1 files changed, 1504 insertions, 0 deletions

diff --git a/16045-8.txt b/16045-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..7ad0f64
--- /dev/null
+++ b/16045-8.txt
@@ -0,0 +1,1504 @@
+The Project Gutenberg EBook of Op de jacht in Mozambique, by Guillaume Vasse
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Op de jacht in Mozambique
+       De Aarde en haar volken, 1909
+
+Author: Guillaume Vasse
+
+Release Date: June 13, 2005 [EBook #16045]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK OP DE JACHT IN MOZAMBIQUE ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Distributed Proofreaders Team
+
+
+
+
+
+
+
+
+OP DE JACHT IN MOZAMBIQUE
+
+Naar het Fransch van Guillaume Vasse.
+
+
+
+Als in het aanstaand voorjaar president Roosevelt van zijn ambt
+zal zijn ontheven en van een welverdiende rust zou kunnen genieten,
+gaat hij de jacht op groot wild in Afrika ondernemen, om dus veel
+vermoeienissen en ontberingen tegemoet te gaan, maar die zijn
+nog altijd sportlievend gemoed een aangename afwisseling zullen
+bezorgen. Onlangs heeft een Franschman, de heer Guillaume Vasse,
+in de Tour du Monde het een en ander verteld over zijn ervaringen en
+waarnemingen in Oost-Afrika aan de kust van Mozambique, waar hij ook
+als jager een tijdlang verbleef.
+
+Hij was met zijn vrouw van Beira het binnenland ingegaan met den
+spoorweg, die tweemaal per week van Beira naar de Kaap vertrekt door
+Rhodesië. Maar ze zouden niet zoo ver gaan, want hun eindstation
+was Massikessé, centrum van een belangrijk mijndistrict dichtbij de
+grens van de engelsche bezittingen. Met hen vertrok tegelijkertijd
+een massa bagage van proviand, patronen, geneesmiddelen, kleederen,
+instrumenten, enz. De heer Vasse had namelijk een opdracht van den
+minister van openbaar onderwijs, om in die streek door geografisch
+werk de opnemingen van eenige fransche reizigers te voltooien
+en verzamelingen mee te brengen, die op de fauna, de flora en de
+ethnologie betrekking hadden. De groote reis, die drie jaren duurde,
+werd in 1904 ondernomen, nadat de heer en mevrouw Vasse reeds in
+1900 zich erop hadden voorbereid door een verblijf van zeven maanden
+in Mozambique.
+
+Na een reis van zeventien uren, die onaangenaam was door de hitte,
+bracht de trein hen te Massikessé, dat door heuvels en bergen omgeven,
+te midden van een wijde vlakte is gelegen. Het was geen plek, die een
+Europeaan zich bij voorkeur tot verblijfplaats zou kiezen, want de zon
+brandde er, en de nabijheid van de rivier Mineni met haar omgeving
+van moerassen, was bevolkt door wolken muskieten. Toch had men er
+al veel gedaan, om de gezondheid te bevorderen, en de kapitein van
+de genie, d'Andrade, de eigenlijke schepper van Massikessé, heeft er
+flinke ruime en schaduwrijke straten aangelegd. De plaats heeft een
+hospitaal en daarbij een op de bergen liggend sanatorium. Men vindt
+er enkele mooie steenen huizen, maar ook veel van die plaatijzeren,
+waar de bewoners braden van de hitte.
+
+Den tweeden dag na hun aankomst vertrokken de Franschen naar
+de Mangotabergen, waar ze hun eerste kamp zouden opslaan. Om de
+verhuizing gemakkelijk te maken, had de heer Vasse een groote kar
+gehuurd, getrokken door vier ossen en vier muilezels. Dat was een
+gerieflijkheid, die hij op dezen tocht nergens elders zou kunnen
+vinden, want dit was een der weinige streken, waar de huisdieren geen
+vrees behoeven te koesteren voor de tse-tsevlieg en waar ze in leven
+kunnen blijven, als de runderpest en de tuberculose het ten minste
+willen veroorloven. De kar zou alles vervoeren tot aan den voet der
+bergen, waar dertig zwartjes de goederen zouden dragen langs de steile
+hellingen van de hoogvlakte, waarop het kamp zou worden opgeslagen.
+
+Er werd een groote hut gebouwd naar den trant van die der Kaffers,
+bestaande uit palen, onderling verbonden door een heining van gespleten
+bamboe, waarover aan beide zijden leem wordt uitgestreken. De onderzij
+van het rieten dak was ook van bamboe. Met wat planken bracht men
+er met moeite een deur en een venster in aan. Kleine bijgebouwtjes
+bevatten een kleed- en een leeskamer, dan was er de keuken en de cour
+voor het gevogelte, terwijl in den tuin uit Frankrijk meegebrachte
+zaden werden gezaaid. Ook aan den aanleg van paden moest worden
+gedacht, en zoo liet de Franschman een pad aanleggen rondom den berg,
+dat na acht kilometer zich aansloot bij den grooten weg van Massikessé
+naar de dalen van de Rewe en de Chimezi. Het kamp lag 1200 meter hoog,
+maar was door veel hoogere bergen omgeven. Een enkele bres opende
+zich aan den noordkant, waar de rivier de Muza door stroomde. Behalve
+in de nabijheid der waterloopen, waar de plantengroei heerlijk was,
+zag men overal niets anders dan een schraal struikgewas. De boomen
+waren over het algemeen niet goed uitgegroeid op den al te armen grond.
+
+Al spoedig begonnen de reizigers zich bezig te houden met het
+verzamelen van insecten, planten en vogels. Groote dieren waren
+hier in hun eerste kamp zeldzaam in de buurt. In de laatste jaren
+was wat er na de runderpest was overgebleven, weggeschoten door
+de mijnwerkers. Er waren intusschen nog enkele kleinere soorten van
+antilopen, snelle en wantrouwige beestjes, die zich gemakkelijk in het
+struikgewas kunnen verbergen. Een soort, de Tragelaphus sylvaticus,
+is een sierlijk dier, dat zich in het bergland ophoudt in de kloven met
+een dichten plantengroei; en tegen den avond, zoo omstreeks vier uur,
+gaat het op plaatsen, waar het geen menschen ontmoet, naar buiten, om
+te grazen. Als het dier dikwijls is opgeschrikt en dus voorzichtig is
+geworden, komt het eerst des avonds uit zijn schuilplaats en blijft
+rondloopen, steeds snuffelend in den wind, of het den luipaard ook
+bespeurt. In den vroegen morgen graast deze antilope nog gretig en
+eet de met dauw bedekte jonge spruitjes, terwijl de boven de bergen
+rijzende zon haar niet van de wijs brengt. Maar zoodra de vurige
+stralen der zon de vochtigheid van den morgen hebben opgetrokken,
+gaat de "guib", zooals de Franschen het dier noemen, zich voor zijn
+spijsvertering in het dichte struikgewas verschuilen.
+
+Als men haar gewoonten kent, is het niet moeilijk, jacht te maken
+op die antilope. Vroeg in den morgen en 's avonds laat moet men
+haar voorzichtig zoeken, bij goeden wind, in de buurt der kleine
+boschjes. Het vleesch van dit wild is malsch en lekker, zoodat
+reizigers en jagers er een heerlijk gerecht aan hebben. Om die reden
+voeren de Kaffers een volhardenden strijd er tegen en jagen haar niet
+alleen met pijl en boog en geweer, maar trachten haar ook te vangen
+in allerlei soort van strikken en vallen.
+
+Op zijn tochten maakte de heer Vasse verscheiden apen buit. Het waren
+bavianen, Cynecephalus, die in Oost- en Zuid-Afrika zeer algemeen
+zijn. Men treft ze in groote troepen aan, zoowel in de vlakten
+als in de bergstreken. Ze zijn een gruwel in de oogen der Kaffers,
+wier sorghovelden ze plunderen, wier tomaten ze stelen, wier zoete
+pataten ze opgraven en wier vruchten ze van de boomen plukken. En
+de slimme dieren hebben den grootsten eerbied voor de strikken, die
+ze zorgvuldig vermijden. Als ze op strooptochten uit zijn, staan er
+altijd schildwachten uit, en alleen de dorst doet hen soms hun gewone
+voorzichtigheid uit het oog verliezen. Meermalen op een dag begeven ze
+zich naar de drinkplaats, en daar in de buurt had meestal de reiziger
+de gelegenheid gevonden, de roovers te schieten. Ze zien er, als ze
+loopen, allerwonderlijkst uit; oude mannetjes lijken wel wat op een
+leeuw. Over het geheel kunnen de mannelijke bavianen een respectabele
+lengte bereiken; een van de door den heer Vasse geschotenen was van het
+begin van den staart tot den snuit 1.37 M. lang; van de vingertoppen
+tot den schouder 0.73 M.
+
+Bovendien doen de haren, die zeer dicht zijn, hem nog grooter lijken;
+ze zijn lang op den rug en op de borst, en grijs, rossig en bruin
+getint. De staart is lang. De baviaan stoot verschillende kreten uit,
+die afwisselen tusschen een dof gebrom en een scherp gepiep, met een
+eigenaardig geblaf er tusschen. Mannetjes, wijfjes en jongen leven
+allen te zamen; de laatsten worden gemakkelijk tam, als men ze in
+jeugdigen staat heeft gevangen.
+
+Ook werden eenige kleine hazen gedood, grijs van kleur. Men ontmoet
+ze vrij vaak in de nabijheid van kaffertuinen, en de inboorlingen,
+die veel van het vleesch houden, en terecht, zetten veel strikken
+voor hen uit. "Ik vermeesterde eveneens een soort van wilde kat en
+wel op de volgende manier", vertelt de reiziger.
