineos, +caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape factum. oleo omnia +temperas et perfundis. + + 3 lasaris radicem _ut glossema del. Sch._ + + +XXVI. (394) +Porcellum iuscellatum+: mittis in mortario +piper, ligusticum aut anethum, coriandrum, rutam, bacam +lauri, fricabis, suffundes liquamen, porrum, passi sive mellis +modicum, vinum modicum, olei aliquantum. cum coxeris, +amulo obligabis. 5 + + 1 iuscellatu _hic_, iuscellu _in indice_ A | 2 anetum _Sch_, + anes{~u} A | 3 suffundis A | porro A | 5 oblicauis A + + +XXVII. (370) +Agnum simplicem+: de agno decoriato facies +copadiola, lavabis diligenter, mittes in caccabo. adicies +oleum, liquamen, vinum, porrum, coriandrum cultro concisum. +cum bullire coeperit, saepius agitabis et inferes. + + 2 cupadiola A + + +XXVIII. (371) +Haedum lasaratum+: haedi intestina bene +purgata imples pipere, liquamine, lasare, oleo et intra +haedum mittes et bene consues et cum haedo simul +coquuntur. et cum decoxerit, adicies in mortario rutam, +bacam lauri et levatum haedum atque exsucatum ipso iure 5 +perfundis et sic ponis. + + 1-2 intestinas _et_ purgatas A | 2 piper liquamen lasar ole{~u} A, + _corr. Brandt._ | 5 lebato {e,}di adq. exugato A, _cf. Ihm_ + + +XXIX. (255) +Turdos hapantamynos+: teres piper, lasar, bacam +lauri, admisces cumino garum et sic turdum per guttur +imples et filo ligabis. et facies ei impensam, in qua +decoquatur, quae habeat oleum, sales, aquam, anethum et +capita porrorum. 5 + + 1 hapantamynos _Vo_, apantomoenos _hic et_ apontomenos _in indice_ + A, intellego "hapantamunos" _qui omnia vitia stomachi abarcet_ + (_cf. Marcell. med. 20, 26_) | 2 turdo per guttor A | 3 impesa A | + 4 decocantur A + + +XXX. (256) +Turtures+: aperies, ornabis diligenter, teres piper, +lasar, liquamen modicum, infundis ipsas turtures ut conbibant +sibi, ei sic assas. + + 2 ipsas _sic_ A | 3 siui A, _cf. Ihm_ + + +XXXI. (257) +Ius in perdices+: teres in mortario piper, apium, +mentam et rutam, suffundis acetum, addis caryotam, mel, +acetum, liquamen, oleum. simul coques et inferes. + + 1 apio A + + +Expli(cit) breuis ciborum. + + + + +APPENDICVLA + +OPSARTYTICON GRAECORVM FRAGMENTA + + +1. Athenaeus XII 516c "prtoi de Ludoi kai tn karukn exeuron, peri hs +ts skeuasias hoi ta +Opsartutika+ sunthentes heirkasin, +Glaukos+ te +ho Lokros" (PW VII 1421 n. 41) "kai +Mithaikos+ kai +Dionusios+" (PW +V 977 n. 133) "+Hrakleidai+" (PW VIII 496 n. 58. 59) "te duo genos +Surakosioi kai +Agis+" (Oder PW I 822 n. 10) "kai +Epainetos+" (PW +V 2672 n. 9) "[kai +Dionusios+], eti te +Hgsippos+" (PW VII 2611 n. 5) +"kai +Erasistratos+" (PW VI 333-350 n. 2) "kai +Euthudmos+" (PW VI 1505 +n. 15) "kai +Kritn+, pros toutois de +Stephanos+, +Archutas+" (PW II +602 n. 5. 6) "[Akestios], +Akesias+" (PW I 1163 n. 1), "+Diokls+" (PW +V 802 n. 53), "+Philistin+; tosoutous gar oida grapsantas +Opsartutika." + +2. Ath. XIV 662c "aoidimn d' opsartutn onomata katalegei +Batn+ en +Euergetais" (Com. III p. 327 Kock) "houts" + + "eu g', Sibun, tas nuktas ou katheudomen + oud' anagegrammeth', alla kaietai luchnos + kai biblion <en> tais chersi, kai phrontizomen + ti +Sophn+ kataleloip' ti +Smnaktids+ + ho Chios +Tundarichos+" ["-kos" trad.] "ho Sikunios + +Zpurinos+." + +cf. coquorum catalogum apud Euphronem com. frg. 1, 5-9 (Kock III p. +317): Agis Rhodius, Nereus Chius, Chariades Atheniensis, Lamprias, +Apthonetus, Euthynus 11, 1: Soterides; Sosipatrem com. fr. 1, 11. 19 +(Kock III p. 314) al. Geoponica 20, 6. + +3. Anaxippos com. fr. 1, 1 (III p. 296 Kock): + + "+Sophn+ Acharnan kai Rhodios +Damoxenos+ + egenonth' heautn summathtai ts techns; + edidaske d' autous Sikelits +Labdakos+." + +4. Pollux onom. VI 70 p. 245 Bekker "polla d' an ei tn peri tn +hduntikn skeuasian exeurein ek tn opsopoiikn sungrammatn ++Pantoleontos+ kai +Mithaikou+ kai +Zpurinou+ kai +Sophnos+ kai ++Hgsippou+ kai +Paxamou+" (cf. Athen. IX 376d) "kai +Epainetou+ +sunarithmoito d' an toutois +Hrakleids+ te ho Surakousios kai ++Tundarichos+ ho Sikunios kai +Simnaktids+ ho Chios kai +Glaukos+ +ho Lokros, opsopoitiks pragmateias sophistai." + +5. Suidas "+Paxamos+... Opsartutika kata stoicheion." + +6. Ath. VII p. 325f.: "+Mithaikos+ d' en Opsartutik 'tainian' phsin +'ekkoilixas, tan kephalan apotamn, apoplunas kai tamn temachea +katachei turon kai elaion.'" --7. Ath. II 58b: "+Epainetos+ de kai ++Hrakleids+ ho Surakousios en Opsartutik tn n phasi" ("phsi" +trad.) "prteuein ta tn tan; meth' ha einai ta chnalpekeia; trita +katalegontes" ("-gei" E, non C) "ta ornitheia." --8. Ath. III 88c "to +d' entos ts pins +Epainetos+ en <Ops>artutik kaleisthai phsi +mkna." --9. Ath. VII 294d "+Epainetos+ d' en Opsartutik epintidea +kalei" (scil. "galeon"), "cheirona d' einai ton kentrinn kai dusd; +gnrizesthai d' ek tou pros t prt lophia echein kentron tn homoeidn +ouk echontn; oute de stear oute pimeln echein tous ichthus toutous dia +to chondrdeis einai." + +10. Ath. VII 297c "mnmoneuei d' autou" (scil. "tou gnaphes" piscis) +"kai +Epainetos+ en Opsartutik." --11. Ath. VII 304d "+Epainetos+ d' +en Opsartutikois koruphainan auton" (scil. "ton hippouron") "phsin +onomazesthai." --12. Ath. VII 305e "tou de kaprou" piscis "mnmoneuei +kai +Drin+ kai +Epainetos+." --13. Ath. VII 312b "esti de leukosarkos" +(scil. "ho leiobatos" piscis), "hs +Epainetos+ en Opsartutik." +--14. Ath. VII 313b "+Epainetos+ d' en Opsartutik phsi; 'smarida, +hn enioi kalousi kunos eunai'." --15. Ath. IX 371e "+Epainetos+ d' +en Opsartutik ta kephalta" herbas "kaleisthai phsi gphullidas." +--16. Ath. IX 387d "+Artemidros+ de ho Aristophaneios en tais +epigraphomenais Opsartutikais glssais kai +Pamphilos+ ho Alexandreus +en tois peri onomatn kai glssn Epaineton paratithetai legonta en t +Opsartutik hoti ho phasianos ornis taturas kaleitai." + +--17. Ath. IX 395f "hoi kaloumenoi parastatai, hn mnmoneuei ++Epainetos+ en Opsartutik." --18. Ath. XIV p. 662d "+Epainetos+ d' en +Opsartutik legei tauta; 'muma de pantos hiereiou, kai ornithos de chr +poiein ta hapala tn kren mikra suntemonta kai ta splanchna kai to +enteron kai to haima diathrupsanta kai artusanta oxei, tur opt, +silphi, kumin, thum chlr kai xr, thumbra, koriann chlr te +kai xr kai gti kai krommu kathar pephsmen mkni kai staphidi + meliti kai rhoas oxeias kokkois. einai de soi to auto [muma] kai +opson.'" --19. Ath. VII 324a "esti de to huposphagma hs Erasistratos +phsin en Opsartutik, hupotrimma. graphei de houts, h'uposphagma d' +einai kreasin optois ek tou haimatos tetaragmenou meliti, tur, hali, +kumin, silphi, oxei hephthois'. kai +Glaukos+ d' ho Lokros en +Opsartutik houts graphei; 'huposphagma d' haima hephthon kai silphion +kai hepsma meli kai oxos kai gala kai turos kai phulla eud +tetmmena.'" --20. Ath. IX 369b "tn de rhaphun +Glaukos+ en t +Opsartutik dia tou P psils kalei rhapun." --21. Ath. XIV 661e "kai +hoi ta Opsartutika de sungrapsantes +Hrakleids+ te kai +Glaukos+ ho +Lokros ouch harmottein phasi '<douloisi> tn mageirikn, all' oude tois +tuchousi tn eleuthern.'" --22. Ath. III 105e "kolubdainan" piscem +"d' eirken Epicharmos... hs d' ho +Hrakleids+ en Opsartutik, tn +karida." --23. Ath. III 114a "pothen humin <an ei> eidenai hoti kai +'kuboi', ouch hous aei metacheirizesthe" ("-zesthai" trad.), "artoi +eisi tetragnoi, hdusmenoi annth kai tur kai elai, hs phsin ++Hrakleids+ en Opsartutik?" --24. Ath. VII 328d "diapherei de ts +chalkidos ho chalkeus" piscis, "hou mnmoneuei +Hrakleids+ en +Opsartutik." --25. Ath. XII 516d "ginesthai d' auton" (scil. "ton +kandaulon" placentam Lydiam) "phsin ho Tarantinos +Hgsippos+ ex +hephthou kres kai knstou artou kai Phrugiou turou anthou te kai zmou +pionos." --26. Ath. VII 308e "+Euthudmos+ d' en t peri tarichn ton +korakinon" piscem "phsin hupo polln saperdn prosagoreuesthai; +homois d' eirke kai +Hraklen+ ho Ephesios" (PW VIII 514 n. 6), +"eti de Philotimos" (nisi legendum "Phul-") "en Opsartutik. hoti de +kai platista[ti]kos kaleitai ho saperds, kathaper kai ho korakinos, ++Parmenn+ phsin ho Rhodios en prt mageiriks didaskalias." +--27. Ath. VII 326f "kai Dionusios d' en Opsartutik ts huains +mnmoneuei." + +28. Ath. XIV 643e "oida de kai Kallimachon en t tn pantodapn +sungrammatn pinaki anagrapsanta +plakountopoiika+ sungrammata ++Aigimiou+" (PW I 964 n. 3) "kai +Hgsippou+ kai +Mtrobiou+, eti +de +Phaitou+" ("Phaistou" Meineke) --nominantur: "+Harpokratin+ ho +Mendsios" (PW VII 2416 n. 8) "en t peri plakountn" Ath. XIV 648b cum +praecepto. --"+Iatrokls+" (PW IX 801 n. 3) "en Artopoiik" Ath. VII +326e. XIV 646a "en t peri plakountn." 646b fragmentum. 646f. 647b +fragmentum. --"+Philistin+ ho Lokros" Ath. III 115d "tn chondritn +(artn) tous semidalitas pros ischun phsi mallon pephukenai; meth' +hous tous chondritas tithsin, eita tous aleuritas. --+Chrusippos+ ho +Tuaneus" (PW III 2511 n. 21) Ath. III 113a-d "artopoiikon" fragmentum +longum. "en t artokopik" Ath. XIV 647c-648a fragmentum longum cum +praeceptis variis. + +29. "+Euthudmos+ ho Athnaios en t peri lachann" Ath. II 58f. III +74b. IX 369e "+Eudmos+" trad. fragmentum. 371a "+Eudmos+" trad. --"en +t peri +tarichn+" Ath. III 116a fragmentum cum versibus (Hesiodi?). +118b. VII 307b. 308c. 315f. 328d. --Schol. in Nicandri Ther. 585 p. 46 +Schneider ("boupleurou") "mnmoneuei .... kai +Epainetos+ en t peri +lachann." + +30. Geoponica ed. Beckh 18, 21 p. 499 "Melks skeuasia suntomos; ++Paxamou+" (potius ex georgicis quam ex opsartyticis, modo verum +sit nomen). "h kaloumen +melk+ autoschedios kai kallin estai +ei kerameois angeiois kainois oxos embals drimu kai epiths auta +thermospodia puri malthak, toutestin ep' anthrakian; kai ean oligon +anazes to oxos, hina m apo tn skeuarin anapoth, helkusas apo ts +anthrakias, eis ta auta skeuaria bale gala kai thes auta eis kibtarion + armarion entha akinton menei; kai t husteraia hexeis poll +kallious melkas tn poll techn kataskeuazomenn ta mentoi skeuaria +meta prtn deuteran chrsin allasse." cf. Columella 12, 8 Apic. 7, 1 +(308). + +31. Ath. XIV 663d "ho +Artemidros+ en tais Opsartutikais glssais tn ++mattun+ apophainei koinon einai pantn onoma tn poluteln edesmatn" +("hdus-" trad.), "graphn houts; 'esti tis" ("eitis ts" trad.) +"ornithos mattus. esphachth men dia tou stomatos eis tn kephaln. +est de helos kathaper ho perdix. ean de thels, hs echei autois +pterois ean tetilmenn.' eita ton tropon ektheis ts artuses kai ts +hepsses epipherei euthus. 'kai nomada pacheian hepse kai neossous tn +d kokkuzontn, ean thels para poton chrsthai. eit' exeln ta lachana +eis trublion kai ts ornithos tn kren epitheis paratithei; tou therous +anti tou oxous ts omphakos embaln eis ton zmon hs echei tous botrus; +epeidan de hephth gentai, exele meta tou botrudiou pro tou to gigarton +exapheinai. eith' houts to laganon katathrupte. houtos <ho> mattus en +tois hdistois.'" + +32. Pollux Onom. VI 57 p. 242 Bekker "to de +thrion+ hde eskeuazon; +stear hueion hephthon meta galaktos mignu chondr pachei, sumphurasas +d' auta tur chlr kai lekithois n kai egkephalois. peribaln suks +phull eudei, zm ornithei erephei enepse, epeita exeln kai to +phullon apheln embale eis angeion gemon melitos xeontos, kai to men +onoma t edesmati prosethke to phullon. h de meixis panta ex isou +dechetai, tn de lekithn pleon, hoti pgnuousi kai sunistasin." +--33. Schol. Aristoph. eq. 954 p. 66 Dindorf: "+thrion+: chondros +oruza hepsetai semidalis arkounts. eita epicheitai to hudr kai phura +kai to hpsmenon meta hapalou turou kai n olign. eita perilambanetai +phullois sukinois holon kai perieileitai kannab papur lin kai +kathietai eis zmon kren hpsmenn achri tou labein hikann hepssin. +eita exairetai kai tn phulln periairethentn eis lopada nean zeontos +melitos emballetai kai hepsetai. strephomenon de, hotan ikans ech kai +xanthon gentai. exairethen paratithetai melitos perichuthentos apo +tou hephthou apo tou allou. thrion de kaleitai apo tn phulln ts +suks. hatina hout kaleitai." duo similia praecepta, alterum Didymi, +leguntur in scholiis ibidem I p. 608 Dindorf. + +34. Papyrus Heidelberg (inv. 1701 a. b. c) ed. Fr. Bilabel Sitz.-Ber. +Heid. Akad. philos.-hist. Kl. 1919 Abh. 23. + +{Transcriber's Note: +For the sake of clarity, the transcription of this Greek papyrus is +given without "double quotes". Other markup is as usual. Line numbers +refer to the papyrus, and are unchanged from the original text. Letter +names in braces represent single Greek letters.} + + +A. pagina anterior + +Col. {sigma} + +<... ......>; enioi de t<......> +<t>reibousin alla<..... .........> +.kln kai m <........ hs-> +au>ts zennuou<si kai ta alla> +po>iousin hs pro<keitai. 5 + + apparatus: non do nisi maxime necessaria. supplementa sunt + Bil(abelii) nisi contra dixero. hic illic exempli causa alia + adscripsi cum consilio + + {sigma} 1 "elai>" vel "kai chr>" Bil. | "t<kousi kai"? | + 2 "alla <te kai"? an "alla<ssontes? alla<ntas"? | 3 prima deest, + sequitur "u" an "k", in fine "", vix "n kot>uln"? | 4 "hs + au>ts" Bil., an "arkoun>ts"? + +{7} +Zmos ichthuos; ei<s thuias embale> +chondron. kori. pr<ason...........> +krommia, anthon <........ ... -> +kimon, annson le<pton ........ . > +hepse ep' anthrakn k{a.}<i katabre-> 10 +chn hudati. oin, gar, <oxei summe-> +meigmenois; hotan heps<eth kai mel-> +ls airein, epipasse piper <lei- +on; met' oxous dreimes ka<thist- +asin oligon sumpesein, ei<ta me- 15 +t<ai>rousin apo tou puros; hoi d<e ox- +ous epicheantes panta heps<ousi +prosupostrsantes ta ch<l- +ra kai ta alla po{i.}<o>usin hs p<ro- +keitai. 20 + + 6 explevi | 12 "<mel>ls" Boll | 13 "airein" _levare_ potius + quam "hairein <op>on" Bil. | 14 explevi; "ka<i e>si" Bil., cf. + Chrysipp. Ath. 647e "sumpesein easas" | "sumpessein" mavult Bil. | + 16 "<me>tairousin" _levant ab igne_ Vollmer, "trousin" pap., + "trousin" 'behten sie vor' Bil. + +{7} ++Krea tareichra pernn te<ma- +ch+; krea homois ma; ta m<en ta- +reichra prozennuousin hi<na e- +xalmis monon; eita pant<a eis +lopada; oinou mer {-d}, gluke<s 25 +mer {-b}, oxous meros {-a}, kori x<ron, +thumon, annson, marathon; phru- +xon, panta ex archs homo<u e>piba- +ln. hepsei; mesazousin epi<ba>ln +meli kai kumeinon leio<n, al>loi 30 +kai piper, kai balo<n>tes ei<s ang>ei- +on thermon ton zmon e<pib>al- +lousin psmous psoi<n kai> ar- +tn thermn. +{7} ++Laganophak+: lagan<on opto>n ka- 35 +ls [m]en zm kren <or>nei- +thn katathrube, hepse; e<n oi>n, +hudati, anns, kumein< lei>ois +anthon xron, kume<inon>, ch- +ris de hepse phakn; kromm<ua tr>ipson 40 + + 33 "psoi<tou kai" Bil. | 35 "lagan<on phak>n" Bil. | 36 "men + <en>" Bil. | 38 "lei>ois" vel "hephth>ois", Vollmer, subaudi + "hepse" + + +Col. {eta} + +<........ ku>m<ei>non, oxos, elai- +<on..........>a chlra, hudr; eita +<........ he>phtha kals ampho- +<tera....... k>ai elaion chr<>ston +<...........> ep' anthrakn ea 5 +<zesai panta> hes sumpi. +<{7} +...........ph>akous meta chlrn +<..........>hotan hepseth, bale +<.......... an>nson, krommu- +<a.........>{i.}a, halas garon ek 10 + + {eta} 6 explevi ex. gr. + +<..........>u; hotan hepse<th>, ta +<.... .... k>atathrub<e.....>u + kai au<t... ...>n + + versus 15-25 toti perierunt + +<..... ......e>lai kai o- 26 +<xei.......blas>ta ampeln ea +eis ph<>s genesthai, plunas. xusas +sinapi, meli, eit' embamma. +{7} ++Hpar kalon+: temn anapoiei me- 30 +t' elaiou hali, kori, thum, op, oxei; +eis obeliskon; opta thermon kai +chr. +{7} ++Psoas kai ta sarkd+: logisti ana- +poisas <e>n hali, kori, op opta 35 +hes monon sumpi; est de soi +en kuthra zmos thermos; oxos. e- +laion ana meros {-a}, oinou gluke- +s ana mer {-b}, halos brachu; an ze- +s, bale oreiganou korumbous. ka- 40 + + 30 paragraphos {7} errore praefixa est versui 29 | tituli patinarum + v. 30 et 34 extra structuram grammaticam ut passim apud Apicium | + 35 "poisasanali" pap., corr. Bil. + + +Col. {theta} + +taspasas t<......... . . .> +embaln <.............. ...> +autn. +{7} ++Hpar kalon+: t<emn....... meli-> +kraton zen<nu................ a-> 5 +postrangiz<.. .. ............ me-> +liti kal ka<................> +n embamma <...............> +garon, oino<n ...............> +ea; alloi lep<t..............> 10 +<k>nkon. +{7} ++Athra...{n.}+ + + {theta} 11 "unkon" pap., corr. Bil. | 12 "athra" cf. Photius + p. 39, 16-19. 41, 16-19 Reitzenstein _et Thes. l. L. s. v._ + + in reliquis versibus non servata sunt nisi brevia principia, in + his duo initia praeceptorum v. 30 "Eis ps<oas"? et v. 38 + + "Eis p<ernan"? scilicet "zmos", _ius in_... + + +B. pagina posterior, non eiusdem cuius fuit A libri. + +Col. {epsilon} + +<..panta b>aln eis mega batanion +<thes eis to>{n.} kleiba<n>on; ean mesas. +<ton zmon> apochaie kai ta krea dae. +<.... ...>e<s> kuthran. epibaln eleo<n> +<. . ..>bale anthen eis ton klei- 5 +<banon; e>an hepseth, oxos meta tn +<armat>n tn prokeimenn +<....... epich>ei hala oligon; hotan eis +<.. ..... >n hugron metaths kai +a- +<ln....t>a krea kai eis tetrme- 10 +<non pith>on kai haln blou ou +<........>ts hina to apo tn kre- +<n .... >{n.} kai ta alla homois; henioi +<.. .. > meikron pro tou hoxous +<.... to >kreas. 15 + + B {epsilon} 1 "ta krea b>aln" Bil. | 3 "<ton garon>" Bil. | + 5 "anthen" l. denuo Bil. | 9 "<trublio>n" Boll | 10 "+a<llousi + t>a" Bil. | 11 explevit Boll | "blou" an "klou" pap. | + 14 "<d' eleon>" Bil. + +<{7} +. ... . >selinou sperma, gar<o>n; ean +<........ ...>un <e>xairei +<. ......... ..>on, kumeinon. +<{7} +... ......>s, kori xron, kuminon +<.........>kori xron. annthou (diploun) 20 +<....... g>aron; ean hepseth, piper +<........ e>leon, oinon, desmon or{e.}<i- +<ganou. s>koridion, hepsema. +<{7} +.... ...e>leon, ligustikon, des<m...> +<.............>{e.} akorion chl<ron. 25 +<............d>esmidion o{i.}<nag- + + 20 in fine nota quaedam insolita, "diploun" interpretatur Bil. | + 23 "<s>koridion" i. "skordion" + + +Col. {sigma} + +ras. akorion, karo<n, o>xos. +{7} +akorion xron. s<el>ino<u> sperma. +oxos eis thuias; ana poi<s>on; kai +opon oligo<n> kai g<l>ukun meta tou +oxous; oligon aphes eph' hras duo, 5 +eita eis kuthran; garon kalon ton +autark; eis kleibanon; ean hepse- +th, piper. | +Ligustikon. kumeinon, oinou diplou(n). +garou haploun, spoudaia amphotera; 10 +ean hepseth, piper. opon. kori xron; +auto monon phruss<e>ta<i>. | +{T.}{r.}{i.}{p.}{t.}{o.}{n.} .... pl..bani turan al- + a.. an.ua + + {sigma} 2 hic ut 9 (13?) {epsilon} 16. 19. 24 titulus omissus, + sunt iura | 10 "spoudaia" bene curata + + extant praeterea versuum 19-26 aliquot verba finalia et columnae + {zeta} aliquot principia, in his vocabulum "eimiephth<n>" i. "hmi-" + + +35. addo fragmenta praeceptorum latinorum nuper a Bilabelio ex papyro +Heidelberg (inv. n. 1001ab) cum photographis edita quamquam ad rei +rusticae potius quam coquinariae librum pertinere videntur. papyrus +sat bonae aetatis, apices haud rari, semper recte positi, litteratura +uncialis + +fragmentum a + +..............<adip>{e.}m........ +mitt>e in vini sextri(um) <au>t Albni aut Pra<etut- +iani odorti. deinde cum lique facta erit ade<ps, +percolato in irin et ita cocito. signum aut<em +erit hoc verum coctum <e>sse simul quam <... 5 +lis erit iris et adeps gutts ostendat. <..... +tollito vs aneum et pnito in aqu fr<igida +pe>r quadriduum, iis autem diebus macera<to +..{c.}{c.}{s.} {n.}..{a.}{e.} in vino Albno habito a..e.... + +fragmentum b + +............. +...pondo sextantem +...drachm. I ob. "ul" +...aniem. Hyginus +...{m.}iicuius li{b.}e<t.. +cal>amisco....... +.....dio{r.}........ +.....ab reant +......>...albo. + +............. +am iaciunt in sol{e.}<m +scum uvae acerba<e +deinde reliqua et.. +nul spisso n...... +rito o{b.}e......... +intro su<.. ...di- +ebus r<in........ +eudde alio.m.... + + + + +NOMINA PROPRIA + + +I. HOMINVM + +Apicianus: + conchicla +5+ 4, 2 + ius +6+ 8; +8+ 7, 6 + minutal +4+ 3, 3 + ofellae +7+ 4, 2 + patina +4+ 2, 14 + sala cattabia +4+ 1, 2 +Celsinianus porcellus +8+ 7, 12 +Commodiana conchicla +5+ 4, 4 +Flac(c)ianus porcellus +8+ 7, 8 +Frontinianus porcellus +8+ 7, 10 +Frontonianus pullus +6+ 9, 12 +Iulianae pultes +5+ 1, 1 +Lucretiana patella +4+ 2, 25 +Matianus: + mala +4+ 3, 4 + minutal +4+ 3, 4 +Passenianus lepus +8+ 8, 7 +Tarpeianus haedus sive agnus +8+ 6, 9; +8+ 8, 12 +Terentinus (_a_ Terentio _aliquo an a_ Tarento?): + isicium +4+ 3, 2 + ius +4+ 2, 13 + minutal +4+ 3, 2 + _impensa_ +8+ 1, 10 (recent- _trad._). + impensa +8+ 7, 1 +Traianus (trag- _trad._) porcellus +8+ 7, 16 +pullus Vardanus (_an_ Varcianus_?_) +6+ 9, 11 + uvam passam Varianum (_?_ farinam _trad._) +3+ 11, 1 +[Varronis betaccos +3+ 2, 4 Varro +7+ 14, 3] + _fragmenta ex satura Menippea_ "peri edesmatn" +[qui Veneris ostium (_i. cunnum_) quaerunt + _fragmentum comici apud Varronem_ +7+ 14, 3] +[Vinidarius _exc. tit._] +Vitellianus: + pisa +5+ 3, 5 + pisa sive faba +5+ 3, 9 + porcellus +8+ 7, 7 + + +II. GEOGRAPHICA + +Abellana: + concisas nuces auellanas tostas +7+ 13, 4 + aballana Exc. ind. p. 77, 17 {+De nucleis hoc:+} +Aethiopicum cuminum +1+ 18; +3+ 18, 3 +musteos Afros +7+ 13, 2 +cucurbitas more Alexandrino +3+ 4, 3 + panis -us +4+ 1, 3 + ius -um in pisce asso +10+ 1, 6. 7. 8 +cepas siccas Ascalonias +4+ 2, 24 + cepam -am (-colin- V) aridam +4+ 3, 6 + c{e,}pa -a _Exc. ind._ +fabaciae Baianae +5+ 6, 4 + embractum -um +9+ 14 +conditum Camerinum +1+ 2 +Caricae ficus +2+ 2, 8; +7+ 9, 1. 2; +7+ 10 +hysopum Creticum +1+ 13 +Cumana _lanx_ +4+ 2, 11; +5+ 4, 2 (_bis_) + munda <+5+ 4, 3> +5+ 4, 4; +6+ 9, 2. 5; +7+ 13, 7 +mala Cydonea (ut diu serventur) +1+ 12, 3; +4+ 2, 37; +8+ 5, 2 + coctum +10+ 3, 6 + patina de -is +4+ 2, 37 + sine vitio +1+ 12, 3 + (cid- _codd. praeter_ +4+ 2, 37) + defrutum de coctomiis (_sic_ EV) +2+ 2, 8 +laser Cyrenaicum +1+ 16, 1; +7+ 1, 1 + cir- +Damascena _pruna_ +4+ 5, 1 pruna [uel] + -a enucleata +6+ 2, 2 (+8+ 6, 10; +10+ 1, 6. 8. 14; +10+ 2, 1); + +6+ 5, 1 + -a[s] +7+ 6, 6 + -a macerata +8+ 2, 8 (+8+ 4, 1) +8+ 8, 13 + pruna -a +10+ 2, 2 +sil (silfi _trad._) Gallicum +1+ 20, 1 + quod Graeci dicunt *cnecon +1+ 11, 1 + faenum -um +5+ 7 +sales Hammoni<a>ci fricti +1+ 13 + (amm- _codd._) +oleum Hispanum +1+ 4; +6+ 9, 15 + (spano _trad._) +porcellus Hortolanus (_si a regione quadam est appellatus_) + +8+ 7, 14 _bis_ +pisa Indica +5+ 3, 3 + spica- a +1+ 16 2; +6+ 5, 4; +9+ 8, 2; _Exc. ind._ +oleum Liburnicum +1+ 4 _bis_ +cuminum Libycum +1+ 18; +3+ 18, 3 +Lucanicae _bis_ +2+ 4; +5+ 3, 2. 8; +5+ 4, 6 + -arum confectio +2+ 4 + -ia _trad._ +4+ 2, 13 + -as breves concidis +4+ 5, 1 + concisas +5+ 3, 2; +5+ 4, 2; +8+ 7, 14 +pullus Numidicus +6+ 9, 4 +ofellae Ostienses +7+ 4, 1 +cepa Pallac(h)ana (_si a regione est appellata_) +4+ 2, 25; +9+ 1, 1 +haedus sive agnus Parthicus (past- _trad._) +8+ 6, 10 + laser -um +1+ 16, 1; +3+ 13, 1; +7+ 1, 1. 3 + pullus -us +6+ 9, 2 +duracina Persica ut diu durent +1+ 12, 11 + -a duriora +4+ 2, 34 + patina de -is +4+ 2, 34 +uvam passam Phariam (_?_ farinam _trad._) +3+ 11, 1 +fasiani adipes recentes +2+ 2, 1 + isicia de -o +2+ 2, 6 + oenogaro -i +2+ 5, 4 +panis Picentinus +4+ 1, 2 +apsinthium Ponticum +1+ 2 + -a _nux_ +6+ 5, 2. 3; +8+ 1, 8 +apsinthium Romanum _bis_ +1+ 2 +caricarum defritum, quod Romani 'colorem' vocant +2+ 2, 8 +Sarda _ter_ +9+ 10, 1. 2. 3. 4. 5 + -a ita fit +9+ 10, 2 + -a farsilis +9+ 10, 1 +cuminum Syriacum +1+ 18; +3+ 18, 3 + rhus -um +10+ 2, 4; +10+ 4, 1. 2 +Thebaica _palma_ +1+ 2 +caseus Vestinus +4+ 1, 2 + + + _indices ampliores paratos habebamus, temporum barbaries vetuit + imprimi. addimus maxime necessaria de nominum technicorum orthographia + (cf. Sitz.-Ber. p. 36ss.) in apparatu passim praetermissa cum consilio + et vocabula quaedam rara vel dubia_ + +acetabulum _neutrum ter_ +8+ 7, 17 + _masc. ter_ +6+ 9, 3 +aenococtus _porcellus_ +8+ 7, 11. 16 +Exc. 21+; + -um _ter_ +5+ 1, 2; + oen- _vel_ un- _vel_ in- _trad._ +anetum _semper sine_ h +apantomoenos _v._ hap- +tisana barrica +4+ 4, 2 _ignota_; + _adde Thesauro_ +_?_ calamintha +3+ 4, 8 (caromemta _trad._) +calyculi _boletorum_ +7+ 15, 5 (calic- _trad._) +ius in cappari _cancro_ +9+ 1, 1 + _cf._ cammarus +2+ 1, 1. 3 +cap[r]onum +4+ 3, 3 + in cap[s]o +6+ 9, 14 +[car(a)uita +5+ 3, 1] +cariofilu _Exc. ind., erit_ cariophyllon; + _adde Thesauro_ +caroenum _10es in codd._, carenum _fere 30es_ + -on- +2+ 1, 7; +2+ 2, 1 + _in_ V1, -in- _Exc. ind._ +_?_ caromenta _v._ calamintha +caryota, _plerumque_ careota _trad._; + cariota _bis in_ EV _et quater in Exc., quater in_ E, _semel in_ V; + caroeta +7+ 14, 3 _in_ EV, _binis locis in_ E _aut_ V; + careta +8+ 2, 7 in EV +_?_ sala cattabia +4+ 1, 1. 2. 3 _v. Thes. s.v._ cottabius +cauliculus _sic_ E _bis, plerumque_ col- _vel_ cul- _in codd., + etiam _ coliclus +cepula (-ulla _6es_) _11es_ +c(h)araxo 9, 1 in c(h)araxo +6+ 5, 2 +cneci flos _neutrum_ +6+ 5, 2; +7+ 6, 10; +8+ 1, 4 + (eneci _vel_ -chi _codd._) + nechon +1+ 11, 1 _corrige Thesaurum_ +coagulum +7+ 13, 5 +8+ 6, 11 quag- +cocleare (_-rem_ +3+ 18, 3 _semel_ EV) +2+ 2, 5; +3+ 18, 3; + _bis_ +4+ 2, 25 + clocl- +3+ 18, 3 _bis_ et +4+ 2, 25 V + clucliare _Exc. 16_ +caricarum defrutum quod Romani 'colorem' vocant +2+ 2, 8 + _adde Thesauro III p. 1714, 76_ +colyphium +4+ 4, 1 _bis_; +5+ 5, 1 _bis_ + (coloef-, colef-, coleu-, coloed- _codd._) +conchicla 6es, + _in codd. semper_ conci- +conc(h)iclaris _caccabus_ +5+ 4,5 + _adde Thesauro_ +conchylia +1+ 15, 1 +9+ 7 (concil- _trad._) +cordyla (-ul- _trad._) +9+ 10, 5 +cotonia _v._ Cydonea +a crudo +4+ 2, 27 +8+ 6, 3 _Exc. 13_ +cuminum _scriptum_ cim- _hic illic_, cym- +1+ 15, 1 _in_ E +cyathus: _semper_ ciatus _in_ EV +dactilus _semper_ (_fere 20es_) +decarno +7+ 10 +decorio _Exc. 27_ +defritum _passim_, defretum +3+ 4 1; +4+ 2, 25 _in_ EV, + defrictum _quater in_ V +depello +2+ 2, 10 +6+ 5, 3 +depilo +6+ 3, 2 +ius diabotanon +10+ 1, 1 + _adde Thesauro_ +embamma +3+ 18, 1; +8+ 2, 7 +embractum +9+ 14 _cf._ +8+ 6, 1 +enervo 9es: -io _in_ EV +7+ 7, 1; +9+ 4, 2 +exbromo +2+ 2, 9; +6+ 2, 3; _Exc. 4_; _Anthim. 3_ +exentero (_semper_ ext- _in_ EV) +2+ 1, 7; +6+ 7; +7+ 5, 3; + +8+ 1, 3; +8+ 7, 1. 5 +_?_ faseoli faratarii +8+ 6, 1 +fungi farnei +7+ 15, 1. 2. 3 +ficedula (-tula _trad._) +4+ 2, 5 _bis_ 14 _bis_ +8+ 7, 14 +[funguli] _v._ sphondylus +cepa gentima _Exc. ind._ +gigeria pullorum +4+ 2, 21 (ciz- _trad._) +5+ 3, 8 (giz- _trad._) + +4+ 5, 1 (la E, gingibera V) +ingiber _v._ zing- +gonger +10+ 1, 9 (grongo EV) +turdus hapantamynos (apantomoenos _cod._) _Exc. 29_ + _adde Thesauro Graeco_ +helenium +1+ 4 (ell- EV), inlunium +1+ 11, 3?) +hemina: _semper_ em- _in_ EV +isicium _passim, praevalet in_ EV _scriptio_ es-, + _item in_ isiciolum isiciatus +iuniperus +8+ 4, 2 zyn- _Exc. ind._ +ius _saepissime_, iux _Exc. 19_ +lac _saepe_, _nom._ lacte +8+ 6, 6 + _acc. in_ -em +4+ 2, 13 _in_ EV +ut laxamentum habeat +6+ 9, 10. 14; +7+ 7, 1 _cf._ +4+ 5, 1 +ligusticum _passim_; _scriptum_ lib- _in_ EV +1+ 21; +4+ 2, 27 + legist- _Exc. 16_, ligist- _Exc. 8es_, lygist- _2_ +lio (_ter_ ligo _trad._) +4+ 4, 1; +5+ 1, 1 _ter_. 4; + +5+ 3, 2. 5 _bis_; +5+, 5, 1 +lucusta _plerumque_ loc- _in_ EV +malabathrum (-trum EV, -bra- tum +91+, 3) +1+ 15, 1; +1+ 16, 2; + +9+ 1, 3; +9+ 7 +_?_ haedus sive agnus [mammotestus] +8+ 6, 6 +mel _passim_, _acc._ melle _in_ EV +5+ 2, 3 +5+ 3, 5 +8+ 4, 2 +melca +7+ 13, 9 +conditum melizomum +1+ 1, 2 +menta _semper sine_ h _in_ EV +minuta _pars_ +4+ 4, 2 +5+ 5, 2 +mitulus (met- EV) +9+ 9 _bis_ +moretaria (mort- V) +1+ 21; +6+ 4, 2; +10+ 3, 5 (mort- EV) _Exc. 20_ + mort- +murena _plerumque_ mor- _in_ EV +_?_ baca murre _Exc. ind. an_ myrthae_?_ +nechon _v._ cneci flos +oenococtus _v._ aenoctus +oenoteganon (in- _cod._) _Exc. 11. 13_ +omentum _scriptum_ augmentum +3+ 20, 7; +7+ 3, 2 +oryza: orizae +2+ 2, 8; oridia +2+, 2, 9 _Exc. 7_ orizie _Exc. 9_ +ospreon _tit. lib. V_, ospera _Exc. ind._ +ovifer _m._ +8+ 4, 1. 3 +oxyporium (ex- EV) +3+ 18, 2 -rum +1+ 18 +oxyzomus +6+ 9, 3 _Exc. 24_ exodi- +pecioli +1+ 12, 4 +petroselinum _scriptum passim_ silenum _in_ EV +phoenicopteros (fen- EV) +6+ 4, 1; +6+ 6, 1 +piciri picitus +1+ 12, 1; +1+ 9, 2; +1+ 12, 7 +pisa, _hic illic_ pisum in EV +ius in platone +8+ 2, 2 +pyrethrum _scriptum_ pyret-, pireth-, piret- +2+ 2, 2; +4+ 5, 1; + +7+ 5, 2. 4; +8+ 6, 11 _Exc. ind._ +r(h)us Syriacum +10+ 2, 4; +10+ 4 1 2 +salsus _i. piscis salsatus_ +3+ 20, 4; +4+ 2, 21. 22. 23. 24. 25 _bis_; + +5+ 8 2; +8+ 7, 16; +9+ 13 1. 2. 3 +scilla _bis_ +2+ 1, 3 (isc V), isquillas _Exc. 17_ +sil (silfi EV) +1+ 20, 1 +3+ 5 +silphium (silf- _semper_ EV) +7+ 4 1; +7+ 6, 1; + +7+ 7 silpi{~u} _Exc. ind._, _plerumque_ silfi, + _quod hic illic potest esse genetivus_ +sinape _passum_, _saepe_ sen- in EV, + _abl. in_ -i _saepe, in_ -e +6+ 9, 8; +7+ 2, 2; +8+ 1, 2; +8+ 8. 13 + _acc. in_ -i +1+ 12, 9; +8+ 5, 4; +9+ 1, 1; +10+ 1, 2 +sphondyli (_plerumque_ sfon- _vel_ fon- _in_ EV), + -i [vel fondili] +3+ 20, 1, -is [sive fondilis] +5+ 2, 1, + _nusquam legitur_ funguli +ova spongia (sf- V sfh- E) +7+ 13, 8 +surclo (-ulo +8+ 7, 5; +8+ 8, 8) +4+ 5, 3; +7+ 2, 1; +7+ 4, 1. 2 _bis_; + +7+ 7, 1; +8+ 6, 11; +8+ 7, 5; +8+ 8, 8. 9 +tamni (-nni EV) +4+ 2, 7 +terebinthi (terendi EV) +1+ 2 +t(h)ermospodium +4+ 2, 4. 8. 9. 33 _bis_; +9+ 8, 3 +t(h)ursio +4+ 2, 18 turtio _ibid._ +thymum (thy-, ty-, thi-, _plerumque_ ti- _in_ EV), + timm- _Exc. 23 et ind._ +thynnus (ti- EV) +9+ 11 +10+ 3, 4 +t(h)yrsi +4+ 2, 3 +7+ 15, 6 +tisana _semper, nusquam_ pt- _in_ EV +tracta, _forma_ tractum +2+ 1, 5; +6+ 9, 13 _in_ EV, _cf._ E +4+ 3, 5 +tudiclo (tutunclo _trad._) +5+ 2, 2 +5+ 3, 6 +turiones lauri +8+ 1, 10 +_?_ tus +2+ 3, 2 +tyropatina +7+ 13, 7 +patella tyrotaricha (thi- EV) +4+ 2, 17 +ante ventilatum (_subst._) +1+ 6 +cum tres undas bullierit +8+ 6, 6 (_cf._ +9+ 8, 1) + _v. Pallad._ 12, 22, 4 _Anthim._ 3 +zema +8+ 1, 10 +8+ 6, 6 +zingiber _sic_ +1+ 18 _et_ +4+ 5, 1 _in_ EV _et Exc. p. 77, 3 + {+Breuis pimentorum+} et p. 78, 27 {Exc. 6}_, + geng- _octies in_ V _ceteroquin (11es)_ ging- _in_ EV +zomoteganon _piscium_ +4+ 2, 27 + + +_verba intransitiva_ + +ut ex se am[b]ulet +6+ 9, 15 +coloro +4+ 2, 20; +7+ 10; +8+ 8, 7 +constringo _Exc._ 2 +coquo +7+ 6, 4 <in> se +8+ 8, 13 (_cf._ +3+ 2, 3; +9+ 8, 1) +decoquo _Exc. 19 28_ +percoquo +8+ 6, 9 +despumo +5+ 3 1. 3. 6. 9; +5+ 4, 3. 4 (_cf._ +5+ 2, 3) +duco +4+ 2, 20. 28; +4+ 5, 1; +5+, 3, 2; +5+ 4, 4; +7+ 13, 7 + _Exc. 19_ (cf. +8+ 6, 9) +induco +2+ 2, 2 +impinguo +8+ 7, 5 +medio _Exc. 7_ (_at cf._ +3+ 9, 2) +minio +2+ 5, 4 +mollio +3+ 2, 2 +obligo +4+ 2, 6 _Exc. 13_ (_at cf._ +4+ 2, 27) +percoquo +8+ 6, 9 +refrigero +5+ 3, 4 +sicco +3+ 18, 3; +4+ 2 12; +9+ 1, 2 _bis_ +spisso +5+ 1, 1. 4; +8+ 8, 3 +stringo +4+ 2, 31; +7+ 6 4 +teneo +4+ 2, 27 _Exc. 13_ + + + * * * * * + +Addenda et corrigenda + +{Transcriber's Note: +The author's "addenda et corrigenda" _have not_ been changed for this +e-text. Transcriber's corrections are listed separately.} + +p. 12, 24 {+2+ 1, 4} + misces sicut pulpam omentatam _scripsit et ad +2+ 1, 7 spectare putat + E. Brandt, qui sedulo et strenue mecum plagulas correxit_ + +p. 13, 26 {+2+ 2, 3} + _nunc magis placet retinere_ In isiciato pullo et _p. 78, 11 + {_Exc._ 2} legere item_ isiciatum pullum + +p. 19, 25 {+3+ 10, 3} + in baca _interpretatur_ 'cum olivis' _Brandt cf. +3+ 9, 5_ + +p. 21, 5-14 {+3+ 18, 2-3} + _mavolt pro uno praecepto haberi Brandt_ + +p. 25, 21 {+4+ 2, 12} + _verba_ et ova cruda confracta _ante verba v. 20 {supra}_ et olei + modicum _transponi iubet Brandt_ + +p. 26, 12 {+4+ 2, 14 _tit._} + Patinam _bis scriptum, prius suco rubro, in_ V + +" 22 {+4+ 2, 14 _v. 11_} + dein] in _intellegi volt_ id est _Brandt_ + +" 27 {+4+ 2, 14 _fin._} + Infra ostenditur _spectare ad declinationem in codd. omissam putat + Brandt_ + +p. 27, 9 {+4+ 2, 15 _fin._} + _legit_ a superficie insuper pones _et verba_ versas in discum + _in v. 13 {+4+ 2, 16} post_ oleo _reponi iubet Brandt_ + +p. 29, 10s. {+4+ 2, 27} + _proponit_ origanum, suffundes ius de suo sibi, fricabis, ova cruda + dissolves, de suo sibi temperas _cf. infra ad p. 39, 24 ss._ + +p. 32, 25 {+4+ 3, 7} + _ante_ adicies _excidisse titulum novum velut_ Aliter minutal dulce + _coniecit Brandt_ + +p. 39, 24 {+5+ 4, 3} + _sic legi volt Brandt (cf. ad p. 29, 10):_ origanum, suffundis <ius> + de suo sibi, fricabis, liquamine temperabis, mittis supra <pisam>. + adicies oleum _eqs_ + +p. 43, 28 {+6+ 3, 1} + _vide an post_ frigido _non novum praeceptum sit incipiendum, sed + pergendum:_ perdicem cum pluma--dipilabis. <pridie> occisa (_cf. p. + 81, 19 {Exc. 23}_) perdix _eqs, tum p. 44, 1 {+6+ 3, 2}_ si <III> + dierum _eqs_ + +p. 51, 5 {+7+ 5, 1} + Assaturam simplicem: assam a furno salis _eqs_ _Brandt_ + +p. 68, 25 {+8+ 8, 12} + uvam passam ustam coloratam _Brandt cf. p. 54, 5 {+7+ 10}_ + + * * * * * + * * * * * + * * * * * + +{Transcriber's Notes and Corrections: + +p. 12 (+2+ 1, 4 _app._) + _cf. +7+ 8; +9+ 10, 1_ + _text in original format reads_ cf. _7, 8, 9, 10, 1_ + +p. 19 (+3+ 10, 1 _app._) + et _delendum (cf. l. 24)_ + _text reads_ l. 26 + +p. 20 (+3+ 12 _app._) + a _add. Vo, cf. l. 31_ + _text reads_ l. 32 + +p. 21 (+3+ 18, 2 _app._) + _+3+ 18, 2 _cf. +1+ 18 de oxyporo_ + _text reads_ +3+ 18, 3 + +p. 22 + _parenthetical numbers 114, 115 and 117 may belong on this page:_ + +3+ 21, 1 (113); +3+ 21, 2 (114); +3+ 21, 3 (115); + +4+ 1, 1 (116); +4+ 1, 2 (117); +4+ 1, 3 (118) + +p. 25 (+4+ 2, 12 _app._) + ire EV, coire _Sch ex +9+ 4, 2_ + _text reads_ +9+ 4, 1 + +p. 27 (+4+ 2, 17 _app._) + at cf. p. 28, 12. 16 al. + _text reads_ 12. 15 + +p. 28 (+4+ 2, 21 _app._) + passum _vel_ mulsum _add. Hum_ + _text omits italics_ + +p. 28 (+4+ 2, 25 _app._) + pallachanas (pala- E) EV, _cf. +9+ 1, 1_ + _text reads_ p. 9, 1 1 + +p. 30 (+4+ 2, 31 _app._) + _p. 24, 25 in simili iure_ oua VI + _text reads_ p. 25, 24 + +p. 30 (+4+ 2, 33 _app._) + calidam _add. Vo ex l. 33_ + _text reads_ l. 34 + +p. 32 (+4+ 3, 7 _app._) + inter lepores _scil. +8+ 8, 5_ + _text reads_ +8+ 9, 5 + +p. 33 (+4+ 4, 1 _app._) + super EV _p. 40, 30_ + _text reads_ p. 40, 29 + +p. 33 (+4+ 4, 2 _app._) + haec EV _p. 41, 8_ + _text reads_ p. 41, 3 + +p. 35 (+5+ 1, 1 _app._) + _+5+ 1, 1 fere idem praeceptum redit +5+ 1, 4_ + _text reads_ V 1, 1 _and_ V 1, 4 + +p. 36 (+5+ 1, 3 _app._) + _cf. +6+ 9, 13_ + _text reads_ +6+ 10, 13 + +p. 38 (+5+ 3, 4 _app._) + _cf. p. 50, 24. 53, 13. 62, 10_ + _text reads_ 53, 12. + +p. 43 (+6+ 3, 2 _app._) + _vide tamen an_ ibi _sit pro_ deinde _ut p. 40, 6 et_ et _delendum_ + _text reads_ p. 40, 9 + +p. 55 (+7+ 13, 6 _app._) + _cf. v. 7. p. 35, 24. 36, 10_ + _text reads_ p. 35, 25. 