diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 04:48:03 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 04:48:03 -0700 |
| commit | 25dc1d12ea79b2e89c17c00d8511768783299316 (patch) | |
| tree | d45841f2868a7382ffe30a3c7fad3a44f6a92d9f /16043-h | |
Diffstat (limited to '16043-h')
| -rw-r--r-- | 16043-h/16043-h.htm | 21959 | ||||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p000.jpg | bin | 0 -> 66565 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p008.jpg | bin | 0 -> 75308 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p010.jpg | bin | 0 -> 74453 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p014.jpg | bin | 0 -> 76490 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p018.jpg | bin | 0 -> 79074 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p022.jpg | bin | 0 -> 69249 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p026.jpg | bin | 0 -> 70480 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p030.jpg | bin | 0 -> 73290 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p032.jpg | bin | 0 -> 65156 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p038.jpg | bin | 0 -> 65996 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p042.jpg | bin | 0 -> 66638 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p056.jpg | bin | 0 -> 66459 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p062.jpg | bin | 0 -> 66141 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p078.jpg | bin | 0 -> 66582 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p088.jpg | bin | 0 -> 80099 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p106.jpg | bin | 0 -> 67297 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p116.jpg | bin | 0 -> 67528 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p120.jpg | bin | 0 -> 71894 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p130.jpg | bin | 0 -> 66554 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p134.jpg | bin | 0 -> 66440 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p150.jpg | bin | 0 -> 77381 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p174.jpg | bin | 0 -> 70118 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p214.jpg | bin | 0 -> 66840 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p262.jpg | bin | 0 -> 74191 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p272.jpg | bin | 0 -> 63195 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p292.jpg | bin | 0 -> 57141 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p304.jpg | bin | 0 -> 70723 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p314.jpg | bin | 0 -> 73745 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p324.jpg | bin | 0 -> 61791 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p342.jpg | bin | 0 -> 64915 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p362.jpg | bin | 0 -> 68000 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 16043-h/images/p368.jpg | bin | 0 -> 64074 bytes |
33 files changed, 21959 insertions, 0 deletions
diff --git a/16043-h/16043-h.htm b/16043-h/16043-h.htm new file mode 100644 index 0000000..3632f77 --- /dev/null +++ b/16043-h/16043-h.htm @@ -0,0 +1,21959 @@ +<!DOCTYPE html +PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" +"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. --> +<html lang="nl-1900"> +<head> +<meta name="generator" content="HTML Tidy, see www.w3.org"> +<meta http-equiv="Content-Type" content= +"text/html; charset=ISO-8859-1"> +<title>Mythen & Legenden van Japan</title> +<link rel="schema.DC" href= +"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> +<meta name="author" content="F. Hadland Davis"> +<meta name="DC.Creator" content="F. Hadland Davis"> +<meta name="DC.Title" content="Mythen & Legenden van Japan"> +<meta name="DC.Date" content="2005-06-12"> +<meta name="DC.Language" content="nl-1900"> +<style type="text/css"> + /* Standard CSS stylesheet */ +body +{ + font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif; + margin: 1.58em 16%; + text-align: left; +} +.titlePage +{ + border: #DDDDDD 2px solid; + margin: 3em 0% 7em 0%; + padding: 5em 10% 6em 10%; +} +h1.docTitle +{ + font-size:1.6em; + line-height:2em; +} +h2.byline +{ + font-size:1.1em; + font-weight:normal; + line-height:1.44em; +} +span.docAuthor +{ + font-size:1.2em; + font-weight:bold; +} +h2.docImprint +{ + font-size:1.2em; + font-weight:normal; +} +.transcribernote +{ + background-color:#DDE; + border:black 1px dotted; + color:#000; + font-family:sans-serif; + font-size:80%; + margin:2em 5%; + padding:1em; +} +.advertisment +{ + background-color:#FFFEE0; + border:black 1px dotted; + color:#000; + margin:2em 5%; + padding:1em; +} +.div0 +{ + padding-top: 5.6em; +} +.div1 +{ + padding-top: 4.8em; +} +.index +{ + font-size: 80%; +} +.div2 +{ + padding-top: 3.6em; +} +.div3, .div4, .div5 +{ + padding-top: 2.4em; +} +.footnotes .body, +.footnotes .div1 +{ + padding: 0; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, pseudoh4 +{ + clear: both; + font-style: normal; + text-transform: none; +} +h3, .pseudoh3 +{ + font-size:1.2em; + line-height:1.2em; +} +h3.label +{ + font-size:1em; + line-height:1.2em; + margin-bottom:0; +} +h4, pseudoh4 +{ + font-size:1em; + line-height:1.2em; +} +h4.lghead +{ + margin-left:10%; + margin-right:10%; +} +.alignleft +{ + text-align:left; +} +.alignright +{ + text-align:right; +} +.alignblock +{ + text-align:justify; +} +p.tb, hr.tb +{ + margin-top: 1.6em; + margin-bottom: 1.6em; + margin-left: auto; + margin-right: auto; + text-align: center; +} +p.poetry +{ + margin:0 10% 1.58em; +} +span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */ +{ + color: white; +} +p.line +{ + margin:0 10%; +} +p.argument, p.note, p.tocArgument +{ + font-size:0.9em; + line-height:1.2em; + text-indent:0; +} +p.argument, p.tocArgument +{ + margin:1.58em 10%; +} +p.tocChapter +{ + margin:1.58em 0%; +} +p.tocSection +{ + margin:0.7em 5%; +} +div.epigraph +{ + font-size:0.9em; + line-height:1.2em; + width: 60%; + margin-left: auto; +} +.epigraph .bibl +{ + text-align: right; +} +.epigraph .poem +{ + margin-left: 0; +} +.epigraph .line +{ + margin-left: 0; + text-indent: 0; +} +.trailer +{ + clear: both; + padding-top: 2.4em; + padding-bottom: 1.6em; +} +.floatLeft +{ + float:left; + margin:10px 10px 10px 0; +} +.floatRight +{ + float:right; + margin:10px 0 10px 10px; +} +p.figureHead +{ + font-size:100%; + text-align:center; +} +.figure p +{ + font-size:80%; + margin-top:0; + text-align:center; +} +p.smallprint,li.smallprint +{ + color:#666666; + font-size:80%; +} +span.parnum +{ + font-weight: bold; +} +.leftnote +{ + font-size:0.8em; + height:0; + left:1%; + line-height:1.2em; + position:absolute; + text-indent:0; + width:14%; +} +.pagenum +{ + display:inline; + font-size:70%; + font-style:normal; + margin:0; + padding:0; + position:absolute; + right:1%; + text-align:right; +} +a.noteref, a.pseudonoteref +{ + font-size: 80%; + text-decoration: none; + vertical-align: 0.25em; +} +.red +{ + color: red; +} +.displayfootnote +{ + display: none; +} +div.footnotes +{ + margin-top: 1em; + padding: 0; +} +hr.fnsep +{ + margin-left: 0; + margin-right: 0; + text-align: left; + width: 25%; +} +p.footnote +{ + font-size: 80%; + margin-bottom: 0.5em; + margin-top: 0.5em; +} +p.footnote .label +{ + float: left; + text-align:left; + width:2em; +} +.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption +{ + font-size: 80%; +} +.centertable +{ + /* center the table */ + margin: 0px auto; +} +.poem +{ + margin-left:5%; + position:relative; + text-align:left; + width:90%; +} +.poem h4 +{ + font-weight:normal; + margin-left:5em; +} +.poem .linenum +{ + color:#777; + font-size:90%; + left:-2.5em; + margin:0; + position:absolute; + text-align:center; + text-indent:0; + top:auto; + width:1.75em; +} +.versenum +{ + font-weight:bold; +} +/* right aligned page number in table of contents */ +.tocPagenum, .flushright +{ + position: absolute; + right: 16%; + top: auto; +} +.footnotes .line +{ + font-size:80%; + margin:0 5%; +} +.poem .i0 +{ + display:block; + margin-left:2em; +} +.poem .i1 +{ + display:block; + margin-left:3em; +} +.poem .i2 +{ + display:block; + margin-left:4em; +} +.poem .i3 +{ + display:block; + margin-left:5em; +} +.poem .i4 +{ + display:block; + margin-left:6em; +} +.poem .i5 +{ + display:block; + margin-left:7em; +} +.poem .i6 +{ + display:block; + margin-left:8em; +} +.poem .i7 +{ + display:block; + margin-left:9em; +} +.poem .i8 +{ + display:block; + margin-left:10em; +} +.poem .i9 +{ + display:block; + margin-left:11em; +} +span.corr +{ + border-bottom:1px dotted red; +} +span.abbr +{ + border-bottom:1px dotted gray; +} +span.measure +{ + border-bottom:1px dotted green; +} +.letterspaced +{ + letter-spacing:0.2em; +} +.smallcaps +{ + font-variant:small-caps; +} +.caps +{ + text-transform:uppercase; +} +.fraktur +{ + font-family: 'Walbaum-Fraktur'; +} +.rm +{ + font-style: normal; +} +hr +{ + clear:both; + height:1px; + margin-left:auto; + margin-right:auto; + margin-top:1em; + text-align:center; + width:45%; +} +h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure +{ + text-align:center; +} +h1,h2 +{ + font-size:1.44em; + line-height:1.5em; +} +h1.label,h2.label +{ + font-size:1.2em; + line-height:1.2em; + margin-bottom:0; +} +h5,h6 +{ + font-size:1em; + font-style:italic; + line-height:1em; +} +p,p.initial +{ + text-indent:0; +} +p.firstlinecaps:first-line +{ + text-transform: uppercase; +} +p.dropcap:first-letter +{ + float: left; + clear: left; + margin: 0em 0.05em 0 0; + padding: 0px; + line-height: 0.8em; + font-size: 420%; + vertical-align:super; +} +.poem +{ + padding: .5em 0% .5em 0%; +} +p.quote,div.blockquote,div.argument +{ + font-size:0.9em; + line-height:1.2em; + margin:1.58em 5%; +} +.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden +{ + text-decoration:none; +} +ul { list-style-type: disc; } +ol { list-style-type: decimal; } +ol.AL { list-style-type: lower-alpha; } +ol.AU { list-style-type: upper-alpha; } +ol.RU { list-style-type: upper-roman; } +ol.RL { list-style-type: lower-roman; } +.lsdisc { list-style-type: disc; } +.lsoff { list-style-type: none; } +.castlist, .castitem { list-style-type: none; } + /* Supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml + " */ +body +{ + background: #FFFFFF; + font-family: "Times New Roman", Times, serif; +} +body, a.hidden +{ + color: black; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, .pseudoh4 +{ + color: #001FA4; + font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} +p.byline +{ + font-style: italic; + margin-bottom: 2em; +} +.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, span.leftnote, p.legend, .versenum, .stage +{ + color: #001FA4; +} +.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a +{ + color: #AAAAAA; +} +a.hidden:hover, a.noteref:hover +{ + color: red; +} +p.dropcap:first-letter +{ + color: #001FA4; + font-weight: bold; +} +sub, sup +{ + line-height: 0; +} + /* Standard Aural CSS stylesheet */ +.pagenum, .linenum +{ + speak: none; +} +</style> +</head> +<body> + + +<pre> + +Project Gutenberg's Mythen & Legenden van Japan, by F. Hadland Davis + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Mythen & Legenden van Japan + +Author: F. Hadland Davis + +Translator: B. C. Goudsmit + +Posting Date: July 26, 2009 [EBook #16043] +First Posted: June 12, 2005 + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK MYTHEN & LEGENDEN VAN JAPAN *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Distributed Proofreaders Team + + + + + +</pre> + +<div class="front"> +<div class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<div id="p000" class="figure"><img border="0" src="images/p000.jpg" +alt="De Gelieven, die hunne waaiers verruilden (zie blz. 232)" width= +"351" height="512"> +<p class="figureHead">De Gelieven, die hunne waaiers verruilden (<i>zie +blz.</i> <a href="#pb232">232</a>)</p> +</div> +</div> + +<div class="titlePage"> +<h1 class="docTitle">Mythen & Legenden van Japan</h1> + +<h2 class="byline">Door<br> + <span class="docAuthor">F. Hadland Davis</span><br> + Voor Nederland bewerkt door<br> + <span class="docAuthor">Dr B.C. Goudsmit</span></h2> + +<h2 class="docImprint">Met 32 gekleurde platen door Evelyn Paul<br> + Tweede druk.<br> + Zutphen—W. J. Thieme & Cie<br> + 1917</h2> +</div> + +<span class="pagenum">[<a id="pbv" href="#pbv">V</a>]</span> +<div id="toc" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Inhoud.</h2> + +<ol class="lsoff"> +<li><a href="#pre">Inleiding</a> IX</li> + +<li>I. <a href="#ch01">Het tijdperk der goden</a> 1</li> + +<li>II. <a href="#ch02">Helden en Krijgslieden</a> 18</li> + +<li>III. <a href="#ch03">De Bamboesnijder en het maanmeisje</a> 46</li> + +<li>IV. <a href="#ch04">Legenden omtrent Buddha</a> 61</li> + +<li>V. <a href="#ch05">Legenden omtrent vossen</a> 74</li> + +<li>VI. <a href="#ch06">Jizō, de god van Kinderen</a> 85</li> + +<li>VII. <a href="#ch07">De Legende in de Japansche Kunst</a> 93</li> + +<li>VIII. <a href="#ch08">De Gelieven, die elkander alleen bij helderen +hemel bezoeken, en het kleed van veeren</a> 108</li> + +<li>IX. <a href="#ch09">Legenden van den berg Fuji</a> 112</li> + +<li>X. <a href="#ch10">Klokken</a> 123</li> + +<li>XI. <a href="#ch11">Yuki-Onna, de Sneeuwvrouw</a> 133</li> + +<li>XII. <a href="#ch12">Bloemen en Tuinen</a> 138</li> + +<li>XIII. <a href="#ch13">Boomen</a> 159</li> + +<li>XIV. <a href="#ch14">Spiegels</a> 175</li> + +<li>XV. <a href="#ch15">Kwannon en Benten. Daikoku, Ebisu en Hotei</a> +184</li> + +<li>XVI. <a href="#ch16">Poppen en Vlinders</a> 199</li> + +<li>XVII. <a href="#ch17">Feestdagen</a> 205</li> + +<li>XVIII. <a href="#ch18">De Lantaarn met Pioenrozen</a> 214</li> + +<li>XIX. <a href="#ch19">Kōbō Daishi, Nichiren en +Shōdō Shonin</a> 221</li> + +<li>XX. <a href="#ch20">Waaiers</a> 230</li> + +<li>XXI. <a href="#ch21">Donder</a> 238</li> + +<li>XXII. <a href="#ch22">Dierenlegenden</a> 243</li> + +<li>XXIII. <a href="#ch23">Legenden omtrent Vogels en Insecten</a> +265</li> + +<li>XXIV. <a href="#ch24">Over thee</a> 279 <span class="pagenum">[<a +id="pbvi" href="#pbvi">VI</a>]</span></li> + +<li>XXV. <a href="#ch25">Legenden uit de Spokenwereld</a> 289</li> + +<li>XXVI. <a href="#ch26">Drie Meisjes</a> 302</li> + +<li>XXVII. <a href="#ch27">Legenden van de Zee</a> 312</li> + +<li>XXVIII. <a href="#ch28">Bijgeloof</a> 332</li> + +<li>XXIX. <a href="#ch29">Bovennatuurlijke Wezens</a> 341</li> + +<li>XXX. <a href="#ch30">De Gedaanteverwisseling van Issunboshi, en +Kintaro, de gouden knaap</a> 355</li> + +<li>XXXI. <a href="#ch31">Legenden van verschillenden aard</a> 361</li> + +<li><a href="#app">Goden en Godinnen</a> 371</li> + +<li><a href="#index">Register der eigennamen</a> 376</li> +</ol> + +<span class="pagenum">[<a id="pbvii" href= +"#pbvii">VII</a>]</span></div> + +<div id="loi" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Lijst van Illustraties.</h2> + +<ol class="lsoff"> +<li><a href="#p000">De Gelieven, die hunne waaiers verruilden</a> +(<i>zie blz.</i> <a href="#pb232">232</a>) <i>(Titelplaat)</i>.</li> + +<li><a href="#p008">Uzume wekt de nieuwsgierigheid van Ama-terasu +op</a> 1</li> + +<li><a href="#p010">Susa-no-o en Kushi-nada-hime</a> 10</li> + +<li><a href="#p014">Hoori en de Dochter van den Zeegod</a> 14</li> + +<li><a href="#p018">Yorimasa doodt het monster</a> 18</li> + +<li><a href="#p022">Yoshitsune en Benkei aangevallen door een troep +spookachtige Krijgers van den stam der Taira’s</a> 22</li> + +<li><a href="#p026">Raiko en het betooverde meisje</a> 26</li> + +<li><a href="#p030">Raiko verslaat het Spook van Oyeyama</a> 30</li> + +<li><a href="#p032">Prins Yamato en Takeru</a> 32</li> + +<li><a href="#p038">Momotaro en de fazant</a> 38</li> + +<li><a href="#p042">Hidesato <span class="corr" id="xd0e359" title= +"Bron: et">en</span> het honderdvoetig Monster</a> 42</li> + +<li><a href="#p056">De Maanbewoners eischen vrouwe Kaguya op</a> +56</li> + +<li><a href="#p062">Buddha en de Draak</a> 62</li> + +<li><a href="#p078">De Mikado en het “Juweeltje”</a> +78</li> + +<li><a href="#p088">Jizō</a> 88</li> + +<li><a href="#p106">Eene Kakemono Geestverschijning</a> 106</li> + +<li><a href="#p116">Sengen, de Godin van den Fuji Berg</a> 116</li> + +<li><a href="#p120">Visu op den Fuji-Yama Berg</a> 120</li> + +<li><a href="#p130">Kiijo en de Priester</a> 130</li> + +<li><a href="#p134">Yuki-Onna, de heerscheres van de Sneeuw +(“Sneeuw-vrouw”)</a> 134</li> + +<li><a href="#p150">Shingé en Yosishawa bij de Violen-Bron</a> +150</li> + +<li><a href="#p174">Matsu redt Teoyo</a> 174</li> + +<li><a href="#p214">Shinzaburō herkende Tsuyu en haar dienstmaagd +Yoné</a> 214 <span class="pagenum">[<a id="pbviii" href= +"#pbviii">VIII</a>]</span></li> + +<li><a href="#p262">De Zeekwal en de Aap</a> 262</li> + +<li><a href="#p272">De strijd der Vuurvliegen</a> 272</li> + +<li><a href="#p292">Hōïchi de Man zonder ooren</a> 292</li> + +<li><a href="#p304">Het Meisje van Unai</a> 304</li> + +<li><a href="#p314">Urashima en de Dochter van den Zeekoning</a> +314</li> + +<li><a href="#p324">Tokoyo en de Zee-Slang</a> 324</li> + +<li><a href="#p342">De Kappa en zijn Slachtoffer</a> 342</li> + +<li><a href="#p362">Kato Sayemon in zijn Paleis van den Shōgun +Ashikaga</a> 362</li> + +<li><a href="#p368">Tōtarō en Samébito</a> 368</li> +</ol> + +<span class="pagenum">[<a id="pbix" href="#pbix">IX</a>]</span></div> + +<div id="pre" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Inleiding.</h2> + +<p>Pierre Loti in <i>Madame Chrysanthème</i>, Gilbert en +Sullivan in <i>De Mikado</i>, en Sir Edwin Arnold in <i>Zeeën en +Landen</i>, hebben ons vroeger den indruk gegeven, dat Japan een echt +sprookjesland in het Verre Oosten was. Wij verheugden ons in de +liefelijkheid en vreemdheid van dat land, en nog meer in de +liefelijkheid en vreemdheid van het Japansche volk. Wij lachten om hun +averechtsche gebruiken, beschouwen de Japansche vrouw in haar rijk +gekleurde <i>Kimono</i> als iets zeer bekoorlijks en betooverends, en +hadden een vaag begrip, dat de voornaamste kenmerken van Nippon de +theehuizen en de <i>geisha’s</i> waren. Voor twintig jaar vatten +wij Japan niet ernstig op. Nog altijd luisteren wij naar de +zoetvloeiende muziek van <i>De Mikado</i>, maar wij beschouwen Japan nu +niet langer als een soort van artistiek fantasieartikel. Het Land van +de Rijzende Zon is het Land der Verrezen Zon geworden, immers wij +hebben geleerd, dat zijn vreemdheid, zijn feeachtige manieren en +gewoonten niets waren dan de uiterlijke teekenen van een groote, +voorwaartsschrijdende natie. Wij erkennen in onze dagen Japan als een +groote macht in het Oosten, en de overwinning, door dat rijk op Rusland +behaald, heeft zijn leger en zijn vloot over de geheele wereld beroemd +gemaakt.</p> + +<p>De Japanners zijn altijd een nabootsende natie geweest, die +gemakkelijk den godsdienst, de kunst en het maatschappelijk leven van +China in zich heeft opgenomen en tot eigen voordeel gebruikt, en die, +na haar eigen nationalen stempel te hebben gedrukt op datgene, wat zij +aan het Hemelsche Rijk heeft ontleend, naar elders heeft uitgezien om +materiaal te verkrijgen, waardoor zij haar positie kon versterken en +vooruitbrengen. Die gave der nabootsing is één der meest +karakteristieke eigenschappen van Japan. Steeds zijn de Japanners +afkeerig geweest, om anderen inlichtingen te geven, maar ten allen +tijde stonden <span class="pagenum">[<a id="pbx" href= +"#pbx">X</a>]</span>zij gereed, te trachten zich iederen vorm van +kennis te veroveren, die kon bijdragen tot hun vooruitgang. In de +veertiende eeuw schreef Kenkō in zijn <i lang="jp-latn"> +Tsure-dzure-gusa</i>: “Niets opent de oogen meer dan reizen, +onverschillig waarheen”, en de Japanner der twintigste eeuw heeft +dien uitnemenden raad opgevolgd. Hij heeft wijd en zijd gereisd, en +heeft een uitnemend gebruik gemaakt van zijn verschillende opmerkingen. +De gave der nabootsing grenst bij den Japanner aan genie. Oost en West +hebben tot de grootheid van het land bijgedragen, en het is voor +menigeen onzer een reden tot groote verbazing, dat een land, dat +zoolang geïsoleerd heeft gestaan en zoovele jaren in de boeien van +het leenstelsel geklonken is geweest, binnen een betrekkelijk korte +tijdsruimte ons Westersch stelsel van oorlogvoeren volkomen meester is +geworden en evenzeer zich vele van onze ethische en sociale denkbeelden +heeft eigen gemaakt en een wereldmacht is geworden. Maar de groote +ontwikkeling van Japan moet niet geheel en al worden toegeschreven aan +verstandige nabootsing, noch heeft het land zijn plaats in de voorste +rij der volken met zulk een bliksemsnelheid ingenomen, als sommige +schrijvers over Japan ons zouden willen doen gelooven.</p> + +<p>Wij hooren tegenwoordig heel wat over het Nieuwe Japan, en zijn veel +te veel geneigd, de beteekenis van het Oude Japan te vergeten, waarop +dan toch het tegenwoordige stelsel gegrondvest is. Japan heeft van +Engeland, Duitschland en Amerika de geheele tegenwoordige +oorlogstactiek geleerd. Het schafte zich een uitnemend leger en een +krachtige vloot aan, op Westersche beginselen gegrondvest; doch men +vergete niet, dat de groote krijgshelden van Japan uit den laatsten +tijd, Togo en Oyama, in hun aderen nog iets van de oude kaste der <i> +samurai</i> hebben, en niettegenstaande al het moderne van hun wezen +nog iets van den ouden toestand weerspiegelen. Het Japansche karakter +is nog steeds Japansch en niet Westersch. Zijn grootheid wordt gevonden +in zijn vaderlandsliefde, in zijn <span class="pagenum">[<a id="pbxi" +href="#pbxi">XI</a>]</span>trouw en onuitroeibare liefde voor zijn +land. De Shintodienst heeft den Japanner geleerd, de machtige dooden te +vereeren; het Buddhisme heeft niet alleen zijn godsdienstige idealen in +de hand gewerkt, maar ook medegewerkt aan zijn letterkunde en kunst, +terwijl het Christendom ten gevolge heeft gehad, dat allerlei weldadige +sociale verbeteringen zijn ingevoerd.</p> + +<p>Er zijn heel wat tegenstrijdige theorieën over het ontstaan van +het Japansche ras, en wij hebben inderdaad geen vaststaande kennis +omtrent dit onderwerp. De eerste bewoners van Japan waren +waarschijnlijk de Ainoe’s, een Arisch volk, dat misschien +afkomstig was uit Noord-Oostazië in een tijd, toen de afstand +tusschen de eilanden en het vasteland niet zoo groot was als heden ten +dage. De Ainoe’s werden opgevolgd door de Mongolen, die twee +verschillende invallen deden; die overweldigers kostte het geen moeite +hun voorgangers te onderwerpen; maar in den loop der tijden werden de +Mongolen in noordelijke richting gedreven door Maleiers van de +Philippijnsche eilanden. Porter zegt: “In het jaar 500 na +Christus waren de Ainoe’s, de Mongoolsche en de Maleische +elementen der bevolking tot één natie samengesmolten, en +wel ongeveer op dezelfde wijze als in Engeland het geval is geweest na +den inval der Noormannen. Uit de nationale karaktertrekken kan worden +afgeleid, dat de Ainoe’s het weerstandsvermogen leverden, de +Mongolen de verstandelijke eigenschappen, en de Maleiers die handigheid +en dat aanpassingsvermogen, die het erfdeel zijn van +zeelieden”.<a class="noteref" id="xd0e488src" href= +"#xd0e488">1</a> Andere gezaghebbende geleerden, zooals Baelz en Rein, +zijn van meening, dat de Japanners Mongolen zijn, en hoewel zij door +huwelijken zich met de Ainoe’s hebben vermaagschapt, +“zijn”, zooals Professor B.H. Chamberlain schrijft, +“de beide naties evenzeer van elkander verschillend als de +blanken en roodhuiden in Noord-Amerika”. <span class="pagenum"> +[<a id="pbxii" href="#pbxii">XII</a>]</span>In weerwil van het feit, +dat men in Japan op den Ainoe neerziet, en hem beschouwt als een +harigen oorspronkelijken bewoner van het land, die een voorwerp van +belangstelling is voor den anthropoloog en den spellebaas, een arm, +geminacht schepsel, dat den beer vereert als het zinnebeeld van kracht +en woestheid, heeft hij toch zijn stempel op Japan gezet. Fuji was +misschien wel een verbastering voor Huchi, of Fuchi, de Godin van het +Vuur bij de Ainoe’s, en het is niet twijfelachtig, dat die +oorspronkelijke bewoners aan een groot aantal aardrijkskundige namen +het aanzijn schonken (voornamelijk in het noorden van het eiland), die +nog in onze dagen te herkennen zijn. Wij kunnen den invloed der +Ainoe’s volgen in enkele trekken van Japansch bijgeloof, zooals +onder andere het geloof in den <i>Kappa</i>, of het riviermonster.</p> + +<p>De Chineezen noemden Japan Jih-pén, “de plaats, van +waar de zon afkomstig is”, omdat de eilandenzee gelegen was ten +oosten van hun eigen koninkrijk, en ons woord Japan en Nippon zijn +verbasteringen van Jih-pén. Marco Polo noemde het land Zipangu, +en een oude naam voor Japan is +“De-Weelderige-Riet-Vlakten-het-land-van-Versche-Rijst-Aren-van-duizend-Herfsten-van-Lange-Vijf-Honderd-Herfsten.<span + class="corr" id="xd0e503" title="Niet in bron">”</span> Het +verwondert ons niet, als wij zien, dat een zoo langdradige en +beschrijvende naam door de Japanners van onzen tijd niet wordt +gebruikt; maar het is niet van belang ontbloot, te weten, dat de oude +naam voor Japan, Yamato, nog thans veel gebruikt wordt, terwijl Yamato +Damashii beteekent: “De Geest van het Onoverwinnelijke +Japan.” Zoo ook wordt van Japan gesproken als van het +“Eiland van het Waterjuffertje”. Men verhaalt in de oude +Japansche <i>Kronieken</i>, dat de keizer in het jaar 630 +vóór Christus een heuvel beklom, Waki Kamuno Hatsuma +genaamd, van welks top hij het land van alle kanten kon overzien. Hij +kwam diep onder den indruk van de schoonheid van het land en zeide, dat +het geleek op “een waterjuffer, die haar achterdeel +aflikt”; <span class="pagenum">[<a id="pbxiii" href= +"#pbxiii">XIII</a>]</span>zoo kreeg het eiland den naam van +Akitsu-Shima (“Eiland van de Waterjuffer”).</p> + +<p>De <i>Kojiki</i>, of “Geschiedrollen van Oude Zaken”, +voltooid in het jaar 712 n.C., behandelt de oude overleveringen van het +Japansche ras, te beginnen met de mythen, den grondslag van het +Shintōïsme, en krijgt hoe langer hoe meer geschiedkundige +waarde, totdat het eindigt met het jaar 628 n.C. Dr. W.G. Aston +schrijft in <i>Een Geschiedenis der Japansche Literatuur</i>: “De +<i>Kojiki</i>, hoe belangrijk ook voor een onderzoek naar de +mythologie, de gewoonten, de taal en de legenden van het oudste Japan, +is een treurig voortbrengsel, zoowel uit een letterkundig oogpunt als +om het feitenmateriaal.<span class="corr" id="xd0e522" title="Niet in +bron">”</span> Als geschiedkundig werk kan het niet vergeleken +worden met de <i>Nihongi</i>,<a class="noteref" id="xd0e528src" href= +"#xd0e528">2</a> een werk uit denzelfden tijd in het Chineesch; terwijl +de taal een vreemd mengelmoes is van Chineesch en van Japansch, waarbij +slechts weinig moeite is gedaan om het artistieke eigenschappen te +schenken. De omstandigheden, waaronder het vervaardigd is, kunnen ons +voor een deel verklaren, hoe het in een zoo eigenaardigen stijl is +geschreven. Er wordt verhaald, dat een zekere Yasumaro, een man geleerd +in het Chineesch, het opving van de lippen van een zekeren Hiyeda no +Are, die een zóó voortreffelijk geheugen had, dat hij +“met zijn mond kon herhalen al wat voor zijn oogen kwam, en in +zijn hart alles opteekende, wat zijn oor trof.” Het is mogelijk, +dat Hiyeda no Are één der Kataribe of +“Voordragers” was, wier taak het was, “oude +woorden” voor te dragen voor den Mikado aan het Hof van Nara bij +zekere plechtige openbare gelegenheden.</p> + +<p>De <i>Kojiki</i> en de <i>Nihongi</i> zijn de bronnen, waaruit wij +de oorspronkelijke mythen en legenden van Japan hooren. In die boeken +worden wij in kennis gesteld met Izanagi <span class="pagenum">[<a id= +"pbxiv" href="#pbxiv">XIV</a>]</span>en Izanami, Ama-terasu, Susa-no-o, +en een groot aantal andere godheden, en die verheven wezens leveren de +stof voor verhalen, die zoowel vreemdsoortig als schoon, zoogenaamd +humoristisch en somtijds eenigszins gruwelijk zijn. Wat kan men zich +naïever voorstellen dan de vrijerij van Izanagi en Izanami, die op +het denkbeeld kwamen om een huwelijk aan te gaan, nadat zij twee +kwikstaarten hadden zien paren? In die oude mythe zien wij de sporen +van de meerderheid van den man over de vrouw, een meerderheid, die in +Japan tot in den laatsten tijd is blijven bestaan, ongetwijfeld +onderhouden door Kaibara’s <i>Onna Daigaku</i> “Grootere +Kennis voor Vrouwen”. Maar in den lang voortgezetten twist +tusschen de Godin der Zon en haar broeder, den Onstuimigen Jongeling, +leggen de oude kroniekschrijvers den nadruk op de slechtheid van +Susa-no-o; en Ama-terasu, een eigenaardige mengeling van het goddelijke +en het vrouwelijke, wordt geschetst als een ideaal type eener Godin. +Men leert haar kennen als een vrouw, die zich tot den oorlog toerust en +vestingwerken maakt door op den grond te stampen, maar tevens wordt zij +beschreven als een vrouw, die uit haar grot in een rots gluurt, om zich +te spiegelen in den Heiligen Spiegel. Ama-terasu is de hoofdfiguur in +de Japansche mythologie, immers van de Godin der Zon stammen de +Mikado’s af. In den cyclus van legenden, bekend als het Tijdperk +der Goden, maken wij kennis met de Heilige Schatten, ontdekken wij den +oorsprong van den Japanschen dans, en wandelen in onze verbeelding door +de Hooge Vlakte des Hemels, zetten den voet op de Drijvende Brug, +treden het Middenland der Riet-Vlakte binnen, slaan een blik in het +Land van Yomi, en volgen Prins Uitdoovend Vuur naar het Paleis van den +Zeekoning. De oude helden en krijgslieden worden altijd beschouwd als +Goden van minderen rang, en de aard van het Shintoïsme heeft die +goden, ook in verband met de vereering der voorouders, met menige +hoogst boeiende legende omstraald. Om zijn kracht, <span class= +"pagenum">[<a id="pbxv" href="#pbxv">XV</a>]</span>bedrevenheid, +volhardingsvermogen en een gelukkige handigheid om alle mogelijke +moeilijkheden te overwinnen door een sluwe en scherpzinnige manier van +handelen, moet de Japansche held uit den aard der zaak een hooge plaats +innemen onder de beroemde krijgshelden van andere landen. Er is iets +buitengewoons ridderlijks in de Japansche helden, dat wel de bijzondere +aandacht verdient. De dapperste mannen zijn zij, die als kampioenen +optreden voor de zwakkeren en die alle soorten van slechtheid en +tyrannie weten te verhelpen, en wij vinden in den Japanschen held, die +er ver van af is een onbekookte snoever te zijn, die eigenschappen op +de meest voortreffelijke wijze terug. Hij is niet steeds boven critiek +verheven, en somtijds vinden wij in hem een zweem van sluwheid, maar +zulk een karaktertrek is bijzonder zeldzaam, en is zeker geen nationale +karaktertrek. Een ingeboren liefde voor poëzie en voor alles wat +schoon is, heeft haar beschavenden invloed gehad op den Japanschen +held, met dit gevolg, dat zijn kracht vereenigd is met zachtheid van +karakter.</p> + +<p>Benkei is één der meest beminnelijke Japansche helden. +Hij had de kracht van verschillende mannen te zamen; zijn groote tact +grensde aan het geniale, zijn zin voor humor was sterk ontwikkeld, en +de meest liefhebbende onder de Japansche moeders kon niet meer +vriendelijke zachtheid hebben getoond dan hij, toen de vrouw van zijn +meester het leven schonk aan een kind.</p> + +<p>Toen Yoshitsune en Benkei aan het hoofd van het leger van Minamoto +de Taira totaal verslagen hadden in het zeegevecht van Dano-Ura, wekte +de schitterende overwinning de afgunst op van den Shōgun, zoodat +de twee groote veldheeren genoodzaakt waren, het land te verlaten. Wij +volgen hen over de zee, over bergen, voortdurend hun talrijke vijanden +verschalkend. Bij Matsue werd een groot leger uitgezonden tegen die +ongelukkige strijders. De vuren der legerplaatsen strekten zich in een +schitterende rij uit over de laatste plaats, waar Yoshitsune <span +class="pagenum">[<a id="pbxvi" href="#pbxvi">XVI</a>]</span>en Benkei +nog rust vonden. In een vertrek was Yoshitsune met zijn vrouw en +jeugdig kind. De Dood stond in het vertrek gereed, en het was beter, +dat de Dood zou komen op bevel van Yoshitsune, dan op bevel van den +vijand buiten de deur. Zijn kind werd door een bediende gedood, en +terwijl hij het hoofd van zijn geliefde vrouw onder den linkerarm nam, +stootte hij zijn zwaard diep in haar nek. Na dit te hebben volbracht, +pleegde Yoshitsune zelfmoord (<i>hara-kiri</i>).