+
+"Het was in September; we hadden een regendag gehad, en veelal doen
+de nachtelijke roofdieren na zulk een dag een aanval. Aan den maaltijd
+had ik die opmerking tegen mijn vrouw gemaakt, en ik had mijn geweren
+zorgvuldiger dan anders geladen.
+
+"In den nacht werd ik wakker door geschreeuw van kippen, die geworgd
+worden. Ik greep mijn geweer en ging naar den hoenderhof. Een van onze
+kippen had een nest met jongen, en om haar met de kleinen op haar gemak
+te zetten, had ik een hutje voor haar laten inrichten. Daaruit kwam
+nu het geschreeuw. Op het oogenblik, dat ik nader kwam, snelde ook een
+van mijn zwarten toe. Hij maakte de deur open en daar verscheen op het
+dakje een beest, dat ik met een schot doodde. Het was een wilde kat,
+de kleinste die ik nog in Zuid-Afrika had gezien.
+
+"Haar pakje was mooi, met bruine vlekken op witten grond; ze was
+minder hoog, maar langer dan een gewone kat en had zoowat hetzelfde
+gewicht. Overdag houdt deze wilde kat zich in holle boomen op en
+ze jaagt des nachts, vangt dan ratten en muizen, haalt nesten uit,
+loert op jonge vogels, jonge patrijzen en, zoo noodig, plundert
+ze de kippenhokken en bijt de hoenders dood. De huid wordt door de
+Kaffers op hoogen prijs gesteld, en ze maken er gordels, zakken en
+dans-ornamenten van."
+
+De oogst was, wat groot wild betreft, niet zeer overvloedig in die
+buurt; maar er werden veel vogels ingezameld, en alleen uit die streek
+zond de heer Vasse 88 verschillende vogelsoorten geprepareerd naar
+Parijs voor het Museum. Daarbij werden er vrijwat vogels geschoten voor
+de braadpan, want daar er geen overvloed van ander wild was, moest men
+zich wel met vogels vergenoegen. Om daarbij wat variatie in het menu
+te hebben, ging hij soms staan onder een grooten boom met vruchten,
+waarvan groene duiven en tortelduiven kwamen snoepen. De weitasch was
+dan spoedig gevuld met wat een goeden maaltijd opleverde, en getrouw
+aan den regel dien hij zich in Afrika had gesteld, om nooit noodeloos
+te moorden, keerde hij dan naar het kamp terug.
+
+Tegen het eind van September 1904 deed het gezelschap een uitstapje
+naar het dal der Mavuzi, rechterzijtak van de Pungwe. Daar is een
+granietplateau, dat de bekkens van de Pungwe en de Hondé scheidt. Langs
+de Mavuzi vindt men veel Kafferdorpen, waar aan landbouw wordt gedaan
+en waar men zelfs goed onderhouden rijstvelden ziet. Er waren wel
+enkele antilopen; maar het wild was ellendig schuw, want er jaagden
+daar een heirleger van zwarten in den dienst van Europeanen.
+
+In een kamp aan de Muza maakte het fransche reisgezelschap kennis
+met een hevige overstrooming, waarbij het water als een stortvloed
+van de bergen kwam en alles onder water zette. De maanden October,
+November en December, als het lente is in Zuid-Afrika en de natuur
+ontwaakt, brengen veel stormen en onweders. Men kan in dien tijd nog
+wel jagen; maar in den zomer, dat is in de maanden Januari, Februari
+en Maart, volgt de periode der regens en overstroomingen, met een
+verbazende ontwikkeling van den plantengroei bij verschrikkelijke
+hitte. Dan treedt de tijd van gedwongen werkeloosheid in voor den
+onderzoekingsreiziger, behalve als hij jacht wil maken op groote
+dikhuidigen en op buffels. De herfst brengt in de maanden April, Mei
+en Juni koelere nachten; de graansoorten worden rijp, het gebladerte
+vergeelt, de rivieren treden in haar beddingen terug, en tevens is dit
+de tijd der koortsen en de periode, waarin de leeuwen het gevaarlijkst
+zijn. In de drie maanden Juli, Augustus en September volgt de winter
+met de hevige droogte, die allen plantengroei doet ophouden, de
+boschbranden begunstigt en de jacht en het reizen vergemakkelijkt.
+
+In dien tijd ontsteken de inboorlingen overal reuzenvuren, om den grond
+schoon te maken. Gevoed met wat een brandende zon heeft uitgedroogd,
+ontwikkelt het vuur zich snel, en als er wind is, beweegt het zich
+met reuzensnelheid. Het schouwspel is vaak tooverachtig mooi. Over
+een lengte van bijna een kilometer, rolt een geweldige vlammengolf,
+die bijna vier meter hoog is, brullend voort, voorafgegaan door dikke
+rookwolken. Onder den vuurkus storten de rechtopstaande halmen ter
+aarde; de boomen trillen en worden gehuld in een nevel, waarin hun
+takken kaal worden; de groote palmen met vleezige, breede bladeren
+schudden in de zee van vlammen, terwijl de groote, holle bamboekokers
+uit elkaar springen en aan een hevig geweervuur doen denken in de
+diepe ravijnen.
+
+Alles vlucht voor den brand; de dieren, die hem al op grooten afstand
+bemerken door den reuk, vluchten naar de zijden; de slangen gaan hun
+onderaardsche schuilplaatsen opzoeken, en de groote entomologische
+familie is als waanzinnig geworden en klimt, klautert, springt en
+vliegt in ontzetting weg. Alleen de vogels van alle dieren der
+schepping verheugen zich over zulk een ramp. Zij doen heerlijke
+vangsten en vervolgen de insecten met blijde kreten. In een oogwenk
+is alles verbrand op den grond en al het struikgewas, dat het
+gezicht belemmerde en in het loopen en trekken zoo hinderlijk was,
+is veranderd in wat asch, waar zwarte stronken uit opsteken, terwijl
+een doordringende roetlucht boven alles hangt. De zuiveraar van den
+afrikaanschen grond is aan het werk geweest.
+
+Over dag is zulk een brand al een mooi gezicht, maar des nachts is
+de aanblik eenvoudig overweldigend. Als het donker is, worden alle
+geluiden die veel minder hoorbaar schenen in den vollen zonneschijn,
+luider en sterker, en ook de stem van het vuur zwelt dan aan als tot
+een gehuil. De horizon is geheel in purper gezet en wordt door een
+vlammenzee omsloten.
+
+De bovengenoemde overstrooming van het kamp was de aanleiding, dat de
+heer Vasse zich naar een zijner landgenooten begaf, die in de buurt
+woonde, den heer Pacotte, en deze, een ingenieur, vertegenwoordiger
+van eenige mijnmaatschappijen, bezorgde aan het reisgezelschap een
+huisje te Andrada, op acht kilometer afstands van Massikessé. Het was
+een huis van leem en hout, gewit en gedekt met een zinken dak. Geen
+paleis, maar, vergeleken bij het inlandsche hutje, was er groote
+vooruitgang. Helaas was het er zoo heet, als de zon op het dakje
+scheen, dat men er een rietbedekking overheen moest leggen. Drinkwater
+moesten ze van verre halen, namelijk op 1500 meter afstands, want de
+Kewe, die langs de bezitting stroomde, had te troebel water, dat vuil
+werd gehouden door mijnwerkzaamheden verder stroomop.
+
+Maar er waren veel lichtzijden, want de heer Vasse kon nu naar
+Massikessé gaan, zonder te moeten vreezen, dat hij door een
+opkomende regenbui met de daarop volgende verhooging van den
+waterstand gescheiden zou worden van zijn kamp, zooals te Muza het
+geval was. Ook bevond men zich dicht bij de engelsche grens en in
+een nieuwe streek, die tot studie uitlokte. Er waren eenige aardige
+buren, ook een Franschman, de heer Poulin, een jager van professie,
+die herhaaldelijk gids was geweest voor sportslui, en die al een
+massa wild had gedood. Zijn hut lag naast het huisje en vaak kwam de
+landgenoot des avonds een praatje maken over de jacht, over mijnen
+en geweren, en soms kwamen ook Engelschen op bezoek aan de thee.
+
+In allerlei weer was de Franschman op weg, en natuurlijk maakte hij
+ook kennis met het kwaadaardigste reptiel in Zuid-Afrika, met de
+slangen. In het district Manica, waar men tot dien tijd steeds was
+geweest, zijn er vele, en de kaffers zijn zoo bang voor die beesten,
+dat ze iedere slang vergiftig noemen, ook de onschadelijkste. Ze doen
+altijd de wonderbaarlijkste verhalen over slangen, altijd griezelig en
+ontzettend en vooral afschuwelijk, als ze vermoeden, dat ge hun zult
+opdragen er een te vangen. De heer Vasse maakte verscheiden slangen
+buit voor zijn collectie, en ook kreeg hij een levend exemplaar van
+de gevaarlijke pofadder, die naar het Museum werd opgezonden.
+
+In den loop der drie jaren van aanhoudend verblijf in Zuid-Afrika
+heeft hij, naar hij vertelt, nooit, noch bij zijn bedienden, noch in
+de dorpen, waar ze door kwamen, gehoord van een slangenbeet, waar
+de dood op volgde. Daar hij steeds een fleschje met het serum van
+Calmette bij zich had, was hij gewapend; maar het middel kon steeds
+rustig ongebruikt blijven. Hij schrijft dat aan twee oorzaken toe,
+vooreerst aan de groote vlugheid van de meeste slangen, die bovendien
+altijd zooveel mogelijk uit de nabijheid van den mensch blijven en dan
+aan het scherpe gezicht van de kaffers, waardoor ze onderweg altijd
+een aanwezige slang zullen ontdekken. Honderdmaal kwam het voor,
+dat een drager den Europeaan een onbewegelijk liggende slang aanwees,
+terwijl de minder scherpziende reiziger haar nooit zou hebben ontdekt.