36, 15 + +p. 56 (+7+ 14, 3 _app._) + 8 Varro--11 pipere + _text reads_ 12 pipere + +p. 74 (+10+ 2, 1) + IN MVRENAM + _text reads_ JN MURENAM + +p. 75 (+10+ 3, 2 _app._) + +10+ 3, 1 (467) post +10+ 3, 2 (466) et +10+ 2, 4 (463) + _text reads_ 10, 3, 1 (467) post 10, 3, 2 (466) + 10, 2, 4 (463) + _( "+" changed to "et" to avoid ambiguity )_ + +p. 78 (_exc._ 2 _app.) + _cf. p. 13, 26 {+2+ 2, 3}. 14, 1-2 {+2+ 2, 4}_ + _text reads_ 14, 3 + +p. 89 (_papyrus_ A {eta}) + versus 15-25 toti perierunt + _so in original_ + +p. 92 (Index) + [Varronis betaccos +3+ 2, 4 Varro +7+ 14, 3] + _text reads_ +3+ 2, 3 ... +7+ 14, 4 + _fragmentum comici apud Varronem_ +7+ 14, 3] + _text reads_ +7+ 14, 4 + Aethiopicum cuminum +1+ 18; +3+ 18, 3 + _text reads_ +3+ 18, 2 + quod Graeci dicunt *cnecon +1+ 11, 1 + _asterisk in original_ + +p. 93 (Index) + cuminum Libycum +1+ 18; +3+ 18, 3 + _text reads_ +3+ 18, 2 + cuminum Syriacum +1+ 18; +3+ 18, 3 + _text reads_ +3+ 18, 2 + laser -um +1+ 16, 1; +3+ 13, 1; +7+ 1, 1. 3 + _text reads_ +7+ 1, 1. 4 + _?_ sala cattabia +4+ 1, 1. 2. 3 _v. Thes. s.v._ cottabius + _text reads_ +4+ 4, 1... + +p. 94 (Index) + depilo +6+ 3, 2 + _text reads_ +6+ 3, 3 + ficedula (-tula _trad._) +4+ 2, 5 _bis_ 14 _bis_ + _text reads_ +5+ 2, 5... + +p. 95 (Index) + oxyzomus +6+ 9, 3 _Exc. 24_ exodi- + _text reads_ +6+ 10, 2 + coquo +7+ 6, 4 <in> se +8+ 8, 13 (_cf._ +3+ 2, 3; +9+ 8, 1) + _text reads_ +7+ 6, 5 ... +3+ 2, 2 + mollio +3+ 2, 2 + _text reads_ +3+ 2, 1 + +p. 96 (Addenda et Corrigenda) + p. 26 + _text reads_ p. 16 + under 29, 10 + cf. infra ad p. 39, 24 ss. + _text reads_ p. 59 + under 43, 28 + <pridie> occisa + _text reads_ oceisa } + + +{Numbering: + +The original text used six series of numbers: + +_Book:_ Roman numeral in body text; +boldface+ Arabic numeral in Index. +_Chapter:_ Roman numeral in body text; second Arabic numeral in Index. +_Recipe:_ Boldface Arabic numeral in margin; third Arabic numeral +(if present) in Index. The first recipe in a chapter is usually--but +not always--given a number 1 in the body text. In this e-text, recipe +numbers are placed inline. + +_Schuch numbering:_ The continuous numbering, 1-478, from the 1874 +Schuch edition was shown in parentheses in the margin. In this e-text, +parenthetical numbers are placed inline. + +_Page and line_ numbers are used in the critical apparatus and in the +Addenda et Corrigenda. They are retained here for completeness, with the +recipe number added in braces: 48, 11 {+6+ 9, 14}. + +Lines in this e-text are numbered from 1 within each paragraph, with the +apparatus changed accordingly. Line _breaks_ are as in the printed book. +Internal references (lines within the same paragraph) have been changed +to agree with this numbering; other line references are treated like +page numbers, above. + +All recipe citations, whether original or added by the transcriber, +have been formatted to match the Index.} + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of De Re Coquinaria, by Apicius + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RE COQUINARIA *** + +***** This file should be named 16439-8.txt or 16439-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/6/4/3/16439/ + +Produced by Louise Hope, Ted Garvin, David Starner and the +Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/old/16439-8.zip b/old/16439-8.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f6dedce --- /dev/null +++ b/old/16439-8.zip diff --git a/old/16439.txt b/old/16439.txt new file mode 100644 index 0000000..882e99c --- /dev/null +++ b/old/16439.txt @@ -0,0 +1,5685 @@ +The Project Gutenberg EBook of De Re Coquinaria, by Apicius + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De Re Coquinaria + Librorvm X Qvi Dicvntvr De Re Coqvinaria + +Author: Apicius + +Editor: Cesare Giarratano + Friedrich Vollmer + +Release Date: August 4, 2005 [EBook #16439] + +Language: Latin + +Character set encoding: ASCII + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RE COQUINARIA *** + + + + +Produced by Louise Hope, Ted Garvin, David Starner and the +Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net + + + + + +{Transcriber's Note: + +All material in square brackets [ ], angle brackets < > and parentheses +( ) is in the original text. Material added by the transcriber is in +braces { }. + +Letters that could not be fully displayed are "unpacked" and shown +top-to-bottom within braces: + {~a} {'a} tilde, acute accent + {.} raised dot +Special forms: + par. paragraph symbol + {+} obelus (dagger symbol) + {p/} line through descender + {a/} any other letter, crossed out + /// erasure + {7} Tironian ampersand (in apparatus) and paragraph symbol (papyrus) + {a} {s} alpha, sigma (in apparatus) + {epsilon} single Greek letters in papyrus transcription + +All other Greek text, including the long Appendix, has been +transliterated and is shown between "double quotes." For this 7-bit +ASCII text, omega is rendered as o: and eta as e:. + +Gesperrt (extended) text and boldface (recipe citations only) are shown +between +marks+. + +Where the critical apparatus cites a page and line, recipe numbers are +added in braces: {+4+ 2, 27}. Other numbers are explained at the end +of the text.} + + + * * * * * + + APICII + + LIBRORVM X QVI DICVNTVR + + DE RE COQVINARIA + + QVAE EXTANT + + + EDIDERVNT + + C. GIARRATANO ET FR. VOLLMER + + + + + LIPSIAE IN AEDIBVS B.G. TEVBNERI MCMXXII + + Printed in Germany + + + + +PRAEFATIO + + +De Apiciani libri fatis et codicibus exposuimus Giarratano in libello +'I codici dei libri de re coquinaria di Celio, Napoli 1912', Vollmer in +Sitz.-Ber. d. Bayer. Akad. d. Wiss. phil.-hist. Kl. 1920 Abh. 6. pauca +addenda videntur: codicem Caesenatem interim inspexit et contulit +Giarratano, nullius est preti. nec maioris cod. Vat. lat. 6803 papyrius +fol. 71-96, quem in Skutschii et Ihmii usum contulerat Samter. quae ad +usum huius editionis maxime necessaria erunt, luculente digesta habes +in indice codicum post hanc praefationem. + +edidimus igitur et ipsos Apicii libros quos putant, qui tamen non pleni +nec integri sunt, sed saeculo fere IVo. vel Vo. epitomati et vulgari +sermone aliquatenus adulterati, et excerpta Vinidarii Gothi, qui saeculo +fere VIo. et ipse opusculum Apicianum tunc adhuc plenum suum in usum +compilavit, magis etiam quam ille prior excerptor licentiis sermonis +vulgaris indulgens. hos squalores et quidquid librarii insequentes +similiter deturpaverunt detersimus quoad licebat: composita et +aestimata sunt vulgaris sermonis vestigia apud Vollmerium l.l. + +edidimus, inquimus, hos libros nec tamen ignoramus nos nihil fere agere +potuisse nisi ut recenseremus ea quae tradita sunt abstersis maculis +gravissimis, vere emendaturum non esse nisi qui plenam rerum scientiam +habeat et tam excussis fontibus graecis et latinis quam experimentis +factis cognoverit quid Apicius praecipere potuerit, quid re vera +praeceperit. + +plene attulimus varias lectiones codicum EV ita tamen ut discrepantias +pure orthographicas praetermitteremus. restituimus contra Schuchium, +cuius tamen numeros paragraphos in margine addidimus, dispositionem +librorum per capita et capitula ab ipso ut opinamur auctore institutam. + +indices adiecimus quales per haec tempora addere licebat, sperantes fore +ut aliquando aliquis plene technica artis coquinariae verba graeca et +latina colligat et explicet. + +restat ut lectores moneamus optime de hac editione olim meritos esse +_W. Studemund_ et _M. Ihm_ excutiendo codices E et V; lectiones codicis +V nos exhibemus secundum photographa optima, in codice E reddimus +collationem Studemundii nostrum in usum repetitam expletam correctam +liberalissime a _W.M. Lindsay_ et ab _E.A. Lowe_, qui nuper de hoc +codice E exposuit in Berliner Philol. Wochenschrift 1920 p. 1174. + + +Lucae+ et +Monaci+ C. Giarratano. Fr. Vollmer. + + + + + APICII + + <ARTIS MAGIRI>CAE <LIBRI X> + + + + +Archetypus Fuldensis, inde descripti + + V Vaticanus Vrbinas lat. 1146 litteris Turonicis scriptus saec. IX + E Cheltenham bibl. Phillipps 275 litteris partim insularibus + partim minusculis Carolinis scriptus saec. IX + +ex V descripti sunt codices saeculi XV hi: + P Paris lat. 8209 + { T Rom Vat. Vrb. lat. 1145 + { L Florenz Laur. 73, 20 + { S Florenz Laur. Strozz. 67 + { C Florenz Riccard. 141 (L III 29) +{s} { R Florenz Riccard. 662 (M I 26) + { Oxford Bodl. Canon. lat. 168 + { Oxford Bodl. Add. B 110 + { Cesena, bibl. munic. 167, 154 + { Rom, Vat. lat. 6803 + +ex E descriptus est codex Hummelbergii deperditus + +ex VE{s} lectiones a Politiano collectae in + M Muenchen lat. 756 a. 1495 a Petro Crinito scripto + + {a} = editio princeps s. a. Venetiis per Bernardinum Venetum + expressa ex aliquo codice stirpis {s} + _Tor_ = editio Albani Torini Basileae 1541 + _Hum_ = editio Gabrielis Hummelberg Tiguri 1542 +_Baseggio_ = editio Baseggii, Venetiis 1852 + _Sch_ = editio Chr. Theophili Schuch, 2Heidelberg 1874 + _Gi_ = Giarratano + _Vo_ = Vollmer + +Apici Excerpta a Vinidario vir. inl. facta leguntur in + A = Paris lat. 10318 saec. VIII uncialibus litteris scripto + _Ihm_ = M. Ihm, Archiv f. lat. Lex. XV, 1908, 63 ss. + + + + +APICII LIBRI X + + +<I. EPIMELES. II. SARCOPTES. III. CEPVROS. IV. PANDECTER. V. OSPREON. +VI. AEROPETES.> VII. POLYTELES uoluntaria uolatilia. VIII. TETRAPVS +quadripedia. IX. THALASSA mare. X. HALIEVS piscatura. + + {Sidenote: + INC{~P} + API + CAE} + + ex titulo archetypi nihil restat nisi quod dat V fol. 1R sequitur + fol. 1V _EPIMELES LIBER I_, deinde capitula libri primi, deinde + _EXPLICIVNT CAPITVLA INC{~P} CONDIT{~V} PARADOX{~V}_; in eodem V + fol. 1V in marg. inferiore manus saec. IX litteris macris + longissimis adscripsit _Epice de cu_; in E perierat fol. 1 iam + Politiani aetate, fol. 2R incipit a _VII Politeles uoluntaria + uolatilia_, post haec capita legitur _APICII EPIMELES LIBER PRIMUS_, + secuntur capitula libri primi, deinde sine titulo fol. 3R incipit + _CONDITUM PARADOXUM_ | _Apicii C(a)eli(i) epimeles incipit liber + primus_ dant CLS cf. commentarius Nicolai Nicoli de Poggii + peregrinatione in Germania (a. 1417): in monasterio suldulensi... + Aepitii de compositis libri octo: opus medicinale et optimum. + + _in librorum subscriptionibus legitur solum_ apici(i) _vel_ epicii + _(sic E post lib. III), nusquam additur_ caelii _in VE, sexies_ + coelii _in cod. R post lib. V ss_ | _in archetypo titulum duobus + versibus fuisse olim perscriptum_ API<cii artis opsartyti- _vel_ + magiri-> CAE<libri X> _coniecit Vollmer_ | _indicem nominum + librorum solus habebat E (non V), in quo I-VI cum folio 1 + perierunt_ | VII Politeles E | X Halieus _(sic)_ E + + + + +LIB. I. EPIMELES + +I. conditum paradoxum. II. conditum melizomum. III. absinthium Romanum. +IV. rosatum et violatium. V. oleum Liburnicum sic facies. VI. vinum ex +atro candidum facies. VII. de liquamine. VIII. ut carnes sine sale +quovis tempore recentes sint. IX. callum porcinum vel bubulum et +unguellae coctae ut diu durent. X. ut carnem salsam dulcem facias. +XI. pisces fricti ut diu durent. XII. ostrea ut diu durent. XIII. ut +uncia laseris toto tempore uti possis. XIV. ut dulcia de melle diu +durent. XV. ut mel malum bonum facias. XVI. mel corruptum ut probes. +XVII. uvae ut diu serventur. XVIII. ut mala et mala granata diu durent. +XIX. ut mala Cydonia diu serventur. XX. ficum recentem mala pruna pira +cerasia ut diu serves. XXI. citria ut diu durent. XXII. mora ut diu +durent. XXIII. holera ut diu serventur. XXIV. rapae ut diu serventur. +XXV. tubera ut diu serventur. XXVI. duracina Persica ut diu serventur. +XXVII. sales conditos ad multa. XXVIII. olivas virides servare ut +quovis tempore oleum facias. XXIX. cuminatum in ostrea et conchyliis. +XXX. laseratum. XXXI. oenogarum in tubera. XXXII. oxyporum. +XXXIII. hypotrimma. XXXIV. oxygarum digestibile. XXXV. moretaria. + + _capit. IV_ uiolacium EV | _V_ liburnium EV | _VIII_ sine sale + sine quouis EV | _IX_ bubulum E, bulum V | ungelle EV | _XIII_ + unicia EV | _XVII_ Uuae V, Quae E | _XXVI_ seruent E | XXXII V, + XXXI E | oxyporium EV | _XXXV_ mortaria EV + + +I. CONDITVM PARADOXVM. 1. (1) +Conditi paradoxi +compositio+: mellis pondo XV in aeneum vas mittuntur, +praemissis vini sextariis duobus, ut in coctura mellis vinum +decoquas. quod igni lento et aridis lignis calefactum, commotum +ferula dum coquitur, si effervere coeperit, vini 5 +rore compescitur, praeter quod subtracto igni in se redit. +cum perfrixerit, rursus accenditur. hoc secundo ac tertio +fiet, ac tum demum remotum a foco postridie despumatur. +tum <mittis> piperis uncias IV, iam triti masticis scripulos +III, folii et croci dragmas singulas, dactylorum ossibus 10 +torridis quinque, isdemque dactylis vino mollitis, intercedente +prius suffusione vini de suo modo ac numero, ut +tritura lenis habeatur. his omnibus paratis supermittis vini +lenis sextarios XVIII. carbones perfecto aderunt dum +bulliat. 15 + + _numeri uncati in margine denotant paragraphos Schuchii._ + + 2 pondo _Sch_, {p/} E, per V, _cf. Exc. par.2 bis par.23 {p/}_ | + 3 praemissis E, -i V | coctura E2, -am E1V | 7 perfixerit EV | + 8 postridie E, post pridie V | 9 tum _Gi_, tunc _Sch_, cum EV{s} | + mittis _add. Gi_ | iam triti E, iam tristis _(radendo in _triti_ + mutatum)_ V | masticis E2V, -ces E1 | 10 dragmas singulas _Hum_, + dragme singulae EV | 11 isdemque E2V, iisdemque E1 | uino E, + uine V | 12 suffusione {s}, -nem EV | 13 lenis EV, leuis _Sch_ | + 14 sextarios _Sch_, -ia EV | aderunt E, ade{)}V | dum bulliat _Vo_, + duo milia EV | _i. antea igni aperto tractatum nunc in prunis + stabit dum bulliat; cf. +3+ 10, 3 _in prunis coques_, Paxamos Geop. + 18, 21, 1_ "puri malthako:i toutestin ep' anthrakian" + + +CONDITVM MELIZOMVM VIATORIVM. 2. (2) +Conditum +melizomum perpetuum, quod subministratur +per viam peregrinanti+: piper tritum cum melle +despumato in cupellam mittis conditi loco, et ad momentum +quantum sit bibendum, tantum aut mellis proferas aut 5 +vini misceas. sed si <maius> vas erit, nonnihil vini melizomo +mittas, adiciendum propter mellis exitum solutiorem. + + 2 melizomum V, milizonum E | 3 uiatorium _sic_ EV | pereginanti E | + 4 conditi _i. penoris_ | 6 uini E, uinum V{s} | si maius vas erit + _Vo_, suaserit EV, suaserim _Tor._ | 7 solutiorem E, solitiorem V + + +II. APSINTHIVM ROMANVM. (3) +Apsinthium Romanum +sic facies+: conditi Camerini praeceptis, utique +[pro] apsinthio cessante; in cuius vicem apsinthi Pontici +purgati terebinthique uncias <singulas et unam> Thebaicam +dabis, masticis <et> folii <scripulos> III, costi 5 +scripulos senos, croci scripulos III, vini vetusti sextarios +XVIII. carbones amaritudo non exigit. + + 1 apsinthium] _aut scribendum aut sane accipiendum_ apsinthiatum | + 2 conditi VE, condiri _Sch_ | 3 pro EV, _del. Vo; intellege: + apsinthiatum facies aut ad praecepta conditi Camerini ita ut + apsinthium omnino non adhibeatur aut loco conditi Camerini + adhibebis quod sequitur_ | absenti EV | 4 terebinthique {a}, + terendique EV | uncias singulas et unam _Vo_, unciam EV | + Thebaicam _scil. palmam_ | 5 et _add. Vo_ | folii scripulos _Hum_, + folii EV | 6 senos _sic_ EV | vetusti _Vo_, eiusmodi EV, veteris + _iam Hum, cf. Marcell. med. 30, 55. 56_ + + +III. <ROSATVM ET VIOLATIVM>. 1. +1+ (4) +Rosatum sic +facies+: folia rosarum, albo sublato, lino inseris et sutilis +facias, et vino quam plurimas infundes, ut septem diebus +in vino sint. post septem dies rosam de vino tollis, et +alias sutiles recentes similiter mittis, ut per dies septem 5 +in vino requiescant, et rosam eximis. similiter et tertio +facies, et rosam eximis, et vinum colas, et, cum ad bibendum +voles uti, addito melle rosatum conficies. sane +custodito ut rosam a rore siccam et optimam mittas. Similiter, +ut supra, et de <viola> violatium facies, et eodem modo 10 +melle temperabis. +2+ +Rosatum sine rosa sic facies+: +folia citri viridia in sportella palmea in dolium musti +mittes antequam ferveat, et post quadraginta dies exime. +cum necesse fuerit, mel addes et pro rosato utere. + + ROSATVM ET VIOLATIVM _om._ EV, _cf. index capitum_ | 2 folia E, + folias V | et _Hum_, ut EV | sutilis _sic_ EV | et _Hum_, ut EV | + 5 sutules EV | 9 _cf. Pallad. 5, 5, p. 155, 4_ | 10 et de viola + violatium (-atum _Sch_) _Hum_, et de uiolacium EV | 11-14 _paene + ad verbum concinunt cum Pallad. 11, 15_ | 12 sportella (-tella + _man. 2 in loco adraso_) E + + +IV. (5) +Oleum Liburnicum sic facies+: in oleo Hispano +mittes helenium et cyperi et folia lauri non vetusta, +tunsa omnia et cribellata, ad levissimum pulverem redacta, +et sales frictos et tritos, et per triduum vel plus +permisce diligenter. post haec aliquanto tempore patere 5 +requiescere, et Liburnicum omnes putabunt. + + 1 _cf. Pallad. 6, 18_ | liburnicum _hic et p. 8, 3 {v. 6}_ EV, + -ium EV _in ind._ | spano EV | 2 mittes V, -is E | ellenium EV, + inulam _Pallad. et Geopon. 9, 27, 1_ | cypery et V, cyperi + (_om._ et) E | 3 & cribellata alleuissimum E, et criuellata ad + lebissim{~u} V | 4 et tritos et EV, tritos et {a} | 5 permisce {a}, + promisce EV | 6 putabunt E, -untur V + + +V. (6) +Vinum ex atro candidum facies+: lomentum +ex faba factum vel ovorum trium alborem in lagonam +mittis et diutissime agitas: alia die erit candidum. et cineres +vitis albae idem faciunt. + + 3 agitas alia die erit E, agita sali adierit V | cineres E, + cinerem V + + +VI. (7) +De liquamine emendando+: liquamen si odorem +malum fecerit, vas inane inversum fumiga lauro et cupresso, +et in hoc liquamen infunde ante ventilatum. si +salsum fuerit, mellis sextarium mittis et move spica, et +emendasti. sed et mustum recens idem praestat. 5 + + 3 infunde (funde {a}) _Sch_, fenunde EV | 4 move spica _Hum_, + moue spicas EV, nou{~e} spicas {a}, _cf. +8+ 1, 5_ + + +VII. +1+ (8) +Vt carnes sine sale quovis tempore recentes +sint+: carnes recentes quales volueris melle tegantur, +sed vas pendeat, et, quando volueris, utere. hoc hieme +melius fit, aestate paucis diebus durabit. et in carne cocta +itidem facies. +2+ (9) +Callum porcinum vel bubulum et 5 +unguellae coctae ut diu durent+: in sinapi ex aceto, +sale, melle facta mittis ut tegantur, et, quando volueris, +utere: miraberis. + + 3 _ad rem cf. Colum. 12, 42_ | 4 durabit E, -uit V | 6 ungelle + cocte EV _in ind._, ungella et cocta (cocia E) EV _hic_ | 7 facta + _sic_ EV, _an_ tacta _(i. tincta)?_ + + +VIII. (10) +Vt carnem salsam dulcem facias+: carnem +salsam dulcem facies, si prius in lacte coquas et postea +in aqua. + + 3 aqua _Hum_, aquam EV + + +IX. +1+ (11) +Vt pisces fricti diu durent+: eodem momento, +quo friguntur et levantur, ab aceto calido perfunduntur. ++2+ (12) +Ostrea ut diu durent+: lavas ab aceto, aut ex aceto vasculum +picitum lava, et ostrea compone. + + 1 pisces E2V, piscem E1 | 2 perfunduntur (-fund- _in loco + adraso_) E | 3 lavas _Vo (scilicet ipsa ostrea)_, uas EV | + 4 picitum _sic_ EV + + +X. (13) +Vt uncia laseris toto tempore utaris+: laser +in spatiosum doliolum vitreum mittis et nucleos pineos ut +puta viginti, cumque utendum fuerit lasere, nucleos conteres, +et in cibis miraberis sapores; et tantundem numero +nucleorum doliolo referetur. + + 1 uncia {a}, unciam EV | 3 fuerit V, fuerit _ex_ fuit E | + 4 et in cibis miraberis sapores] ex incibis miraberis (-iris V) in + sapores (-es _ex_ -is V) EV, et in cibos miscebis et in sapores + _Hum_ | tantundem _Vo, cf. p. 14, 3 {+2+ 2, 4}}_, tantum EV | + numero V, numerum E | 5 referetur _Barth_, referentur {a}, + reserentur (resererentur V1)EV + + +XI. +1+ (14) +Vt dulcia de melle diu durent+: accipies quod +Graeci dicunt cnecon et facies farinam et admisces cum +melle eo tempore quo dulcia facturus es. +2+ (15) +Vt mel malum +bonum facias+: mel malum bonum facies ad vendendum, +unam partem mali et duas boni si simul miscueris. +3+ (16) +Mel 5 +corruptum ut probes+: helenium infundes in melle et +incende: si incorruptum est, lucet. + + 1 de melle EV _in indice_, melle EV _hic_, mella {s}{a} | 2 cnecon + _Vo_, nechon EV, "pe:nion" _Sch_ | 3 eo {a}, et EV es P, est EV | + 4 vendendum _praeceptum sumptum videtur ex libro aliquo de re + rustica_ | 5 boni si E, bonis V | Mel V, Vt mel E | 6 helenium {a}, + ilunium E1, inlunium E2V; _potest glossa _inula_ graecum affecisse, + nisi plane aliud latet; cf. Geopon. 15, 7, 7; conieci _in lychnum + infundes mel et incende__ | 7 incende (-es P) si incorruptum (si + in- _ex_ sin E) EV + + +XII. +1+ (17) +Vvae ut diu serventur+: accipies uvas de vite +inlaesas, et aquam pluvialem ad tertias decoques, et mittis +in vas, in quo et uvas mittis. vas picari et gypsari facies, +et in locum frigidum, ubi sol accessum non habet, reponi +facies, et, quando volueris, uvas virides invenies. et ipsam +aquam pro hydromelli aegris dabis. et si in hordeo obruas, 15 +inlaesas invenies. +2+ (18) +Vt mala et mala granata diu durent+: +in calidam ferventem merge, et statim leva et suspende. + + 1 Accipies E, -pes V | 2 pluuialem E, _cf. Geopon. 4, 15, 13_ + "ombrion", fluuialem V | dequoques (-es _ex_-as _corr._) V | + 3 uas picari {a}, uas picem EV | 4 sol E, solj _(in fine versus)_ + V | habet reponi E, _cf. p. 10, 6 {+1+ 12, 7}_, habere poni V, + habet poni {s}{a} | 6 aegris E, aegriu V | 7 mala et mala granata + _sic_ EV | 8 in calidam _sic_ EV, in aquam marinam calidam _Sch ex + Magone (Colum. 12, 44, 5), cf. Plin. 15, 60al._ + + ++3+ (19) +Vt mala Cydonia diu serventur+: eligis +mala sine vitio cum ramulis et foliis, et condes in vas, et +suffundes mel et defritum; diu servabis. +4+ (20) +Ficum recentem+, ++mala, pruna, pira, cerasia ut diu serves+: +omnia cum peciolis diligenter legito et in melle ponito, ne 5 +se contingant. +5+ (21) +Citria ut diu durent+: in vas vitreum +mitte, gypsa, suspende. +6+ (22) +Mora ut diu durent+: ex moris +sucum facito, et cum sapa misce, et in vitreo vase cum +moris mitte: custodies multo tempore. +7+ (23) +Holera ut diu +serventur+: holera electa non satis matura in vas picitum 10 +repone. +8+ (24) +Rapae ut diu serventur+: ante accuratas et +compositas asperges myrtae bacis cum melle et aceto. + + 2 foliis et condies EV, foliis ficulnis condes _Sch ex Colum. 12, + 45, 1 Plin. 15, 60, sed aliud est praeceptum_ | 3 diu E, et diu V | + 5 peciolis _sic_ EV | 6 vitreum _Gi_, citrum EV | 7 suspende P, + suspendet EV | par.6 _in_ E _legitur post par.9, in_ V _post + par.5_ | Mora EV _in indice, hic om._ EV, _post_ durent _add._ P + moris {s}, moribus EV | 8 misce et in uitrio uase (uaso V) cum mora + (mor{~a} V, moris P) EV | 10 uas picitum _sic_ EV | 11 ante + accuratas _sic_ EV, antea (anna R) curatas _Sch, at cf. exc. + par.24_ | 12 asperges _Gi_, perdes EV + + ++9+ +Aliter+: sinapi tempera melle, aceto, sale, et super compositas +rapas infundes. +10+ (25) +Tubera ut diu serventur+: +tubera, quae aquae non vexaverint, componis in vas alternis, +alternis scobem siccam mittis, cooperis et gypsas, et loco +frigido pones. +11+ (26) +Duracina Persica ut diu durent+: 5 +eligito optima, et mitte in muriam. postera die exime, et +spongiabis diligenter, et collocabis in vas. fundes salem, +acetum, satureiam. + + 2 rapas {s}, rapes EV | 3 aquae (e _erasa_) V, aqua E | 4 mittis + cooperis _Vo_, mittis ris EV; _cf. p. 17, 6 {+3+ 2, 3}_ cooperies, + _Colum. 12, 44_ operculum imponere, _Pallad. 3, 25, 8. 9. 11 al._ | + 6 postera _sic_ EV | 7 et is fongiabis EV + + +XIII. (29) +Sales conditos ad multa+: Sales conditi +<faciunt> ad digestionem, ad ventrem movendum, et omnes +morbos et pestilentiam et omnia frigora prohibent +generari, sunt autem et suavissimi ultra quam speras. +Sales communes frictos lib. I, sales Hammoniacos frictos 5 +lib. II, piperis albi unc. III, zingiberis unc. II, ammeos +unc. I semis, thymi unc. I semis, apii seminis unc. I semis +(si apii semen mittere nolueris, petroselini mittis unc. III), +origani unc. III, erucae seminis unc. I semis, piperis nigri +unc. III, croci unc. I, hysopi Cretici unc. II, folii unc. II, 10 +petroselini unc. II, anethi unc. II. + + par.13 (29) _post_ 14 (27) _ordinavit Sch, vide an recte_ | 1 sales + V, salis E | multa _ex_ mulia E | conditi _Tor_, conditos EV | + 2 faciunt _add. Vo_ | 3 pestilenti{~a} V, -iae E | 5 lib. V, libra + E | hammoniacos _Hum_, ammonicos VE | 6 libras E, lib. V uncias E, + un{~c} V | gingiber (geng- V) EV | 7 semis timi _sic_ EV | + I{.}s{.}apii EV I{.}s{.}si apii EV | 9 eruc(a)e semen + unc{.}I{.}s{.}EV | 10 chrochi P, cheochi EV | folium unc. II + petrosilenum EV + + +XIV. (27) +Olivas virides servare ut quovis tempore +oleum facias+: olivas de arbore sublatas in illud +mittis, et erunt tales quovis tempore quasi mox de arbore +demptae. de quibus, si volueris, oleum viride facies. + + 2 illud EV _corruptum nisi_ oleum _intellegi voluit (cf. Plin. + nat. 15, 16)_, muriam _Hum. ex Plin. nat. 15, 21_ | 4 demt{e,} E, + redemptae V | uiridem EV + + +XV. +1+ (30) +Cuminatum in ostrea et conchylia+: piper, +ligusticum, petroselinum, mentam siccam, folium, malabathrum, +cuminum plusculum, mel, acetum et liquamen. +2+ +Aliter+: +piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, cuminum +plusculum, mel, acetum, liquamen. 5 + + 4 mentam E, mente: V, _item l. 12 {+1+ 16, 1} et 14 {+1+ 16, 2}_ + + +XVI. +1+ (31) +Laseratum+: laser Cyrenaicum vel Parthicum tepida +dissolvis cum aceto <et> liquamine temperatum, vel +piper, petroselinum, mentam siccam, laseris radicem, mel, +acetum, liquamen. +2+ +Aliter+: piper, careum, anethum, petroselinum, +mentam siccam, silfi, folium, malabathrum, spicam 5 +Indicam, costum modicum, mel, acetum, liquamen. + + 1 parthicum {s}, partitum EV | 2 et _add. Gi_ + + +XVII. +1+ (32) +Oenogarum in tubera+: piper, ligusticum, coriandrum, +rutam, liquamen, mel et oleum modice. +2+ +Aliter+: +thymum, satureiam, piper, ligusticum, mel, liquamen et +oleum. + + +XVIII. (33) +Oxyporum+: cumini unc. II, zingiberis unc. I, +rutae viridis unc. I, nitri scripulos VI, dactylorum pinguium +scripulos XII, piperis unc. I, mellis unc. IX. cuminum +aut Aethiopicum aut Syriacum aut Libycum aceto infundes, +sicca et sic tundes. postea melle comprehendis. 5 +cum necesse fuerit, <ex> oxygaro uteris. + + 1 Oxyporum EV _hic_, Oxyporium EV _in ind._ | _praeceptum redit 3, + 18, 3_ | cumini E, cummuni V | zingiberis _sic_ EV | 3 mellis + (i _ex_ e) V | 4 aut aethiopicum EV _p. 21, 10 {+3+ 18, 3}_, uel + &hiopicum _hic_ E, uel hiopic{~u} _hic_ V | 6 ex oxygaro _Vo_, + oxygaro (_ex_ oxigario _corr._ V) EV + + +XIX. (34) +Hypotrimma+: piper, ligusticum, mentam aridam +nucleos pineos, uvam passam, caryotam, caseum dulcem, +mel, acetum, liquamen, oleum, vinum, defritum aut +caroenum. + + 1 Hypotrimma EV _in indice_, ypotrima EV _hic_ | 3 oleum uinum E, + uin{~u} ole{~u} (_sed signis /{.} et /: ordo correctus_) V | + 4 carenum _Hum_, cariotam EV, cariotum _Sch_ + + +XX. +1+ (35) +Oxygarum digestibile+: piperis semunciam, +silis Gallici scripulos III, cardamomi scripulos VI, cumini +scripulos VI, folii scripulum I, mentae siccae scripulos VI +tunsa cribrataque melle colligis. cum opus fuerit, liquamen +et acetum addis. +2+ +Aliter+: piperis unc. I, petroselini, carei, 5 +ligustici unc. singulas. melle colliguntur. cum opus fuerit, +liquamen et acetum addes. + + 1 digestibilem EV _hic_, -le _in ind._ | 2 silis _Hum_, silfi EV | + 3 iscripulum I E, iscripulo uno V | menta sicca EV | 4 cribrataque + V, cribataque E | 6 colliguntur _Sch_, colligunt ut EV + + +XXI. (36) +Moretaria+: mentam, rutam, coriandrum, feniculum, +omnia viridia, ligusticum, piper, mel, liquamen. si +opus fuerit, acetum addes. + + 1 Moretaria E _hic_, Mortaria V _hic et_ EV _in indice_ | + 2 uiridia E, uiria V | ligusticum {s}, libusticum E, libutic{~u} V + + + + +LIB. II. SARCOPTES + +I. isicia. II. hydrogarum et apothermum et amulatum. III. vulvulae, +botelli. IV. Lucanicae. V. farcimina. + + LIB. II _cap. I_ isicia _sic_ EV _et hic et l. 13 bis {+2+ 1; + +2+ 1, 1}, post fere semper_ esici- | II Hidrogarum et apotermu et + amolatu EV | IV lucanicae E, -niae V + + +I. ISICIA. 1. +1+ (37) +Isicia+ fiunt +marina+ de cammaris et +astacis, de lolligine, de sepia, de lucusta. isicium condies +pipere, ligustico, cumino, laseris radice. + +2+ (38) +Isicia de lolligine+: 3 +sublatis crinibus in fulmento tundes, sicuti adsolet. +pulpa et in mortario et in liquamine diligenter fricatur, 5 +et exinde isicia plassantur. +3+ (39) +Isicia de scillis vel de +cammaris amplis+: cammari vel scillae de testa sua +eximuntur, et in mortario teruntur cum pipere et liquamine +optimo. pulpa isicia plassantur. +4+ (40) +Omentata ita fiunt+: +assas iecur porcinum et [eum] enervas. ante tamen teres 10 +piper, rutam, liquamen, et sic superinmittis iecur et teres +et misces. suitur pulpa omentata, et singula involvuntur +folia lauri, et ad fumum suspenduntur quamdiu voles. cum +manducare volueris, tolles de fumo et denuo assas. + + 1 esici{~u} V, esicum E | 4 crinibus E, criminib. V | 5 pulpa P, + pulma EV | et in EV, et cum _Sch_ | fricatur {s}, frigatur EV, + friatur _Sch_ | 6 plassantur _sic_ EV, _etiam v. 9_ | scillis + _et_ 7 scille E, iscillis _et_ iscille V | 8 pipere E, piper V | + 9 pulpa _Sch_, pulpe EV | 10 eum EV, id eum P; _addidit rusticus + lector_ (_debuit_ id) _cf._ eas _23, 14 {+4+ 2, 2}. 27, 11 + {+4+ 2, 16} al._ | 12 suitur _Gi_, sicut EV, _cf. +7+ 8; + +9+ 10, 1_ | 14 defumum EV + + + +5+ (41) <+Aliter+> ++isicium+: adicies in mortarium piper, ligusticum, origanum, +fricabis, suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, +teres diligenter, ne assulas habeat. adicies ova quinque +et dissolves diligenter, ut unum corpus efficias. liquamine 5 +temperas et in patella aenea exinanies, coques. cum coctum +fuerit, versas in tabula munda, tessellas concides. adicies in +mortarium piper, ligusticum, origanum, fricabis in se, commisces, +<mittes> in caccabum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, +tractum confringes, obligas, coagitabis, et exinanies 10 +in boletari. piper asperges et appones. + +6+ (42) +Isicia ex sphondylis+: 11 +elixatos sphondylos conteres et nervos eorum eximes, +deinde cum eis alicam elixatam <et> ova conteres, +pipere <posito> in omento assabis, oenogaro perfundes, et +pro isicus inferes. +7+ (43) +Isicia omentata+: pulpam concisam 15 +teres cum medulla siliginis in vino infusi. piper, liquamen, +si velis, et bacam myrtae exenteratam simul conteres. +pusilla isicia formabis, intus nucleis et pipere positis +involuta omento subassabis cum caroeno. + + {Transcriber's Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipe +3+ 20, 7.} + + 2 Aliter esicium _Gi_, et sicium EV | 4 astulas EV | habeat EV, + -ant _Sch_ | 7 tesselles _corr. in_ -as V, tesselas E | 9 mittes + _add. Vo_ | caccabum E, accubum V | ferbuerit E, feruu- V, _sic + saepissime_ | 10 tractu EV | 11 _praeceptum +2+ 1, 6 repetitur + +3+ 20, 7_ | fondilis _et_ fondilos EV | 12 contere EV _hic_, -es + _p. 22, 6_ | 13 et _om_ EV _hic, habent p. 22, 7_ | 14 posito + _add. Gi, cf. tamen p. 22, 7 pleniora_ in omento _Hum_, momento + EV, _cf. p. 22, 8_ | oenagaro E | perfundes _Hum_, profundes + (p- E) EV, _cf. p. 22, 9_ continges | 16 siliginis _Tor_, + siligine EV | infusi EV, _vix opus erit scribere_ -sae; infusa + _Helmreich_ | 17 myrtae _Sch_, mirta _(erasa supra_ a _virgula + in V)_ EV, mirteam P | extenteratam EV | 19 omento (_ex_ em- E) + EV | careno (e _ex_ o V) EV + + +II. HYDROGARATVM ET APOTHERMVM ET AMVLATVM. +1. (44) +Isicia plena+: accipies adipes fasiani recentes, +praeduras et facis ex eo tessellas. cum pipere, liquamine, +caroeno in isicio includes, ex hydrogaro coques et +inferes. +2+ (45) +Hydrogarata isicia sic facies.+ teres piper, 5 +ligusticum, pyrethrum minimum, suffundes liquamen, +temperas aqua cisternina, dum inducet, exinanies in caccabo, +et cum isicio ad vaporem ignis pones, et caleat, et +sic sorbendum inferes. +3+ (46) +In isicia de pullo+: olei floris +lib. I, liquaminis quartarium, piperis semunciam. +4+ (47) +Aliter 10 +de pullo+: piperis grana XXXI conteres, mittis liquaminis, +optimi calicem, caroeni tantundem, aquae XI mittes, +et ad vaporem ignis pones. +5+ (48) +Isicium simplex+: ad unum +liquaminis acetabulum aquae septem mittes, modicum apii +viridis, triti piperis cocleare. isiciola incoques, et sic ad 15 +ventrem solvendum dabis. hydrogaro faeces conditi addes. + + 1 Hydrogaratum _Hum_, Hidrogarum EV _et hic et in indice_ | + apoterm{~u} V, apthermum E 21 ex _Sch_, et EV | 6 mininum E | + 7 aqua cisternina _Hum_, aquam cisterninam (cisternam E) EV | + inducet _sic_ EV, _scil. tritura; possis_ ducet | 8 cum isicio + _Sch_, cum esicia EV, tum isicia {a} | 9 de pullo {a}, topullo EV, + _cf. Exc. par.2_ | olei E, oleo _corr. in_ -ei V | 10 semuncia V, + semiuncia E | _intellege_ Aliter in esicia de pullo | 11 undecim + EV, VI _Sch_ | mittes E, -is V | 15 inquoques (conc- _Sch_) et sic + (si _Lister_) EV | 16 feces V, facies E + + ++6+ (49) +Isicia de pavo+ primum locum habent ita si fricta fuerint +ut callum vincant. Item secundum locum habent de fasianis +item tertium locum habent de cuniculis, item quartum +locum habent de pullis, item quintum locum habent de +porcello tenero. +7+ (50) +Isicia amulata ab aheno sic facies+: 5 +teres piper, ligusticum, origanum, modicum silfi, +zingiber minimum, mellis modicum; liquamine temperabis, +misces; adicies super isicia, facies ut ferveat. cum bene +bullierit, amulo obligas spisso, et sorbendum inferes. ++8+ (51) +Amulatum aliter+: piper teres pridie infusum, cui subinde 10 +liquamen suffundes ita ut bene tritum ac lutulentum +facias piperatum. cui defritum admisces, quod fit de cotoniis, +quod sole torrente in mellis substantiam cogitur. +quod si non fuerit, vel Caricarum defritum mittes, quod +Romani 'colorem' vocant. ac deinceps amulum infusum 15 +adicies vel oryzae sucum et lento igni fervere facias. + + 1 fuerint E, -it V | 5 amulata _Hum_, multa EV | aheno _Sch_, + alieno EV _cf. par.420 {+9+ 4, 3}_ | 9 bullierit _Hum_, boluerit V, + oluerit E | inferes _Sch_, feres EV | 10 amulatum _Hum_, amulum + EV | infusu V, infasu E | 11 lutulentum _sic_ EV | 12 facias V, + facies E | cotoniis P, coctomiis (-mus E) EV | 14 caricarum _Hum_, + camcarum V, carum _corr. in_ camcarum E, caunearum _Sch_ | + 15 colorem _sic_ EV, loram (_cf. Plin. nat. 14, 86) Tor. vix + recte, aut ante_ quod _inserendum_ vel | ac deinceps P, accede + inceps EV, accipe deinceps {a}; _latere aliud videtur veluti_ ac + cepam siccam | 16 orize _sic_ EV | igni {s}, igniti EV + + ++9+ (52) +Amulatum aliter+: ossucla de pullis exbromas. deinde +mittis in caccabum porros, anethum, salem. cum cocta +fuerint, addes piper, apii semen, deinde oryzam infusam +teres, addes liquamen et passum vel defritum. omnia misces +et cum isiciis inferes. +10+ (53) +Apothermum sic facies+: 5 +alicam elixa cum nucleis et amygdalis depellatis et in +aqua infusis et lotis ex creta argentaria, ut ad candorem +pariter perducantur. cui ammiscebis uvam passam, caroenum +vel passum, desuper <piper> confractum asparges +et in boletari inferes. 