<a class="noteref" id= +"xd0e557src" href="#xd0e557">3</a> Benkei echter wachtte den vijand op. +Hij stond met zijn groote beenen wijd uitgespreid, zijn rug tegen een +rots gedrukt. Toen de dageraad aanbrak, stond hij nog altijd met +uitgespreide beenen, terwijl zijn dapper lichaam door duizend pijlen +was doorboord. Benkei was dood, maar vallen kon de krachtige held niet. +De zon verrees over een man, die een ware held was, en die steeds +getrouw was gebleven aan de eenmaal door hem uitgesproken woorden: +“Waar mijn meester heengaat, hetzij ter overwinning, of in den +dood, ik zal hem volgen.”</p> + +<p>Japan is een bergachtig land, en in zulke landen verwachten wij een +ras te zullen vinden van onverschrokken, dappere mannen, en het land +der Rijzende Zon heeft ons dan ook menigen krijgsman geschonken, +waardig gerangschikt te worden naast de Ridders van Koning Arthur. Meer +dan één legende verhaalt van de vernietiging van duivels +en booze geesten, en van de bevrijding van meisjes, die het ongeluk +hadden hun gevangenen te zijn. De ééne held doodt een +groot monster, dat op het dak van het paleis des Keizers neerhurkte, +een ander doodt den Boozen Geest van Oyeyama, een ander stoot zijn +zwaard in een reusachtige spin, weer een ander verslaat een slang. Alle +Japansche helden, in welke onderneming zij ook betrokken zijn, +vertoonen dien geest van avontuurlijkheid, die getrouwheid aan een +eenmaal gekozen doel, die koele minachting voor gevaar en dood, die nog +steeds ook in onzen tijd karakteristieke eigenschappen zijn van het +Japansche volk. <span class="pagenum">[<a id="pbxvii" href= +"#pbxvii">XVII</a>]</span></p> + +<p>“De Bamboe-Snijder en het Maan-Meisje” (<a href= +"#ch03">Hoofdstuk III</a>) dankt zijn oorsprong aan een verhaal uit de +tiende eeuw, <i>Taketori Monogatari</i> genaamd, en is het oudste +voorbeeld van Japansche verdichting. De schrijver is onbekend, maar hij +moet een grondige kennis gehad hebben van het hofleven in Kyōto. +Al de karakters van die zoo bekoorlijke legende zijn Japansch, maar de +meeste daarin voorkomende gebeurtenissen zijn ontleend aan China, een +land, dat zoo rijk is aan schilderachtige feeën-verhalen. Dickins +schrijft over de <i>Taketori Monogatari</i>: “Het kunstige en +bevallige van de geschiedenis van de edele Kaguya is oorspronkelijk, +haar ongedwongen pathos, haar natuurlijke liefelijkheid, zijn nergens +aan ontleend, en in eenvoud, bekoorlijkheid en zuiverheid van gedachte, +en uitdrukking heeft zij geen enkele mededingster onder de +verdichtselen van het Middenrijk of van het Land der Waterjuffer.<span +class="corr" id="xd0e574" title="Niet in bron">”</span></p> + +<p>Wanneer men Japansche legenden bestudeert, wordt men voornamelijk +getroffen door het universeele, dat haar kenmerkt, en door haar scherpe +tegenstellingen. De meeste volken hebben de zon en de maan, de sterren +en de bergen, en alle groote werken der Natuur als godheden vereerd; +maar de Japanners hebben de roode bloesems der azalea’s +beschreven als de vuren der Goden, en de witte sneeuw van den Fuji als +de gewaden van Goddelijke Wezens. Hun legenden zijn in ieder geval zeer +poëtisch, en zij, die den Berg Fuji vereerden, hadden ook +spookachtige verhalen te vertellen over het nietigste insect. Niet +genoeg kan de nadruk gelegd worden op de liefde van Japan voor de +Natuur. De oudste mythen, in de <i>Kojiki</i> en de <i>Nihongi</i> +medegedeeld, zijn van zeer veel belang, maar zij kunnen niet worden +vergeleken met de latere legenden, die een ziel hebben geschonken aan +boomen, bloemen en vlinders, of met de vrome overleveringen, die zoo +teeder en toch zoo krachtig de goddelijke beteekenis der Natuur hebben +geopenbaard. Het Feest der <span class="pagenum">[<a id="pbxviii" href= +"#pbxviii">XVIII</a>]</span>Dooden kon alleen zijn voortgekomen bij een +volk, waarvoor het schoone de voornaamste steun en de vreugde van het +leven is, immers dat feest is niets anders dan een aanmaning, om terug +te keeren tot hun oude aardsche schuilplaatsen in den zomertijd, om +over de groene heuvels te trekken, die met pijnboomen bedekt zijn, +langs kronkelende paden te wandelen, langs meer en zeestrand, te +vertoeven in oude, geliefde tuinen, en huizen binnen te treden, waar +zij zooveel kunnen zien, zonder zelf gezien te worden. Voor het gemoed +van den Japanner, voor hem, die nog den geest van Prins Yamato heeft +behouden, is de meest vurige beschrijving van het Paradijs der +Buddhisten niet zoo schoon als Japan gedurende den zomertijd.</p> + +<p>Misschien is het maar gelukkig, dat de Japansche mythen, legenden, +sprookjes en folklore niet uitsluitend poëtisch zijn, daar wij +anders gevaar zouden loopen overladen te worden met te veel zoetigheid. +Wij bewonderen de bogen van een Gothische Kathedraal niet minder, omdat +wij een blik hebben geslagen op de monsterachtige waterspuwers aan den +buitenkant van het gewijde gebouw; zoo vinden wij ook in de legenden +van Japan vele groteske dingen, die in scherpe tegenstelling zijn met +de overleveringen, verbonden aan den vriendelijken en liefhebbenden +Jizō. Er is in de Japansche legenden een overvloed van ruw +realisme. Wij worden afgestooten door den geliefkoosden maaltijd van +den Dondergod, wij worden met verbazing vervuld door de toovermacht van +vossen en katten; en de geschiedenis van +“Hoïchi-zonder-ooren” en van den lijken-etenden +priester zijn treffende voorbeelden van het samengaan van het +betooverende met het afschuwelijke. In het ééne verhaal +lachen wij om de grappen van een ketel, die kunsten vertoont, en in het +andere worden wij bijna tot tranen toe bewogen, als wij van een ouden +Japanschen beddedeken lezen, die fluisterde: “Mijn Oudere Broeder +is waarschijnlijk koud? Ja, je bent waarschijnlijk koud?” <span +class="pagenum">[<a id="pbxix" href="#pbxix">XIX</a>]</span></p> + +<p>Er zijn reeds verschillende boeken met Japansche sprookjes +verschenen, maar nooit hebben wij tot nu toe een boek gehad, dat een +zoo omvattende studie gaf over de mythen en legenden van een land, dat +zoo rijk is aan wonderlijke en schoone overleveringen, en het is te +hopen, dat het hier gegeven boek, het resultaat van veel heerlijken +arbeid, een werkelijke bijdrage tot dit onderwerp zal zijn. Wij hebben +geen poging gewaagd om een volledige verzameling Japansche mythen en +legenden te verzamelen, omdat het aantal van deze als het ware +ontelbaar is; maar wij hebben getracht met overleg een keuze te doen, +die een juist denkbeeld van die mythen zal geven, en vele van de +verhalen, in dit boek zullen voor de meeste lezers wel nieuw zijn.</p> + +<p>Lafcadio Hearn schrijft in één van zijn brieven: +“De sprookjeswereld pakte mijn ziel weer aan, zacht en +liefelijk—zooals een kind een vlinder aanpakt”, en als ook +wij ons in dien geest indenken, zullen wij reizen naar het Land der +Goden, waar de groote Kōbō Daishi op de lucht en op het +stroomende water, en zelfs op onze harten iets van de tooverkracht en +de poëzie van Oud Japan zal schrijven. Met Kōbō Daishi +tot gids zullen wij het verrijzen van den berg Fuji bijwonen, zullen +wij wandelen in het Paleis van den Zeekoning en in het Land der Eeuwige +jeugd, zullen wij de gevechten van machtige helden aanschouwen, +luisteren naar de wijsheid van heiligen, de Hemelsche Rivier +overtrekken op een brug van vogels, en ons, als wij vermoeid zijn, +koesteren in de lange mouw van den eeuwiglachenden Jizō.</p> + +<div id="p008" class="figure"><img border="0" src="images/p008.jpg" +alt="Uzume wekt de nieuwsgierigheid van Ama-terasu op" width="353" +height="512"> +<p class="figureHead">Uzume wekt de nieuwsgierigheid van Ama-terasu +op</p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e488src" id="xd0e488">1</a></span> <i>De Volle Erkenning van +Japan</i>, door <i>Robert P. Porter</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e528src" id="xd0e528">2</a></span> <i>Kroniek van Japan</i>, +voltooid in 720 n.C., behandelt op zeer belangwekkende wijze de mythen, +legenden, poëzie en geschiedenis van de oudste tijden af tot aan +het jaar 697 n.C.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e557src" id="xd0e557">3</a></span> De buik opensnijden.</p> +</div> +</div> +</div> + +<span class="pagenum">[<a id="pb1" href="#pb1">1</a>]</span> +<div class="body"> +<div id="ch01" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk I. Het tijdperk der goden.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e604"> +<h3 class="normal">In het begin.</h3> + +<p>Volgens de overlevering waren in het eerste begin “Hemel en +Aarde nog niet gescheiden, en de <i>In</i> en <i>Yo</i> nog niet +verdeeld.” Dit doet ons denken aan andere verhalen omtrent het +ontstaan der wereld. De <i>In</i> en <i>Yo</i>, die overeenkomen met de +Chineesche <i>Yang</i> en <i>Yin</i>, waren het mannelijke en het +vrouwelijke beginsel. Het was voor de oude Japansche schrijvers +gemakkelijker, zich de schepping voor te stellen in termen, die niet +zeer afweken van die, waarin zij zich de schepping voorstelden. In de +Polynesische fabelleer vinden wij tamelijk wel dezelfde opvatting, waar +Rangi en Papa Hemel en Aarde voorstellen; andere hiermede +overeenkomende opvattingen worden ook gevonden in Egyptische en andere +scheppingsverhalen. In bijna alle verhalen zien wij, hoe de mannelijke +en de vrouwelijke beginsels een in het oog loopende, en trouwens ook +zeer rationeele plaats innemen. In de <i>Nihongi</i> wordt ons +medegedeeld, dat die mannelijke en vrouwelijke beginsels “een +chaotische massa vormden als een ei, dat duister bepaalde grenzen had +en kiemen bevatte.” Op een zeker oogenblik kwam dat ei tot leven, +en het zuiverder en helderder gedeelte kwam er uit te voorschijn en +vormde den Hemel, terwijl het zwaardere element zich afzette en de +Aarde werd, hetgeen vergeleken werd “bij het drijven van een +visch, die dartelt op de oppervlakte van het water.” Een +geheimzinnige gedaante, die geleek op een riethalm, kwam plotseling te +voorschijn tusschen Hemel en Aarde, en veranderde even plotseling in +een God, Kuni-toko-tachi genaamd. Wij kunnen de overige goddelijke +geboorten overslaan, totdat wij komen aan de gewichtige godheden, +bekend als Izanagi en Izanami. (“De man, die uitnoodigt” en +“de vrouw, die uitnoodigt”). Hierover is een verrukkelijke +mythe gesponnen. <span class="pagenum">[<a id="pb2" href= +"#pb2">2</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e631"> +<h3 class="normal">Izanagi en Izanami.</h3> + +<p>Izanagi en Izanami stonden op de Drijvende Brug van den <i>Hemel</i> +en zagen in den afgrond neer. Zij vroegen elkander, of er ver beneden +de groote Drijvende Brug een land gelegen was. Zij namen het besluit, +daarnaar onderzoek te doen. Om dit te doen, lieten zij een juweelen +speer neer en vonden zij den oceaan. Toen zij de speer iets optilden, +droop er water af, dat stolde en het eiland Onogoro-jima +(“Plotseling bevroren eiland”) werd.</p> + +<p>Beide godheden daalden naar dat eiland af. Kort daarna verlangden +zij man en vrouw te worden, hoewel zij uit den aard der zaak broeder en +zuster waren; maar die bloedverwantschap is in het oosten nooit een +reden geweest, die het huwelijk belette. De godheden richtten daarom +een pilaar op het eiland op. Izanagi liep den éénen kant +er omheen, Izanami den anderen kant. Toen zij elkander tegenkwamen, +zeide Izanami: “Wat heerlijk! Ik heb een bekoorlijken jongeling +ontmoet.” Men zou gedacht hebben, dat een dergelijke naïeve +opmerking Izanagi genoegen zou hebben gedaan; maar hij werd er juist +erg boos over, en hij antwoordde: “Ik ben een man, en ontleen +daaraan het recht het eerst te mogen spreken. Hoe komt het echter, dat +gij, een vrouw, het eerst hebt gesproken? Dat is ongelukkig. Laat ons +nog eens rondgaan.” Zoo gingen de beide godheden opnieuw op weg. +Zij ontmoetten elkander ten tweeden male, en nu maakte Izanagi de +opmerking: “Hoe heerlijk! Ik heb een bekoorlijk meisje +ontmoet.” Korten tijd na dat zoo vernuftige huwelijksaanzoek, +traden Izanagi en Izanami in het huwelijk.</p> + +<p>Toen Izanami het leven had geschonken aan eilanden, zeeën, +rivieren, struiken en boomen, overlegde zij met haar meester en sprak +zij: “Wij hebben nu het Groote-Acht-Eiland voortgebracht met de +bergen, rivieren, kruiden en boomen. Waarom zouden wij niet iemand +voortbrengen, die de Heer van het Heelal zal zijn?”</p> + +<p>De wensch van die godheden werd vervuld, want op <span class= +"pagenum">[<a id="pb3" href="#pb3">3</a>]</span>het geschikste tijdstip +werd Ama-terasu, de Godin der Zon, geboren. Zij stond bekend als +“de Hemel-Verlichtende Groote Godheid”, en was +zóó buitengewoon schoon, dat haar ouders besloten, haar +de Ladder des Hemels op te doen klimmen, ten einde in de hooge lucht +voor eeuwig haar schitterenden zonneschijn op de aarde te doen +stralen.</p> + +<p>Hun volgende kind was de Maan-God, Tsuki-yumi. Zijn zilveren glans +was niet zoo schoon als de gouden uitstraling van zijn zuster, maar hij +werd niettemin waardig geacht, haar echtgenoot te zijn. Daarop klom ook +de Maan-God de Ladder des Hemels op. Spoedig raakten zij in twist, +waarop Ama-terasu zeide: “Gij zijt een boosaardige godheid. Ik +moet u niet van aangezicht tot aangezicht zien.” Daarom werden +zij een dag en een nacht van elkander gescheiden, en woonden zij +afzonderlijk.</p> + +<p>Het volgende kind van Izanagi en Izanami was Susa-no-o (“De +Onstuimige Jongeling”). Wij zullen ons later nog met Susa-no-o en +zijn verrichtingen bezig houden en ons voor het oogenblik tevreden +stellen, onze aandacht te beperken tot zijne ouders.</p> + +<p>Izanami schonk ook het leven aan den God van het Vuur, Kagu-tsuchi. +De geboorte van dat kind maakte haar ernstig ziek. Izanagi knielde op +den grond, bitter weenend en vreeselijk klagend. Maar zijn smart hielp +hem niets, daar Izanami wegsloop naar het Land van Yomi (Hades).</p> + +<p>Haar echtgenoot kon echter zonder haar niet leven, en ging ook naar +het Land van Yomi. Toen hij haar ontdekte, zeide zij met diep +leedwezen: “Mijn heer en echtgenoot, waarom komt gij zoo laat? Ik +heb reeds gegeten van het kookfornuis van Yomi. Maar ik ben nu op het +punt mij neder te leggen om te rusten. Ik smeek u, niet naar mij te +zien.”</p> + +<p>Izanagi, door nieuwsgierigheid bewogen, weigerde aan haar wensch te +voldoen. Het was duister in het land van Yomi, daarom haalde hij zijn +kam met vele tanden te voorschijn, brak een stuk af en stak dat aan. +Het gezicht, dat <span class="pagenum">[<a id="pb4" href= +"#pb4">4</a>]</span>hem begroette, was afgrijselijk en ontzettend +afschuwwekkend. Zijn vroeger zoo schoone vrouw was nu een gezwollen +schepsel geworden, bedekt met etterende zweren. Acht verschillende +soorten van Dondergoden rustten op haar. De Donder van het Vuur, de +Aarde en de Bergen gluurden op hem, en bulderden met ontzaglijke +stemmen.</p> + +<p>Izanagi verschrikte hevig en walgde van het gezicht, terwijl hij +zeide: “Ik ben geheel onverwacht naar een afzichtelijk en +bezoedeld land gekomen”. Zijn vrouw antwoordde: “Waarom +hebt gij ook niet in acht genomen, wat ik u heb bevolen? Nu is schande +over mij gekomen”.</p> + +<p>Izanami was zóó verontwaardigd op haar echtgenoot, +omdat hij haar afzondering niet had geëerbiedigd, dat zij de Acht +Leelijke Vrouwen van Yomi uitzond om hem te vervolgen. Izanagi trok +zijn zwaard en vluchtte naar de duistere streken van de Onderwereld. +Onder het loopen nam hij zijn hoofddeksel af en wierp dat op den grond. +Het veranderde onmiddellijk in een tros druiven. Toen de Leelijke +Vrouwen dit zagen, bukten zij en aten van de overheerlijke, zoete +vruchten. Izanami zag, dat zij stilhielden, en achtte het daarom +verstandig, haar echtgenoot zelf te vervolgen.</p> + +<p>Op dit oogenblik had Izanagi den Effen Doorgang van Yomi bereikt. +Daar plaatste hij een groote rots, en kwam toevallig tegenover Izanami +te staan. Men zou waarlijk niet gedacht hebben, dat Izanagi tijdens +zulke opwindende avonturen plechtig een echtscheiding zou hebben +uitgesproken. Maar toch was dit juist wat hij toen deed. Op zijn +voorstel antwoordde zijn vrouw: “Mijn waarde meester en +echtgenoot, als gij zoo spreekt, zal ik al wat leeft in +één dag worgen”. Dit klagende, maar tevens +dreigende antwoord oefende in het minst geen invloed uit op Izanagi, +die onmiddellijk antwoordde, dat hij zou zorgen, dat op +één dag niet minder dan vijftien honderd wezens zouden +geboren worden<a id="xd0e665"></a>.</p> + +<p>Bovenstaand antwoord blijkt inderdaad beslissend geweest <span +class="pagenum">[<a id="pb5" href="#pb5">5</a>]</span>te zijn, immers +als wij weer van Izanagi hooren spreken, is hij uit het Land van Yomi +ontsnapt, en is hij een nijdige vrouw en de Acht Leelijke Vrouwen +ontloopen. Nadat hij ontsnapt was, onderwierp hij zich aan een groot +aantal afwasschingen, bij wijze van reiniging, en daaruit werden een +groot aantal godheden geboren. Wij lezen in de <i>Nihongi</i>: +“Daarna, toen Izanagi zijn goddelijke taak had volbracht en toen +zijn geestelijke loopbaan op het punt stond een verandering te +ondergaan, bouwde hij zich een sombere verblijfplaats op het eiland +Ahaji, waar hij eeuwig in stilte en afzondering in het verborgene +vertoefde.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e674"> +<h3 class="normal">Ama-terasu en Susa-no-o.</h3> + +<p>Susa-no-o, of de “Onstuimige Jongeling”, was de broeder +van Ama-terasu, de Godin der Zon. Susa-no-o was een zeer ongewenschte +godheid, en in het Rijk der Japansche Goden was hij een beslist +hinderlijk element. Zijn karakter is zeer duidelijk in de <i> +Nihongi</i> geschetst, misschien zelfs duidelijker dan dat van eenige +andere godheid, in die oude geschriften vermeld. Susa-no-o had een +ontzettend slecht humeur, dat zich dikwijls openbaarde in een aantal +wreede en onedele handelingen. Bovendien had hij, in weerwil van zijn +langen baard, de gewoonte voortdurend te huilen en te jammeren. Als een +ander kind in een gril een stuk speelgoed zou vernielen, zou de +Onstuimige Jongeling, als hij in ziedende drift ontstoken was, zonder +een oogenblik te waarschuwen het schoone groen der bergen doen +verdorren, en bovendien een aantal menschen een ontijdigen dood doen +sterven.</p> + +<p>Zijn ouders, Izanagi en Izanami, waren door zijn wijze van optreden +in groote zorgen; zij besloten dan ook, na ernstig met elkander te +hebben overlegd, hun weerspannigen, ongezeglijken zoon naar het land +van Yomi te verbannen. Maar Susa-no-o had ook een woordje in die zaak +mede te spreken. Hij deed het volgende verzoek met de woorden: +“Ik zal nu uwe bevelen gehoorzamen en naar <span class="pagenum"> +[<a id="pb6" href="#pb6">6</a>]</span>het Onder-Land (Yomi) gaan. +Vóór dien tijd wensch ik echter een korten tijd naar de +Vlakte van den Hoogen Hemel te gaan en een onderhoud te hebben met mijn +oudere zuster (Ama-terasu), waarna ik voor eeuwig zal +verdwijnen”. Dit schijnbaar zoo onschuldige verzoek werd hem +toegestaan, en Susa-no-o steeg op naar den Hemel. Zijn vertrek +veroorzaakte een groote beweging der zee, en de heuvelen en bergen +zuchtten zwaar. Ama-terasu hoorde nu dat leven, en toen zij bemerkte, +dat daardoor de aanstaande komst van haar slechten broeder Susa-no-o +werd aangekondigd, zeide zij bij zich zelf: “Komt mijn jongere +broeder met goede bedoelingen hier? Ik denk, dat het zijn doel is, mij +van mijn koninkrijk te berooven. Volgens de opdracht, die onze ouders +hun kinderen hebben gegeven, heeft ieder van ons zijn hem uitsluitend +toegewezen gebied. Waarom dus verwerpt hij het koninkrijk, waarheen hij +zich heeft te begeven, en drijft hij de vermetelheid zoo ver, om hier +te komen spionneeren?”</p> + +<p>Ama-terasu maakte zich toen gereed voor den strijd. Zij bond zich +het haar in knoopen, en hing er juweelen in, en om haar polsen +“een prachtig snoer met vijfhonderd Yasaka juweelen.” Zij +zag er ontzagwekkend uit, toen zij nog bovendien over haar rug een +“pijlkoker met duizend pijlen” had geslagen en bovendien +een tweeden “pijlkoker met vijfhonderd pijlen”, en toen zij +daarbij nog haar armen had beschermd met een soort kussens, om het +terugspringen van de pees van den boog zooveel mogelijk te dempen. +Nadat zij zich aldus voor een doodelijken strijd had toegerust, zwaaide +zij haar boog, greep het gevest van haar zwaard, en stampte telkens +hard op den grond, totdat zij een gat had gemaakt, dat wijd genoeg was, +om als verschansing dienst te doen.</p> + +<p>Al die uitgewerkte en vernuftige voorbereidingen waren vergeefsch. +De Onstuimige Jongeling deed zich volkomen voor als een boeteling. +“Van het begin af”, zoo sprak hij, “is mijn hart niet +zoo zwart geweest. Ik ben op het punt <span class="pagenum">[<a id= +"pb7" href="#pb7">7</a>]</span>voor eeuwig naar het Onder-Land te +vertrekken, hoe kon ik de gedachte verdragen, om te vertrekken, zonder +nog eens voor het laatst, u, mijn oudere zuster, van aangezicht tot +aangezicht te aanschouwen? Om die reden ben ik te voet de wolken en +nevelen doorgetrokken en ben ik van verren afstand hierheen gekomen. +Het verbaast mij, dat mijn oudere zuster van haar kant een zoo strenge +en stroeve houding tegen mij aanneemt.”</p> + +<p>Ama-terasu hoorde die opmerking niet zonder eenig wantrouwen aan. De +liefde van Susa-no-o voor zijn bloedverwanten was niet gemakkelijk in +overeenstemming te brengen met zijn wreedheid. Daarom besloot zij zijn +oprechtheid op de proef te stellen door een merkwaardige wijze van +handelen, die wij hier niet behoeven te beschrijven. Voldoende zij het +te zeggen, dat de zuiverheid van hart en de oprechtheid van den +Onstuimigen Jongeling tegenover zijn zuster glansrijk te voorschijn +kwamen.</p> + +<p>Maar het goede gedrag van Susa-no-o was in werkelijkheid slechts van +korten duur. <span class="corr" id="xd0e696" title="Bron: Ama-terusa"> +Ama-terasu</span> had juist een groot aantal voortreffelijke +rijstvelden in den Hemel gemaakt. Enkele waren kort en andere waren +lang, en Ama-terasu was terecht trotsch op die rijstvelden. Maar +nauwelijks had zij het zaad in de lente gezaaid, of Susa-no-o vernielde +de scheidingen tusschen de velden en liet in den herfst een aantal +bonte veulens los.</p> + +<p>Op zekeren dag, toen hij zijn zuster zag in de heilige Weef-Zaal, +terwijl zij bezig was de kleederen der Goden te weven, maakte hij een +opening in de zoldering en wierp hij een gevild paard naar beneden. +Ama-terasu was zóó verschrikt, dat zij zich bij ongeluk +aan de weversspoel bezeerde. In woede ontstoken, besloot zij haar +verblijfplaats te verlaten; haar glinsterende kleederen daarom +bijeengarend, kroop zij de blauwe lucht af, trad een grot binnen, +maakte die stevig dicht, en bleef daar in eenzaamheid achter.</p> + +<p>De wereld was nu in duisternis gehuld, en men kende geen wisseling +meer van dag en nacht. Toen die ontzettende <span class="pagenum">[<a +id="pb8" href="#pb8">8</a>]</span>ramp had plaats gegrepen, verzamelden +zich de Tachtig Myriaden Goden aan den oever der Rivier van den Hemel, +en bespraken samen, hoe zij het best Ama-terasu konden overreden, om +den Hemel weer op nieuw te begunstigen met haar schitterende glorie. +Geen mindere Godheid dan de “Gedachten-bijeenvoegende” +bracht na diepzinnig overleg een aantal zangvogels bijeen uit het +Eeuwige Land. Na een aantal tooverformulieren met een bot van een +hertepoot over een vuur van schors van een kerseboom, vervaardigden de +Godheden een aantal gereedschappen, blaasbalgen en smidsen. Sterren +werden samengesmeed om een spiegel te vormen, en ten slotte werden +edelgesteenten en muziekinstrumenten vervaardigd.</p> + +<p>Toen dit alles behoorlijk voltooid was, kwamen de Tachtig Myriaden +Goden naar beneden naar de grot in de rots, waar de Zon-Godin verborgen +was, en gaven een goed bestudeerde voorstelling. Aan de bovenste takken +van den Echten Sakaki Boom hingen zij de kostbare juweelen, en aan de +middelste takken den spiegel. Aan iederen kant was er een luid gezang +van vogels, wat slechts het voorspel was van wat moest volgen. Nu nam +Uzume (“Hemelsch-verontrustende-vrouw”) een speer in haar +hand, bekranst met Eulalia gras, en maakte een kapsel van den Echten +Sakaki Boom. Daarna zette zij een tobbe omgekeerd neer, en begon op +bijzonder onwelvoegelijke wijze te dansen, totdat de Tachtig Myriaden +Goden in lachen uitbarstten.</p> + +<p>Dergelijke merkwaardige en buitengewone handelingen wekten +natuurlijk de nieuwsgierigheid op van Ama-terasu, en zij kwam dus te +voorschijn. Op nieuw werd de wereld door haar tegenwoordigheid in +goudglans gehuld. Op nieuw hield zij verblijf in de Vlakte van den +Hoogen Hemel, en Susa-no-o werd behoorlijk gekastijd en naar het Yomi +Land verbannen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e709"> +<h3 class="normal">Susa-no-o en de Slang.</h3> + +<p>Bij de gewone tegenstrijdigheid van mythen en legenden, <span class= +"pagenum">[<a id="pb9" href="#pb9">9</a>]</span>behoeft het ons niet te +verbazen, dat nergens meer eenige melding wordt gemaakt van het leven +van Susa-no-o in het Land van Yomi. Als wij hem weer terugzien, is het +buiten eenig verband met zijn gewonen, boosaardigen aanleg. Wij vinden +hem juist terug in een rol, die de Ridders van de Ronde Tafel waardig +is. Wij zijn volkomen in onzekerheid, of zijn plotseling optreden als +dolende ridder een listige zet van zijn kant was met het oog op latere +plannen, dan wel of het plotselinge verdwijnen van zijn zuster uit den +Hemel hem er toe geleid heeft, voor goed zijn wijze van handelen te +veranderen.</p> + +<p>Toen Susa-no-o uit den Hemel was afgedaald, kwam hij aan de rivier +Hi, in de provincie Idzumo. Hier werd hij gestoord door een weenend +geluid. Het was iets zóó ongewoons, een ander dan hem +zelf te hooren weenen, dat hij er dadelijk op uittrok, om de oorzaak +dier droefheid op te sporen. Spoedig ontdekte hij een ouden man en een +oude vrouw. Zij hadden een jong meisje tusschen zich in, dat zij +hartelijk liefkoosden en met medelijdende oogen aanstaarden, alsof zij +haar met tegenzin een laatst vaarwel toeriepen. Toen Susa-no-o het oude +paar vroeg, wie zij waren en waarom zij zoo weeklaagden, antwoordde de +oude man: “Ik ben een Aardsche Godheid, en mijn naam is +Ashi-nadzuchi (‘Voet-slag-oude’). De naam van mijn vrouw is +Te-nadzuchi (‘Hand-slag-oude’). Dit meisje is onze dochter, +en haar naam is Kushi-nada-hime +(‘Bewonderenswaardige-Inada-Prinses’). De reden van onze +droefheid is, dat wij vroeger acht kinderen, allen dochters, bezeten +hebben; maar ieder jaar is er ééne verslonden door een +achttakkige slang, en nu nadert de tijd, dat dit meisje zal worden +verslonden. Er is geen kans voor haar, om hieraan te ontkomen, en +daarom zijn wij zoo vreeselijk bedroefd.”</p> + +<p>De Onstuimige Jongeling luisterde met de grootste aandacht naar dit +droevige verhaal, en daar hij zag, dat het meisje bijzonder schoon was, +bood hij zich aan, om de <span class="pagenum">[<a id="pb10" href= +"#pb10">10</a>]</span>achttakkige slang te dooden, als haar ouders haar +hem ten huwelijk wilden geven als een passende belooning voor zijn +diensten. Dit verzoek werd bereidwillig toegestaan.</p> + +<div id="p010" class="figure"><img border="0" src="images/p010.jpg" +alt="Susa-no-o en Kushi-nada-hime" width="350" height="512"> +<p class="figureHead">Susa-no-o en Kushi-nada-hime</p> +</div> + +<p>Susa-no-o veranderde nu Kushi-nada-hime in een kam met veel tanden +en stak dien in zijn haar. Daarop verzocht hij het oude echtpaar, een +ruime hoeveelheid <i>saké</i> te brouwen. Toen de <i> +saké</i> gereed was, goot hij het brouwsel in acht kuipen en +wachtte de komst van het vreeselijke monster af.</p> + +<p>Eindelijk kwam de slang. Zij had acht koppen, en oogen rooder dan +wintergroen. Bovendien had zij acht staarten, en dennen en cypressen +groeiden op haar rug. Zij had een lengte van acht heuvels en acht +valleien. Haar logge wijze van beweging was uit den aard der zaak +langzaam, maar toen zij de <i>saké</i> ontdekte, dronk iedere +kop gretig den verleidelijken drank, totdat de slang vreeselijk dronken +werd en in slaap viel. Daar Susa-no-o toen weinig meer had te vreezen, +trok hij zijn zwaard, dat tien span groot was, en hakte hij het groote +monster in kleine stukken. Toen hij één der staarten +trof, werd zijn <span class="corr" id="xd0e740" title="Bron: waard"> +zwaard</span> gekorven en toen hij zich daar overheen bukte, ontdekte +hij een zwaard, dat de Murakumo-no-Tsurugi genoemd werd. Toen hij zag, +dat het een goddelijk zwaard was, gaf hij het aan de Goden van den +Hemel.</p> + +<p>Nadat hij zijn taak met den besten uitslag had volbracht, veranderde +Susa-no-o zijn kam met vele tanden weer in Kushi-nada-hime, en kwam +tenslotte in Suga, dat gelegen was in de provincie Idzumo, teneinde +zijn huwelijk te kunnen sluiten. Hier vervaardigde hij het volgende +gedicht:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Vele wolken verrijzen,</p> + +<p class="line">Aan alle zijden een veelvuldige heining,</p> + +<p class="line">Om daarbinnen de bruiden te ontvangen,</p> + +<p class="line">Zij vormen een veelvuldige heining—</p> + +<p class="line">O! die veelvuldige heining!”</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Nihongi</i>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e760"> +<h3 class="normal">De Goddelijke Boden.</h3> + +<p>In die dagen ontdekten de Goden, die in de Hooge Vlakte van den +Hemel verzameld waren, dat er in het <span class="pagenum">[<a id= +"pb11" href="#pb11">11</a>]</span>Middenland van Riet-Vlakten (Idzumo) +voortdurend rustverstoringen waren. Men verhaalt, dat “Vlakten, +de rotsen, boomstammen en grassen nog steeds het vermogen hebben te +spreken. Des nachts maken zij een geraas gelijk aan dat van vurige +vlammen; over dag dwarrelen zij heen en weer als vliegen in de vijfde +maand.” Bovendien waren er enkele godheden, die aanleiding gaven +tot klachten. De Goden besloten aan die rustverstoringen een einde te +maken, en na ernstig overleg besloot Taka-mi-musubi, zijn kleinzoon +Ninigi naar beneden te zenden, om het Middenland van Riet-Vlakten te +besturen, ten einde den oproerigen geest uit te roeien en vrede en +voorspoed in het land te brengen. Het werd noodzakelijk geacht boden te +zenden, om reeds te voren den weg te effenen. De eerste afgezant was +Ama-no-ho; maar daar hij drie jaar doorbracht in dat land zonder aan de +Goden verslag te doen, werd zijn zoon in zijn plaats gezonden. Hij +handelde volkomen als zijn vader, en tartte de bevelen der Hemelsche +Goden. De derde bode was Ame-waka (“Hemel-jonge-Prins”). +Ook hij was trouweloos, in weerwil van zijn edele wapens, en in plaats +van zijn plichten te vervullen, werd hij verliefd op Shita-teru-hime +(<span class="corr" id="xd0e767" title="Niet in +bron">“</span>Mindere-glans-Prinses”) die hij zich tot +vrouw nam.</p> + +<p>De verzamelde Goden waren verontwaardigd over dat vertoef, en zonden +een fazant naar beneden, om na te gaan en te onderzoeken, wat er in +Idzumo gaande was. De fazant ging zitten op een cassiaboom voor de deur +van Ame-waka. Toen Ame-waka den vogel zag, schoot hij hem onmiddellijk +dood. De pijl drong door den vogel heen, steeg op tot de Verblijfplaats +der Goden, en werd weer teruggeslingerd, zoodat hij den trouweloozen en +luien Ame-waka doodde.</p> + +<p>Het geween van Mindere-glans-Prinses bereikte den Hemel, immers zij +had haar echtgenoot innig lief en herkende in zijn plotselingen dood +volstrekt niet de rechtvaardige wraak der Goden. Zij weende +zóó luide en zóó hartverscheurend, dat de +Hemelsche Goden haar hoorden. <span class="pagenum">[<a id="pb12" href= +"#pb12">12</a>]</span>Een krachtige wind daalde neer, die het lichaam +van Ame-waka naar de Hooge Vlakte van den Hemel heendreef. Een +doodenhuis werd gemaakt, waarin de overledene gelegd werd. Gedurende +acht dagen en acht nachten weerklonk het gejammer en het geween. De +wilde gans in de rivier, de reiger, de ijsvogel, de musch en de fazant +treurden met groote droefenis.