+
+Toen de tweede bezending voorwerpen op 27 Mei 1905 naar het Museum
+was afgezonden, de zware stukken der bagage naar Guengéré aan
+de Pungwe waren overgebracht, toen men afscheid had genomen van
+de autoriteiten en de hand der vrienden had gedrukt, vertrok het
+gezelschap van Massikessé naar Busi. Er waren dertig zwarten, geleverd
+door de mijnmaatschappij, van welk aantal 22 de lasten elk van 25
+kilogram droegen, terwijl de acht overige de hangmatdragers waren, de
+"machilleurs", zooals ze werden genoemd naar de "machilla", de aan een
+langen bamboe hangende draagmat. Twee negers aan elken kant steunen het
+toestel op hun schouders. Ze loopen in een zacht drafje en voeren zoo
+den reiziger mee, die lang ligt uitgestrekt, door een afdakje beschut
+voor de zon. Achteraan sukkelen de vier andere dragers, die de eerste
+moeten aflossen. Op die wijze legde mevrouw Vasse de groote etappen af.
+
+Men kan op zoo'n manier zes tot zeven kilometer in een uur
+afleggen. Enkele portugeesche commandanten brengen het met deze
+draagmanier wel tot 70 kilometer per dag. Maar als men het land wil
+leeren kennen, is het beter te voet te gaan. Op den tocht ging de
+hangmat vooruit; daarachter liepen de dragers, en daarna de heer Vasse
+met het geweer over den schouder en den reisstok in de hand. Als hij
+een drager zag, die last had met zijn vrachtje, liet hij dien nooit
+achter zich, maar hielp en moedigde den drager aan, zoodat ze te zamen
+aan de rustplaats kwamen. Dat beschouwde hij als het eenige middel,
+om des avonds in het kamp al het benoodigde bij de hand te hebben.
+
+Bij het einde van den dagmarsch in een dorp komend, vroeg de reiziger
+aan het dorpshoofd hem een hut aan te wijzen voor nachtverblijf, en
+zoo won men soms de moeite van het opslaan van een kamp uit en had
+des morgens meer tijd. Gewoonlijk hielpen de dragers na het afleggen
+van hun vrachten op de halteplaats mee aan het installeeren van het
+kamp onder de leiding van den kok, en zorgden voor het aansleepen
+van hout en water. De porties meel werden onder het oog van den heer
+Vasse verdeeld. Na het avondeten moest het keukengerei nog worden
+gewasschen en ingepakt. Aan den besten schutter gaf de reiziger een
+Martini-geweer en twee patronen, om een mogelijken aanval van wilde
+dieren af te weren. Hij en zijn vrouw sliepen in een kamp altijd
+geheel gekleed; alleen trokken ze de schoenen uit.
+
+Vóór het dag was, maakte de kok het ontbijt gereed, dat gebruikt werd
+onder de voorbereiding voor het vertrek, en daarna zorgde elke drager
+voor het pakken en bevestigen van dezelfde vracht, die hij den vorigen
+dag had gehad, en waar hij verantwoordelijk voor was.
+
+Van Massikessé brachten drie uur marcheerens het gezelschap naar de
+rivier Zombe, en na die te zijn overgetrokken, kwam men tegen den
+middag aan de Lone, waar het ontbijt, het tweede, werd genuttigd. Tot
+Busi toe bleef de omgeving vrijwel gelijk. Rechts had men, zoover het
+oog reikte, granietbergen, die Rhodesië scheiden van de portugeesche
+bezittingen; vóór zich zag men de bergen van Sjimanimani; links
+ontrolde zich een landschap, dat golvend en boschrijk was, en waar
+veel kleinere waterloopen en rivieren door stroomden. De grond is
+vruchtbaar, de aanplantingen der negers zagen er goed uit en er waren
+mooie bosschen, met veel caoutchouc leverende boomen.
+
+Aan de rivier Pachenche werd het kamp voor den nacht opgeslagen. Men
+had een dag van 40 kilometer achter den rug, en voor beladen dragers
+vond de heer Vasse dat genoeg. Nu en dan bleef mevrouw Vasse in
+het kamp achter, terwijl haar man met enkele negers op de jacht
+ging. Meestal werd wel de een of andere antilope mee thuis gebracht.
+
+Over de rivier Bondé werd het dorp Cimbezi bereikt, waar men in
+de hutten der inboorlingen den voorraad meel tegen betaling kon
+aanvullen. Er moest veel wild in den omtrek zijn, en daarom werd aan
+de rivier Imamay-gwena het kamp opgericht. In een prachtig bosch met
+kort gras op den grond werd gejaagd, maar het was een teleurstelling,
+dat de wind telkens draaide. Herhaaldelijk ontdekte men dieren, die
+konden vluchten, en de heer Vasse begon al aan het succes te wanhopen,
+toen hij op tweehonderd meter afstands een kudde antilopen gewaar werd,
+bestaande uit een tiental wijfjes en drie groote mannetjes. Een enkele
+was duidelijk te zien; de andere lagen op den grond. De kogel, dien de
+heer Vasse afzond, liet een dof geluid hooren, en het dier stortte met
+gebroken schouderbladen ter aarde. Bij het schot was de kudde opgestaan
+en vluchtte in de diepten van het woud, maar met langzame schreden.
+
+Daar ging een der dragers op het liggende dier toe, juist toen de
+heer Vasse weer wilde schieten. De troep werd door de beweging van
+den man verschrikt en sloeg nu ijlings op de vlucht. Driemaal werd
+er nog op geschoten, en een groot wijfje, dat geraakt was, scheidde
+zich van de anderen af. Het is altijd een goed teeken, want een licht
+gewond dier verlaat bijna nooit de kameraden. Door een messteek maakte
+de jager het gewonde mannetje af en ging toen het getroffen wijfje
+vervolgen. Er kon een bloedspoor worden gevolgd, maar een onderzoek
+van de bloedige sporen leerde, dat de kogel den schouder had geraakt,
+maar niet de longen.
+
+De vervolging duurde een uur, waarna de jager de antilope ontdekte
+achter een groep boomen, waar haar een kogel trof in de lever. Toen
+vluchtte het dier in dicht stuikgewas en ging even later liggen
+tusschen het zeer hooge gras; toen de jager dichterbij kwam, stond
+het op en vluchtte verder. De heer Vasse hield vol, want hij zag, dat
+de antilope het niet lang meer zou volhouden; ze stond vaker stil,
+liep kleiner eindjes, en aan alles was te merken dat de ontknooping
+naderde. De gewonde was uit het kreupelhout getreden, want de takken
+moesten haar gruwelijk pijn doen aan haar wonden.
+
+Het arme dier, dat toen geen uitweg meer zag, stak den kop
+tusschen haar voorpooten en hield den jager haar horens toe,
+om daarna met een sprong van haar drie nog gezonde pooten op hem
+toe te springen. Het dappere beest, dat niet wilde sterven, zonder
+zich te hebben gewroken, was niet meer dan vijf-en-dertig schreden
+van den jager verwijderd, toen een kogel haar in de borst trof, en
+ze dood ter aarde stortte. Ieder nam toen zooveel van het vleesch,
+als hij kon dragen; het overige werd voor de hyena's achtergelaten,
+en het sein tot den aftocht werd gegeven.
+
+Deze zwarte antilope werd het eerst beschreven in een werk, van 1840,
+door kapitein Harris, getiteld Wild Sport in Southern Africa. De
+geleerden noemen het dier, dat algemeen als de harrisbuck bekend is,
+Hippotragus niger. Het wordt meestal grooter dan een groot hert. Het
+haar is bij de volwassen dieren zwart; alleen de buik is wit en de
+ooren zijn rood. Deze soort leeft in kleine kudden, waarbij zich
+nooit meer dan drie of vier mannetjes bevinden. Het is een zeer slim
+en wantrouwig dier. Alleen in de schemering verlaat het de boschjes of
+wel in den vroegen morgen, om zich naar een weideplaats te begeven. In
+de vlakte ziet men het dier zelden, wel in een gebied, waar kloven
+zijn met plantengroei en vooral, waar water is te vinden. Het
+voedsel bestaat uit gras en jonge spruitjes; ook eet het bladeren
+van harshoudende boomen.
+
+De inboorlingen zeggen, dat de harrisbuck, als ze door een leeuw
+wordt aangevallen, zich kloek verdedigt en dat hij wel eens het
+groote roofdier met de horens heeft gedood. De kaffers houden veel
+van het vleesch, maar de blanken proeven er een sterken smaak aan,
+waarschijnlijk doordat het dier harsachtige knoppen eet.
+
+Toen de heer Vasse na het vermeesteren van de antilope in het
+kamp terugkwam, waren de zwartjes bezig het vleesch in stukken te
+snijden en van de beenderen te halen. Den geheelen nacht werden vuren
+onderhouden, om het vleesch te drogen, maar ondanks de geuren, die
+van die slachterij in het groot opstegen, werd men in het kamp dien
+nacht niet verontrust.
+
+In de dagen, die volgden, viel er veel regen, die in een der dorpen,
+waar het kamp werd betrokken, aanleiding scheen te hebben gegeven
+tot een drinkgelag, want alle bewoners bleken dronken te zijn. Het
+was in Chitote, waar men zich aan kafferbier, dat uit sorghomeel
+wordt bereid, was te buiten gegaan. Er zijn wel Europeanen, die
+het een lekkeren drank vinden, maar de meesten houden er niet van,
+vooral niet, omdat het eten en drinken tegelijk is, zoo dik is het,
+en omdat er een zuurachtige en schimmelachtige smaak aan is, die velen
+tegenstaat. Maar de kaffers zijn er dol op, in die mate zelfs, dat een
+deel van den oogst voor de bereiding van bier wordt bestemd, terwijl
+de voorraad daar eigenlijk niet groot genoeg voor is, zoodat er ieder
+jaar, voordat de nieuwe oogst binnen is, een periode van gebrek moet
+worden doorgemaakt. De drank heeft bij de inboorlingen verschillende
+namen; hier heet hij pombé, daar tsjoeala en ginder aroea.