10 + + 1 ossucla de pullis exbromas _sic_ EV | 3 fuerint P, fuerit EV | + addes _sic_ EV | oridiam EV | 5 Apotermu EV | 6 elixa cum _Gi_, + elixa _Sch_, elix{~a} V, elixatam E | amindalis depilatis EV | 8 cui + ammiscebis _Vo_, cum iam (c{~u} iam iam V) miscebis (c _ex_ s + _in_ V) EV | 9 piper _add. Gi (cf. +7+ 14, 2)_ | et _om_ V1 + + +III. VVLVVLAE BOTELLI. 1. (54) +Vulvulae isiciatae +sic fiunt+: piper tritum et cuminum, capita porrorum +brevia duo ad molle purgata, ruta, liquamen admiscentur +pulpae bene tunsae et fricatae. denuo ipso subtrito ita ut +commisceri possit, mittas piperis grana et nucleos, et calcabis 5 +cabis in {+} materia bene lota. et sic coquuntur ex aqua, +oleo, liquamine, fasciculo porrorum et anetho. +2+ (55) +Botellum +sic facies+: sex ovi vitellis coctis, nucleis pineis concisis +cepam, porrum concisum, ius crudum misces, piper +minutum <asparges>, et sic intestinum farcies. adicies liquamen 10 +et vinum, et sic coques. + + 1 Bulbule esiciata (esiaciata V) et sic EV | 3 rutam EV | 4 denuo + denuo V, denuo (_e {+}_ denuo _add._ E2) E | 5 c{~o}misceari V | + mittas {a}, mittat EV | nucleos _Tor_, nuclei EV | 6 materia + (matrice _Lister_) bene lota EV, mortario bene loto _Hum_ | 8 sic + VE2, _om._ E1 | sex ovi _Sch_, ex oui E, exeouis V | 9 ius _Hum_, + tus EV | 10 asparges _add. Gi_ | farcies {a}, facies EV + + +IV. LVCANICAE. (56) Lucanicas similiter ut supra scriptum +est: [Lucanicarum confectio] teritur piper, cuminum, +satureia, ruta, petroselinum, condimentum, bacae lauri, liquamen, +et admiscetur pulpa bene tunsa, ita ut denuo bene +cum ipso subtrito fricetur. cum liquamine admixto, pipere 5 +integro et abundanti pinguedine et nucleis inicies in +intestinum perquam tenuatim productum, et sic ad fumum +suspenditur. + + 2 Luc. confectio _glossam del. Sch_ | 3 bacae _ex_ baca E, bace V | + 6 integro E, -gre V | 7 tenuatim E, -t{)i} _ex_ -tun _corr._ V | + productum _Hum_, perductum EV | ad E1, ad (_sed_ a _radendo in_ i + _mutata_) V + + +V. FARCIMINA. +1+ (57) Ova et cerebella teres, nucleos pineos, +piper, liquamen, laser modicum, et his intestinum +implebis. elixas; postea assas et inferes. +2+ (58) +Aliter+: coctam +alicam et tritam cum pulpa concisa et trita una cum +pipere et liquamine et nucleis. farcies intestinum et elixabis, 5 +deinde cum sale assabis et cum sinapi inferes, vel sic +concisum in disco. +3+ (59) +Aliter+: alicam purgas et cum liquamine +intestini et albamine porri concisi minutatim simul +elixas. elixa tolles, pinguedinem concides et copadia pulpae, +in se omnia commisces. teres piper, ligusticum, ova 10 +tria, haec omnia in mortario permisces cum nucleis et +pipere integro. liquamen suffundes, intestina imples, elixas +et subassas, vel elixa tantum: appones. +4+ (60) +Aliter circellos +isiciatos+: reples intestinum impensa isicii et circellum +facies rotundum; fumas. cum miniaverit, subassas, exornas, 15 +oenogaro fasiani perfundes, sed cuminum addes. + + 4 trit{~a} {a}, trita EV | 5 piper EV | farcies in testinum E, + farcie sint testin{~u} V | 6 cum sale EV, cumino sale _Sch_ | 7 sic + _i. elixum, non assatum_ | 8 albamine E, abamine V | porri E, porro + V | 9 elixas. Elixa tolles P, elixas elixato tolles EV | conpadia + V | 12 piper integro EV | 13 elixam tantum EV, elixas tantum P | + 14 inpensam EV | 15 miniauerit EV, fumauerit _Hum_ | 16 _de re cf. + p. 14, 7 {+2+ 2, 5}_ | perfundes _Sch_, profundes EV | cuminum EV, + cuminatum _Gi_ | addes _Hum_, ates EV + + + + +LIB. III. CEPVROS + +I. ut omne holus smaragdinum fiat. II. pulmentarium ad ventrem. +III. asparagos. IV. cucurbitas. V. citrium. VI. cucumeres. VII pepones, +melones. VIII. malvas. IX. cymas et cauliclos. X. porros. XI. betas. +XII. holisera. XIII. rapas sive napos. XIV. raphanos. XV. holus molle. +XVI. herbae rusticae. XVII. urticae. XVIII. intuba et lactucae. +XIX. cardui. XX. [funduli sive] sphongili. XXI. caroetae. + + Incipit eiusdem cepuros de oleribus lib. III _sic_ EV _(item + in fine libri); verba_ de oleribus _recte capiti I denuo + praefixerunt_ EV | _cap._ V cidrium EV | VII pepones E, pemones + V | IX culiclus V, auliclos E | XV olus molles EV | XVIII intibae + et EV | XX funduli siue spondili EV | XXI caroetae E, careotae V + + +I. DE HOLERIBVS. (61) +Vt omne holus smaragdinum +fiat+: omne holus smaragdinum fiat, si cum nitro +coquatur. + + 2 fiat V, fit E | nitro coquatur E, nitroquatur V + + +II. PVLMENTARIVM AD VENTREM: 1. +1+ (62) betas minutas +et porros requietos elixabis, in patina compones. teres piper, +cuminum, suffundes liquamen, passum, ut quaedam +dulcedo sit. facias ut ferveat. cum ferbuerit, inferes. + +2+ +Similiter+: 4 +polypodium in tepidam mittes. ubi mollierit, rades, 5 +et minutum cum pipere et cumino trito in patinam ferventem +mittes et uteris. +3+ (63) +Aliter ad ventrem+: facies +betaciorum fasces; deterge, ne laves. in eorum medium +nitrum asparges et alligas singulos fasces. mittes in aquam. +cum coxeris, condies patinam, cum eadem passum vel 10 +caroenum et cuminum et piper asparges et oleum modicum. +ubi ferbuerit, polypodium et frusta nucum cum liquamine +teres, <in> ferventem patinam fundes, cooperies. +statim depones et uteris. + + 4 ferbuerit E, feruuerit _(erasa_ u _priore)_ V | 6 cuminum tritum + EV | patenam E, -ena V | 8 fasces _Hum_, facies EV | deterge, ne] + detergine EV, deterges _Hum, at cf. simillimum praeceptum Marcell. + med. 30, 47_ | 8 nitrum _Hum_, nigrum EV | 11 caroenim E, -n{~i} + _(sic)_ V | et piper _Hum_, et super EV | 12 frustra EV | 13 in + _Hum, om._ EV | 14 et _Hum_, ut EV + + + +4+ (64) [+Aliter betacios Varronis.+ ++Varro+: 'betacios, sed nigros, quorum detersas radices +et mulsa decoctas cum sale modico et oleo vel sale, aqua et +oleo in se coctas iusculum facere et potari, melius etiam si +in eo pullus sit decoctus'.] +5+ (65) +Aliter ad ventrem+: apios 5 +virides cum suis radicibus lavabis et siccabis ad solem. +deinde albamen et capita porrorum simul elixabis in caccabo +novo, ita ut aqua ad tertias deferveat [id est ut ex tribus +eminis aquae una remaneat]. postea teres piper, liquamen +et aliquantum mellis humore temperabis, et aquam 10 +apiorum decoctorum colabis in mortario, et superfundes +apio. cum simul ferbuerit, appones, et, si libitum fuerit, +apios adicies. + + 1 Varronis {s}, uarrones EV | Varro _vere fragmentum esse + arguere videtur sententiarum structura imperfecta; saturae_ "peri + edesmato:n" _iam attribuit Hum; addidit doctus lector_ | 3 mulsu + decoctas EV | 4 coctas _Gi_, cocta EV, coctos_ Sch_, cocto + _Tor_ | potari _sic_ EV | melius _eqs: iocus interlocutoris apud + Varronem_ | 7 albamen _Hum_, alb{~a} EV, allia _Tor_ | ca///cabo + (c _erasa_) V | 8 id est--remaneat _glossam agnovit Hum, cf. + +1+ 12, 1_ | 12 cum simul _sic_ EV; _i. 'simulac'_ | appones EV, + abpones _Sch (cf. l. 7 {+3+ 2, 3} et p. 18, 2 {+3+ 4, 1}_ depones) + + +III. ASPARAGOS. (66) Asparagos siccabis, rursum in calidam +summittes: callosiores reddes. + + 1 siccabis V, -it E | rursum {s}, sursum _bis_ EV (_qui verba_ + sursum in calidam _repetunt_) | 2 summittas (-itas V) EV | + Callossiores EV _qui hinc novum praeceptum ordiuntur_ + + +IV. CVCVRBITAS. 1. (67) +Gustum de cucurbitis+: cucurbitas +coctas expressas in patinam compones. adicies in +mortarium piper, cuminum, silfi modice, [id est laseris +radicem], rutae modicum, liquamine et aceto temperabis, +mittes defritum modicum ut coloretur, ius exinanies in 5 +patinam. cum ferbuerint iterum ac tertio, depones et piper +minutum asparges. +2+ (68) +Aliter cucurbitas iure colocasiorum+: +cucurbitas coques ex aqua in modum colocasiorum. +teres piper, cuminum, rutam, suffundes acetum, +liquamen, temperabis, <mittes> in caccabum, cui adicies 10 +.... et eas cucurbitas incisas, expressas in ius mittes ut +ferveant. amulo obligas, piper asparges et inferes. + +3+ (69) <+Aliter+> 12 ++cucurbitas more Alexandrino+: elixatas cucurbitas +exprimis, sale asparges, in patina compones. teres +piper, cuminum, coriandri semen, mentam viridem, laseris 15 +radicem, suffundes acetum, adicies caryotam, nucleum, +teres, melle, aceto, liquamine, defrito et oleo temperabis, +et cucurbitas perfundes. cum ferbuerint, piper asparges +et inferes. + + 1 gustum de cucurbatas cucurbitas coctas EV | 3 piper {s}, pipere + EV | id--radicem EV, _del._ {s} | 4 rutam modicum EV | 5 defreto + EV | 6 ferbuerint E, feruuerit V | 7 iure colocesiorum EV | + 10 mittes _add. Gi, qui et vidit post_ adicies _excidisse verbum + aut verba_ | 12 Aliter _add. Hum_ | 16 cariotam E, caroet{~a} V | + 17 aceto _Tor. et_ oleo _Hum_, acetum _et_ oleum EV + + + +4+ (70) +Aliter cucurbitas elixatas+: ex liquamine, +oleo, mero. +5+ (71) +Aliter cucurbitas frictas+: oenogaro +simplici et pipere. +6+ (72) +Aliter cucurbitas elixatas +et frictas+: in patina compones, cuminatum superfundes, +modico oleo super adiecto. fervere facies et inferes. + +7+ (73) +Aliter 5 +cucurbitas frictas tritas+: piper, ligusticum, cuminum, +origanum, cepam, vinum, liquamen et oleum. amulo +obligabis in patina, et inferes. +8+ (74) +Aliter cucurbitas cum +gallina+: duracina, tubera, piper, careum, cuminum, silfi, +condimenta viridia, mentam, apium, coriandrum, puleium, 10 +{+} caromentam, mel, vinum, liquamen, oleum et acetum. + + 2 frictas _bis scripsit_ V | 3 piperem EV | 10 mentam + {c.}{e.}p{a.}m E, menta V | 11 caromentam (-memtam V) EV, + calamintham _Hum_ et V, _om._ E + + +V. CITRIVM. (75) Sil montanum, silfi, mentam siccam, acetum, +liquamen. + + 1 citrium V, citrum E, cidrium EV _in indice_ + + +VI. CVCVMERES. 1. +1+ (76) +Cucumeres rasos+: sive ex liquamine, +sive ex oenogaro: sine ructu et gravitudine teneriores +senties. +2+ (77) +Aliter cucumeres rasos+: elixabis cum +cerebellis elixis, cumino et melle modico, <vel> apii semine, +liquamine et oleo. ovis obligabis, piper asparges et 5 +inferes. +3+ (78) +Aliter cucumeres+: piper, puleium, mel vel +passum, liquamen et acetum. interdum et silfi accedit. + + 2 enogaro VE2, onegaro E1 | 3 elixis V, elix{a.}{b.}is E | + 4 cumino E, cucumino (cu-_erasis_) V | vel apii semine _Hum_, + apii semen EV | 5 ovis _Sch_, bis EV | 7 et acet{~u} _bis scriptum + in_ V + + +VII. PEPONES ET MELONES. (79) Piper, puleium, mel vel +passum, liquamen, acetum: interdum et silfi accedit + + 1 Pepones E, Pemones V; _item in indice_ | uel _om._ V1 + + +VIII. MALVAS. (80) Malvas minores <in> oenogaro ex liquamine +oleo, aceto.--Malvas maiores in oenogaro, pipere, +liquamine, caroeno vel passo. + + 1 <in _Gi_> oenogaro _Hum_, degrano EV, de garo _Tor_ | + 2 acetum EV | in oenogara piper EV + + +IX. CYMAS ET CAVLICVLOS. 1. +1+ (81) +Cymas+: cuminum, +salem, vinum vetus et oleum. si voles, addes piper et ligusticum, +mentam, rutam, coriandrum, folia cauliculorum, +liquamen, vinum, oleum. + +2+ (82) +Aliter+: cauliculos elixatos mediabis 4 +summa foliorum teres cum coriandro, cepa, cumino, 5 +pipere, passo vel caroeno et oleo modico. + +3+ (83) +Aliter+: cauliculi 6 +elixati in patina compositi condiuntur liquamine, oleo, +mero, cumino. piper asparges, porrum, cuminum, coriandrum +viride super concides. +4+ (84) +Aliter+: cauliculi conditi ut +supra cum elixis porris coquantur. + +5+ (85) +Aliter+: cauliculos condies 10 +ut supra, admisces olivas virides et simul ferveant. ++6+ (86) +Aliter+: cauliculis conditis ut supra superfundes alicam +elixam cum nucleis et uva passa; piper asparges. + + 1 coliclos EV _hic; cf. index_ | 2 et V, _om._ E | 3 menta V | + colicorum EV | 4 culiculos E2V, col- E1 | 5 foliarum EV | 6 piper + EV | cauliculi E, cul- V, _item 9. 10_ | 7 elixati E, exati V | + conpositi E, -ta V | 8 piper _Hum_, super EV | 11 admisces E, + -cis V | olibas EV | simul _sic_ EV | 12 culiculis E, -los V | + 13 piper _Vo_, super EV + + +X. PORROS. 1. +1+ (87) +Porros maturos fieri+: pugnum +salis, aquam et oleum: mixtum facies et ibi coques et +eximes. cum oleo, liquamine, mero [et] inferes. +2+ (88) +Aliter +porros+: opertos foliis cauliculorum [et] in prunis coques, +ut supra, et inferes. + +3+ (89) +Aliter porros+: in {+} baca coctos ut 5 +supra inferes. +4+ (90) +Aliter porros+: <si> in aqua elixati erunt, +fabae nondum conditae plurimum admisce conditurae, in +qua eos manducaturus es. + + 3 liquamine _bis scriptum in_ EV | et inferes EV, condies et inf. + _Gi_; et _delendum (cf. l. 4) aut abl. supplendus ut_ et passo + inf. | 4 opertos E, apertos V, operias _Sch; maluimus delere_ et | + coliculorum et in EV | 5 baca EV, caccabo _Hum. an_ aqua_? cf. + Plin. nat. 20, 49_ | 6 inferes V, et inferes E | si in _Sch_, in + EV, cum in _Hum_ | aquam EV + + +XI. BETAS. +1+ (91) Concides porrum, coriandrum, cuminum, +uvam passam {+} farinam, et omnia in medullam mittes. ligabis +et ita inferes ex liquamine, oleo et aceto. +2+ (92) +Aliter +betas elixas+: ex sinapi, oleo modico et aceto bene +inferuntur. 5 + + 2 farinam EV, Varianam _Sch ex Plin. 14, 29_, Phariam _Baseggio_ | + 4 exsinapi E, et in api V + + +XII. HOLISERA. (93) holisera in fasciculum redacta <a> +manu ex liquamine, oleo et mero bene inferuntur, vel cum +piscibus assis. + + 1 olisera _bis_ EV, _hic et in indice_ | a _add. Vo, cf. l. 31 + {+3+ 16, 1}_ | 2 oleo E, et oleo (et _erasum_) V + + +XIII. RAPAS SIVE NAPOS. 1. +1+ (94) +Rapas sive napos+: +elixatos exprimes, deinde teres cuminum plurimum, rutam +minus, laser parthicum, mel, acetum, liquamen, defritum +et oleum modice. fervere facies et inferes. +2+ (95) +Aliter rapas +sive napos+: elixas, inferes. oleum superstillabis; si voles, 5 +acetum adde. + + 2 rutam E, rat{~a} V, _an_ rutae_?_ | 5 super istillabis EV + + +XIV. RAFANOS. (96) Rafanos cum piperato, ita ut piper cum +liquamine teras. + + 1 rafanos _bis_ EV, _hic et in indice_ | 2 teras E, tereas V, + _cf. p. 30, 2 {+4+ 2, 31 _carpes_}_ + + +XV. HOLVS MOLLE. 1. (97) +Holus molle ex holisatro+: +coctum ex aqua nitrata expressum concides minutatim, et +teres piper, ligusticum, satureiam siccam cum cepa sicca, +liquamen, oleum et vinum. +2+ (98) +Aliter holus molle+: apium +coques ex aqua nitrata, exprimes et concides minutatim. in 5 +mortario teres piper, ligusticum, origanum, cepam, vinum, +liquamen et oleum. coques in pultario, et sic apium commisces. ++3+ (99) +Aliter holus molle ex foliis lactucarum +cum cepis+: coques ex aqua nitrata, expressum concides +minutatim. in mortario teres piper, ligusticum, apii semen, 10 +mentam siccam, cepam, liquamen, oleum et vinum.-- +(100) [Aliter] Holus molle ne arescat, summa quaeque amputantur, +et purgamenta et caules madefactos in aqua apsinthi contegito. + + 1 holus molle _bis_ EV _hic_, olus molles _in indice_ EV | + olisatro EV | 2 coctum _Sch_, cocto EV | minutatim _Hum_, minutum + EV, minutim _Tor_ | 9 {e.}{x.} {a.}{q.}{u.}{e.}{s.} ex aqua E | + expressum _Hum_, expressa EV | 12 Holus _Sch_, Aliter. Holus EV | + arescat EV, acescat _cod. Hummelbergii_ | 13 absenti EV + + +XVI. HERBAE RVSTICAE. (101) Liquamine, oleo, aceto a +manu vel in patina pipere, cumino, bacis lentisci. + + 2 piper EV + + +XVII. VRTICAE. (102) Vrticam feminam, sole in ariete posito, +adversus aegritudinem sumes, si voles. + + +XVIII. INTVBA ET LACTVCAE. 1. +1+ (103) +Intuba+ ex liquamine, +oleo modico, {+} medere cepa concisa. pro lactucis vero +hieme intuba ex embammate vel melle et aceto acri. + +2+ (104) +Lactucas+ 3 +cum oxyporio et aceto et modico liquamine. +3+ (105) +Ad +digestionem et inflationem et ne lactucae 5 +laedant+: cumini unc. II, zingiberis unc. I, rutae viridis +unc. I, dactylorum pinguium scripulos XII, piperis unc. I, +mellis unc. IX; cuminum aut Aethiopicum aut Syriacum +aut Libycum. tundes cuminum et postea infundes in aceto, +cum siccaverit; postea melle omnia comprehendes. cum 10 +necesse fuerit, dimidium cocleare cum aceto et liquamine +modico misces aut post cenam dimidium cocleare accipies. + + 1 INTVBAE ET ({l/} E) EV _cf. ind._ | ex liq. E, et liq. V | + 2 oleo V, et oleo E | modico medere EV, modico modicaque (modice + _Hum_) _Tor_, modico comedere _Sch_ | 3 incube (t _ex_ c _corr._ + E2) exembammate E, intib{e,} ex enb{~a}mate V | acri E, agri V | + 4 oxyporio et E, exyporio (_om._ et) V | +3+ 18, 2 _cf. +1+ 18 de + oxyporo_ | 5 digestione V | 6 cumini V, cuminum E | gingiberis E2 + _ex_ -ber E1, gengi{b/} V | 8 cuminum aut EV, _cf. p. 11, 23 + {+1+ 18}_ | 9 tundes V, tundis E cuminum _delendum?_ infundes V, + -dis E | 11 necesse E, nece V | cocleare cum _Sch_, coclearium E, + cloclear{~u} V, cochlearium cum _Tor_ | 12 coclearem E, + cloclear{~e} V + + +XIX. CARDVI. 1. +1+ (106) +Carduos+: liquamine, oleo et ovis +concisis. +2+ +Aliter carduos+: rutam, mentam, coriandrum, +feniculum, omnia viridia teres. addes piper, ligusticum, +mel, liquamen et oleum. +3+ +Aliter carduos elixos+: piper, +cuminum, liquamen et oleum. 5 + + 3 faeniculum {s}, fenicum EV + + +XX. SPHONDYLI [vel fundili]. 1. +1+ (107) +Sphondyli fricti+ +ex oenogaro simplici. +2+ +Aliter: Sphondyli elixi+ ex +sale, oleo, mero, coriandro viridi conciso et pipere integro. ++3+ (108) +Aliter: sphondylos elixos+ perfundes amulato infra +scripto: apii semen, rutam, mel, piper teres, passum, liquamen 5 +et oleum modice. amulo obligas, piper asperges et +inferes. +4+ (109) +Aliter sphondylos+: + teres cuminum, rutam, liquamen, 7 +caroenum modice, oleum, coriandrum viride et +porrum. et sphondylos inferes pro salso. + +5+ (110) +Aliter: sphondylos 9 +elixatos+ praedurabis, mittes in caccabum oleum 10 +liquamen, piper. passo colorabis et obligas. +6+ (111) +Aliter +sphondylos+ oleo, liquamine complebis, vel oleo et sale +assabis. piper asparges et inferes. [+7+ (112) +Aliter: sphondylos +elixatos+ conteres et nervos eorum eximes. deinde +cum eis alicam elixatam et ova conteres, liquamen, piper 15 +isicia ex his facies cum nucleis et pipere in omento. assabis, +oenogaro continges et pro isiciis inferes]. + + 1 Sphondili (Sf- V) uel fundili. Sphondili (Sf- V) EV, _cf. + index_ | funguli _suo Marte substituit Hum, potius vulgaris + glossa_ vel fundili _delenda. deinceps_ V _exhibet semper_ sfond-, + E _vel_ sphond- (sphund- E2 2) _vel_ sfond- _vel_ spond- | + 3 piper EV | 4 elixos E3, -xo E1V | 8 uiridem EV | 9 salso _sic_ + EV | 11 passo _Hum_, passum EV | 12 oleo liq. P, oleum liq. EV | + _praeceptum +3+ 20, 7 male repetitur ex +2+ 1, 6_ | 15 alicam E, + -ca V | 16 augmento EV _i._ omento _cf. p. 13, 12 {+2+ 1, 6}_ | + 17 oenogairo V + + +XXI. CAROETAE SEV PASTINACAE. (113) 1. +Caroetae +frictae+ oenogaro inferuntur. +2+ +Aliter caroetas+: sale +oleo puro et aceto. +3+ +Aliter: caroetas elixatas+ concisas +in cuminato oleo modico coques et inferes. cuminatum +colorium facies. 5 + + 1 Caroetae (Caro oetae V) seu pastinace (-ci E). Caroetae + (Carot{e,} E) fricta _sic_ EV | 3 oenagaro E | 5 colorium _Sch_, + coliorum EV, colicorum _Tor; addendumne_ passo _vel_ croco_?_ + + + + +LIB. IV. PANDECTER + +I. sala cattabia. II. patinae piscium holerum pomorum. III. minutal de +piscibus vel esiciis. IV. tisana vel sucum. V. gustum. + + PANDECTER _sic quater_ EV | I cattabia _sic_ EV | II pastine EV | + holerum E, oleum V + + +I. SALA CATTABIA. (116) (?) 1. +Sala cattabia+: piper, +mentam, apium, puleium aridum, caseum, nucleos pineos, +mel, acetum, liquamen, ovorum vitella, aquam recentem +panem ex posca maceratum exprimes, caseum bubulum, +cucumeres in caccabulo compones, interpositis nucleis. mittes 5 +concisi capparis minuti.... iocusculis gallinarum. ius +perfundes, super frigidam collocabis et sic appones. +2+ +Aliter +sala cattabia Apiciana+: adicies in mortario apii +semen, puleium aridum, mentam aridam, zingiber, coriandrum +viride, uvam passam enucleatam, mel, acetum, oleum 10 +et vinum. conteres. adicies in caccabulo panis Picentini +frusta, interpones pulpas pulli, glandulas haedinas, caseum +Vestinum, nucleos pineos, cucumeres, cepas aridas minute +concisas. ius supra perfundes. insuper nivem sub ora asparges +et inferes. +3+ (118) +Aliter sala cattabia+: panem Alexandrinum 15 +excavabis, in posca macerabis. adicies in mortarium +piper, mel, mentam, alium, coriandrum viride, caseum +bubulum sale conditum, aquam, oleum. insuper nivem, et +inferes. + + 1 cattabia EV _semper hic et deinceps;_ caccabia (_melius_ -bina) + _Hum_, cottabia _Baseggio_ | 2 nucleo EV | 3 aqu{~a} {a}, quam EV | + 5 interponesitis E | 6 concisi capparis minuti iocusculis (loc- V) + EV _quae certe lacunosa sunt_; concisas cepas aridas minute + iocuscula (cum -lis _Gi_) _Hum ex p. 23, 2 {+4+ 1, 2}_ | + 7 perfundes _Sch_, profundes EV | 9 puleio EV | coriandrum E, + -dro V | 10 uiridem EV | 11 picemtini V | 12 frustra EV, III + frustra {s} (_male ex_ -ni) | 13 pineos nucleos E | 14 perfundes V, + fundes _corr. in_ perf- E | niuem {s} nuem EV | sub ora (hora E): + '_a latere et in margine_' _Hum_ | 15 alexandrinum V, {ea.}le- E | + 17 mel E, _om._ V | uiridem EV | 18 nivem _Baseggio_, uinum EV + + +II. PATINAE PISCIVM HOLERVM POMORVM. 1. +1+ (121) +Patina +cotidiana+: cerebella elixata teres cum pipere. cuminum, +laser cum liquamine, caroeno, lacte et ovis. ad +ignem lenem vel ad aquam calidam coques. +2+ (122) +Aliter patina +versatilis+: nucleos, nuces fractas; torres eas et 5 +teres cum melle, pipere, liquamine, lacte et ovis. olei modicum. + + 1 Patine EV _hic_, Pastine EV _in indice_ | holerum _utrubique_ E, + ole{~u} _et hic et in indice_ V | 2 piper EV | 3 carenum EV | ouis + E, obis _corr._ in ouis V | 4 len{~e} V, le{nu.}em E | aqu{~a} V, + quam E | 5 _praeceptum +4+ 2, 2 redit fere +4+ 2, 16_ | torres + _Hum_, teres EV _cf. p. 27, 11 {+4+ 2, 16}_ + + ++3+ (123) +Aliter patina+: thyrsum lactucae teres cum pipere +liquamine, caroeno, aqua, oleo. coques, ovis obligabis; +piper asparges et inferes. +4+ (124) +Aliter patina fusilis+: +accipies holisatra, purgas, lavas, coques, refrigerabis, +restringes. accipies cerebella IV, enervabis, coques. adicies 5 +in mortario piperis scripulos VI, suffundes liquamen, fricabis. +postea adicies cerebella, fricabis iterum. adicies holisatra +et simul conteres. postea franges ova VIII, adicias +cyathum liquaminis, vini cyathum, passi cyathum, contrita +simul temperabis. patinam perunges, impones in thermospodio. 10 +postea cum coctum fuerit, piper asparges et inferes. + + 1 tyrsum EV | 2 aquam EV | 3 asparges V, -is E | 5 restringues EV, + et friges _Hum_ | 6 piper EV | 10 intermospodio V, interimospodio + E | 11 cum _Sch, cf. +6+ 9, 15_, quod EV, quam _Hum._ | asparges V, + -is E + + ++5+ (125) +Aliter patina de asparagis frigida+: accipies asparagos +purgatos, in mortario fricabis, aqua suffundes, perfricabis, +per colum colabis. Et mittes <in caccabum> ficedulas +curatas. teres in mortario piperis scripulos VI, adicies +liquamen, fricabis, <postea adicies> vini cyathum 5 +unum, passi cyathum unum, mittes in caccabum olei uncias +III, illic ferveant, perunges patinam, in ea ova VI cum +oenogaro misces, cum suco asparagi impones cineri calido, +mittes impensam supra scriptam. tunc ficedulas compones +coques, piper asperges et inferes. +6+ (126) +Aliter patina de 10 +asparagis+ adicies in mortario asparagorum praecisuras, +quae proiciuntur, teres, suffundes vinum, colas +teres piper, ligusticum, coriandrum viride, satureiam, +cepam, vinum, liquamen et oleum sucum transferes +in patellam perunctam et, si volueris, ova dissolves 15 +ad ignem, ut obliget piper minutum asperges <et inferes> + + 1 asparagis V, aspargis E | 3 in caccabum _add. Gi_ | + fecitulas EV | 4 curatas _Hum_, curtas EV | sex _Hum_, sed EV | + 5 postea adicies _add. Gi, ex l. 22 {+4+ 2, 8} p. 23, 22 + {+4+ 2, 4}_ | 6 I passi E uni passi V | 8 asparagi {a}, -gis EV | + 9 inpensam V -as E | ficetulas _sic_ EV | compones V, conpones + (_corr ex_ -poe nes) E | 10 asparges V, aspergis E | 12 quae + proiciuntur _quasi glossam del Sch_ | 13 uiridem EV | + 14 transferes V, -ens E | 16 et inferes _add. Gi_ + + ++7+ (127) +Patinam ex rusticis, sive tamnis sive sinapi +viridi sive cucumere sive cauliculis+ item facies +si voluens, substernes pulpas piscium vel pullorum. [Aliter] ++8+ (128) +Patina de sabuco calida et frigida+ accipies +semen de sabuco, purgabis, ex aqua decoques, paulum ex 5 +siccabis, patinam perunges et in patinam compones ad +surcellum adicies piperis scripulos VI, suffundes liquamen, +<fricabis>, postea adicies liquaminis cyathum unum, +vini cyathum, passi cyathum, teres, tandem in patinam +mittes olei unc IV, pones in thermospodio et facies ut 10 +ferveat. cum ferbuerit, franges postea ova VI, agitabis et +patinam sic obligabis cum obligaveris, piper asparges et +inferes. + + 1 rusticis _herbis quae secuntur_ tannis EV | 2 cucumeres EV | + item _Vo_, ita EV | 3 Aliter patina EV | 4 sabuco V, sabulo E | + 5 sabuco V, sambuco E | paulum _Sch_, speculum EV | 6 ad surcellum + _'ad ignem sarmenticium, cf. Macrob. Sat. 7, 16, 23' Sch; + intellegimus_ surculatum, surcello agitatum | 7 suffunde EV | + 8 fricabis _add. Hum 'ex scripto codice', nisi ille hunc locum + conmiscuit cum p. 23, 21 {+4+ 2, 4}, vel p. 25, 2 {+4+ 2, 9}. + 30, 3 {+4+ 2, 31}, neque enim in ullo inter {s} codice legitur + hic_ fricabis | 9 tandem _Sch_, tantum EV | 10 olei V oleum E + + + +9+ (129) +Patinam de rosis+ accipies rosas et exfoliabis +album tolles, mittes in mortarium, suffundes liquamen, fricabis +postea mittes liquaminis cyathum unum semis, et +sucum per colum colabis accipies cerebella IV, enervabis +et teres piperis scripulos VIII suffundes ex suco, fricabis 5 +postea ova VIII frangis, <mittis> vini cyathum unum +semis et passi cyathum unum, olei modicum postea patinam +perunges et eam impones cineri calido, et sic impensam +supra scriptam mittes. cum cocta fuerit in thermospodio +piperis pulverem super asperges et inferes. +10+ (130) +Patina 10 +de cucurbitis+: cucurbitas elixas et frictas in patina +compones, cuminatum superfundes, modico oleo super +adiecto, fervere facias et inferes. +11+ (131) +Patina de apua+: +apuam lavas, ex oleo maceras, in Cumana compones, adicies +oleum, liquamen, vinum alligas fasciculos rutae et origam 15 +et subinde fasciculos apa {+} babtidiabis. cum cocta +fuerit, proicies fasciculos, et piper asperges et inferes. + + 1 rosis _Hum_ coris EV | rosas _Tor_ rosis EV | 2 tolles V + tollis E | 3 unu s V, IS E | 5 ex V, et E | 6 mittis _add. Vo_ | + 8 perunges E, perunges et eam perunges V | cinere EV _cf. p. 24, 6 + {+4+ 2, 5}_ | 11 cucurbitis {s}, -tas EV | 13 apua abuam EV | + 15 rute et origanum et subinde <fasciculos rute et origanum et + subinde_ iteravit_ V> fasciculos apa babti diabis (apababdiabis V) + dum (cum{s}) cocta EV, _unde_ fasc cum apua (et apuam _Gi_) + elixabis. cum _Hum_ _fortasse_ fasc et apuam <elixabis et aceto> + baptizabis cum + + ++12+ (132) +Patina de apua sine apua+: pulpas piscis assi vel +elixi minutatim facies ita abundanter, ut patinam qualem +voles implere possis. teres piper et modicum rutae, suffundes +liquamen quod satis erit et olei modicum, et commisces +in patina cum pulpis, sic et ova cruda confracta, ut 5 +unum corpus fiat. desuper leniter compones urticas marinas, +ut non cum ovis misceantur. impones ad vaporem, ut +cum ovis ire non possint, et, cum siccaverint, super aspergis +piper tritum et inferes ad mensam. nemo agnoscet quid +manducet. 10 + + 1 de abua sine abua EV | 2 quale EV | 3 possit EV | 4 erit VE2, + erat E1 | 5 patina E, tina V | 6 un{~u} corpus V corpus unum E | + leniter E eui{t(} V | 6 ire EV, coire _Sch ex +9+ 4, 2_ | 7 non E, + _om_ V | 8 et _Hum_, ut EV + + + +13+ (133) +Patinam ex lacte+: nucleos infundes et siccas +echinos recentes iam praeparatos habebis. accipies patinam, +et in eam compones singula infra scripta. mediana +malvarum et betarum et porros maturos, apios, holus molle +et viridia elixa, pullum carptum ex iure coctum, cerebella 5 +elixa, Lucanicas, ova dura per medium incisa. mittes longaones +porcinos ex iure Terentino farsos, coctos, concisos, +iecinera pullorum, pulpas piscis aselli fricti, urticas marinas +pulpas ostreorum, caseos recentes. alternis compones, +nucleos et piper integrum asparges. ius tale perfundes: 10 +piper, ligusticum, apii semen, silfi. coques. at ubi cocta +fuerit, lacte colas, cui cruda ova commisces, ut unum corpus +fiat, et super illa omnia perfundes. cum cocta fuerit, +<addes> echinos recentiores, piper asperges et inferes. + + 2 echinos _Baseggio_, eos EV | iam praeparatos _Baseqgio_, + inpreparatos EV | habebis {s} habetis (ab- F) EV} | 3 scripta EV | + 4 holus molles EV | 5 carptum ex _Sch ex +6+ 9, 13_, raptum et EV | + 6 lucanicas _Sch_, lucania EV | 7 coctos V, -us E | 8 pollorum EV | + aselli _Hum_, ascelli EV | 11 at E, ad V, _item l. 19 {+4+ 2, 14}_ | + 12 lactem EV | 14 addes _vel_ mittes _add. Vo_ | echinos _Tor_, + echino V, enchino (-ono E1) E + + ++14+ (134) +Patinam Apicianam sic facies+: <accipies> frusta +suminis cocti, pulpas piscium, pulpas pulli, ficedulas vel +pectora turdorum cocta et quaecumque optima fuerint; +haec omnia concides diligenter praeter ficedulas. ova vero +cruda cum oleo dissolvis. teres piper, ligusticum, suffundes 5 +liquamen, vinum, passum, et in caccabum mittis ut calefiat, +et amulo obligas. antea tamen pulpas concisas universas +illuc mittes, et sic bulliat. at, ubi coctum fuerit, levabis +cum iure suo et in patellam alternis de trulla refundes +cum piperis granis integris et nucleis pineis, ita ut per 10 +singula coria substernas diploidem, dein laganum similiter; +quotquot lagana posueris, tot trullas impensae desuper +adicies. unum vero laganum fistula percuties et super +impones. piper asparges. ante tamen illas pulpas ovis +confractis obligabis, et sic in caccabum mittes cum impensa. 15 +patellam aeneam qualem debes habere infra ostenditur. + + 1 accipies _add. Vo ex l. 28 {+4+ 2, 15}_ | frustra EV | + 5 dissolu{e.}{n.}{d.}is E | 9 patella EV | 10 grana integra EV | + 11 _an_ pro singulis coriis_?_ | dein _Sch_, in EV, inde + _Furlanetto_ | 12 quotquot {s}, quodquo EV | impensae _Hum. ex + p. 27, 7 {+4+ 2, 15}_, imples EV | 15 inpensam E, impens{~a} + (m _adrasa in_ n) V | 16 aene{~a} V, aeneum E | infra] _ubi?_ + + ++15+ (135) +Patina cotidiana+: accipies frusta suminis cocti, +pulpas piscium coctas, pulpas pulli coctas. haec omnia +concides diligenter. accipias patellam aeneam, ova confringes +in caccabum et dissolves. adicies in mortarium +piper, ligusticum, fricabis, suffundes liquamen, vinum, passum, 5 +oleum modice, reexinanies in caccabum, facies ut +ferveat. cum ferbuerit, et obligas. pulpas, quas subcultrasti, +in ius mittis. substerne diploides.... patinam aeneam, et +trullam plenam pulpae, et disparges oleum, <et> laganum +pones similiter. quotquot lagana posueris, tot trullas impensae 10 +adicies. unum laganum fistula percuties, a superficie +versas in discum, in superficiem pones. piper asperges +et inferes. +16+ (136) +Patina versatilis vice dulcis+: nucleos +pineos, nuces fractas et purgatas, attorrebis eas, teres +cum melle, pipere, liquamine, lacte, ovis, modico mero et 15 +oleo. + + 1 frustra EV | 2 cocti _l. 13 {+4+ 2, 14}_, coctam E, coctum V, + cocta {s} | 3 concides _Hum ex l. 15 {+4+ 2, 14}_, condies EV + _cf. p. 30, 28 {+4+ 2, 36}_ | accipias V, -es E | 4 mortarium V, + -io E | 7 _fortasse_ ferveat, et amulo obligas. cum fervuerit, + pulpas | 8 substerne E, -nere V | diplodies EV; _deest verbum; an_ + diploides: <confundes>_?_ | 6 et {s} _om._ EV | 10 quotquot E, + quodquo V | lagana {a} _cf. 26, 23 {+4+ 2, 14}_, lagas EV | 12 in + superficiem E, insuper insu{p/}ficiem V | 13 _praeceptum +4+ 2, 16 + fere i.q. +4+ 2, 2_ | dulcis _Hum_, dulci V, dulce E | + 14 attorebis {a}, atorrebas EV + + ++17+ (137) +Patellam tyrotaricham ex quocumque salso +volueris+: coques ex oleo, exossabis. et cerebella cocta, +pulpas piscium, iocuscula pullorum, ova dura, caseum +mollem excaldatum, haec omnia calefacies in patella. teres +piper, ligusticum, origanum, rutae bacam, vinum, mulsum, 5 +oleum, <in> patella ad lentum ignem <pones> ut coquatur. +ovis crudis obligabis, adornabis, cuminum minutum asparges +et inferes. +18+ (138) +Patellam siccam: isicia de thursione+: +enervabis, concides minutatim. teres piper, ligusticum, +origanum, petroselinum, coriandrum, cuminum, rutae 10 +bacam, mentam siccam, ipsum thursionem. isicia deformabis. +<Adicies> vinum, liquamen, oleum. coques. coctum +in patellam collocabis, ius in ea facies: piper, ligusticum, +satureiam, cepam, vinum, liquamen, oleum. <In> patellam +pones ut coquatur. ovis obligabis, piper asparges et inferes. 15 + + 1 thirotarricam EV | salso EV, pisce salso _cod. Hummelbergii, at + cf. p. 28, 12 {+4+ 2, 21}. 16 {+4+ 2, 22} al._ | 3 pulpas V1, + pulpis EV2 | 6 in _et_ pones _add. Gi_ | 7 adornabis _Baseggio_, + adordinabis EV | 8 siccam esicia EV, esitiatam _Gi; adi. desidero + quale_ Siculam | tursone EV | 9 eneruabis EV, _exspectabam_ + exossabis | 11 turtionem EV | _an_ inde formabis? | 12 adicies + _add. Gi_ | 14 in _Hum (an ex suo codice?), om._ EV + + ++19+ (139) +Patellam ex holisatro+: elixas ex aqua nitrata, +exprimis in patellam. teres piper, ligusticum, coriandrum, +satureiam, cepam, vinum, liquamen, acetum, oleum transferes +in patellam, coques, amulo obligas. thymum et piper +minutum asparges et de quacumque herba, si volueris 5 +facies ut supra. +20+ (140) +Patina de apua fricta+: apuam lavas, +ova confringes et cum apua commisces. adicies liquamen, +vinum, oleum, facies ut ferveat, et cum ferbuerit, mittes +apuam. cum duxerit, subtiliter versas. facies ut coloret, +oenogarum simplex perfundes piper asparges et inferes. 