</p> + +<p>Het geschiedde nu, dat een vriend van Ame-waka, Aji-shi-ki genaamd, +de treurige klaagliederen hoorde, die van den Hemel neerdaalden. Hij +betuigde daarom zijn deelneming in de droefenis. Hij geleek echter +zóózeer op den overledene, dat de ouders, bloedverwanten, +vrouw en kinderen van Ame-waka, toen zij hem zagen, uitriepen: +“Onze heer is nog in leven!” Dit hinderde Aji-shi-ki +zóó zeer, dat hij zijn zwaard trok en het doodenhuis +neerhaalde, zoodat het op de Aarde neerviel en de berg Moyama werd.</p> + +<p>Men zegt, dat het licht, dat Aji-shi-ki uitstraalde, +zóó schitterend was, dat het de oppervlakte van twee +heuvels en twee <span class="corr" id="xd0e780" title="Bron: valeien"> +valleien</span> verlichtte. Zij, die voor de lijkplechtigheden +bijeengekomen waren, zongen het volgende gezang:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Zooals het snoer juweelen</p> + +<p class="line">Gedragen om den hals</p> + +<p class="line">Der Wevende maagd,</p> + +<p class="line">Die in den Hemel woont—</p> + +<p class="line">O! de glans der juweelen,</p> + +<p class="line">Over twee valleien geworpen</p> + +<p class="line">Door Aji-suki-taka-hiko-ne!”</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Naar den vijver ter zijde—</p> + +<p class="line">Den vijver ter zijde</p> + +<p class="line">Van den rotsigen stroom,</p> + +<p class="line">Welks geulen worden doortrokken</p> + +<p class="line">Door de landmeisjes</p> + +<p class="line">Ver van den Hemel,</p> + +<p class="line">Kom hierheen, kom hierheen!</p> + +<p class="line">(De vrouwen zijn schoon)</p> + +<p class="line">En spreid dan uw net</p> + +<p class="line">In den vijver ter zijde</p> + +<p class="line">Van den rotsigen stroom.”</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Nihongi</i>.</p> + +<p>Er werden toen weer twee andere goden naar het Middenland van +Riet-Vlakten gezonden, en die Goden slaagden <span class="pagenum">[<a +id="pb13" href="#pb13">13</a>]</span>in hun zending. Zij keerden met +een gunstig verslag naar den Hemel terug, en deelden mede, dat alles nu +gereed was voor de komst van het Verheven Kleinkind.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e829"> +<h3 class="normal">De komst van het Verheven Kleinkind.</h3> + +<p>Ama-terasu begiftigde haar kleinzoon Ninigi, of Prins +Rijst-Aar-Rossig-Overvloed, met ruime giften. Zij schonk hem kostbare +steenen van de bergtrappen des Hemels, witte kristallen ballen, en, wat +de kostbaarste gift van alle was, het goddelijke zwaard, dat Susa-no-o +in de slang had ontdekt. Zij gaf hem eveneens den sterrenspiegel, +waarin zij gekeken had, toen zij uit haar grot gluurde. Verschillende +godheden vergezelden Ninigi, en daaronder was ook die opgewekte, +vroolijke en dansende maagd Uzume begrepen, wier dansen, zooals men +zich zal herinneren, de Goden zooveel vreugde had verschaft.</p> + +<p>Ninigi en zijn metgezellen waren nauwelijks door de wolken +heengebroken, en aan den Weg naar den Hemel met zijn acht vertakkingen +gekomen, toen zij tot hun groote ontsteltenis een reusachtig wezen +ontdekten, met groote en helder schijnende oogen. Zijn uiterlijk was +zóó schrikwekkend, dat Ninigi en al zijn metgezellen, met +uitzondering van de vroolijke en betooverende Uzume, zich opmaakten om +terug te keeren en hun zending in den steek te laten. Maar Uzume ging +naar den reus toe en vroeg hem, wie het was, die hun tocht durfde +tegenhouden. De reus antwoordde: “Ik ben de Godheid der +Veldwegen. Ik kom mijn hulde bieden aan Ninigi, en verzoek de eer te +mogen hebben, hem tot gids te strekken. Keer naar uw meester terug, o +schoone Uzume, en breng hem de boodschap over.”</p> + +<p>Uzume keerde daarop terug en bracht haar boodschap over aan de +Goden, die op zoo lafhartige wijze teruggeweken waren. Toen zij het +goede nieuws hoorden, verheugden zij zich zeer, braken ten tweede male +door de wolken heen, rustten uit op de Drijvende Brug van den Hemel, en +bereikten eindelijk den top van Takachihi. <span class="pagenum">[<a +id="pb14" href="#pb14">14</a>]</span></p> + +<p>Het Verheven Kleinkind reisde, met de Godheid der Veldwegen als +gids, van het ééne deel van het rijk waarover hij zou +regeeren, naar het andere. Toen hij een bijzonder liefelijke plaats had +bereikt, bouwde hij een paleis.</p> + +<p>Nigini was zóó ingenomen met den dienst, dien de God +der Veldwegen hem had bewezen, dat hij dien reus de vroolijke Uzume tot +vrouw gaf.</p> + +<p>Nadat Nigini op zoo romantische wijze zijn trouwen gids had beloond, +begon hij ook zelf het ontbranden van het liefdevuur in zijn borst te +voelen, toen hij op zekeren dag, op een wandeling langs de kust een +bijzonder lieftallig meisje zag. “Wie zijt gij, o schoone +dame?” vroeg Ninigi. Zij antwoordde: “Ik ben de dochter van +den Bezitter van den Grooten Berg. Mijn naam is Ko-no-Hana, de Prinses +die de Bloemen en Boomen doet bloeien.”</p> + +<p>Ninigi werd verliefd op Ko-no-Hana. Met allen spoed ging hij naar +haar vader, Oho-yama, en verzocht dezen, hem wel haar hand te willen +schenken.</p> + +<div id="p014" class="figure"><img border="0" src="images/p014.jpg" +alt="Hoori en de Dochter van den Zeegod" width="354" height="512"> +<p class="figureHead">Hoori en de Dochter van den Zeegod</p> +</div> + +<p>Oho-yama had een oudere dochter, Iha-Naga, Prinses +Lang-als-de-Rotsen. Zooals haar naam doet vermoeden, was zij volstrekt +niet schoon, maar haar vader wenschte, dat de kinderen van Ninigi +eeuwig zouden blijven leven zooals de rotsen. Daarom bracht hij zijn +beide dochters naar Ninigi, en sprak hij de hoop uit, dat de keuze van +den minnaar op Iha-Naga zou vallen. Evenals Asschepoester, en niet haar +leelijke zusters, bij de kinderen van onze streken geliefd is, zoo +bleef ook Ninigi trouw aan zijn oorspronkelijke keuze, en wilde zelfs +geen blik slaan op <span class="corr" id="xd0e854" title="Bron: +Iha-naga">Iha-Naga</span>. Deze veronachtzaming maakte Prinses +Lang-als-de-Rotsen vreeselijk boos. Zij riep met meer heftigheid dan +bescheidenheid uit: “Als gij mij hadt gekozen, zoudt gij en uw +kinderen lang in het land hebben geleefd. Nu gij mijn zuster hebt +gekozen, zult gij met de uwen even snel omkomen als de bloesems der +boomen, en even snel als de jeugdige frischheid op het gelaat van mijn +zuster.<span class="corr" id="xd0e857" title="Niet in +bron">”</span></p> + +<p>Toch leefde Ninigi en Ko-no-Hana een tijdlang samen <span class= +"pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15">15</a>]</span>gelukkig; maar op +zekeren dag werd Ninigi door jaloerschheid bevangen, waardoor hij zijn +gemoedsrust verloor. Hij had geen enkele reden, jaloersch te zijn, en +Ko-no-Hana nam hem zijn optreden ten hoogste kwalijk. Zij trok zich +terug in een houten hut, die zij in brand stak. Uit de vlammen verrezen +drie kleine jongens. Wij behoeven ons alleen maar bezig te houden met +twee van hen—Hoderi (<span class="corr" id="xd0e864" title="Niet +in bron">“</span>Schijnend-Vuur”) en Hoori +(“Uitdoovend-Vuur”). Zooals wij later zullen zien, was +Hoori de grootvader van den eersten Mikado van Japan.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e867"> +<h3 class="normal">In het Paleis van den Zeegod.</h3> + +<p>Hoderi was een groot visscher, terwijl zijn jongere broeder, Hoori, +een volleerd jager was. Op zekeren dag riepen zij uit: “Laat ons +bij wijze van proef onze gaven omruilen.” Dit deden zij, maar de +oudste broeder, die zeer goed visch kon vangen, kwam thuis zonder eenig +wild, toen hij op de jacht was getrokken. Hij gaf dus den boog en de +pijlen terug, en vroeg zijn broeder om den vischhaak. Het ongeluk wilde +echter, dat Hoori den vischhaak van zijn broeder had verloren. Het +edelmoedige aanbod, om een nieuwen haak te geven, werd met minachting +geweigerd. Hij weigerde eveneens, een boordevollen bak met vischhaken +aan te nemen. De oudere broeder antwoordde op dit aanbod: “Onder +deze haken zie ik niet mijn ouden vischhaak; hoewel er heel wat zijn, +wil ik ze niet hebben.”</p> + +<p>Hoori nu was diep bedroefd over de norschheid van zijn broeder; +daarom ging hij naar het strand der zee en gaf daar uiting aan zijn +droefheid. Een vriendelijke oude man, Shiko-tsutsu no Oji genaamd +(<span class="corr" id="xd0e874" title="Niet in +bron">“</span>Zoute-zee-oude”), zeide: “Waarom treurt +gij hier?” Toen hij het droeve verhaal had vernomen, antwoordde +de oude man: “Treur niet langer. Ik zal die zaak voor u in orde +brengen.”</p> + +<p>Getrouw aan zijn belofte, maakte de oude man een mand, zette Hoori +daarin, en deed die in zee zinken. Toen Hoori diep in het water was +neergedaald, kwam hij aan <span class="pagenum">[<a id="pb16" href= +"#pb16">16</a>]</span>een liefelijk strand, dat rijk was aan +verschillende soorten zeegras van de meest fantastische vormen. Hier +liet hij de mand achter en kwam eindelijk aan het Paleis van den +Zeegod. Dit paleis maakte een ontzaglijken indruk. Het had kasteelen, +kleine torentjes en statige torens. Een bron stond aan de deur, en +boven die bron stond een cassiaboom. Hier bleef Hoori in de heerlijke +schaduw vertoeven. Hij had daar niet lang gestaan, toen een schoone +vrouw te voorschijn trad. Toen zij op het punt was, water te scheppen, +hief zij haar oogen op, zag den vreemdeling en vertrok weer +onmiddellijk met groote ontsteltenis, om haar vader en moeder te +vertellen, wat zij gezien had.</p> + +<p>De Zeegod maakte, toen hij het bericht vernam, een “achtvoudig +kussen” en leidde den vreemdeling naar binnen met de vraag, +waaraan hij de eer van zijn tegenwoordigheid te danken had. Toen Hoori +hem het droevige verlies mededeelde van den vischhaak van zijn broeder, +verzamelde de Zeegod alle visschen van zijn Koninkrijk, “zoowel +die met breede, als die met smalle vinnen”. En toen de duizenden +en duizenden visschen verzameld waren, vroeg hen de Zeegod, of zij iets +afwisten van den verloren vischhaak. “Wij weten er niets +van”, antwoordden de visschen. “Alleen de Roode-vrouw (de +<i>tai</i>) had eenigen tijd geleden een zeeren mond, en zij is niet +verschenen.” Daarop werd zij ontboden, en toen haar mond werd +geopend, werd de verloren vischhaak ontdekt.</p> + +<p>Hoori trouwde daarop met de dochter van den Zeegod, Toyo-tama +(“Rijk-Juweel”), en zij leefden samen in het paleis onder +de zee. Gedurende drie jaren ging alles best, maar daarna kreeg Hoori +heimwee, en wilde hij zoo gaarne een blik slaan op zijn land, misschien +ook herinnerde hij zich, dat hij den vischhaak nog aan zijn broeder +moest teruggeven. Deze volstrekt niet onnatuurlijke gedachten +verontrustten het hart van de liefhebbende Toyo-tama, en zij ging naar +haar vader, om hem de reden van haar droefheid mede te deelen. Maar de +Zeegod, die altijd wellevend <span class="pagenum">[<a id="pb17" href= +"#pb17">17</a>]</span>en hoffelijk was, nam het gedrag van zijn +schoonzoon volstrekt niet kwalijk. Integendeel, hij gaf hem den +vischhaak en zeide: “Als gij dezen vischhaak aan uw ouderen +broeder geeft, zeg dan tegen dien vischhaak heimelijk: ‘Een +ongelukkige vischhaak!’<span class="corr" id="xd0e890" title= +"Niet in bron">”</span> Evenzoo schonk hij Hoori den Juweel van +het Stijgende Water en dien van het Vallende Water en zeide: “Als +gij den Juweel van het Stijgende Water onderdompelt, zal het water +plotseling wassen, en zult gij uw ouderen broeder onder water doen +zinken. Maar voor het geval uw oudere broeder berouw heeft en +vergiffenis vraagt, zal, als gij den Juweel van het Vallende Water +onderdompelt, het water plotseling dalen, en zult gij hem dus redden. +Indien gij hem op die manier bejegent, zal hij zich uit eigen beweging +onderwerpen.<span class="corr" id="xd0e893" title="Niet in +bron">”</span></p> + +<p>Juist toen Hoori op het punt stond te vertrekken, kwam zijn vrouw +bij hem en deelde hem mede, dat zij hem spoedig een kind zou schenken. +Zij zeide: “Op een dag, waarop de winden en de golven woeden, zal +ik vast en zeker naar het strand der zee komen. Bouw voor mij een huis, +en wacht daar op mij.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e898"> +<h3 class="normal">Hoderi en Hoori verzoenen zich.</h3> + +<p>Toen Hoori zijn eigen huis bereikte, vond hij zijn ouderen broeder +weer, die zijn beleediging erkende en om vergiffenis smeekte, welke hem +gaarne werd verleend.</p> + +<p>Toyo-tama en haar jongere zuster trotseerden dapper de winden en +golven en kwamen aan het strand der zee. Daar had Hoori een hut +gebouwd, gedekt met veeren van den vischdief, en daar schonk zij op den +juisten tijd het leven aan een zoon. Toen Toyo-tama haar meester met +kroost had gezegend, veranderde zij in een draak en gleed zij weer in +zee terug. De zoon van Hoori huwde met zijn tante, en werd de vader van +vier kinderen, van wie één Kamu-Yamato-Iware-Biko was, +van wien men verhaalt, dat hij de eerste menschelijke Keizer van Japan +was, thans bekend onder den naam van Jimmu Tennō. <span class= +"pagenum">[<a id="pb18" href="#pb18">18</a>]</span></p> +</div> +</div> + +<div id="ch02" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk II. Helden en Krijgslieden.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e909"> +<h3 class="normal">Yorimasa.</h3> + +<p>Langen tijd geleden werd een zekere keizer ernstig ziek. Hij kon des +nachts niet slapen, het gevolg van een afschuwelijk en onverklaarbaar +geluid, dat hij hoorde, en dat afkomstig was van het dak van het +paleis, dat de Purperen Zaal van de Noordster heette. Een groot aantal +van zijn hovelingen besloten op de loer te gaan liggen, teneinde dien +vreemden nachtelijken bezoeker op te wachten. Zoodra de zon onderging, +ontdekten zij, dat een donkere wolk opsteeg aan den oostelijken +horizon, en neerkwam op het dak van het paleis. Zij, die de wacht +hielden in het keizerlijk slaapvertrek, hoorden bijzondere krabbelende +geluiden, alsof dat wat oorspronkelijk een wolk scheen te zijn, +plotseling veranderd was in een beest met reusachtige en krachtige +klauwen. Nacht op nacht kwam de vreeselijke bezoeker, en nacht op nacht +werd de keizer hoe langer hoe zieker. Eindelijk nam zijn ziekte +zóózeer toe, dat allen, die in zijn dienst waren, +duidelijk zagen, dat de keizer zeker zou sterven, als niet iets kon +gedaan worden, om dat monster te verdelgen.</p> + +<p>Eindelijk werd uitgemaakt, dat Yorimasa de eenige ridder in het rijk +was, die dapper genoeg was, om Zijne Majesteit te verlossen van die +ontzettende beproeving. Yorimasa maakte dan ook met zorg gekozen +voorbereidselen voor den strijd. Hij nam zijn besten boog en zijn beste +pijlen met stalen punten, trok zijn wapenrusting aan, waarover hij een +jachtkleed droeg, en zette een deftige muts op in plaats van zijn +gewonen helm.</p> + +<div id="p018" class="figure"><img border="0" src="images/p018.jpg" +alt="Yorimasa doodt het monster" width="355" height="512"> +<p class="figureHead">Yorimasa doodt het monster</p> +</div> + +<p>Tegen zonsondergang legde hij zich buiten in een hinderlaag. Terwijl +hij daar afwachtte, wat zou geschieden, ratelde de donder boven zijn +hoofd, flikkerde de bliksem in de lucht en loeide de wind als een bende +woeste demonen. Maar Yorimasa was een dapper man, en de <span class= +"pagenum">[<a id="pb19" href="#pb19">19</a>]</span>woede der elementen +ontmoetigde hem niet in het minst. Toen het middernacht werd, zag hij +hoe een zwarte wolk door de lucht heenvloog, en zich nederzette op het +dak van het paleis. Zij bleef liggen op den noordoostelijken hoek. Nog +eens flikkerde de bliksem in de lucht, en nu zag hij de flikkerende +oogen van een ontzaglijk dier. Na de juiste plaats van dit vreemde +monster met zorg te hebben vastgesteld, spande hij zijn boog, totdat +deze even rond was als de volle maan. In een volgend oogenblik trof +zijn pijl met stalen punt het doel. Er werd een vreeselijk gebrul van +woede gehoord, en daarna een vreeselijke smak, toen het ontzaglijke +monster van het dak van het paleis op den grond viel.</p> + +<p>Yorimasa en zijn makker holden vooruit en doodden het monster, dat +zij vóór zich zagen. Dat groote monster van den nacht was +zoo groot als een paard. Het had den kop van een aap, en zijn lichaam +en zijn klauwen waren als die van een tijger, terwijl het den staart +had van een slang en de vleugels van een vogel en de schubben van een +draak.</p> + +<p>Het is niet te verwonderen, dat de keizer bevel gaf, dat de huid van +dat monster ten eeuwigen dage als een merkwaardigheid in de keizerlijke +schatkamer moest worden bewaard. Van het oogenblik af, dat het monster +dood was, verbeterde de gezondheid van den keizer snel, en Yorimasa +werd voor zijn diensten beloond door de aanbieding van een zwaard, +Shishiwo genaamd, wat beteekent “de Koning der Leeuwen”. +Hij kreeg bovendien een hoogeren rang aan het Hof, en huwde ten slotte +de Edele Ayame, de schoonste der hofdames aan het Keizerlijke Hof.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e929"> +<h3 class="normal">Yoshitsune en Benkei.</h3> + +<p>Wij kunnen Yoshitsune vergelijken met den Zwarten Prins of Hendrik +V, en Benkei met Little John, Will Scarlet en Friar Tuck<a class= +"noteref" id="xd0e934src" href="#xd0e934">1</a> in één +vereenigd. Yoshitsune zou een zeer bijzondere held genoemd kunnen +worden, als niet zijn <span class="pagenum">[<a id="pb20" href= +"#pb20">20</a>]</span>getrouwe wapendrager, Benkei, eveneens in de +Japansche geschiedenis en legende een rol had gespeeld. Maar thans zijn +wij gedwongen toe te geven, dat Benkei verreweg de grootste held was. +Hij stak niet alleen in lichaamsbouw boven zijn makkers uit, maar hij +overtrof zijn broederen ook in dapperheid, slimheid, redzaamheid, en +bovendien in bewonderenswaardige teederheid van gemoed. Hier had men +een man, die met het grootste gemak honderd man kon verslaan, en met +dezelfde rustige zekerheid de Buddhistische geschriften kon verklaren. +Hij kon over Yoshitsune weenen, toen hij het om strategische +overwegingen noodig achtte, hem hard te slaan en kon met oneindige +teederheid hulp verleenen, toen de vrouw van zijn meester het leven +schonk aan een zoon. Er was nog een andere trek in het wisselende +karakter van Benkei—zijn lust, om er iemand in te laten loopen. +De geschiedenis met den bel van Miidera<a class="noteref" id= +"xd0e939src" href="#xd0e939">2</a> kan tot bewijs hiervoor gelden, en +evenzoo het rijke feest op kosten van een aantal priesters; maar als +hij iemand er in had laten loopen, aarzelde hij nooit ten volle het +gelag te betalen. Benkei merkte bij zekere gelegenheid op: “Als +er geloot moet worden, zorgt mijn meester er wel voor, dat ik het kind +van de rekening ben.” Dit was ongetwijfeld waar. Benkei stelde er +altijd een eer in, het vuile werk te doen, en als zijn meester hem +vroeg, iets voor hem te verrichten, was Benkei’s eenige klacht, +dat de taak niet zwaar genoeg was, hoewel die taak in den regel +werkelijk zóó gevaarlijk was, dat zij een dozijn minder +begaafde helden zou hebben vrees aangejaagd.</p> + +<p>Het verhaal zegt, dat Benkei reeds bij zijn geboorte lang haar had +en een volledig stel tanden, en dat hij bovendien zoo snel kon loopen +als de wind. Benkei was te forsch voor een gewoon Japansch huis. Als +hij het aanbeeld van Jinsaku sloeg, zonk dat nuttige voorwerp diep in +de aarde, en als brandhout droeg hij een grooten pijnboom aan. Toen +Benkei zeventien jaar oud was, werd hij priester in een <span class= +"pagenum">[<a id="pb21" href="#pb21">21</a>]</span>Buddhistischen +tempel; maar dit belette hem niet, een schoone jonge maagd, Tamamushi +genaamd, op opzienbarende wijze te schaken. Wij zien onzen held zich +spoedig losbreken uit het priesterschap en uit de liefde, en zijn volle +aandacht wijden aan de opwekkende avonturen van een krijgsman, die +buiten de wet stond. Wij moeten hem hiervoor een korten tijd in den +steek laten, en eerst de geschiedenis verhalen van Yoshitsune, ten +einde duidelijk te maken, hoe hij het groote geluk had, Benkei te +ontmoeten en zich van diens hulp en vriendschap te verzekeren tot aan +zijn dood.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e946"> +<h3 class="normal">Yoshitsune en de Taira.</h3> + +<p>De vader van Yoshitsune, Yoshitomo, was gesneuveld in een grooten +slag tegen de Taira. In dien tijd was de Taira-stam oppermachtig, en +zijn wreede aanvoerder, Kiyomori, deed alles wat hij kon, om de +kinderen van Yoshitomo uit den weg te ruimen. Maar de moeder van die +kinderen, Tokiwa, vluchtte naar een schuilplaats, waarheen zij ook haar +kleinen medevoerde. Met karakteristieken Japanschen moed stemde zij er +eindelijk in toe, de vrouw te worden van den gehaten Kiyomori. Zij deed +dit, omdat dit de eenige was, om het leven van haar kinderen te sparen. +Het werd haar geoorloofd, Yoshitsune bij zich te houden, en dagelijks +fluisterde zij hem toe: “Gedenk uw vader, Minamoto Yoshitomo! +Word krachtig en wreek zijn dood, want hij is gestorven door de hand +der Taira.”</p> + +<p>Toen Yoshitsune zeven jaar oud was, werd hij naar een klooster +gezonden, om als monnik te worden opgeleid. Hoewel hij ijverig was in +zijn studies, bewaarde de jonge knaap voortdurend de onverschrokken +woorden van zijn dappere, zelfopofferende moeder in zijn hart. Zij +wekten hem op en bezielden hem tot daden. Hij placht naar een bepaalde +vallei te gaan, waar hij zijn klein houten zwaard zwaaide, en onder het +zingen van gedeelten uit krijgszangen, uitviel tegen rotsen en steenen, +in de <span class="pagenum">[<a id="pb22" href= +"#pb22">22</a>]</span>hoop, dat hij in de toekomst een groot krijgsman +mocht worden, en al de rampen en ongerechtigheden die door den +Taira-stam op zijn familie waren opgehoopt, kon wreken en +goedmaken.</p> + +<p>In zekeren nacht werd hij, terwijl hij daarmede bezig was, door een +hevige onweersbui overvallen, en zag hij een ontzaglijken reus +vóór zich met een langen rooden neus en groote fonkelende +oogen, met klauwen als van een vogel, en gevederde vleugels. Terwijl +hij dapper stand hield, deed Yoshitsune navraag, wie die reus was, en +werd hem medegedeeld, dat het de Koning der Tengu was—dat wil +zeggen, de Koning der kaboutermannetjes uit de bergen, levendige +wezentjes, die zich herhaaldelijk bezig hielden met allerlei +fantastische streken.</p> + +<p>De Koning der Tengu was Yoshitsune zeer vriendelijk gezind. Hij +zeide, dat hij zijn volharding bewonderde, en deelde hem mede, dat hij +voor hem was verschenen met de vriendelijke bedoeling, hem alles te +leeren, wat op het gebied der krijgskunde kon worden geleerd. Het +onderwijs vorderde op de meest bevredigende wijze, en het duurde niet +lang, of Yoshitsune kon minstens twintig kleine <i>tengu</i> +overwinnen, en die groote vlugheid kwam Yoshitsune goed te pas, zooals +wij verder in dit verhaal zullen zien.</p> + +<p>Toen nu Yoshitsune vijftien jaar oud was, hoorde hij dat op den berg +Hiei een bijzonder woeste <i>bonze</i> (priester) leefde, Benkei +genaamd. Benkei had een tijd lang ridders belaagd, die de Gojo Brug van +Kyōto overtrokken. Zijn wensch was, duizend zwaarden te +bemachtigen, en hij was zóó dapper, en tevens zulk een +schurk, dat hij op ridders niet minder dan negenhonderd negen en +negentig zwaarden op onwettige wijze had veroverd. Toen het bericht +hiervan de ooren van Yoshitsune had bereikt, besloot hij van het +onderwijs van den Koning der Tengu een goed gebruik te maken, om dien +Benkei te dooden, ten einde op die wijze hem, die de schrik van het +land was geworden, onschadelijk te maken.</p> + +<div id="p022" class="figure"><img border="0" src="images/p022.jpg" +alt= +"Yoshitsune en Benkei aangevallen door een troep spookachtige Krijgers van den stam der Taira’s" + width="348" height="512"> +<p class="figureHead">Yoshitsune en Benkei aangevallen door een troep +spookachtige Krijgers van den stam der Taira’s</p> +</div> + +<p> <span class="pagenum">[<a id="pb23" href="#pb23">23</a>]</span></p> + +<p>Op zekeren avond trok Yoshitsune op weg, en ten einde den schijn aan +te nemen van volkomen onverschilligheid, speelde hij op de fluit, +totdat hij de Gojo Brug had bereikt. Onmiddellijk zag hij een +reusachtigen man op hem afkomen, in een zwarte wapenrusting, die +niemand anders was dan Benkei. Toen Benkei den jongeling zag, +beschouwde hij het als beneden zijn waardigheid, iemand aan te vallen, +die hem een zwakkeling voorkwam, een droomer, die voortreffelijk kon +fluitspelen, en ongetwijfeld ook een mooi gedicht kon vervaardigen op +de maan, die toen juist aan den hemel scheen, maar die volstrekt geen +krijgsman was. Die beleediging maakte Yoshitsune vreeselijk woedend, en +plotseling stootte hij de hellebaard van Benkei uit zijn hand.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e975"> +<h3 class="normal">Yoshitsune en Benkei vechten.</h3> + +<p>Benkei slaakte een kreet van woede, en sloeg er met zijn wapen in +het wilde op los. Maar de vlugheid, die hij van den Koning der <i> +tengu</i> had geleerd, kwam Yoshitsune zeer te stade. Hij sprong van +den éénen naar den anderen kant, van voren naar achteren, +en weer terug van achteren naar voren, terwijl hij den reus met menige +grap voor den gek hield en telkens in een vroolijk gelach uitbarstte. +Het wapen van Benkei zwaaide voortdurend rond en trof nu eens de lucht, +dan weer de grond, maar raakte nooit zijn tegenstander.</p> + +<p>Eindelijk werd Benkei moede, en weder sloeg Yoshitsune de hellebaard +uit de hand van den reus. Toen Benkei trachtte zijn wapen weder op te +nemen, wist Yoshitsune hem een beentje te lichten, zoodat hij op handen +en voeten kwam te staan; de held besteeg nu met een triomfkreet den +tijdelijk viervoetigen Benkei. De reus was stom verbaasd over zijn +nederlaag, en toen hij hoorde, dat de overwinnaar niemand anders was +dan de zoon van den Edelen Yoshitomo, nam hij niet alleen zijn +nederlaag op waardige wijze op, maar verzocht hij, of hij van nu af aan +in den dienst mocht treden van den jeugdigen overwinnaar. <span class= +"pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24">24</a>]</span></p> + +<p>Van dien tijd af vinden wij de namen van Yoshitsune en Benkei steeds +samen verbonden, en in al de verhalen van krijgslieden, hetzij in +Japan, hetzij elders, was er nooit een dapperder en meer eensgezinde +verbinding van kracht en vriendschap. Wij lezen, hoe talrijke +overwinningen zij op de Taira behaalden, en hoe zij hen naar zee +dreven, waar deze dan bij Dan-no-ura ontkwamen.</p> + +<p>Wij kennen nog een tweede legende in verband met Dan-no-ura. +Yoshitsune en zijn trouwe makker maakten zich gereed, in een schip van +de provincie Settsu over te steken naar Saikoku. Toen zij Dan-no-ura +bereikten, stak een vreeselijke storm op. Geheimzinnige stemmen kwamen +uit de zich opstapelende golven, een verwijderde echo van +wapengekletter, van voortsnellende schepen en het suizen van pijlen, +van het neervallen van duizend manschappen. Het geraas werd al luider +en luider, en uit de opgezweepte, schuimende koppen van de golven +verrees een spookachtige troep van den Taira-stam. Hun wapenrusting was +gescheurd en met bloed bevlekt, en zij staken hun wasemige armen uit, +terwijl zij trachtten de boot tegen te houden, waarin Yoshitsune en +Benkei voeren. Het was een spookachtige herinnering aan den slag bij +Dan-no-ura, toen de Taira een vreeselijke en onherstelbare nederlaag +hadden geleden. Toen Yoshitsune dien grooten spookachtigen troep zag, +riep hij om wraak, zelfs op de schimmen der gedoode Taira; maar Benkei, +die steeds listig en voorzichtig was, verzocht zijn meester, zijn +zwaard neer te leggen, en nam een rozenkrans ter hand en zeide een +aantal Buddhistische gebeden op. Over den troep geesten daalde vrede +neer, het gejammer hield op, en geleidelijk verdwenen zij weder in de +zee, die daarna kalm werd.</p> + +<p>De legende verhaalt ons, dat visschers nog altijd van tijd tot tijd +schimmenlegers uit zee zien oprijzen, die jammerklachten uiten en met +hun armen zwaaien. Men zegt, dat de kreeften met gevlekten rug de +schimmen zijn der Tairastrijders. Wij zullen later een andere legende +<span class="pagenum">[<a id="pb25" href= +"#pb25">25</a>]</span>behandelen, die in verband staat met die +ongelukkige geesten, die het nooit moede worden, het tooneel van hun +nederlaag weer op te zoeken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e994"> +<h3 class="normal">De Booze Geest van Oyeyama.</h3> + +<p>Tijdens de regeering van Keizer Ichijo waren er in Kyōto een +aantal verhalen in omloop met betrekking tot een boozen geest, die op +den Berg Oye woonde. Die booze geest kon verschillende gedaanten +aannemen. Somtijds verscheen hij als een menschelijk wezen, en drong +heimelijk in Kyōto binnen, waar hij uit menig huis teer geliefde +zonen en dochters wegrukte. Hij nam die jongelingen en meisjes mede +naar zijn vesting op den berg, en—het is droevig te +verhalen—na met hen den spot te hebben gedreven, richtte hij met +zijn makkers een groot feest aan en verslond daar die arme jongelieden. +Zelfs het onschendbare Hof was niet beveiligd tegen die vreeselijke +gebeurtenissen en op zekeren dag verloor Kimitaka zijn schoone dochter. +Zij was door den Koning der Booze Geesten, Shutendoji, weggeroofd.</p> + +<p>Toen dit treurige nieuws de ooren van den Keizer bereikte, riep hij +zijn Raad te zamen, en overlegde hij, hoe zij dit vreeselijke monster +zouden kunnen dooden. Zijne Majesteit hoorde van zijn ministers, dat +Raiko een onverschrokken ridder was, en daarom raadden zij hem aan, dat +deze met enkele makkers op dit gevaarlijke maar eervolle avontuur zoude +worden uitgezonden.</p> + +<p>Raiko koos dus vijf metgezellen, en vertelde hen wat bevolen was, en +wel, dat zij een avontuurlijke reis moesten ondernemen, en den Koning +der Booze Geesten moesten dooden. Hij legde hun uit, dat geslepenheid +bij de uitvoering van hun plan zeer noodig was, indien zij hoopten hun +taak naar behooren te volbrengen, en dat het verstandig zou zijn, zich +te vermommen als priesters van het gebergte, en hun wapenrusting en +wapenen op hun rug te dragen, voorzichtig verborgen in ransels, die +geen <span class="pagenum">[<a id="pb26" href= +"#pb26">26</a>]</span>achterdocht zouden wekken. Voordat zij op weg +gingen, trokken twee der ridders, om te bidden, naar den tempel van +Hachiman, den Oorlogsgod, twee naar het altaar van Kwannon, de Godin +der Barmhartigheid, en twee naar den tempel van Gongen.</p> + +<div id="p026" class="figure"><img border="0" src="images/p026.jpg" +alt="Raiko en het betooverde meisje" width="349" height="512"> +<p class="figureHead">Raiko en het betooverde meisje</p> +</div> + +<p>Toen de ridders gebeden hadden, dat hun onderneming mocht gezegend +worden, aanvaardden zij hun reis en bereikten na verloop van tijd de +provincie Tamba, terwijl zij onmiddellijk den berg Oye tegenover zich +zagen. De Booze Geest had zeker den vreeselijksten der bergen gekozen. +Machtige rotsen en groote donkere bosschen belemmerden hun den weg in +iedere richting, terwijl bijna bodemlooze afgronden zich aan hen +voordeden, waar die het minst verwacht werden.</p> + +<p>Toen de dappere ridders juist eenigszins moedeloos begonnen te +worden, verschenen plotseling drie oude mannen vóór hen. +Het eerste oogenblik werden deze nieuwe bezoekers met achterdocht +aangezien, maar later met de grootste vriendelijkheid en dankbaarheid. +Die oude mannen waren niemand minder dan de drie godheden, tot wie de +ridders gebeden hadden, voordat zij hun tocht aanvaardden. De oude +mannen boden Raiko een kruik met tooversaké aan, +Shimben-Kidoku-Shu genaamd (“een hartsterking voor menschen, maar +vergif voor booze geesten”), en raadde hen aan, Shutendoji door +een krijgslist er toe te bewegen er van te drinken, waarna hij +onmiddellijk verlamd zou worden en een gemakkelijker prooi zou zijn +voor zijn vijanden. Nauwelijks hadden de oude mannen tooversaké +gegeven en hun kostbaren raad daaraan toegevoegd, of een wonderbaarlijk +licht schitterde om hen heen, terwijl zij in de wolken verdwenen.