+
+In de buurt van Chitote werd jacht gemaakt op parelhoenders, die er
+veel voorkomen. De vogel heeft witte en zwarte veeren, en de kop is
+bij de daar aanwezige soort een weinig kaal en rood, zoodat het dier
+gemijterd lijkt. Het vleesch is heerlijk en de jacht niet onaardig. Met
+de honden en verscheiden negers ging de heer Vasse rondzwerven in
+de nabijheid van de aanplantingen der inboorlingen. Daar houden de
+troepen vogels zich op, die zoodra ze de honden gewaar worden een
+luid geschreeuw aanheffen. Ze worden, als het ware, gehypnotiseerd
+door dat gezicht en blijven op hun plaats. Dan liet de heer Vasse zijn
+helpers, die hij aan de hoeken had opgesteld, onder veel rumoer naar
+zich toekomen, en de parelhoenders vliegen op en worden gemakkelijk
+geschoten. Dikwijls schoot de Europeaan er acht van de honderd
+opvliegende vogels.
+
+Over M'sissi ging het naar Chaïa, waarbij de rivieren de Masomba en
+de Rotunda moesten worden overgetrokken. Te Chaïa had de heer Vasse
+gehoopt den chef van het district Moribane te treffen; maar hij was
+vertrokken naar het gebergte van Sjimanimani, waarheen hij verplaatst
+was. Er werd door het gezelschap daar naar ruïnen gezocht, omdat de
+gidsen daarvan hadden gesproken, maar het scheen dat die overblijfselen
+alleen in den droom door dezen of genen waren aanschouwd, ten minste
+men vond er geen spoor van.
+
+Door dorpen en over rivieren werd de tocht voortgezet. Op één dag deed
+men een marsch van elf uren langs de Mutema tot aan de samenvloeiing
+van die rivier met de Lusitu. Deze belangrijke zijtak van de Busi
+is honderd meter breed; maar ligt vol rotsblokken. Daar de dragers
+hun voorraad antilopenvleesch hadden uitgeput, gebruikte de heer
+Vasse aan de rivier eenige dynamietpatronen, en had daardoor een
+wonderbare vischvangst.
+
+De volgende étappe bracht het gezelschap aan de oevers van de Basi,
+die wel 200 meter breed is in den regentijd, maar die toen nog niet
+de helft van die breedte had. De plek, waar het kamp werd opgeslagen,
+was zeer boschrijk, en aan den overkant van de rivier breidde zich
+een groote vlakte uit, die naar het zeggen der inboorlingen wildrijk
+moest wezen. Dat moet wel waar zijn, want ze werden er onthaald
+op een prachtig concert van leeuwen. Er waren er wel tien. Bij de
+eindelooze eenzaamheid van dat groote Afrika, in een stillen nacht
+met duizenden sterren aan het uitspansel, is er niets schooners en
+indrukwekkenders en edelers dan die stem van den koning der dieren,
+die in wijden omtrek gewaagt van de kracht, de macht en de glorie
+van den vorst der wildernis.
+
+Wat zou de heer Vasse graag bij het aanbreken van den dag die
+nachtelijke kunstenaars van dichtbij hebben willen zien; maar hij had
+geen middel, om over den stroom te komen. Wat zwemmen aanging, dat
+was uitgesloten door de aanwezigheid van talrijke krokodillen. Ook
+had de heer Vasse wel naar het Zuiden willen reizen, om de Sabi te
+bereiken, maar volgens gewonnen inlichtingen was die streek arm en
+het zou moeilijk gaan, er het levensonderhoud voor de altijd hongerige
+menigte van het gevolg te vinden.
+
+Daarom wendde het jachtgezelschap zich weer naar het Noorden en had
+in die water- en boschrijke streek welgelukte jachten. Een aardige
+tractatie aan het dessert werd eens door een vogel aangewezen. De
+heer Vasse had een ontmoeting met een soort van koekoek, die steeds
+in zijn buurt bleef en van den eenen boom op den anderen wipte. Het
+was de honigaanwijzer, Cuculus indicator, een geelachtig grijze vogel
+met enkele zuivergele pennen in den staart. De dikke huid dient hem,
+volgens de kaffers, om gevrijwaard te blijven voor de steken van de
+bijen. Als hij een mensch bespeurt, gaat hij op een tak zitten en
+heft zijn lied aan van "Sjerr, sjerr, sjerr!", wat men niet beter kan
+vertalen dan door "Gauw, gauw, gauw!" Ja, reiziger, ga maar snel achter
+uw kleinen gids aan, die u den weg zal wijzen naar den geurigen honing,
+door vlijtige wilde bijtjes voor u verzameld, een heerlijk dessert,
+dat de milde natuur u voorzet.
+
+Zoodra de roep begrepen is, verlaat de koekoek zijn plaats, vliegt
+met een gematigd snelle vlucht verder en gaat weer zitten. Dat
+spelletje zet hij voort tot op de plaats zijner bestemming, het eind
+van zijn reis. Daar neemt hij plaats op den hollen boom, waarin de
+lekkernij is te vinden, of als de bijen hun nest onder den grond hebben
+aangelegd, kiest hij een jong boompje in de nabijheid. Dan verandert
+zijn geroep. Het wordt een zacht, gescandeerd roepen als een wenk
+die schijnt te zeggen: "Daar is het, daar is het!" Een seconde van
+oplettend rondzien wees den reiziger reeds den ingang van het nest;
+hij maakte een beetje vuur en veel rook vóór den ingang en verjoeg de
+werksters. Met een bijl werd de nauwe opening weggeslagen, en men kon
+de honigraten wegnemen, terwijl de kleine gids zich vroolijk mocht
+maken met de larven, in de cellen aanwezig, die een lekkernij voor
+hem zijn.
+
+Van Guengéré uit aan de Pungwe deed de heer Vasse veel tochten, die
+interessante dingen opleverden. Hij verbleef daar op de concessie
+van een Franschman, den heer Puech, die er reeds vijf jaren woonde,
+een mooi huis had laten bouwen en twintig hectaren had ontgonnen,
+beplant met tal van vruchtboomen.
+
+Onder de jachttrofeeën, die buitgemaakt werden, behoorde ook het
+belangwekkende schubdier, de Manis pentadyctila, ook wel de Pangolin
+genoemd. Hij behoort tot de tandeloozen; de huid is bedekt met groote,
+plaatvormige hoornschubben, die elkaar bedekken als de schubben
+van een dennenkegel. Alleen des avonds in de schemering verlaat het
+dier zijn schuilplaats, om zijn voedsel te zoeken, dat uit mieren
+bestaat. De Pangolin begint met den mierenhoop met zijn forsche klauwen
+te doorwoelen, en als de bewoners, opgeschrikt door de beweging, in
+menigte komen aanloopen, steekt het dier zijn lange tong tusschen hen;
+en dat lichaamsdeel, bijna zoo lang als het geheele lichaam, is met
+een kleverig, vocht bedekt, waardoor de mieren er aan vast kleven.
+
+Een kogel stuit af op het harde pantser van het schubdier, dat zich
+tegen zijn vijanden verdedigt, door zich tot een bal samen te rollen
+en zoo den loop der gebeurtenissen af te wachten. Men ontmoet dat
+schubdier zelden, en de negers, die er den naam hacka aan geven,
+zeggen, dat het afkomstig is uit den hemel en dat het geluk beteekent,
+als men een schubdier vangt. Het vleesch, dat door de dragers met
+graagte werd gegeten, is dicht en wit en vet. De heer Vasse doodde
+een wijfje van 22 kilogram zwaar. Daarmee beladen en met zijn geweer,
+had de jager groote moeite, om in een donkeren nacht naar Guengéré
+terug te keeren. Klimmend tegen de hellingen van den Nyantonga, deed
+hij een val in de rivierbedding, en toen hij eindelijk tegen negen
+uur terug was gekomem, had men zich ongerust gemaakt, want zulk een
+verlating wekt grooten angst in een land, waar zooveel leeuwen zijn.
+
+In het district Gorongoza viel een Wahlbergzebra den reiziger in
+handen. Ze komen in dat deel van Afrika veelvuldig voor, en elken dag
+ontmoette men kudden van soms wel verscheiden honderden dieren. Die
+zebra's houden niet van de eenzaamheid, en als ze door toevallige
+omstandigheden van de kameraden zijn afgeraakt, sluiten ze zich gauw
+bij troepen van andere dieren aan. Evenals de antilopen leggen ook
+de zebra's gevoel van solidariteit aan den dag, blijven lang in de
+buurt van gedoode broeders, en betreuren den dood van een vriend door
+een soort van gebalk, dat op het geluid van een ezel gelijkt. Het
+vleesch is voor Europeanen niet lekker, maar de negers en de leeuwen
+zijn er verlekkerd op. Als de zebra gewond is, wordt hij gevaarlijk,
+dan moet men zijn aanvallen en zijn beten vreezen.