10 + + 1 patellam E, -a V | 6 _admodum simile praeceptum de lagitis + +4+ 2, 26_ | apua lauas EV | 7 apia EV + + ++21+ (141) +Patina ex lagitis et cerebellis+: friges ova dura, +cerebella elixas et enervas, gigeria pullorum coques. haec +omnia divides praeter piscem, compones in patina, praemixta +salsum coctum in medio pones. teres piper, ligusticum, +suffundes <passum>, ut dulce sit. piperatum mittes 5 +in patinam, facies ut ferveat cum ferbuerit, ramo rutae +agitabis et amulo obligabis. +22+ (142) +Patina mullorum loco +salsi+: mullos rades, in patina munda compones, adicies +<olei quod satis est et salsum interpones. facies> ut ferveat. +cum ferbuerit, mulsum mittes aut passum. piper asparges 10 +et inferes. +23+ (143) +Patina piscium loco salsi+: + pisces qualeslibet 11 +curatos friges, in patinam compones, adicies olei quod +satis est et salsum interpones. facies ut ferveat. cum ferbuerit, +mittes mulsam et ius agitabis. + + 1 lagitis EV2, lagatis V1 | dura _sic_ EV | 2 gigeria _Hum_, + cizeria E, cizema V | quoques V, coquis E | 5 passum _vel_ mulsum + _add. Hum_ | dulce E, dulcis V | 8 mullos EV2, mullo V1 | + 9 olei--facies _add. Sch ex l. 12_ | 11 Patina V, -am E | loco + salsi E, locos alfi V | 14 mulsam _sic_ EV | ius agitabis {s}, + insagitabis EV, _an_ in se agitabis? _cf. p. 30, 16 {+4+ 2, 33}_ + + + +24+ (144) +Patina piscium+: +pisces qualeslibet rades et curatos mittes. cepas siccas Ascalomas +vel alterius generis concides in patinam et pisces +super compones. adicies liquamen, oleum. cum coctum +fuerit, salsum coctum in medio pones. addendum acetum 5 +asparges et coronam bubulam. +25+ (145) +Patellam Lucretianam+: +cepas pallachanas purgas (viridia earum proicies), +in patinam concides liquaminis modicum, oleum et aquam +dum coquitur, salsum crudum in medium ponis. at ubi cum +salso prope cocta fuerit, mellis cocleare asparges, aceti et 10 +defriti pusillum. gustas. si fatuum fuerit, liquamen adicies, +si salsum, mellis modicum. et coronam bubulam aspergis, +et bulliat. +26+ (146) +Patinam de lagitis+: lagitas rades, +lavas, ova confringis et cum lagitis commisces. adicies +liquamen, vinum, oleum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, 15 +oenogarum simplex perfundis. piper asperges et inferes. + + 2 curatos _Hum_, duratos EV | ascalomas _a_, -nas EV | 6 coronam + EV, cunilam _Sch ex Plin 19, 165_ bubul{~a} V, -lum _corr. in_ -lam + E | 7 pallachanas (pala- E) EV, _cf. +9+ 1, 1 et Plin. nat. + 19, 105_ | 8 et VE2, ex E1 | 10 mellis _Tor_ melle EV | 11 defreti + E, -thi V | fuerit _Hum_, efuerit EV, exuerit {s}, exierit _Sch_ | + 13 et bulliat _Sch_, ut bulliat EV | _cf. +4+ 2, 20_ | + 14 conmiscis EV + + ++27+ (147) +Patina zomoteganon+: a crudo quoslibet pisces lavas, +in patina compones. adicies oleum, liquamen, vinum, cocturam, +fasciculum porri, coriandri. dum coquitur, teres piper, +ligusticum, origanum <et coctum> fasciculum, de suo +sibi fricabis, suffundes ius de suo sibi, ova cruda dissolves, 5 +temperas. exinanies in patinam, facies ut obligetur. cum +tenuerit, piper asparges et inferes. +28+ (148) +Patina solearum+: +soleas battues et curatas compones in patina. adicies +oleum, liquamen, vinum. dum coquitur, teres piper, ligusticum, +origanum, fricabis, suffundes ius, ova cruda et 10 +unum corpus facies. super soleas refundes, lento igni coques. +cum duxerit, piper asparges et inferes. +29+ (149) +Patina +de piscibus+: piperis unciam, caroeni heminam, conditi +heminam, olei unc. II. +30+ (150) +Patina de pisciculis+: uvam +passam, piper, ligusticum, origanum, cepam, vinum, liquamen, 15 +oleum. transferes in patellam. cum cocta fuerit, +adicies in ipsam pisciculos coctos. amulo obligas et inferes. + + 1 _idem praeceptum praebent excerpta Vinithari in codice + Salmasiano par.13_ | zomoteganona (-ne E) crudos EV, pisces + inotogonon _exc. Salm. bis in indice_, pisces inotocano _par.11_, + pisces inotogono a crudo _par.13, cf. par.361_ | lavas _exc., om._ + EV | 2 cocturam _Brandt_, coctum EV, _om. exc._ | 4 ligisticum + _exc._, libustici E2V, liuestici E1 | origanum et coctum _Vo ex + exc._ (et fasciculos quos elixasti), origani EV | 5 fricabis E, + frigabis V, _om. exc._ | 6 obligetur (-&' V) EV, obliget _exc._ | + 7 tenuerit EV, bene tenuerit _exc._ | aspergis E, aspargas V | + _par.28 idem praeceptam in exc. Salm. par.19 _ | 8 solearum EV, + soliarum ex obis _exc._ | battues et curatas EV, rades purgas _exc.; + cf. Plin. nat. 9, 68_ ferula verberatus | 9 _post_ vinum _addunt + exc._ fasciculum porri et coriandri semen | ligusticum EV, modic{~u} + _exc._ | 10 fricabis EV, _om. exc._ | ius EV, iux suo sibi _exc._ | + oua cruda EV, adicies iuri dicim cruda oua _exc._ | et in unum + _exc._, ut unum EV | 11 facies EV _exc._ | 14 uuam E, uuas V + + ++31+ (151) +Patina de piscibus dentice, aurata et +mugile+: accipies pisces, curatos subassabis, postea eos +in pulpas carpes. deinde ostrea curabis. adicies in mortarium +piperis scripulos VI, suffundes liquamen, fricabis, +postea adicies liquaminis cyathum unum, vini cyathum 5 +unum, mittes in caccabum et olei unc. III et ostrea. oenogarum +facies fervere. cum ferbuerit, patinam perunges et +in pulpam supra scriptam mittes et in condituram de +ostreis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, franges ova XI, +infundes super ostrea. cum strinxerint, piper asparges et 10 +inferes. +32+ (152) +Patina de pisce lupo+: teres piper, cuminum, +petroselinum, rutam, cepam, mel, liquamen, passum, olei +guttas. +33+ (166) +Patina de sorbis calida et frigida+: accipies +sorba, purgas, in mortario fricabis, per colum colabis, +cerebella enervabis IV cocta, mittes in mortario piperis 15 +scripulos VIII, suffundes liquamen, fricabis. adicies sorba, +in se contemperabis, franges ova VIII, adicies cyathum +liquaminis unum. patinam mundam perunges et in thermospodio +pones, et sic eam impensam mittes, ac subtus +supra thermospodium <calidam> habeat cum cocta fuerit, 20 +piper minutum asparges et inferes. + + 1-2 dentice aurata et mugile _Hum_, denticem auratam et mugillem + EV | 3 carpeas EV (_i._ carp{ea}s _archetypi_) _cf. p. 20, 16 + {+3+ 14}_ | 6 et ostrea {s}, ea hostrea EV | 7 feruiere E | + perungis EV | 9 XI _Sch_ XL V, quadraginta E; _p. 24, 25 + {+4+ 2, 8} in simili iure_ oua VI | 13 sorbas EV | 17 frangis EV | + 18 unum {s} uinum EV | 20 calidam _add. Vo ex l. 34 {+4+ 2, 36}_ | + 21 aspargis EV + + + +34+ (167) +Patina de Persicis+: +Persica duriora purgabis, frustatim concides, elixas, +in patina compones, olei modicum superstillabis et cum +cuminato inferes. +35+ (168) +Patina de piris+: pira elixa et purgata +e medio teres cum pipere, cumino, melle, passo, liquamine, 5 +oleo modico. ovis missis patinam facies, piper super +asparges et inferes. +36+ (169) +Patina urticarum calida et +frigida+: urticam accipies, lavas, colas per colum, exsiccabis +in tabula, eam concides. teres piperis scripulos X, +suffundes liquamen, fricabis. postea adicies liquaminis 10 +cyathos II, olei uncias VI. caccabus ferveat. cum ferbuerit, +coctum tolles ut refrigescat postea patinam mundam perunges, +franges ova VIII et agitabis. perfundes, subtus +supra cinerem calidam habeat. <cum> cocta <fuerit>, piper +minutum asparges et inferes. +37+ (170) +Patina de Cydoneis+: 15 +mala Cydonia cum porris, melle, liquamine, oleo, defrito +coques et inferes, vel elixata ex melle. + + 1 persicis E, piscis V | 2 frustratim EV | 6 super E2V, _om._ + E1 | 9 concides V, condies E, _cf. p. 26, 30 {+4+ 2, 15}_ | + 12 perungues _sic_ EV | 13 agitabis V, -tas E | 14 calidam _sic_ + EV | cum cocta fuerit _Gi ex l. 19 {+4+ 2, 33}_, coctam EV | + 15 cidoneis, _at 2_ cydonia EV | 16 defrito _Brandt_, defricato EV + + +III. MINVTAL DE PISCIBVS VEL ISICIIS. 1. +1+ (171) +Minutal +marinum+: <pones> pisces in caccabum, adicies liquamen, +oleum, vinum, cocturam. porros capitatos, coriandrum minutatim +concides, isiciola de pisce minuta facies et pulpas +piscis cocti concerpis, urticas marinas bene lotas mittes. 5 +haec omnia cum cocta fuerint, teres piper, ligusticum, origanum, +fricabis, liquamen suffundes, ius de suo sibi, exinanies +in caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas, +coagitas. piper asparges et inferes. +2+ (172) +Minutal Terentinum+: +concides in caccabum albamen de porris minutatim, 10 +adicies oleum, liquamen, cocturam, isiciola valde +minuta, et sic temperas ut tenerum sit. isicium Terentinum +facies: inter isicia confectionem invenies. ius tale +facies: piper, ligusticum, origanum, fricabis, suffundes liquamen, +ius de suo sibi, vino et passo temperabis. mittes 15 +<in> caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas. +piper asparges et inferes. + + 2 <pones> _add. Gi_ | 4 pulpas pisces E, pul pasces (pis _ss. man. + rec._) V | 5 concerpis _Hum_, concapis EV, cum cepis {s} _male_ | + 9 coagitas _Gi ex l. 27 {+4+ 3, 3}_, cum ferbuerit (feruu- V) + agitas EV | aspargis EV | 11 ualde minuta _Sch_, uel deminuta (-ta + _ex_ -tt{~i} _corr._ V) EV | 13 inter esiciam EV | invenies: _in + nostra epitoma non legitur_ | 16 in {s}, _om._ EV | tracta EV | + 17 piperis aspergis EV + + + +3+ (173) +Minutal Apicianum+: oleum, +liquamen, vinum, porrum capitatum, mentam, pisciculos, +isiciola minuta, testiculos caponum, glandulas porcellinas. +haec omnia in se coquantur. teres piper, ligusticum, coriandrum +viride vel semen, suffundis liquamen, adicies 5 +mellis modicum et ius de suo sibi, vino et melle temperabis. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractam confringes, +obligas, coagitas. piper asparges et inferes. +4+ (174) +Minutal +Matianum+: adicies in caccabum oleum, liquamen, cocturam, +concides porrum, coriandrum, isicia minuta. spatulam 10 +porcinam coctam tessellatim concides cum sua sibi +tergilla. facies ut simul coquantur. media coctura mala +Matiana purgata intrinsecus, concisa tessellatim mittes. +dum coquitur, teres piper, cuminum, coriandrum viride +vel semen, mentam, laseris radicem, suffundes acetum, 15 +mel, liquamen, defritum modice et ius de suo sibi, aceto +modico temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractam +confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. + + 3 caponum {a}, capronum EV _cf. Varro rust. 3, 9, 3_; caprorum + _suo iure sprevit Sch_ | 4 quoquatur EV | 7 facies E, -as V | + 8 aspargis EV | 9 matianum _sic_ EV | 11 coct{~a}, -am _ex_ -im + _corr._ E | 13 maziana EV | 14 uiridem EV | 15 suffundes E, -is V | + 18 asparges V, -is E + + ++5+ (175) +Minutal dulce ex citriis+: adicies in caccabo oleum, +liquamen, cocturam, porrum capitatum, concides coriandrum +minutatim, spatulam porcinam coctam et isiciola +minuta. dum coquitur, teres piper, cuminum, coriandrum +<viride> vel semen, rutam viridem, laseris radicem, suffundis 5 +acetum, defritum, ius de suo sibi, aceto temperabis. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, citrium purgatum intro +foras, tessellatim concisum et elixatum in caccabum mittes. +tractam confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. + + 2 cocturum EV | 3 et isiciola {s}, et siciola EV | 4 dum V, _item, + sed_ d _in loco adraso_, E | cumino EV | 5 viride(m) _add. Tor_ | + _post_ uel _erasae duae litterae_ (ap _?_) _in_ V | ruta EV | + radicem _bis scripsit_ E | 7 purgatum V, -utum E | 9 tracta V, + trac{t.}{a.}tum E | aspargis EV | inferes V, -as _corr. in_ -es E + + ++6+ (176) +Minutal ex praecoquis+: adicies in caccabum +oleum, liquamen, vinum, concides cepam Ascaloniam aridam, +spatulam porcinam coctam tessellatim concides. his +omnibus coctis teres piper, cuminum, mentam siccam, +anethum, suffundis mel, liquamen, passum, acetum modice, 5 +ius de suo sibi, temperabis. praecoqua enucleata mittis, +facies ut ferveant, donec percoquantur. tractam confringes, +ex ea obligas. piper asparges et inferes. +7+ (177) +Minutal ex +iecineribus et pulmonibus leporis+: invenies inter +lepores quemadmodum facies. adicies <in> caccabum liquamen, 10 +vinum, oleum, cocturam, porrum et coriandrum +concisum, isicia minuta, spatulam porcinam coctam tessellatim +concisam, et in eundem caccabum inmittes. dum +coquitur, teres piper, ligusticum, origanum, ius de suo sibi, +vino et passo temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, 15 +tractam confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. ++8+ (178) +Minutal ex rosis+: eodem iure supra scripto, +sed passum plus adicies. + + 1 praecoquis _Hum_, praecoques EV, -que {a} | caccabo EV | + 2 concides (i _ex_ e _in_ E) EV | ascaloniam E, ascoliniam V | + 3 concides EV2, _om._ V1 | 4 omnib. V, hominibus E | cumi inum E | + 6 praecoqua _Hum_, {-p}coqui EV | 7 tractam _Tor_, fracta EV | + confringis E, -es V | 8 ex EV, et ex _Sch_ | aspargis EV | 9 inter + lepores _scil. +8+ 8, 5_ | 10 adicies V, adies E | in _om. _EV + _hic_ | 11 coctura EV _hic_ | porrorum EV _hic, cf. p. 31, 29 + {+4+ 3, 4}_ | 13 inmittes (inme- E1) EV _hic_ | 14 ligustium E | + 16 fract{~a} (fratitam E1) EV | aspargis EV | 18 adicies V, -as E + + +IV. TISANAM VEL SVCVM. 1. (179) +Tisanam sic facies+: +tisanam lavando fricas, quam ante diem infundes. impones +supra ignem [calidum]. cum bullierit, mittes olei satis et +anethi modicum fasciculum, cepam siccam, satureiam et +coloefium, ut ibi coquantur propter sucum. mittes coriandrum 5 +viride et salem simul tritum et facies ut ferveat. +cum bene ferbuerit, tolles fasciculum et transferes in alterum +caccabum tisanam sic, ne fundum tangat propter combusturam. +lias <bene> et colas in caccabulo super acronem +coloefium. teres piper, ligusticum, pulei aridi modicum, 10 +cuminum et silfi frictum, ut bene tegatur. suffundis <mel>, +acetum, defritum, liquamen, refundis in caccabum super +coloefium acronem. facies ut ferveat super ignem lentum. + + {Transcriber's Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipe +5+ 5, 1.} + + 1 _fere idem praeceptum redit +5+ 5, 1_ | 3 calidum _inepta + correctio, cf. ad p. 40, 23_ | 5 coloefium _Tor_, coloedium EV + _hic_, coleuium (-inum E1) _p. 40, 25_ EV, colocasium _Hum_ | + 6 sale EV | 9 lyas _Hum_, ligas EV | bene EV _p. 40, 29 om._ EV + _hic_ | super EV _p. 40, 30_, supra EV _hic_ | 10 coloefrium EV, + _cf. p. 40, 30_ | 11 mel EV _p. 41, 2, om._ EV _hic_ | 12 super + _Gi_, sed EV _et hic et p. 41, 3_ | 13 coloefium EV _cf. p. + 41, 3_ | facias EV + + ++2+ (180) +Tisanam barricam+: infundis cicer, lenticulam, pisam. +defricas tisanam et cum leguminibus elixas. ubi bene bullierit, +olei satis mittis et super viridia concidis porrum, +coriandrum, anethum, feniculum, betam, malvam, cauliculum +mollem. haec viridia minutatim concisa in caccabum 5 +mittis. cauliculos elixas et teres feniculi semen satis, +origanum, silfi, ligusticum. postquam triveris, liquamine +temperabis, et super legumina refundis et agitas. cauliculorum +minutas super concidis. + + {Transcriber's Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipe +5+ 5, 2.} + + 1 barricam EV, taricham _Hum_, farricam _Sch; deest hoc nomen + p. 41, 4 ubi idem praeceptum redit_ | pisa EV | defricas EV + _p. 41, 5_, defrixas EV _hic_ | 4 feniculum EV _p. 41, 7_, + nuculum EV _hic_ | culiculum molle et uiridi minuta concisa EV, + _cf. p. 41, 8_ | 5 haec EV _p. 41, 8_, et EV _hic_ | 6 elixas + _p. 41, 9_, -xos EV _hic_ | 7 triueris _p. 41, 10_, tribueris EV + _hic_ | 8 et agites {s}, iagites EV (i. {7}agites _archetypi_), + agitas _p. 41, 11_ | colicolorum EV | 9 minutas EV _et hic et + p. 41, 12_, minuta _Hum_, minutias _Tor_ + + +V. GVSTVM. 1. +1+ (181) +Gustum versatile+: albas betas minutas, +porros requietos, apios, bulbos, cocleas elixas, gigeria +pullorum <et> ascellas, isicia coques ex iure. perungis +patinam et folia malvarum substernis et praemixta holera +componis sic ut laxa <mentum habeant>, permisces bulbos 5 +inversos, Damascena, cocleas, isicia, Lucanicas breves concidis, +liquamine, oleo, vino, aceto ponis ut ferveat. cum +ferbuerit, teres piper, ligusticum, zingiber, pyrethrum modicum, +fricabis, suffundis et facies ut bulliat patina. ova +complura confringis et ius mortarii reliquum commoves, 10 +commisces, patinam obligabis. dum ducit, oenogarum ad +eam sic facies: teres piper, ligusticum, fricabis, suffundis +liquamen et vinum, passo temperabis vel vino dulci. temperabis +in caccabulo, mittis olei modicum, facies ut ferveat. +cum ferbuerit, amulo obligas. patinam versas in lancem, 15 +folia malvarum ante tollis, oenogaro perfundis, insuper +piper aspargis et inferes. +2+ (182) +Gustum de holeribus+: +condies bulbos liquamine, oleo et vino. cum cocti fuerint, +iecinera porcelli et gallinarum et ungellas et ascellas divisas +<adicies>. haec omnia cum bulbis ferveant. cum 20 +ferbuerint, teres piper, ligusticum, suffundis liquamen, vinum +et passum, ut dulce sit, ius de suo sibi suffundis, revocas +in bulbos. cum ferbuerint, ad momentum amulo obligas. + + 2 requetos V, requietas E | cocleas elixas V, coclios alixas E | + gigeria pullorum _Hum_, gingibera pullorum V, iap- _an_ lapullorum + E | 3 et _add. Vo, cf. l. 19_ | axillas _Tor. i._ ascellas _cf. + l. 19_, aucellas EV | proungis EV | 4 folia V, filia E | + praemixta E2V, perm- E1 | 5 laxamentum habeant _Gi ex p. 53, 10 + {+7+ 7, 1} al._, laxa EV | bulbos V, pulbos E | 6 damascenas EV | + 11 conmiscis EV | ducit _Hum_, ducis EV | 13 dulce VE2, dulces E1 | + 14 mittis olei modicum V, olei modicum mittis E | 15 uersas V, + uersa E | 16 profundis EV | 17 holeribus (ol- V) EV _vix recte; + exspectamus_ bulbis | 18 et _om._ E1 | fuerint E2V, -it E1 | + 19 ascellas (axillas _iam Tor_) _Vo_, scellas EV, aucellas _Hum_ | + 20 adicies _add. Gi_ bubis ferueat EV + + ++3+ (183) +Gustum de cucurbitis farsilibus+: cucurbitas a +latere subtiliter ad modum tessellae oblongae decidis et +excavas et mittis in frigidam. impensam ad eas sic facies: +teres piper, ligusticum, origanum, suffundis liquamen, cerebella +cocta teres, ova cruda dissolves et mittes ut unum 5 +corpus efficias; liquamine temperabis. et cucurbitas supra +scriptas non plene coctas ex ea impensa imples. de tessella +sua recludis, surclas et coctas eximis et frigis. oenogarum +sic facies: teres piper, ligusticum, suffundis vinum et liquamen +passo temperabis, olei modicum mittis in caccabum 10 +et facies ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas, et +cucurbitas frictas oenogaro perfundis et piper aspargis et +inferes. +4+ (184) +Gustum de praecoquis+: duracina primotina +[pusilla praecoquia] purgas, enucleas, in frigidam +mittis, in patina componis. teres piper, mentam siccam, 15 +suffundis liquamen, adicies mel, passum, vinum et acetum. +refundis in patinam super praecoqua, olei modicum mittis +et lento igni ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. piper +aspargis et inferes. + + 1 cucurbitas EV | 2 decidas EV | 3 eas _Sch_, eam EV | 5 mittes EV, + misces _Sch exp. 48, 14 {+6+ 9, 14}_ pariter mittes _Tor_ | 7 ex E, + et ex V | 8 eximes E, exhimes (ime _in loco adraso_) V | 9 facies + V, -as E | 12 et cucurbitas--oenogaro per _et_ et piper--inferes + _et v. 13_ De praeco _in_ V _scripsit manus altera in spatiis + adrasis_ | 13 precoquiis dureina (-acina {s}) primotica EV | + 14 pusilla precoquia EV, _sed glossa videtur apposita ad_ + primotica | 15 con{t.}{e.}{r.}{e.}{s.} (ss. ponis) E | 17 patina + EV | precoquia EV + + + + +LIB. V. OSPREON + +I. pultes. II. lenticula. III. pisa. IV. concicla. V. tisana et alica. +VI. fabaciae virides et Baianae. VII. faenum Graecum. VIII. faseoli et +cicer. + + lib. V _in tit._ ospreo E, ostreo V, _at in calce libri_ + ospreo EV | _cap._ VI fabacia EV balanae E | VII fenum V, feno + ({~u} _s._ o) E + + +I. PVLTES. 1. (186) +Pultes Iulianae sic coquuntur+: +alicam purgatam infundis, coques, facies ut ferveat. cum +ferbuerit, oleum mittis, cum spissaverit, lias diligenter. +adicies cerebella duo cocta et selibram pulpae quasi ad +isicia liatae, cum cerebellis teres et in caccabum mittis. 5 +teres piper, ligusticum, feniculi semen, suffundis liquamen +et vinum modice, mittis in caccabum supra cerebella et +pulpam. ubi satis ferbuerit, cum iure misces. ex hoc paulatim +alicam condies, et ad trullam permisces et lias. ut +quasi sucus videatur. +2+ (187) +Pultes cum iure oenococti+: 10 +pultes oenococti iure condies, copadia, similam sive alicam +coctam hoc iure condies, et cum copadiis porcinis apponis +aenococti iure conditis. + + _V 1, 1 fere idem praeceptum redit V 1, 4_ | 2 alica purgata EV | + 3 lias _Sch_, ligas EV | 5 liate _sic_ EV | 8 ferbuerit _Hum_, + fuerit EV _cf. p. 36, 14 {+5+ 1, 4}_ | 9 lias _sic_ EV | + 10 oenococti EV, oenogari cocti _Tor_ | 11 pultes bene (beno V) + cocti EV, pultes oenogari bene (bene _om. Hum_) cocti | 13 oeno + cocti EV, oenogari cocti _Hum_; _cf. +8+ 7, 11. 16 Exc. par.21 + Petron. 47, 10. 74, 4_ + + + +3+ (188) +Pultes tractogalatae+: lactis +sextarium et aquae modicum mittes in caccabo novo et +lento igni ferveat. tres orbiculos tractae siccas et confringis +et partibus in lac summittis. ne uratur, aquam miscendo +agitabis. cum cocta fuerit, ut est, super agninam mittis. 5 +(189) ex melle et musteis cum lacte similiter facies, salem et +oleum minus mittis. +4+ (185) +Pultes+: alicam purgatam infundis, +coques. cum ferbuerit, oleum mittis. cum spissaverit, adicies +cerebella duo cocta et selibram pulpae quasi ad isicia +liatae, cum cerebellis teres et in caccabum mittes. teres 10 +piper, ligusticum, feniculi semen, suffundis liquamen et +meri modicum, et mittis in caccabum supra cerebella et +pulpam. ubi satis ferbuerit, cum iure misces. ex hoc paulatim +alicam condies, et lias ut quasi sucus videatur. + + 1 tractogalatae _Hum_, tractogal{e,} EV, _cf. +6+ 9, 13_ | + 2 mittes V, -is E | 3 sorbiculos EV | 5 agitabis {s}, sagittabis + EV | agninam _Gi_, ignem EV, inguen _Sch_ | 6 ex melle et _Gi_, + melle ex EV | 7 alicam E, alic{~a} (_virgula erasa_) V | 8 dum EV | + 10 liate _sic_ EV | 13 ferbuerit _Hum_, fuerit EV, _cf. p. 35, 23 + {+5+ 1, 1}_ | misces V1 -is V2E | 14 et lias _p. 35, 24 + {+5+ 1, 1}_, sed us EV _hic_ | 15 ex fondilos siue fondilis + (_post_ ex _erasa_ s _in_ E) EV + + +II. LENTICVLA. 1. +1+ (190) +Lenticula ex sfondylis+ [sive +fondilis]: accipies caccabum mundum, <mittes, coques>. +adicies in mortarium piper, cuminum, semen coriandri, +mentae, rutae, puleium, fricabis, suffundis acetum, adicies +mel, liquamen et defritum, aceto temperabis, reexinanies 5 +in caccabo. sfondylos elixatos teres et mittis ut ferveant. +cum bene ferbuerint, obligas. adicies in boletari oleum +viride. +2+ (191) +Lenticulam de castaneis+: accipies caccabum +novum, et castaneas purgatas diligenter mittis. adicies +aquam et nitrum modice, facies ut coquatur. cum coquitur, 10 +mittis in mortario piper, cuminum, semen coriandri, mentae, +rutae, laseris radicem, puleium, fricabis. suffundis acetum, +<adicies> mel, liquamen, aceto temperabis, et super +castaneas coctas refundis. adicies oleum, facies ut ferveat. +cum bene ferbuerit, tudiclabis [ut in mortario teres]. gustas: 15 +si quid deest, addes. cum in boletar miseris, addes +oleum viride. + +3+ (192) +Aliter lenticulam+: coquis. cum despumaverit, 17 +porrum et coriandrum viride supermittis. <teres> +coriandri semen, puleium, laseris radicem, semen mentae +et rutae, suffundis acetum, adicies mel, liquamine, aceto, 20 +defrito temperabis, adicies oleum, agitabis. si quid opus +fuerit, mittis. amulo obligas, insuper oleum viride mittis, +piper aspargis et inferes. + + 2 mittes coques _add. Hum_ | 3 inmortarium V, imor- E | 4 menta + EV | pulei EV, _at cf. l. 12 et p. 37, 5 {+5+ 2, 3}_ | + 6 spyondilos EV | 7 ferbuerint V, -it E | 8 uiridem EV | de + castaneis _bis scriptum in EV_ | 10 coquitur V, -atur E | + 11 mentae E, ment{~a} V | 13 adicies _add. Gi_ | 15 tudiclabis _Hum + (cf. Varro Men. 287 Cels. 4, 25, 6 Marcell. med. 14, 44 Plin. med. + p. 104, l. 6)_, tutunclabis EV, turundabis _Sch; cf. p. 38, 26 + {+5+ 3, 6}_ | ut (_sic_ EV)--teres _ut glossema inclusit Vo_ | + gustas V, guttas E | 16 addes V, -is E | 17 uiridem EV | + despumaveris EV, _at cf. l. 10 {+5+ 3, 1}. p. 38, 5 {+5+ 3, 3}. + 39, 5. 22. 28 {+5+ 3, 9; +5+ 4, 3; +5+ 4, 4}_ | 18 teres _add. + Gi_ | 20 mel P, melle EV | 22 uiridem EV | 24 Pisa. pisum EV + + +III. +1+ (193) PISA. 1. Pisam coques. cum despumaverit, porrum, +coriandrum et cuminum supra mittis. teres piper, ligusticum, +[careum hoc est caravita] careum, anethum, ocimum +viride, suffundis liquamen, vino et liquamine temperabis, +facies ut ferveat cum ferbuerit, agitabis. si quid defuerit, 5 +mittis et inferes. +2+ (194) +Pisam farsilem+: <pisam> coques. cui +oleum mittis. <accipies> abdomen, et mittis in caccabum +liquamen et porrum capitatum, coriandrum viride. imponis +ut coquatur. isicia minuta facies quadrata, et coques simul +turdos vel aucellas vel de pullo concisa et cerebella prope 10 +cocta cum iuscello coques. Lucanicas assas, petasonem +elixas, porros ex aqua coques, nucleorum heminam frigis. +teres piper, ligusticum, origanum, zingiber, ius abdominis +fundis, lias. angularem accipies, qui versari potest, et +omentis tegis. oleo perfundis, deinde nucleos aspargis et 15 +supra pisam mittis ut tegas fundum angularis, et sic componis +supra petasonis pulpas, porros, Lucanicas concisas. +iterum pisam supermittis. item alternis aptabis obsonia, +quousque impleatur angularis. novissime pisam mittis, ut +intus omnia contineat. coques in furno vel lento igni imponis, 20 +ut ducat ad se deorsum. ova dura facies, vitella +eicies, in mortario mittis cum pipere albo, nucleis, melle, +vino candido et liquamine modico. teres et mittis in vas +ut ferveat. cum ferbuerit, pisam mittis in lancem, et hoc +iure perfundis. hoc ius candidum appellatur. 25 + + 3 careum hoc est carauita (_sic_ V, caruitam E) careum EV, + _glossema eiecit Sch_ | ocymum uiridem EV | 6 pisam _add. Gi_ | + 7 accipies _add. Vo_ | 10 concisa _Sch_, conciso V, deconciso E | + 12 porros _Hum_, porro EV | 13 gingiber E, geng- V | 14 qui + versari _Baseggio_, conuersari (cou- V) EV | 15 perfundis _Gi_, + prof- EV | et _Hum_, ut EV | 19 pisadmittis EV | 23 liquamines + (s _erasa_) E | 4 hoc ius E, ocius V + + + +3+ (195) +Pisam Indicam+: +pisam coques. cum despumaverit, porrum et coriandrum +concidis et mittis in caccabum ut ferveat et accipies +sepias minutas, sic quomodo sunt cum atramento +suo, ut simul coquantur. adicies oleum, liquamen et vinum, 5 +fasciculum porri et coriandri. facies ut coquantur. cum +coctum fuerit, teres piper, ligusticum, origanum, carei modicum, +suffundis ius de suo sibi, vino et passo temperabis +sepias minutatim concidis et in pisam mittis. piper asparges +<et inferes. +4+ (196) +Aliter+:> pisam coques, agitabis et mittis 10 +in frigidam. cum refrigeraverit, denuo agitabis. concidis +cepam minutatim et albamentum ovi, oleo et sale condies, +aceti modicum adicies. in boletari vitellum ovi cocti colas, +insuper oleum viride mittis et inferes. + +5+ (197) +Pisam Vitellianam 14 +sive fabam+: pisam coques, lias. teres piper, 15 +ligusticum, zingiber, et super condimenta mittis vitella +ovorum, quae dura coxeris, mellis unc. III, liquamen, vinum +et acetum. haec omnia mittis in caccabum et condimenta +quae trivisti. adiecto oleo ponis ut ferveat. condies +pisam, lias, si aspera fuerit. mel mittis et inferes. + +6+ (198) +Aliter 20 +pisam sive fabam+: ubi despumaverit, teres mel, liquamen, +caroenum, cuminum, rutam, apii semen, oleum et +vinum. tudiclabis. cum pipere trito et cum isiciis inferes. + + 1 Pisum (-am V) Indicum pisum EV | 9 pisum EV | asparges V, -gis + E | 10 et inferes _add. Gi_ | Aliter _add. Gi_ | pisum V, ipsum E | + 11 denuo _Vo_, deinde EV; _cf. p. 50, 24 {+7+ 4, 3}. 53, 13 + {+7+ 7, 1}. 62, 10 {+8+ 6, 6}_ | 12 oui{n.}oleo E | 13 boletari + _Hum_, boletam EV | 14 uiridem EV | uitellianam EV, uitellinam + {s} | 16 gingiber E, geng- V | 17 III E, III teres V | uinum _ex_ + uirium E | 18 acetum E, aceta V condi///menta (_erasae_ men; -ta + _corr. ex_ tum_?_) E, condimentum V | 19 quae EV, quod {s} | + 20 mel _Tor_, melle EV | 21 pisa siue faba EV | dispumauerit EV | + 23 tudiculabis _Hum_, tutunclabis EV, turundabis _Sch; cf. + p. 37, 1 {+5+ 2, 2}_ + + ++7+ (199) +Aliter pisam sive fabam+: despumatam subtrito lasere +Parthico, liquamine et caroeno condies. oleum modice +superfundis et inferes. +8+ (200) +Pisam adulteram versatilem+: +coques pisam. cerebella vel aucellas vel turdos +exossatos a pectore. Lucanicas, iecinera, gigeria pullorum 5 +in caccabum mittis, liquamen, oleum. fasciculos porri capitati, +coriandrum viride concidis, et cum cerebellis coques. +teres piper, ligusticum et liquamen. +9+ (201) +Pisam sive fabam +Vitellianam+: pisam sive fabam coques. cum despumaverit, +mittis porrum, coriandrum et flores malvarum. dum 10 +coquitur, teres piper, ligusticum, origanum, feniculi semen, +suffundis liquamen et vinum, <mittis> in caccabum, adicies +oleum. cum ferbuerit, agitas. oleum viride insuper mittis +et inferes. + + 1 lasare EV | 2 liquamine P, -men EV | 3 adulteram (d _ex_ 1) E | + 4 cerebellam EV | 5 pec///tore (_erasae_ ca) E | gizeria EV | + 7 fascilos E | porri _corr. in_ -o E | 10 {f.}{e.}fabam coques E | + 13 mittis _add. Gi_ | 14 uiridem EV + + +IV. CONCHICLA. 1. +1+ (202) +<Conchiclam> cum faba+: coques. +teres piper, ligusticum, cuminum, coriandrum viride, suffundis +liquamen, vino et liquamine temperabis, mittis in +caccabum, adicies oleum. lento igni ferveat et inferes. + + 1 Concicla EV, _et semper_ conci- _deinceps_ | <conchiclam> _add. + Vo_ | 3 liquamine _Hum_, liquamen in ea EV + + ++2+ (203) +Conchiclam Apicianam+: accipies Cumanam mundam, +ubi coques pisam, cui mittis Lucanicas concisas, isiciola +porcina, pulpas, petasonem. teres piper, ligusticum, origanum, +anethum, cepam siccam, coriandrum viride, suffundis +liquamen, vino et liquamine temperabis. mittis in 5 +Cumanam, cui adicies oleum, pungis ubique, ut combibat +oleum. igni lento coques ita ut ferveat et inferes. + +3+ (204) +Conchiclam 7 +de pisa simplici+: pisam coques. cum despumaverit, +fasciculum porri et coriandri mittis. dum coquitur +teres piper, ligusticum, origanum, fasciculum, de suo 10 +sibi fricabis, suffundis <liquamen, vino et> liquamine temperabis, +mittis <in Cumanam>. super adicies oleum, et +lento igni ferveat, et inferes. +4+ (205) +Conchicla Commodiana+: +pisam coques. cum despumaverit, teres piper, ligusticum, +anethum, cepam siccam, suffundis liquamen, vino 15 +et liquamine temperabis. mittis in caccabum ut combibat. +deinde ova quattuor solves, in sextarium pisae mittis, agitas, +mittis in Cumanam, ad ignem ponis, ut ducat, et inferes. + + 2 pisum EV | 3 petasonem EV, -nis _Sch ex p. 37, 26 {+5+ 3, 2}_ | + 6 ut combibat _Hum_, et cum bibat EV _cf. v. 16_ | + 8 dispumauerit E | 9 coandri E | 10 origani P, _at cf. p. 29, 10 + {+4+ 2, 27}_ | 11 liquamen vino et _add. Hum ex v. 15; cf. add._ | + 12 in cumanam _Gi_, in caccabum _add. Hum; cf. p. 40, 1 + {+5+ 4, 4}_ | 14 dispumauerit (-rit _in loco adraso_) E | 16 cum + bibat V, bibat E, _cf. v. 6_ | 17 Deinde E2V, Dein E1 | + 18 cumana EV + + ++5+ (206) +Aliter conchiclam sic facies+: concidis pullum +minutatim, liquamine, oleo et vino ferveat. concidis +cepam, coriandrum minutum, cerebella enervata, mittes in +eundem pullum. cum coctus fuerit, levas et exossas. concides +minutatim cepam et coriandrum, colas ibi pisam 5 +coctam non conditam. accipies conchiclarem, pro modo +componis varie. deinde teres piper, cuminum, suffundis ius +de suo sibi. item in mortario ova duo dissolves, temperas, +ius de suo sibi suffundis pisae integre elixae, vel nucleis +adornabis, et lento igni fervere facies et inferes. + +6+ (207) +Aliter 10 +conchiclatus pullus vel porcellus+: exossas pullum +a pectore, femora eius iungis in porrectum, surculo +alligas, et impensam [concicla farsilis] paras. et farcies +alternis pisam lotam, cerebella, Lucanicas et cetera. teres +<piper>, ligusticum, origanum et zingiber, liquamen suffundis, 15 +passo et vino temperabis. facies ut ferveat, et, cum +ferbuerit, mittis modice. et impensam cum condieris, alternis +in pullo componis, omento tegis et in operculo deponis +et in furnum mittis, ut coquantur paulatim, et inferes. + + 1 concidis E2V, condis E1 | 3 cepa EV | eneruatas EV | 4 levas + _Sch_, lauas EV | 8 mortario (-io _ex_ -ia) E | 9 nuncleis E | + 11 concicla conciclatus EV, conchicla farsilis sive conchiclatus + _Hum cf. v. 13_ | exossas _Hum_, exossatus EV | 13 inpensam + concicla farsilis paras EV; _glossema eiecit Sch, titulo + praefixerat Hum_ | 15 piper _add._ V3, _om._ EV1 | gingiber EV | + 17 impensam _Sch_, ipsam EV, pisam _Hum_ | cum condieris E2V, cum + dieris E1 | 19 coquantur _sic_ EV + + +V. TISANAM ET ALICAM. 1. +1+ (208) +Alicam vel sucum +tisanae sic facies+: tisanam vel alicam lavando fricas, +quam ante diem infundis. Imponis supra ignem. cum bullierit, +mittis olei satis et anethi modicum fasciculum, cepam +siccam, satureiam et coloefium, ut ibi coquantur. propter 5 +sucum mittis coriandrum viride et salem simul tritum et +facies ut ferveat. cum bene ferbuerit, tollis fasciculum et +transferes in alterum caccabum tisanam, sic ne fundum +tangat propter combusturam. lias bene et colas in caccabo +super acronem coloefium. teres piper, ligusticum, pulei 10 +aridi modicum, cuminum silfi frictum, ut bene tegatur. suffundis +mel, acetum, defritum, liquamen, refundis in caccabum +super coloefium acronem. facies ut ferveat super +ignem lentum. +2+ (209) +Aliter tisanam+: infundis cicer, lenticulam +pisam, defricas tisanam et cum leguminibus elixas. 15 +ubi bene bullierit, olei satis mittis et super viridia concidis +porrum, coriandrum, anethum, feniculum, <betam, malvam +cauliculum> mollem. haec viridia minutatim concisa in +caccabum mittis. cauliculos elixas et teres feniculi semen +satis, origanum, silfi, ligusticum. postquam triveris, liquamine 20 +temperas et super legumina refundis. agitas. cauliculorum +minutas super concidis. + + {Transcriber's Note: All page-and-line references in this + paragraph are to recipes +4+ 4, 1 (p. 33, l. 5-17) and +4+ 4, 2 + (p. 33, l. 18ff).} + + 1 _cf. +4+ 4, 1 p. 33, 5-17_ | 3 cum] ueldum cum EV (_i._ cum + _ss._ uel dum); _ex p. 33, 7_ calidum. cum _Hum_ | 5 coloefium + _cf. p. 33, 9_, coleuium E2V, coleuinum E1 | 8 alterum E, -ro V | + 9 ligas bene et colas EV | 10 acronem colouium (-inum E1) EV | + 11 silfi _p. 33, 15_, sil EV _hic_ | 13 super _Gi_, sed EV _et hic + et p. 33, 16_ | coloefrim EV _cf. p. 33, 17_ | 14 _idem praeceptum + p. 33, 18 {+4+ 4, 2} seqq._ | 15 elix///as (_erasa_ i) E | 17 betam + maluam culiculum molle EV _p. 33, 22, omiserunt hic_ | 18 haec EV + _hic_, et _p. 33, 22_ | uiridla E1 _ut vid._ | minutatim _Hum + utrubique_, minuta EV _p. 33, 22_, mina _hic_ | 19 coliculos EV, + _item_ col- _v. 11 {+5+ 5, 2}_ | 20 silfi EV _et hic et p. 33, 24_, + silfi piper {s} | 21 agitas EV _hic_, iagites EV _p. 33, 25_ | + 22 minutas _sic_ EV _et hic et p. 33, 26_ + + +VI. FABACIAE VIRIDES ET BAIANAE. 1. (210) +Fabaciae +virides+ ex liquamine, oleo, coriandro viridi, cumino et +porro conciso coctae inferuntur. +2+ +Aliter: fabaciae frictae+ +ex liquamine inferuntur. +3+ +Aliter: fabaciae+ ex sinapi +trito, melle, nucleis, ruta, cumino et aceto inferuntur. 