</p> + +<p>Raiko en zijn paladijnen beklommen, zeer verblijd met hetgeen +geschied was, verder den berg. Toen zij aan een stroom gekomen waren, +zagen zij daar een schoone vrouw, die bezig was een met bloed bevlekt +gewaad in het stroomende water te wasschen. Zij weende bitter, en +wischte <span class="pagenum">[<a id="pb27" href= +"#pb27">27</a>]</span>haar tranen af met de lange mouw van haar <i> +kimono</i>. Toen Raiko vroeg, wie zij was, vertelde zij hem, dat zij +een prinses was, en één der ongelukkige gevangenen van +den Koning der Booze Geesten. Toen men haar had medegedeeld, dat het +niemand anders was dan de groote Raiko, die vóór haar +stond, en dat hij en de andere ridders gekomen waren om het +afschuwelijke bergmonster te dooden, was zij onuitsprekelijk verheugd, +en voerde ten slotte den kleinen troep naar een groot paleis van zwart +ijzer, terwijl zij de schildwachten om den tuin leidde door hen te +zeggen, dat haar volgelingen arme priesters van den berg waren, die een +tijdelijke schuilplaats zochten.</p> + +<p>Nadat zij door lange gangen waren geloopen, kwamen Raiko en zijn +volgelingen in een reusachtige zaal. Aan het ééne +uiteinde zat de schrikwekkende Koning der Booze Geesten. Hij had een +reusachtige gestalte, met een helderroode huid en een massa wit haar. +Toen Raiko hem onderdanig mededeelde, wie zij waren, noodigde de +Koning, terwijl hij zijn vreugde verborg, hen uit plaats te nemen, en +deel te nemen aan den feestmaaltijd, die juist zou worden voortgezet. +Daarop klapte hij in zijn roode handen, en onmiddellijk kwamen een +aantal schoone meisjes binnenrennen met een overvloed van spijs en +drank, en toen Raiko haar aandachtig gadesloeg, begreep hij, dat zij +eertijds in gelukkige woningen in Kyōto hadden gewoond.</p> + +<p>Toen het feest in vollen gang was, haalde Raiko de kruik met de +tooversaké voor den dag, en verzocht den Koning der Booze +Geesten beleefd er van te proeven. Het monster dronk zonder aarzelen en +zonder eenig kwaad vermoeden een weinig van de saké, en vond die +zóó lekker, dat hij nog om een tweeden beker vroeg. Alle +<span class="corr" id="xd0e1025" title="Bron: booze booze">booze</span> +geesten dronken van den tooverwijn, en terwijl zij dronken, dansten +Raiko en zijn metgezellen.</p> + +<p>De tooverdrank begon zijn werking te doen gevoelen. De Koning zelf +werd slaperig, totdat eindelijk hij en de andere booze geesten in een +diepen slaap vielen. Toen <span class="pagenum">[<a id="pb28" href= +"#pb28">28</a>]</span>sprong Raiko overeind, en hij en zijn makkers +trokken snel hun wapenrusting aan en maakten zich gereed voor den +strijd. Ten tweeden male verschenen hem de drie godheden, en zeiden tot +Raiko: “Wij hebben de handen en voeten van den Boozen Geest +stevig gebonden, zoodat gij niets te vreezen hebt. Terwijl de overige +ridders zijn ledematen afhakken, moet gij hem het hoofd afsnijden; dood +daarna de overige <i>eni</i>, (booze geesten) en uw taak zal volbracht +zijn.” Daarna verdwenen die goddelijke wezens plotseling.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1035"> +<h3 class="normal">Raiko doodt den Boozen Geest.</h3> + +<p>Raiko en de overige ridders naderden voorzichtig den slapenden +Koning der Booze Geesten met getrokken zwaarden. Met een reusachtigen +zwaai kwam het wapen van Raiko krakend neer op den nek van den Boozen +Geest. Nauwelijks was het hoofd van den romp gescheiden, of het vloog +in de lucht, terwijl rook en vuur uit zijn neusgaten spoten en den +dapperen Raiko brandden. Ten tweeden male viel hij met zijn zwaard uit, +en nu viel het afschuwelijke hoofd op den grond en bewoog zich niet +meer. Het duurde niet lang, of de dappere ridders hadden ook de +volgelingen van den Boozen Geest gedood.</p> + +<p>In een blijde stoet trokken zij uit het groote ijzeren paleis. De +vijf makkers van Raiko droegen het monsterachtige hoofd van den Koning, +en die afzichtige stoet werd gevolgd door een lange rij van gelukkige +meisjes, die eindelijk verlost waren uit haar vreeselijke gevangenis, +en er zich in verheugden weer te wandelen in de straten van +Kyōto.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1042"> +<h3 class="normal">De Tooverspin.</h3> + +<p>Korten tijd nadat de gebeurtenis, hierboven geschetst, had plaats +gegrepen, werd de dappere Raiko ernstig ziek, en hij was genoodzaakt +zijn kamer te houden. Omstreeks middernacht bracht hem steeds een +kleine jongen een geneesmiddel. De jongen was aan Raiko niet bekend, +maar daar hij zulk een grooten stoet bedienden had, wekte dit in <span +class="pagenum">[<a id="pb29" href="#pb29">29</a>]</span>het begin geen +argwaan op. Raiko werd echter erger, in plaats beter, en wel het ergst, +onmiddellijk nadat hij het geneesmiddel had ingenomen; daarom begon hij +te vermoeden, dat de ééne of andere bovennatuurlijke +kracht de oorzaak was van zijn ziekte.</p> + +<p>Ten slotte vroeg Raiko zijn voornaamsten dienaar, of hij iets wist +van den knaap, die tegen middernacht bij hem kwam. Noch deze, noch +iemand anders bleek iets omtrent hem te weten. Van dat oogenblik af was +de achterdocht van Raiko in hooge mate opgewekt, zoodat hij besloot, de +zaak met zorg na te gaan.</p> + +<p>Toen het knaapje tegen middernacht terugkwam, wierp Raiko, in plaats +van het geneesmiddel te nemen, den beker naar diens hoofd, en trachtte +hem, na zijn zwaard te hebben getrokken, te dooden. Een luide kreet van +pijn weerklonk door het vertrek, maar op het oogenblik, dat de knaap +uit het vertrek wegvloog, wierp hij iets naar Raiko toe. Het spreidde +zich uit tot een reusachtig, wit kleverig web, dat zich +zóó stevig aan Raiko vasthechtte, dat hij zich nauwelijks +kon bewegen. Zoodra hij het web met zijn zwaard had doorgesneden, +omringde hem weer een ander. Raiko riep toen om hulp, en zijn eerste +bediende ontmoette den boosdoener in één der gangen en +hield hem met getrokken zwaard tegen. Ook over hem wierp de Booze Geest +een web. Toen het hem eindelijk gelukt was, zich los te maken, en hij +in staat was het vertrek zijns meesters binnen te hollen, zag hij, dat +Raiko eveneens het slachtoffer van de Tooverspin was geworden.</p> + +<p>De Tooverspin werd eindelijk ontdekt in een kelder, waar hij kermde +van de pijn, terwijl bloed uit een wond aan zijn kop stroomde, welke +wond door een zwaard was toegebracht. Onmiddellijk werd hij gedood, en +met zijn dood verdween ook de kwade invloed, die de oorzaak geweest was +van de ernstige ziekte van Raiko. Van dat oogenblik af kreeg de held +zijn gezondheid en kracht weer terug, terwijl er een weelderige +feestmaaltijd ter eere van de heugelijke gebeurtenis werd aangericht. +<span class="pagenum">[<a id="pb30" href="#pb30">30</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1056"> +<h3 class="normal">Een andere Lezing.</h3> + +<p>Er is nog een andere lezing van deze legende, welke afkomstig is van +Kenkō Hōshi; deze verschilt in een aantal bijzonderheden +zóózeer van de legende, die wij hebben medegedeeld, dat +zij als een geheel nieuw verhaal kan worden beschouwd. Als wij die +lezing niet mededeelden, zouden wij de legende berooven van haar +sombersten vorm, die tot nu toe voor den gewonen lezer niet +toegankelijk is geweest<a class="noteref" id="xd0e1061src" href= +"#xd0e1061">3</a>.</p> + +<p>Op zekeren dag vertrok Raiko uit Kyōto met Tsuna, den meest +waardigen van zijn volgelingen. Toen zij de vlakte van Rendai +doortrokken, zagen zij een doodshoofd in de lucht opstijgen, en voor +hen wegvluchten, alsof het door den wind werd voortgedreven, totdat het +eindelijk verdween op een plaats, Kagura ga Oka genaamd.</p> + +<div id="p030" class="figure"><img border="0" src="images/p030.jpg" +alt="Raiko verslaat het Spook van Oyeyama" width="348" height="512"> +<p class="figureHead">Raiko verslaat het Spook van Oyeyama</p> +</div> + +<p>Raiko en zijn metgezel bemerkten, zoodra zij het doodshoofd hadden +zien verdwijnen, een huis in puinhoopen vóór zich. Raiko +trad dit verwoeste huis binnen, en zag een oude vrouw zitten met een +vreemd uiterlijk. Zij was in het wit gekleed en had wit haar; zij +opende haar oogen met een klein stokje, en haar bovenste oogleden +vielen als een hoed over haar hoofd; daarna gebruikte zij het stokje om +haar mond te openen, en liet dan haar borst over haar knieën +vallen. Daarna sprak zij den verbaasden Raiko aldus aan:</p> + +<p>“Ik ben tweehonderd negentig jaar oud. Ik dien negen meesters, +en in het huis, waarin gij staat, dwalen booze geesten rond.”</p> + +<p>Nadat hij die woorden had gehoord, wandelde Raiko de keuken binnen, +en toen hij een haastigen blik op de lucht had geslagen, zag hij, dat +een vreeselijke storm in aantocht was. Toen hij er op lette, hoe de +donkere wolken zich opeenpakten, hoorde hij een geluid van spookachtige +voetstappen, en traden een groot aantal spoken het vertrek <span class= +"pagenum">[<a id="pb31" href="#pb31">31</a>]</span>binnen, En dit waren +niet de eenige bovennatuurlijke wezens, die Raiko ontmoette, want +onmiddellijk daarna zag hij een wezen, als een non gekleed. Haar +ontzettend klein lichaam was naakt tot aan haar middel, haar gelaat was +twee voet lang en “haar armen waren wit als sneeuw en dun als +draden.” Een kort oogenblik lachte dit afschuwelijke wezen, +waarna het in den nevel verdween.</p> + +<p><span class="corr" id="xd0e1083" title="Bron: Raike">Raiko</span> +hoorde met welgevallen naar het kraaien van een haan, en meende, dat de +spookachtige bezoekers hem niet meer zouden hinderen; maar weder hoorde +hij voetstappen, en nu zag hij geen afschuwelijke heks, maar een +bekoorlijke vrouw, “sierlijker dan de wilgentakken, als zij door +een zacht windje gewiegeld worden”. Toen hij dit liefelijke +meisje aanstaarde, werden zijn oogen een oogenblik verblind door haar +schitterende schoonheid. Voordat hij het gezicht terugkreeg, zag hij, +dat hij gehuld was in ontelbare spinnewebben. Hij sloeg met zijn zwaard +naar haar, en toen verdween zij, terwijl het bleek, dat hij de planken +van den vloer had doorgehakt en den hoeksteen onder den vloer had +gebroken.</p> + +<p>Op dit oogenblik kwam Tsuna bij zijn meester, en zij bemerkten, dat +het zwaard bedekt was met bloed, en dat de punt in den strijd gebroken +was.</p> + +<p>Na lang zoeken ontdekten Raiko en zijn onderhoorige een hol, waarin +zij een monster zagen met verschillende pooten en een kop van +ontzaglijke grootte, met donzig haar bedekt. Zijn groote oogen schenen +als de zon en de maan, terwijl hij luide kreunde: “Ik ben ziek en +heb pijn.”</p> + +<p>Toen Raiko en Tsuna naderbij kwamen, herkenden zij de afgebroken +punt van het zwaard, die uit het monster uitstak. De helden trokken het +schepsel toen uit zijn hol en hakten zijn hoofd af. Uit de diepe wond +in zijn buik kwamen negentienhonderd negentig doodshoofden voor den dag +en bovendien nog een aantal spinnen, zoo groot als kinderen. Raiko en +zijn geleider kwamen tot de ontdekking, dat het monster +vóór hen niets anders was dan <span class="pagenum">[<a +id="pb32" href="#pb32">32</a>]</span>de Spin op den Berg. Toen zij het +groote geraamte opensneden, vonden zij binnen de ingewanden de +spookachtige overblijfselen van een aantal menschenlijken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1094"> +<h3 class="normal">De Avonturen van Prins Yamato Take.</h3> + +<p>Koning Keiko beval zijn jongsten zoon, Prins Yamato, weg te trekken +en een aantal roovers te dooden. Vóór zijn vertrek bad de +Prins aan de altaren van Isé, en smeekte, dat <span class="corr" +id="xd0e1099" title="Bron: Ame-terasu">Ama-terasu</span>, de Godin der +Zon, zijn onderneming zou zegenen. De tante van Prins Yamato was +hoogepriesteres in één der tempels te Isé, en hij +deelde haar mede, welke taak zijn vader hem had toevertrouwd. De brave +dame was zeer verheugd, toen zij dat nieuws hoorde, en schonk haar neef +een kostbaar zilveren kleed, met de mededeeling, dat het hem geluk zou +brengen en hem misschien later van dienst zou zijn.</p> + +<p>Toen Prins Yamato naar het paleis was teruggekeerd en afscheid van +zijn vader had genomen, verliet hij het hof, vergezeld van zijn vrouw, +Prinses Ototachibana, en een aantal beproefde volgelingen, en begaf +zich naar het Zuidelijk Eiland Kiushiu, dat door roovers werd verpest. +De streek was zóó ruw en ondoordringbaar, dat Prins +Yamato onmiddellijk zag, dat hij het ééne of andere +listige plan moest beramen, ten einde den vijand onverhoeds aan te +vallen.</p> + +<div id="p032" class="figure"><img border="0" src="images/p032.jpg" +alt="Prins Yamato en Takeru" width="343" height="512"> +<p class="figureHead">Prins Yamato en Takeru</p> +</div> + +<p>Toen hij tot dit besluit was gekomen, vroeg hij Prinses +Ototochibana, hem het kostbare zijden kleed te brengen, dat zijn tante +hem had geschonken. Hij trok dit aan, daarbij naar alle +waarschijnlijkheid geholpen door zijn vrouw. Hij liet zijn haar vallen, +stak daar een kam in, en tooide zich op met juweelen. Toen hij in een +spiegel zag, was hij overtuigd, dat de vermomming volmaakt was, en dat +hij er als een bijzonder mooie vrouw uitzag.</p> + +<p>Zoo kostbaar aangekleed, ging hij de tent van zijn vijand binnen, +waar Kumaso en Takeru gezeten waren. Toevallig spraken zij juist over +den zoon des Konings en over zijn pogingen, hun rooverbende uit te +roeien. Toen zij <span class="pagenum">[<a id="pb33" href= +"#pb33">33</a>]</span>opkeken, zagen zij, dat een schoone vrouw op hen +afkwam.</p> + +<p>Kumaso was zóó verheugd, dat hij den vermomden Prins +toewenkte en hem verzocht, zoo spoedig mogelijk wijn te schenken. +Yamato was bijzonder in zijn schik, dat hij dit kon doen. Hij wendde +vrouwelijke verlegenheid voor. Hij liep met zeer kleine stapjes, en +keek schuin uit zijn ooghoeken met al de verlegenheid van een bloode +maagd.</p> + +<p>Kumaso dronk veel meer wijn dan goed voor hem was<span class="corr" +id="xd0e1119" title="Niet in bron">.</span> Hij bleef voortgaan met +drinken, ten einde het genot te hebben, te zien, hoe aanminnig dat +liefelijke wezen den wijn voor hem inschonk.</p> + +<p>Toen Kumaso dronken was, wierp Prins Yamato de kruik met wijn neer, +trok zijn dolk uit de scheede, en stak hem dood.</p> + +<p>Toen Takeru zag, wat zijn broeder overkomen was, trachtte hij te +ontsnappen, maar Prins Yamato sprong op hem toe. Ten tweeden male +flikkerde zijn dolk in de lucht, en ook Takeru viel ter aarde.</p> + +<p>“Houd uw hand een oogenblik in”, hijgde de stervende +roover. “Ik zou zoo gaarne willen weten, wie gij zijt en van waar +gij gekomen zijt. Tot nu toe dacht ik, dat mijn broeder en ik de +sterkste mannen van het rijk waren. Ik blijk mij echter vergist te +hebben.”</p> + +<p>“Ik ben Yamato” zeide de Prins, “de zoon van den +Koning, die mij beval, zulke roovers als gij te dooden!” +“Sta mij toe, u een nieuwen naam te geven”, zeide de roover +beleefd. “Van nu af aan zult gij Yamato Take genoemd worden, daar +gij de dapperste man in het land zijt.”</p> + +<p>Na zoo gesproken te hebben, viel Takeru dood achterover.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1132"> +<h3 class="normal">Het Houten Zwaard.</h3> + +<p>Toen de Prins op den terugweg was naar de hoofdstad, ontmoette hij +weer een bandiet, Idzumo Takeru genaamd. Weer maakte hij gebruik van +een krijgslist, en deed zich voor, alsof hij dien kerel bijzonder goed +gezind was. Hij <span class="pagenum">[<a id="pb34" href= +"#pb34">34</a>]</span>sneed een houten zwaard en sloeg dit met geweld +vast in de scheede van zijn eigen stalen wapen. Hij droeg dit telkens, +als hij dacht Takeru te ontmoeten.</p> + +<p>Bij zekere gelegenheid noodigde Prins Yamato Takeru uit, met hem in +de rivier Hinokawa te gaan zwemmen. Terwijl de roover stroomafwaarts +zwom, landde de Prins heimelijk, en na zich begeven te hebben naar de +plaats aan den oever, waar de kleeren van Takeru lagen, gelukte het +hem, diens zwaard tegen het zijne te verruilen, door zijn houten zwaard +te plaatsen, waar het scherpe stalen zwaard van Takeru gelegen was.</p> + +<p>Toen Takeru uit het water was gekomen en zijn kleeren had +aangetrokken, vroeg hem de Prins, zijn bekwaamheid in het hanteeren van +het zwaard te toonen, “Wij zullen,” zoo sprak hij, +“onderzoeken, wie van ons beiden de beste krijgsman +is.”</p> + +<p>Daartoe volstrekt niet ongenegen, trachtte Takeru zijn zwaard uit de +scheede te trekken. Het bleef vastzitten, en daar het van hout was, zou +het hem natuurlijk toch niet van nut geweest zijn. Terwijl de roover +aldus druk bezig was, sloeg Yamato hem het hoofd af. Ten tweede male +was zijn slimheid hem te stade gekomen, en toen hij <span class="corr" +id="xd0e1145" title="Bron: haar">naar</span> het paleis terugkeerde, +werd hij feestelijk onthaald, en ontving hij een aantal kostbare +geschenken van zijn koninklijken vader.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1148"> +<h3 class="normal">Het “Gras-Klievende-Zwaard”.</h3> + +<p>Prins Yamato bleef niet lang in ledigheid in het paleis, want zijn +vader beval hem, weg te gaan, om een opstand der Ainu’s in de +oostelijke provincies te onderdrukken.</p> + +<p>Toen de Prins gereed was te vertrekken, gaf hem de Koning een speer, +van een hulstboom vervaardigd, welke de +“Achttien-Arm-Lange-Speer<span class="corr" id="xd0e1155" title= +"Niet in bron">”</span> werd genoemd. Met dit kostbare geschenk +bezocht Prins Yamato de tempels van Isé. Zijn tante, de +hooge-priesteres, begroette hem weer. Zij luisterde met belangstelling +naar alles, wat haar neef haar verhaalde, en was bovenal verheugd, toen +zij vernam hoe uitnemend <span class="pagenum">[<a id="pb35" href= +"#pb35">35</a>]</span>het kleed, dat zij hem had gegeven, hem te pas +was gekomen.</p> + +<p>Toen zij naar zijn verhaal had geluisterd, ging zij den tempel +binnen, en bracht zij een zwaard mede en een zak, die vuursteenen +bevatte. Zij gaf deze als een afscheidsgeschenk aan Yamato.</p> + +<p>Het zwaard was het zwaard van Murakumo, dat behoorde tot de +insigniën van het Keizerlijk Huis van Japan. De Prins kon wel geen +passender geschenk hebben ontvangen. Dit zwaard behoorde eertijds, +zooals men zich zal herinneren, aan de Goden, en werd door Susa-no-o +ontdekt.</p> + +<p>Na een langen tocht kwamen Prins Yamato en zijn volgelingen in de +provincie Suruga. De gouverneur ontving hen gastvrij, en bij wijze van +feestelijk onthaal organiseerden zij een hertenjacht. Onze held was op +zijn beurt nu ook eens het slachtoffer van de sluwheid zijner +tegenstanders, en voegde zich bij de jacht zonder eenige +achterdocht.</p> + +<p>De Prins werd gebracht naar een groote en woeste vlakte, met hoog +gras bedekt. Terwijl hij bezig was het wild op te jagen, ontdekte hij +plotseling vuur in zijn nabijheid. In een oogenblik tijds zag hij +vlammen en rookwolken in iedere richting opstijgen. Hij was omringd +door vuur, waaruit hij blijkbaar niet kon ontsnappen. Te laat ontdekte +de argelooze krijgsman, dat hij in een hinderlaag was gevallen en dat +het vuur hem wel dicht aan de schenen werd gelegd!</p> + +<p>Onze held opende de tasch, die zijn tante hem had gegeven, stak het +gras in zijn nabijheid in brand, en met het zwaard van Murakumo sneed +hij de groote groene halmen zoo snel mogelijk af. Nauwelijks had hij +dit gedaan, of de wind draaide plotseling om, en joeg de vlammen van +hem weg, zoodat de Prins ten slotte kon ontsnappen zonder zich ook maar +eenigszins te hebben gebrand. En zoo geschiedde het, dat het zwaard van +Murakumo bekend werd als het “Gras-Klievende-Zwaard”.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1170"> +<h3 class="normal">Het Offer van Ototachibana.</h3> + +<p>In al die avonturen was de Prins gevolgd door zijn getrouwe <span +class="pagenum">[<a id="pb36" href="#pb36">36</a>]</span>gade, Prinses +Ototachibana. Het is wel treurig te vertellen, maar onze held, hoe +voortreffelijk ook in den strijd, was lang niet zoo te prijzen en te +achten als echtgenoot. Hij zag op zijn vrouw neer en behandelde haar +met groote onverschilligheid. Zij had, arme ziel, haar schoonheid +verloren in den dienst van haar heer. Haar huid was door de zon +verbrand en haar kleederen waren bevlekt en gescheurd. Toch klaagde zij +nooit, en hoewel haar gelaat droevig werd, deed zij dapper haar best, +haar gewone zachtheid van karakter te behouden.</p> + +<p>Prins Yamato kwam nu toevallig in aanraking met de betooverende +Prinses Miyadzu. Haar kleederen waren bekoorlijk, haar huid zoo fijn en +zacht als kersenbloesem. Het duurde niet lang, of hij werd smoorlijk op +haar verliefd. Toen de tijd van vertrek voor hem naderde, zwoer hij, +dat hij spoedig zou terugkeeren en de schoone Prinses Miyadzu tot zijn +vrouw zou maken. Nauwelijks had hij die belofte afgelegd, of hij keek +op en zag Ototachibana, en op haar gelaat lag een blik van diepe +treurigheid. Maar Prins Yamato verhardde zijn gemoed en reed weg, +heimelijk besloten zijn belofte te houden.</p> + +<p>Toen Prins Yamato met vrouw en volgelingen de zeekust van Idzu +bereikte, wenschten zijn manschappen een aantal booten machtig te +worden, ten einde de zeeëngte van Kadzusa over te trekken.</p> + +<p>De Prins riep hooghartig: “Maar dit is niets dan een beekje! +waartoe zooveel booten? Ik zou er wel overheen kunnen +springen!”</p> + +<p>Toen zij allen aan boord gestegen waren en de reis hadden +aangevangen, stak er een groote storm op. De golven stegen hemelhoog, +de wind loeide, de bliksem flikkerde in de donkere wolken, en de donder +bulderde. Het scheen wel, alsof de boot, die den Prins en zijn vrouw +droeg, noodzakelijk moest zinken, immers de storm was het werk van +Rin-Jin, den Koning der Zee, die vertoornd was over de trotsche en +dwaze woorden van Prins Yamato. <span class="pagenum">[<a id="pb37" +href="#pb37">37</a>]</span></p> + +<p>Toen de bemanning de zeilen gereefd had, in de hoop het schip weer +vast te leggen, werd de storm heftiger in plaats van te gaan liggen. +Eindelijk stond Ototachibana op, en na haar heer vergiffenis te hebben +geschonken voor al het leed, dat deze haar had aangedaan, besloot zij +haar leven op te offeren, ten einde haar teer geliefden echtgenoot te +redden.</p> + +<p>Zoo sprak dan de trouwe Ototachibana: “O, Rin-Jin, de Prins, +mijn echtgenoot, heeft u met zijn pochen boos gemaakt. Ik, +Ototachibana, geef u mijn arm leven in de plaats van dat van Yamato +Take. Ik werp mij nu in uw groot golvend rijk, maar wilt gij dan ook +van uw kant mijn echtgenoot veilig naar de kust brengen.<span class= +"corr" id="xd0e1190" title="Niet in bron">”</span></p> + +<p>Na die woorden te hebben gesproken, sprong Ototachibana in de +kokende golven, die in een oogenblik tijds de dappere vrouw uit het +gezicht sleepten. Nauwelijks had zij dit offer gebracht, of de storm +ging liggen en de zon scheen aan een wolkeloozen hemel.</p> + +<p>Yamato Take bereikte zijn bestemming, en slaagde er in, den opstand +der Ainu’s te onderdrukken.</p> + +<p>Onze held had ongetwijfeld misdreven in de wijze, waarop hij zijn +trouwe vrouw had behandeld. Eerst te laat leerde hij haar goedheid op +prijs stellen; maar tot zijn eer zij gezegd, dat hij haar tot aan zijn +dood in liefde bleef gedenken, terwijl Prinses Miyadzu geheel vergeten +werd.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1199"> +<h3 class="normal">Het Dooden van de Slang.</h3> + +<p>Nadat aldus Yamato Take de opdracht van zijn vader had volbracht, +trok hij door de provincie Owari, totdat hij kwam in de provincie +Omi.</p> + +<p>De provincie Omi leed onder een groote ramp. Velen waren in rouw, en +velen weenden en schreeuwden luid in hun smart. Toen de Prins navraag +deed naar de reden dier droefheid, hoorde hij, dat een groote slang +dagelijks van de bergen afdaalde en de dorpen binnenkwam, om zich te +voeden met een aantal ongelukkige inwoners. <span class="pagenum">[<a +id="pb38" href="#pb38">38</a>]</span></p> + +<p>Prins Yamato ging onmiddellijk op weg om den berg Ibaki te +beklimmen, waar volgens de hem verstrekte mededeelingen de slang +verblijf hield. Omstreeks halfweg ontmoette hij het vreeselijke +monster. De Prins was zóó sterk, dat hij de slang doodde, +door zijn bloote armen om haar heen te slaan. Nauwelijks had hij dit +gedaan, of plotseling viel duisternis over het land en viel de regen in +stroomen neder. Later echter klaarde het weder op, en was onze held in +staat, den berg af te dalen.</p> + +<p>Toen hij zijn huis bereikte, bleek het, dat zijn voeten van een +vreemde pijn brandden, en bovendien, dat hij zich zeer ziek voelde. Hij +kwam tot de ontdekking, dat de slang hem had gestoken, en daar hij te +ziek was om zich te bewegen, werd hij naar een geneeskrachtige bron +gebracht. Hier kreeg hij volkomen zijn vroegere gezondheid en kracht +terug, en voor die zegeningen bracht hij dank aan Ama-terasu, de Godin +der Zon.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1211"> +<h3 class="normal">De Avonturen van Momotaro.</h3> + +<p>Op zekeren dag zag een oude vrouw, die aan den oever der rivier +bezig was haar kleeren te wasschen, toevallig een reusachtige perzik, +die op het water dreef. Het was verreweg de grootste perzik, die zij +ooit had gezien, en daar die oude vrouw en haar man bijzonder arm +waren, dacht zij er onmiddellijk aan, wat een uitnemend maal die +buitengewonen perzik zou opleveren. Toen zij geen stok kon vinden, om +daarmede de vrucht naar den oever te trekken, herinnerde zij zich +plotseling het volgende versje:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Het verwijderde water is bitter,</p> + +<p class="line">Het nabijgelegen water is zoet;</p> + +<p class="line">Ga voorbij het verwijderde water,</p> + +<p class="line">En kom in het water zoo zoet.”</p> +</div> + +<p>Dit kleine liedje had het gewenschte gevolg. De perzik kwam hoe +langer hoe naderbij, totdat zij stil bleef liggen aan de voeten der +oude vrouw. Zij bukte en raapte haar op. Zij was zóó +verheugd over haar ontdekking, dat zij <span class="pagenum">[<a id= +"pb39" href="#pb39">39</a>]</span>het niet kon uithouden, daar langer +te blijven wasschen, maar zich zoo spoedig mogelijk naar huis +begaf.</p> + +<div id="p038" class="figure"><img border="0" src="images/p038.jpg" +alt="Momotaro en de fazant" width="356" height="512"> +<p class="figureHead">Momotaro en de fazant</p> +</div> + +<p>Toen haar echtgenoot ’s avonds terugkeerde, met een bundel +gras op zijn rug, haalde de oude vrouw opgewonden de perzik uit de kast +en liet hem die zien.</p> + +<p>De oude man, die vermoeid en hongerig was, was evenals zijn vrouw +verheugd bij de gedachte aan een zoo heerlijk maal. Hij droeg spoedig +een mes aan, en was juist op het punt de perzik door te snijden, toen +die plotseling van zelf openging, en het schoonste kind, dat men zich +kan voorstellen, er met een vroolijken lach uitrolde.</p> + +<p>“Weest niet bevreesd,” zeide de kleine knaap. “De +Goden hebben gehoord, hoezeer gij naar een kind hebt verlangd, en +hebben mij gezonden, om een troost en een verkwikking voor u te zijn in +uw oude dagen.”</p> + +<p>Het oude paar was zóó overstelpt van vreugde, dat zij +nauwelijks wisten, hoe zij zich moesten gedragen. Ieder van hen op de +beurt koesterde en liefkoosde het kind, en mompelde lieve en hartelijke +woordjes. Zij noemden hem Momotaro of “Zoon van een +Perzik”.</p> + +<p>Toen Momotaro vijftien jaar oud was, was hij veel langer en sterker +dan andere jongens van zijn leeftijd. In zijn aderen brandde de lust, +een dappere held te worden, en de ridderlijke heldenmoed, dier er naar +verlangde, onrecht te herstellen.</p> + +<p>Op zekeren dag kwam Momotaro bij zijn pleegvader en vroeg hem, of +hij hem wilde toestaan, een groote reis te ondernemen naar een zeker +eiland in de Noord-Oostelijke Zee, waar een aantal duivels woonden, die +een groote menigte onschuldige menschen hadden gevangen genomen, van +wie zij er velen verslonden. Hun boosaardigheid was boven beschrijving, +en Momotaro wenschte hen te dooden, de ongelukkige gevangenen te +bevrijden, en een grooten buit van het eiland mede te brengen, ten +einde dien met zijn pleegouders te deelen.</p> + +<p>De oude man was niet weinig verbaasd, toen hij dit <span class= +"pagenum">[<a id="pb40" href="#pb40">40</a>]</span>onversaagde plan +vernam. Hij wist, dat Momotaro geen gewoon kind was. Hij was uit den +hemel gezonden, en hij was van oordeel, dat geen duivels ter wereld hem +kwaad konden doen. Op dien grond gaf de oude man eindelijk zijn +toestemming en zeide: “Ga, Momotaro, dood de duivels en breng +vrede aan het land.”</p> + +<p>Toen de oude vrouw Momotaro een aantal rijstkoeken had gegeven, nam +de jongeling afscheid van zijn pleegouders, en trok hij uit, om zijn +tocht te beginnen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1252"> +<h3 class="normal">De Zege van Momotaro.</h3> + +<p>Terwijl Momotaro onder een haag rustte en één der +rijstkoeken at, kwam een groote hond op hem af, die gromde en zijn +tanden liet zien. Bovendien kon de hond spreken, en vroeg Momotaro +dreigend, hem een rijstkoek te geven. “Ge moet mij òf een +koek geven,” zoo sprak hij, ”òf ik zal u +dooden.”</p> + +<p>Toen de hond echter hoorde, dat de beroemde Momotaro +vóór hem stond, nam hij zijn staart tusschen de pooten, +en boog met den kop naar den grond, terwijl hij verzocht den +“Zoon van een Perzik” te mogen volgen en hem alle diensten +te mogen bewijzen, die in zijn macht lagen.</p> + +<p>Momotaro nam volgaarne dit aanbod aan, en nadat hij den hond een +halven koek had toegeworpen, gingen zij samen op weg.</p> + +<p>Zij hadden nog geen grooten afstand afgelegd, toen zij een aap +ontmoetten, die eveneens vroeg, in den dienst van Momotaro te worden +opgenomen. Dit werd toegestaan, maar het duurde eenigen tijd, voordat +de hond en de aap in vrede samen konden omgaan, zonder elkander te +willen bijten.</p> + +<p>Toen zij hun weg vervolgden, kwamen zij een fazant tegen. Nu +ontwaakte weer de ingeboren afgunst van den hond, en hij liep naar +voren en trachtte den schoon gevederden vogel te dooden. Momotaro +scheidde de vechtenden, en ten slotte werd ook de fazant opgenomen in +den <span class="pagenum">[<a id="pb41" href= +"#pb41">41</a>]</span>kleinen stoet, terwijl hij keurig in de +achterhoede marcheerde.</p> + +<p>Eindelijk bereikten Momotaro en zijn volgelingen de kust der +Noord-Oostelijke Zee. Hier vond onze held een boot, en na eenig +tegenspartelen van hond, aap en fazant, gingen zij allen aan boord, en +spoedig gleed het scheepje over de blauwe zee.</p> + +<p>Na dagen lang op den oceaan te hebben gevaren, zagen zij in de verte +een eiland. Momotaro beval den vogel weg te vliegen, als een +gevleugelde bode, om zijn komst aan te kondigen, en de duivels te +bevelen zich over te geven.</p> + +<p>De fazant vloog over de zee, en zette zich na de landing neer op het +dak van een groot kasteel, waar hij zijn schrikwekkende boodschap +toeschreeuwde, waaraan hij toevoegde, dat de duivels als teeken van +onderwerping hun horens moesten afbreken.</p> + +<p>De duivels lachten slechts om dat bevel en schudden hun horens en +hun ruig, rood haar. Daarna droegen zij ijzeren staven aan, die zij +woedend naar den vogel slingerden. De fazant ontweek verstandig de +werptuigen, en vloog naar het hoofd van een aantal duivels.</p> + +<p>Intusschen was Momotaro met zijn beide makkers geland. Nauwelijks +had hij dit gedaan, of hij zag twee schoone meisjes aan den oever van +een rivier weenen, terwijl zij met bloed gedrenkte kleeren +uitwrongen.</p> + +<p>“Ach!” zoo spraken zij treurig, “wij zijn dochters +van <i>daimyōs</i>, en zijn thans de gevangenen van den Boozen +Geest, die Koning is over dit vreeselijke eiland. Hij zal ons spoedig +dooden, en er is, helaas, niemand, om ons te hulp te komen.” Na +die opmerking te hebben gemaakt, weenden de vrouwen op nieuw.</p> + +<p>“Dames”, zeide Momotaro, “ik ben hier gekomen, met +het doel uw booze vijanden te verslaan. Wijst mij een weg, om gindsch +kasteel binnen te dringen.”