+
+Waar de districten Gorongoza en Baroea aan elkaar grenzen, werden
+belangrijke vondsten gedaan, o.a. van de grijze mamba, een zeer
+gevreesde en vlugge slang, die met een kogel werd gedood op het
+oogenblik, toen het dier zich oprichtte, om een aanval te doen, en
+een variëteit van een zeer kleine antilope, den blue-duiker van de
+Engelschen. Duikerbok is de hollandsche naam of wel de vierhoornige
+antilope, een klein en sierlijk beest. Daarbij voegde zich de oribi,
+Nanotragus scoparia, ook een niet groote antilope, die in de vlakten
+leeft en altijd in paren voorkomt. Het dier is grooter dan een geit,
+bijzonder vlug en kan verrassend hoog springen. Het vleesch van
+de oribi wordt, en terecht, zeer geroemd door de lekkerbekken van
+Centraal Afrika.
+
+Tijdens de reis van den heer Vasse werd er in de portugeesche kolonie
+een bepaling uitgevaardigd, krachtens welke de jacht van 31 December
+tot 1 Mei gesloten was, zoodat onze jager tot werkeloosheid was
+gedoemd. Hij eerbiedigde het besluit, tot tijd en wijle het hem
+gelukte, een speciaal verlof te erlangen. Intusschen had hij den
+dag der sluiting nog gevierd met het neerleggen van een wild varken,
+een guib-antilope, twee duikerbokken en een blauwen aap.
+
+In den tijd van afwachting, toen ook de regens vielen, zette de heer
+Vasse vallen voor de wilde dieren, wier sporen hij vond op veel paden
+in den omtrek. Drie ijzeren vallen had hij te zijner beschikking van
+duitsch model, hem geleend door den heer Puech; twee er van wogen ieder
+20 kilogram en hadden dubbele veeren; de derde was kleiner en lichter.
+
+Bij hun nachtelijke ronden volgen de wilde dieren meestal dezelfde
+sporen. In de buurt werd dan het een of ander aanlokkingsmiddel
+geplaatst, en in zulke gevallen maakte de jager een klein hutje,
+omringd door dikke doorntakken en liet een opening, voor de val, die
+daar werd gezet. Binnenin werd een stuk van een dood dier neergelegd
+of een geitje of een jong varkentje. Aan het uiteinde van de val was
+een ketting bevestigd van een meter, die geslagen was om een boompje
+van armsdikte of iets meer, waarvan de lage takken werden afgesneden
+tot op een twintigtal centimeters en scherp werden toegespitst. De
+ketting wordt nooit aan een vast punt gehecht, want het dier, dat
+dan een onoverwinlijken weerstand zou voelen, zou al gauw zijn poot
+afbijten. Maar nu trekt het roofdier, als het gevangen is, de val, het
+boompje en den ketting achter zich aan. Met ongeloofelijke inspanning
+kan het dan meestal zich nog een eind verwijderen, maar niet ver. Des
+morgens gaat de jager het spoor volgen, dat zeer duidelijk is, en
+als hij nadert, laat het roofdier een gebrul hooren en valt dan met
+woede aan. Dus moet het worden neergelegd met een kogel.
+
+In zulke omstandigheden is de aanval van een roofdier niet
+levensgevaarlijk; het gaat met vallen en opstaan, als met rukjes,
+maar toch heeft het dier nog een zekere snelheid, waardoor men op
+zijn tellen moet passen. Ook bestaat het gevaar, dat de val niet
+vast genoeg heeft gegrepen, en in een uiterste poging het dier zich
+losrukt, waarna woede en pijn de heftigheid van den aanval zouden
+vergrooten. Het is voor de liefhebbers een boeiende jacht, die veel
+emotie wekt, als zoo'n luipaard of leeuw op zijn achterpooten naar
+u toekomt met hangende ooren, gestrekten staart, uitgestoken klauwen
+en een boozen blik, terwijl hij dreigend gromt.
+
+De heer Vasse vermeesterde in dien tijd in de buurt van de concessie
+van den heer Puech twintig luipaarden, één leeuwin, vijf hyena's,
+twee civetkatten, drie groote apen, twee zwarte antilopen, drie
+stekelvarkens. Tijdens zijn afwezigheid schoot zijn vrouw twee
+luipaarden, één hyena en een stekelvarken.
+
+Interessant was het geval van den 16_den_ Mei 1905, toen een neger,
+die op de concessie in dienst was, uit het dorp terugkwam en den heer
+Vasse in den morgen waarschuwde en hem vertelde, dat een reusachtig
+dier hem, toen hij langs het pad ging, waar een val stond met lokaas,
+getracht had, zich op hem te werpen en dat het waarschijnlijk in de
+val gevangen zat. Hij kon niet zeggen, of het een leeuw of een luipaard
+was. In haast kleedde zich de jager aan en snelde er heen. Een geweldig
+gebrul deed zich hooren, en een groote luipaard sprong op hem toe,
+en deed de achter hem aansleepende voorwerpen, de val, het boompje
+en den ketting vervaarlijke sprongen doen. Hij was op vijftien meter
+afstands; maar de jager was niet gelukkig met zijn eerste schot; het
+deed het roofdier niet vallen, en nogmaals sprong het tot tweemaal toe,
+eer de jager hem het doodelijke projectiel toezond. Op zeven meter
+van den heer Vasse viel de luipaard dood neer. Een lange rilling
+voer het dier door de leden, de klauwen werden uitgestoken, toen
+langzaam ingetrokken, en het oog, dat wijd geopend was geweest in de
+heftigheid van den strijd, brak en werd glazig. Het was gedaan. Het
+was de grootste luipaard, dien de heer Vasse nog had geschoten;
+een dier van een lengte van 2.32 M.
+
+Door twee negers liet de reiziger den gedooden luipaard naar huis
+dragen, en de zwartjes waren niet minder verheugd dan de gelukkige
+jager bij de gedachte aan de tractatie van alcohol, die op iedere
+gedenkwaardige jacht volgt. Terwijl men nog den triomf genoot van de
+vangst, herinnerde de heer Vasse zich een andere val, die nog niet
+was nagezien. Het zou een onverhoopt geluk wezen, als men er iets in
+vond, en daaraan dacht de heer Vasse zoo weinig, dat hij het kleine
+kalibergeweer van zijn vrouw meenam, om desnoods een paar patrijzen
+te kunnen schieten, als hij die toevallig mocht tegenkomen.
+
+Een neger liep vooruit in de richting van de val. Hij was er veel
+dichterbij dan de jager, die den man tot op een twintigtal meters
+van de val zag naderen. Er werd geen geluid gehoord, en de heer Vasse
+schouderde zijn geweer. Maar daar plotseling weerklinkt een rauw en
+luid gebrul; de zwarte maakte rechtsomkeert en vluchtte, zoo hard
+hij loopen kon, terwijl een prachtige luipaard hem nazette. De te
+jonge katoenplant weerhield de val niet, die het dier met wonderlijk
+gemak achter zich aan sleepte; de neger verloor terrein, nog eenige
+sprongen, en het verscheurende dier zou hem grijpen. De heer Vasse
+wist, dat het schot, dat hij zou lossen, den luipaard niet tot staan
+zou brengen, maar door een onverwacht geluk raakte het boompje verward
+tusschen een hoop gras, die den luipaard in zijn vaart tegenhield
+en hem deed neerstorten. Daardoor kreeg de neger een voorsprong,
+en was gered. De jager bleef vóór het verscheurende dier staan,
+dat gromde, zich uitrekte en hem afwachtte. Toen riep de heer Vasse
+den zwarte toe, hem zijn karabijn te brengen, en met dat dadelijk
+toegereikte Männlichergeweer maakte de jager spoedig een einde aan
+het avontuur. Deze luipaard, die bijna even mooi was als de andere,
+was 2.25 M. lang. Geen wonder, dat de negers een dubbel rantsoen drank
+kregen. De neger, die meegegaan was, profiteerde er echter niet van,
+want hij moest te bed blijven door den invloed van den schrik, dien
+hij had gehad, en den volgenden dag had hij een hevige geelzucht,
+die hem drie weken ongeschikt voor zijn werk maakte.
+
+In den nacht, die volgde, werd het kamp opgeschrikt door afschuwelijke
+kreten; een zwarte kwam aanloopen met de tijding, dat een luipaard de
+varkens in de kraal doodbeet. In haast ging ieder kijken; maar toen men
+bij den stal kwam, die op 1500 meter afstands van het huis van den heer
+Puech was gelegen, was de dief, verschrikt door het geroep der wakers,
+verdwenen. Het was duidelijk te zien, dat het roofdier op het dak was
+gesprongen en nadat hij dat had ingedrukt, zich naar binnen had laten
+vallen. Bij het binnen treden kon er worden geconstateerd, dat vier
+varkens gedood waren en verscheiden wonden hadden gekregen; de roover
+was ontvlucht na twee palen te hebben gebroken. Een weinig van zijn
+haar, achtergebleven in de bres, wees aan, waar hij langs was gegaan.
+
+De heer Vasse wist niet precies, hoe laat het was, en of de dag
+spoedig zou aanbreken. Daar den geheelen nacht te waken op een plek,
+waar het wemelt van muskieten, was onmogelijk. Maar aan den anderen
+kant, kon het dier nadat men was weggegaan, terugkomen en den moord
+voltooien. Dus nam de heer Vasse zijn toevlucht tot een list. Hij
+haalde een lijk van een der varkens naar buiten en legde het tegenover
+de plaats, waar het roofdier uitgekomen was. Komt het terug, dan zal
+het dit slachtoffer vinden en ermee in een boschje gaan, om het te
+verslinden, des morgens kon de jager dan het spoor volgen. Als het niet
+gelukte, den roover te treffen, zou er een val worden neergezet bij
+de resten van het doode varken, om zoo de vangst te bewerkstelligen.