5 ++4+ +Baianas+ elixas minutatim concidis. ruta, apio viridi, +porro, aceto, oleo, liquamine, caroeno vel passo modico +inferes. + + 1 baianae E, baganae V, _cf. capitula_ | 3 conciso V, concis E | + 5 et _Hum_, ex EV | 6 apio V, opio E + + +VII. FAENVM GRAECVM. (211) _Faenum graecum_ ex liquamine oleo et vino. + + +VIII. FASEOLI ET CICER. +1+ 1. +Faseoli virides et cicer+ ++2+ ex sale, cumino, oleo et mero modico inferuntur. +Aliter +faseolus sive cicer+: frictos ex oenogaro et pipere +gustabis. et elixati, sumpto semine cum ovis, in patella +feniculo viridi, pipere, liquamine et caroeno modico pro +salso inferuntur, vel simpliciter, ut solet. + + 1 faseoli (-li _ex_ -les) uirides E | 3 fasiolus E | 4 elixatis + (eax- E1) EV ouis EV, lobis _Hum_ ("lobois") _vocabulo apud + Romanos inaudito_ | 5 uiride EV | pipere et _Hum_, piper et EV | + 6 simpliciter V, simpliter E | ut _Tor_, et EV + + + + +LIB. VI. AEROPETES + +I. In struthione. II. In grue vel anate perdice turture palumbo +columbo et diversis avibus. III. In turdis. IV. In ficedulis. +V. In pavo. VI. In fasiano. VII. In ansere. VIII. In pullo. + + LIB. VI _tit._ Aeropetes _Hum_, Tropetes (-is E _hic_) _et hic et + in subscriptione_ EV | _capitula:_ I._hic omisit_ V; in strutione + E | IV fecetulis (fet- E) EV + + +I. IN STRVTHIONE. 1. (212) +In struthione elixo+: piper, +mentam, cuminum assum, apii semen, dactylos vel caryotas, +mel, acetum, passum, liquamen et oleum modice +et in caccabo facies ut bulliat. amulo obligas, et sic partes +struthionis in lance perfundis, et desuper piper aspargis 5 +si autem in condituram coquere volueris, alicam addis ++2+ +Aliter <in> struthione elixo+: piper, ligusticum, thymum +aut satureiam, mel, sinape, acetum, liquamen et +oleum. + + 1 IN STRVTIONE V, IN STRVCTIONE E, _post (item l. 5. 7)_ struti- + EV2 | 2 menta EV | 5 lance V, lace E | 6 conditur{~a} V, -rum _corr. + in_ -ram E | 7 in _om._ EV | 8 sinaper (r _erasa_) E + + +II. IN GRVE VEL ANATE PERDICE TVRTVRE PALVMBO +COLVMBO ET DIVERSIS AVIBVS. 1. +1+ (213) +Gruem +vel anatem+ lavas et ornas et includis in olla. adicies +aquam, salem, anethum, dimidia coctura decoques, dum +obduretur, levas et iterum in caccabum mittis cum oleo 5 +et liquamine, cum fasciculo origani et coriandri. prope +cocturam defritum modice mittis, ut coloret. teres piper, +ligusticum, cuminum, coriandrum, laseris radicem, rutam, +caroenum, mel, suffundis ius de suo sibi, aceto temperas. +in caccabo reexinanies ut calefiat, amulo obligabis. imponis 10 +in lance et ius perfundis. +2+ (214) +In grue <vel> in anate vel +in pullo+: piper, cepam siccam, ligusticum, cuminum, +apii semen, pruna [uel] Damascena enucleata, mulsum, acetumi +liquamen, defritum, oleum et coques gruem. (215) cum coquis, +caput eius aqua quam non contingat, sed sit foris ab 15 +aqua. cum cocta fuerit, de sabano calido involves gruem +et caput eius trahe: cum nervis sequetur, ut pulpae vel +ossa remaneant; cum nervis enim manducare non potes. + + 2 columbo V, _om._ E | 3 et ornas _Gi_, uel ornas EV, ornas _Hum_ | + 5 leuas V, lauas E | 7 coloret V, coleret E | 11 grue vel in] grue + in EV, grue uel {s} | 12 cepam V, capam E | cumiminum E | 13 pruna + _Hum_, pruna uel EV, _cf. +10+ 2, 1_ | mulsum _Gi_, mustum EV _cf. + +10+ 2, 1_ | 14 grue EV | 15 aqua quam non contingat (non tingat V) + EV; quam non _i 'quam minime'_ | ab aqua (aqu{~a} V) EV | 16 sauano + EV | 17 ut pulpe (-pe _ex_ -be) E, ut in pulpe V | 18 potest V, + po{s.}test E; _cf. p. 50, 20 {+7+ 4, 2}_ + + ++3+ (216) +Gruem vel anatem ex rapis+: lavas, ornas et in olla +elixabis cum aqua, sale et anetho dimidia coctura. rapas +coque, ut exbromari possint. levabis de olla, et iterum lavabis, +et in caccabum mittis anatem cum oleo et liquamine +et fasciculo porri et coriandri. rapam lotam et minutatim 5 +concisam desuper mittis, facies ut coquatur. modica +coctura mittis defritum ut coloret. ius tale parabis: piper, +cuminum, coriandrum, laseris radicem, suffundis acetum et +ius de suo sibi, reexinanies super anatem ut ferveat. cum +ferbuerit, amulo obligabis, et super rapas adicies. piper 10 +aspargis et adponis. +4+ (217) +Aliter in gruem vel anatem elixam+: +piper, ligusticum, cuminum, coriandrum siccum, +mentam, origanum, nucleos, caryotam, liquamen, oleum, +mel, sinape et vinum. +5+ (218) +Aliter gruem vel anatem assam+: +eas de hoc iure perfundis: teres piper, ligusticum, 15 +origanum, liquamen, mel, aceti modicum et olei. ferveat +bene. mittis amulum et supra ius rotulas cucurbitae elixae +vel colocasiae ut bulliant. si sunt, et ungellas coques et +iecinera pullorum. in boletari piper minutum aspargis et +inferes. +6+ (219) +Aliter in grue vel anate elixa+: + piper, ligusticum, 20 +apii semen, erucam vel coriandrum, mentam, +caryotam, mel, acetum, liquamen, defritum et sinape. idem +facies et si in caccabo assas. + + 2 elixabis P, exiliabis EV | 3 leuabis de V, lauabis de E | + 6 modica EV, media _Sch_ | 11 grue E | 12 elixam E, in elixam V | + piper ligusticum E, ligusticum piper V | 15 assam _Hum_, assas EV | + 18 colocasiae E, colocas V | ungellas _Sch_, ungellae EV | + 19 iecinera V, iociner{e.}a | E boletari V, -rio E | 20 elixa V, + alixa E | 21 erucam E, -ca V | uel {s}, et EV | coriandri EV | + mentam E, -a V | 23 facies P, faciet EV + + +III. IN PERDICE ET ATTAGENA ET IN TVRTVRE +ELIXIS. 1. +1+ (220) <+In perdice+>: piper, ligusticum, apii semen, +mentam, myrtae bacas vel uvam passam, mel, vinum, acetum, +liquamen et oleum. uteris frigido. <+Aliter+> +2+ (221) +perdicem+: +cum pluma sua elixabis et madefactam depilabis. 5 +[perdices coctura]. occisa perdix potest ex iure coqui, ne +indurescat; si {+} dierum fuerit, elixa coqui debet. + +3+ (222) +In perdice 7 +et attagena et in turture+: piper, ligusticum +mentam, rutae semen, liquamen, merum et oleum. +calefacies. 10 + + 1 perd ic///{e,} (_erasa_ r _vel_ i) E | attagena V, adtagen{e.}a + E | 2 in perdice _add. Vo_ | 3 mirtae _Sch_, mirtam et EV | mel + _Hum_, uel EV | 4 Aliter _add. Gi_ | 5 elixabis _Hum_, elixas + (-ias E) ibi EV; _vide tamen an_ ibi _sit pro_ deinde _ut p. 40, 6 + {+5+ 4, 5} et_ et _delendum_ | 6 perdices EV, perdic{~e} P; + _glossam marginalem agnovit Brandt; cf. Sitz.-Ber. p. 23 s._ | + ne E, {~n} V | 7 dierum EV, dura P, _latet aliud_ + + +IV. IN PALVMBIS COLVMBIS [+auibus in altile et +in fenicoptero+]. + 1. +1+ (223) +In assis+: piper, ligusticum, coriandrum, 2 +careum, cepam siccam, mentam, ovi vitellum, +caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum et vinum. +2+ (224) +Aliter +<in> elixis+: piper, careum, apii semen, petroselinum, 5 +condimenta moretaria, caryotam, mel, acetum, vinum, +oleum et sinape. +3+ (225) +Aliter+: piper, ligusticum, petroselinum, +apii semen, rutam, nucleos, caryotam, mel, acetum, liquamen, +sinape et oleum modice. +4+ (226) +Aliter+: Piper, ligusticum, +laser vivum, suffundis liquamen, vino et liquamine 10 +temperabis, et mittis super columbum vel palumbum. pipere +aspersum inferes. + + 1 palumbus E | auibus--fenicoptero _delevit Sch; illud_ altile + _videtur ortum ex p. 45, 11 {+6+ 5, 7}_ aliter avem _vel ex + p. 45, 9 {+6+ 5, 6}_ altiliorem | 5 in P, _om._ EV | 6 condimenta + _Hum_, -tam E, -t{~u} V | moretaria E, mortaria V | 7 Aliter E2V, + Alite E1 | 10 laser uiuum E, laserum uinum V, _cf. 46, 13. 25 + {+6+ 9, 2; +6+ 9, 5} exc. Salm. par.25, Niedermann ad Marcell. med. + p. 157, 29_ | liquamen E, -ine V | 11 piper EV + + +V. IVS IN DIVERSIS AVIBVS. 1. +1+ (227) Piper, cuminum frictum, +ligusticum, mentam, uvam passam enucleatam aut +Damascena, mel modice. vino myrteo temperabis, aceto, +liquamine et oleo. calefacies et agitabis apio et satureia. ++2+ (228) +Aliter ius in avibus+: piper, petroselinum, ligusticum 5 +mentam siccam, cneci flos, vino suffundis, adicies Ponticam +vel amygdala tosta, mel modicum <cum> vino et +aceto, liquamine temperabis. oleum in pultarium super +ius mittis, calefacies, ius agitabis apio viridi et nepeta. +incaraxas et perfundis. +3+ (229) +Ius candidum in avem elixam+: 10 +piper, ligusticum, cuminum, apii semen, Ponticam +vel amygdala tosta vel nuces depellatas, mel modicum, liquamen, +acetum et oleum. +4+ (230) +Ius viride in avibus+: piper, +careum, spicam. Indicam, cuminum, folium, condimenta +viridia omne genus, dactylum, mel, acetum, vinum modice, 15 +liquamen et oleum. +5+ (231) +Ius candidum in ansere elixo+: +piper, careum, cuminum, apii semen, thymum, cepam, laseris +radicem, nucleos tostos, mel, acetum, liquamen et +oleum. +6+ (232) +Ad aves hircosas omni genere+: piper, ligusticum, +thymum, mentam aridam, calvam, caryotam, mel, 20 +acetum, vinum, liquamen, oleum, defritum, sinape. avem +sapidiorem et altiliorem facies et ei pinguedinem servabis, +si eam farina oleo subacta contextam in furnum miseris. ++7+ (233) +Aliter avem+: in ventrem eius fractas olivas novas mittis +et consutam sic elixabis. deinde coctas olivas eximes. 25 + + 3 damascena E, -n{~a} V | myrtheo _Hum_, myrto EV | 4 liquamine E, + -men V et satureia E2V, _om._ E1 | 6 cneci flores _Sch_, eneci + flos EV _quod videtur pro indeclinabili vel pro neutro in usu + fuisse, cf._ aeris flos _Marcell. med. ed. Niedermann p. 297 II_ | + 7 cum _add. Gi_ | 9 api///o E uiridi V, -de _ex_ -do _vel_ -d& E | + 12 amigdalam tostam EV | depelatas V, depilatas E | 14 spica + indica EV | 19 genere _Sch_, gere EV | 20 ment{~a} V, menta E | + 22 altiliorem _Sch_, altiorem EV _dubito an probe_ | 23 farina + oleo subacta _Hum_, farinam oleo subactam EV | 25 eximens EV + + +VI. IN PHOENICOPTERO. 1. +1+ (234) Phoenicopterum eliberas, +lavas, ornas, includis in caccabum, adicies aquam, +salem, anethum et aceti modicum, dimidia coctura alligas +fasciculum porri et coriandri, et coquatur. prope cocturam +defritum mittis, coloras. adicies in mortarium piper, 5 +cuminum, coriandrum, laseris radicem, mentam, rutam, fricabis, +suffundis acetum, adicies caryotam, ius de suo sibi +perfundis. reexinanies in eundem caccabum, amulo obligas, +ius perfundis et inferes. idem facies et in psittaco. + +2+ (235) +Aliter+: 9 +assas avem, teres piper, ligusticum, apii semen, sesamum 10 +frictum, petroselinum, mentam, cepam siccam, caryotam; +melle, vino, liquamine, aceto, oleo et defrito temperabis. + + 1 fenicoptero. fenicopterum EV | eliberas EV, elixabis {a}, elixas + _Hum_ | 3 et coquatur _Sch_, ut c. EV | 9 psittato EV | 11 cep{~a} + V, capem E + + +VII. AVES OMNES NE LIQVESCANT: (236) cum plumis +elixare omnibus melius erit. prius tamen exenterantur per +guttur vel a navi {+} as sublata. + + 2 elixare _Gi_, elixate EV, -to _Sch_ | 3 vel a navi (_sic + Baseggio_) ac sub latera _Gi_, uel in abias sublata EV, vel in + ambigas sublatae _Hum_; _cf. p. 46, 10. 24 {+6+ 9, 2; +6+ 9, 5}_ + + +VIII. (237) <IN ANSERE.> +Anserem elixum calidum +ex iure frigido Apiciano+: teres piper, ligusticum, +coriandri semen, mentam, rutam, refundis liquamen et +oleum modice, temperas. anserem elixum ferventem sabano +mundo exsiccabis, ius perfundis et inferes. 5 + + 1 IN ANSERE _add. Vo_ | 2 ex _{a},_ et EV | 3 liqu{~a}m V, -men _ex_ + -mine E1 + + +IX. <IN PVLLO.> 1. +1+ (238) +In pullo elixo ius crudum+: +adicies in mortarium anethi semen, mentam siccam, laseris +radicem, suffundis acetum, adicies caryotam, refundis liquamen, +sinapis modicum et oleo <et> defrito temperas +et sic mittis. (239) pullum anethatum mellis modico <et> liquamine 5 +temperabis. levas pullum coctum et sabano mundo +siccas, caraxas et ius scissuris infundis, ut combibat, et +cum combiberit, assabis et suo sibi iure penitus tangis. +pipere aspersum inferes. +2+ (240) +Pullum Parthicum+: pullum +aperies a navi et in quadrato ornas. teres piper, ligusticum, 10 +carei modicum; suffunde liquamen; vino temperas. +componis in Cumana pullum et condituram super pullum +facies. laser [et] vivum in tepida dissolvis, et in pullum mittis +simul, et coques. pipere aspersum inferes. +3+ (241) +Pullum +oxyzomum+: olei acetabulum maius, <laseris> satis modice, 15 +liquaminis acetabulum minus, aceti acetabulum perquam +minus, piperis scripulos sex, petroselini scripulum, +porri fasciculum. + + 1 IN PVLLO _add. Vo_ | 2 _fortasse ex +7+ 6, 13, praecepto + simillimo post_ mortarium _addendum_ piper _et v. 3_ mel _ante_ + liquamen | 4 oleo et _Vo ex +7+ 6, 13 p. 52, 30_, oleum EV | + 5 _a_ pullum anetatum _novum praeceptum ordiuntur_ EV, _vide an + recte; totum sic constituit Hum_: mittis <in> pullum anetatum + (_scil. ius ante descriptum_). <Aliter pullus>. Mellis modice + _eqs._ | modico et _Vo_, modice EV | 6 levas _Sch_, lauas EV | + 7 conuiuat et c{~u} conuiuerit (uiuerit _om._ con E) EV | + 8 penitus tangis _Vo_, pertangis _Hum_, pinnis tongis + (ton{=}gis E) EV | 9 pipere E, pip V | particum E, parti{~u} V | + 11 suffunde _sic_ EV | 13 vivum _Vo_, et uinum EV _cf. p. 44, 14 + {+6+ 4, 4}_ | in tepida _Baseggio_, interidas EV | 14 piper EV | + 15 oxizomum EV | olei V, oleum E | maiorem EV | laseris satis + _Gi_, satis EV | 16 _et_ 17 minorem EV | 17 scripulos E, -lis V | + petrosilenum (-lin-E) EV | scriptulum EV | 18 porros EV + + + +4+ (242) +Pullum Numidicum+: pullum curas, +elixas, lavas, lasere ac pipere <aspergis> et assas. teres +piper, cuminum, coriandri semen, laseris radicem, rutam, +caryotam, nucleos, suffundis acetum, mel, liquamen et +oleum, temperabis. cum ferbuerit, amulo obligas, pullum 5 +perfundis, piper aspergis et inferes. +5+ (243) +Pullum laseratum+: +pullum aperies a navi, lavabis, ornabis et <in> Cumana +ponis. teres piper, ligusticum, laser vivum, suffundis +liquamen, vino et liquamine temperabis, et mittis pullo. +coctus si fuerit, pipere aspersum inferes. + +6+ (244) +Pullum paroptum+: 10 +laseris modicum, piperis scripulos sex, olei acetabulum, +liquaminis acetabulum, petroselini modice. +7+ (245) +Pullum +elixum ex iure suo+: teres piper, cuminum, thymi +modicum, feniculi semen, mentam, rutam, laseris radicem, +suffundis acetum, adicies caryotam et teres; melle, aceto, 15 +liquamine et oleo temperabis <et in> pullum refrigeratum +et siccatum mittis; quem perfusum inferes. + + 1 numidicum E, -dum V | 2 lasere ac pipere aspergis et _Gi_, + laseras piper et EV, lasere et pipere aspersum _Hum_ | 6 laseratum + E, rasseratum V | 7 aperies a navi _Hum_, asperges anabi EV in P, + _om._ EV | 8 laser uiuum _sic_ EV, _cf. ad p. 44, 14 + {+6+ 4, 4 app.}_ | 9 pullo _Sch_, pullum EV | 10 piper EV | + paroptum _sic_ EV | 16 et {a}, ex EV et in _add. Vo_ | _a_ pullum + _nova sectio orditur in_ EV | 17 siccatum mittis _Hum_, mittis + siccatum EV + + + +8+ (246) +Pullum +elixum cum cucurbitis elixis+: iure supra scripto, +addito sinapi, perfundis et inferes. +9+ (247) +Pullum elixum cum +colocasiis elixis+: supra scripto iure perfundis et inferes. +<idem> facis et in elixum cum olivis columbadibus.... 5 ++10+ (248) non valde, ita ut laxamentum habeat, ne dissiliat +dum coquitur in olla, submissus in sportella. cum bullierit, +frequenter levas et ponis ne dissiliat. + +11+ (249) +Pullus Vardanus+: 13 +pullum coques iure hoc: liquamine, oleo, vino, <cui +mittis> fasciculum porri, coriandri, satureiae. cum coctus 10 +fuerit, teres piper, nucleos, <adicies liquaminis> cyathos +duos et ius de suo sibi suffundis et fasciculos proicies. +lacte temperas, et reexinanies mortarium supra pullum, +ut ferveat. obligas eundem albamentis ovorum tritis, ponis +in lance et iure supra scripto perfundis. hoc ius candidum 15 +appellatur. +12+ (250) +Pullum Frontonianum+: pullum praedura, +condies liquamine, oleo mixto, cui mittis fasciculum anethi, +porri, satureiae et coriandri viridis, et coques. ubi coctus +fuerit, levabis eum, in lance defrito perunges, piper aspargis +et inferes. 20 + + 3 sinape perfundis _Hum_, sinape piper fundis EV | 4 cologasiis + EV | 5 idem facis _Vo_, facit EV | elixum cum _Hum_, elixam et in + EV | columbadibus _Hum_, columbaribus (-bir E) EV; _post hoc + verbum lacunam indicavit Vo, deest praecepti initium cf. p. 48, 16 + {+6+ 9, 14 (253)}. 53, 10 {+7+ 7, 1 (290)}_ | 7 ollam _et_ + sportellam EV | 8 levas _Sch_, lauas EV | uardanus EV, Varianus + _Hum, cf. Sitz.-Ber. p. 34, 1_ | 9 cui mittis _add. Gi_ | + 10 satureie P, -reia EV | 11 adicies liquaminis _add. Gi_ | + 13 lacte _Hum_, lac EV | mortarium _Sch_, inmortarium EV | 14 ut + EV, et _Sch_ | tritis EV, tribus _Sch_ | 15 candidum V, _item, sed + altera_ d _a man. 2 in loco adraso_ E | 16 frontonianum E2V, + frotito- E1 | 18 satureie P, -reia EV | 19 levabis _Hum_, lauabis + EV, _item p. 48, 2 {+6+ 9, 13}._ + + + +13+ (251) +Pullus tractogalatus+: pullum coques +liquamine, oleo, vino, cui mittis fasciculum coriandri, cepam. +deinde, cum coctus fuerit, levabis eum de iure suo +et mittis in caccabum novum lac et salem modicum, mel +et aquae minimum, id est tertiam partem. ponis ad ignem 5 +lentum ut tepescat, tractum confringis et mittis paulatim, +assidue agitas, ne uratur. pullum illic mittis integrum vel +carptum, versabis in lancem, perfundis ius tale: piper +ligusticum, origanum, suffundis mel et defritum modicum, +et ius de suo sibi, temperas. in caccabulo facies ut bulliat. 10 +cum bullierit, amulo obligas et inferes. + +14+ (252) +Pullus farsilis+: 11 +pullum sicuti liquaminatum a cervice expedies. teres +piper, ligusticum, zingiber, pulpam caesam, alicam elixam, +teres cerebellum ex iure coctum, ova confringis et +commisces, ut unum corpus efficias. liquamine temperas et 15 +oleum modice mittis, piper integrum, nucleos abundanter. +fac impensam et imples pullum vel porcellum, ita ut laxamentum +habeat. (253) similiter in capo facies. ossibus eiectis +coques. +15+ (254) +Pullus leucozomus+: accipies pullum et ornas +ut supra. aperies illum a pectore. accipiat aquam et oleum 20 +Hispanum abundans. agitatur ut ex se amulet et humorem +consumat. postea, cum coctus fuerit, quodcumque porro remanserit +inde levas. piper aspargis et inferes. + + 2 oleo E, oleum V | 5 aqu{e,} minimum E, aqu{~a} eminimum V, aquae + eminam {a} | 67 carptum _Hum_, cariotum EV | lancem _Brandt_, + lance quem EV | defrito EV | 11 farsilis _Hum_, fusilis EV | + 12 sicuti liquaminatum _Brandt_, sicut ilique cuminat{~u} EV, sic + ne aliquid in eo remaneat _Hum_, sic ut aliquae pulpae in eo + remaneant _Gi ex p. 63, 27 {+8+ 7, 3}; breviter_ sicut aliqui + cuminatum _To; cf. p. 63, 27 {+8+ 7, 3}_ | 13 gingiber E, geng- V | + pulpam P, pulpem EV | aliquam EV | 15 commiscis EV | 16 abundanter + E, -tes V | 18 capo {a}, capso EV | 19 _titulum_ Pullus leucozomus + (leocozomus E, leocezumus V), _qui in_ EV _abiit post_ | + 20 pectore, _suo loco restituit Baseggio_ | 21 spanum EV | amulet + _Baseggio_, ambulet EV | 22 porro P, porri EV | 23 leuas V, leues E + + + + +LIB. VII. POLYTELES + +I. Vulvae steriles, callum, libelli, coticulae et ungellae. II. sumen. +III. ficatum. IV. ofellae. V. assaturae. VI. in elixam et in copadiis. +VII. ventricula. VIII. lumbuli et renes. IX. perna. X. iocinera sive +pulmones. XI. dulcia domestica et melce. XII. bulbi. XIII. fungi farnei +vel boleti. XIV. tubera. XV. in colocasia. XVI. cocleas. XVII. ova. + + LIB. VII: Incipit eiusdem politeles liber VII (oct septimus _sic_ + V) EV, Politeles E _in indice librorum_ | _capitula:_ I Vulua EV | + coticule E, cocticule (_altera_ c _erasa_) V | ungell(a)e EV | + VIII Lumboli V, Lumbi E | X iecinora V | XV cola cassia E, cola + casio V + + +I. VVLVAE STERILES, CALLVM, LIBELLI, COTICVLAE +ET VNGELLAE. 1. +1+ (258) +Vulvae steriles+: lasere Cyrenaico +vel Parthico, aceto et liquamine temperato appones. ++2+ +In vulva+ [et] +sterili+: piper, apii semen, mentam +siccam, laseris radicem, mel, acetum et liquamen. +3+ +Vulvae+ 5 +[et] +steriles+: pipere et liquamine, cum lasere Parthico +apponis. +4+ +Vulvae steriles+: pipere, liquamine et +condito modico apponis. +5+ (259) +Callum, libelli, coticulae, +ungellae+: cum pipere, liquamine, lasere apponis. +6+ (260) +Vulvam +ut tostam facias+, in cantabro involve et postea 10 +in muriam mitte et sic coque. + + 1 coticule E, co///ticule (_erasa_ c _vel_ t) V | 2 ungellae E, + ungulae V | laser (lasare _Sch_) uuluas et apices politeles liber + VII cirenaicum _sic_ EV, _in_ E _verba_ uuluas--VII _expuncta + sunt_ | cirenaicum uel parthicum (partic{~u} V) EV | 4 et sterile + EV | ment{e.}m (a _supra_ {e.}) E | 6 et steriles EV | piper et + EV | cum E, _om._ V | lasere E, laceri V | 7 steriles V, {e.}{t.} + steriles E | pipere E, pip V | 8 libelli _sic_ EV _hic et in + indice: ferculum potest a forma convoluta nomen habuisse_ | + coticulae E, cocticule V, _videtur forma vulgaris pro_ costiculae | + 9 ungelle EV | cum pipere E, pip V | 10 facias {a} facies EV _cf. + p. 53, 16 {+7+ 7, 2}_ | 11 muria EV + + +II. +1+ (261) SVMEN. 1. Sumen elixas, de cannis surclas, sale +aspargis et in furnum mittis vel in craticulam. subassas. +teres piper, ligusticum, liquamen, mero et passo <temperabis>. +amulo obligas et sumen perfundis. +2+ (262) +Sumen plenum+: +teritur piper, careum, echinus salsus. consuitur et 5 +sic coquitur. manducatur cum allece <et> sinapi. + + 2 craticulam E, grat- V, _item p. 50, 3 {+7+ 3, 2} et saepius_ | + 3 temperabis _add. Gi_ | 5 hecinus EV | consuitur _Hum_, quo + suitur EV | 6 cummaleco (c{~u}ma- V) sinape EV + + +III. FICATVM. 1. +1+ (263) +In ficato oenogarum+: piper, thymum, +ligusticum, liquamen, vinum modice, oleum. +2+ (264) +Aliter+: +ficatum praecidis ad cannam, infundis in liquamine. +<teres> piper, ligusticum, bacas lauri duas. involves in +omento et in craticula assas et inferes. 5 + + 1 tim{~u} V, timu E | 3 ad V, ut E _cf. p. 35, 24 {+5+ 1, 1}_ ad + trullam | 4 teres _add. Gi_ | 5 aucmento _sic_ EV; _cf._ omento + _p. 22, 8 {+3+ 20, 7}. 53, 22 {+7+ 8, 1}. 57, 4 {+7+ 16, 2} Athen. + 3, p. 106 E_ "to: kaloumeno: epiplo:" + + +IV. OFELLAE. 1. +1+ (265) +Ofellas Ostienses+: [in ofillam] designas +ofellas in cute, ita ut cutis sic remaneat. teres piper, +ligusticum, anethum, cuminum, silfium, bacam lauri unam, +suffundis liquamen, fricas, in angularem refundis simul +cum ofellis. ubi requieverint in condimentis biduo vel triduo, 5 +promis, surclas decussatim, et in furnum mittis. cum +coxeris, ofellas, quas designaveras, separabis et teres piper, +ligusticum, suffundis liquamen et passum modicum, +ut dulce fiat. cum ferbuerit, ius amulo obligas. ofellas +satias et inferes. +2+ (266) +Ofellas Apicianas+: ofellas exossas, 10 +in rotundum complicas, surclas, ad furnum admoves. postea +praeduras, levas et, <ut> humorem exspuant, in craticula +igni lento exsiccabis, ita ne urantur. teres piper, ligusticum, +cyperi, cuminum; liquamine et passo temperabis. cum +hoc iure ofellas in caccabum mittis. cum coctae fuerint, 15 +levas et siccas, sine iure, pipere asperso, et inferes. si pingues +fuerint, cum surclas, tollis cutem, potes et de abdomine +huiusmodi ofellas facere. +3+ (267) +Ofellae aprugineo +more+: ex oleo <et> liquamine condiuntur, et mittitur eis +condimentum, cum coctae fuerint. et super adicitur his, 20 +cum in foco sunt, conditura, et denuo bulliunt. piper tritum, +condimentum, mel, liquamen, amulum, cum iam bulliunt. +et sine liquamine et oleo elixantur, coquuntur et sic pipere +perfunduntur. <mittis> ius supra scriptum, et sic bulliunt. + + 1 ostienses _Hum_, otienses EV | in ofillam EV, _del. Baseggio; + cave legas_ in ovilla | designas _Hum_, -ans EV | 3 silfium _sic_ + EV | 5 obellis EV | requieuerint P, -rit EV | 6 promis _Sch_, ponis + EV | 12 et ut _Gi_, et EV, ut {a} | exspuant _Tor_, -at EV | + 13 urantur _Hum_, uratur EV | 14 ciperis EV | liquamen et EV | + 15 ouellas EV | 16 piper EV | 17 potes {a}, potest EV; _cf. + p. 43, 1 {+6+ 2, 2}_ | 18 Ofelle aprogeneo EV | 19 et _add. Gi_ | + 23 piper EV | 24 mittis _add. Vo_ + + ++4+ (268) +Aliter ofellae+: recte friguntur ut paene assae reddantur. +Liquaminis sumis cyathum, aquae cyathum, aceti cyasothum, +olei cyathum. simul mixtis et immissis in patellam +fictilem, frigis et inferes. +5+ (269) +Aliter ofellas+: in sartagine ++6+ abundanti oenogaro. piper asparges et inferes. +Aliter 5 +ofellas+: ofellae prius sale et cumino infusae in aquam +recte friguntur. + + 1 assae _Tor_, reddantur _Hum_, asso (ossa E) rodantur EV | + 2 sumis cyathum _Hum_, summi ciato EV | aquae ciatum V, aquae E | + 3 mixtis {a}, mixti EV + + +V. ASSATVRAE. 1. +1+ (271) +Assaturam+: assam a furno simplicum +salis plurimo conspersam cum melle inferes. ++2+ (272) +Aliter assaturas+: petroselini scripulos VI, asareos +scripulos VI, zingiberis scripulos VI, lauri bacas V, condimenti +<satis>, laseris radicis scripulos VI, origani scripulos 5 +VI, cyperis scripulos VI, costi modice, pyrethri scripulos +III, apii seminis scripulos VI, piperis scripulos XII, +liquaminis et olei quod sufficit. + +3+ (273) +Aliter assaturas+: myrtae 9 +siccae bacam exenteratam cum cumino, pipere, melle, +liquamine, defrito et oleo teres, et fervefactum amulas. 10 +carnem elixam sale subassatam perfundis, piper aspargis +et inferes. +4+ (274) +Aliter assaturas+: + piperis scripulos VI, ligustici 12 +scripulos VI, petroselini scripulos VI, apii seminis +scripulos VI, anethi scripulos VI, laseris radicis scripulos +VI, asareos scripulos VI, pyrethri modice, cyperis scripulos 15 +VI, carei scripulos VI, cumini scripulos VI, zingiberis +scripulos VI, liquaminis heminam, olei acetabulum. + +5+ (275) +Assaturas 17 +in collari+: elixatur et infunditur in fretali piper, +condimentum, mel, liquamen, et attorretur in clibano quousque +coquatur. elixum vero collare, si voles, sine conditura 20 +assas, et siccum calidum perfundis. + + 2 salis plurimi EV, sale plurimo _Tor_ | cons{p/}sam V, -sa E | + 3 petrosilene EV | asareos _Gi, cf. l. 19 {+7+ 5, 4}_ laser EV, + laseris P | 4 ging- EV | 5 satis _ex. gr. add. Vo_ | radicem EV | + 9 extenteratum EV | cumino V, -ne E | mel liquamen EV | + 12 ligustic{~u} EV | 13 petrosileni E, -num V | seminis E, semen + V | 14 radicem EV | 15 piretri E, peretri V | 16 cuminis E | ging- + E, geng- V | 17 {o.}{l.}{e.}{i.} eminam olei V | 18 elixa{n.}tur + E | 19 attorretur _Hum_, atteritur EV | 21 siccum EV, _cf. p. + 45, 32 {+6+ 8}_, sucum P + + +VI. IN ELIXAM ET COPADIA. 1. (276) +Ius in elixam, +omnem+: piper, ligusticum, origanum, rutam, silfium, cepam +siccam, vinum, caroenum, mel, acetum, olei modicum. +persiccatam et sabano expressam elixam perfundis. ++2+ (277) +Ius in elixam+: piper, petroselinum, liquamen, acetum, 5 +caryotam, cepulam, olei modicum. perfundis calido iure. + + 1 IN ELIXAM ET COPADIA EV _hic, cf. index_ | 2 silfium _sic_ EV | + 4 persiccatam _Hum_, -tum EV | 5 petrosilenem EV | 6 cepullam EV, + _item p. 52, 7 {+7+ 6, 5}; cf. p. 58, 27 {+8+ 1, 7}_ + + ++3+ +Ius in elixam+: teres piper, rutam aridam, feniculi semen, +cepam, caryotam, liquamen et oleum. +4+ (278) +Ius candidum +in elixam+: piper, liquamen, vinum, rutam, cepam +nucleos, conditum, modicum de buccellis maceratis unde stringat, +oleum. cum coxerit, ius perfundis. +5+ (279) +Aliter ius candidum 5 +in elixam+: piper, careum, ligusticum, thymum, origanum, +cepulam, dactylum, mel, acetum, liquamen, oleum. + + 5 coxerit _scil. elixa_ EV, -is {s} + + ++6+ (280) +In copadiis ius album+: piper, cuminum, ligusticum, +rutae semen, Damascena. infundis vinum, oenomeli et aceto +temperabis. <agitabis> thymo et origano. +7+ (281) +Aliter ius +candidum in copadiis+: piper, thymum, cuminum, apii +semen, feniculum, mentam, bacam myrtae, uvam passam 5 +mulso temperas. agitabis ramo satureiae. +8+ (282) +Ius in copadiis+: +piper, ligusticum, careum, mentam, nardostachyum, +folium, ovi vitellum, mel, mulsam, acetum, liquamen et +oleum. agitabis satureia et porro, amulabis. +9+ (283) +Ius album +in copadiis+: piper, ligusticum, cuminum, apii semen, 10 +thymum, nucleos infusos, nuces infusas et purgatas, mel, +acetum, liquamen et oleum. +10+ (284) +Ius in copadiis+: piper, apii +semen, careum, satureiam, cneci flos, cepulam, amygdala +tosta, caryotam, liquamen, oleum, sinapis modicum. defrito +coloras. +ll+ (285) +Ius in copadiis+: + piper, ligusticum, petroselinum, 15 +cepulam, amygdala tosta, dactylum, mel, acetum, +liquamen, defritum, oleum. +12+ (286) +Ius in copadiis+: ova +dura concidis, piper, cuminum, petroselinum, porrum coctum, +myrtae bacas, plusculum mel, acetum, liquamen, +oleum. +13+ (287) +<Ius> in elixam anethatum crudum+: piper, 20 +anethi semen, mentam siccam, laseris radicem, suffundis +acetum. adicies caryotam, mel, liquamen, sinapis modicum, +defrito <et> oleo temperabis. et hoc in collari porcino. + + 2 damascenas EV | 3 agitabis _add. Hum_ | origano E, pri- V | + 5 mentam EV, rutam {s} | 7 careo EV | nardostacium EV | + 9 saturei{~a} V | amulauis EV, amula ius {s} | 13 cneci (cnechi V) + flos EV, cneci flores _Hum_ | 15 petrosilenem EV, _item 18_ | + 18 concidis _Sch_, incidis EV _cf. p. 53, l. 20 {+7+ 8, 1}_ | + 19 myrte (mirte V) uacas (aacas E) EV | 20 Ius P, _om._ EV | + elix{~a} V, elixum E | _praeceptum simillimum +6+ 9, 1_ | anethatum + _Tor_, anetatam EV | 23 et _add. Gi_ | _an_ <bene uteris> et hoc + _vel simile? cf. p. 58, 12 {+8+ 1, 3}. 59, 24 {+8+ 2, 2}_ + + ++14+ (288) +Ius in elixam allecatum+: piper, ligusticum, careum, +apii semen, thymum, cepulam, dactylum, allecem colatum; +melle et vino temperas; apium viridem concisum super +aspargis, oleum mittis et inferes. + + 1 alecatum _Hum_, allegatam (-lig- V) EV careo EV | 3 uino E, + uin{~u} V | concisum _Sch_, incisum EV _cf. p. 52, 25 {+7+ 6, 12}_ + + +VII. VENTRICVLA. 1. +1+ (289) +Ventrem porcinum+ bene +exinanies, aceto et sale, postea aqua lavas, et sic hac impensa +imples: pulpam porcinam tunsam tritam, ita ut enervata +commisceas cerebella tria et ova cruda, cui nucleos +infundis et piper integrum mittis et hoc iure temperas. 5 +teres piper, ligusticum, silfium, anesum, zingiber, rutae +modicum, liquamen optimum et olei modicum. reples aquaticulum +sic ut laxamentum habeat, ne dissiliat in coctura. +surclas, amulas et in ollam bullientem summittis. levas +et pungis acu, ne crepet cum ad dimidias coctus fuerit, 10 +levas et ad fumum suspendis ut coloretur. et denuo eum +perelixabis, ut coqui possit, deinde liquamine, mero, oleo +modico <temperabis> (290) et cultello aperies et cum liquamine +et ligustico apponis. +2+ (291) +Ventrem ut tostum facias+, in +cantabro involve, postea in muriam mittis et sic coque. 15 + + 2 hac inpensa _Tor_, hanc inpensam EV | 3 tunsa (tonsa V) trita + EV | eneruiata EV | 6 silfium _sic_ EV | ging- E, geng- V | + 7 aqualiculum _Tor_, aqualicum EV | 9 amulas _Hum_, ambas EV | + 10 cum ad _Hum_, qua EV | coctus _Tor_, coctum EV | 11 coloretur + (o _altera corr. in_ e) V, coleretur E | 13 temperabis _add. Gi_ | + cum {s}, eum EV | 15 mittis EV, _cf. p. 49, 12 {+7+ 1, 6}_ + + +VIII. LVMBI ET RENES. +1+ (292) +Lumbuli assi ita fiunt+: +aperiuntur in duas partes ita ut expansi sint, et aspergitur +eis piper tritum, nuclei et coriandrum concisum, +minutatim factum et semen feniculi tritum. deinde lumbuli +recluduntur [assi] et consuuntur et involvuntur omento et 5 +sic praedurantur in oleo et liquamine, inde assantur in +clibano vel craticula. + + 1 Lumbi et renes _sic_ EV _hic; cf. cap. VIII_ {_i.e. in ind._}| + 4 lumbuli recluduntur E, lumbolis ecluduntur V | 5 assi EV, + _del. Gi_ + + +IX. PERNA. 1. +1+ (293) +Pernam+, ubi eam cum Caricis plurimis +elixaveris et tribus lauri foliis, detracta cute tessellatim +incides et melle complebis. deinde farinam oleo subactam +contexes et ei corium reddis. et, cum farina cocta +fuerit, eximas furno et ut est inferes. + +2+ (294) +Pernae cocturam+: 5 +ex aqua cum Caricis cocta simpliciter, ut solet, inlata +cum buccellis, caroeno vel condito. melius, si cum +musteis. + + 2 tessellatim _Tor_, tessellam EV | 3 incidis EV | 4 contexes _Sch + ex p. 45, 10 {+6+ 5, 6}_, conteres EV | coreum EV | et _Hum_, ut + EV | 5 et ut est et feres E, ut est et inferes V | 7 caroeno P, + -ni EV | si cum _Baseggio_, sicut EV + + +X. (295) PETASONEM EX MVSTEIS: petasonem elixas cum +bilibri hordei et Caricis XXV. cum elixatus fuerit, decarnas +et arvillam illius candenti vatillo uris et melle contingis. +quod melius, missum in furnum, melle obligas. cum coloraverit, +mittis in caccabum passum, piper, fasciculum rutae, 5 +merum, temperas. cum fuerit temperatum, dimidium in +petasonem profundis et alia parte piperati buccellas +musteorum factas perfundis. cum sorbuerint, quod mustei +recusaverint, petasoni refundis. + + 2 bilibre EV | caricis E, cacis V | decarnas EV, decorias _Sch_ + {s} | 3 aruillam _Baseggio_, armillam EV | 7 profundis _Hum_, + perf- EV | alia parte _Hum_, aliam partem EV | 8 factas P, fractas + EV | sorbuerint _Gi_, -rit EV | 9 recusaverint _Hum_, -rit EV + + +XI. (296) LARIDI COCTVRA: Tectum aqua cum multo anetho +coques, oleum modicum destillabis et modicum salis. + + 2 distillabis EV + + +XII. IECINORA SIVE PVLMONES. 1. (297) +Iecinera haedina +vel agnina sic coques+: aquam mulsam facies, et +ova <et> partem lactis admisces eis ut incisa iecinera sorbeant. +coques ex oenogaro, pipere asperso, et inferes. +2+ (298) +Aliter +[iecinera] in pulmonibus+: ex lacte lavas pulmones 5 +et colas quod capere possunt, et confringis ova duo +cruda, salis grana pauca, mellis ligulam, et simul commisces +et imples pulmones. (299) elixas et concidis. teres piper, +suffundis liquamen, passum, merum. pulmones confringis +et hoc oenogaro perfundis. 10 + + 1 Iecinora (-era E1) siue pulmones EV, _sed in_ E _adscriptum ante + v. 12, signis huc relegatum _ | 2 agnina {s}, agmina EV | et ova + et _Gi_, et oua EV | 3 admiscis EV | 4 ex _Brandt_, et EV | piper + EV | 5 iecinera EV, _del. Hum_ | 6 confringis _Sch_, infringis EV; + _cf. p. 25, 21 {+4+ 2, 12}. 26, 26 {+4+ 2, 14}. 27, 1 {+4+ 2, 15} + al._ | dua V, dura E | 8 conmiscis EV | 9 confringis EV, + conpungis _Sch ex p. 55, 2 {+7+ 13, 2}. 57, 3 {+7+ 16, 2}_ + + +XIII. DVLCIA DOMESTICA ET MELCAE. 