</p> + +<p>Aldus kwamen Momotaro, de hond en de aap door een smalle deur het +paleis binnen. Toen zij eenmaal de vesting <span class="pagenum">[<a +id="pb42" href="#pb42">42</a>]</span>waren binnengedrongen, vochten zij +hardnekkig. Een groot aantal duivels waren zóó +verschrikt, dat zij van de borstweringen afvielen, en te pletter +vielen, terwijl andere onmiddellijk gedood werden door Momotaro en zijn +makkers. Allen werden gedood behalve de Koning, doch deze besloot +verstandig, zich over te geven, en smeekte, dat zijn leven mocht +gespaard worden.</p> + +<p>“Neen”, zeide Momotaro woedend. “Ik wil uw +laaghartig leven niet sparen. Gij hebt een aantal onschuldige menschen +gepijnigd en het land jaren lang geplunderd.”</p> + +<div id="p042" class="figure"><img border="0" src="images/p042.jpg" +alt="Hidesato en het honderdvoetig Monster" width="349" height="512"> +<p class="figureHead">Hidesato <span class="corr" id="xd0e1294" title= +"Bron: et">en</span> het honderdvoetig Monster</p> +</div> + +<p>Na die woorden te hebben gesproken, stelde hij den Koning onder de +bewaking van den aap, en ging daarna door al de vertrekken van het +kasteel, terwijl hij de talrijke gevangenen, die hij daar vond, +bevrijdde.</p> + +<p>De terugreis was een vroolijke tocht. De hond en de fazant droegen +samen den schat, terwijl Momotaro den Koning medevoerde.</p> + +<p>Momotaro liet de twee dochters der <i>daimyōs</i> naar haar +huis vertrekken, benevens een aantal anderen, die op het eiland +gevangen genomen waren. Het geheele land verheugde zich in die +overwinning, maar niemand meer dan de pleegouders van Momotaro, die hun +dagen verder doorbrachten in vrede en overvloed, dank zij den grooten +schat der duivels, die Momotaro hun had geschonken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1307"> +<h3 class="normal">“Mijn Heer Zak met Rijst”.</h3> + +<p>Op zekeren dag kwam de groote Hidesato bij een brug, die over het +schoone meer Biwa was gespannen. Hij was op het punt, de brug over te +trekken, toen hij een slangendraak in diepen slaap zag, die hem in den +weg lag. Hidesato klom zonder een oogenblik aarzelens over het monster +heen en vervolgde zijn weg.</p> + +<p>Hij was nog niet ver voortgeschreden, toen hij hoorde, dat iemand +hem riep. Hij zag om, en zag, dat op de plaats van den draak een man +stond, die met veel plichtplegingen voor hem boog. Het was een man met +een vreemd uiterlijk, <span class="pagenum">[<a id="pb43" href= +"#pb43">43</a>]</span>op wiens rood haar een kroon geplaatst was in den +vorm van een draak.</p> + +<p>“Ik ben de Drakenkoning van het meer Biwa”, zoo sprak de +roodharige man. “Een oogenblik geleden nam ik den vorm aan van +een vreeselijk monster, in de hoop, een sterveling te vinden, die niet +bang voor mij was. Gij, o Heer, hebt geen vrees getoond, en ik ben +daarover zeer verheugd. Een groote honderdpoot komt telkens van +gindsche berg af, komt mijn paleis binnen en dood mijn kinderen en +kleinkinderen. Één voor één zijn zij +voedsel geworden voor dit ontzaglijke monster, en ik vrees, dat, als er +niets gedaan kan worden, om dat dier te dooden, ik spoedig zelf het +slachtoffer zal worden. Lang heb ik reeds op een dapper sterveling +gewacht. Alle mannen, die mij tot nu toe in mijn drakengestalte hebben +gezien, zijn weggeloopen. Gij zijt een dapper man, en ik smeek u, mijn +bitteren vijand te dooden.”</p> + +<p>Hidesato, wien een avontuur altijd welkom was, te meer als er gevaar +aan verbonden was, stemde er onmiddellijk in toe, te probeeren, wat hij +voor den Drakenkoning kon doen.</p> + +<p>Toen Hidesato het paleis van den Drakenkoning bereikte, bleek het +een prachtig gebouw te zijn, nauwelijks minder schoon dan het paleis +van den Zeekoning zelf. Hij werd onthaald op gekristalliseerde <span +class="corr" id="xd0e1322" title="Bron: lotosbladeren"> +lotusbladeren</span> en bloemen en at de lekkernijen, die te kust en te +keur hem werden voorgezet. Terwijl hij smulde, dansten tien kleine +goudvischjes, en vlak achter de goudvischjes maakten tien karpers +liefelijke muziek op de <i>koto</i> en de <i>samisen</i>. Juist dacht +Hidesato er over na, hoe voortreffelijk hij onthaald was, en hoe +bijzonder lekker de wijn was, toen zij allen een vreeselijk leven +hoorden, als een dozijn donderslagen, die te gelijk losbraken.</p> + +<p>Hidesato en de Drakenkoning stonden haastig op en liepen naar het +balkon. Zij zagen, dat de berg Mikami nauwelijks te herkennen was, daar +hij van den top tot den voet bedekt was door den ontzaglijken +honderdpoot. <span class="pagenum">[<a id="pb44" href= +"#pb44">44</a>]</span>In zijn kop gloeiden twee vuurballen en zijn +honderd pooten waren als een lange, kronkelende ketens lantarens.</p> + +<p>Hidesato deed een pijl op zijn boog en trok toen de pees met alle +kracht aan. De pijl vloog door de lucht en trof den honderdpoot in het +midden van den kop, maar sprong terug zonder een wond te hebben +veroorzaakt. Weer liet Hidesato een pijl voortsuizen, weer trof die +pijl het monster, maar weer viel hij op den grond, zonder schade te +hebben berokkend. Hidesato had nog slechts één pijl over. +Plotseling herinnerde hij zich de tooverwerking van menschelijk +speeksel, en daarom stak hij de punt van den laatst overgebleven pijl +een oogenblik in zijn mond, waarna hij dien haastig op den boog legde +en nauwkeurig mikte.</p> + +<p>De laatste pijl trof doel en doorboorde de hersenen van het monster. +Het bewoog zich niet langer; het licht in zijn oogen en pooten +verzwakte en ging eindelijk uit, en het meer Biwa, met zijn onderzeesch +paleis, werd in diepe duisternis gehuld. De donder raasde, de bliksem +flitste, en een oogenblik scheen het, alsof het paleis van den +Drakenkoning op den grond zou vallen.</p> + +<p>Den volgenden dag was ieder teeken van den storm verdwenen. De lucht +was helder. De zon scheen schitterend aan den hemel. En in het +fonkelende blauwe meer lag het lijk van den grooten honderdpoot.</p> + +<p>De Drakenkoning en zijn omgeving waren bijzonder verheugd, toen zij +zagen, dat hun gevreesde vijand gedood was. Hidesato werd weer +feestelijk onthaald, zelfs nog vorstelijker dan te voren. Toen hij +eindelijk vertrok, deed hij dit met een stoet van visschen, die +plotseling in mannen veranderden. De Drakenkoning schonk onze held vijf +kostbare gaven: twee klokken, een zak met rijst, een rol zijde en een +kookpan.</p> + +<p>De Drakenkoning vergezelde Hidesato tot aan de brug, en toen liet +hij schoorvoetend toe, dat onze held met den grooten stoet van +dienaren, die de geschenken droegen, wegtrok. <span class="pagenum">[<a +id="pb45" href="#pb45">45</a>]</span></p> + +<p>Toen Hidesato zijn huis bereikte, legden de dienaren de geschenken +van den Drakenkoning neer en verdwenen plotseling.</p> + +<p>De geschenken waren geen gewone gaven. De zak met rijst was +onuitputtelijk, er was evenmin een einde aan de rol zijde, en in de +kookpan kon gekookt worden zonder vuur. Alleen de klokken hadden geen +magische eigenschappen; deze werden aan een naburigen tempel +aangeboden. Hidesato werd rijk, en zijn roem verspreidde zich wijd en +zijd. Het volk noemde hem nu niet langer Hidesato, maar Tawara Toda, of +“Mijn Heer Zak met Rijst”. <span class="pagenum">[<a id= +"pb46" href="#pb46">46</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e934src" id="xd0e934">1</a></span> Drie personen, voorkomende in +Robin Hood. Men vindt ze genoemd in “de Talisman en in +Ivanhoe” van Walter Scott.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e939src" id="xd0e939">2</a></span> Hoofdstuk X.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1061src" id="xd0e1061">3</a></span> Deze lezing wordt gevonden in +den <i>Catalogus van Japansche en Chineesche schilderwerken in het +Britsch Museum</i>, door Dr. William Anderson.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch03" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk III. De Bamboesnijder en het +maanmeisje.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e1354"> +<h3 class="normal">De komst van de Edele Vrouwe Kaguya.</h3> + +<p>Lang geleden leefde er een oude bamboesnijder, die den naam droeg +van Sanugi no Miyakko. Toen hij op zekeren dag met zijn hakmes bezig +was in een bamboeboschje, zag hij plotseling een wonderbaarlijk licht, +en bij nadere beschouwing ontdekte hij binnen in een riet een klein +schepseltje van buitengewone schoonheid. Hij nam voorzichtig het +tengere meisje op, dat slechts tien centimeter groot was, en droeg het +naar huis naar zijn vrouw. Het kleine meisje was zóó +fijn, dat het in een mandje moest worden opgekweekt.</p> + +<p>Het geschiedde nu, dat de bamboesnijder zijn gewone werkzaamheden +voortzette, maar dag en nacht vond hij, als hij het riet afsneed, goud, +en terwijl hij oorspronkelijk arm was geweest, verzamelde hij nu een +aanzienlijk vermogen.</p> + +<p>Nadat het meisje nog slechts drie maanden bij dat eenvoudige +landvolk had doorgebracht, groeide zij plotseling in lengte op tot een +volwassen maagd; en opdat zij in haar optreden en uiterlijk met dit +heugelijke en verwonderlijke feit in harmonie zou zijn, werden haar nu +de haren, die tot nu toe in lange vlechten over haar schouders lagen, +op het hoofd opgestoken. De bamboesnijder noemde het meisje later de +Edele Kaguya, of “<span class="corr" id="xd0e1363" title="Bron: +Kostbaar-Slank-Bamboe-van het +Herfstveld">Kostbaar-Slank-Bamboe-van-het-Herfstveld</span>”. +Toen zij haar naam had gekregen, werd een groot feest aangericht, +waaraan alle buren deelnamen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1366"> +<h3 class="normal">Het Vrijen naar de Edele Vrouwe Kaguya.</h3> + +<div class="epigraph"> +<div class="poem"> +<p class="line"><span class="corr" id="xd0e1372" title="Niet in bron"> +“</span>Als een vrouw iets schooner is dan de groote menigte,</p> + +<p class="line">hoezeer verlangen dan mannen, haar schoonheid te +aanschouwen!”—<i>Taketori</i>.</p> +</div> +</div> + +<p>De Edele Kaguya was nu de schoonste van alle vrouwen, en +onmiddellijk na het feest verspreidde zich de faam van haar schoonheid +over het geheele land. Zoogenaamde <span class="pagenum">[<a id="pb47" +href="#pb47">47</a>]</span>minnaars verzamelden zich om de heining en +bleven wachten in het voorportaal, in de hoop ten minste een vluchtigen +blik te kunnen slaan op die lieftallige maagd. Dag en nacht wachtten +die ongelukkige wezens, maar te vergeefs. Zij die van nederige afkomst +waren, begonnen langzamerhand in te zien, dat hun vrijage nutteloos +was.</p> + +<p>Maar vijf vermogende vrijers bleven het volhouden, en wilden hun +pogingen niet opgeven. Het waren Prins Ishizukuri en Prins Kuramochi, +de Sadaijin Dainagon Abe no Miushi, de Chiunagon Otomo no Miyuki en +Morotada, de Heer van Iso. Die vurige minnaars verdroegen “het +ijs en de wintersneeuw en de met onweer bezwangerde hitte van het +midden van den zomer met even groote vastberadenheid.” Toen die +aanzienlijke vrijers den bamboesnijder ten slotte vroegen, zijn dochter +aan één van hen te schenken, antwoordde de oude man +beleefd, dat het meisje in werkelijkheid zijn dochter niet was, en dat +zij, nu dit het geval was, niet kon gedwongen worden aan zijn wenschen +in die zaak te gehoorzamen.</p> + +<p>Eindelijk keerden de vrijers naar hun paleizen terug, maar bleven +nog met grootere volharding voortgaan met hun smeekingen. Zelfs de zoo +goedmoedige bamboesnijder begon bij de edele Kaguya aan te dringen, en +als zijn meening kenbaar te maken, dat het voor een zoo schoone maagd +passend was te huwen, terwijl zij toch uit de vijf edele vrijers +ongetwijfeld een goede keuze zou kunnen doen. Daarop antwoordde de +verstandige Kaguya: “Zóó schoon ben ik niet, dat ik +zeker kan zijn van de trouw van een man, en als ik zou moeten leven met +een man, wiens hart wispelturig bleek te zijn, wat een ellendig lot zou +ik dan hebben! Ik twijfel er niet aan, of de mannen van wie gij +spreekt, zijn aanzienlijke mannen, maar ik zou geen man willen huwen, +wiens hart niet op de proef was gesteld en niet door en door gekend +was”.</p> + +<p>Eindelijk werd afgesproken, dat Kaguya zou huwen met den vrijer, die +het waardigst bleek te zijn. Deze tijding <span class="pagenum">[<a id= +"pb48" href="#pb48">48</a>]</span>bracht voor het oogenblik hoop aan de +vijf aanzienlijke vrijers, en bij het aanbreken van den nacht kwamen +zij bijeen vóór het huis, waar het meisje woonde, +“met fluitspel en gezang, onder begeleiding der zangmuziek, met +stappen op de maat en het openen en dichtslaan van waaiers”. +Alleen de bamboesnijder ging naar buiten, om de Edelen voor hun +serenade te danken. Toen hij zijn huis weer was binnengetreden, +ontvouwde Kaguya aldus haar plan, om de vrijers op de proef te +stellen:</p> + +<p>“In Tenjiku (het Noordelijk deel van Indië) is een +steenen bedelnap, die oudtijds door Buddha zelf gedragen werd; laat +Prins Ishizukuri dien gaan zoeken, en mij brengen. En op den berg +Horai, die hoog boven den Oostelijken Oceaan uitsteekt, groeit een boom +met zilveren wortels en een gouden stam en zuiver witte juweelen +vruchten, en ik verzoek Prins Kuramochi, daarheen te gaan, en een tak +daarvan af te breken en hierheen te brengen. Verder vervaardigen de +menschen in het land van Morokoshi kleederen van bont van het vel van +de Rat die tegen het Vuur bestand is, en ik verzoek den Dainagon, een +dergelijk kleed voor mij op te sporen. Dan eisch ik van den Chiunagon, +dat hij den juweel met de regenboogkleuren opspoort, die zijn glans +diep in den kop van den draak verbergt, en uit de handen van Heer Iso +zou ik gaarne de zeeschelp willen ontvangen, die de zwaluw hierheen +brengt over de breede vlakte der zee.<span class="corr" id="xd0e1394" +title="Niet in bron">”</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1397"> +<h3 class="normal">De Bedelnap van den Buddha.</h3> + +<p>Nadat Prins Ishizukuri er lang over had nagedacht, of hij wel naar +het ver afgelegen Tenjiku zou gaan, om Buddha’s bedelnap te +zoeken, kwam hij tot het besluit, dat een dergelijke onderneming +volstrekt geen nut had. Hij besloot daarom, den bedoelden nap na te +maken. Sluw beraamde hij zijn plannen, en droeg er zorg voor, dat de +Edele Kaguya bericht kreeg, dat hij werkelijk den tocht had ondernomen. +In werkelijkheid bleef die sluwe vrijer drie jaar lang in Yamato +verborgen, en vond na dien tijd in een klooster op <span class= +"pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49">49</a>]</span>een heuvel in Tochi +een beker van hoogen ouderdom, die lag op een altaar van Binzuru (de +Helper in Ziekte). Hij nam dien beker met zich mede, en wikkelde hem in +brokaat, en bevestigde aan het geschenk een kunstig nagebootsten tak +bloesems.</p> + +<p>Toen Kaguya den beker beschouwde, vond zij er binnen in een rol, +waarop het volgende was geschreven:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Over zeeën, over heuvels</p> + +<p class="line">Trok uw dienaar, en vermoeid</p> + +<p class="line">Gaat hij uitgeput te gronde:</p> + +<p class="line">Wat al tranen kost die steenen</p> + +<p class="line">Beker,</p> + +<p class="line">Wat een vloed van bittre tranen!”</p> +</div> + +<p>Maar toen Kaguya ontdekte, dat de beker geen licht uitstraalde, wist +zij onmiddellijk, dat hij nooit aan Buddha had toebehoord. Zij zond dan +ook den beker terug met het volgende gedicht:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">Van den hangenden droppel dauw</p> + +<p class="line">Is de voorbijgaande glans</p> + +<p class="line">Zelfs niet hierin:</p> + +<p class="line">Op den Heuvel van ’t Duister, den Heuvel</p> + +<p class="line">Van Ogura,</p> + +<p class="line">Wat hooptet gij daar te vinden?</p> +</div> + +<p>De Prins trachtte, na den beker te hebben weggeworpen, bovenstaand +verwijt om te zetten in een compliment aan de dame, die het had +neergeschreven, en antwoordde:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Op schitt’rend lichten heuvel</p> + +<p class="line">Moet ied’re glans</p> + +<p class="line">Verbleeken.</p> + +<p class="line">O, mocht verwijderd van het licht</p> + +<p class="line">Van uw schoonheid,</p> + +<p class="line">De glans van gindschen beker</p> + +<p class="line">Mijn trouw bewijzen!”</p> +</div> + +<p>Dit was een keurig uitgedrukt compliment, afkomstig van een minnaar, +die niets dan een ijdele bluffer was. Die laatste poëtische +ontboezeming hielp hem echter niets, en de Prins vertrok, treurig +gestemd.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1453"> +<h3 class="normal">De Tak van den Berg Horai, die Juweelen droeg.</h3> + +<p>Prins Kuramochi was even sluw als zijn voorganger, en <span class= +"pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50">50</a>]</span>verspreidde overal +het gerucht, dat hij op reis ging naar het land van Tsukushi, om den +Tak te halen, die Juweelen droeg. Doch inderdaad deed hij niets anders +dan zes man van de familie Uchimaro, beroemde handwerkslieden, in +dienst te nemen, en voor hen een schuilplaats machtig te worden, die +afgezonderd was van de verblijfplaats der menschen. Daar hield hij zich +zelf eveneens verborgen, met het doel de handwerkslieden te leeren, hoe +zij een Tak, die Juweelen droeg, konden maken, die volmaakt overeen +kwam met den tak, door de Edele Kaguya beschreven.</p> + +<p>Toen het werk voltooid was, ging hij op weg, om zijn opwachting bij +de schoone maagd te maken, die het volgende gedicht las, dat aan het +geschenk was vastgehecht:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Al ware het met gevaar</p> + +<p class="line">Voor eigen leven,</p> + +<p class="line">Zonder den met Juweelen beladen Tak</p> + +<p class="line">In mijn handen, zou ik nooit</p> + +<p class="line">Hebben durven terugkeeren!”</p> +</div> + +<p>De Edele Kaguya aanschouwde met smart den glinsterenden tak, en +luisterde zonder belangstelling naar het verzonnen verhaal van de +avonturen van den Prins. De Prins weidde uit over de verschrikkingen +der zee, over vreemde monsters, over geleden honger, over ziekten en +over beproevingen, door hem op den oceaan doorstaan. Daarna ging de +onverbeterlijke leugenaar voort te beschrijven, hoe zij aan een hoogen +berg gekomen waren, die uit de zee verrees, waar zij begroet werden +door een vrouw, die een zilveren schaal droeg, welke zij met water +vulde. Op den berg waren bewonderenswaardige bloemen en boomen, en een +rivier “met kleuren van den regenboog, geel als goud, wit als +zilver, blauw als kostbaar <i>ruri</i> (lapis lazuli); en de rivier was +overspannen met bruggen, gebouwd van verschillende soorten van +edelsteenen, en daarnaast groeiden boomen, beladen met fonkelende +juweelen, en van één van die boomen brak ik den tak af, +dien ik het nu waag, aan de Edele Vrouwe Kaguya aan te +bieden”.</p> + +<p>Ongetwijfeld zou Kaguya gedwongen zijn geweest, <span class= +"pagenum">[<a id="pb51" href="#pb51">51</a>]</span>aan dit vernuftige +verhaal geloof te schenken, indien niet op ditzelfde oogenblik de zes +handwerkslieden ten tooneele waren verschenen, die, door luide betaling +te eischen voor den door hen vervaardigden Juweelen-Tak, het verraad +van den Prins aan het daglicht brachten. Deze trok zich daarop ijlings +terug. Kaguya betaalde zelf de handwerkslieden, ongetwijfeld gelukkig, +dat zij zoo gemakkelijk was ontkomen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1482"> +<h3 class="normal">Het Kleed van Bont, dat tegen het Vuur bestand +was.</h3> + +<p>De Sadaijin (Linker Groote Minister) Abeno Miushi droeg een koopman, +Wokei genaamd, op, voor hem een kleed van bont te ontbieden, +vervaardigd van de Rat, die tegen het vuur bestand was, en toen het +koopvaardijschip uit het land van Morokoshi was teruggekeerd, had het +een kleed van bont onder de koopwaren, waarvan de Sadaijin in zijn +vurige begeerte dacht, dat dit het voorwerp van zijn wenschen was. Het +Bont-kleed rustte in een doos, en de Sadaijin, die vertrouwde op de +eerlijkheid van den koopman, beschreef het als een kleed +“zeegroen van kleur, waarvan de haren eindigden in punten van +schitterend goud, een schat van onvergelijkelijke schoonheid, die zelfs +nog meer te bewonderen was om zijn voortreffelijke zuiverheid dan om de +eigenschap, dat hij de vuurvlammen kon weerstaan”.</p> + +<p>De Sadaijin, die er van verzekerd was als minnaar te zullen slagen, +ging verheugd op reis, om zijn geschenk aan de Edele Kaguya aan te +bieden, terwijl hij er het volgende gedicht aan toevoegde:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Eind’loos is het minnevuur,</p> + +<p class="line">Dat mij zengt, doch onverzengd</p> + +<p class="line">Is het Bont-kleed:</p> + +<p class="line">Doch mijn mouwen zijn nu droog,</p> + +<p class="line">Heden toch zal ik haar zien!”</p> +</div> + +<p>Eindelijk was de Sadaijin in de gelegenheid, zijn geschenk aan +Kaguya aan te bieden. Zij sprak toen den bamboesnijder, die steeds op +dergelijke oogenblikken ter juister tijd op het tooneel aanwezig +schijnt te zijn geweest, aldus toe: <span class="pagenum">[<a id="pb52" +href="#pb52">52</a>]</span>“Indien dit kleed midden in het vuur +wordt geworpen en niet verbrandt, dan zal ik weten, dat het inderdaad +het kleed is, dat tegen het vuur is bestand, en zal dan niet langer het +aanzoek van dezen minnaar afslaan”. Een vuur werd aangestoken, en +het kleed werd in de vlammen geworpen, waarin het onmiddellijk verging. +“Toen de Sadaijin dit zag, werd zijn gelaat zoo groen als gras, +en hij stond daar verstomd toe te zien.” Maar de Edele Kaguya +verheugde zich in stilte en zond de doos terug met het volgende +gedicht:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Zonder dat een spoor zelfs restte,</p> + +<p class="line">Dat het Bontkleed zóó verbrandde,</p> + +<p class="line">Had ik nimmer durven droomen.</p> + +<p class="line">Jammer voor het schoone voorwerp!</p> + +<p class="line">’k Had het nimmer zoo behandeld.”</p> +</div> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1515"> +<h3 class="normal">De Juweel in den Drakenkop.</h3> + +<p>De Chiunagon Otomo no Miyuki riep zijn huisgenooten bijeen en deelde +zijn volgelingen mede, dat hij wenschte, dat zij hem den Juweel in den +Drakenkop zouden brengen.</p> + +<p>Na eenige aarzeling deden zij het voorkomen, alsof zij uitgingen om +dien te zoeken. In dien tusschentijd was de Chiunagon er +zóó zeker van, dat zijn bedienden zouden slagen, dat hij +zijn geheele huis overdadig versierde met uitgelezen lakwerk in goud en +zilver. Iedere kamer werd met brokaat behangen, aan de paneelen werden +schilderijen gehangen, en over de zolder werden zijden kleeren +gespannen.</p> + +<p>Het wachten moede, reisde de Chiunagon na eenigen tijd naar Naniwa +en ondervroeg de bewoners, of eenigen van zijn dienaren scheep gegaan +waren om den Draak te zoeken. De Chiunagon vernam, dat geen enkele van +zijn manschappen in Naniwa was gekomen, en zeer ontstemd over die +tijding ging hij zelf scheep met een stuurman.</p> + +<p>Toevallig was de Dondergod boos, en stond de zee hoog. Na enkele +dagen werd de storm zóó hevig en was de boot +zóózeer het zinken nabij, dat de stuurman het waagde de +opmerking te maken: “Het huilen van den wind en het <span class= +"pagenum">[<a id="pb53" href="#pb53">53</a>]</span>bulderen der baren +en het vreeselijk loeien van den donder zijn teekenen van de woede van +den God, die door mijn Heer beleedigd wordt, daar hij den Draak uit de +diepte wil dooden, want door den Draak is de storm opgestoken; het zou +dus goed zijn, als mijn Heer een gebed opzond.”</p> + +<p>Daar de Chiunagon door “een vreeselijke ziekte” was +overvallen, is het niet te verwonderen, dat hij gretig den raad van den +stuurman opvolgde. Hij bad niet minder dan duizend keer, waarbij hij +uitweidde over zijn dwaasheid, pogingen te willen aanwenden, den Draak +te dooden, en deed de plechtige belofte, dat hij den Heerscher der +diepte met rust zou laten.</p> + +<p>De donder hield op en de wolken verspreidden zich, maar de wind +blies nog even hevig als ooit. De stuurman deelde echter zijn meester +mede, dat het een gunstige wind was, die naar hun eigen land blies.</p> + +<p>Ten slotte bereikten zij het strand van Akashi, in Harima. Maar de +Chiunagon, die nog steeds ziek was en ontzettend beangst, hield vol, +dat zij op een woeste kust gedreven waren, en lag lang uit in de boot, +hevig sidderend, terwijl hij weigerde op te staan, toen de gouverneur +van het district zich deed aankondigen.</p> + +<p>Toen de Chiunagon eindelijk overtuigd was, dat zij niet op een +vreemde, woeste kust gedreven waren, stemde hij er in toe, aan land te +gaan. Geen wonder dat de gouverneur glimlachte, toen hij het +deerniswaardige uiterlijk zag van den uit het veld geslagen Heer, +geheel verkleumd, met gezwollen buik en oogen, zonder eenigen +glans.</p> + +<p>Eindelijk werd de Chiunagon in een draagstoel naar zijn eigen huis +gedragen. Toen hij was aangekomen, vertelden hem zijn listige dienaren +ootmoedig, dat zij in hun nasporingen niet waren geslaagd. Daarop +begroette hen de Chiunagon: “Gij hebt goed gehandeld om met leege +handen terug te keeren. Gindsche Draak is zeker verwant met den +Dondergod, en iedereen die de hand aan hem slaat, om den juweel te +nemen, die in zijn kop schittert, zal zich in gevaar <span class= +"pagenum">[<a id="pb54" href="#pb54">54</a>]</span>bevinden. Ik zelf +ben vreeselijk afgemat van inspanning en ontberingen, en ik heb geen +belooning gekregen. Kaguya belaagt de zielen en verwoest de lichamen +der menschen, en nooit meer zal ik haar woning opzoeken, en evenmin zal +ik u gelasten, uw schreden daarheen te richten.<span class="corr" id= +"xd0e1540" title="Niet in bron">”</span></p> + +<p>Men verhaalt, dat toen de vrouwen uit zijn gezin van het avontuur +van haar meester hoorden, “zij lachten totdat zij pijn in de +zijde hadden, terwijl de zijden kleederen, die hij voor de zoldering +van zijn woning had doen spannen, draad na draad door de kraaien werden +weggevoerd, om daar nesten mede te dekken.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1545"> +<h3 class="normal">De Keizerlijke Jachtpartij.<a class="noteref" id= +"xd0e1548src" href="#xd0e1548">1</a></h3> + +<p>De roem der schoonheid van de Edele Kaguya bereikte ook het Hof, en +de Mikado, verlangend haar te aanschouwen, zond één +zijner hofdames, Fusago, om de dochter van den Bamboesnijder te zien, +en Zijne Majesteit omtrent haar bekoorlijkheden rapport uit te +brengen.</p> + +<p>Toen echter Fusago het huis van den Bamboesnijder bereikte, weigerde +de Edele Kaguya haar te zien. Daarom keerde de hofdame naar het Hof +terug en deelde de zaak aan den Mikado mede. Zijne Majesteit ontbood, +zeer ontstemd den Bamboesnijder, en gelastte hem, Kaguya naar het Hof +te brengen, opdat hij in de gelegenheid zou zijn, haar te zien, en +voegde er aan toe: “Het is niet onmogelijk, dat dan haar vader +tot belooning in den adelstand wordt opgenomen.”</p> + +<p>De oude Bamboesnijder was een goede ziel, en op vriendelijke wijze +keurde hij het zonderlinge gedrag van zijn dochter af. Hoewel hij op de +hofgunst gesteld was, en waarschijnlijk er naar hunkerde, in den +adelstand te worden verheven, moet erkend worden, dat hij in de eerste +plaats trouw was aan zijn vaderlijke plichten. <span class="pagenum"> +[<a id="pb55" href="#pb55">55</a>]</span></p> + +<p>Toen hij, na zijn terugkeer, de zaak met Kaguya besprak, deelde zij +den ouden man mede, dat het, als zij gedwongen werd naar het Hof te +gaan, zeer zeker haar dood zou veroorzaken, en voegde zij er aan toe: +“De prijs van de adelbrieven van mijn vader zal de dood van zijn +kind zijn.”</p> + +<p>De Bamboesnijder was diep onder den indruk van die woorden, en +vertrok ten tweede male naar het Hof, waar hij nederig de belissing van +zijn dochter bekend maakte.</p> + +<p>De Mikado, die niet duldde, dat hem iets werd geweigerd, zelfs niet +door een bijzonder schoone vrouw, beraamde het vernuftige plan, een +Keizerlijke jachtpartij te houden, en wel zóó, dat hij +onverwachts aan de woning van den Bamboesnijder zou komen, en misschien +de dame kon aanschouwen, die de wenschen van een Keizer durfde +trotseeren.</p> + +<p>Op den dag, voor de Keizerlijke Jachtpartij bepaald, kwam dus de +Mikado de woning van den Bamboesnijder binnen. Nauwelijks was dit +geschied, of hij zag in het vertrek, waarin hij stond, een wonderlijk +licht, en in het licht niemand anders dan de Edele Kaguya.</p> + +<p>Zijne Majesteit trad naar voren en raakte de mouw der maagd aan, +waarna zij haar gelaat verborg, maar niet voordat de Mikado een +vluchtigen blik op haar had geslagen. Verbaasd door haar buitengewone +bekoorlijkheid, en geen acht slaande op haar verzet, beval hij, dat een +keizerlijke draagstoel zou worden gebracht; maar toen de draagstoel +aankwam, verdween de Edele Kaguya plotseling. De Keizer die nu +ontdekte, dat hij met geen sterfelijke maagd te doen had, riep uit: +“Het zal zijn, zooals gij het verlangt, jonge maagd; maar ik +smeek, dat gij weer uw vorigen vorm herneemt, opdat uw schoonheid weer +eens moge worden aanschouwd.”</p> + +<p>Zoo hernam de Edele Kaguya weer haar schoone gestalte. Toen Zijne +Majesteit op het punt was, weggedragen te worden, maakte hij het +volgende gedicht: <span class="pagenum">[<a id="pb56" href= +"#pb56">56</a>]</span></p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Droevig is de thuiskomst</p> + +<p class="line">Der Vorstlijke Jacht,</p> + +<p class="line">Vol van droefheid is het</p> + +<p class="line">Peinzende hart;</p> + +<p class="line">Want zij biedt weerstand en blijft terug,</p> + +<p class="line">De Edele Kaguya!”</p> +</div> + +<p>De Edele Kaguya antwoordde daarop het volgende:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Onder het dak begroeid met</p> + +<p class="line">Hoprank</p> + +<p class="line">Toefde zij vreedzame</p> + +<p class="line">Jaren.</p> + +<p class="line">Hoe kan zij wagen te staren</p> + +<p class="line">Op ’t Paleis met zijn kostbaar +gesteente?”</p> +</div> + +<div id="p056" class="figure"><img border="0" src="images/p056.jpg" +alt="De Maanbewoners eischen vrouwe Kaguya op" width="351" height= +"512"> +<p class="figureHead">De Maanbewoners eischen vrouwe Kaguya op</p> +</div> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1603"> +<h3 class="normal">Het Hemelsche Kleed van Vederen.</h3> + +<p>In het derde jaar na de Keizerlijke Jachtpartij, en in den +lentetijd, staarde Kaguya voortdurend naar de maan. In de zevende +maand, toen de maan vol was, nam de smart van Kaguya +zóózeer toe, dat haar weenen de meisjes, die in haar +dienst waren, in droefheid dompelde. Eindelijk kwamen zij bij den +Bamboesnijder, en zeiden: “Langen tijd heeft de Edele Kaguya de +maan gadegeslagen, in zwaarmoedigheid toenemend naarmate de maan +toeneemt, en haar smart gaat nu alle maat te boven, en bitter weent en +jammert zij; daarom raden wij u aan, met haar te spreken.”</p> + +<p>Toen de Bamboesnijder met zijn dochter over haar droefenis sprak, +verzocht hij haar, hem de reden van haar smart mede te deelen, en +vernam hij, dat het gezicht der maan haar er toe bracht, na te denken +over de goddeloosheid der wereld.</p> + +<p>In de achtste maand vertelde Kaguya aan haar dienaressen, dat zij +geen gewone stervelinge was, maar dat haar geboorteplaats de hoofdstad +van het Maanland was, en dat de tijd nu nabij was, waarop het was +vastgesteld, dat zij de wereld moest verlaten en naar haar oude woning +moest terugkeeren.</p> + +<p>Niet alleen werd de Bamboesnijder door smart verteerd, toen hij dit +treurige nieuws vernam, maar ook de Mikado was diep bewogen, toen hij +van het voorgenomen vertrek <span class="pagenum">[<a id="pb57" href= +"#pb57">57</a>]</span>der Edele Kaguya bericht kreeg. Zijne Majesteit +kreeg bericht, dat bij de volgende volle maan een troepenafdeeling van +dien helderschijnenden bol zou worden neergezonden, om de Schoone +Vrouwe weg te voeren, waarop hij besloot, zich tegen dien hemelschen +inval te verzetten. Hij beval, dat een wacht van soldaten zou geplaatst +worden bij het huis van den Bamboesnijder, gewapend en gereed om, zoo +noodig, hun pijlen op dat Maanvolk af te schieten, die gaarne de +Schoone Kaguya zouden weghalen.