+
+Aldus geschiedde. In den morgen zag men, dat het lokaas was verdwenen;
+de jager volgde het spoor van het over den grond gesleepte dier en
+kwam zoo in een groot rietbosch. Daar riep plotseling een der bij hem
+zijnde negers, die vooruitliep: "Bondolo (een leeuw)!" Vasse keek en
+kon zijn oogen nauwelijks gelooven. Ja, werkelijk, het was een leeuwin,
+die de kraal had aangevallen; daar was duidelijk de vorm van het dier
+op den vochtigen grond te onderscheiden.
+
+In het bosch achtte de heer Vasse het gevaarlijk, het dier te volgen,
+want men kon niet schieten in geval van een aanval, en daarom ging hij
+naar de kraal terug. Hij liet toen dorentakken aan alle zijden en op
+het dak aanbrengen, en liet alleen een toegang open, die leidde naar
+den uitgang, waar de leeuwin doorheen was gegaan, en aan den anderen
+kant van de val, die bij den ingang stond, werd het lijk van een ander
+varken gelegd. Vasse was er zeker van, dat de leeuwin zou weerkomen,
+want varkensvleesch oefent op de verscheurende dieren een zoo groote
+aantrekkingskracht uit, dat ze er geen weerstand aan kunnen bieden.
+
+In de val werd den volgenden nacht een hyena gevonden, maar de nacht
+was buitendien onrustig, doordat de negers telkens beweerden, den
+leeuw te bespeuren. Eerst echter in den nacht van den 20_sten_ op
+den 21_sten_ kwam om vijf uur in den morgen een der wakere aanloopen
+met het bericht, dat de leeuwin gevangen was. Dadelijk ging Vasse er
+heen, goed gewapend en met een lantaarn voorzien. Vanaf den post der
+bewakers hoorden ze den leeuw dof brullen. Ze drongen in den stal door
+en trachtten het dier te zien te krijgen; maar het was onmogelijk;
+het was te donker en er moest gewacht, tot het dag was, om te schieten.
+
+Zoodra het maar even licht was, ging men naar de kraal. Vasse had aan
+zijn gastheer, den heer Puech, die nog nooit een leeuw had geschoten,
+de eer van het eerste schot gelaten. Zoodra het dier hen zag komen,
+deed het een sprong in hun richting, maar terstond daarop viel het
+neer, in den hals getroffen door een kogel uit een Männlicher.
+
+Even later kwamen de negers aanloopen en zeiden, dat er een leeuw
+brulde. Het gezelschap begaf zich naar de aangewezen plaats, en,
+werkelijk, door het hooge gras hoorde men een dier vluchten. Het was
+de ontroostbare echtgenoot, die drie dagen en drie nachten rondom de
+concessie zou ronddwalen, de doode, als het ware, opeischend door
+allerlei kreten, en verstoppertje spelend met de jagers, wien hij
+geen gelegenheid gaf, hem een kogel toe te zenden. Den vierden dag
+verdween hij. Enkele maanden later werd hij opnieuw in den omtrek
+gezien in gezelschap van een andere echtgenoote.
+
+Nog een groot roofdier doodde de heer Vasse in de nabijheid van
+de bezitting van zijn vriend, namelijk een lynx, die veel hazen en
+patrijzen eet en wilde ganzen. Ook stekelvarkens werden buitgemaakt,
+drie in getal. Het zijn groote vernielers van de aanplantingen der
+inboorlingen, die het dier nongo noemen en het vleesch op hoogen prijs
+stellen. Als het dier levend in een klem was gevangen, leverden de
+opstaande stekels en booze oogen een dreigend schouwspel op.
+
+Onder de jacht voor zijn genoegen door zamelde de heer Vasse een
+massa materiaal in, dat de kennis kon vermeerderen over de flora en
+de insectenfauna van den omtrek en over de zeden der inboorlingen,
+wier taal de heer en mevrouw Vasse reeds zeer goed spraken en
+verstonden. Tot de gewone werkzaamheden der kaffers behoorde het
+looien der huiden. De huid, die eerst in de zon werd gedroogd, werd
+daarna zeer zorgvuldig afgeschraapt met een oud mes en ontdaan van elk
+brokje vleesch, dat er nog aan zou kunnen hangen; vervolgens werd ze
+met vet ingesmeerd, en met een mooi gladgemaakte steen wreven ze het
+leer zacht en lieten het vet erin dringen. Al spoedig wordt het leder
+zeer soepel. Het wordt dan gedompeld in een oplossing, die men krijgt,
+door tamarindeschors lang in water te laten trekken. De vleeschkant
+van de huid neemt daardoor een mooie roode tint aan, en de reuk van
+het middel verwijdert voor altijd de insecten. Huiden, die op deze
+manier geprepareerd zijn, kunnen jaren lang goed blijven. Maar dat
+is niet de eenige kleurstof, die de negers gebruiken; Vasse zag ook
+twee zwarte kleurstoffen aanwenden, een, verkregen door zaad van
+een mimosa, de andere door de bladeren van een boom, waarmee ze hun
+mantels en andere kleedingstukken zwart verven. In de beide laatste
+gevallen wenden ze de kleurstof warm aan.
+
+Tegen het einde van Juni maakten de heer en mevrouw Vasse een tocht
+naar de Boven Pungwe, om te trachten, een nijlpaard te schieten. Er was
+een plek bij de monding van de M'satoea, waar de heer Vasse zeven jaar
+geleden op één dag vier van die hippopotamussen had gedood. Maar toen
+ze nu ter plaatse aankwamen, was geen enkel nijlpaard in den stroom
+te zien, en verder gaande naar de Moessingazi, was het resultaat niet
+anders. Van de inboorlingen vernamen ze, dat een trio van Boeren, dat
+zich te Mendigos had geïnstalleerd, een razzia onder de nijlpaarden
+had gehouden, en dat ze nu zoo goed als geheel daar verdwenen waren.
+
+Zij keerden naar Guengéré terug en kregen spoedig daarna de
+gelegenheid, zich met andere dikhuiden te meten. Van den overkant der
+Pungwe kwamen inboorlingen waarschuwen, dat olifanten in vrij grooten
+getale elken nacht de maïsvelden kwamen vernielen. Na een inspectie
+der verwoestingen, kon de heer Vasse vaststellen, dat er zeer groote
+dieren bij de bezoekers waren. Vele dagen achtereen volgde hij hun
+spoor des morgens, maar zonder hen te kunnen inhalen, daar ze te
+ver vooruit waren. Toen veranderde hij van plan. Hij besloot erop
+uit te trekken met een aantal negers, onder wie drie goede jagers en
+padvinders. Alleen het strikt noodige werd meegenomen voor vier dagen,
+en men kwam overeen, niet terug te komen dan na de dikhuiden te hebben
+geschoten of de levensmiddelen te hebben uitgeput.
+
+'s Avonds kampeerde men aan een riviertje, de Inhampita, zijtakje
+van de Tjemulilo. In den nacht viel een regenbui, waar men niet op
+had kunnen rekenen. Daar ze geen tent hadden, en daar de zwarten
+in vertrouwen op het mooie weer geen schuilhut van stroo hadden
+gemaakt, borg Vasse philosophisch den voorraad onder zijn deken,
+die echter weldra doornat was. Even vóór zonsopgang hield de regen
+op; ze droogden zich zoo goed mogelijk bij een vuur, en vertrokken,
+toen het licht was. De plassen waren reeds bijna weer opgedroogd, en
+uit voorzorg liet de jager zijn waterflesch vullen uit het stroompje,
+waaraan ze hadden gekampeerd. Ongelukkig waren twee buffels er des
+nachts in komen plassen en hadden er een modderpoel van gemaakt.
+
+Wat nood, bij een volgenden plas zou men de flesch, eigenlijk een
+waterzak, vullen. In het doornatte bosch ging het toen aan het
+zoeken naar versche olifantensporen. Om negen uur vonden ze in de
+droge bedding der Nioronga den voetstap van een mannetje, dat er
+eenige uren te voren door moest zijn gegaan. Ze volgden het spoor,
+dat hen bracht aan een plas, waar het dier zich had gevoegd bij een
+troep van een dozijn zijner soortgenooten. Allen te zamen hebben,
+naar duidelijk blijkt, zich, na gedronken te hebben in het slijk
+gewenteld. Daarna werd de achtervolging in zwijgende hardnekkigheid
+voortgezet. Het was één uur, en ze hadden geen druppel drinkbaar
+water gevonden, terwijl de zon brandend heet was. De negers bleven
+intusschen verzekeren, dat men de olifanten wel te zien zou krijgen.
+
+Inderdaad, pas hadden ze een kleinen heuvel beklommen, of ze hoorden
+de dieren, die ze zochten. Er werden gevechtstoebereidselen gemaakt,
+die voor den heer Vasse bestonden in het nazien van zijn wapens en
+voor de zwarten in het zich spiernaakt uitkleeden, om in geval van
+gevaar beter te kunnen vluchten. De bagage bleef achter onder de
+bewaking van twee mannen en ze trokken er op af. Toen ze in een niet
+zeer dicht bosch kwamen, waarlangs een dichtgegroeide diepte lag, zag
+men drie olifanten; de anderen waren verder vooruit. Een mannetje met
+mooie slagtanden wreef zich tegen den stam van een reusachtigen boom,
+die hevig trilde van top tot teen als een riethalm in den storm. Vóór
+hem uit liep een ander jonger mannetje en daarvoor een groot wijfje
+zonder tanden. De jager naderde tot op tien meter van den grootste,
+met het geweer in de hand. Daar het dier onophoudelijk den kop bewoog,
+en daar hij de gevoelige plekken niet in het oog kon krijgen, besloot
+de heer Vasse te schieten, als hij beter kijk op het beest had.