1. +1+ (300) +Dulcia +domestica+: palmulas vel dactylos excepto semine, nuce +vel nucleis vel pipere trito infercies. sale foris contingis, +frigis in melle cocto, et inferes. +2+ (301) +Aliter dulcia+: musteos +Afros optimos rades et in lacte infundis. cum biberint, in 5 +furnum mittis, ne arescant, modice. eximes eos calidos, +melle perfundis, compungis ut bibant piper aspergis et +inferes. +3+ (302) +Aliter dulcia+: + siligineos rasos frangis, et buccellas 8 +maiores facies. in lacte infundis, frigis, ex [in] oleo, +mel superfundis et inferes. +4+ (303) +<Aliter> dulcia+: piperato 10 +mittis mel, merum, passum, rutam. eo mittis nucleos, +nuces, alicam elixatam. concisas nuces Abellanas tostas +adicies, et inferes. +5+ (304) +Aliter dulcia+: piper, nucleos, mel, +rutam et passum teres, cum lacte et tracta coques. coagulum +coque cum modicis ovis. perfusum melle, aspersum 15 +<pipere> inferes. + + 1 et melce EV _hic et in indice_, ex melle _Hum, at cf. ad p. + 55, 26 {+7+ 13, 9}_ | 2 excoepto P, et cepto EV, _an_ exempto? | + 3 vel pipere trito _Hum_, uel piper tritum EV | sale _Hum_, sales + EV | 9 ex _Vo_, et in EV | 10 Aliter _add. Gi_ | piperato _(cf. + p. 20, 15 {+3+ 14}) Sch_, piperata EV | 12 auellanas EV | + 14 _tractam_ EV | coques EV, coges _Sch_ | coagulum EV, coagulatum + _Hum_ | 16 pipere _add. Baseggio_ + + + +6+ (305) +Aliter dulcia+: accipies similam, coques +[et] in aqua calida, ita ut durissimam pultem facias, +deinde in patellam expandis. cum refrixerit, concidis quasi +<ad> dulcia et frigis in oleo optimo. levas, perfundis mel, +piper aspergis et inferes. melius feceris, si lac pro aqua 5 +miseris. +7+ (306) +Tyropatinam+: accipies lac, quod adversus patinam +aestimabis, temperabis lac cum melle quasi ad lactantia, +ova quinque ad sextarium mittis, si ad heminam, +ova tria. in lacte dissolvis ita ut unum corpus facias, in +Cumana colas et igni lento coques. cum duxerit ad se, 10 +piper aspargis et inferes. +8+ (307) +Ova spongia ex lacte+: ova +quattuor, lactis heminam, olei unciam in se dissolvis, ita +ut unum corpus facias. in patellam subtilem adicies olei +modicum, facies ut bulliat, et adicies impensam quam +parasti. una parte cum fuerit coctum, in disco vertes, melle 15 +perfundis, piper aspargis et inferes. +9+ (308) +Melca+. ... stum +pipere et liquamine, vel sale, oleo et coriandro. + + 1 coques et E1V, et _del_ E2 | 2 aqua calida E, aqu{~a} calid{~a} + V | durissimam pultem facias E, durissima pulte facies V | 4 ad + _add. Sch cf. v. 7 {infra}. p. 35, 24 {+5+ 1, 1}. 36, 10 + {+5+ 1, 4}_ | 5 aquam EV | 6 tiropatinam EV | aduersus V, aduersus + quod E; quod adversus _Vo, potest enim_ quod _in archetypo supra + scriptum fuisse_ | 8 eminam E, imina V | 10 cumana _Hum_, cuminata + EV | colas EV, collocas _Sch_ | 11 sfongia V, sfhongia E | 14 quam + parasti E, c{~o}parasti (qu{~a} _ss._ V3) V | 26 Mel castum EV + _corrupte_; Melca. lac acidum _Sch; cf. Janko, Glotta II 38 ss._ | + _praeceptum totum valde decurtatum, cf. Paxamos in Geopon. 18, 21, + Colum. 12, 8, nisi breviter dixit_ Melcas: cum (_Brandt_) | + 17 pipere et liquamine E, pip et liqua{~m} V | uel EV, mel _Sch_ + cum P + + +XIV. BVLBOS. 1. (309) +Bulbos+ oleo, liquamine, aceto inferes, +modico cumino asperso. +2+ +Aliter+: bulbos tundes atque +ex aqua coques, deinde oleo frigis. ius sic facies: thymum, +puleium, piper, origanum, mel, acetum modice et +si placet, et modice liquamen. piper aspargis et inferes. 5 ++3+ (310) +Aliter+: bulbos elixas in pultarium pressos, mittis thymum, +origanum, mel, acetum, defritum, caryotam, liquamen +et oleum modice. piper aspargis et inferes. (311) [Varro: 'si +quid de bulbis, dixi: "in aqua, qui Veneris ostium quaerunt", +deinde ut legitimis nuptiis in cena ponuntur, sed 10 +et cum nucleis pineis aut cum erucae suco et pipere']. ++4+ (312) +Aliter. bulbos frictos+: oenogaro inferes. + + 1 oleo E, olei V | inferes E, -re V | 2 cumino E2V, cumuino E1 | + tundis EV, tondes _Gi_ | atque _Hum_, a quo EV, aqua {a} | + 5 placet et EV, placet _Hum_ | 6 elixas _Sch_, -xos EV | pulturium + E, -orium V | 7 caroetam EV | liquamen et _Sch_, liquamine EV | + 8 Varro--11 pipere _recte marginale fuisse archetypi dixit Sch; + cf. Sitz.-Ber. p. 24_ | si quid EV, si quidem _Sch _ | 9 buluis V, + puluis E | dixi EV, dixit {s} | in aquam EV, iniquum _aliquos + legisse refert Hum_ | ostium EV, otium _Sch_ | 10 ut EV, in {s} | + 11 suco E, suc{~u} V + + +XV. FVNGI FARNEI VEL BOLETI. 1. +1+ (313) +Fungi farnei+: +elixi, calidi, exsiccati oenogaro pipere accipiuntur, +ita ut piper cum liquamine teras. +2+ (314) +In fungis farneis+: +piper, caroenum, acetum et oleum. +3+ (315) +Aliter fungi farnei+: +elixi ex sale, oleo, mero, coriandro conciso inferuntur. 5 ++4+ (316) +Boletos fungos+: caroenum, fasciculum coriandri viridis. +ubi ferbuerint, exempto fasciculo inferes. +5+ (317) +Boletos +aliter+: calyculos eorum liquamine vel sale aspersos inferunt. ++6+ (318) +Boletos aliter+: thyrsos eorum concisos in patellam +novam perfundis, addito pipere, ligustico, modico 10 +melle. liquamine temperabis. oleum modice. + + 2 oenogaro _Hum_, in garo EV | piper EV | 3 teres EV | + 7 ferbuerint E, -rit V | buletos E | 8 caliculos EV | inferunt V, + -rum E | 10 nouam _varia lectio ap. Hum_, ouam EV + + +XVI. TVBERA. 1. +1+ (319) +Tubera+ radis, elixas, sale aspergis, +et surculo infiges. subassas, et mittes in caccabum +oleum, liquamen, caroenum, vinum, piper et mel. cum ferbuerit, +amulo obligas. tubera exornas et inferes. +2+ (320) +Aliter +tubera+: elixas et, asperso sale, in surculis adfigis et 5 +subassas. et mittes in caccabum liquamen, oleum viride, +caroenum, vinum modice et piper confractum et mellis +modicum, et ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas, et tubera +compunges, ut combibant illud. exornas. cum bene +sorbuerint, inferes. si volueris, eadem tubera omento porcino 10 +involves et assabis et sic inferes. +3+ (321) +Aliter tubera+: +oenogarum, piper, ligusticum, coriandrum, rutam, liquamen, +mel, vinum, oleum modice. calefacies. +4+ (322) +Aliter tubera+: +piper, mentam, rutam, mel, oleum, vinum modicum. +calefacies et inferes. +5+ (323) +Aliter tubera+: elixa cum porro, 15 +deinde sale, pipere, coriandro conciso, mero, oleo modico +inferes. +6+ (324) +Aliter tubera+: piper, cuminum, silfi, mentam, +apium, rutam, mel, acetum vel vinum, salem vel liquamen +et oleum modice. + + 1 radis V, radix E | 6 uridem EV | 9 conpungens EV | ut V, et E | + 10 sorbuerint _Sch_, ferbuerint EV | 13 oleum modice V, {.}/modice + {.}/oleum _(signis ordine restituto)_ E | 16 oleo modico _Brandt_, + obomo EV, optimo _Hum_ + + +XVII. (325) IN COLOCASIO. +In colocasio+: piper, cuminum, +rutam, mel, liquamen, olei modicum. cum ferbuerit, +amulo obligas. + + +XVIII. COCLEAS. 1. +1+ (326) +Cocleas lacte pastas+: accipies +cocleas, spongizabis, membranam tolles, ut possint +prodire. adicies in vas lac et salem uno die, ceteris diebus +[in] lac per se, et omni hora mundabis stercus. cum pastae +fuerint, ut non possint se retrahere, ex oleo friges. mittes 5 +oenogarum. similiter et pulpa pasci possunt. +2+ (327) +Cocleas+: +sale puro et oleo assabis cocleas: lasere, liquamine, pipere, ++3+ oleo suffundis. +Cocleas assas+: liquamine, pipere, cumino, +suffundis assidue. +4+ (328) +Aliter cocleas+: viventes in +lac siligineum infundes: ubi pastae fuerint, coques. 10 + + 2 fongizabis EV | 3 sale EV | 4 lac _Sch_, in lac EV | o{~i} hora + {a}, ommora EV | 5 ex E, et ex V _ad rem cf. Marcell. med. + 20, 35_ | 6 pulpas EV, pulte _Hum cf. Plin. nat. 9, 174_ | + 9 suffundis V, -es E + + +XIX. OVA. 1. +1+ +Ova frixa+: oenogarata. +2+ (329) +Ova elixa+: +liquamine, oleo, mero vel ex liquamine, pipere, lasere. +3+ +In +ovis hapalis+: piper, ligusticum, nucleos infusos. suffundes +mel, acetum: liquamine temperabis. + + 1 enogarata E, oeno- (_sed priore o erasa_) V | ova elixa _Hum_, + ob elixa EV | 3 apalis EV + + + + +LIB. VIII. TETRAPVS + +I. in apro. II. in cervo. III. in caprea. IV. in ovifero. V. bubula +sive vitulina. VI. in haedo et agno. VII. in porcello. VIII. leporem. +IX. glires. + + LIB. VIII _cap._ III in capria E + + +I. IN APRO. 1. (330) +Aper ita conditur+: Spongiatur, +et sic aspergitur ei sal et cuminum frictum, et sic manet. +alia die mittitur in furnum. cum coctus fuerit, perfunditur +piper tritum, [condimentum aprunum] mel, liquamen, caroenum +et passum. +2+ (331) +Aliter in apro+: aqua marina cum 5 +ramulis lauri aprum elixas quousque madescat. corium ei +tolles. cum sale, sinapi, aceto inferes. +3+ (332) +Aliter in apro+: +teres piper, ligusticum, origanum, bacas myrtae exenteratas, +coriandrum, cepas, suffundes mel, vinum, liquamen, +oleum modice, calefacies, amulo obligas. aprum in 10 +furno coctum perfundes. hoc et in omne genus carnis +ferinae facies. +4+ (333) +In aprum assum iura ferventia facies +sic+: piper, cuminum frictum, apii semen, mentam, +thymum, satureiam, cneci flos, nucleos tostos vel amygdala +tosta, mel, vinum, liquamen, acetum, oleum modice. 15 + + 1 sfungiatur EV | 2 sal et _Sch_, sale V, sal E | frictum + _Sch ex v. 13_, tritum EV | 4 condimentum aprimum (-inum E) EV + _delevit Sch marginale_ | 8 exenteratas _Hum_, extenteras EV | + 10 calefacies {a}, sale- EV | 12 ferine V, farine E | facies V, + -as E | iura P, iure EV | 14 cnici (_vel_ anethi) flores _Hum_, + enechi flos EV | 15 acetum _Brandt_, acetabulum EV + + ++5+ (334) +Aliter in aprum assum iura ferventia+: piper, ligusticum, +apii semen, mentam, thymum, nucleos tostos, +vinum, acetum, liquamen et oleum modice. cum ius simplex +bullierit, tunc triturae globum mittes et agitas cepae et +rutae fasciculo. si volueris pinguius facere, obligas ius albo 5 +ovorum liquido, moves paulatim, aspergis piper tritum et +inferes. +6+ (335) +Ius in aprum elixum+: piper, ligusticum, cuminum, +silfi, origanum, nucleos, caryotam, mel, sinape, acetum, +liquamen et oleum. +7+ (336) +Ius frigidum in aprum elixum+: +piper, careum, ligusticum, coriandri semen frictum, 10 +anethi semen, apii semen, thymum, origanum, cepulam, +mel, acetum, sinape, liquamen, oleum. +8+ (337) +Aliter ius frigidum +in aprum elixum+: piper, ligusticum, cuminum, +anethi semen et thymum, origanum, silfi modicum, +erucae semen plusculum, suffundes merum, condimenta 15 +viridia modica, cepam, Ponticas vel amygdala fricta, dactylum, +mel, acetum, merum modicum, coloras defrito, liquamen, +oleum. + + 4 cepae _Gi_, cepam EV, cepa _Hum_ | 5 fasciculo _Hum_, -os EV | + pinguius E, pingui ius V | obligas ius _Hum_, obliga siuis + (siu{io.}s E) EV, obligabis _Tor_ | 11 cepulam E, -ullam V | + 12 oleum E2V, et oleum E1, _item p. 59, 6 {+8+ 1, 8}_ | 15 eruce + E2V, euruce E1 | 16 cepa pontica EV + + + +9+ (338) +Aliter <ius> in apro+: teres piper, ligusticum, +origanum, apii semen, laseris radicem, cuminum, +feniculi semen, rutam, liquamen, vinum, passum. facies +ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. aprum intro +foras <tanges> et inferes. +10+ (339) +Perna apruna ita impletur 5 +Terentina+: per articulum pernae palum mittes ita +ut cutem a carne separes, ut possit condimentum accipere +per cornulum et universa impleatur. teres piper, bacam +lauri, rutam; si volueris, laser adicies, liquamen optimum, +caroenum et olei viridis guttas. + (340) cum impleta fuerit, constringitur 10 +illa pars, qua impleta est, ex lino et mittitur +in zemam. elixatur in aqua marina cum lauri turionibus +et anetho. + + 1 Aliter EV, Ius aliter P | 5 tanges _add. Baseggio ex l. 23 + {+8+ 2, 1}_ | apruna V, aprina E | 6 terentina _Sch ex p. 63, 16 + {+8+ 7, 1} (cf. p. 26, 4 {+4+ 2, 13})_, recentina EV, recentis + _Tor_, recens _Hum_ | 8 et _Sch_, ut EV | 10 guttas {s}, gustas + EV (_in_ V _man. recens fecit_ guctas) | 12 aquam marinam EV + + +II. IN CERVO. 1. (341) +Ius in cervum+: teres piper, ligusticum, +careum, origanum, apii semen, laseris radicem, +feniculi semen, fricabis, suffundes liquamen, vinum, passum, +oleum modice. cum ferbuerit, amulo obligas. cervum +coctum intro foras tanges et inferes. + +2+ (342) +In platonem+ similiter 5 +et in omne genus venationis eadem conditura uteris. ++3+ (343) +Aliter+: + cervum elixabis et subassabis. teres piper, liquamen, 7 +careum, apii semen, suffundes mel, acetum, liquamen, +oleum. calefactum amulo obligas et carnem perfundes. + + 5 platone EV, platicerote {a} + + ++4+ (344) +Ius in cervo+: piper, ligusticum, cepulam, origanum, +nucleos, caryotas, mel, liquamen, sinape, acetum, +oleum. +5+ (345) +Cervinae conditura+: piper, cuminum, condimentum, +petroselinum, cepam, rutam, mel, liquamen, mentam, +passum, caroenum et oleum modice. amulo obligas, 5 +cum iam bulliit. + +6+ (346) +Iura ferventia in cervo+: piper, ligusticum, 6 +petroselinum, cuminum, nucleos tostos aut +amygdala suffundes mel, acetum, vinum, oleum modice, +liquamen, et agitabis. +7+ (347) +Embamma in cervinam assam+: +piper, nardostachyum, folium, apii semen, cepam 10 +aridam, rutam viridem, mel, acetum, liquamen, {+}adiectam, +caryotam, uvam passam et oleum. +8+ (348) +Aliter in cervum +assum iura ferventia+: piper, ligusticum, petroselinum, +Damascena macerata, vinum, mel, acetum, liquamen, oleum +modice agitabis porro et satureia. + + 4 cepa ruta V | 5 amulo E2V, -los E1 | 6 bulliit _sic_ EV | + 8 suffundes _ante_ nucleos _habent_ EV, _ante_ mel _posuit Hum_ | + 9 embamma _Tor_, embambam EV | 10 nardostacium EV, _cf. +7+ 6, 8_ | + 11 adiectam (-um V) caretam (ca-- __ret{~a} V) EV, ad rectum + cariotae _Sch_, defritum careotam _Gi_ | 12 ceruum E, ceruom V + + +III. IN CAPREA. 1. +1+ (349) +Ius in caprea+: piper, ligusticum, +careum, cuminum, petroselinum, rutae semen, mel, +sinape, acetum, liquamen et oleum. +2+ (350) +Ius in caprea assa+: +piper, condimentum, rutam, cepam, mel, liquamen, passum, +oleum modice amulum, <cum> iam bulliit. +3+ (351) +Aliter ius 5 +in caprea+: piper, condimentum, petroselinum, origanum +modicum, rutam, liquamen, mel, passum et olei modicum +amulo obligabis. + + 5 amulum EV, amylas _Hum_ | cum _add. Hum ex p. 59, 33 + {+8+ 2, 5}_ | bulliet EV _cf. p. 59, 33 {+8+ 2, 5}_ + + +IV. IN OVIFERO. [hoc est ovis silvatica] 1. +1+ (352) +Ius in +ovifero fervens+: piper, ligusticum, cuminum, mentam +siccam, thymum, silfi, suffundes vinum, adicies Damascena +macerata, mel, vinum, liquamen, acetum, passum ad colorem, +oleum. agitabis fasciculo origani et mentae siccae. 5 ++2+ (353) +Ius in venationibus omnibus elixis et assis+: piperis +scripulos VIII, rutam, ligusticum, apii semen, iuniperum, +thymum, mentam aridam scripulos senos, pulei scripulos +III. haec omnia ad levissimum pulverem rediges et +in uno commisces et teres. adicies in vasculum mel quod 10 +satis erit, et his uteris cum oxygaro. +3+ (354) +Ius frigidum in +ovifero+: piper, ligusticum, thymum, cuminum frictum, +nucleos tostos, mel, acetum liquamen et oleum piper +asperges. + + 1 _glossam_ hoc--silvatica _del_ P, _habent_ EV | 3 uino EV | + damascenam EV | 4 macerata V, merata (ce _supra_ er, _sic_) E | + 8 scr{~p} _sic bis_ V scr{~p} _tum_ scri{~p} E | 10 melle EV | + 14 aspergis EV + + +V. BVBVLA SIVE VITELLINA. 1. (355) +Vitellina fricta+: +piper, ligusticum, apii semen, cuminum, origanum, cepam siccam, +uvam passam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum, defritum. ++2+ (356) +Vitulinam sive bubulam cum porris <vel> +Cydoneis vel cepis vel colocasiis+: liquamen, piper, 5 +laser et olei modicum. +3+ (357) +In vitulinam elixam+: teres +piper, ligusticum, careum, apii semen, suffundes mel, acetum, +liquamen, oleum. calefacies, amulo obligas et carnem +perfundes. +4+ (358) +Aliter in vitulina elixa+: piper, ligusticum, +feniculi semen, origanum, nucleos, caryotam, mel, 10 +acetum, liquamen, sinapi et oleum. + + 1 uitellina EV _hic bis_ uitulina _in indice_ EV | 4 uitulinam EV, + _item 6 et 9 {infra}_ | vel _ante_ cidoneis (_sic_ EV) _add. Gi_, + succidaneis _Hum_ | 5 colocaseis EV | 11 et oleo V, _om._ E1, + oleo E2 + + +VI. IN HAEDO VEL AGNO. 1. +1+ (359) +Copadia haedina +sive agnina+: pipere <et> liquamine coques cum faseolis +faratariis, liquamine, pipere, lasere cum {+} inbracto, buccella +panis et oleo modico. +2+ (360) +Aliter haedinam sive +agninam excaldatam+: mittes in caccabum copadia. 5 +cepam, coriandrum minutatim succides, teres piper, ligusticum, +cuminum, liquamen, oleum, vinum. coques, exinanies +in patina, amulo obligas. +3+ (361) [Aliter haedinam sive +agninam excaldatam] <agnina> a crudo trituram mortario +accipere debet, caprina autem cum coquitur accipit trituram. 10 + + 2 et _add. Sch._ | 3 faratariis EV, paratariis _Hum_ | cum + inbracto V, cum bracto E, cum embracto P, cuminum tritum _Hum_; + confracto _Brandt_ | bocellas EV | 6 minutatim _Gi_, minutum EV, + minutim _Hum_ | 8 Aliter--excaldatam _titulum male repetitum del. + Vo_ | 9 agnina _add. Hum_ | a crudo _sic_ EV | tritura EV + + ++4+ (362) +Haedum sive agnum assum+: haedi cocturam +<cura>. ubi eum ex liquamine et oleo coxeris, incisum infundes +in pipere, lasere, liquamine, oleo modice, et in craticula +assabis. eodem iure continges. piper asparges et +inferes. +5+ (363) +Aliter haedum sive agnum assum+: piperis 5 +semunciam, asareos scripulos VI, zingiberis modicum, +petroselini scripulos VI, laseris modice, liquaminis optimi +heminam, olei acetabulum. +6+ (364) +Haedus sive agnus syringiatus +[id est {+} mammotestus]+: exossatur diligenter +a gula, sic ut uter fiat, et intestina eius integra 10 +exinaniuntur, ita ut in caput intestina sufflentur, et per +novissimam partem stercus exinanibitur. aqua lavantur diligenter +et sic implentur admixto liquamine, et ab umeris +consuitur et mittitur in clibanum. cum coctus fuerit, perfunditur +ius bulliens: lac, piper tritum, liquamen, caroenum, 15 +defritum modice, sic et oleum, et iam bullienti +mittis amulum. vel certe mittitur in reticulo vel in sportella +et diligenter constringitur et bullienti zemae cum modico +salis summittitur. cum bene illic tres undas bullierit, +levatur, et denuo bullit cum umore supra scripto. bulliente 20 +conditura perfunditur. +7+ (365) +Aliter haedus sive agnus +syringiatus+: lactis sextarium unum, mellis unc. IV, piperis +unc. I, salis modicum, laseris modicum. ius in {+} ipsius: +olei acetabulum, liquaminis acetabulum, mellis acetabulum, +dactylos tritos octo, vini boni heminam, amulum modice. 25 + + 2 cura _add. Gi_; haedi cocturam _del. Sch_ | 3 graticula EV | + 6 semiunciam E | asereos EV | ging- E geng- V | 7 petroselinis EV | + 8 syringladus id est mammotestus EV _cf. p. 62, 12 {+8+ 6, 7}; + coniecerunt_ mammothreptos _Dufresne_, amnocistis _Baseggio, + possis_ mammothelastes; _sed glossam iam Hum agnovit_ | + 9 exsorsatur V | 10 a gula _Tor_, agilla EV | sicut uter E, si{~c} + u{~Greek: t} V | 11 exinaniantur (/// /// ex- E) EV | in caput + intestina suffletur EV, per caput int. sufflentur P | 15 lacte EV | + 17 certe _sic_ EV | retiaculo EV | 18 zemae _Sch_, zema EV | + 19 modice _corr. in_ -co E | 22 syringiatus (sir- V) EV | 23 in + ipsius EV, spissius _Sch_, in ipsum _Gi_ | 24 olei E, ole{~u} V | + _verba _liq. acet. mellis acet. _dabat_ E1 _post_ octo, _suo loco + restituit_ E2 + + ++8+ (366) +Haedus sive agnus crudus+: oleo, pipere fricabis +et asparges foris salem purum multo cum coriandri +semine. in furnum mittis, assatum inferes. +9+ (367) +Haedum sive +agnum Tarpeianum+: antequam coquatur, ornatus consuitur. +piper, rutam, satureiam, cepam, thymum modicum. 5 +et liquamine collues haedum, macerabis in furno <aut> in +patella, quae oleum habeat cum percoxerit, perfundes in +patella impensam, teres satureiam, cepam, rutam, dactylos, +liquamen, vinum, caroenum, oleum. cum bene duxerit +impensam, in disco pones, piper asperges et inferes. + +10+ (368) +Haedum 10 +sive agnum Parthicum+: mittes in furnum. teres +piper, rutam, cepam, satureiam, Damascena enucleata, laseris +modicum, vinum, liquamen, et oleum [uinum]. fervens +colluitur in disco, ex aceto sumitur. +11+ (369) +Haedum laureatum +ex lacte+: haedum curas, exossas, interanea eius 15 +cum coagulo tolles, lavas. adicies in mortarium piper, ligusticum, +laseris radicem, bacas lauri duas, pyrethri modicum, +cerebella duo vel tria. haec omnia teres, suffundes +liquamen, temperabis ex sale. super trituram colas lactis +sextarios duos, mellis ligulas duas. hac impensa intestina 20 +reples et super haedum componis in gyro, et omento <vel> +charta cooperis, surclas. in caccabum vel patellam compones +haedum, adicies liquamen, oleum, vinum. cum ad +mediam cocturam venerit, teres <piper>, ligusticum, et +ius de suo sibi suffundes. mittes defriti modicum, teres, 25 +reexinanies in caccabum. cum percoctus fuerit, exornas, +amulo obligas et inferes. + + 1 pipere E, pip V | 2 foris E, fores V | 3 semine E, semen V | + 4 tarpeianum R, tatarpeianum EV | coquatur P, -antur EV | 6 aut P, + _om._ EV | 11 particum _Sch_, pasticum EV, _cf. +6+ 9, 2_ | + 12 laseris E, leseris V | 13 modicum uinum liquamen et oleum uinum + (_om._ P) feruens EV, modicum vivi liq. et vinum _Sch_ | 14 Haedus + laureatus _Tor ex +8+ 7, 9_, Hedo laurum EV | 15 exorsas E | + 16 coagulo {s}, quagulo EV | 17 pirethi EV | 18 teres E2V, _om._ + E1 | 21 giro EV, zirbo (_i._ omento) _Hum_ omento vel _Gi_, omento + _corr. in_ -{~u} V, omentum (om- _ex_ m-) E | 22 cooperes EV | + 24 cocturam P, cora EV | piper {s}, _om._ EV | 25 defriti E, -to V + + +VII. IN PORCELLO. 1. +1+ (372) +Porcellum farsilem duobus +generibus+: curas, a gutture exenteras, a cervice +ornas. antequam praedures, subaperies auriculam sub cutum, +mittes impensam Terentinam in vesicam bubulam et +fistulam aviarii rostro vesicae alligabis, per quam exprimes 5 +in aurem quantum ceperit. post a charta praecludes +et infiblabis et praeparabis aliam impensam. sic +facies: teres piper, ligusticum, origanum, laseris radicem +modicum, suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, ova +cruda, alicam coctam, ius de suo sibi, <si> fuerint, aucellas. 10 +nucleos, piper integrum; liquamine temperas. imples porcellum, +charta obduras et fiblas. mittes in furnum. cum +coctus fuerit, exornas, perunges et inferes. + +2+ (373) +Aliter porcellum+: 13 ++3+ Salem, cuminum, laser. +Porcellum liquaminatum+: +de porcello eicis utriculum, ita ut aliquae pulpae 15 +in eo remaneant. teres piper, ligusticum, origanum, +suffundes liquamen, adicies unum cerebellum, ova duo, +misces in se. porcellum praeduratum imples, fiblabis, in +sportella ferventi ollae summittis. cocto fiblas tolles, ut +ius ex ipso manere possit. pipere aspersum inferes. 20 + + 2 generibus {s}, generis EV | 3 praedures _Hum_, perdures EV | + 4 bubul{~a} {a}, -lum EV | 5 rustro EV | 6 post a EV, postea {s} | + 10 si fuerit (_debebat_ -int) _Sch_, fuerit EV, ferueat, cum + ferbuerit _Hum_ | 12 obduras EV, -cas _Sch, cf. p. 64, 14 + {+8+ 7, 5}_ | fiblas _ex_ fibreas _corr._ E | mittes {s}, mitteres + (-ris E) EV | fornum E | 15 utriculum EV _cf. p. 64, 2 {+8+ 7, 4}_, + ventriculum _Hum_ | alique V; -em E | 17 unum {s}, uinum EV | duo + _sic_ EV | 20 manere EV, manare _Hum_ | piper EV + + + +4+ (374) +Porcellum +elixum farsilem+: de porcello utriculum eicies, +praeduras. teres piper, ligusticum, origanum, suffundes +liquamen, cerebella cocta quod satis sit, similiter ova dissolves, +liquamine temperabis, farcimina cocta integra praecides. 5 +sed ante porcellum praeduratum liquamine delavas, +deinde imples, infiblas, in sportella ferventi ollae +summittes. coctum spongizas, sine pipere inferes. + +5+ (375) +Porcellum 8 +assum tractomelinum+: porcellum curatum +a gutture exenteras, siccas. teres piperis unciam, mel, 10 +vinum, impones ut ferveat, tractam siccatam confringes +et partibus caccabo permisces. agitabis surculo +lauri viridis, tam diu coques, donec levis fiat et +impinguet. hac impensa porcellum imples, surculas, obduras +duras charta, in furnum mittes, exornas et inferes. + +6+ (376) +Porcellum 15 +lacte pastum elixum calidum iure+ ++frigido crudo Apiciano+: adicies in mortarium piper, +ligusticum, coriandri semen, mentam, rutam, fricabis, suffundes +liquamen, adicies mel, vinum, et liquamine <temperabis>. +porcellum elixum ferventem sabano mundo siccatum 20 +perfundes et inferes. + + 3 suff{e.}ndes (u _supra_ e) E | 9 tractomelinum _Sch_, -itum + _Hum_ (_debebant_ -itinum), tracto mel in EV | 11 tractam _Hum_, + tactam EV | 13 le:vis _Sch_, lenis EV | 14 surculas _sic_ EV | + obduras EV, -cas _Sch cf. p. 63, 24 {+8+ 7, 1}_ | 16 calidum iure + frigidum EV, calidum siue frigidum iure _Hum, at cf. p. 45, 29 + {+6+ 8}_ | 18 menta ruta V | 19 liqua{~m} V, liquidum E | + temperabis _add. Gi_ | 21 {p/}fundes V, profundes E + + + +7+ (377) +Porcellum Vitellianum+: +porcellum ornas quasi aprum, sale asperges, in furno assas. +adicies in mortarium piper, ligusticum, suffundes liquamen, +vino et passo temperabis. in caccabo cum olei pusillo +ferveat. et porcellum assum iure asperges, ita ut sub 5 +cute ius recipiat. +8+ (378) +Porcellum Flaccianum+: porcellum +ornas in modum apri, sale asperges et in furnum mittes. +dum coquitur, adicies in mortarium piper, ligusticum, +careum, apii semen, laseris radicem, rutam viridem, fricabis, +suffundes liquamen, vino et passo temperabis. In 10 +caccabo cum olei modico ferveat. amulo obligas. porcellum +cocto ab ossibus tanges, apii semen teres ita ut fiat pulvis, +asperges et inferes. +9+ (379) +Porcellum laureatum+: porcellum +exossas, quasi oenogaratum ornas, praeduras. laurum +viridem in medio franges satis, in furno assas, et 15 +mittes in mortarium piper, ligusticum, careum, apii semen, +laseris radicem, bacas lauri. fricabis, suffundes liquamen, +et vino et passo temperabis. adicies in caccabo cum olei +modico, ut ferveat. obligas. porcellum lauro eximes et iure +ab ossibus tanges et inferes. 20 + + 4 in caccabo cum olei (oleo E) pusill{~u} (pussillum E) ferueat + (_ante_ ferueat _duae erasae, fortasse_ et, _in_ V) EV, in + caccabum olei pusillum ferueat {s} | 5 ita ut E, ita et V | 6 ius + E, eius V | flacianum EV | 10 liquamine EV | passo E, passio V | + in caccabum cum olei modicum EV | 12 cocto _Vo cf. v. 19_, coctum + EV | fiat E2V, faciat E1 | 15 furnum EV | 18 et uino et V, et uino + E | in caccabo cum olei modicum ut EV | 19 iure _Sch_, ius EV | + 20 ossa EV, osse {s} + + + +10+ (380) +Porcellum Frontinianum+: +exossas, praeduras, ornas. adicies in caccabum +liquamen, vinum, obligas fasciculum porri, anethi, media +coctura mittes defritum. coctum lavas et siccum mittes. +piper asperges et inferes. +11+ (381) +Porcellum aenococtum+: 5 +porcellum praeduras, ornas; adicies in caccabum oleum, liquamen, +vinum, aquam, obligas fasciculum porri, coriandri, +media coctura colorabis defrito. adicies in mortarium piper, +ligusticum, careum, origanum, apii semen, laseris radicem, +fricabis, suffundes liquamen, ius de suo sibi; vino 10 +et passo temperabis; exinanies in caccabum, facies ut ferveat. +cum ferbuerit, amulo obligas. porcellum compositum +in patina perfundes, piper asperges et inferes. + +12+ (382) +Porcellum 13 +Celsinianum+: ornas, infundes pipere, ruta, cepa, +satureia, sicuto {+} suo, et ova infundes per auriculam, et ex 15 +pipere, liquamine, vino modico in acetabulum temperas, +et sumes. +13+ (383) +Porcellum assum+: + teres piper, rutam, satureiam, 17 +cepam, ovorum coctorum media, liquamen, vinum, +oleum, conditum. bulliat. conditura porcellum in boletari +perfundes et inferes. 20 + + 1 Frontinianum porcellum EV, porc. Fronton- {s} | 3 obligas _sic_ + EV, _item 7 {infra}_, alligas _Sch ex p. 17, 2 {+3+ 2, 3}_ | + 4 cocturam EV | 5 oenococtum EV, _cf. p. 66, 13 {+8+ 7, 16} et + exc. Salm. ind. 21_ in occuctu, _par.21_ unococto; _at_ oenogaratus + _Hum_ | 6 produras EV | 12 obligas E, -izas V | 15 sicuto EV, + succo {a} | 16 teriperas EV + + + +14+ (384) +Porcellum hortolanum+: +porcellus hortolanus exossatur per gulam in modum utris. +mittitur in eo pullus isiciatus particulatim concisus, turdi, +ficedulae, isicia de pulpa sua, Lucanicae, dactyli exossati, +fabriles bulbi, cocleae exemptae, malvae, betae, porri, 5 +apium, cauliculi elixi, coriandrum, piper integrum, nuclei, +ova XV superinfunduntur, liquamen piperatum, ova mittuntur +trita. et consuitur et praeduratur. in furno assatur. +deinde a dorso scinditur, et iure hoc perfunditur. piper +teritur, ruta, liquamen, passum, mel, oleum modicum. cum 10 +bullierit, amulum mittitur. +15+ (385) +Ius frigidum in porcellum +elixum ita facies+: teres piper, careum, anethum +origanum modice, nucleos pineos, suffundes acetum. liquamen, +caryotam, mel, sinape factum, superstillabis +oleum, piper asperges et inferes. +16+ (386) +Porcellum Traianum 15 +sic facies+: exossas porcellum et aptabis sicuti +aenococtum et ad fumum suspendes, et adpendeas, et quantum +adpendeas, tantum salis in ollam mittes. et elixas ut +coquatur, et siccum in lance inferes <pro> salso recente. ++17+ (387) +In porcello lactante+: piperis unc. I, vini heminam, 20 +olei optimi acetabulum maius, liquaminis acetabulum, aceti +acetabulum minus. + + 1 hortolanum _et_ hortolanus _sic_ EV | 2 gulam E, ungul{~a} (un + _erasae_) V | 3 particulatim {s}, -lam EV | 7 mittantur EV | + 8 trita _Gi_, tria EV | 13 elixum ita facies _Hum_, ita facies in + elixum EV | 14 careotam EV, caraenum _Hum_ | 15 traganum EV, + Troianum _Sch ex Macrob. 3, 13, 13 vel_ taricanum ({a} + "tarichos") | 19 siccum EV _cf. p. 47, 9 {+6+ 9, 7}. 51, 25 + {+7+ 5, 5}. 65, 13 {+8+ 7, 10}_, sic eum {a} | inferes E, efferes + V | pro _add. Baseggio_ | 20 lactante _sic_ EV | 21 _ut supra_ V, + optimi acetabulum [aceti acetabulum _del._ E2] maius liquaminis + minus E + + +VIII. LEPOREM. 1. (395) +Leporem madidum+: in aqua +praecoquitur modice, deinde componitur in patina, [ac] coquendus +<ex> oleo in furno, et cum prope sit coctus ex +alio oleo. pertangito de conditura infra scripta: teres piper, +<ligusticum>, satureiam, cepam, rutam, apii semen, liquamen, 5 +laser, vinum et modice olei. aliquotiens versatur, +in ipsa percoquitur conditura. + +2+ (396) +Item aliam ad eum impensam+: 7 +cum prope tolli debeat, teres piper, dactylum, +laser, uvam passam, caroenum, liquamen, oleum. suffundes, +et, cum bullierit, piper asperges et inferes. +3+ (397) +Leporem 10 +farsum+: nucleos integros, amygdala, nuces sive glandes +concisas, piperis grana solida, pulpam de ipso lepore. et +ovis fractis obligatur, de<inde tegitur> omento porcino, +in furno <assatur>. sic iterum impensam facies: rutam, piper +satis, cepam, satureiam, dactylos, liquamen, caroenum 15 +vel conditum. diu combulliat donec spisset, et sic perfunditur. +sed lepus in piperato liquamine et lasere maneat. + + 1 madidum EV, acidum _Sch_ | 2 coquendus _Sch_, accoquendus EV, ad + coquendum _Tor_, ac coquitur _Hum_ | 3 ex _add. Gi_ | 5 ligusticum + _add._ P, _om._ EV | 7 alia E | eum {s}, eam EV | 12 pulpa EV | + 13 deinde tegitur _Sch et Gi_, de EV | 14 assatur _add. Gi_ | + 17 et lasere V, _om._ E + + ++4+ (398) +Ius album in assum leporem+: piper, ligusticum, cuminum, +apii semen, ovi duri medium. trituram colligis et +facies globum ex ea. in caccabulo coques liquamen, vinum, +oleum, acetum modice, cepulam concisam, postea globulum +condimentorum mittes et agitabis origano vel satureia. si 5 +opus fuerit, amulas. +5+ (399) +Aliter in leporem: ex sanguine +et iecinere et pulmonibus leporinis minutal+: +adicies in caccabum liquamen et oleum <et> cocturam, porrum +et coriandrum minutatim concides, iecinera et pulmones +in caccabum mittes. cum cocta fuerint, teres piper, 10 +cuminum, coriandrum, laseris radicem, mentam, rutam, puleium, +suffundes acetum, adicies iecinera leporum et sanguinem, +teres. <adicies> mel et <ius> de suo sibi, aceto +temperabis, exinanies in caccabum, pulmones leporum minutatim +concisos in eundem caccabum mittes, facies ut ferveat. 15 +cum ferbuerit, amulo obligas, piper asperges et inferes. + + 3 ex ea _Hum_, extra EV | caccabulo E, caccabo (lo _add._ V2) V1 | + 4 globolum EV | 7 minutal _Hum ex p. 32, 23 {+4+ 3 7}_, minuta EV | + 8 et cocturam _Gi_, cocturam EV | 10 fuerint {s}, -rit EV | + 13 adicies _et_ ius _add. Hum_ + + ++6+ (400) +Aliter leporem ex suo iure+: leporem curas, +exossas, ornas, mittes in caccabo, adicies oleum, liquamen, +cocturam, fasciculum porri, coriandrum, anethum. dum coquitur, +adicies in mortarium piper, ligusticum, cuminum, +coriandri semen, laseris radicem, cepam aridam, mentam, 5 +rutam, apii semen, fricabis, suffundes liquamen, adicies +mel, ius de suo sibi, defrito, aceto temperabis. facies ut +ferveat. cum ferbuerit, amulo obligabis. exornas, ius perfundes, +<piper> asperges et inferes. +7+ (401) +Leporem Passenianum+: +leporem curas, exossas, extensum ornas, suspendes 10 +ad fumum. cum coloraverit, facies ut dimidia coctura +coquatur. levas, asperges salem, {+} massam oenogaro tanges, +adicies in mortarium piper, ligusticum, fricabis, suffundes +liquamen, vino et liquamine temperabis in caccabum. adicies +oleum modicum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, 15 +amulo obligas. leporem assum a dorso tangis, piper asperges +et inferes. + + 2 adicies--cocturam _om._ V1, _add._ V2 _in marg. inf._ | oleum E, + oleo V2 | 7 mel ius EV, melius ius _Sch_ | 9 piper {s}, _om_, EV | + 11 ut E2V, et E1 | 12 levas _Gi_, lauas EV | oenogara EV | + 12 massam EV, assas _Brandt cf. p. 68, 2 {+8+ 8, 7}_ | 14 uinum EV + + + +8+ (402) +Leporem isiciatum+: eadem conditura +condies pulpam, nucleos infusos admisces, omento teges +vel charta, colliges lacinias et surcula. + +9+ (403) +Leporem farsilem+: 3 +leporem curas, ornas, quadratum imponis. adicies +in mortarium piper, ligusticum, origanum, suffundes liquamen, 5 +adicies iecinera gallinarum cocta, cerebella cocta, +pulpam concisam, ova cruda tria, liquamine temperabis, +omento teges et charta et surclas. lento igni subassas. adicies +in mortarium piper, ligusticum, fricabis, suffundes liquaram, +vino et liquamine temperabis, facies ut ferveat 10 +cum ferbuerit, amulo obligas, et leporem subassatum perfundes. +piper asperges et inferes. +10+ (404) +Aliter leporem +elixum+: ornas, adicies in lance oleum, liquamen, acetum, +passum, cepam concides et rutam viridem, thymum subcultratum, +et sic adpones. 15 + + 1 eadem {s}, eandem EV | 2 omente V | 5 lacinias EV, laminas + _Sch_ | 7 cruda EV2, dura (_erasa_) V1 | 8 et carta et surclas V, + et surclas et carta E | 12 Leporem aliter EV | 13 ornas V, oenas E + + + +11+ (405) +Leporis conditura+: teritur +piper, ruta, cepula, [et] iecur leporis, liquamen, caroenum, +passum, olei modicum. amulum, cum bullit. +12+ (406) +Leporem +<pipere> sicco sparsum+: et hunc praecondies +sicut haedum Tarpeianum. antequam coquatur, ornatus 5 +suitur. piper, rutam, satureiam, cepam, thymum modicum, +liquamine collues, postea in furnum <mittes>, coques et +impensa tali circumsparges: piperis semunciam, rutam +cepam, satureiam, dactylos IV, uvam passam, iusculum coloratum +super vatillum, vinum, oleum, liquamen, caroenum 10 +frequenter tangitur ut condituram suam omnem tollat. +postea ex pipere sicco in disco sumitur. +13+ (407) +Aliter leporem +conditum+: coques ex vino, liquamine, aqua, sinapi +modico, anetho, porro cum capillo suo. cum <in> se +coxerit, condies: piper, satureiam, cepae rotundum, dactylos, 15 +Damascena duo, vinum, liquamen, caroenum, olei modice. +stringatur amulo, modicum bulliat. conditura lepus +in patina perfunditur. + + 2 et iecur (-or E) EV | 4 pipere _add. Gi cf. v. 12_ | + 5 Tarpeianum _cf. +8+ 6, 9_ | coquantur E | 6 mittes _add. Gi_ | + 7 inpensam tall EV | 8 iusculum _Gi_, iustam EV | 14 modicum EV | + in se _Sch, cf. p. 17, 10 {+3+ 2, 4}. 