</p> + +<p>De oude Bamboesnijder dacht, dat de inval van de maan af, met een +dergelijke wacht, om zijn dochter te beschermen, volkomen vruchteloos +zou zijn. Kaguya echter trachtte de oude man hieromtrent helderder +denkbeelden te geven, en zeide: “Gij kunt nooit de overwinning +behalen over het volk van gindsch land, noch zal uw artillerie hun +kwaad doen, noch kunnen uw verdedigingswerken iets tegen hen baten, +want iedere deur zal bij hun nadering open vliegen, noch zal uw +dapperheid u helpen, want al zijt gij ook nog zoo stoutmoedig, als het +Maanvolk komt, zal uw strijd tegen hen vruchteloos zijn.” Die +opmerkingen maakten den Bamboesnijder vreeselijk woedend. Hij hield +staande, dat zijn nagels in klauwen zouden veranderen—in +één woord, dat hij zulke onbeschaamde bezoekers uit de +maan volkomen zou vernietigen.</p> + +<p>Terwijl nu de keizerlijke wacht rondom het huis van den +Bamboesnijder, op het dak en in iedere richting was opgesteld, ging de +nacht langzaam voorbij. Tegen het uur van de Rat<a class="noteref" id= +"xd0e1620src" href="#xd0e1620">2</a> scheen er een groote stralenkrans, +die den glans van zon en maan overtrof, aan den hemel. Terwijl het +licht nog steeds scheen, naderde een groote wolk, die een +troepenafdeeling van het Maanvolk droeg. De wolk daalde langzaam neer, +totdat zij den grond naderde, en het Maanvolk stelde zich in slagorde +op. Toen de keizerlijke wacht hen <span class="pagenum">[<a id="pb58" +href="#pb58">58</a>]</span>zag, werd iedere soldaat bevreesd bij dat +vreemde schouwspel; maar eindelijk vatten enkelen van hen +zóóveel moed, dat zij hun bogen spanden en hun pijlen +deden wegvliegen; doch al die pijlen weken van hun richting af.</p> + +<p>Op de wolk rustte een wagen met een troonhemel, die schitterde van +gordijnen, van de fijnste wol vervaardigd, en uit dien wagen weerklonk +een krachtige stem, die sprak: “Kom hier, Miyakko +Maro!”</p> + +<p>De Bamboesnijder kwam waggelend nader, om aan het bevel te +gehoorzamen, en kreeg voor zijn moeite niets anders te hooren van den +aanvoerder van het Maanvolk, dan een toespraak, die begon met: +“Gij dwaas,” en die eindigde met een bevel, dat de Edele +Vrouwe Kaguya zonder eenig vertoef zou worden uitgeleverd.</p> + +<p>De wagen dreef omhoog op de wolk, totdat hij over het dak zweefde. +Toen riep dezelfde krachtige stem: “Heidaar, Kaguya! Hoe lang +zijt gij nog van plan, in deze treurige plaats te talmen?”</p> + +<p>Onmiddellijk werd de buitendeur van de provisiekamer en het +inwendige latwerk door de macht van het Maanvolk geopend en werd de +Edele Kaguya zichtbaar, met haar vrouwen om haar heen geschaard.</p> + +<p>De Edele Kaguya nam, voordat zij vertrok, afscheid van den +terneergebogen Bamboesnijder, en gaf hem een perkamentrol in handen, +waarop de volgende woorden waren geschreven: “Als ik in dit land +geboren was, zou ik het nooit hebben verlaten, voordat de tijd voor +mijn vader gekomen was, dat hij geen smart meer had te lijden ter wille +van zijn kind; maar nu moet ik de grenzen van deze wereld verlaten, +hoewel zeer tegen mijn wil. Mijn zijden mantel laat ik hier achter als +een herinnering, en als de maan den nacht verlicht, laat dan mijn vader +daarop staren. Nu moeten mijn oogen een laatsten blik op u slaan, en +moet ik tot gindsch firmament opstijgen, van waar ik gaarne als een +meteoor zou willen naar beneden vallen.”</p> + +<p>Het Maanvolk had in een koffer een Hemelsch Kleed <span class= +"pagenum">[<a id="pb59" href="#pb59">59</a>]</span>van Vederen +medegebracht en een paar druppels van het Levenselixer. Een der +Maanbewoners sprak tot de Edele Kaguya: “Proef, wat ik u bidden +mag, van dit Elixir, immers uw geest is besmet geworden met de grofheid +van deze bezoedelde wereld.”</p> + +<p>De Edele Kaguya, was, nadat zij het Elixir had geproefd, juist op +het punt een weinig er van te wikkelen in den mantel, dien zij +achterliet, ten behoeve van den ouden Bamboesnijder, die haar zoozeer +had liefgehad, toen één van het Maanvolk haar dit belette +en over haar schouders het Hemelsche Kleed trachtte te werpen; waarop +de Edele Kaguya uitriep: “Heb nog een oogenblik geduld; hij, die +dit kleed aantrekt, verandert zijn hart, en ik heb nog iets te zeggen +voordat ik vertrek.” Daarna schreef zij de volgende woorden aan +den Mikado:</p> + +<p>“Uwe Majesteit verwaardigde zich, troepen te zenden om uw +dienares te beschermen, maar het mocht niet zoo zijn, en nu is het +ellendige oogenblik aangebroken, waarop zij gaat vertrekken met hen, +die gekomen zijn, om haar met zich mede te voeren. Het was haar niet +veroorloofd, uwe Majesteit te dienen, en het was buiten haar schuld, +dat zij niet gehoorzaamde aan het Keizerlijke bevel, en haar hart is +daarover met droefheid vervuld; misschien heeft Uwe Majesteit gedacht, +dat het Keizerlijke bevel niet begrepen was, en dat zich er tegen +verzette, en daarom zal het Uwe Majesteit toeschijnen, alsof het haar +aan goede vormen ontbrak, hetgeen zij niet zou willen, dat Uwe +Majesteit van haar dacht, en daarom legt zij nederig deze woorden aan +Uwe Keizerlijke voeten. En nu moet zij het Vederen Kleed aantrekken, en +in diepe smart haren Meester vaarwel zeggen.”</p> + +<p>Nadat zij deze perkamenten rol den kapitein der troepen had +overhandigd, te gelijk met een schacht van bamboe, die het Elixir +bevatte, werd het Vederkleed over haar heen geworpen, en +oogenblikkelijk was elke herinnering aan haar aardsch bestaan +verdwenen. <span class="pagenum">[<a id="pb60" href= +"#pb60">60</a>]</span></p> + +<p>Daarna besteeg Kaguya den wagen, omringd door de troepen van het +Maanvolk, en de wolk steeg snel omhoog, totdat zij uit het gezicht +verdwenen was.</p> + +<p>De droefheid van den Bamboesnijder en den Mikado is niet te +beschrijven en kende geen grenzen. De laatste hield een ministerraad, +en wenschte te weten, wat de hoogste berg in het land was. Een der +raadslieden antwoordde: “In Suruga staat een berg, niet ver van +de hoofdstad verwijderd, die onder alle bergen van het land het hoogst +naar den hemel uitsteekt.” Daarop vervaardigde Zijne Majesteit +het volgende gedicht:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Haar nooit meer terug te zien!</p> + +<p class="line">Tranen van smart overstelpen mij,</p> + +<p class="line">En wat mij betreft,</p> + +<p class="line">Wat moet ik doen</p> + +<p class="line">Met het Levenselixir?”</p> +</div> + +<p>Daarna werd de rol, door de Edele Kaguya beschreven, te zamen met +het Elixir aan Tsuki no Iwakasa gegeven. Hem werd bevolen, die te +brengen naar den top van den hoogsten berg in Suruga, en daar, staande +op de hoogste spits, de rol en het Levenselixir te verbranden.</p> + +<p>Tsuki no Iwakasa hoorde nederig het keizerlijke bevel aan, en nam +een afdeeling krijgslieden met zich mede, waarna hij den berg beklom en +deed zooals hem was bevolen. En van dien tijd af werd aan gindschen +berg de naam gegeven van de Fuji (<i>Fuji-yama</i>, Nooit Stervend), en +men verhaalt, dat de rook van dat verbranden nog steeds van zijn +hoogste spits opstijgt, om zich te vermengen met de wolken des hemels. +<span class="pagenum">[<a id="pb61" href="#pb61">61</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1548src" id="xd0e1548">1</a></span> De Vijfde Taak, die van Heer +Iso, wordt hier niet behandeld. De geschiedenis is plat en weinig +belangrijk. Het zij voldoende, mede te deelen, dat ook de tocht van +Heer Iso, om de Zeeschelp te zoeken, vergeefsch was.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1620src" id="xd0e1620">2</a></span> Van middernacht tot twee uur +’s morgens. “Jaren, dagen en uren”, zoo schrijft +Professor B.H. Chamberlain, “werden alle gerekend te behooren tot +één der teekenen van den dierenriem.”</p> +</div> +</div> + +<div id="ch04" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk IV. Legenden omtrent Buddha.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e1672"> +<h3 class="normal">De Legende van den Gouden Lotus.</h3> + +<p>De volgende legende is klaarblijkelijk niet van Japanschen +oorsprong. De Buddhistische priesters in Japan wisten, dat de groote +kracht van hun godsdienst niet lag in het uitroeien der oude +Shintogoden, maar in het met ontzaglijke scherpzinnigheid aanpassen der +goden aan de behoeften van hun eigen onderwijs. In het hier gegeven +geval heeft Japan van Indië en in minderen graad van China +geleend, indien wij ten minste den draak mogen beschouwen als +oorspronkelijk te behooren tot het Hemelsche Rijk. Wij hebben de +bewerking van Edward Greey op den voet gevolgd, en geven die hier, +omdat zij dikwijls voorkomt in de preeken van priesters uit Nippon, en +een bepaald Japansche kleur draagt. Wij zouden legenden van dien aard +gemakkelijk in twee lezingen kunnen geven, maar voor ons doel is +ééne voldoende. De twee overige legenden in dit hoofdstuk +zijn uitdrukkelijk Japansch.</p> + +<p>Toen Buddha zijn heilige overpeinzingen op den berg Dan-doku had +voleindigd, wandelde hij op weg naar de stad langzaam voort langs een +rotsachtig voetpad. De donkere schaduwen van den nacht kropen over het +land voort en er was overal diepe stilte.</p> + +<p>Toen de Buddha zijn bestemming naderde, hoorde hij dat iemand riep: +”<i>Shio-giyo mu-jiyo</i>” (“De uitwendige wijze van +doen is niet altijd een aanwijzing voor de natuurlijke +geaardheid.”)</p> + +<p>Buddha was over die woorden uiterst verheugd, en begeerde te +vernemen, wie zoo verstandig had gesproken. Telkens weer hoorde hij +diezelfde woorden, en na voortgegaan te zijn naar den rand van een +afgrond, keek hij neer in de vallei beneden hem, waar hij een +vreeselijk leelijken draak zag, die hem met woedende oogen +aanstaarde.</p> + +<p>De Heilige Man ging toen op een rots zitten, en vroeg <span class= +"pagenum">[<a id="pb62" href="#pb62">62</a>]</span>den draak, hoe hij +één van de diepste mysteriën van het Buddhisme had +geleerd. Een zoo diepzinnige wijsheid deed vermoeden, dat nog een +groote overvloed van geestelijke waarheden kon worden geopenbaard, en +Buddha vroeg daarom, dat de draak nog uiting zou geven aan andere wijze +gezegden.</p> + +<div id="p062" class="figure"><img border="0" src="images/p062.jpg" +alt="Buddha en de Draak" width="352" height="512"> +<p class="figureHead">Buddha en de Draak</p> +</div> + +<p>Daarna riep de draak, na zich om de rots te hebben gekronkeld, met +luider stem: “<i lang="jp-latn">Ze-shio metsu-po!</i>” +(“Alle levende dingen zijn tegenstrijdig aan de wet van +Buddha!”).</p> + +<p>Na die woorden te hebben geuit, was de draak eenigen tijd stil. +Daarna verzocht Buddha, nog een andere spreuk te mogen hooren.</p> + +<p>“<i lang="jp-latn">Shio-metsu metsu-i!</i>” (“Alle +levende dingen moeten sterven!”), schreeuwde de draak.</p> + +<p>Bij die woorden zag de draak op naar Buddha, en op zijn ijselijk +gelaat was een uitdrukking van ontzettenden honger.</p> + +<p>De draak zeide daarop tot Buddha, dat de volgende waarheid de +laatste was, en van zóó groote waarde, dat hij die niet +kon openbaren, zoolang zijn honger nog niet was gestild.</p> + +<p>Daarop merkte de Heilige Man op, dat hij den draak niets zou +weigeren, als hem slechts de vierde waarheid werd geopenbaard, en vroeg +den draak, wat hij verlangde. Toen Buddha hoorde, dat menschenvleesch +door den draak verlangd werd in ruil voor zijn laatste kostbare, wijze +spreuk, deelde de Meester den draak mede, dat zijn godsdienst verbood, +dat levende wezens gedood werden, maar dat hij ten behoeve van het +welzijn van zijn volk zijn eigen lichaam zou opofferen.</p> + +<p>De draak opende zijn grooten bek en zeide: ”<i>Jaku-metsu +I-raku!</i>” (“Het grootste geluk wordt ondervonden, nadat +de ziel het lichaam heeft verlaten!”).</p> + +<p>Buddha boog, en sprong toen in den gapenden bek van den draak.</p> + +<p>Nauwelijks had de Heilige Man de kaken van het monster aangeraakt, +of deze scheidden zich in acht deelen, en <span class="pagenum">[<a id= +"pb63" href="#pb63">63</a>]</span>in één oogenblik +veranderden zij in de acht bloemblaadjes van den Gouden Lotus.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1724"> +<h3 class="normal">De Bronzen Buddha van Kamakura en de Walvisch.<a +class="noteref" id="xd0e1727src" href="#xd0e1727">1</a></h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Boven de oude zangen, vergaan tot asch en +smart,</p> + +<p class="line">Waaronder Dood de godenbeelden en ’t geboomte +hult in nevelen van zuchten,</p> + +<p class="line">(Waar is de tijd van Kamakura’s vroeg’ren +bloei gebleven?)</p> + +<p class="line">Zit de Daibutsu tot in eeuwigheid, het hart tot zwijgen +opgevoerd.”</p> + +<p class="line"> <i>Yone Noguchi</i>.</p> +</div> + +<p>De groote bronzen Buddha van Kamakura, of de Daibutsu, is +ongetwijfeld één der meest merkwaardige beelden van +Japan. In vroegere tijden was Kamakura de hoofdstad van Nippon. Het was +een groote stad met ongeveer een millioen inwoners, en was de zetel der +Shōguns en de Regenten uit het geslacht der Hōjō’s +gedurende den veelbewogen tijd der Middeleeuwen. Maar in weerwil van al +de trouwe vereerders van Buddha, die in Kamakura leefden, werd de stad +bij twee gelegenheden verwoest, totdat zij ten slotte haar +belangrijkheid verloor. In onze dagen vindt men in de plaats van de +oude glorie rijstvelden en bosschen. Doch storm en vuur hebben den +tempel van Hachiman (den Oorlogsgod) en het bronzen beeld van Buddha +onaangetast gelaten. Een tijd lang rustte dit reusachtige beeld in een +tempel, maar nu staat het hoog boven de boomen, met een +ondoorgrondelijken glimlach op zijn groot gelaat, met oogen vol vrede, +die niet kon worden geschokt door de nietige stormen der wereld.</p> + +<p>Legenden zijn bijna altijd eenvoudig en natuurlijk. Godheden worden, +zonder te letten op hun strengheid, tot een zeer menschelijk peil +teruggebracht. Er is een groote afstand tusschen de ingewikkelde +leeringen van Buddha en de geschiedenis van Amida Butsu en den +walvisch. In de volgende legende kan men een bijna pathetisch verlangen +lezen, om de grootheid van Buddha te bemantelen. De reusachtige +afmetingen van den Daibutzu zijn volstrekt <span class="pagenum">[<a +id="pb64" href="#pb64">64</a>]</span>niet in overeenstemming met die +merkwaardige voorliefde voor kleine dingen, die een zoo karakteristiek +kenmerk is van het Japansche volk. Er is een speelsche ironie in dit +verhaal, een verlangen om den grooten Leeraar naar beneden te +halen—al is het slechts, om hem een paar armzalige centimeters +kleiner voor te stellen.</p> + +<p>Zóóvele dingen schijnen ons in Japan ten onderste +boven gezet te worden, dat het ons niets verbaast, als wij ontdekken, +dat de voeten op den duimstok voor het meten van metalen en voor het +meten van zachte, buigzame stoffen niet gelijk zijn. Voor buigzame +goederen wordt een baleinen maat gebruikt, voor hard materiaal een +metalen plaat. Er is bij die maten een verschil van vijf centimeters, +en de volgende legende kan ons misschien wel verklaren, wat de oorzaak +is van dit oppervlakkig zoo vreemde verschil.</p> + +<p>De Bronzen Buddha is in zijn zittende houding vijftig voet hoog en +zeven en negentig voet in omtrek, terwijl de lengte van het gelaat acht +voet, de omtrek der duimen drie voet is. Het is waarschijnlijk wel het +grootste stuk brons in de wereld. Een zóó ontzaglijk +groot beeld maakte natuurlijk een bijzonderen indruk in de dagen, toen +Kamakura een bloeiende stad was, door den grooten veldheer Yoritomo +gebouwd. De wegen in en om de stad waren steeds dicht bezet met +pelgrims, die verlangden een blik te slaan op het jongste wonder, en +allen waren het er over eens, dat dit bronzen beeld het grootste +voorwerp op de geheele wereld was.</p> + +<p>Het is nu niet onmogelijk, dat enkele zeelieden, die dit wonder +hadden gezien, daarover keuvelden, terwijl zijn hun netten uitspreiden. +Dit moge inderdaad het geval geweest zijn of niet, zeker is het, dat +een groote walvisch, die in de Noordelijke Zee thuis behoorde, +toevallig over den Bronzen Buddha van Kamakura hoorde spreken, en daar +hij van oordeel was, dat hij veel grooter was dan eenig voorwerp aan +land, kon hem het denkbeeld, dat er misschien een mededinger was, +volstrekt niet bekoren. Hij achtte <span class="pagenum">[<a id="pb65" +href="#pb65">65</a>]</span>het onmogelijk, dat kleine menschen iets +konden vervaardigen, dat kon wedijveren met zijn ontzaglijk lichaam, en +lachte dus hartelijk over de groote dwaasheid van een dergelijke +opvatting.</p> + +<p>Zijn lachen duurde echter niet lang. Hij was buitensporig jaloersch, +en toen hij hoorde van de talrijke pelgrimstochten naar Kamakura en van +de voortdurende bewondering, die opgewekt werd bij hen, die het beeld +hadden gezien, werd hij ontzettend boos, zweepte de zee tot schuim, en +snoot zijn neus met zulk een kracht, dat de andere schepselen der zee +hem een heel eind ontliepen. Zijn verlatenheid droeg er echter toe bij, +zijn droefheid te vermeerderen, en hij was buiten staat te eten of te +slapen, en werd ten gevolge daarvan mager. Ten slotte besloot hij de +zaak te bespreken met een bevrienden haai.</p> + +<p>De haai beantwoordde de opgewonden vragen van den walvisch met kalme +belangstelling, en stemde er in toe, naar de Zuidelijke Zee te gaan, om +de maat te nemen van het beeld, en het resultaat van zijn arbeid aan +zijn geschokten vriend mede te deelen.</p> + +<p>De haai ging op reis, totdat hij aan het strand kwam, waar hij +ongeveer een halve mijl ver in het binnenland het beeld boven zich zag +uitsteken. Daar hij niet op het droge kon loopen, was hij op het punt +het doel van zijn tocht op te geven, toen hij het geluk had, een rat te +ontdekken, die een uitstapje deed langs een jonk. Hij legde de rat het +doel van zijn zending uit, en verzocht dat schepseltje, na het zeer te +hebben gevleid, de maat te nemen van den Bronzen Buddha.</p> + +<p>De rat daalde dus van de jonk af, zwom aan land, en trad den +donkeren tempel binnen, waar de Groote Buddha stond. Eerst was zij +zoozeer onder den indruk van de pracht, die zij om zich heen zag, dat +zij niet zeker was, hoe zij moest handelen, om aan het verzoek van den +haai te voldoen. Eindelijk besloot zij, om het beeld heen te loopen en +daarbij haar voetstappen te tellen. Nadat zij <span class="pagenum">[<a +id="pb66" href="#pb66">66</a>]</span>die taak had volbracht, bleek het, +dat zij precies vijfduizend stappen gedaan had, en bij haar terugkeer +naar de jonk deelde zij den haai de maat mede van het voetstuk van den +Bronzen Buddha.</p> + +<p>De haai keerde, na de rat uitbundig te hebben bedankt, naar de +Noordelijke Zee terug, en deelde den walvisch mede, dat de berichten +over de afmetingen van dit ergernis wekkende beeld maar al te waar +waren. “Een gebrekkige kennis is een gevaarlijke zaak”, is +klaarblijkelijk evenzeer toepasselijk op walvisschen, immers de +walvisch uit deze legende werd, nadat hij dit bericht had ontvangen, +nog woedender dan te voren. Zooals in een sprookje, dat al onze +westersche kinderen bekend is, deed hij tooverlaarzen aan, teneinde te +land even goed te kunnen reizen als hij altijd ter zee had gedaan.</p> + +<p>De walvisch bereikte tegen den nacht den tempel te Kamakura. Hij +ontdekte, dat de priesters naar bed waren gegaan en blijkbaar vast in +slaap waren. Hij klopte aan de deur. In plaats van het nare gemompel +van een slechts half ontwaakten priester, hoorde hij Buddha zelf met +een stem, die klonk als het geluid van een groote klok, zeggen: +“Kom binnen!”</p> + +<p>“Dat is onmogelijk”, antwoordde de walvisch, +“omdat ik te groot ben. Wilt gij zoo goed zijn naar buiten te +komen, en met mij te spreken?”</p> + +<p>Toen Buddha ontdekte, wie zijn bezoeker was, en wat hij op zulk een +spookachtig uur verlangde, stapte hij goedgunstig van zijn voetstuk af +en kwam hij buiten den tempel. Van beide kanten was er stomme +verbazing. Als de walvisch knieën gehad had, zouden zij +ongetwijfeld in botsing zijn gekomen. Nu sloeg de walvisch zijn kop +tegen den grond. Wat Buddha betreft, ook deze was verbaasd, toen hij +een schepsel zag van zoo reusachtige afmetingen.</p> + +<p>Wij kunnen ons de ontsteltenis voorstellen van den opperpriester, +toen hij ontdekte, dat het voetstuk het beeld van zijn meester niet +meer droeg. Daar hij een vreemd <span class="pagenum">[<a id="pb67" +href="#pb67">67</a>]</span>gesprek hoorde buiten den tempel, ging hij +naar buiten, om te zien wat er gebeurde. De zeer ontstelde priester +werd uitgenoodigd, aan het twistgesprek deel te nemen, en kreeg het +verzoek de maat te nemen van het beeld en van den walvisch; hij begon +daarom de maat te nemen met zijn rozenkrans. Terwijl hij daarmede bezig +was, wachtten het beeld en de walvisch den uitslag met ingehouden adem +af. Toen de maat genomen was, bleek het, dat de walvisch vijf +centimeter langer was dan het beeld, en dat hij eveneens grooter van +omtrek was.</p> + +<p>De walvisch keerde veel ijdeler dan ooit naar de Noordelijke Zee +terug, terwijl het beeld naar zijn tempel terug keerde en weer ging +zitten, en daar is het tot op den huidigen dag gebleven, er +waarschijnlijk niet slechter van geworden, nu het ontdekt had, dat het +niet volkomen zoo groot was als het zich had voorgesteld. Handelaars in +stukgoederen en handelaars in hout en in ijzer spraken van dat +oogenblik af, dat er verschil zou zijn in wat beiden een voet zouden +noemen—en het verschil bedroeg vijf centimeters.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1781"> +<h3 class="normal">Het kristal van Buddha.<a class="noteref" id= +"xd0e1784src" href="#xd0e1784">2</a></h3> + +<p>In oude dagen leefde in Japan een beroemd Minister van Staat, +Kamatari genaamd. Kamatari nu had een eenige dochter, Kohaku Jo, die +bijzonder schoon was, en daarbij even goed als schoon. Zij was de +vreugde van het hart haars vaders, en hij besloot, dat, als zij huwde, +niemand minder in rang dan een Koning haar echtgenoot zou worden. Met +dit denkbeeld voortdurend voor den geest, weigerde hij standvastig de +aanzoeken om haar hand.</p> + +<p>Op zekeren dag was er een groote oploop op het binnenplein van het +paleis. Door de open poorten stroomden een groot aantal mannen binnen, +die een vaandel droegen, waarop een zijden draak op een gelen +achtergrond was gewerkt. Kamatari vernam, dat die mannen van het hof te +China gekomen waren, met een boodschap van Keizer <span class= +"pagenum">[<a id="pb68" href="#pb68">68</a>]</span>Koso. De Keizer had +gehoord van de buitengewone schoonheid en de bijzondere lieftalligheid +van Kohaku Jo, en verlangde haar te huwen. Zooals dit in het Oosten bij +dergelijke gelegenheden gebruikelijk is, was het aanzoek van den Keizer +vergezeld van de belofte, dat indien Kohaku Jo zijn bruid zou worden, +hij haar zou toestaan datgene te kiezen uit zijn schatkamer, wat zij +naar haar eigen land zou willen zenden.</p> + +<p>Nadat Kamatari de afgevaardigden met behoorlijken luister en met de +vereischte plechtigheid had ontvangen en een geheele vleugel van zijn +paleis ter hunner beschikking had gesteld, keerde hij naar zijn eigen +vertrek terug en beval zijn dienaar, zijn dochter vóór +hem te geleiden.</p> + +<p>Toen Kohaku het vertrek van haar vader was binnengetreden, boog zij +voor hem en bleef geduldig op de witte matten zitten, in afwachting van +het oogenblik, dat haar verheven vader het woord tot haar zou +richten.</p> + +<p>Kamatari deelde haar mede, dat hij den Keizer van China als haar +echtgenoot had uitgekozen en het meisje weende, toen zij die tijding +hoorde. Zij was zoo gelukkig geweest in haar eigen huis, en China +scheen zoo ver verwijderd te zijn. Toen haar vader haar echter +voorspelde, dat <span class="corr" id="xd0e1801" title="Bron: zijn"> +zij</span> in de toekomst nog meer geluk zou hebben dan zij ooit in het +verledene had gehad, droogde zij haar tranen en luisterde naar de +woorden van haar vader, misschien wel verbaasd over de mededeeling, dat +alle schatten van China aan haar eigen kleine voetjes zouden worden +gelegd. Zij was verheugd, toen haar vader haar zeide, dat zij in staat +zou gesteld worden, drie van die schatten naar den tempel van Kofukuji +te zenden, waar zij als klein kind gezegend was.</p> + +<p>Zoo dan gehoorzaamde Kohaku haar vader, met niet weinig bezorgdheid, +en niet weinig hartzeer. Haar gezellinnen weenden, toen zij het nieuws +hoorden, maar zij werden getroost, toen de moeder van Kohaku haar +vertelde, dat enkelen van haar zouden worden uitgekozen om haar +meesteres te vergezellen. <span class="pagenum">[<a id="pb69" href= +"#pb69">69</a>]</span></p> + +<p>Voordat Kohaku naar China wegzeilde, richtte zij haar schreden naar +den tempel van Kofukuji, en toen zij het heilige altaar genaderd was, +bad zij om bescherming op haar reis, en beloofde zij, dat zij, als haar +gebeden werden verhoord, China zou doen doorzoeken, om de drie +kostbaarste schatten van dat rijk te verkrijgen, en dat zij die als een +dankoffer naar den tempel zou zenden.</p> + +<p>Kohaku bereikte veilig China en werd door Keizer Koso met groote +pracht ontvangen. Haar kinderlijke vrees werd spoedig verdreven door de +groote vriendelijkheid van den Keizer. Immers hij betoonde haar heel +wat meer dan vriendelijkheid. Hij sprak haar toe in de taal van een +minnaar: “Na lange, lange dagen van treurig wachten heb ik de +azalea van het verwijderde gebergte verworven, en nu plant ik die in +mijn tuin, en groot is de vreugde van mijn hart!<span class="corr" id= +"xd0e1811" title="Niet in bron">”</span><a class="noteref" id= +"xd0e1813src" href="#xd0e1813">3</a></p> + +<p>Keizer Koso leidde haar van het ééne paleis naar het +andere, en zij wist niet, welk paleis het schoonst was, maar haar +Keizerlijke echtgenoot wist, dat zij veel schooner was dan +één van deze. Omhaar bijzondere lieftalligheid wenschte +hij, dat de herinnering daaraan ten eeuwige dagen over de geheele +lengte en breedte van China zou blijven voortduren, ja zelfs tot buiten +de grenzen van zijn rijk. “Daarom riep hij zijn goudsmeden en +tuiniers te zamen”, zooals Madame Ozaki verhaalt bij de +beschrijving van dit sprookje, “en beval hen, voor de Keizerin +een weg te maken, zooals nog nooit in de geheele wijde wereld bestaan +had. De treden van dien weg moesten lotus-bloemen zijn, gesneden uit +goud en zilver, opdat zij daarover kon loopen, zoo dikwijls zij +rondzwierf onder de boomen of langs het meer, zoodat men zou kunnen +zeggen, dat haar schoone voetjes nooit werden bezoedeld, door de aarde +aan te raken; en sedert dien tijd hebben dichterlijke minnaars en +liefdedichters in China en Japan in gezangen en sonnetten en in zoete +gesprekken de voeten der vrouwen, die zij liefhebben, +‘lotusvoeten’ genoemd.” <span class="pagenum">[<a id= +"pb70" href="#pb70">70</a>]</span></p> + +<p>Maar in weerwil van al de pracht, die Kohaku omringde, vergat zij +haar geboorteland niet en evenmin de gelofte, die zij in den tempel van +Kofukuji had afgelegd. Op zekeren dag deelde zij beschroomd den Keizer +haar gelofte mede, en daar hij maar al te zeer verheugd was, een nieuwe +gelegenheid te hebben, haar genoegen te doen, plaatste hij zulk een +schat van schoone en kostbare zaken vóór haar, dat het +wel scheen, alsof een uitgelezen sprookjeswereld van vroolijke kleuren +en volmaakte vormen plotseling voor haar voeten was ontstaan. Er was +daar zulk een rijkdom aan schitterende dingen, dat zij het zeer +moeilijk vond, een keuze te doen. Eindelijk vestigde zij haar keuze op +de volgende tooverschatten, een muziekinstrument, dat, als men er op +sloeg, eeuwig bleef doorspelen, een doos met inktsteen, die, als het +deksel werd opgetild, een onuitputtelijken voorraad Oost-Indischen inkt +bleek te bevatten, en ten slotte “een prachtig kristal, in welks +heldere diepte men, van welken kant men ook er in staarde, een beeld +zag van Buddha, rijdend op een witten olifant. Het kristal was van +bovennatuurlijken glans en schitterend als een ster, en ieder, die in +zijn heldere diepten staarde en de gezegende verschijning van Buddha +zag, had voor altijd gemoedsrust.”<a class="noteref" id= +"xd0e1821src" href="#xd0e1821">4</a></p> + +<p>Nadat Kohaku eenigen tijd die schatten had bekeken, ontbood zij +Admiraal Banko en verzocht hem, ze veilig naar den tempel van Kofukuji +over te brengen.</p> + +<p>Alles ging voorspoedig met Admiraal Banko en zijn schip, totdat zij +in de Japansche wateren waren, op weg naar de baai van Shido-no-ura, +toen een heftige storm het schip heen en weer slingerde. De golven +rolden omhoog met de woestheid van wilde dieren, en voortdurend +flikkerde de bliksem aan den hemel, om een oogenblik het rollende schip +te verlichten, dat nu eens hoog opgeheven werd op een waterberg, dan +weer neergedompeld werd <span class="pagenum">[<a id="pb71" href= +"#pb71">71</a>]</span>in een groene vallei, waaruit het nooit meer +scheen te kunnen verrijzen.</p> + +<p>Plotseling ging de storm liggen, even onverwachts als hij was +opgestoken. De ééne of andere fee had met haar hand al de +wolken weggevaagd, en een blauw en fonkelend tapijt over de zee +uitgespreid. De eerste gedachte van den admiraal was, hoe het stond met +de veiligheid der schatten, die hem waren toevertrouwd, en toen hij +naar beneden ging, vond hij het muziekinstrument en den inktsteen +volmaakt in den toestand, waarin hij die had achtergelaten, maar bleek +het, dat de kostbaarste der schatten, het Kristal van Buddha, niet te +vinden was. Hij dacht er over, zich het leven te benemen, zoozeer was +hij onder den indruk van het verlies; maar bij nader inzien zag hij, +dat het verstandiger zou zijn, in het leven te blijven, zoolang hij nog +iets kon doen, om het kristal te vinden. Daarom haastte hij zich te +landen, en deelde Kamatari zijn ijselijk ongeluk mede.</p> + +<p>Nauwelijks had Kamatari het bericht omtrent het Kristal van Buddha +vernomen, of die verstandige minister begreep, dat de Koning der Draken +van de Zee het gestolen had, en met dit doel de storm had veroorzaakt, +die hem in staat had gesteld, ongemerkt den schat te stelen.</p> + +<p>Kamatari bood aan een aantal visschers, die hij op het strand van +Shido-no-ura zag, een ruime belooning aan, als eenigen van hen zich in +zee zouden willen wagen, om het kristal terug te brengen. Alle +visschers boden daarop zich vrijwillig aan, maar na een aantal +vruchtelooze pogingen bleef het kostbare kleinood voortdurend onder de +hoede van den Zeekoning.</p> + +<p>Kamatari zag in zijn groote droefheid plotseling een arme vrouw, die +een kind in de armen droeg. Zij vroeg den grooten minister, of zij in +zee mocht afdalen om naar het kristal te zoeken, en in weerwil van haar +zwakheid sprak zij met overtuiging. Haar moederhart scheen haar moed in +te boezemen. Zij deed haar verzoek, omdat zij <span class="pagenum">[<a +id="pb72" href="#pb72">72</a>]</span>wenschte, dat Kamatari, als het +haar gelukte het kristal terug te brengen, ter belooning haar zoontje +zou opvoeden als <i>samurai</i><a class="noteref" id="xd0e1842src" +href="#xd0e1842">5</a>, opdat hij in zijn verder leven iets anders kon +worden dan een eenvoudige visscher.</p> + +<p>Men zal zich herinneren, dat Kamatari in vroeger dagen eerzuchtig +was geweest ter wille van zijn dochter. Hij begreep dan ook volkomen +het verzoek der arme vrouw, en beloofde plechtig, dat hij, als zij +getrouw haar taak ten uitvoer bracht, gaarne haar wensch zou +vervullen.</p> + +<p>De vrouw ging heen, en na haar bovenkleeren te hebben uitgetrokken, +en een touw om haar middel te hebben gebonden, waarin zij een mes stak, +was zij voor haar gevaarlijke reis gereed. Na het uiteinde van het touw +aan een aantal visschers te hebben gegeven, ging zij te water.