+
+Op dat oogenblik draaide de wind; de olifant rook den jager en ging
+er van door. De heer Vasse deed een sprong in de andere richting en
+schoot; maar de kogel, die raakte, deed het dier niet stilstaan. De
+jager stond stil, om weer te schieten, maar hij had er den tijd niet
+voor, want hij moest front maken voor het wijfje, dat na het schot
+omgekeerd was en aankwam met omgekrulden snuit, ver uiteenstaande
+ooren, brullend, en gereed tot den aanval.
+
+Het reuzendier zag er indrukwekkend uit; maar de jager had wel wat
+anders te doen, dan den olifant te bewonderen. In haast zond hij haar
+een kogel in de borst, en gelukkig keerde de dame terug. Dat alles
+had zich in een paar seconden afgespeeld en weldra waren de grijze
+kolossen in het struikgewas verdwenen. Vasse volgde nog eenigen tijd
+het bloedige spoor van den mannetjesolifant, maar daar de zon lager
+daalde, en de dorst hen allen vreeselijk kwelde, werd besloten,
+dat men eerst aan de Pungwe zou gaan drinken.
+
+Ze waren nauwelijks onderweg, toen Vasse dichtbij olifanten hoorde
+schreeuwen. Weldra zag hij een troep van elf stuks, drie jonge
+mannetjes met kleine tanden en wijfjes, waarvan drie ieder met een
+jong. Twee van die laatste hadden geen tanden; de zwarten wezen er
+den jager op en schudden het hoofd onder het herhalen van het woord:
+"Mariri!" (jagers). Dien naam geven ze aan de wijfjes zonder tanden,
+die bekend zijn om haar boosaardigheid. De heer Vasse besloot, niet
+te schieten, want er was daar geen enkel dier bij met goede tanden;
+bovendien was hij zoo goed als zeker, dat hij de beide even te voren
+geschoten dieren in zijn macht had, en hij had alleen verlof voor het
+dooden van twee olifanten, een mannetje en een wijfje zonder tanden.
+
+Dus liet hij den troep weggaan en ze gingen rechtsaf, om niet
+denzelfden weg te volgen als de dikhuiden. Het was donker, en ze kwamen
+op een heuvel, toen ze plotseling aan hun voet in het dal de olifanten
+boomen hoorden breken en de bladeren hoorden afscheuren, om die op
+te eten. De jagers moesten toen beraadslagen. De negers waren bang,
+want de wind veranderde onophoudelijk, en ze liepen gevaar, als de
+wijfjes hen roken, een aanval te moeten doorstaan, want de wijfjes zijn
+'s nachts nog veel stoutmoediger dan overdag. Angstig en onbewegelijk,
+dorst en honger vergetend, wachtten de jagers de gebeurtenissen af.
+
+Daar klonk een luid trompetgeschal van de dieren, en een razend tumult
+volgde onmiddellijk. De wind was gedraaid; de menschen waren geroken,
+en alle dieren namen de vlucht met uitzondering van een enkel wijfje,
+dat tot den aanval overging. Ze draafde tegen de helling op. Welk
+een toestand voor Vasse en de zijnen! Vluchten in de duisternis was
+haast niet mogelijk. Op een boom klimmen hielp niet, want er is geen
+boom, die stand houdt voor een olifant. Beter was het dan maar den
+strijd te wagen. Kort gaf Vasse aan de dragers der geweren bevel,
+zich gereed te houden. Ze zouden allen tegelijk schieten, zoodra het
+dier zich zou vertoonen tegen de lucht, en daarna zou ieder een goed
+heenkomen zoeken. Het was een wanhopig besluit, en ze voelden allen,
+dat er groote kans was op het vallen van dooden onder hen. Plotseling
+hield het doordringende, krijschende geluid op en ook de beweging werd
+gestaakt; het beest zocht de jagers, want de wind was weer gedraaid,
+en daar de olifant hen niet rook, daalde het dier weer de helling af,
+ging haar medeleden van den troep zoeken, om daarmee in het dal te
+blijven, en er den nacht door te brengen.
+
+Het waren benauwde uren, die het gezelschap van den heer Vasse daar
+sleet, zonder vuur, zonder water, met de afleiding van een fijn
+regentje, dat genoeg was, om hen doornat te maken, maar niet hielp,
+om den dorst te lesschen. Om acht uur in den morgen dronken ze aan den
+oever van de Pungwe hun eerste water na 36 uren van onthouding! De
+doorgestane ontbering en de twee regennachten hadden den heer Vasse
+koorts bezorgd, en in de onmogelijkheid, om de vervolging voort
+te zetten, zond hij zijn drie padvinders, om te zien, wat er van
+de gewonden was geworden, terwijl hij strompelend naar Guengéré
+terugkeerde.
+
+Den volgenden dag om den middag kwam een neger den heer Vasse
+waarschuwen, dat ze het wijfje dood hadden gevonden, op vijfhonderd
+meters afstands van de plek, waar zijn schot haar had getroffen. Ze
+hadden het mannetje lang gevolgd, maar hadden het toen verloren,
+daar de regen de sporen had uitgewischt. Terstond ging Vasse er met
+zijn vrouw op uit; ze brachten den nacht weer door aan de Inhampita
+en kwamen den volgenden morgen om tien uur in het geleide van een
+menigte inlanders aan de plaats, waar het dier lag. Toen het ontleden
+gebeurd was, ging Vasse het mannetje zoeken. Gieren wezen hem den
+weg naar het in ontbinding verkeerende lijk, op een plaats, meer
+dan twaalf kilometer van de ontmoeting verwijderd. Helaas, was Vasse
+niet de eerste ontdekker geweest, want inboorlingen, die een niet al
+te nauw geweten hadden, ontnamen reeds de slagtanden aan het dier,
+waarvan Vasse het gewicht wel op 13 kilogram schatte.
+
+Ondanks de belofte, dat ze niet gestraft zouden worden en zelfs ondanks
+de uitgeloofde belooning, brachten de dieven de tanden nooit terug,
+zeer tot spijt van den jager.
+
+De olifanten zijn in Mozambique nog vrij talrijk tusschen de Pungwe
+en de Zambezi. Ze zijn ongelukkig kleiner dan die uit het overige
+Centraal-Afrika en dragen weinig ivoor mee. Een mannetje met slagtanden
+van 12 kilo is al een dier van gemiddelde waarde. Maar wat beteekent
+dat naast tanden van 40, 50 en 60 kilo's, zeer gewoon op de markt
+te Zanzibar!
+
+Ook is er in verhouding een grooter aantal wijfjes en zelfs mannetjes
+zonder de kostbare tanden, wier kwaadaardige aard de jacht zeer
+gevaarlijk maakt.
+
+Maar voor een jager als de heer Vasse is de olifantenjacht boeiend,
+en zeker zullen de deelnemers nooit vergeten, hoe de drie kolossale
+olifanten de dikke boomen vertraden, alsof ze tusschen de halmen van
+een korenveld rondstapten.
+
+In het dorp Chitengo vertelden de zwarten, dat in een groote vlakte
+op enkele uren afstands zich veel wild ophield en dat er veel leeuwen
+werden aangetroffen. Twee Engelschen, die er waren komen jagen, hadden
+30 in één maand gedood; na dien tijd waren er al veel teruggekomen;
+tijdens den regenmoesson waren drie mannen uit de omliggende dorpen
+en drie boodschappers van den commandant door hen opgegeten.
+
+Zeer verlekkerd door dit gesprek, beloofde zich de heer Vasse, spoedig
+eens een bezoek te gaan brengen aan die "menscheneters". Tegen
+drie uur kwam hij te Macuire aan, den zetel van de Maatschappij
+van Gorongoza. De portugeesche ambtenaar, die over de plantages
+waakte, bood den heer Vasse een mooie kamer aan; maar deze weigerde
+uit bescheidenheid, daar hij wist, dat veel Portugeezen werden
+verwacht. Daarom installeerde zich de Franschman in een bescheiden
+vertrek, dat goed genoeg was, om er een nacht door te brengen.
+
+Den volgenden dag vertrok hij met zijn vrouw uit Guengéré voor een
+reis van drie maanden naar de tendo, het paradijs der leeuwen. Tendo
+noemt men een onmetelijke vlakte, die in den regentijd overstroomt,
+en waar in den winter, als alles geroosterd wordt door de zon, het gras
+gaat groeien, zoodra het water zich terugtrekt. Het gras op deze vlakte
+is kort, en er groeien distels tusschen. Rondom die reuzenvlakte zijn
+bosschen, hoofdzakelijk bestaande uit verschillende mimosasoorten en
+palmen, waar hoog gras onder opschiet. Die bosschen stellen een grens
+aan de overstroomingen, die veroorzaakt worden door de afstrooming van
+tal van beken en rivieren, welker water de laagten zoekt. Natuurlijk
+komen de dieren, die de groene weiden verkiezen, samen in die steppen,
+die zich van de Zambezi tot de Pungwe uitstrekken, den loop van de
+Urema volgend. En de leeuwen, die de kudden volgen in hun omzwervingen,
+zijn er natuurlijk ook talrijk.