31, 23 {+4+ 3, 3}_, se EV, + per se _Tor_ | 15 piper V, pipere E | satureia EV cepae rutundum + _sic_ EV | 16 damascenae (dasm- E2) EV, -na V3 | 17 conditura _Sch + ex p. 62, 11 {+8+ 6, 6}_, conditur EV + + +IX. (408) GLIRES. +Glires+: isicio porcino, item pulpis ex +omni membro glirium trito, cum pipere, nucleis, lasere, liquamine +farcies glires, et sutos in tegula positos mittes in +furnum aut farsos in clibano coques. + + 2 trito EV, tritis _Hum_ | 4 coque EV + + + + +LIB. IX. THALASSA + +I. in lucusta. II. in torpedine. III. in lolligine. IV. in sepiis. +V. in polypo. VI. in ostreis. VII. omne genus conchyliorum. VIII. in +echino. IX. in mitulis. X. in sarda cordula XI. embractum Baianum. + + LIB. IX. Thalassa E _in indice_, talassa EV _hic_ | _cap. II_ + torpidine EV | VII conciliorum EV | IX metullis E, metulis V | + XI balanum E + + +I. [IVS] IN LVCVSTA. 1. (409) +Ius in lucusta et capari+: +indura cepam pallachanam concisam. {+} eius piper, +ligusticum, careum, cuminum, caryotam, mel, acetum, vinum, +liquamen, oleum, defritum. hoc ius adicito sinapi in +elixuris. + +2+ (410) +Lucustas assas sic facies+: aperiuntur lucustae, 5 +ut adsolet, cum testa sua et infunditur eis piperatum, +coriandratum, et sic in craticula assantur. cum siccaverint, +adicies ius in craticula quotiens siccaverint quousque +assantur bene, <et> inferes. +3+ (411) +Lucustam elixam cum +cuminato+: piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, 10 +cuminum plusculum, mel, acetum, liquamen. si voles, +folium et malabathrum addes. +4+ (412) +Aliter lucustam: isicia +de cauda eius sic facies+: folium noci {+} uvam +prius demes et elixas deinde pulpam, concides, cum liquamine, +pipere et ovis isicia formabis. +5+ (413) +In lucusta elixa+: 15 +piper, cuminum, rutam, mel, acetum, liquamen et oleum. ++6+ (414) +Aliter in lucusta+: piper, ligusticum, cuminum, mentam, +rutam, nucleos, mel, acetum, liquamen et vinum. + + 1 IVS IN LOCVSTA EV _cf. tit. ind._ | 2 pallacanam _sic_ EV, _cf. + p. 28, 28 {+4+ 2, 25}_ | eius EV, teres _Gi; an_ facies ei ius? | + 7 _et_ 8 graticula EV | 8 ius _Gi_, eis EV | 9 _verba_ bene + inferes _in_ EV _abierunt post_ 10 cuminato; _suo loco restituit + et_ et _inseruit Hum_ | locusta elixa EV | 12 malabratum EV | + lucusta (loc- E) EV | esicia EV2, _om._ V1 | 24 folium noci uuam + prius EV, folliclum [nocivam uvam] prius _Sch, an_ follem nocivum + prius? | 16 ruta V, oleum V, uin{~u} _(del. et_ oleum ss. E2) E + _cf. v. 18_ | 18 uinum V, oleum (_del. et_ uinum ss. E2) E _cf. + v. 16_ + + +II. IN TORPEDINE. 1. (415) +In torpedine+: teritur piper, +ruta, cepula arida. <addes> mel, liquamen, passum, vinum +modice, olei boni guttas. cum bullire coeperit, amulo obligas. ++2+ (416) +In torpedine elixa+: piper, ligusticum, petroselinum, +mentam, origanum, ovi medium, mel, liquamen, passum, 5 +vinum, oleum. si voles, addes sinape, acetum. si calidum +volueris, uvam passam addes. + + 1 IN V, _om._ E | 2 addes _add. Gi_ + + +III. IN LOLLIGINE. 1. (417) +In lolligine in patina+: teres +piper, rutam, mel modicum, liquamen, caroenum, olei guttas. ++2+ +In lolligine farsili+: piper, ligusticum, coriandrum, +apii semen, ovi vitellum, mel, acetum, liquamen, vinum et +oleum. obligabis. 5 + + 3 farsile EV, _item_ 13 {+9+ 4, 1} | coliandrum EV + + +IV. IN SEPIIS. 1. (418) +In sepia farsili+: piper, ligusticum, +apii semen, careum, mel, liquamen, vinum, condimenta +coctiva. calefacies, et sic aperies sepiam et perfundes. ++2+ (419) +Sic farcies eam sepiam coctam+: cerebella +elixa enervata teres cum pipere, cui commisces ova cruda +quod satis erit, piper integrum, isicia minuta, et sic consues +et in bullientem ollam mittes ita ut coire impensa possit. ++3+ (420) +Sepias elixas ab aheno+: in frigidam missas cum +pipere, lasere, liquamine, nucleis. ova <addes>, et condies +ut voles. +4+ (421) +Aliter sepias+: piper, ligusticum, cuminum, +coriandrum viride, mentam aridam, ovi vitellum, mel, liquamen, +vinum, acetum et oleum modicum. et, ubi bullierit, +amulo obligas. + + 4 farcies _Tor_, facies EV | 5 lixa EV | enerulata EV | 6 quod V, + {q/} E | pipere EV | sic consues _Hum_, sicco sues EV | 8 aeno P, + alieno EV _cf. p. 14, 12 {+2+ 2, 7}_ | 9 addes _add. Gi_ + + +V. (422) IN POLYPO. +In polypo+: pipere, liquamine, lasere. +inferes. + + +VI. (423) IN OSTREIS. +In ostreis+: piper, ligusticum, ovi +vitellum, acetum, liquamen, oleum et vinum. si volueris, et +mel addes. + + 2 et uinum _om._ E1, _add. in marg._ E1 _an_ E2 + + +VII. (424) IN OMNE GENVS CONCHYLIORVM. +In omne +genus conchyliorum+: piper, ligusticum, petroselinum, +mentam siccam, cuminum plusculum, mel, liquamen. si voles, +folium et malabathrum addes. + + 1 _et_ 2 conciliorum EV + + +VIII. IN ECHINO. 1. (425) +In echino+: accipies pultarium +novum, oleum modicum, liquamen, vinum dulce, piper minutum. +facies ut ferveat. cum ferbuerit, in singulos echinos +mittes, agitabis, ter bulliat. cum coxeris, piper asperges +et inferes. +2+ (426) +Aliter <in> echino+: piper, cosium modice, 5 +mentam siccam, mulsum, liquamen, spicam Indicam et folium. ++3+ (427) +Aliter <in> echino+: lotum mittes in aqua calida, +coques, levas, in patella compones, addes folium, piper, +mel, liquamen, olei modice, ova, et sic obligas. in thermospodio +coques, piper asperges et inferes. +4+ (428) +In echino salso+: 10 +echinum salsum cum liquamine optimo, caroeno, pipere, +temperabis et adpones. +5+ (429) +Aliter+: echinis salsis liquamen +optimum admisces, et quasi recentes apparebunt, +ita ut a balneo sumi possint. + + 1 echino _bis_ E2V, enicho _bis_ E1 _item 5. 7. 10. 11 {infra}_ | + 4 _an_ coxerit? | 5 in _om._ EV | 6 mulsum V, -am E | liquamine + EV | 7 in P, _om._ EV | echino V, enichum _corr. in_ echinum E | + lotum _Baseggio_, colum EV, totum _Hum_, solum _Tor_ | + 9 termospodio E2V, -spodi E1 | 10 enicho _et_ enichum E1 | salso V, + salsum E | 11 liquamen optimum EV | 12 e{n.}{i.}chinis E | salsis + _Sch_, salis EV | 13 apparebunt E, aptabunt V + + +IX. (430) IN MITVLIS. +In mitulis+: liquamen, porrum concisum, +cuminum, passum, satureiam, vinum. mixtum facies +aquatius et ibi mitulos coques. + + 1 metulis _bis_ EV | 3 aquatius _Hum_, aquati ius EV | mitulos + _sic_ EV | + + +X. IN SARDA CORDVLA MVGILE. 1. (431) +In Sardis: +Sardam farsilem sic facere oportet+: Sarda exossatur, +et teritur puleium, cuminum, piperis grana, menta, +nuces, mel. impletur et consuitur. involvitur in charta et +sic supra vaporem ignis in operculo componitur, conditur 5 +ex oleo, caroeno, allece. + +2+ (432) +Sarda ita fit+: coquitur sarda et 6 +exossatur. teritur piper <cum> ligustico, thymo, origano, +ruta, caryota, melle, et in vasculo ovis concisis ornatur +impensa: vinum modice, acetum, defritum et oleum viride. + + 2 sard{~a} exossatur EV | 3 et teritur EV, attorretur _Sch_ | + pulpeium EV | cuminum _Hum_, cum EV | mentam EV | 6 allece _Hum_, + allego EV | 7 piper cum _Hum_, pipere EV, piper ex _Sch_ | + 8 rut{~a} careot{~a} V | concisis _Sch_, incisis EV _cf. p. 72, 1 + {+9+ 10, 4}_ | 9 uiridem EV _item p. 72, 18 {+9+ 13, 1}_ + + ++3+ (433) +Ius in Sarda+: piper, origanum, mentam, cepam, aceti +modicum et oleum. + +4+ (434) +Ius in Sarda+: piper, ligusticum, mentam 2 +aridam, cepam coctam, mel, acetum, oleum. perfundes, +asperges ovis duris concisis. + +5+ (435) +Ius in cordula assa+: piper, 4 +ligusticum, apii semen, mentam, rutam, caryotam, mel, 5 +acetum, vinum et oleum. convenit et in Sarda. +6+ (437) +Ius in +mugile salso+: piper, ligusticum, cuminum, cepam, mentam, +rutam, calvam, caryotam, mel, acetum, sinape et +oleum. +7+ (438) +Aliter ius in mugile salso+: piper, origanum, +erucam, mentam, rutam, calvam, caryotam, mel, oleum, 10 +acetum et sinape. + + 4 in _om._ V | 5 se{~m} V, sepe E | careotam V, caroetam E | 6 et + in V, in E | 7 cepa (cep{.e} _et_ a _supra_ e E) menta ruta calua + careotam EV | 9 origan{~u} V, -no E | 10 eruca EV | ruta V | calua + EV + + +XI. (439) IVS IN SILVRO, IN PELAMYDE ET IN THYNNO +SALSIS: piper, ligusticum, cuminum, cepam, mentam, rutam, +calvam, caryotam, mel, acetum, sinape, oleum. + + 1 pelamide E, pelapide V | tinno EV + + +XII. (440) IVS IN MVLLO TARICHO: piper, rutam, cepam, +dactylum, sinapi, trito commisces echino <et> oleo, et sic +perfundes piscem frictum vel assatum. + + 1 mulo tarico EV | 2 et oleo _Sch_, oleo EV + + +XIII. SALSVM SINE SALSO: 1. (441) Iecur coques, teres, et +mittes piper aut liquamen aut salem. addes oleum. iecur leporis +aut haedi aut agni aut pulli; et, si volueris, in formella piscem +formabis. oleum viride supra adicies. +2+ (442) +Aliter vice +salsi+: cuminum, piper, liquamen teres, et passum modice 5 +vel caroenum et nuces tritas plurimas misces et simul +conteres et salsari defundes. oleum modice superstillabis +et inferes. +3+ (443) +Aliter salsum sine salso+: cumini tantum +quantum quinque digitis tollis, piperis ad dimidium eius +et unam spicam alei purgatam teres, liquamen superfundes, 10 +oleum modice superstillabis. hoc aegrum stomachum +valde reficit et digestionem facit. + + 2 mittes {s}, inities EV, inicies {s} | 6 caroeni EV | 7 salsare + defundes _sic_ EV | 8 sine _Sch_, in EV | cuminum EV + + +XIV. (444) EMBRACTVM BAIANVM. +Embractum Baianum+: +ostreas minutas, sphondylos, urticas in caccabum +mittes, nucleos tostos concisos, rutam, apium, piper, coriandrum, +cuminum, passum, liquamen, caryotam, oleum. + + 2 orticas EV | 4 careotam EV, caroenum _Hum_, cariotum _Sch; cf. + +10+ 1, 1_ + + + + +LIB. X. HALIEVS + +I. in piscibus diversis. II. in murenam. III. in anguillam. + + EXPLICIT APICI (-II E) TALASSALIBVS LIBER VIIII | INCIPIT EIVSDEM + ALIE (-IAE V) VESLIBVS EV, _in quo_ LIBVS _bis male pro_ LIB. + _scriptum;_ Halieus E _in indice librorum_ | _cap._ III anguilla E + + +I. IN PISCIBVS. 1. (445) +Ius diabotanon in pisce frixo+: +piscem quemlibet curas, salsas, friges. teres piper, cuminum, +coriandri semen, laseris radicem, origanum, rutam, +fricabis, suffundes acetum, adicies caryotam, mel, defritum, +oleum, liquamen, temperabis, refundes in caccabum, 5 +facies ut ferveat. cum ferbuerit, piscem frictum perfundes, +piper asperges et inferes. + +2+ (446) +Ius in pisce elixo+: piper, ligusticum, 7 +cuminum, cepulam, origanum, nucleos, caryotam, +mel, acetum, liquamen, sinapi, oleum modice. ius calidum. +si velis, uvam passam. +3+ (447) +Aliter in pisce elixo+: teres 10 +piper, ligusticum, coriandrum viride, satureiam, cepam, +ovorum vitella cocta, passum, acetum, oleum et liquamen. + + 2 salsas _Gi_, saluas EV, salias _Hum_ | 11 uiridem EV | 12 cocta + EV, duo cocta P; _cf. v. 31 {+10+ 1, 9}_ + + ++4+ (448) +<Aliter> ius in pisce elixo+: piscem curabis diligenter, +mittes in mortarium salem, coriandri semen, conteres +bene, volves eum, adicies in patinam, cooperies, gypsabis, +coques in furno. cum coctus fuerit, tolles, aceto acerrimo +asperges et inferes. +5+ (449) +Aliter ius in pisce elixo+: cum 5 +curaveris piscem, adicies in sartaginem <coriandri> semen, +aquam, anethum viride et ipsum piscem. cum coctus fuerit, +asperges aceto et inferes. +6+ (450) +Ius Alexandrinum in pisce +asso+: piper, cepam siccam, ligusticum, cuminum, origanum, +apii semen, pruna Damascena enucleata, mulsum, 10 +acetum, liquamen, defritum, oleum, et coques. +7+ (451) +Aliter ius +Alexandrinum in pisce asso+: piper, ligusticum, coriandrum +viride, uvam passam enucleatam, vinum, passum, +liquamen, oleum, et coques. +8+ (452) +Aliter ius Alexandrinum +in pisce asso+: piper, ligusticum, coriandrum viride, cepam, 15 +Damascena enucleata, passum, liquamen, acetum, +oleum, et coques. +9+ (453) +Ius in gongro asso+: piper, ligusticum, +cuminum frictum, origanum, cepam siccam, ovorum vitella +cocta, vinum, mulsum, acetum, liquamen, defritum, et coques. + + 1 Aliter P, _om._ EV | 4 acerrimo EV, asperrimo P | 6 coriandri + semen _Tor_, sem (_in_ V _virgula supra_ m _erasa_) EV | 7 uiridem + EV, _item v. 13, 15, p. 74, 10 {+10+ 1, 13}_ | 10 mulsum _Gi, cf. + p. 74 l. 14 {+10+ 1, 14} al._, mittis E, mus V | 12 alexandrum E | + 17 grongo assa EV + + ++10+ (454) +Ius in cornutam+: piper, ligusticum, origanum, +cepam, uvam passam enucleatam, vinum, mel, acetum, liquamen, +oleum, et coques. +11+ (455) +Ius in mullos assos+: piper, +ligusticum, rutam, mel, nucleos, acetum, vinum, liquamen, +oleum modice. calefacies et perfundes. +12+ (456) +Aliter ius in 5 +mullos assos+: rutam, mentam, coriandrum, feniculum, +omnia viridia, piper, ligusticum, mel, liquamen et oleum +modice. +13+ (457) +Ius in pelamyde assa+: + piper, ligusticum, origanum, 8 +coriandrum viride, cepam, uvam passam enucleatam, +passum, acetum, liquamen, defritum, oleum, et coques. 10 +hoc ius convenit et in elixa. si vis, et mel addes. ++14+ (458) +Ius in percam+: + piper, ligusticum, cuminum frictum, cepam, 12 +pruna Damascena enucleata, vinum, mulsum, acetum, +oleum, defritum, et coques. +15+ (459) +Ius in pisce rubellione+: +piper, ligusticum, careum, serpyllum, apii semen, cepam 15 +siccam, vinum, passum, acetum, liquamen, oleum. amulo +obligas. + + 1 cornutam _Hum_, carnutam EV | 2 passam et nucleatam EV | + 9 passam et nucleatam passam EV + + +II. <IN MVRENAM>. 1. (460) +Ius in murena assa+: piper, +ligusticum, satureiam, crocomagma, cepam, pruna Damascena +enucleata, vinum, mulsum, acetum, liquamen, defritum, +oleum, et coques. +2+ (461) +Aliter ius in murena assa+: +piper, ligusticum, pruna Damascena, vinum, mulsum, acetum, 5 +liquamen, defritum, oleum, et coques. +3+ (462) +Aliter ius in +murena assa+: piper, ligusticum, nepetam montanam, +coriandri semen, cepam, nucleos pineos, mel, acetum, liquamen, +oleum, et coques. +4+ (463) +Aliter ius in murena +elixa+: piper, ligusticum, anethum, apii semen, rhus Syriacum, 10 +caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum, sinape, +defritum. +5+ (464) +Aliter ius in murena elixa+: piper, ligusticum, +careum, apii semen, coriandrum, mentam aridam, nucleos +pineos, rutam, mel, acetum, vinum, liquamen, oleum +modice. calefacies et amulo obligas. + +6+ (465) +<Aliter> ius in murena 15 +elixa+: piper, ligusticum, careum, cuminum, nucleos, +caryotam, sinape, mel, acetum, liquamen et oleum et defritum. + + 1 IN MVRENAM _om._ EV | morena EV _item v. 4_ (-as V) _7, 9, 12, + 15_ | 2 croco magna EV | cepa EV | 3 et nucleata EV | 6 +10+ 2, 4 + (463) post +10+ 3, 2 (466), habent {s}{a}, post +10+ 2, 6 (465)_ + PM | 9 Aliter P, _om._ EV | 10 anethum _Hum_, acetum EV | rus + syriacum _sic_ EV, _item p. 76, 2 {+10+ 4, 1} et 4 {+10+ 4, 2}_ + (sir- E) | 17 sinap{~e} V | et oleum et _sic_ EV + + +III. (467) 1. +Ius in lacertos elixos+: piper, ligusticum, +cuminum, rutam viridem, cepam, mel, acetum, liquamen, +oleum modice. cum bullierit, amulo obligas. +2+ (466) +Ius in pisce +elixo+: piper, ligusticum, petroselinum, origanum, cepam +aridam, mel, acetum, liquamen, vinum, oleum modice. cum 5 +bullierit, amulo obligas. et in lance inferes. + +3+ (468) +Ius in pisce 6 +asso+: piper, ligusticum, thymum, coriandrum viride, mel, +acetum, liquamen, vinum, oleum, defritum. calefacies et +agitabis rutae surculo et obligabis amulo. + +4+ (469) +Ius in thynno+: 8 +piper, cuminum, thymum, coriandrum, cepam, uvam passum, +acetum, mel, vinum, liquamen, oleum. calefacies; 10 +amulo obligabis. +5+ (470) +Ius in thynno elixo+: piper, ligusticum, +thymum, condimenta moretaria, cepam, caryotam, +mel, acetum, liquamen et oleum et sinape. + + 3 _+10+ 3, 1 (467) post +10+ 3, 2 (466) et +10+ 2, 4 (463) habent_ + {s} (_non_ MP) {a} | 7 uiridem EV | 9 agitabis P, zitabis EV | + _+10+ 3, 4 (469) in_ E _locum habet ante +10+ 3, 3 (468), sed + scripta est a manu_ E1 _in loco adraso; ceterum ipsa_ E2 _signis + ordinem eum quem praestat_ V _restituisse videtur_ | 12 obligabis + E, -gas V | 13 mortaria (-ea E) EV | cepa V | 14 et oleum et V, + oleum E + + + +6+ (471) +Ius in dentice +asso+: piper, ligusticum, coriandrum, mentam, rutam +aridam, malum Cydorium coctum, mel, vinum, liquamen, +oleum. calefacies, amulo obligabis. +7+ (472) +In dentice elixo+: +piper, anethum, cuminum, thymum, mentam, rutam viridem 5 +mel, acetum, liquamen, vinum, oleum modice. calefacies +et amulo obligabis. +8+ (473) +Ius in pisce aurata+: piper, +ligusticum, careum, origanum, rutae bacam, mentam, myrtae +bacam, ovi vitellum, mel, acetum, oleum, vinum, liquamen. +calefacies et sic uteris. +9+ (474) +Ius in pisce aurata assa+: 10 +piper, coriandrum, mentam aridam, apii semen, cepam, +uvam passam, mel, acetum, vinum, liquamen et oleum. +10+ (475) +Ius +in scorpione elixo+: piper, careum, petroselinum, +caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape, oleum, defritum. ++11+ (476) +In pisce oenogarum+: teres piper, rutam, mel commisces, 15 +passum, liquamen, caroenum, et igni mollissimo +calefacies. +12+ +<Aliter> in pisce oenogarum+: ut supra +facies. cum bullierit, amulo obligabis. + + 3 mel EV, uel {s} | 9 bac{~a} ouitell{~u} V | 11 apii E, api V _hoc + solo loco_ | 15 ruta V | 16 signi EV | 17 Aliter _add. Tor_ | + 18 obligabis V-, gas E + + +IV. <IN ANGVILLAM.> 1. (477) +Ius in anguillam+: piper, +ligusticum, apii semen, anethum, rhus Syriacum, caryotam, +mel, acetum, liquamen, oleum, sinape et defritum. +2+ (478) +<Aliter> +ius in anguillam+: piper, ligusticum, rhus Syriacum, +mentam siccam, rutae bacas, ovorum vitella cocta, 5 +mulsum, acetum, liquamen, oleum. coques. + + 1 IN ANGVILLAM _om._ EV anguilla EV | 3 Aliter _om._ EV | EXPLICIT + FELICITER AMEN E, EXPLICIT LIBER X V + + + + +(A p. 196) APICI EXCERPTA A VINIDARIO VIRO INLVSTRI + + ++Breuis pimentorum+ que in domo esse debeant ut condimentis +nihil desit: crocu, piper, zingiber, lasar, foliu, baca +murre, costu, cariofilu, spica indica, addena, cardamomu, spica +nardi. 5 + ++De seminibus hoc+: papaber, semen rude, baca rute, baca +lauri, semen aneti, semen api, semen feniculi, semen ligustici, +semem eruce, semen coriandri, cuminu, anesu, petrosilenu, careu, +sisama. + + 1 EXCERPTA _tit. in_ A. _abiit post v. 9_ sisama | IN{L/}UT A | + 2 _accipe_ pigmentorum _i. specierum_ | 3 _debuit_ baca mirte | + 4 _i._ caerefolium _vel_ chaerephyllon | addena _ignota_ | 6 _i._ + semen rutae + + ++De siccis hoc+: lasaris radices, menta, nepeta, saluia, cupressu, +origan{~u}, zyniperum, c{e,}pa gentima, bacas timmi, coriandrum, +piretru, citri, fastinaca, c{e,}pa ascalonia, radices iunci, +anet, puleiu, ciperum, aliu, ospera, samsucu, innula, silpi{~u}, +cardamom{~u}. 5 + ++De liquorib. hoc+: mel, defritu, carinu, apiperiu, passu. + ++De nucleis hoc+: nuces maiores, nuclos pineos, acmidula, +aballana. + ++De pomis siccis hoc+: damascena, datilos, uba passa, +granata. H{e,}c omnia in loco sicco pone, ne odorem et uirtutem 10 +perdant. + + 2 _i._ iuniperum | gentima _interpretabatur_ getia _vel_ gethya + _Salmasius_ | 3 _i._ pastinaca | ascolonia _corr. in_ -cal- A1 | + 4 _i._ osprea | 6 apiperiu _videtur esse_ piperatum | 7 amygdala, + Abellanae | 9 uba _ex_ uua _fecit_ A1 + + +Brevis cybor{~u}. + +I. caccabina minore +II. caccabina fusile +III. ofellas garatas +IV. ofellas assas +<V.> aliter ofellas +VI. ofellas graton +VII. pisces scorpiones rapulatus +VIII. pisces frixos cuiuscumq. generis +IX. item pisces frixos +X. pisces assos +XI. pisces inotogonon +XII. sardas +XIII. item pisces inotogonon +XIV. mullos anetatos +XV. aliter mullos +XVI. murenas et anguillas +XVII. lucustas et isquillas +XVIII. pisces elixos +XIX. patinas oborum +XX. porcello coriandratu +XXI. porcello in oc cuctu +XXII. porcello eo iure +XXIII. porcello tymmo crapsu +XXIV. porcellu exozome +XXV. porcellu lasaratu +XXVI. porcello fuscellu +XXVII. agnu simplice +XXVIII. h{e,}du lasaratu +XXIX. turdos apontomenus +XXX. turtures +XXXI. ius in perdices + + +I. (119) +Caccabinam minorem+: olera diversa elixa compone +et pullinam inter se, si volueris, condis liquamine et +oleo, et bulliat. teres piper modicum et folium et cum tritura +conmisces ovum et tribulas. {(2)} +Alias: tritura, +unde perfundes caccabinam+: teres ergo folium quantum 5 +conpetat cum caerefolii una et quarta parte de lauri +baca et medium caulis elixi et folia coriandri et solves de +iuscello eius et vaporabis in cinere calido et adorna. ante +quam fundas in vasculo, perfundis conditum et sic ponis. + + m _finalem male omissam in his excerptis non adnoto, neque alia + mere orthographica_ + + 1 Cacabina A | 2 interse A, intersere _Sch (cf._ interponere + _p. 22, 20 {+4+ 1, 1}. 23, 2 {+4+ 1, 2}); at_ inter se _vulgariter + est_ inter ea _scil._ holera | 6 conpedat A | cerifolio uno A | + una _scil. parte_ | 7 medium _'i. dimidium' Sch_ | 8 uaborabis A | + adorna _Sch_, adora A + + +II. (120) +Caccabinam fusilem+: malvas, porros, betas sive +cauliculos elixatos, turdos atque isicia de pullo, copadia +porcina sive pullina et cetera quae in praesenti habere +poteris, conpones variatim. teres piper, ligusticum cum vini +veteris pondo duo, liquaminis pondo I, mellis pondo I, olei 5 +aliquantum. gustata, item permixta et temperata mittis in +patinam et fac ut modice ferveat. et cum coquitur, adicies +lactis sextarium unum, ova dissoluta cum lacte perfundes, +patinam, mox constrinxerit, inferes. + + 2 coliclos A | esicia de pullo _Ihm_, esiciate pullu A; _cf. + p. 13, 26 {+2+ 2, 3}. 14, 1-2 {+2+ 2, 4}_ | 4 lycisticum A | + 5 liquamen _et_ mel A | pd. duo, _deinde bis_ {p/} A | 6 item + _Vo_, id A, id est _Sch_ | temperatam A | 8 lacte 'ss' uno A + + +III. (270) +Ofellas garatas+: ponis ofellas in sartagine, adicis +liquaminis libram unam, olei similiter, mellis aliquantum +et sic frigis. + + 1 adices liquamen A + + +IV. (270) +Ofellas assas+: exbromabis diligenter et in sartagine +mittes. friges oenogaro. postea simul cum ipso oenogaro +inferes et piper aspargis. + + 2 mittis A | inogaru _bis A_ | ipsu A + + +V. (270) +Aliter ofellas+: [si] in liquamine frigantur et calidae +melle unguantur et sic inferantur. + + 1 si _del. Sch_ + + +VI. (270) +Ofellas garatas+: lasar, zingiber, cardamomum et +unum acetabulum liquaminis misces cum his omnibus tritis +et ibi ofellas coques. + + 1 garaton _hic et_ graton _in indice_ A, lasaratas _Sch_ | 2 uno + acitabulo liq. A + + +VII. (153) +Pisces scorpiones rapulatos+: coquis in liquamine +et oleo et cum mediaverit coctura, tolles. rapas elixas +madidas et minutissime concisas manibus depressabis, +ut umorem non habeant, et cum pisce obligas, et bulliat +cum oleo abunde. et, iam bullivit, teres cuminum, lauri 5 +bacam dimidiam, addes propter colorem crocum. amulabis +de oryza propter spissitudinem. superfundes et tunc inferes. +addes modicum acetum. + + 2 mediauerint (-it _Ihm_) coctura A, in mediam venerint cocturam + _Sch ex p. 65, 17 {+8+ 7, 11}_ | 7 oridia A + + +VIII. (154) +Pisces frixos cuiuscumque generis sic facies+: +teres piper, coriandri semen, lasaris radices, origanum, +rutam, caryotam, suffundes acetum, oleum, liquamen, +adicis defritum. haec omnia temperabis et in caccabulo +mittis et ferveat. cum calefeceris, eodem pisces superfundes. 5 +asparso pipere inferes. + + 4 adices A | 5 eosdem A | 6 piper et A + + +IX. (155) +Item pisces frixos sic facies+: teres piper, ligusticum, +bacam lauri, coriandrum, mel, liquamen, vinum, +passo vel caroeno temperas. coques igni lento, amulo +oryzae obligas et inferes. + + 2 melliq; uinu passu uel carenu A | 3 lentu _et_ orizie A + + +X. (156) +Pisces assos+: teres piper, ligusticum, satureiam, +cepam siccam, suffundes acetum, adicies caryotam, anethum, +ovorum vitella, mel, acetum, liquamen, oleum, defritum. +haec omnia in uno mixta perfundes. + + 1 ligisticum saturegia cipam A + + +XI. (157) +Pisces oenoteganon+: friges pisces, teres piper, +ligusticum, rutam, condimenta viridia, cepam siccam. adicis +oleum, <vinum>, liquamen et inferes. + + 1 oenoteganon _Ihm_, inotocano _hic et_ inotogonon _in indice_ A, + _cf. v. 28 {exc. 13}_ | 2 adices oleo A | 3 vinum _om._ A _cf. + v. 30 {exc. 13}_ + + +XII. (158) +Sardas sic facies+: teres piper, ligustici semen, +origanum, cepam siccam, ovorum coctorum vitella, acetum, +oleum. haec in unum temperas et perfundes. + + 2 cottor(um) A + + +XIII. (159) +Pisces oenoteganon+: a crudo pisces quos volueris +lavas, conponis in patinam, mittis oleum, liquamen, +vinum, fasciculos porri et coriandri, coquitur. teres piper, +origanum, ligusticum et fasciculos quos elixasti, teres et +suffundes inpensam de patina. facis ut obliget. cum bene 5 +tenuerit, pipere asparso inferes. + + 1 oenoteganon _Ihm_, inotogono _hic et_ inotogonon _in indice_ A, + _cf. v. 22 {exc. 11}_ | 5 inpesa A | obliget _ultimum paginae + verbum in_ A, obligetur EV _p. 29, 12 {+4+ 2, 27}, at cf. p. + 24, 14 {+4+ 2, 6}_ | 6 piper asparso inferebis A + + +XIV. (160) +Mullos anethatos sic facies+: rades pisces, lavabis, +in patinam conpones, adicies oleum, liquamen, vinum, +fasciculos porri et coriandri, mittes ut coquatur. adicies +piper in mortario, fricabis, adicies oleum et partem +aceti, vino passo temperabis. traicies in caccabo, pones ut 5 +ferveat. amulo obligabis et patinam piscium perfundis. insuper +piper aspargis. + + 4 frecabis A | 5 in cabo ponis A | 6 amolo A + + +XV. (161) +Aliter mullos+: radis, lavas, conponis in patinam. +adicis oleum, liquamen, vinum, in coctura fasciculum porri +et coriandri, inponis ut coquatur. teres piper, ligusticum, +origanum, adicies de iure suo [hoc de patella], vino passo +temperas, mittis in caccabo, ponis ut ferveat, amulo obligabis 5 +et patellam postea perfundes, piper asparges et inferes. + + 1 rades A | patinim (i _altera in loco adraso_) A | 2 adices oleo + liq; uinu A | fasculum A | 4 hec (_sic_ A) de patella _ut glossema + del. Sch_ | 6 aspargis et inferis A + + +XVI. (162) +Murenam aut anguillas vel mullos sic facies+: +purgabis, conpones in patinam diligenter. adicies +in mortario piper, ligusticum, origanum, mentam, cepam +aridam, infundes vini acetabulum, liquaminis dimidium, +mellis tertiam partem, modice defritum ad cocleare. debent 5 +autem hoc iure cooperiri, ut super cocturam supersit +aliquid iuris. + + 1 anguilas A | 2 conponis A | 3 legisticum A | 4 effundes A, et + fundes _Sch, item v. 23 {exc. 17}_ | vini acetabulum _Sch_, uinu + acetabuli A | 5 ad clucliare A _i. adhibito cocleari_ | + 6 cooperiri _Sch_, coperi A | cottur{~a} supersit (i _ex_ e) A + + +XVII. (163) +Locustam <et scillam>+: teres piper, ligusticum, +api semen, infundes acetum, liquamen, ovorum vitella et +mixta in unum perfundes et inferes. + + 1 Locusta _hic_, _at_ Lucustas et isquillas (_i. scillas_) _in + indice_ A | 2 lique ouor{~a} A | 3 perfundis A + + +XVIII. (164) +In piscibus elixis+: teres piper, ligusticum, api +semen, origanum, suffundes acetum, adicies nucleos pineos, +caryotae quod satis sit, mel, acetum, liquamen, sinape. +temperabis et uteris. + + 1 elexis A | appi A | 2 pineus cariota A | 3 liq; sinapem A + + +XIX. (165) +Patinam solearum ex ovis+: radis, purgas, conponis +in patinam, adicies liquamen, oleum, vinum, fasciculum +porri et coriandri semen, mittis ut coquatur. teres +piper modicum, origanum, suffundis ius <de> suo sibi, +adicies iuri decem cruda ova, dissolves et in unum corpus 5 +facies. traicies in patinam super soleas. ad ignem lentum +pones ut decoquat, et cum duxerit, piper adspargis. + + 1 soliarum A _cf. p. 29, 13 {+4+ 2, 28}_ | rades A | 4 ius de + _Sch_, iux A | 5 dissoluis A | 6 solias A + + +XX. (388) +Porcellum coriandratum+: assas porcellum diligenter, 5 +facies moretarium sic, in quod teres piper, anethum, +origanum, coriandrum viride, admisces mel, vinum, liquamen, +oleum, acetum, defritum. haec omnia calefacta perfundes +et asparges uvam passam, nucleos pineos et cepam +concisam et sic inferes. 10 + + 2 moretarium _et_ quod _Vo_, mortarium _et_ quo A | 4 acetum + _Sch_, anet{~u} A | 5 aspargis A + + +XXI. (389) +Porcellum aenococtum+: porcellum accipies, +ornabis, coque in oleo et liquamine. cum coquitur, adicies +in mortario piper, rutam, bacam lauri, liquamen, passum +sive caroenum, vinum vetus, simul omnia teres, temperas +et traicies in patinam aheneam. mittis eum. (XXII) (390) porcellum 5 +eo iure percoque, cum autem levas, amulo obligabis +et sic in vas transferes et inferes. + + 1 Porcello uno cocto (in oc cuctu _ind._) A | 2 quoq; A + | 4 uino A | 5 hene{~a} A | eo _hic et in indice_ A, ex suo _Ihm, + qui dubitabat an par.22 cum par.21 in unum praeceptum iungenda sit, + id quod mihi certum est_ + + +XXIII. (391) +Porcellum thymo sparsum+: porcellum lactentem +pridie occisum elixas sale et anetho et in aqua frigida +adsidue intingis, ut candorem habeat. deinde condimenta +viridia, thymum, puleium modicum, ova dura, cepam +concisam minutatim, ea omnia superspargis et condis liquaminis 5 +hemina una, olei pondo uno, passi pondo uno, +et sic ministras. + + 1 timo crapsum (sparsum _Sch._) _hic_, tymmo crapsu _in indice_ A + _cf. p. 68, 20 {+8+ 8, 12}_ | 2 anetu A | 4 timm{~u} polleium A | + ciba concisa minuta A | 5 liquamen emina (em- _ex_ im-) A | + 6 passo A + + +XXIV. (392) +Porcellum oxyzomum+: porcellum accuratum +ornabis et mittes in iuscellum sic conditum: adicies in mortario +piperis grana L, mellis quantum conpetat, cepas siccas +III, coriandri viridis sive sicci modicum, liquaminis +heminam, olei sextarium I, aquae heminam I, simul temperas 5 +in caccabulo. mittis in eo porcellum. dum bullire +coeperit, saepius agitabis, ut spissum fiat. si aliquid minus +iuris facere coeperit, tunc adicies heminam unam aquae. +sic percoque et sic porcellum inferes. + + 1 Porcello exodiom{~u} _et_ Porcellu exozome _in indice_ A | + 2 mittis _et_ condito aicies A | 3 piper A | quan conpedat A | + 4-5 liq; emina A | 5 {.}S{.} I aq; emina A + + +XXV. (393) +Porcellum lasaratum+: teres in mortario piper, +ligusticum, careum, misces cuminum paululum, lasar vivum, +lasaris radicem, suffundis acetum, addis nucleos pineos, +caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape factum. oleo omnia +temperas et perfundis. + + 3 lasaris radicem _ut glossema del. Sch._ + + +XXVI. (394) +Porcellum iuscellatum+: mittis in mortario +piper, ligusticum aut anethum, coriandrum, rutam, bacam +lauri, fricabis, suffundes liquamen, porrum, passi sive mellis +modicum, vinum modicum, olei aliquantum. cum coxeris, +amulo obligabis. 5 + + 1 iuscellatu _hic_, iuscellu _in indice_ A | 2 anetum _Sch_, + anes{~u} A | 3 suffundis A | porro A | 5 oblicauis A + + +XXVII. (370) +Agnum simplicem+: de agno decoriato facies +copadiola, lavabis diligenter, mittes in caccabo. adicies +oleum, liquamen, vinum, porrum, coriandrum cultro concisum. +cum bullire coeperit, saepius agitabis et inferes. + + 2 cupadiola A + + +XXVIII. (371) +Haedum lasaratum+: haedi intestina bene +purgata imples pipere, liquamine, lasare, oleo et intra +haedum mittes et bene consues et cum haedo simul +coquuntur. et cum decoxerit, adicies in mortario rutam, +bacam lauri et levatum haedum atque exsucatum ipso iure 5 +perfundis et sic ponis. + + 1-2 intestinas _et_ purgatas A | 2 piper liquamen lasar ole{~u} A, + _corr. Brandt._ | 5 lebato {e,}di adq. exugato A, _cf. Ihm_ + + +XXIX. (255) +Turdos hapantamynos+: teres piper, lasar, bacam +lauri, admisces cumino garum et sic turdum per guttur +imples et filo ligabis. et facies ei impensam, in qua +decoquatur, quae habeat oleum, sales, aquam, anethum et +capita porrorum. 5 + + 1 hapantamynos _Vo_, apantomoenos _hic et_ apontomenos _in indice_ + A, intellego "hapantamunos" _qui omnia vitia stomachi abarcet_ + (_cf. Marcell. med. 20, 26_) | 2 turdo per guttor A | 3 impesa A | + 4 decocantur A + + +XXX. (256) +Turtures+: aperies, ornabis diligenter, teres piper, +lasar, liquamen modicum, infundis ipsas turtures ut conbibant +sibi, ei sic assas. + + 2 ipsas _sic_ A | 3 siui A, _cf. Ihm_ + + +XXXI. (257) +Ius in perdices+: teres in mortario piper, apium, +mentam et rutam, suffundis acetum, addis caryotam, mel, +acetum, liquamen, oleum. simul coques et inferes. + + 1 apio A + + +Expli(cit) breuis ciborum. + + + + +APPENDICVLA + +OPSARTYTICON GRAECORVM FRAGMENTA + + +1. Athenaeus XII 516c "pro:toi de Ludoi kai te:n karuke:n exeuron, +peri he:s te:s skeuasias hoi ta +Opsartutika+ sunthentes heire:kasin, ++Glaukos+ te ho Lokros" (PW VII 1421 n. 41) "kai +Mithaikos+ kai ++Dionusios+" (PW V 977 n. 133) "+He:rakleidai+" (PW VIII 496 n. 58. 59) +"te duo genos Surakosioi kai +Agis+" (Oder PW I 822 n. 10) "kai ++Epainetos+" (PW V 2672 n. 9) "[kai +Dionusios+], eti te +He:ge:sippos+" +(PW VII 2611 n. 5) "kai +Erasistratos+" (PW VI 333-350 n. 2) "kai ++Euthude:mos+" (PW VI 1505 n. 15) "kai +Krito:n+, pros toutois de ++Stephanos+, +Archutas+" (PW II 602 n. 5. 6) "[Akestios], +Akesias+" +(PW I 1163 n. 1), "+Diokle:s+" (PW V 802 n. 53), "+Philistio:n+; +tosoutous gar oida grapsantas Opsartutika." + +2. Ath. XIV 662c "aoidimo:n d' opsartuto:n onomata katalegei +Bato:n+ +en Euergetais" (Com. III p. 327 Kock) "houto:s" + + "eu g', o: Sibune:, tas nuktas ou katheudomen + oud' anagegrammeth', alla kaietai luchnos + kai biblion <en> tais chersi, kai phrontizomen + ti +Sopho:n+ kataleloip' e: ti +Se:mo:naktide:s+ + ho Chios e: +Tundarichos+" ["-kos" trad.] "ho Sikuo:nios + e: +Zo:purinos+." + +cf. coquorum catalogum apud Euphronem com. frg. 1, 5-9 (Kock III p. +317): Agis Rhodius, Nereus Chius, Chariades Atheniensis, Lamprias, +Apthonetus, Euthynus 11, 1: Soterides; Sosipatrem com. fr. 1, 11. 