</p> + +<p>Het eerste oogenblik zag de vrouw de vage omtrekken van rotsen, en +een wegvliegenden verschrikten visch, en het matte goud van het zand +onder haar voeten. Daarna zag zij plotseling de daken van het paleis +van den Zeekoning, een groot en schitterend gebouw van koraal, hier en +daar ondersteund door bossen veelkleurig zeegras. Het paleis geleek op +een kolossale pagode, met een aantal verdiepingen. De vrouw zwom nader, +om het meer van nabij te aanschouwen en zij bemerkte toen een helder +licht, schitterender dan het licht van verschillende manen en +zóó helder, dat het haar oogen verblindde. Het was het +licht van het kristal van Buddha, dat geplaatst was op de tinne van dat +uitgestrekte gebouw, en aan iederen kant van het schitterende kleinood +waren drakenwachters, diep in slaap, die zelfs in hun slaap schenen te +waken!</p> + +<p>De vrouw zwom er heen, terwijl zij in haar dapper hart bad, dat de +draken zouden doorslapen, totdat zij buiten gevaar zou zijn en den +schat in haar bezit had. Nauwelijks had zij het kristal van zijn +rustplaats gerukt, of de wachters ontwaakten; zij strekten hun groote +klauwen uit en hun <span class="pagenum">[<a id="pb73" href= +"#pb73">73</a>]</span>staarten zweepten woedend het water, en in een +oogenblik vervolgden zij haar met woede. De vrouw, die alles liever +wilde dan het kristal te verliezen, dat zij ten koste van zooveel +gevaren had gewonnen, sneed een wond in haar linker borst, en duwde het +kristal in de bloedende holte, terwijl zij haar hand tegen het arme +gewonde vleesch drukte, zonder dat zij een kreet van smart deed hooren. +Toen de draken bemerkten, dat het water donker gekleurd was door het +bloed der vrouw, keerden zij om, immers zeedraken zijn bang voor het +gezicht van bloed.</p> + +<p>De vrouw trok nu heftig aan het touw, en de visschers, die hoog +daarboven op de rotsen zaten, trokken haar met den grootsten spoed aan +land. Zij legden haar zacht neder op het strand, en zagen, dat haar +oogen gesloten waren, en dat haar borst vreeselijk bloedde. Kamatari +dacht eerst, dat de vrouw haar leven te vergeefs had gewaagd; maar toen +hij zich over haar heen boog, ontdekte hij de wond in haar borst. Op +dat oogenblik opende zij de oogen, en na het kleinood uit de plaats +genomen te hebben, waar zij het had verborgen, fluisterde zij nog een +paar woorden over de belofte van Kamatari, en viel toen dood neder met +een vredigen glimlach op het gelaat.</p> + +<p>Kamatari nam het kind dier vrouw mede naar huis en lette op zijn +opvoeding met al de liefdevolle zorg van een vader. Na verloop van tijd +werd hij, op volwassen leeftijd, een dappere <i>samurai</i>, en werd +bij den dood van Kamatari ook zelfs Rijksminister. Toen hij in latere +jaren de geschiedenis vernam van de zelfopofferende daad van zijn +moeder, liet hij een tempel bouwen in de baai van Shido-no-ura, ter +herinnering aan haar, die zoo dapper en trouw was geweest. Die tempel +heet Shidoj, hij wordt bezocht door vele bedevaartgangers, die zich nog +tot op onzen tijd den zieleadel van een arme schelpenverzamelaarster +herinneren. <span class="pagenum">[<a id="pb74" href= +"#pb74">74</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1727src" id="xd0e1727">1</a></span> Ontleend aan de Sprookjes van +Oud Japan, door W.E. Griffis.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1784src" id="xd0e1784">2</a></span> Ontleend aan het <i>Kristal +van Buddha</i>, door Madame Yei Ozaki.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1813src" id="xd0e1813">3</a></span> Madame Ozaki.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1821src" id="xd0e1821">4</a></span> Madame Ozaki.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1842src" id="xd0e1842">5</a></span> Samurai was een Japansche +kaste, waaruit de ambtenaren en officieren voortkwamen.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch05" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk V. Legenden over vossen.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e1866"> +<h3 class="normal">Inari, de Vossengod.</h3> + +<p>De vos neemt een belangrijke plaats in onder de Japansche legenden, +en het onderwerp is van ver reikenden en ingewikkelden aard.<a class= +"noteref" id="xd0e1871src" href="#xd0e1871">1</a> Inari was +oorspronkelijk de God van de Rijst, maar in de elfde eeuw werd hij in +verband gebracht met den Vossengod, en werden hem goede en kwade +eigenschappen, meestal de laatste, toegekend, en wel zóó +overvloedig en veelzijdig in haar toepassing, dat zij den westerschen +lezer niet weinig moeilijkheid veroorzaken. Alle vossen bezitten +bovennatuurlijke macht in bijna onbeperkte mate. Zij hebben het +vermogen, oneindig ver te zien; zij kunnen alles hooren en de geheime +gedachten verstaan van de menschheid in het algemeen, en bovendien +bezitten zij het vermogen van gedaante te verwisselen. Het voornaamste +kenmerk van den slechten vos is het vermogen menschelijke wezens te +misleiden, en met dit doel neemt hij de gedaante aan van een schoone +vrouw; groot is dan ook het aantal legenden, in dit verband verhaald.<a +class="noteref" id="xd0e1877src" href="#xd0e1877">2</a> Indien de +schaduw van een in een vrouw veranderde vos bij toeval op het water +valt, dan komt alleen de vos, en niet de schoone vrouw, voor den dag. +Men verhaalt, dat als een hond een dergelijke vrouw ziet, de +vrouwelijke gedaante onmiddellijk verdwijnt, en alleen de vos +overblijft.</p> + +<p>Hoewel de legenden, die in Japan met den vos in betrekking staan, +meestal met booze eigenschappen samenhangen, treedt Inari somtijds op +als een weldoend wezen, een wezen, dat hoest en verkoudheid geneest, +dat den <span class="pagenum">[<a id="pb75" href= +"#pb75">75</a>]</span>behoeftige rijkdom schenkt en het gebed eener +vrouw ten behoeve van haar kind verhoort. Een andere vriendelijke daad +van Inari, die wij ook wel hadden kunnen toeschrijven aan Jizō, +is, dat hij de kleine jongens en meisjes in staat stelt met moed de +beproeving te dragen, om met een niet al te goed scheermes te worden +geschoren, en eveneens de kleinen de bezwaren van een heet bad hielp +trotseeren, waarvan in Japan de temperatuur nooit lager is dan ruim +43° Celsius!</p> + +<p>Inari beloont niet zelden menschelijke wezens voor iedere +vriendelijke daad jegens een vos. Slechts een deel van zijn belooning +kan echter voor goede munt worden opgenomen. Het enkele goede, dat door +Inari wordt verricht—en wij hebben getracht, hem recht te doen +wedervaren—weegt geheel op tegen zijn ontelbare slechte daden, +die dikwijls van een vreeselijk wreeden aard zijn, zooals later zal +blijken. Het hier behandelde onderwerp: de vos in Japan is zeer juist +door Lafcadio Hearn beschreven als “spoken-dierkunde”, en +dit sluwe en boosaardige dier is veel meer geraffineerd spookachtig dan +onze officieele en gebruikelijke geestverschijning met een lichtend +gewaad en rammelende ketens.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1889"> +<h3 class="normal">Door den Duivel bezeten.</h3> + +<p>Het door den duivel bezeten zijn moet volgens de dikwijls +verkondigde opvatting toegeschreven worden aan den slechten invloed van +vossen. Die vorm van bezetenheid is bekend als <i>kitsune-tsuki</i>. +Het slachtoffer is gewoonlijk een vrouw der mindere klasse, iemand, die +zeer teergevoelig is en vatbaar is voor alle mogelijke bijgeloof. Het +vraagstuk der bezetenheid is nog steeds een onopgelost vraagstuk, en de +onderzoekingen van Dr. Baelz, die verbonden is aan de Keizerlijke +Universiteit van Japan, schijnen te wijzen op het feit, dat het bezeten +zijn van menschelijke wezens door dieren, een wezenlijke en +verschrikkelijke waarheid is. Hij maakt de opmerking, dat een vos +gewoonlijk <span class="pagenum">[<a id="pb76" href= +"#pb76">76</a>]</span>een vrouw binnentreedt òf door de borst, +òf onder de nagels der vingers, en dat de vos daar een +zelfstandig, afzonderlijk leven leidt, en meestal spreekt met een stem, +die geheel afwijkt van die van een mensch.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e1899"> +<h3 class="normal">De Steen des doods.<a class="noteref" id= +"xd0e1902src" href="#xd0e1902">3</a></h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“De Steen des Doods staat in ’t moeras</p> + +<p class="line">Bij wintersneeuw en zomergloed;</p> + +<p class="line">Het mos, dat hem bedekt, wordt grijs,</p> + +<p class="line">Toch zwerft de demon daar nog rond.”</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Kil waait de wind, en boven het moeras</p> + +<p class="line">Klinkt in het woud der uilen heesch gekras.</p> + +<p class="line">En onder de chrysanthemums, beneden,</p> + +<p class="line">Daar loert de vos, weergalmt van jakhals het +geklaag,</p> + +<p class="line">Als over het moeras het herfstlicht gaat +omlaag.”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>De Buddha-priester Genno kwam na een langdurige, moeilijke reis naar +het moeras van Nasu, en was juist van plan, te gaan rusten onder de +schaduw van een grooten steen, toen een geest plotseling te voorschijn +kwam, en sprak: “Rust niet onder dezen steen. Dit is de Steen des +Doods. Mannen, vogels en dieren zijn omgekomen, alleen maar door hem +aan te raken!”</p> + +<p>Die geheimzinnige woorden ter waarschuwing wekten natuurlijk de +nieuwsgierigheid van Genno op, en hij verzocht, dat de geest hem het +genoegen zou doen, de geschiedenis van den Steen des Doods te +verhalen.</p> + +<p>De geest begon toen aldus: “Lang geleden was er een schoone +maagd, die aan het Japansche Hof leefde. Zij was zóó +bekoorlijk, dat zij het Juweeltje werd genoemd. Haar wijsheid evenaarde +haar schoonheid, zij verstond toch de Buddhistische wetenschappen en de +leer van Confucius, de wetenschap en de poëzie van China.” +<span class="pagenum">[<a id="pb77" href="#pb77">77</a>]</span></p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Zoo, door natuur en kunst met schoonheid rijk +belaân,</p> + +<p class="line">Biedt haar de Keizer zelf zijn trouwe liefde +aan.”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>“Op zekeren nacht,” zoo vervolgde de geest, “gaf +de Mikado een groot feest in het Zomerpaleis, en daar verzamelde hij +het vernuft, de wijsheid en de schoonheid van het geheele land. Het was +een schitterend gezelschap, maar terwijl de gasten aten en dronken, +onder het hooren van de tonen van liefelijke muziek, verspreidde zich +duisternis over de groote zaal. Zwarte wolken ijlden door de lucht en +er was geen enkele ster te bekennen. Terwijl de gasten verstijfd van +vrees ter neder zaten, verhief zich een geheimzinnige wind. Hij gierde +door het Zomerpaleis en waaide al de lantarens uit. De volkomen +duisternis deed een paniek ontstaan, en gedurende de verwarring riep +één der aanwezigen: ‘Een licht, een +licht!’<span class="corr" id="xd0e1951" title="Niet in +bron">”</span></p> + +<div class="poem"> +<p class="line">Er straalt van ’s meisjes schoon gezicht</p> + +<p class="line">Een tooverachtig, schitt’rend licht!</p> + +<p class="line">’t Groeit aan en vult de keizerlijke zalen;</p> + +<p class="line">Verlicht paneelen en de schermen met zijn +stralen.—</p> + +<p class="line">Het vroeger somber duister van den nacht</p> + +<p class="line">Straalt als de volle maan in al haar pracht.</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>“Van dat oogenblik af werd de Mikado sukkelend”, zoo +vervolgde de geest. “Hij werd zóó ziek, dat de +Hoftoovenaar ontboden werd, en die verdienstelijke man ontdekte +spoedig, wat de oorzaak was van de ziekte van Zijne Majesteit. Met de +kracht eener gevestigde overtuiging verklaarde hij, dat het Juweeltje +een ontuchtige vrouw en een duivelin was, die met listige kunsten +’s Keizers hart gevangen nam, om den staat te gronde te +richten.</p> + +<p><span class="corr" id="xd0e1975" title="Niet in bron"> +“</span>De woorden van den Toovenaar veranderden de liefde van +den Mikado voor het Juweeltje in vurigen haat. Toen die toovenares met +verachting bejegend werd, nam zij haar oorspronkelijke gedaante aan, en +wel die van een vos, terwijl zij wegliep naar dezen steen in het moeras +van Nasu.”</p> + +<p>De priester aanschouwde den geest met critischen blik. “Wie +zijt gij?” sprak hij eindelijk. <span class="pagenum">[<a id= +"pb78" href="#pb78">78</a>]</span></p> + +<p>“Ik ben de kwade geest, die eertijds huisde in de borst van +het Juweeltje! Ik woon nu voor eeuwig in den Steen des +Doods”.</p> + +<div id="p078" class="figure"><img border="0" src="images/p078.jpg" +alt="De Mikado en het “Juweeltje”" width="356" height= +"512"> +<p class="figureHead">De Mikado en het “Juweeltje”</p> +</div> + +<p>De goede Genno was vreeselijk verschrikt door die ontzettende +bekentenis, maar daar hij zich zijn plicht als priester herinnerde, +zeide hij: “Hoewel gij in goddeloosheid laag gezonken zijt, zult +gij weer tot deugd opstijgen. Neem dit priestergewaad en dezen +bedelnap, en laat mij u in den vorm van een vos zien.”</p> + +<p>Daarop riep de booze geest op smartelijken toon:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“In het schitt’rend zonnelicht</p> + +<p class="line">Houd ik schuil mijn aangezicht,</p> + +<p class="line">Als Asama’s bleeke gloed:</p> + +<p class="line">Met den nacht zal ’k hier weer zijn,</p> + +<p class="line">Schuld bekennend, ’t hart vol pijn,</p> + +<p class="line">Reine wenschen in ’t gemoed.<span class="corr" +id="xd0e2005" title="Niet in bron">”</span></p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>Na dit gezegd te hebben, verdween de geest plotseling.</p> + +<p>Genno liet zijn goede voornemens niet varen. Nog vuriger dan ooit te +voren streefde hij naar de redding van die dwalende ziel. Opdat zij +Nirvana mocht bereiken, offerde hij bloemen, brandde hij wierook, en +zegde hij de heilige Geschriften op, vóór den steen +staande.</p> + +<p>Toen Genno die godsdienstige plichten had vervuld, zeide hij: +“Geest van den Steen des Doods, ik bezweer u! wat is er geschied +in een vroegere wereld, dat gij in deze wereld een zoo valsche gedaante +hebt aangenomen?”</p> + +<p>Plotseling spleet de Steen des Doods uiteen en verscheen de geest +weder onder den uitroep:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“In steenen zijn geesten,</p> + +<p class="line">Een stem klinkt in ’t water;</p> + +<p class="line">De winden, zij loeien door ’t +hemelgewelf!”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>Genno zag een bleeken lichtglans in zijn nabijheid, en in dat licht +ontdekte hij een vos, die plotseling in een schoone maagd +veranderde.</p> + +<p>De geest van den Steen des Doods sprak nu aldus: “Ik ben het, +die eertijds, in Ind, de booze geest was, wien <span class="pagenum"> +[<a id="pb79" href="#pb79">79</a>]</span>Prins Hazoku eer bewees... In +Groot Cathay nam ik den vorm aan van Hōji, de echtgenoote van +Keizer Iuwao; en in het Hof der Rijzende Zon werd ik het vlekkelooze +Juweeltje, de bijzit van Keizer Toba.”</p> + +<p>De geest bekende Genno, dat zij in den vorm van het Juweeltje +verderf had willen brengen aan de Keizerlijke dynastie. +“Reeds”, zoo sprak de geest, “maakte ik mijn plannen, +overlegde ik, hoe ik den Mikado kon doen sterven, en ik zou in mijn +plannen zijn geslaagd, als niet de Hoftoovenaar met zijn +bovennatuurlijke macht had ingegrepen. Zooals ik u verhaalde, werd ik +van het Hof verdreven. Ik werd vervolgd door honden en pijlen, en zonk +eindelijk uitgeput in den Steen des Doods. Van tijd tot tijd zwierf ik +over het moeras. Nu heeft Buddha medelijden met mij gehad, en hij heeft +zijne priesters gezonden, om den weg naar den waren godsdienst aan te +wijzen en vrede te brengen”.</p> + +<p>De legende besluit met de volgende vrome woorden, geuit door den nu +berouwvollen geest:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Hoor, man van God, den eed, den duren eed, dien +’k zweer,</p> + +<p class="line">Aan u, wiens zegening mij naar den hemel voert,</p> + +<p class="line">Den eed, dien ’k houden zal, wat ook mijn hart +beroert,</p> + +<p class="line">Vast, als de Steen des Doods, hier in het drassig +meer.</p> + +<p class="line">Ik zweer, dat ’k voortaan leef als kind der deugd +alleen!</p> + +<p class="line">Zoo sprak de geest, nu maagd, toen ze in ’t +moeras verdween.”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2060"> +<h3 class="normal">Hoe Tokutaro door Vossen werd misleid.</h3> + +<p>Tokutaro was absoluut ongeloovig op het gebied van de toovermacht +van vossen. Zijn ongeloovigheid ergerde een aantal van zijn makkers, +die hem uitdaagden, naar het moeras Maki te gaan. Als hem niets +overkwam, zou Tokutaro vijf maten wijn en een waarde aan visch van +duizend koperen cash<a class="noteref" id="xd0e2065src" href= +"#xd0e2065">4</a> krijgen. Indien daarentegen Tokutaro door de macht +der vossen schade zou lijden, moest <span class="pagenum">[<a id="pb80" +href="#pb80">80</a>]</span>hij een even groot geschenk aan zijn makkers +geven. Tokutaro nam spottend de weddingschap aan, en toen de nacht was +aangebroken, vertrok hij naar het moeras Maki.</p> + +<p>Tokutaro had besloten, zeer slim en voorzichtig te zijn. Toen hij +zijn bestemming bereikt had, ontmoette hij een vos, die door een +bamboeboschje liep. Onmiddellijk daarna ontdekte hij de dochter van den +hoofdman van Boven-Horikané. Toen hij de vrouw vertelde, dat hij +voornemens was naar dat dorp te gaan, zeide zij, dat zij hetzelfde +voornemen had, en dat zij dus wel samen konden reizen.</p> + +<p>Daardoor was de achterdocht van Tokutaro opgewekt. Hij liep achter +de vrouw, terwijl hij te vergeefs naar een vossestaart zocht. Toen zij +Boven-Horikané hadden bereikt, kwamen de ouders van het meisje +naar buiten, die uiterst verbaasd waren, toen zij haar dochter zagen, +die gehuwd was en in een ander dorp woonde.</p> + +<p>Tokutaro zeide hun, met een hoogmoedig lachje van ingebeelde +wijsheid, dat het meisje vóór hem in werkelijkheid niet +hun dochter was, maar een vermomde vos. De ouders waren eerst +verontwaardigd, en weigerden te gelooven, wat Tokutaro hen had +verhaald. Ten slotte overreedde hij hen, het meisje in zijn handen te +laten, terwijl zij in de voorraadkamer zouden wachten op het +resultaat.</p> + +<p>Tokutaro greep toen het meisje aan, en wierp haar ruw op den grond, +terwijl hij haar voortdurend beschimpte. Hij trapte op haar en pijnigde +haar op alle mogelijke wijzen, terwijl hij ieder oogenblik verwachtte, +dat het meisje in een vos zou veranderen. Maar zij deed niets dan ween +en, en riep erbarmelijk om haar ouders, teneinde haar te verlossen.</p> + +<p>Toen die onverbeterlijke ongeloovige zag, dat zijn pogingen tot nu +toe vruchteloos waren geweest, stapelde hij op den grond hout op, en +doodde hij haar op den brandstapel. Op dat oogenblik kwamen haar ouders +aanhollen en bonden hem aan een pilaar, terwijl zij hem woedend van +moord beschuldigden.</p> + +<p>Juist kwam een priester dien weg langs, en toen hij dat <span class= +"pagenum">[<a id="pb81" href="#pb81">81</a>]</span>leven hoorde, drong +hij op een verklaring aan. Toen de ouders van het meisje hem alles +hadden verhaald, en nadat hij de verdediging van Tokutaro had +aangehoord, verzocht hij het echtpaar, het leven van den man te sparen, +opdat hij mettertijd een goed en vroom priester zou worden. Na eenig +tegenstreven werd dit eigenaardige verzoek toegestaan, en Tokutaro +knielde neer, om zijn hoofd te doen kaalscheren, uiterst gelukkig, dat +hij zoo gemakkelijk uit zijn ellendigen toestand werd bevrijd.</p> + +<p>Nauwelijks was het goddelooze hoofd van Tokutaro geschoren, of hij +hoorde een schaterend gelach, en werd hij wakker, terwijl hij aan een +uitgestrekt moeras gezeten was. Instinctmatig hief hij zijn hand op, en +ontdekte, dat vossen hem hadden kaalgeschoren, en hij dus zijn +weddenschap had verloren.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2089"> +<h3 class="normal">De dankbaarheid van een Vos.</h3> + +<p>Na de hier besproken ijzige legende, waarin de slechte eigenschappen +van den vos worden beschreven, is het een opluchting een vos te mogen +ontmoeten, die tot groote zelfopoffering in staat was.</p> + +<p>Het geschiedde toch, dat op zekeren lentedag twee kleine jongens +betrapt werden op het vangen van een jonggeboren vosje. De man, die +getuige was van dit feit, had een vriendelijk gemoed, en toen hij +hoorde, dat de jongens het jonge dier gaarne wilden verkoopen, gaf hij +hun een halve <i>bu</i><a class="noteref" id="xd0e2098src" href= +"#xd0e2098">5</a>.</p> + +<p>Toen de kinderen hoogst verheugd met het geld vertrokken waren, +ontdekte de man, dat het kleine diertje aan den voet gewond was. Hij +legde er onmiddellijk een zeker kruid op, waardoor de pijn spoedig +bedaarde. Toen hij op korten afstand een troep oude vossen zag, die hem +in het oog hielden liet hij edelmoedig het diertje loopen, dat in +snelle vaart naar zijn ouders sprong en hen voortdurend likte.</p> + +<p>Die goedhartige man nu had een zoon, die aan een <span class= +"pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82">82</a>]</span>vreemde ziekte leed. +Eindelijk schreef een beroemd geneesheer de lever van een levenden vos +voor als middel, dat nog tot genezing zou kunnen leiden. Toen de ouders +van den knaap dit hoorden, waren zij zeer bedroefd, en wilden zij +alleen de lever van een vos aannemen, geleverd door iemand, die er zijn +beroep van maakte op vossen te jagen. Eindelijk droegen zij een buurman +op, hun de lever te verschaffen, terwijl zij beloofden, daarvoor ruim +te betalen.</p> + +<p>Den volgenden avond werd de lever van een vos gebracht door een +vreemdeling, die geheel onbekend was bij de brave bewoners van het +huis. De bezoeker verklaarde, dat hij een bode was, gezonden door den +buurman, wien zij de boodschap hadden opgedragen. Toen echter de +buurman zelf kwam, bekende hij, dat hij, hoewel hij alle moeite had +gedaan om een vosselever te krijgen, daarin niet was geslaagd, en +daarom gekomen was, om zijn verontschuldigingen te maken. Hij was stom +verbaasd, toen hij het verhaal hoorde, dat hem door de ouders van den +lijdenden knaap werd gedaan.</p> + +<p>Den volgenden dag werd de vosselever tot geneesmiddel toebereid door +den genoemden geneesheer, waarop de jeugdige knaap onmiddellijk zijn +vroegere gezondheid terugkreeg.</p> + +<p>Des avonds verscheen een schoone jonge vrouw voor het bed der +gelukkige ouders. Zij vertelde, dat zij de moeder was van het vosje, +dat door den man was vrijgelaten, en dat zij uit dankbaarheid voor zijn +goedheid het vosje had gedood, terwijl haar echtgenoot, onder de +vermomming van den geheimzinnige bode, de verlangde lever had +gebracht<a class="noteref" id="xd0e2113src" href="#xd0e2113">6</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2116"> +<h3 class="normal">Inari verhoort het gebed van een Vrouw.</h3> + +<p>Zooals wij reeds vroeger hebben gezien, is Inari dikwijls <span +class="pagenum">[<a id="pb83" href="#pb83">83</a>]</span>bijzonder +goedgunstig. Er is een legende, dat een vrouw, die reeds een aantal +jaren gehuwd was en niet met een kind gezegend was, aan het altaar van +Inari haar gebeden opzond. Bij het eindigen van haar gebed schudden de +steenen vossen hun staarten, en begon er sneeuw te vallen. Zij +beschouwde die verschijnselen als gunstige voorteekenen.</p> + +<p>Toen de vrouw haar huis bereikte, sprak haar <i>yeta</i> (bedelaar) +aan, en vroeg haar iets te eten. De vrouw gaf met groote goedhartigheid +dien ongelukkigen reiziger wat meel van roode boonen, het eenige +voedsel dat zij in huis had, en bood hem dat in een schotel aan.</p> + +<p>Den volgenden dag zag de echtgenoot dien schotel voor het altaar +liggen, waar zijn vrouw had gebeden. De bedelaar was niemand anders dan +Inari zelf, en de edelmoedigheid der vrouw werd ter rechter tijd +beloond door de geboorte van een kind.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2130"> +<h3 class="normal">De Gierigheid van Raiko.</h3> + +<p>Raiko was een vermogend man, die in een zeker dorp woonde. In +weerwil van zijn ontzaglijke rijkdommen, die hij in zijn <i>obi</i> +(gordel) bij zich droeg, was hij ontzettend gierig. Naarmate hij ouder +werd, nam zijn gierigheid toe, totdat hij er ten slotte over dacht, +zijn trouwe bedienden te ontslaan, die hem steeds zoo goed hadden +gediend.</p> + +<p>Op zekeren dag werd Raiko zeer ziek, zelfs zóó, dat +hij bijna wegteerde ten gevolge van een vreeselijke koorts. Den tienden +nacht van zijn ziekte verscheen een arm gekleede <i>bozu</i> (priester) +aan zijn sponde, die hem vroeg, hoe hij het maakte, en er aan +toevoegde, dat hij reeds lang gedacht had, dat de <i>oni</i> hem zou +wegvoeren.</p> + +<p>Door dit laatste gezegde, dat bovendien niet al te kiesch was +uitgedrukt, werd Raiko woedend, en hij eischte verontwaardigd, dat de +priester zou vertrekken. Maar de <i>bozu</i> zeide hem in plaats van te +vertrekken, dat er maar één geneesmiddel was tegen zijn +ziekte. Het geneesmiddel was, dat Raiko zijn <i>obi</i> zou losmaken en +zijn geld onder <span class="pagenum">[<a id="pb84" href= +"#pb84">84</a>]</span>de armen zou verdeelen. Raiko werd nog driftiger +over wat hij als een groote onbeschoftheid van den priester beschouwde. +Hij trok een dolk van onder zijn kleed te voorschijn en trachtte den +goedigen <i>bozu</i> te dooden. De priester vertelde Raiko zonder de +minste vrees, dat hij gehoord had van zijn gemeen voornemen, zijn brave +dienaren te ontslaan, en dat hij des nachts was gekomen, om den ouden +man zijn hartebloed af te tappen. “Nu is”, zoo sprak de +priester, “mijn doel bereikt!” en na het uitspreken van die +woorden blies hij het licht uit.</p> + +<p>De door en door verschrikte Raiko voelde nu, hoe een spookachtig +schepsel hem naderde. De oude man stak met zijn dolk in het wilde, en +veroorzaakte zulk een opschudding, dat zijn trouwe bedienden met +lantarens de kamer binnenstormden; toen zagen zij den vreeselijken +klauw van een monster naast de vloermat van den ouden man liggen.</p> + +<p>Toen de dienaren van Raiko met groote nauwgezetheid de kleine +bloedvlekken volgden, kwamen zij aan een kleinen berg aan het uiteinde +van den tuin, en in dien berg was een wijde opening, waaruit het +boveneinde van een ontzaglijke spin stak. Dit wezen vroeg de dienaren, +pogingen aan te wenden, om hun meester te overreden, de goden niet aan +te vallen en zich in de toekomst van inhaligheid te onthouden.</p> + +<p>Toen Raiko die woorden uit den mond zijner dienaren hoorde, berouwde +hem zijn vroeger leven en gaf hij groote geldsommen aan de armen. Inari +had de gedaante van een spin en van een priester aangenomen, om den +vroeger zoo gierigen man een goede les te geven. <span class="pagenum"> +[<a id="pb85" href="#pb85">85</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1871src" id="xd0e1871">1</a></span> De vreemde, bovennatuurlijke +eigenschappen van den vos zijn niet uitsluitend van Japanschen +oorsprong. Tallooze voorbeelden van de tooverkracht van den vos vindt +men in Chineesche legenden. Zie <i>Vreemde Sprookjes uit een Chineesch +Studeervertrek</i>, door H.A. Giles.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1877src" id="xd0e1877">2</a></span> Zie het <i>Land van de Gele +Lente, en andere Japansche Sprookjes</i> van den schrijver van dit +werk.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e1902src" id="xd0e1902">3</a></span> “De Steen des +Doods” is ongetwijfeld één der meest merkwaardige +vossenlegenden. Zij leert ons een kwaadaardigen vos kennen, die den +vorm eener verleidelijke vrouw aanneemt bij meer dan één +verschijning. Zij komt dan en verdwijnt als een verlokkend, maar +verderf brengend wezen, een soort van Japansche opvatting van Fata +Morgana. De legende is ontleend aan een <i>No</i>, of lyrisch drama, +vertaald door Professor B.H. Chamberlain.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2065src" id="xd0e2065">4</a></span> De <i>cash</i>, een munt, die +nu niet meer in gebruik is, kwam ongeveer met een stuiver overeen.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2098src" id="xd0e2098">5</a></span> Ongeveer 40 cents.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2113src" id="xd0e2113">6</a></span> De lever, zoowel van dieren +als van menschen, komt in de Japansche legenden dikwijls voor als +geneesmiddel voor verschillende ziekten.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch06" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk VI. Jizō, de god van Kinderen.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e2169"> +<h3 class="normal">De beteekenis van Jizō.</h3> + +<p>Jizō, de God van kleine kinderen en de God, die de bewogen zee +tot rust brengt, is ongetwijfeld de meest beminnelijke der +Buddhistische goden, hoewel Kwannon, de Godin der Barmhartigheid, in +eigenschappen veel met hem overeenkomt<span class="corr" id="xd0e2174" +title="Bron: ,">.</span> De meest populaire Goden, zoowel in het Oosten +als in het Westen, zijn die, welke de meest menschelijke eigenschappen +bezitten. Hoewel Jizō van Buddhistischen oorsprong is, is hij toch +in zijn wezen Japansch, en wij kunnen hem het best beschrijven als de +schepping van tallooze Japansche vrouwen, die er naar verlangd hebben, +in de Oneindigheid, in het omsluierde leven na den dood, een wezen te +plaatsen, dat een goddelijke Vader en Moeder zou zijn voor de zielen +hunner kleinen. En dit is het wat Jizō inderdaad is, een God +uitsluitend van het vrouwelijke hart, en niet een wezen, dat heen en +weer geslingerd wordt in de haarkloverijen van in het debat vergrijsde +theologen. Een bestudeering van den aard en de karakteristieke +eigenschappen van Jizō zal ons het beste doen kennen, wat in de +Japansche vrouwen wordt gevonden; immers hij openbaart ons haar liefde, +haar zin voor het schoone en haar oneindig medelijden. Jizō heeft +al de wijsheid van Buddha zelf, met dit verschil dat Jizō Nirvana +heeft op zijde geschoven, en niet op den Gouden Lotus zit, maar door +een heerlijk schoone zelfopoffering de goddelijke speelmakker en +beschermer van Japansche kinderen is geworden. Hij is de God van +glimlachjes en lange mouwen, de vijand van booze geesten, en het +éénige wezen, dat de wonde eener moeder kan genezen, die +haar kind door den dood heeft verloren. Er is een spreekwoord, dat alle +rivieren haar weg naar zee vinden. Voor de Japansche vrouw, die haar +kleine grafwaarts heeft gedragen, kronkelen alle rivieren haar zilveren +loop naar de plaats, waar de eeuwig <span class="pagenum">[<a id="pb86" +href="#pb86">86</a>]</span>wachtende en eeuwig vriendelijke Jizō +is. Dit is de reden, dat moeders, die haar kinderen door den dood +hebben verloren, gebeden schrijven op kleine strooken papier, en die +volgen, terwijl zij de rivieren afdrijven op weg naar den grooten +geestelijken Vader en de Moeder, die met een liefhebbende glimlach al +hun smeekingen zullen beantwoorden.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2179"> +<h3 class="normal">Aan het altaar van Jizō.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Tegenover Jizō’s altaar</p> + +<p class="line">Bloeien nu de kerseboomen,</p> + +<p class="line">Aan de wiegelende takken</p> + +<p class="line">Rijke bloesems zijn gekomen.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Tegen ’t mos de rose scheemring,</p> + +<p class="line">Takjes door den wind bewogen,</p> + +<p class="line">Toonen ’t beeld in al zijn kalmte,</p> + +<p class="line">Als de zon verlicht de oogen.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“’k Pluk een tak in de +ochtendscheemring,</p> + +<p class="line">En een stroom van rose blaâdren</p> + +<p class="line">In welriekend frissche luchten</p> + +<p class="line">Zich op ’t wieglend gras vergaadren”.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“En in warme middaguren</p> + +<p class="line">Doe ik traag mijn vingers spelen,</p> + +<p class="line">Tusschen geurig zoete bloesems,</p> + +<p class="line">Die zich onder ’t spel verdeelen.”</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Daalt de zon ter westerkimme,</p> + +<p class="line">Dan laat ik de hand weer zinken,</p> + +<p class="line">Jizō, bloesems, zijn verdwenen,</p> + +<p class="line">Aan de lucht geen sterren blinken”.</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>Clara A. Walsh</i>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2232"> +<h3 class="normal">Jizō en Lafcadio Hearn.