+
+In het dorp Chitengo nam de heer Vasse twee zoons van het hoofd
+in zijn dienst, jongelingen, die Joaqui en Maquina heetten,
+van wie de eerstgenoemde reeds gids was geweest bij verscheiden
+jagers. Na vier uur marcheerens kwam men aan de tendo van Sungwe,
+die slechts de voortzetting is van veel waterloopen, waarvan de
+M'sicatzi de voornaamste is. Daar zagen de jagers een massa wild
+in kudden. Er waren honderden gnoe's, zebra's, antilopen verspreid
+over de reuzenvlakte. Onderweg schoot de heer Vasse, om een Mauser
+te probeeren, een wild varken en vervolgens werd het kamp opgeslagen
+op den rechteroever van de Sungwe. In de schaduw van een grooten boom
+wees de jager de plaats aan voor de tent, dan die van de hut voor de
+bedienden, de droogplaatsen voor huiden en de keukens, en liet daarna
+het geheel omgeven door een omheining van stevige takken met dorens,
+een soort van haag, die vier meter hoog was en voldoende dikte had. Er
+was een bres in, waardoor men kon binnengaan, en die men naar wensch
+kon sluiten, door een heelen acacia in de opening te duwen. Dat is
+een onmisbare voorzorgsmaatregel in een streek, door menschenetende
+roofdieren onveilig gemaakt, vooral als men eenigen tijd op dezelfde
+plaats wil blijven.
+
+Toen die werkzaamheden waren afgeloopen, betaalde de heer Vasse de
+dragers en zond hen terug evenals den Cipayer, die met het gezelschap
+was meegegaan. Hij hield slechts tien negers bij zich. In den namiddag
+doodde de jager een antilope en een gnoe, en liet de helft van het
+laatste dier als lokaas achter. In den nacht hoorden ze de leeuwen aan
+alle kanten. Ze luisterden vol aandacht naar het gebrul, om te raden,
+in welke richting de dieren hun dagrust zouden nemen. In de tendo's
+jagen de leeuwen in den winter niet als in het woud. Ze gaan des
+avonds uit hun schuilplaats, waar ze den dag in de schaduw hebben
+doorgebracht. Na zich met een frisschen dronk te hebben verkwikt,
+vervolgen ze in troepen de kudden antilopen en deelen den buit,
+die gemaakt wordt. Ze stoppen zich vol vleesch; en als de morgen
+aanbreekt, gaan ze met volle magen weer drinken. En eer de zonneschijn
+dan warm is geworden, zoeken ze hun schuilplaatsen in het bosch weer
+op. Gegeven die manier van doen, is het beste middel, ze te dooden,
+de drinkplaatsen op te zoeken, waar de verscheurende dieren graag
+komen, en als men door de geluiden van het gebrul de richting heeft
+uitgevonden, waar de leeuwen hun siësta houden, legt men tusschen
+die beide punten een lokaas neer, uit een dier, met geopenden buik
+bestaande, dat dus veel geur verspreidt.
+
+Het lijk moet zich op minder dan 100 meter afstands bevinden van een
+der groote goten, waar het water door afloopt in den regentijd, en
+die soms twee meter diep zijn. Daarin verschuilt zich de jager en komt
+dichtbij de wilde dieren, zonder door hen, te worden gezien. Eindelijk
+moet er worden gezorgd, dat de dieren den jager niet ruiken, en dat
+is betrekkelijk gemakkelijk, want des morgens waait de wind bijna
+geregeld uit dezelfde richting.
+
+Zoodra het dag was, begaf Vasse zich naar zijn lokaas en zag er dien
+keer niet anders dan twee hyena's, die naar de andere wereld werden
+geholpen. In het kamp teruggekeerd, nam hij een kop chocolade en
+weerkomend hoorde hij in de buurt van het lokaas jakhalzen roepen.
+
+"Opgelet!" riep Joaqui, "de jakhalzen schreeuwen, dus zijn er leeuwen
+in de buurt." Voorzichtig trad de heer Vasse vooruit en op 90 meter
+afstands ontdekte hij twee groote leeuwinnen. De eene lag, de andere
+zat en likte zich den poot. De jager schoot en trof het laatste dier
+in den hals, wat volgens den heer Vasse de beste plaats is voor een
+afstand, die minder dan honderd meter bedraagt. Als men dan misschiet,
+vlucht de leeuw zeer snel, wat u den lust beneemt, hem te achtervolgen;
+en raakt ge, dan is er groote kans, dat het een doodelijk schot
+is geweest. Dezen keer had de jager goed gemikt, want de leeuwin
+viel bewegingloos neer; de andere sprong bij het schot overeind,
+zag den vreemde en nam de vlucht. Op 120 meters schoot Vasse, en een
+kogel trof het dier in den schouder. De leeuwin brulde; maar zette de
+vlucht voort en verschool zich in een boschje bij de M'sicatzi. Vasse
+onderzocht het bloed, dat uit de wonde was gekomen, en zag daaruit,
+dat de long getroffen was. Voorzichtig geworden door wat men hem
+over leeuwen had verteld en door wat hij zelf reeds had beleefd in
+zijn jagersleven, liet hij het beest liggen, om er zich den volgenden
+dag mee bezig te houden, en ging naar het kamp in tevreden stemming,
+omdat het hem gelukt was, een leeuwin van 2.73 M. te schieten.
+
+In den namiddag werden twee gnoes doodelijk getroffen, waarvan één
+als lokaas werd achtergelaten niet ver van de plaats, waar de eerste
+leeuwin was gedood. Inderdaad had Vasse aan den oever van de M'sicatzi
+de sporen gezien van een grooten troep leeuwen, die geregeld aan die
+rivier kwamen drinken. Bij het aanbreken van den dag aankomend, vond de
+jager werkelijk van de plek, waar hij in een diepen kuil toezag, dat
+er acht leeuwen aanwezig waren op niet meer dan 75 meter afstands van
+het lokaas. Twee groote leeuwen en een leeuwin lagen, namelijk de twee
+die het verst verwijderd waren. Drie leeuwinnen zaten of stonden in
+verschillende houdingen; twee jonge leeuwtjes vochten om een been onder
+duchtig gebrom. Uit de verte woonden drie jakhalzen het tooneel bij.
+
+Door een kogel in den hals werd een leeuwin door den heer Vasse
+gedood. Bij het afgaan van het schot stond het heele gezelschap op
+en keek, van welke zijde de aanval kwam, want de jager was verborgen,
+om opnieuw te schieten. Een tweede kogel op dezelfde plaats velde een
+tweede leeuwin naast de eerste. Dezen keer hadden drie leeuwen den
+onwelkomen bezoeker gezien, namelijk de beide mannetjes en een wijfje,
+die vluchtten en den gast den rug toe keerden; de leeuwin en de twee
+leeuwtjes kwamen recht op hem toe. Vasse stond op en de leeuwin zag
+hem, boog zich, stond weer op en zou tot den aanval overgaan, met
+recht uitgestoken staart, hangende ooren en onder een vervaarlijk
+gesnuif. De kleinen volgden haar. Een schot vlak in de borst doodde
+de woedende moeder. De leeuwtjes bleven naast haar staan, brommend
+en de tanden toonend. Daar Vasse nog slechts twee patronen had, kwam
+het er op aan, maar de beide jongen werden geveld. Ze hadden reeds
+een respectabele grootte, daar ze 2.32 M. en 2.25 M. lang waren.
+
+Alle mannen werden aan het werk der ontleding gezet, en het was
+bijna middag, toen het was afgeloopen. Bij het verlaten van het
+bloedige tooneel zagen de jagers gieren vliegen in de richting,
+waarin den vorigen dag de gewonde leeuwin was verdwenen. Ze snelden
+erheen en vonden het doode dier; de vogels hadden het nog alleen een
+oog uitgepikt. De afmetingen van de drie leeuwinnen waren 2.78 M.,
+2.68 M. en 2.60 M. De teruggevondene was 2.80 M.
+
+Op deze leeuwenjachten had de heer Vasse 25 leeuwen geschoten en
+daarvan 23 mee kunnen brengen. Men zou zoo denken, dat de kaffers
+van dorpen in de buurt er verrukt over zouden wezen, dat ze op die
+wijze verlost werden van zulke lastige en gevaarlijke gasten als de
+leeuwen van de tendo's. Maar dat was volstrekt niet het geval. Ze
+waren er niet op gesteld, en in plaats van den jager te helpen, deden
+ze alle moeite, om te beletten, dat hij de dieren te zien kreeg. Dat
+leek een raadsel; maar het werd voor den Europeaan op een goeden dag
+opgelost. Een inboorling, die wat spraakzamer was dan de anderen,
+zei eens, toen Vasse hem de huiden wees van een paar leeuwen: "Ja,
+u doodt veel leeuwen, maar er blijven nog veel meer over, en daar u
+er niet altijd zult wezen, zullen, als u vertrokken is, de leeuwen
+in massa terugkomen; ze zullen hun broeders zoeken en zullen ze niet
+vinden; integendeel zullen de beenderen op de vlakte liggen en deze
+zullen hun toeroepen, dat menschen hen hebben gedood, waarna ze,
+om zich te wreken, ons in onze dorpen zullen komen aanvallen."
+
+Hoe vreemd dit antwoord ook lijke, het is geheel in overeenstemming
+met de bijgeloovige vrees van de Kaffers voor een leeuw. "Het is
+geen dier," zeggen ze, "het is een sterke man." Als een Kaffer een
+leeuw ontmoet, groet hij en klapt in de handen. Dan veegt hij zijn
+voeten op den grond af, als sprak hij tot een hoog personnage en zegt:
+"Heer, ik zou gaarne voorbijgaan!"
+
+Is de leeuw in een goed humeur, dan gaat alles goed, en de Kaffer
+gaat zijns weegs. Maar als de koning van het woud slecht geluimd is,
+keert de Kaffer om en draaft langs een anderen weg of klimt in een
+boom op gevaar af, daar den nacht te moeten doorbrengen.
+
+Voor den heer Vasse was deze jacht aan de Sungwe een der boeiendste
+van de vele jachten op het groote afrikaansche wild.
+
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's Op de jacht in Mozambique, by Guillaume Vasse
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK OP DE JACHT IN MOZAMBIQUE ***
+
+***** This file should be named 16045-8.txt or 16045-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/1/6/0/4/16045/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Distributed Proofreaders Team
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.