19 +(Kock III p. 314) al. Geoponica 20, 6. + +3. Anaxippos com. fr. 1, 1 (III p. 296 Kock): + + "+Sopho:n+ Acharnan kai Rhodios +Damoxenos+ + egenonth' heauto:n summathe:tai te:s techne:s; + edidaske d' autous Sikelio:te:s +Labdakos+." + +4. Pollux onom. VI 70 p. 245 Bekker "polla d' an eie: to:n peri te:n +he:duntike:n skeuasian exeurein ek to:n opsopoiiko:n sungrammato:n ++Pantoleontos+ kai +Mithaikou+ kai +Zo:purinou+ kai +Sopho:nos+ kai ++He:ge:sippou+ kai +Paxamou+" (cf. Athen. IX 376d) "kai +Epainetou+ +sunarithmoito d' an toutois +He:rakleide:s+ te ho Surakousios kai ++Tundarichos+ ho Sikuo:nios kai +Simo:naktide:s+ ho Chios kai +Glaukos+ +ho Lokros, opsopoie:tike:s pragmateias sophistai." + +5. Suidas "+Paxamos+... Opsartutika kata stoicheion." + +6. Ath. VII p. 325f.: "+Mithaikos+ d' en Opsartutiko: 'tainian' phe:sin +'ekkoilixas, tan kephalan apotamo:n, apoplunas kai tamo:n temachea +katachei turon kai elaion.'" --7. Ath. II 58b: "+Epainetos+ de kai ++He:rakleide:s+ ho Surakousios en Opsartutiko: to:n o:o:n phasi" +("phe:si" trad.) "pro:teuein ta to:n tao:n; meth' ha einai ta +che:nalo:pekeia; trita katalegontes" ("-gei" E, non C) "ta ornitheia." +--8. Ath. III 88c "to d' entos te:s pine:s +Epainetos+ en <Ops>artutiko: +kaleisthai phe:si me:ko:na." --9. Ath. VII 294d "+Epainetos+ d' en +Opsartutiko: epino:tidea kalei" (scil. "galeon"), "cheirona d' einai ton +kentrine:n kai duso:de:; gno:rizesthai d' ek tou pros te: pro:te: lophia +echein kentron to:n homoeido:n ouk echonto:n; oute de stear oute +pimele:n echein tous ichthus toutous dia to chondro:deis einai." + +10. Ath. VII 297c "mne:moneuei d' autou" (scil. "tou gnapheo:s" piscis) +"kai +Epainetos+ en Opsartutiko:." --11. Ath. VII 304d "+Epainetos+ d' +en Opsartutikois koruphainan auton" (scil. "ton hippouron") "phe:sin +onomazesthai." --12. Ath. VII 305e "tou de kaprou" piscis "mne:moneuei +kai +Do:rio:n+ kai +Epainetos+." --13. Ath. VII 312b "esti de +leukosarkos" (scil. "ho leiobatos" piscis), "ho:s +Epainetos+ en +Opsartutiko:." --14. Ath. VII 313b "+Epainetos+ d' en Opsartutiko: +phe:si; 'smarida, he:n enioi kalousi kunos eunai'." --15. Ath. IX 371e +"+Epainetos+ d' en Opsartutiko: ta kephalo:ta" herbas "kaleisthai +phe:si ge:phullidas." --16. Ath. IX 387d "+Artemido:ros+ de ho +Aristophaneios en tais epigraphomenais Opsartutikais glo:ssais kai ++Pamphilos+ ho Alexandreus en tois peri onomato:n kai glo:sso:n +Epaineton paratithetai legonta en to: Opsartutiko: hoti ho phasianos +ornis taturas kaleitai." + +--17. Ath. IX 395f "hoi kaloumenoi parastatai, ho:n mne:moneuei ++Epainetos+ en Opsartutiko:." --18. Ath. XIV p. 662d "+Epainetos+ d' en +Opsartutiko: legei tauta; 'muma de pantos hiereiou, kai ornithos de +chre: poiein ta hapala to:n kreo:n mikra suntemonta kai ta splanchna kai +to enteron kai to haima diathrupsanta kai artusanta oxei, turo: opto:, +silphio:, kumino:, thumo: chlo:ro: kai xe:ro:, thumbra, korianno: +chlo:ro: te kai xe:ro: kai ge:tio: kai krommuo: katharo: pepho:smeno: e: +me:ko:ni kai staphidi e: meliti kai rhoas oxeias kokkois. einai de soi +to auto [muma] kai opson.'" --19. Ath. VII 324a "esti de to huposphagma +ho:s Erasistratos phe:sin en Opsartutiko:, hupotrimma. graphei de +houto:s, h'uposphagma d' einai kreasin optois ek tou haimatos +tetaragmenou meliti, turo:, hali, kumino:, silphio:, oxei hephthois'. +kai +Glaukos+ d' ho Lokros en Opsartutiko: houto:s graphei; 'huposphagma +d' haima hephthon kai silphion kai hepse:ma e: meli kai oxos kai gala +kai turos kai phulla euo:de: tetme:mena.'" --20. Ath. IX 369b "te:n de +rhaphun +Glaukos+ en to: Opsartutiko: dia tou P psilo:s kalei rhapun." +--21. Ath. XIV 661e "kai hoi ta Opsartutika de sungrapsantes ++He:rakleide:s+ te kai +Glaukos+ ho Lokros ouch harmottein phasi +'<douloisi> te:n mageirike:n, all' oude tois tuchousi to:n +eleuthero:n.'" --22. Ath. III 105e "kolubdainan" piscem "d' eire:ken +Epicharmos... ho:s d' ho +He:rakleide:s+ en Opsartutiko:, te:n karida." +--23. Ath. III 114a "pothen humin <an eie:> eidenai hoti kai 'kuboi', +ouch hous aei metacheirizesthe" ("-zesthai" trad.), "artoi eisi +tetrago:noi, he:dusmenoi anne:tho: kai turo: kai elaio:, ho:s phe:sin ++He:rakleide:s+ en Opsartutiko:?" --24. Ath. VII 328d "diapherei de +te:s chalkidos ho chalkeus" piscis, "hou mne:moneuei +He:rakleide:s+ en +Opsartutiko:." --25. Ath. XII 516d "ginesthai d' auton" (scil. "ton +kandaulon" placentam Lydiam) "phe:sin ho Tarantinos +He:ge:sippos+ ex +hephthou kreo:s kai kne:stou artou kai Phrugiou turou ane:thou te kai +zo:mou pionos." --26. Ath. VII 308e "+Euthude:mos+ d' en to: peri +taricho:n ton korakinon" piscem "phe:sin hupo pollo:n saperde:n +prosagoreuesthai; homoio:s d' eire:ke kai +He:rakleo:n+ ho Ephesios" +(PW VIII 514 n. 6), "eti de Philotimos" (nisi legendum "Phul-") +"en Opsartutiko:. hoti de kai platista[ti]kos kaleitai ho saperde:s, +kathaper kai ho korakinos, +Parmeno:n+ phe:sin ho Rhodios en pro:to: +mageirike:s didaskalias." --27. Ath. VII 326f "kai Dionusios d' en +Opsartutiko: te:s huaine:s mne:moneuei." + +28. Ath. XIV 643e "oida de kai Kallimachon en to: to:n pantodapo:n +sungrammato:n pinaki anagrapsanta +plakountopoiika+ sungrammata ++Aigimiou+" (PW I 964 n. 3) "kai +He:ge:sippou+ kai +Me:trobiou+, eti +de +Phaitou+" ("Phaistou" Meineke) --nominantur: "+Harpokratio:n+ ho +Mende:sios" (PW VII 2416 n. 8) "en to: peri plakounto:n" Ath. XIV 648b +cum praecepto. --"+Iatrokle:s+" (PW IX 801 n. 3) "en Artopoiiko:" Ath. +VII 326e. XIV 646a "en to: peri plakounto:n." 646b fragmentum. 646f. +647b fragmentum. --"+Philistio:n+ ho Lokros" Ath. III 115d "to:n +chondrito:n (arto:n) tous semidalitas pros ischun phe:si mallon +pephukenai; meth' hous tous chondritas tithe:sin, eita tous aleuritas. +--+Chrusippos+ ho Tuaneus" (PW III 2511 n. 21) Ath. III 113a-d +"artopoiikon" fragmentum longum. "en to: artokopiko:" Ath. XIV 647c-648a +fragmentum longum cum praeceptis variis. + +29. "+Euthude:mos+ ho Athe:naios en to: peri lachano:n" Ath. II 58f. +III 74b. IX 369e "+Eude:mos+" trad. fragmentum. 371a "+Eude:mos+" trad. +--"en to: peri +taricho:n+" Ath. III 116a fragmentum cum versibus +(Hesiodi?). 118b. VII 307b. 308c. 315f. 328d. --Schol. in Nicandri Ther. +585 p. 46 Schneider ("boupleurou") "mne:moneuei .... kai +Epainetos+ en +to: peri lachano:n." + +30. Geoponica ed. Beckh 18, 21 p. 499 "Melke:s skeuasia suntomos; ++Paxamou+" (potius ex georgicis quam ex opsartyticis, modo verum sit +nomen). "he: kaloumene: +melke:+ autoschedios kai kallio:n estai ei +kerameois angeiois kainois oxos embale:s drimu kai epithe:s auta +thermospodia e: puri malthako:, toutestin ep' anthrakian; kai ean oligon +anazese: to oxos, hina me: apo to:n skeuario:n anapothe:, helkusas apo +te:s anthrakias, eis ta auta skeuaria bale gala kai thes auta eis +kibo:tarion e: armarion e: entha akine:ton menei; kai te: husteraia +hexeis pollo: kallious melkas to:n polle: techne: kataskeuazomeno:n +ta mentoi skeuaria meta pro:te:n e: deuteran chre:sin allasse." cf. +Columella 12, 8 Apic. 7, 1 (308). + +31. Ath. XIV 663d "ho +Artemido:ros+ en tais Opsartutikais glo:ssais +te:n +mattue:n+ apophainei koinon einai panto:n onoma to:n polutelo:n +edesmato:n" ("he:dus-" trad.), "grapho:n houto:s; 'esti tis" ("eitis +te:s" trad.) "ornithos mattue:s. esphachtho: men dia tou stomatos eis +te:n kephale:n. esto: de heo:los kathaper ho perdix. ean de thele:s, +ho:s echei autois pterois ean tetilmene:n.' eita ton tropon ektheis te:s +artuseo:s kai te:s hepse:seo:s epipherei euthus. 'kai nomada pacheian +hepse kai neossous to:n e:de: kokkuzonto:n, ean thele:s para poton +chre:sthai. eit' exelo:n ta lachana eis trublion kai te:s ornithos to:n +kreo:n epitheis paratithei; tou therous anti tou oxous te:s omphakos +embalo:n eis ton zo:mon ho:s echei tous botrus; epeidan de hephthe: +gene:tai, exele meta tou botrudiou pro tou to gigarton exapheinai. +eith' houto:s to laganon katathrupte. houtos <ho> mattue:s en tois +he:distois.'" + +32. Pollux Onom. VI 57 p. 242 Bekker "to de +thrion+ ho:de eskeuazon; +stear hueion hephthon meta galaktos mignu chondro: pachei, sumphurasas +d' auta turo: chlo:ro: kai lekithois o:o:n kai egkephalois. peribalo:n +suke:s phullo: euo:dei, zo:mo: ornitheio: e: erepheio: enepse, epeita +exelo:n kai to phullon aphelo:n embale eis angeion gemon melitos +xeontos, kai to men onoma to: edesmati prosethe:ke to phullon. he: de +meixis panta ex isou dechetai, to:n de lekitho:n pleon, hoti pe:gnuousi +kai sunistasin." --33. Schol. Aristoph. eq. 954 p. 66 Dindorf: +"+thrion+: chondros e: oruza hepsetai e: semidalis arkounto:s. eita +epicheitai to hudo:r kai phura kai to he:pse:menon meta hapalou turou +kai o:o:n oligo:n. eita perilambanetai phullois sukinois holon kai +perieileitai kannabo: e: papuro: e: lino: kai kathietai eis zo:mon +kreo:n he:pse:meno:n achri tou labein hikane:n hepse:sin. eita exairetai +kai to:n phullo:n periairethento:n eis lopada nean zeontos melitos +emballetai kai hepsetai. strephomenon de, hotan ikano:s eche: kai +xanthon gene:tai. exairethen paratithetai melitos perichuthentos e: apo +tou hephthou e: apo tou allou. thrion de kaleitai apo to:n phullo:n te:s +suke:s. hatina houto: kaleitai." duo similia praecepta, alterum Didymi, +leguntur in scholiis ibidem I p. 608 Dindorf. + +34. Papyrus Heidelberg (inv. 1701 a. b. c) ed. Fr. Bilabel Sitz.-Ber. +Heid. Akad. philos.-hist. Kl. 1919 Abh. 23. + +{Transcriber's Note: +For the sake of clarity, the transcription of this Greek papyrus is +given without "double quotes". Other markup is as usual. Line numbers +refer to the papyrus, and are unchanged from the original text. Letter +names in braces represent single Greek letters.} + + +A. pagina anterior + +Col. {sigma} + +<... ......>o:; enioi de te:<......> +<t>reibousin alla<..... .........> +.kle:n kai o:me: e:<........ ho:s-> +au>to:s zennuou<si kai ta alla> +po>iousin ho:s pro<keitai. 5 + + apparatus: non do nisi maxime necessaria. supplementa sunt + Bil(abelii) nisi contra dixero. hic illic exempli causa alia + adscripsi cum consilio + + {sigma} 1 "elai>o:" vel "kai chr>o:" Bil. | "te:<kousi kai"? | + 2 "alla <te kai"? an "alla<ssontes? alla<ntas"? | 3 prima deest, + sequitur "u" an "k", in fine "e:", vix "n kot>ule:n"? | 4 "ho:s + au>to:s" Bil., an "arkoun>to:s"? + +{7} +Zo:mos ichthuos; ei<s thuias embale> +chondron. kori. pr<ason...........> +krommia, ane:thon <........ ... o:-> +kimon, anne:son le<pton ........ . > +hepse ep' anthrako:n k{a.}<i katabre-> 10 +cho:n hudati. oino:, garo:, <oxei summe-> +meigmenois; hotan heps<ethe: kai mel-> +le:s airein, epipasse piper <lei- +on; met' oxous dreimeo:s ka<thist- +asin oligon sumpesein, ei<ta me- 15 +t<ai>rousin apo tou puros; hoi d<e ox- +ous epicheantes panta heps<ousi +prosupostro:santes ta ch<lo:- +ra kai ta alla po{i.}<o>usin ho:s p<ro- +keitai. 20 + + 6 explevi | 12 "<mel>le:s" Boll | 13 "airein" _levare_ potius + quam "hairein <op>on" Bil. | 14 explevi; "ka<i e>o:si" Bil., cf. + Chrysipp. Ath. 647e "sumpesein easas" | "sumpessein" mavult Bil. | + 16 "<me>tairousin" _levant ab igne_ Vollmer, "te:rousin" pap., + "te:rousin" 'behueten sie vor' Bil. + +{7} ++Krea tareiche:ra e: perno:n te<ma- +che:+; krea homoio:s o:ma; ta m<en ta- +reiche:ra prozennuousin hi<na e- +xalmise: monon; eita pant<a eis +lopada; oinou mere: {-d}, gluke<o:s 25 +mere: {-b}, oxous meros {-a}, kori xe:<ron, +thumon, anne:son, marathon; phru- +xon, panta ex arche:s homo<u e>piba- +lo:n. hepsei; mesazousin epi<ba>lo:n +meli kai kumeinon leio<n, al>loi 30 +kai piper, kai balo<n>tes ei<s ang>ei- +on thermon ton zo:mon e<pib>al- +lousin pso:mous psoi<o:n kai> ar- +to:n thermo:n. +{7} ++Laganophake:+: lagan<on opto>n ka- 35 +lo:s [m]en zo:mo: kreo:n <or>nei- +tho:n katathrube, hepse; e: e<n oi>no:, +hudati, anne:so:, kumein<o: lei>ois +ane:thon xe:ron, kume<inon>, cho:- +ris de hepse phake:n; kromm<ua tr>ipson 40 + + 33 "psoi<tou kai" Bil. | 35 "lagan<on phako:>n" Bil. | 36 "men + <en>" Bil. | 38 "lei>ois" vel "hephth>ois", Vollmer, subaudi + "hepse" + + +Col. {eta} + +<........ ku>m<ei>non, oxos, elai- +<on..........>a chlo:ra, hudo:r; eita +<........ he>phtha kalo:s ampho- +<tera....... k>ai elaion chr<e:>ston +<...........> ep' anthrako:n ea 5 +<zesai panta> heo:s sumpie:. +<{7} +...........ph>akous meta chlo:ro:n +<..........>hotan hepsethe:, bale +<.......... an>ne:son, krommu- +<a.........>{i.}a, halas e: garon ek 10 + + {eta} 6 explevi ex. gr. + +<..........>u; hotan hepse<the:>, ta +<.... .... k>atathrub<e.....>u + kai au<t... ...>n + + versus 15-25 toti perierunt + +<..... ......e>laio: kai o- 26 +<xei.......blas>ta ampelo:n ea +eis ph<o:>s genesthai, plunas. xusas +sinapi, meli, eit' embamma. +{7} ++He:par kalon+: temo:n anapoiei me- 30 +t' elaiou hali, kori, thumo:, opo:, oxei; +eis obeliskon; opta thermon kai +chro:. +{7} ++Psoas kai ta sarko:de:+: logisti ana- +poie:sas <e>n hali, kori, opo: opta 35 +heo:s monon sumpie:; esto: de soi +en kuthra zo:mos thermos; oxos. e- +laion ana meros {-a}, oinou gluke- +o:s ana mere: {-b}, halos brachu; an ze- +se:, bale oreiganou korumbous. ka- 40 + + 30 paragraphos {7} errore praefixa est versui 29 | tituli patinarum + v. 30 et 34 extra structuram grammaticam ut passim apud Apicium | + 35 "poie:sasanali" pap., corr. Bil. + + +Col. {theta} + +taspasas t<......... . . .> +embalo:n <.............. ...> +auto:n. +{7} ++He:par kalon+: t<emo:n....... meli-> +kraton zen<nu................ a-> 5 +postrangiz<.. .. ............ me-> +liti kalo: ka<................> +no: embamma <...............> +garon, oino<n ...............> +ea; alloi lep<t..............> 10 +<k>ne:kon. +{7} ++Athe:ra...{n.}+ + + {theta} 11 "une:kon" pap., corr. Bil. | 12 "athe:ra" cf. Photius + p. 39, 16-19. 41, 16-19 Reitzenstein _et Thes. l. L. s. v._ + + in reliquis versibus non servata sunt nisi brevia principia, in + his duo initia praeceptorum v. 30 "Eis ps<oas"? et v. 38 + + "Eis p<ernan"? scilicet "zo:mos", _ius in_... + + +B. pagina posterior, non eiusdem cuius fuit A libri. + +Col. {epsilon} + +<..panta b>alo:n eis mega batanion +<thes eis to>{n.} kleiba<n>on; ean mesase:. +<ton zo:mon> apochaie kai ta krea dae. +<.... ...>e<s> kuthran. epibalo:n eleo<n> +<. . ..>bale ano:then eis ton klei- 5 +<banon; e>an hepsethe:, oxos meta to:n +<aro:mat>o:n to:n prokeimeno:n +<....... epich>ei hala oligon; hotan eis +<.. ..... >n hugron metathe:s kai +a- +<lo:n....t>a krea kai eis tetre:me- 10 +<non pith>on kai halo:n bo:lou ou +<........>to:s hina to apo to:n kre- +<o:n .... >{n.} kai ta alla homoio:s; henioi +<.. .. > meikron pro tou hoxous +<.... to >kreas. 15 + + B {epsilon} 1 "ta krea b>alo:n" Bil. | 3 "<ton garon>" Bil. | + 5 "ano:then" l. denuo Bil. | 9 "<trublio>n" Boll | 10 "+a<llousi + t>a" Bil. | 11 explevit Boll | "bo:lou" an "ko:lou" pap. | + 14 "<d' eleon>" Bil. + +<{7} +. ... . >selinou sperma, gar<o>n; ean +<........ ...>un <e>xairei +<. ......... ..>on, kumeinon. +<{7} +... ......>s, kori xe:ron, kuminon +<.........>kori xe:ron. anne:thou (diploun) 20 +<....... g>aron; ean hepsethe:, piper +<........ e>leon, oinon, desmon or{e.}<i- +<ganou. s>koridion, hepsema. +<{7} +.... ...e>leon, ligustikon, des<m...> +<.............>{e.} akorion chl<o:ron. 25 +<............d>esmidion o{i.}<nag- + + 20 in fine nota quaedam insolita, "diploun" interpretatur Bil. | + 23 "<s>koridion" i. "skordion" + + +Col. {sigma} + +ras. akorion, karo<n, o>xos. +{7} +akorion xe:ron. s<el>ino<u> sperma. +oxos eis thuias; ana poie:<s>on; kai +opon oligo<n> kai g<l>ukun meta tou +oxous; oligon aphes eph' ho:ras duo, 5 +eita eis kuthran; garon kalon ton +autarke:; eis kleibanon; ean hepse- +the:, piper. | +Ligustikon. kumeinon, oinou diplou(n). +garou haploun, spoudaia amphotera; 10 +ean hepsethe:, piper. opon. kori xe:ron; +auto monon phruss<e>ta<i>. | +{T.}{r.}{i.}{p.}{t.}{o.}{n.} .... pl..bani turan ale:- + a.. an.ua + + {sigma} 2 hic ut 9 (13?) {epsilon} 16. 19. 24 titulus omissus, + sunt iura | 10 "spoudaia" bene curata + + extant praeterea versuum 19-26 aliquot verba finalia et columnae + {zeta} aliquot principia, in his vocabulum "eimiephtho:<n>" i. + "he:mi-" + + +35. addo fragmenta praeceptorum latinorum nuper a Bilabelio ex papyro +Heidelberg (inv. n. 1001ab) cum photographis edita quamquam ad rei +rusticae potius quam coquinariae librum pertinere videntur. papyrus +sat bonae aetatis, apices haud rari, semper recte positi, litteratura +uncialis + +fragmentum a + +..............<adip>{e.}m........ +mitt>e in vini sext{'a}ri(um) <au>t Alb{'a}ni aut Pra<etut- +iani odor{'a}ti. deinde cum lique facta erit ade<ps, +percolato in irin et ita cocito. signum aut<em +erit hoc verum coctum <e>sse simul quam <... 5 +lis erit iris et adeps gutt{'a}s ostendat. <..... +tollito v{'a}s a{'e}neum et p{'o}nito in aqu{'a} fr<igida +pe>r quadriduum, iis autem diebus macera<to +..{c.}{c.}{s.} {n.}..{a.}{e.} in vino Alb{'a}no habito a..e.... + +fragmentum b + +............. +...pondo sextantem +...drachm. I ob. "ul" +...aniem. Hyginus +...{m.}iicuius li{b.}e<t.. +cal>amisco....... +.....dio{r.}........ +.....ab {'a}reant +......>...albo. + +............. +am iaciunt in sol{e.}<m +s{'u}cum uvae acerba<e +deinde reliqua et.. +nul spisso n...... +rito o{b.}e......... +intro su<.. ...di- +ebus {'i}r<in........ +eudde alio.m.... + + + + +NOMINA PROPRIA + + +I. HOMINVM + +Apicianus: + conchicla +5+ 4, 2 + ius +6+ 8; +8+ 7, 6 + minutal +4+ 3, 3 + ofellae +7+ 4, 2 + patina +4+ 2, 14 + sala cattabia +4+ 1, 2 +Celsinianus porcellus +8+ 7, 12 +Commodiana conchicla +5+ 4, 4 +Flac(c)ianus porcellus +8+ 7, 8 +Frontinianus porcellus +8+ 7, 10 +Frontonianus pullus +6+ 9, 12 +Iulianae pultes +5+ 1, 1 +Lucretiana patella +4+ 2, 25 +Matianus: + mala +4+ 3, 4 + minutal +4+ 3, 4 +Passenianus lepus +8+ 8, 7 +Tarpeianus haedus sive agnus +8+ 6, 9; +8+ 8, 12 +Terentinus (_a_ Terentio _aliquo an a_ Tarento?): + isicium +4+ 3, 2 + ius +4+ 2, 13 + minutal +4+ 3, 2 + _impensa_ +8+ 1, 10 (recent- _trad._). + impensa +8+ 7, 1 +Traianus (trag- _trad._) porcellus +8+ 7, 16 +pullus Vardanus (_an_ Varcianus_?_) +6+ 9, 11 + uvam passam Varianum (_?_ farinam _trad._) +3+ 11, 1 +[Varronis betaccos +3+ 2, 4 Varro +7+ 14, 3] + _fragmenta ex satura Menippea_ "peri edesmato:n" +[qui Veneris ostium (_i. cunnum_) quaerunt + _fragmentum comici apud Varronem_ +7+ 14, 3] +[Vinidarius _exc. tit._] +Vitellianus: + pisa +5+ 3, 5 + pisa sive faba +5+ 3, 9 + porcellus +8+ 7, 7 + + +II. GEOGRAPHICA + +Abellana: + concisas nuces auellanas tostas +7+ 13, 4 + aballana Exc. ind. p. 77, 17 {+De nucleis hoc:+} +Aethiopicum cuminum +1+ 18; +3+ 18, 3 +musteos Afros +7+ 13, 2 +cucurbitas more Alexandrino +3+ 4, 3 + panis -us +4+ 1, 3 + ius -um in pisce asso +10+ 1, 6. 7. 8 +cepas siccas Ascalonias +4+ 2, 24 + cepam -am (-colin- V) aridam +4+ 3, 6 + c{e,}pa -a _Exc. ind._ +fabaciae Baianae +5+ 6, 4 + embractum -um +9+ 14 +conditum Camerinum +1+ 2 +Caricae ficus +2+ 2, 8; +7+ 9, 1. 2; +7+ 10 +hysopum Creticum +1+ 13 +Cumana _lanx_ +4+ 2, 11; +5+ 4, 2 (_bis_) + munda <+5+ 4, 3> +5+ 4, 4; +6+ 9, 2. 5; +7+ 13, 7 +mala Cydonea (ut diu serventur) +1+ 12, 3; +4+ 2, 37; +8+ 5, 2 + coctum +10+ 3, 6 + patina de -is +4+ 2, 37 + sine vitio +1+ 12, 3 + (cid- _codd. praeter_ +4+ 2, 37) + defrutum de coctomiis (_sic_ EV) +2+ 2, 8 +laser Cyrenaicum +1+ 16, 1; +7+ 1, 1 + cir- +Damascena _pruna_ +4+ 5, 1 pruna [uel] + -a enucleata +6+ 2, 2 (+8+ 6, 10; +10+ 1, 6. 8. 14; +10+ 2, 1); + +6+ 5, 1 + -a[s] +7+ 6, 6 + -a macerata +8+ 2, 8 (+8+ 4, 1) +8+ 8, 13 + pruna -a +10+ 2, 2 +sil (silfi _trad._) Gallicum +1+ 20, 1 + quod Graeci dicunt *cnecon +1+ 11, 1 + faenum -um +5+ 7 +sales Hammoni<a>ci fricti +1+ 13 + (amm- _codd._) +oleum Hispanum +1+ 4; +6+ 9, 15 + (spano _trad._) +porcellus Hortolanus (_si a regione quadam est appellatus_) + +8+ 7, 14 _bis_ +pisa Indica +5+ 3, 3 + spica- a +1+ 16 2; +6+ 5, 4; +9+ 8, 2; _Exc. ind._ +oleum Liburnicum +1+ 4 _bis_ +cuminum Libycum +1+ 18; +3+ 18, 3 +Lucanicae _bis_ +2+ 4; +5+ 3, 2. 8; +5+ 4, 6 + -arum confectio +2+ 4 + -ia _trad._ +4+ 2, 13 + -as breves concidis +4+ 5, 1 + concisas +5+ 3, 2; +5+ 4, 2; +8+ 7, 14 +pullus Numidicus +6+ 9, 4 +ofellae Ostienses +7+ 4, 1 +cepa Pallac(h)ana (_si a regione est appellata_) +4+ 2, 25; +9+ 1, 1 +haedus sive agnus Parthicus (past- _trad._) +8+ 6, 10 + laser -um +1+ 16, 1; +3+ 13, 1; +7+ 1, 1. 3 + pullus -us +6+ 9, 2 +duracina Persica ut diu durent +1+ 12, 11 + -a duriora +4+ 2, 34 + patina de -is +4+ 2, 34 +uvam passam Phariam (_?_ farinam _trad._) +3+ 11, 1 +fasiani adipes recentes +2+ 2, 1 + isicia de -o +2+ 2, 6 + oenogaro -i +2+ 5, 4 +panis Picentinus +4+ 1, 2 +apsinthium Ponticum +1+ 2 + -a _nux_ +6+ 5, 2. 3; +8+ 1, 8 +apsinthium Romanum _bis_ +1+ 2 +caricarum defritum, quod Romani 'colorem' vocant +2+ 2, 8 +Sarda _ter_ +9+ 10, 1. 2. 3. 4. 5 + -a ita fit +9+ 10, 2 + -a farsilis +9+ 10, 1 +cuminum Syriacum +1+ 18; +3+ 18, 3 + rhus -um +10+ 2, 4; +10+ 4, 1. 2 +Thebaica _palma_ +1+ 2 +caseus Vestinus +4+ 1, 2 + + + _indices ampliores paratos habebamus, temporum barbaries vetuit + imprimi. addimus maxime necessaria de nominum technicorum orthographia + (cf. Sitz.-Ber. p. 36ss.) in apparatu passim praetermissa cum consilio + et vocabula quaedam rara vel dubia_ + +acetabulum _neutrum ter_ +8+ 7, 17 + _masc. ter_ +6+ 9, 3 +aenococtus _porcellus_ +8+ 7, 11. 16 +Exc. 21+; + -um _ter_ +5+ 1, 2; + oen- _vel_ un- _vel_ in- _trad._ +anetum _semper sine_ h +apantomoenos _v._ hap- +tisana barrica +4+ 4, 2 _ignota_; + _adde Thesauro_ +_?_ calamintha +3+ 4, 8 (caromemta _trad._) +calyculi _boletorum_ +7+ 15, 5 (calic- _trad._) +ius in cappari _cancro_ +9+ 1, 1 + _cf._ cammarus +2+ 1, 1. 3 +cap[r]onum +4+ 3, 3 + in cap[s]o +6+ 9, 14 +[car(a)uita +5+ 3, 1] +cariofilu _Exc. ind., erit_ cariophyllon; + _adde Thesauro_ +caroenum _10es in codd._, carenum _fere 30es_ + -on- +2+ 1, 7; +2+ 2, 1 + _in_ V1, -in- _Exc. ind._ +_?_ caromenta _v._ calamintha +caryota, _plerumque_ careota _trad._; + cariota _bis in_ EV _et quater in Exc., quater in_ E, _semel in_ V; + caroeta +7+ 14, 3 _in_ EV, _binis locis in_ E _aut_ V; + careta +8+ 2, 7 in EV +_?_ sala cattabia +4+ 1, 1. 2. 3 _v. Thes. s.v._ cottabius +cauliculus _sic_ E _bis, plerumque_ col- _vel_ cul- _in codd., + etiam _ coliclus +cepula (-ulla _6es_) _11es_ +c(h)araxo 9, 1 in c(h)araxo +6+ 5, 2 +cneci flos _neutrum_ +6+ 5, 2; +7+ 6, 10; +8+ 1, 4 + (eneci _vel_ -chi _codd._) + nechon +1+ 11, 1 _corrige Thesaurum_ +coagulum +7+ 13, 5 +8+ 6, 11 quag- +cocleare (_-rem_ +3+ 18, 3 _semel_ EV) +2+ 2, 5; +3+ 18, 3; + _bis_ +4+ 2, 25 + clocl- +3+ 18, 3 _bis_ et +4+ 2, 25 V + clucliare _Exc. 16_ +caricarum defrutum quod Romani 'colorem' vocant +2+ 2, 8 + _adde Thesauro III p. 1714, 76_ +colyphium +4+ 4, 1 _bis_; +5+ 5, 1 _bis_ + (coloef-, colef-, coleu-, coloed- _codd._) +conchicla 6es, + _in codd. semper_ conci- +conc(h)iclaris _caccabus_ +5+ 4,5 + _adde Thesauro_ +conchylia +1+ 15, 1 +9+ 7 (concil- _trad._) +cordyla (-ul- _trad._) +9+ 10, 5 +cotonia _v._ Cydonea +a crudo +4+ 2, 27 +8+ 6, 3 _Exc. 13_ +cuminum _scriptum_ cim- _hic illic_, cym- +1+ 15, 1 _in_ E +cyathus: _semper_ ciatus _in_ EV +dactilus _semper_ (_fere 20es_) +decarno +7+ 10 +decorio _Exc. 27_ +defritum _passim_, defretum +3+ 4 1; +4+ 2, 25 _in_ EV, + defrictum _quater in_ V +depello +2+ 2, 10 +6+ 5, 3 +depilo +6+ 3, 2 +ius diabotanon +10+ 1, 1 + _adde Thesauro_ +embamma +3+ 18, 1; +8+ 2, 7 +embractum +9+ 14 _cf._ +8+ 6, 1 +enervo 9es: -io _in_ EV +7+ 7, 1; +9+ 4, 2 +exbromo +2+ 2, 9; +6+ 2, 3; _Exc. 4_; _Anthim. 3_ +exentero (_semper_ ext- _in_ EV) +2+ 1, 7; +6+ 7; +7+ 5, 3; + +8+ 1, 3; +8+ 7, 1. 5 +_?_ faseoli faratarii +8+ 6, 1 +fungi farnei +7+ 15, 1. 2. 3 +ficedula (-tula _trad._) +4+ 2, 5 _bis_ 14 _bis_ +8+ 7, 14 +[funguli] _v._ sphondylus +cepa gentima _Exc. ind._ +gigeria pullorum +4+ 2, 21 (ciz- _trad._) +5+ 3, 8 (giz- _trad._) + +4+ 5, 1 (la E, gingibera V) +ingiber _v._ zing- +gonger +10+ 1, 9 (grongo EV) +turdus hapantamynos (apantomoenos _cod._) _Exc. 29_ + _adde Thesauro Graeco_ +helenium +1+ 4 (ell- EV), inlunium +1+ 11, 3?) +hemina: _semper_ em- _in_ EV +isicium _passim, praevalet in_ EV _scriptio_ es-, + _item in_ isiciolum isiciatus +iuniperus +8+ 4, 2 zyn- _Exc. ind._ +ius _saepissime_, iux _Exc. 19_ +lac _saepe_, _nom._ lacte +8+ 6, 6 + _acc. in_ -em +4+ 2, 13 _in_ EV +ut laxamentum habeat +6+ 9, 10. 14; +7+ 7, 1 _cf._ +4+ 5, 1 +ligusticum _passim_; _scriptum_ lib- _in_ EV +1+ 21; +4+ 2, 27 + legist- _Exc. 16_, ligist- _Exc. 8es_, lygist- _2_ +lio (_ter_ ligo _trad._) +4+ 4, 1; +5+ 1, 1 _ter_. 4; + +5+ 3, 2. 5 _bis_; +5+, 5, 1 +lucusta _plerumque_ loc- _in_ EV +malabathrum (-trum EV, -bra- tum +91+, 3) +1+ 15, 1; +1+ 16, 2; + +9+ 1, 3; +9+ 7 +_?_ haedus sive agnus [mammotestus] +8+ 6, 6 +mel _passim_, _acc._ melle _in_ EV +5+ 2, 3 +5+ 3, 5 +8+ 4, 2 +melca +7+ 13, 9 +conditum melizomum +1+ 1, 2 +menta _semper sine_ h _in_ EV +minuta _pars_ +4+ 4, 2 +5+ 5, 2 +mitulus (met- EV) +9+ 9 _bis_ +moretaria (mort- V) +1+ 21; +6+ 4, 2; +10+ 3, 5 (mort- EV) _Exc. 20_ + mort- +murena _plerumque_ mor- _in_ EV +_?_ baca murre _Exc. ind. an_ myrthae_?_ +nechon _v._ cneci flos +oenococtus _v._ aenoctus +oenoteganon (in- _cod._) _Exc. 11. 13_ +omentum _scriptum_ augmentum +3+ 20, 7; +7+ 3, 2 +oryza: orizae +2+ 2, 8; oridia +2+, 2, 9 _Exc. 7_ orizie _Exc. 9_ +ospreon _tit. lib. V_, ospera _Exc. ind._ +ovifer _m._ +8+ 4, 1. 3 +oxyporium (ex- EV) +3+ 18, 2 -rum +1+ 18 +oxyzomus +6+ 9, 3 _Exc. 24_ exodi- +pecioli +1+ 12, 4 +petroselinum _scriptum passim_ silenum _in_ EV +phoenicopteros (fen- EV) +6+ 4, 1; +6+ 6, 1 +piciri picitus +1+ 12, 1; +1+ 9, 2; +1+ 12, 7 +pisa, _hic illic_ pisum in EV +ius in platone +8+ 2, 2 +pyrethrum _scriptum_ pyret-, pireth-, piret- +2+ 2, 2; +4+ 5, 1; + +7+ 5, 2. 4; +8+ 6, 11 _Exc. ind._ +r(h)us Syriacum +10+ 2, 4; +10+ 4 1 2 +salsus _i. piscis salsatus_ +3+ 20, 4; +4+ 2, 21. 22. 23. 24. 25 _bis_; + +5+ 8 2; +8+ 7, 16; +9+ 13 1. 2. 3 +scilla _bis_ +2+ 1, 3 (isc V), isquillas _Exc. 17_ +sil (silfi EV) +1+ 20, 1 +3+ 5 +silphium (silf- _semper_ EV) +7+ 4 1; +7+ 6, 1; + +7+ 7 silpi{~u} _Exc. ind._, _plerumque_ silfi, + _quod hic illic potest esse genetivus_ +sinape _passum_, _saepe_ sen- in EV, + _abl. in_ -i _saepe, in_ -e +6+ 9, 8; +7+ 2, 2; +8+ 1, 2; +8+ 8. 13 + _acc. in_ -i +1+ 12, 9; +8+ 5, 4; +9+ 1, 1; +10+ 1, 2 +sphondyli (_plerumque_ sfon- _vel_ fon- _in_ EV), + -i [vel fondili] +3+ 20, 1, -is [sive fondilis] +5+ 2, 1, + _nusquam legitur_ funguli +ova spongia (sf- V sfh- E) +7+ 13, 8 +surclo (-ulo +8+ 7, 5; +8+ 8, 8) +4+ 5, 3; +7+ 2, 1; +7+ 4, 1. 2 _bis_; + +7+ 7, 1; +8+ 6, 11; +8+ 7, 5; +8+ 8, 8. 9 +tamni (-nni EV) +4+ 2, 7 +terebinthi (terendi EV) +1+ 2 +t(h)ermospodium +4+ 2, 4. 8. 9. 33 _bis_; +9+ 8, 3 +t(h)ursio +4+ 2, 18 turtio _ibid._ +thymum (thy-, ty-, thi-, _plerumque_ ti- _in_ EV), + timm- _Exc. 23 et ind._ +thynnus (ti- EV) +9+ 11 +10+ 3, 4 +t(h)yrsi +4+ 2, 3 +7+ 15, 6 +tisana _semper, nusquam_ pt- _in_ EV +tracta, _forma_ tractum +2+ 1, 5; +6+ 9, 13 _in_ EV, _cf._ E +4+ 3, 5 +tudiclo (tutunclo _trad._) +5+ 2, 2 +5+ 3, 6 +turiones lauri +8+ 1, 10 +_?_ tus +2+ 3, 2 +tyropatina +7+ 13, 7 +patella tyrotaricha (thi- EV) +4+ 2, 17 +ante ventilatum (_subst._) +1+ 6 +cum tres undas bullierit +8+ 6, 6 (_cf._ +9+ 8, 1) + _v. Pallad._ 12, 22, 4 _Anthim._ 3 +zema +8+ 1, 10 +8+ 6, 6 +zingiber _sic_ +1+ 18 _et_ +4+ 5, 1 _in_ EV _et Exc. p. 77, 3 + {+Breuis pimentorum+} et p. 78, 27 {Exc. 6}_, + geng- _octies in_ V _ceteroquin (11es)_ ging- _in_ EV +zomoteganon _piscium_ +4+ 2, 27 + + +_verba intransitiva_ + +ut ex se am[b]ulet +6+ 9, 15 +coloro +4+ 2, 20; +7+ 10; +8+ 8, 7 +constringo _Exc._ 2 +coquo +7+ 6, 4 <in> se +8+ 8, 13 (_cf._ +3+ 2, 3; +9+ 8, 1) +decoquo _Exc. 19 28_ +percoquo +8+ 6, 9 +despumo +5+ 3 1. 3. 6. 9; +5+ 4, 3. 4 (_cf._ +5+ 2, 3) +duco +4+ 2, 20. 28; +4+ 5, 1; +5+, 3, 2; +5+ 4, 4; +7+ 13, 7 + _Exc. 19_ (cf. +8+ 6, 9) +induco +2+ 2, 2 +impinguo +8+ 7, 5 +medio _Exc. 7_ (_at cf._ +3+ 9, 2) +minio +2+ 5, 4 +mollio +3+ 2, 2 +obligo +4+ 2, 6 _Exc. 13_ (_at cf._ +4+ 2, 27) +percoquo +8+ 6, 9 +refrigero +5+ 3, 4 +sicco +3+ 18, 3; +4+ 2 12; +9+ 1, 2 _bis_ +spisso +5+ 1, 1. 4; +8+ 8, 3 +stringo +4+ 2, 31; +7+ 6 4 +teneo +4+ 2, 27 _Exc. 13_ + + + * * * * * + +Addenda et corrigenda + +{Transcriber's Note: +The author's "addenda et corrigenda" _have not_ been changed for this +e-text. Transcriber's corrections are listed separately.} + +p. 12, 24 {+2+ 1, 4} + misces sicut pulpam omentatam _scripsit et ad +2+ 1, 7 spectare putat + E. Brandt, qui sedulo et strenue mecum plagulas correxit_ + +p. 13, 26 {+2+ 2, 3} + _nunc magis placet retinere_ In isiciato pullo et _p. 78, 11 + {_Exc._ 2} legere item_ isiciatum pullum + +p. 19, 25 {+3+ 10, 3} + in baca _interpretatur_ 'cum olivis' _Brandt cf. +3+ 9, 5_ + +p. 21, 5-14 {+3+ 18, 2-3} + _mavolt pro uno praecepto haberi Brandt_ + +p. 25, 21 {+4+ 2, 12} + _verba_ et ova cruda confracta _ante verba v. 20 {supra}_ et olei + modicum _transponi iubet Brandt_ + +p. 26, 12 {+4+ 2, 14 _tit._} + Patinam _bis scriptum, prius suco rubro, in_ V + +" 22 {+4+ 2, 14 _v. 11_} + dein] in _intellegi volt_ id est _Brandt_ + +" 27 {+4+ 2, 14 _fin._} + Infra ostenditur _spectare ad declinationem in codd. omissam putat + Brandt_ + +p. 27, 9 {+4+ 2, 15 _fin._} + _legit_ a superficie insuper pones _et verba_ versas in discum + _in v. 13 {+4+ 2, 16} post_ oleo _reponi iubet Brandt_ + +p. 29, 10s. {+4+ 2, 27} + _proponit_ origanum, suffundes ius de suo sibi, fricabis, ova cruda + dissolves, de suo sibi temperas _cf. infra ad p. 39, 24 ss._ + +p. 32, 25 {+4+ 3, 7} + _ante_ adicies _excidisse titulum novum velut_ Aliter minutal dulce + _coniecit Brandt_ + +p. 39, 24 {+5+ 4, 3} + _sic legi volt Brandt (cf. ad p. 29, 10):_ origanum, suffundis <ius> + de suo sibi, fricabis, liquamine temperabis, mittis supra <pisam>. + adicies oleum _eqs_ + +p. 43, 28 {+6+ 3, 1} + _vide an post_ frigido _non novum praeceptum sit incipiendum, sed + pergendum:_ perdicem cum pluma--dipilabis. <pridie> occisa (_cf. p. + 81, 19 {Exc. 23}_) perdix _eqs, tum p. 44, 1 {+6+ 3, 2}_ si <III> + dierum _eqs_ + +p. 51, 5 {+7+ 5, 1} + Assaturam simplicem: assam a furno salis _eqs_ _Brandt_ + +p. 68, 25 {+8+ 8, 12} + uvam passam ustam coloratam _Brandt cf. p. 54, 5 {+7+ 10}_ + + * * * * * + * * * * * + * * * * * + +{Transcriber's Notes and Corrections: + +p. 12 (+2+ 1, 4 _app._) + _cf. +7+ 8; +9+ 10, 1_ + _text in original format reads_ cf. _7, 8, 9, 10, 1_ + +p. 19 (+3+ 10, 1 _app._) + et _delendum (cf. l. 24)_ + _text reads_ l. 26 + +p. 20 (+3+ 12 _app._) + a _add. Vo, cf. l. 31_ + _text reads_ l. 32 + +p. 21 (+3+ 18, 2 _app._) + _+3+ 18, 2 _cf. +1+ 18 de oxyporo_ + _text reads_ +3+ 18, 3 + +p. 22 + _parenthetical numbers 114, 115 and 117 may belong on this page:_ + +3+ 21, 1 (113); +3+ 21, 2 (114); +3+ 21, 3 (115); + +4+ 1, 1 (116); +4+ 1, 2 (117); +4+ 1, 3 (118) + +p. 25 (+4+ 2, 12 _app._) + ire EV, coire _Sch ex +9+ 4, 2_ + _text reads_ +9+ 4, 1 + +p. 27 (+4+ 2, 17 _app._) + at cf. p. 28, 12. 16 al. + _text reads_ 12. 15 + +p. 28 (+4+ 2, 21 _app._) + passum _vel_ mulsum _add. Hum_ + _text omits italics_ + +p. 28 (+4+ 2, 25 _app._) + pallachanas (pala- E) EV, _cf. +9+ 1, 1_ + _text reads_ p. 9, 1 1 + +p. 30 (+4+ 2, 31 _app._) + _p. 24, 25 in simili iure_ oua VI + _text reads_ p. 25, 24 + +p. 30 (+4+ 2, 33 _app._) + calidam _add. Vo ex l. 33_ + _text reads_ l. 34 + +p. 32 (+4+ 3, 7 _app._) + inter lepores _scil. +8+ 8, 5_ + _text reads_ +8+ 9, 5 + +p. 33 (+4+ 4, 1 _app._) + super EV _p. 40, 30_ + _text reads_ p. 40, 29 + +p. 33 (+4+ 4, 2 _app._) + haec EV _p. 41, 8_ + _text reads_ p. 41, 3 + +p. 35 (+5+ 1, 1 _app._) + _+5+ 1, 1 fere idem praeceptum redit +5+ 1, 4_ + _text reads_ V 1, 1 _and_ V 1, 4 + +p. 36 (+5+ 1, 3 _app._) + _cf. +6+ 9, 13_ + _text reads_ +6+ 10, 13 + +p. 38 (+5+ 3, 4 _app._) + _cf. p. 50, 24. 53, 13. 62, 10_ + _text reads_ 53, 12. + +p. 43 (+6+ 3, 2 _app._) + _vide tamen an_ ibi _sit pro_ deinde _ut p. 40, 6 et_ et _delendum_ + _text reads_ p. 40, 9 + +p. 55 (+7+ 13, 6 _app._) + _cf. v. 7. p. 35, 24. 36, 10_ + _text reads_ p. 35, 25. 36, 15 + +p. 56 (+7+ 14, 3 _app._) + 8 Varro--11 pipere + _text reads_ 12 pipere + +p. 74 (+10+ 2, 1) + IN MVRENAM + _text reads_ JN MURENAM + +p. 75 (+10+ 3, 2 _app._) + +10+ 3, 1 (467) post +10+ 3, 2 (466) et +10+ 2, 4 (463) + _text reads_ 10, 3, 1 (467) post 10, 3, 2 (466) + 10, 2, 4 (463) + _( "+" changed to "et" to avoid ambiguity )_ + +p. 78 (_exc._ 2 _app.) + _cf. p. 13, 26 {+2+ 2, 3}. 14, 1-2 {+2+ 2, 4}_ + _text reads_ 14, 3 + +p. 89 (_papyrus_ A {eta}) + versus 15-25 toti perierunt + _so in original_ + +p. 92 (Index) + [Varronis betaccos +3+ 2, 4 Varro +7+ 14, 3] + _text reads_ +3+ 2, 3 ... +7+ 14, 4 + _fragmentum comici apud Varronem_ +7+ 14, 3] + _text reads_ +7+ 14, 4 + Aethiopicum cuminum +1+ 18; +3+ 18, 3 + _text reads_ +3+ 18, 2 + quod Graeci dicunt *cnecon +1+ 11, 1 + _asterisk in original_ + +p. 93 (Index) + cuminum Libycum +1+ 18; +3+ 18, 3 + _text reads_ +3+ 18, 2 + cuminum Syriacum +1+ 18; +3+ 18, 3 + _text reads_ +3+ 18, 2 + laser -um +1+ 16, 1; +3+ 13, 1; +7+ 1, 1. 3 + _text reads_ +7+ 1, 1. 4 + _?_ sala cattabia +4+ 1, 1. 2. 3 _v. Thes. s.v._ cottabius + _text reads_ +4+ 4, 1... + +p. 94 (Index) + depilo +6+ 3, 2 + _text reads_ +6+ 3, 3 + ficedula (-tula _trad._) +4+ 2, 5 _bis_ 14 _bis_ + _text reads_ +5+ 2, 5... + +p. 95 (Index) + oxyzomus +6+ 9, 3 _Exc. 24_ exodi- + _text reads_ +6+ 10, 2 + coquo +7+ 6, 4 <in> se +8+ 8, 13 (_cf._ +3+ 2, 3; +9+ 8, 1) + _text reads_ +7+ 6, 5 ... +3+ 2, 2 + mollio +3+ 2, 2 + _text reads_ +3+ 2, 1 + +p. 96 (Addenda et Corrigenda) + p. 26 + _text reads_ p. 16 + under 29, 10 + cf. infra ad p. 39, 24 ss. + _text reads_ p. 59 + under 43, 28 + <pridie> occisa + _text reads_ oceisa } + + +{Numbering: + +The original text used six series of numbers: + +_Book:_ Roman numeral in body text; +boldface+ Arabic numeral in Index. +_Chapter:_ Roman numeral in body text; second Arabic numeral in Index. +_Recipe:_ Boldface Arabic numeral in margin; third Arabic numeral +(if present) in Index. The first recipe in a chapter is usually--but +not always--given a number 1 in the body text. In this e-text, recipe +numbers are placed inline. + +_Schuch numbering:_ The continuous numbering, 1-478, from the 1874 +Schuch edition was shown in parentheses in the margin. In this e-text, +parenthetical numbers are placed inline. + +_Page and line_ numbers are used in the critical apparatus and in the +Addenda et Corrigenda. They are retained here for completeness, with the +recipe number added in braces: 48, 11 {+6+ 9, 14}. + +Lines in this e-text are numbered from 1 within each paragraph, with the +apparatus changed accordingly. Line _breaks_ are as in the printed book. +Internal references (lines within the same paragraph) have been changed +to agree with this numbering; other line references are treated like +page numbers, above. + +All recipe citations, whether original or added by the transcriber, +have been formatted to match the Index.} + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of De Re Coquinaria, by Apicius + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RE COQUINARIA *** + +***** This file should be named 16439.txt or 16439.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/6/4/3/16439/ + +Produced by Louise Hope, Ted Garvin, David Starner and the +Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/old/16439.zip b/old/16439.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..48026de --- /dev/null +++ b/old/16439.zip |