</h3> + +<p>Lafcadio Hearn schrijft in één van zijn brieven<a +class="noteref" id="xd0e2237src" href="#xd0e2237">1</a>: “Er is +een vreemd gebruik in Izumo, dat u misschien wel belang inboezemt. Als +er een bruiloft gevierd wordt in de woning van een impopulair man op +het platte land, dragen de jonge mannen van het dorp een beeld van +Jizō, dat op den weg staat, naar de Zashiki, en kondigen de komst +van den God aan. (Dit geschiedt voornamelijk met een <span class= +"pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87">87</a>]</span>hebzuchtigen boer, +of een gierig gezin). Door den God wordt voedsel en wijn geëischt. +De leden van het gezin moeten binnenkomen, de godheid begroeten en al +de <i>saké</i> en al het voedsel geven, dat geëischt wordt, +zoolang er nog wat in huis overblijft. Het is gevaarlijk, dit te +weigeren; de jonge boeren zouden waarschijnlijk het huis plunderen. +Daarna wordt het standbeeld weer op zijn plaats gezet. Het bezoek van +Jizō wordt zeer geducht. Het wordt nooit gebracht aan personen, +die bemind zijn”.</p> + +<p>Bij zekere gelegenheid wenschte Lafcadio Hearn, die een warme +bewondering had voor dien God, den kop en de armen van een gebroken +beeld van Jizō te herstellen. Zijn vrouw opperde bezwaren tegen +hem, en wij halen zijn eigenaardig antwoord aan, omdat het ons niet +weinig herinnert aan de laatste legende, die in dit hoofdstuk wordt +vermeld: ”<i>Gomen, gomen!</i> (Vergeef mij!) Ik meende alleen +eenige vreugde te schenken, naar ik hoopte. De Jizō, over wien ik +u schreef, is niet die, welken gij op de kerkhoven vindt; maar het is +Jizō, die de zeeën wil bewaken en tot rust brengen. Het is +geen droevige soort, maar gij voelt niet voor mijn denkbeeld, daarom +heb ik mijn voornemen opgegeven. Het was alleen een dwaas denkbeeld van +papa. Maar toch weende de arme Jizōsama bitter, toen hij uw +antwoord aan mij hoorde. Ik zeide hem: ‘Ik kan het niet helpen, +daar moeder San uw waren aard in twijfel trok, en meent, dat gij de +bewaker zijt van een kerkhof. Ik weet, dat gij de redder zijt van +zeeën en zeelieden. De Jizō weent zelfs nu nog.’<span +class="corr" id="xd0e2252" title="Niet in bron">”</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2255"> +<h3 class="normal">“De Droge Bedding van de Rivier der +Zielen”.</h3> + +<p>Onder de aarde is de Sai-no-Kawara, of “de Droge Bedding van +de Rivier der Zielen”. Dit is de plaats, waar alle kinderen na +hun dood heengaan, en, behalve de kinderen, zij die ongehuwd zijn +gebleven. Hier spelen de kleinen met den kleinen Jizō, en hier +bouwen zij kleine torens van steenen, want in de bedding dier rivier +zijn zeer <span class="pagenum">[<a id="pb88" href= +"#pb88">88</a>]</span>veel steenen. De moeders van die kinderen, in de +wereld boven hen, stapelen eveneens steenen op rondom de beelden van +Jizō, immers die kleine torens stellen gebeden voor; zij zijn +toovermiddelen tegen de <i>oni</i>, of slechte geesten. Somtijds +behalen de <i>oni</i> in de Droge Bedding van de Rivier der Zielen voor +een oogenblik een tijdelijke overwinning, en werpen de kleine torens +omver, die de geesten der kinderen onder zooveel gelach hebben +opgebouwd. Als een dergelijk ongeluk geschiedt, houdt het gelach op, en +vliegen de kleinen naar Jizō om bescherming te vinden. Hij +verstopt hen in zijn lange mouwen, en jaagt met zijn heiligen staf de +<i>oni</i> met roode oogen weg.</p> + +<div id="p088" class="figure"><img border="0" src="images/p088.jpg" +alt="Jizō" width="348" height="512"> +<p class="figureHead">Jizō</p> +</div> + +<p>De plaats, waar de zielen der kinderen vertoeven, is een +schaduwrijke en grijs getinte wereld van donkere heuvelen en valleien, +waartusschen de Sai-no-Kawari zich een weg kronkelt. Al de kinderen +zijn gekleed in korte, witte kleeren, en als somtijds de booze geesten +hen verschrikken, dan is Jizō er steeds, die hun tranen droogt, en +is er altijd iemand, die hen weer naar hun spookachtige spelen +terugzendt.</p> + +<p>Het volgende loflied op Jizō, bekend als “De Legende van +het Gonzen der Sai-no-Kawari”, geeft ons een prachtige en +levendige voorstelling van Jizō en van dat spookachtige land, waar +kinderen spelen:</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2280"> +<h3 class="normal">De Legende van het Gonzen der Sai-no-Kawara.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Niet van deez’ aarde is ’t verhaal +van de smarte,</p> + +<p class="line">’t Verhaal van de Sai-no-Kawara</p> + +<p class="line">Aan den voet van de sombere heuvels;—</p> + +<p class="line">Niet van deez’ aarde is ’t verhaal; toch is +het zoo droevig te hooren.</p> + +<p class="line">Want in de Sai-no-Kawara verzameld</p> + +<p class="line">Zijn kind’ren, nog jeugdig van jaren, zoo +velen,—</p> + +<p class="line">Kind’ren slechts twee of drie jaar,</p> + +<p class="line">Kind’ren van vier of vijf, kinderen nog jonger +dan tien.</p> + +<p class="line">In de Sai-no-Kawara zijn zij vereenigd.</p> + +<p class="line">En de stem van verlangen om beide hun ouders,</p> + +<p class="line">De stem, die weent om hun moeders en vaders—</p> + +<p class="line">Is niet zooals die van ’t geween van de +kind’ren op aarde,</p> + +<p class="line">Maar een weenen zóó droevig te +hooren,</p> + +<p class="line">Dat, als het gehoord werd, ’t zou dringen door +vleesch en door beend’re <span class="pagenum">[<a id="pb89" +href="#pb89">89</a>]</span></p> + +<p class="line">En treurig is dan ook de taak, door hen te +verrichten,—</p> + +<p class="line">De steenen van ’t bed der rivier te +verzaam’len.</p> + +<p class="line">Om daarmeê de torens van hunne gebeden te +bouwen.</p> + +<p class="line">De eerste dier torens, dat zijn de gebeden voor +’t heil van hun vaders<span class="corr" id="xd0e2321" title= +"Niet in bron">;</span></p> + +<p class="line">De tweede dier torens, dat zijn de gebeden voor +’t heil van hun moeders;</p> + +<p class="line">De derde dier torens, dat zijn de gebeden voor broeders +en zusters en allen te huis, die zij minden.</p> + +<p class="line">Dit is overdag droeve ontspanning.</p> + +<p class="line">Maar telkens als de zon ter kimme zal gaan neigen,</p> + +<p class="line">Dan komen tot hen de demonen van de hel, de <i> +Oni</i>,</p> + +<p class="line">En zeggen hun: “Wat is die arbeid hier door u +verricht?</p> + +<p class="line">Helaas! uw ouders, die nog leven in de +Shaba-wereld,</p> + +<p class="line">Zij doen niet anders dan uw lot beklagen van ’s +morgens vroeg tot laat des avonds,</p> + +<p class="line">Ach, hoe treurig en hoe onbarmhartig!</p> + +<p class="line">Waarlijk, de oorzaak der smarten, door u geleden,</p> + +<p class="line">Is niets dan het klagen, ’t gezucht uwer +ouders.”</p> + +<p class="line">En tevens zeggen zij ach, “laak ons +niet!”</p> + +<p class="line">De geesten werpen neer de opgehoopte torens,</p> + +<p class="line">En met hun ijzeren staven verspreiden zij de +steenen.</p> + +<p class="line">Maar zie! daar komt de leeraar Jizō,</p> + +<p class="line">Zoo vriend’lijk nadert hij de kind’ren in +hun droefheid:</p> + +<p class="line">Mijn lieven, vreest toch niet! wees nimmer angstig!</p> + +<p class="line">Gij arme, jonge zielen, wier aardsch bestaan zoo kort +was!</p> + +<p class="line">Te snel moest gij den tocht doen, den droeven, naar de +Meido,</p> + +<p class="line">Den langen tocht, die voert naar het gebied der +dooden!</p> + +<p class="line">Vertrouwt mij! ’k Ben uw Vader en Moeder in de +Meido,</p> + +<p class="line">De vader aller kinderen, in het gebied der +dooden!”</p> + +<p class="line">En om hen slaat hij teeder den schoot van ’t +schittrend kleed:</p> + +<p class="line">Zoo vriendlijk voelt hij mede met ’t droevig lot +der jeugd.</p> + +<p class="line">En hen, die nog niet loopen, biedt hij den steun van +zijn <i>shakujo</i><a class="noteref" id="xd0e2379src" href= +"#xd0e2379">2</a>,</p> + +<p class="line">Hij streelt, omhelst de kleinen, hij drukt hen aan zijn +boezem,</p> + +<p class="line">Zoover gaat ’t medelijden en mint hij de arme +kleinen.</p> + +<p class="line" style="text-indent: 6em; "><i>Namu Amida Butsu!</i><a +class="noteref" id="xd0e2389src" href="#xd0e2389">3</a></p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>Lafcadio Hearn</i>.</p> + +<p>Die verblijfplaats van de zielen van kinderen is zeker geen ideaal +land. Het is Jizō, en niet zijn land, die zijn oorsprong heeft in +de harten der Japansche vrouwen. De strenge Buddhistische leer van +oorzaak en gevolg, van geboorte en wedergeboorte, is zelfs op kleine +kinderen van toepassing. Maar indien het Groote Wiel van het Bestaan +met onfeilbare kracht rondwentelt, en alleen gaat stilstaan, als het +verlangen naar niet-bestaan eindelijk in Nirvana vervuld <span class= +"pagenum">[<a id="pb90" href="#pb90">90</a>]</span>is, dan staat +Jizō liefhebbend aan de voeten van het Noodlot, en maakt het pad +gemakkelijker, waarop de voeten van kleine kinderen zich zoo zacht +bewegen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2400"> +<h3 class="normal">Het Hol van de Geesten der Kinderen.</h3> + +<p>Er was in Japan een hol, bekend onder den naam van Kyu-Kukedo-San, +of Oud Hol, en diep daarin kan men een beeld van Jizō vinden, met +zijn mystieken juweel en zijn heiligen staf. Vóór +Jizō staat een kleine <i>torii</i><a class="noteref" id= +"xd0e2407src" href="#xd0e2407">4</a> en een paar <i>gohei</i><a class= +"noteref" id="xd0e2412src" href="#xd0e2412">5</a>, beide symbolen van +het Shintō-geloof; maar, zooals Lafcadio Hearn opmerkt, “die +vriendelijke godheid heeft geen vijanden; aan den voet van den vriend +van de geesten der kinderen vereenigen zich beide geloofsopvattingen in +teedere eerbewijzen”. Hier ontmoeten elkander de geesten van +kleine kinderen, die zachtkens samen fluisteren, terwijl zij zich +telkens buigen, om hun torens van steenen te bouwen. Des nachts kruipen +zij over de zee uit hun Droog Bed van de Rivier der Zielen, en bedekken +het zand in het hol met hun spookachtige voetstappen, terwijl zij +voortdurend die gebeden van steen opbouwen, onder het vriendelijk +lachen van Jizō over hun liefderijk werk. Zij vertrekken +vóór de opkomst van de zon, immers men zegt, dat de +dooden er te beangst voor zijn, te staren op de Godin der Zon, en +voornamelijk zijn die kinderen bevreesd voor haar heldere gouden +oogen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2415"> +<h3 class="normal">De Fontein van Jizō.</h3> + +<p>Een ander schoon hol in zee bevat de Fontein van Jizō. Het is +een fontein van vloeiende melk, waar de zielen der kinderen haar dorst +lesschen. Moeders, die lijden aan gebrek aan melk, komen aan die +fontein en bidden tot Jizō, <span class="pagenum">[<a id="pb91" +href="#pb91">91</a>]</span>en moeders, die meer melk hebben dan hun +kinderen noodig hebben, bidden denzelfden God, dat hij wat van haar +melk wegneme en het geve aan de zielen van kinderen in zijn +uitgestrekt, schaduwrijk koninkrijk. En men zegt, dat Jizō hun +gebeden verhoort.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2422"> +<h3 class="normal">Hoe Jizō zich een goede daad herinnerde.</h3> + +<p>Een vrouw, Soga Sadayoshi genaamd, voedde voor haar levensonderhoud +zijdewormen, en verzamelde hun zijde. Op zekeren dag, toen zij den +tempel van Ken-cho-ji bezocht, meende zij, dat een beeld van Jizō +er koud uitzag, en ging zij naar huis, vervaardigde een muts, keerde +daarmede terug, en plaatste die op het hoofd van Jizō, terwijl zij +zeide: “Was ik maar rijk genoeg, om u een kostbare bedekking te +geven voor uw geheele verheven lichaam; maar helaas! ik ben arm, en +zelfs deze muts, die ik u aanbied, is niet waardig, door uw goddelijken +geest te worden aangenomen.”</p> + +<p>Op haar vijftigste jaar stierf de vrouw, en daar haar lichaam +gedurende drie dagen warm bleef, wilden haar bloedverwanten geen verlof +geven, haar te begraven. Op den avond van den derden dag echter keerde +zij, tot groote verbazing en vreugde van hen, die in haar nabijheid +waren, weer in het leven terug.</p> + +<p>Korten tijd nadat de vrouw weer haar gewone werkzaamheden had +hervat, verhaalde zij, hoe haar ziel verschenen was voor den grooten en +verschrikkelijken Emma-Ō, den Heer en Rechter der dooden, en hoe +dat gevreesde wezen op haar vertoornd geweest was, omdat zij in strijd +met de leerstellingen van Buddha tallooze zijdewormen had gedood. +Emma-Ō was zóó vertoornd geweest, dat hij bevolen +had, haar in een pot te werpen, die met gesmolten metaal was gevuld. +Terwijl zij in ontzettenden zielsangst het uitschreeuwde, kwam +Jizō naast haar staan, en toen hield het metaal onmiddellijk op, +haar te branden. Nadat <span class="pagenum">[<a id="pb92" href= +"#pb92">92</a>]</span>Jizō vriendelijk met de vrouw had gesproken, +voerde hij haar naar Emma-Ō, en verzocht hem, dat aan haar, die +eens één van zijn beelden had warm gehouden, vergiffenis +zou worden geschonken. En Emma-Ō vervulde den wensch van den +steeds liefhebbenden en medelijdenden God, en de vrouw kon weder +terugkeeren naar de zonnige wereld van Japan. <span class="pagenum">[<a +id="pb93" href="#pb93">93</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2237src" id="xd0e2237">1</a></span> <i>De Japansche Brieven van +Lafcadio Hearn</i>, uitgegeven door Elizabeth Bisland.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2379src" id="xd0e2379">2</a></span> Heilige staf.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2389src" id="xd0e2389">3</a></span> “Heil Almachtige +Buddha!”</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2407src" id="xd0e2407">4</a></span> Een poort.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2412src" id="xd0e2412">5</a></span> Een Tooverroede, waaraan +strooken wit papier afhangen, die in kleine, hoekige bossen (gohei) +gesneden zijn, die de offers moeten voorstellen van kleedingsstof, die +oudtijds op feestdagen gebonden werden aan takken van den heiligen +cleyeraboom.—B.H. Chamberlain.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch07" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk VII. De Legende in de Japansche +Kunst.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e2437"> +<h3 class="normal">De Beteekenis der Japansche Kunst.</h3> + +<p>Sir Alfred East beschreef in zijn voordrachten over Japansche kunst +die kunst als “groot in kleine zaken, maar klein in groote +zaken”, en dit is, in het algemeen gesproken, zeer juist. De +Japansche kunstenaar munt uit in het schilderen van bloemen, insecten +en vogels. Hij slaagt er voortreffelijk in, de kronkeling van een golf +te schilderen, of een tak met kersebloesems in het licht der volle +maan, de vlucht van een reiger, een groep pijnboomen, of een karper, +die in een rivier zwemt; maar die uitnemende gave van nauwkeurige en +haarfijne detailleering schijnt hem te hebben verhinderd, datgene te +teekenen, wat wij een groot genrestuk noemen, een historische tafereel +met een groot aantal figuren. Dat ernstige verlangen, om verschillende +fragmenten naar de Natuur te schilderen, was geen kleingeestig of +academisch begrip. De kunst was niet uitsluitend bestemd voor den <i> +kakemono</i>, of hangende rol, om in een nis van een Japansch huis te +worden opgehangen, ten einde een korten tijd te worden bewonderd, om +dan weer door een ander te worden vervangen. De kunst in Japan was +universeel, zooals dit in geen ander land ter wereld het geval is +geweest; een goedkoope handdoek had een behagelijk patroon, en zelfs +speelkaarten waren, in afwijking van de onze, kunstwerken.</p> + +<p>Men heeft dikwijls beweerd, dat de vrouw in de Japansche kunst +houterig is. Dit is inderdaad niet het geval, indien wij door houterig +verstaan: geheel zonder uitdrukking; maar het is noodzakelijk, dat wij +eerst iets weten omtrent de Japansche vrouw in het leven zelf, voordat +wij ons een denkbeeld kunnen vormen van de wijze, waarop zij in de +kunst wordt voorgesteld. Er is een schat van traditie achter dat +schijnbaar onbewegelijke gelaat. Het is een merkwaardig feit, dat elk +gelaat, zoolang wij nog niet gewend <span class="pagenum">[<a id="pb94" +href="#pb94">94</a>]</span>zijn aan de verschillende Japansche typen, +zóózeer op de andere gelijkt, dat er geen sprake is, ze +van elkander te kunnen onderscheiden, en wij zouden er toe kunnen +komen, te meenen, dat de natuur in Japan er mede tevreden is geweest, +dezelfde gelaatstrekken telkens te herhalen, doch zouden dan vergeten, +dat ook wij aan de Japanners op het eerste gezicht geen verschil in +type vertoonen. Het Japansche gelaat is in de kunst niet zonder +uitdrukking, maar het is een uitdrukking, die tamelijk afwijkt van die, +waarmede wij vertrouwd zijn, en dit is in het bijzonder het geval bij +het schilderen van Japansche vrouwen. De meesten van ons hebben een +aantal gekleurde prenten gezien, aan dit onderwerp gewijd, en die niet +de minste schaduw op het gelaat vertoonen. Wij zouden geneigd zijn te +beweren, dat dit weglaten van schaduw een bijzonder vlakke uitdrukking +aan het gelaat geeft, en daarom de opmerking te maken, dat het ons +voorgelegde werk van weinig kunst getuigt. Maar het is inderdaad geen +gebrek aan kunst, want het Japansche gelaat <i>is</i> vlak, en de +kunstenaars uit dat land vergeten nooit dit karakteristieke weer te +geven. Gekleurde prenten, die Japansche vrouwen voorstellen, drukken +geen gemoedsbeweging uit—een glimlach, een gebaar van smachtend +verlangen ontbreekt; maar het zou verkeerd zijn, uit het feit, dat wij +zooveel negatieve eigenschappen vinden, te besluiten, dat een gekleurde +prent van dien aard geen gevoel uitdrukt, en dat de algemeene indruk +popperig en weinig belangrijk is. Wij moeten er om denken, hoe lang de +periode geduurd heeft, dat de Japansche vrouw is onderdrukt geworden. +Een slechts oppervlakkige studie van die belangrijke verhandeling van +Kaibaira, die bekend staat onder den naam van <i>Onna Daigaku</i>, of +“Meerdere Kennis voor Vrouwen”, zal ons leeren inzien, dat +het de plicht van iedere Japansche vrouw is, lieftallig, vriendelijk en +deugdzaam te zijn; zonder morren te gehoorzamen aan hen, die gezag over +haar hebben, en bovenal haar gevoelens te onderdrukken. Als wij dit +<span class="pagenum">[<a id="pb95" href="#pb95">95</a>]</span>alles in +aanmerking nemen, zullen wij geleidelijk tot de ontdekking komen, dat +er kracht en geen zwakheid is in een portret van een Japansche vrouw; +een rustige en waardige schoonheid, waarin elke opwelling in bedwang +wordt gehouden, als het ware gehuld in een wolk van strenge +overlevering. Toch heeft de Japansche vrouw, hoewel voortdurend omringd +door de strengste tucht, ons een type van vrouwelijkheid gegeven, dat +voortreffelijk is in haar ware innemendheid van karakter, en de +Japansche kunstenaar heeft de toovermacht van hare bekoring weten te +vatten. In de buiging harer lijnen geeft hij ons een beeld van de +sierlijkheid van een door den wind bewogen wilg, in de patronen op haar +kleed de belofte van de lente, en achter den kleinen, rooden mond een +rijkdom van onbegrensde mogelijkheden.</p> + +<p>Japan had haar kunst te danken aan het Buddhisme, en deze werd +ontwikkeld en onderhouden onder Chineeschen invloed. Het Buddhisme gaf +Nippon haar schilderkunst, haar wandversieringen en haar uitnemend +beeldhouwwerk. De Shintō-tempels waren streng en eenvoudig, die +der Buddhisten gevuld met alles, wat de kunst hun kon geven; en ten +slotte, en dit was niet de minst belangrijke factor, door het Buddhisme +werd in Japan de tuinbouwkunst ingevoerd, met al haar uitgewerkt en +schoon symbolisme.</p> + +<p>Een Japansch kunstcriticus heeft eens geschreven: “Indien te +midden van een penseelstreek een houw van een zwaard het penseel had +doorgehakt, zou deze gebloed hebben”. Hieruit mogen wij afleiden, +dat de Japansche kunstenaar zijn geheele hart en zijn geheele ziel in +zijn werk legde; het was een deel van hem zelf, iets wat zijn leven +beheerschte, iets wat innig aan godsdienst verwant was. Het is dan ook +niet te verwonderen, dat hij, met die groote kracht achter zijn +penseel, in staat was die buitengewone levendigheid en beweeglijkheid +aan zijn werk te geven, die zoo treffend is weergegeven in portretten +van tooneelspelers. <span class="pagenum">[<a id="pb96" href= +"#pb96">96</a>]</span></p> + +<p>Hoewel wij tot nu toe den Japanschen kunstenaar alleen hebben +doorzien als een meester in kleine zaken, toch heeft hij met groote +trouw en met uitnemend gevolg de Goden en Godinnen van zijn land +voorgesteld, en een aantal van de mythen en legenden, die met dezen +samenhangen. Terwijl hij uitmuntte in het weergeven van het schoone, +niet minder muntte hij uit in de beschrijving van het afgrijselijke, +immers geen kunstenaar ter wereld, met uitzondering van die uit China, +is er in geslaagd, het bovennatuurlijke met beteren uitslag weer te +geven. Wat een verschil is er tusschen een uitnemende afbeelding van +Jizō of Buddha of Kwannon en de afbeelding van een Japanschen +boozen geest! Buitengewone schoonheid en leelijkheid kan men in de +Japansche kunst te vinden, en zij, die genot vinden in de talrijke +afbeeldingen van den berg Fuji en de kleuren der afbeeldingen van de +vrouwen van Utamaru, zal zich vol afschuw afwenden van de spookachtige +voorstellingen van bovennatuurlijke wezens.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2464"> +<h3 class="normal">De Goden van Geluk.</h3> + +<p>Een aantal van de legendarische verhalen, die in dit boek worden +medegedeeld, zijn in beeld gebracht door Japansche kunstenaars, en in +dit hoofdstuk stellen wij ons voor, de legenden in de Japansche kunst +te behandelen, die tot nu toe nog niet zijn vermeld. Een geliefkoosd +onderwerp van den Japanschen kunstenaar is ongetwijfeld dat van de +Zeven Goden van het Geluk, welk onderwerp bijna altijd wordt behandeld +met dartele goede luim. Men vond daar Fukurokuju, met een bijzonder +groot hoofd, en vergezeld van een kraanvogel, een hert of een +schildpad; Daikoku, die op rijstbalen stond en door een rat werd +vergezeld; Ebisu, die een visch droeg; Hotei, den vroolijken God van +het Lachen, de personificatie van de uitdrukking: “Lach en je +zult dik worden”. Dan was er Bishamon, die schitterde in zijn +wapenrusting, en die een speer en een afgodstempeltje droeg; Benten, de +Godin van Schoonheid, <span class="pagenum">[<a id="pb97" href= +"#pb97">97</a>]</span>Rijkdom, Vruchtbaarheid en Nakomelingschap; +terwijl Jurōjin zeer veel overeenkomst had met Fukurokuju. Die +Zeven Goden van het Geluk, of nauwkeuriger uitgedrukt, Zes Goden en +één Godin, schijnen hun oorsprong ontleend te hebben aan +het Shintōisme, Taoïsme, Buddhisme en het Brahmanisme, en +zijn blijkbaar afkomstig uit de zeventiende eeuw.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2471"> +<h3 class="normal">Het Schip met Wonderschatten.</h3> + +<p>De Japansche kunstenaar houdt er van, om in verband met dit +onderwerp de Goden van het Geluk te schilderen als vroolijke en +gezellige passagiers aan boord van de <i>Takarabuna</i>, of het schip +met wonderschatten, waarvan wordt verhaald, dat het ieder jaar op +oudejaarsavond de haven binnenzeilt met geen mindere lading dan den +Hoed der Onzichtbaarheid, de Voorspoedbrengende Regenjas, den Heiligen +Sleutel, de Onuitputtelijke beurs, en andere merkwaardige +wonderschatten. Tegen dien tijd van het jaar worden afbeeldingen van +het Schip met Wonderschatten onder de houten peluwen der kinderen +geplaatst, en men zegt, dat dit gebruik de kinderen gelukkige droomen +brengt.</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Slaap, lieveling, totdat de bel der +duisternis</p> + +<p class="line">De sterren brengt, beladen met een droom.</p> + +<p class="line">Want met dien droom zult gij ontwaken,</p> + +<p class="line">Tusschen lachen en gezang”.</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Yone Noguchi</i>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2492"> +<h3 class="normal">Het Wonderdadige in de Japansche Kunst.</h3> + +<p>Onder andere legenden is ook bekend die van Hidari Jingorō, den +beroemden beeldhouwer, wiens meesterstuk, toen het voltooid was, levend +werd, welke legende ons sterk herinnert aan de geschiedenis van +Pygmalion. Er zijn andere legenden verbonden aan het tot leven wekken +van Japansche kunstwerken. Het gebeurde eens, dat een aantal boeren +veel last ondervonden van de verwoesting in hunne tuinen, welke +verwoesting het gevolg was van <span class="pagenum">[<a id="pb98" +href="#pb98">98</a>]</span>een wild dier. Toevallig ontdekten zij, dat +de indringer een groot zwart paard was, en toen zij er jacht op +maakten, verdween het plotseling in een tempel. Toen zij het gebouw +binnentraden, zagen zij, dat de schilderij van Kanasoka, die een +zwarten hengst voorstelde, door de groote inspanning van even te voren, +dampte! De groote kunstenaar teekende er onmiddellijk een touw op, dat +het paard aan een paal vastbond, en van dat oogenblik af bleven de +tuinen der boeren ongedeerd.</p> + +<p>Het verhaal loopt, dat de groote kunstenaar Sesshiu, toen hij nog +een kleine jongen was, voor straf stevig werd vastgebonden in een +Buddhistischen tempel. Hij gebruikte toen zijn overvloedige tranen als +inkt, en zijn teen als penseel, en schetste op die wijze enkele ratten +op den vloer. Onmiddellijk werden die ratten levend en knaagden het +touw door, dat hun jeugdigen ontwerper had vastgebonden.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2501"> +<h3 class="normal">Hokusai.</h3> + +<p>Er is iets meer dan enkel legende in die verhalen, als wij geloof +mogen hechten aan de woorden van den beroemden kunstenaar Hokusai, +wiens “Honderd Gezichten op Fuji” beschouwd worden als de +schoonste landschapschilderingen der Japansche kunstenaars. Hij schreef +in de inleiding van zijn werk: “Als ik negentig jaar oud ben, zal +ik het mysterie der dingen doorgronden; als ik honderd jaar ben, zal ik +een wonderbaarlijke hoogte hebben bereikt; en als ik honderd tien jaar +oud ben, zal alles, wat ik schilder, tot zelfs stipjes en lijnen, +levend zijn”. Wij behoeven hier niet bij te voegen, dat Hokusai +den leeftijd van honderd tien jaar niet heeft bereikt. In de laatste +uren van zijn leven schreef hij de volgende regels, die later op zijn +graftombe geschreven zijn:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Mijn ziel, veranderd in een Dwaallicht,</p> + +<p class="line">Kan rustig komen en verdwijnen over +zomervelden”.</p> +</div> + +<p>Met dat krachtige dichterlijke gevoel, dat voor de Japanners <span +class="pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99">99</a>]</span>zoo +kenschetsend is, beteekende de Eeuwigheid voor Hokusai een onbeperkten +tijd, waarin hij zijn geliefkoosd werk kon voortzetten—en hij al +de bewonderingswaardige streken van zijn penseel kon volmaken en +daaraan leven kon schenken. Evenals in het oude Egypte, zoo kan ook in +het Oude Japan, het leven hier namaals niet anders beteekenen dan waar +geluk, met periodiek herhaalde bezoeken op aarde, en in die opvatting +ligt een fijne en bijna pathetische paradox, die het als het ware +voorstelt, alsof de Eeuwigheid voortdurend beladen wordt met versche, +aardsche herinneringen. In beide landen zien wij, hoe de geest terug +verlangt naar zijn oude menschelijke verblijfplaatsen. In Egypte keerde +de ziel terug door middel van het lichaam, waarin zij vroeger gehuisd +had, en in Japan schonk het doodenfeest, elders door ons beschreven, de +gelegenheid, opgewekt van geest de wereld in Emma-Ō te verlaten en +gedurende drie dagen in het midden van Juli Japan te bezoeken, een +land, dat schooner en de zielen blijkbaar dierbaarder is dan eenige +voorstelling, die zich een Japanner van een leven na den dood kan +maken. Maar het blijkt, dat Hokusai het doet voorkomen, alsof zijn +bezoeken niet altijd in den zomer zullen plaats hebben, maar dat hij +veeleer herhaaldelijk in alle jaargetijden zal komen en verdwijnen.</p> + +<p>Een Japansch dichter heeft geschreven:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">”’t Is vreeslijk, als men, sluipend, +zacht</p> + +<p class="line">Een geest ziet zwerven onverwacht,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">In ’t holle van den +nacht,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Den killen duistren +nacht;</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Een groenig-grijzen +geest,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Een schim, eens mensch +geweest,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 2em; ">Nu zonder kracht</p> + +<p class="line" style="text-indent: 2em; ">Dwalende eenzaam in</p> + +<p class="line" style="text-indent: 3em; ">Duisteren nacht.</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>Clara A. Walsh</i>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2541"> +<h3 class="normal">Geesten en Spoken.</h3> + +<p>Het is nauwelijks minder schrikwekkend, geesten, spoken <span class= +"pagenum">[<a id="pb100" href="#pb100">100</a>]</span>en andere +bovennatuurlijke wezens op een Japansche schilderij te ontmoeten. Wij +vinden geesten met lange halzen, die vreeselijk glurende gezichten te +dragen hebben. Hun hals is zóó lang, dat het schijnt, +alsof het spookachtige hoofd over alles heen en in alles kan zien met +een duivelsch en ontzettend genot. De <i>ghoul</i>, die in de Japansche +kunst wordt voorgesteld als een kind van drie jaar, heeft rossig bruin +haar, en zeer lange ooren, en wordt dikwijls geschilderd als bezig met +het eten van de nieren van lijken. Het afgrijselijke wordt in dit +gedeelte der Japansche kunst tot bijna in het ondragelijke op den +voorgrond gebracht, en de voorstelling, die een nog levend Japansch +kunstenaar ons geeft van een optocht van geesten, is zóó +akelig en weerzinwekkend, dat wij dien optocht zeker niet gaarne zouden +tegenkomen op het midden van den dag, en dus nog veel minder in het +holle van den duisteren nacht.<a class="noteref" id="xd0e2551src" href= +"#xd0e2551">1</a></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2557"> +<h3 class="normal">Een Tuin met Doodshoofden.</h3> + +<p>De voorstelling, die de Japansche kunstenaar van een tuin geeft, met +zijn pijnboomen en steenen lantarens, en meren, waarvan de oevers met +azalea’s zijn beplant, is meestal bijzonder schoon. Hiroshige +heeft, zooals zooveel Japansche kunstenaars, een tuin geschilderd, +waarop sneeuw is gevallen; maar in één van zijn +schilderijen schildert hij de sneeuw, terwijl zij in een aantal +doodshoofden verandert; hij heeft die fantastische voorstelling +ontleend aan de <i>Heike Monogatari</i>.</p> + +<p>Men moet zich niet voorstellen, dat de Japansche kunstenaar, als hij +het ééne of andere bovennatuurlijke wezen schildert of +een tafereel uit de ééne of andere mythe weergeeft, +uitsluitend het afzichtelijke en afgrijselijke aanpakt. Het +afzichtelijke en afgrijselijke wordt zeker met groote levendigheid en +dramatische kracht geschilderd, maar een aantal Japansche kunstenaars +schilderen ook de Goden <span class="pagenum">[<a id="pb101" href= +"#pb101">101</a>]</span>en Godinnen van het Oude Japan met veel +aanminnigheid en bekoorlijkheid.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2569"> +<h3 class="normal">De Droom van Rosei<a class="noteref" id= +"xd0e2572src" href="#xd0e2572">2</a>.</h3> + +<p>De Japansche versierselen verduidelijken dikwijls een oude legende. +Wij zien somtijds op een <i>tsuba</i> (gevest van een degen) een +pijnboom met menschen, die in de takken zitten. Één man +draagt een banier, terwijl twee andere op muziekinstrumenten spelen. Er +is een aardige legende aan die vreemde teekening verbonden, en hoewel +die van Chineeschen oorsprong is, verdient zij een plaats te vinden in +dit werk, omdat zij één van die fantastische Chineesche +legenden is, die in de Japansche litteratuur en kunst is ingeweven, in +het kort één van de geliefkoosde onderwerpen is geworden +van Chineesche kunstenaars, en van hen, die de <i>No</i>, of het +lyrische drama van Nippon, bijwonen.</p> + +<p>Rosei bereikte in oude tijden de oude herberg van Kantan, +zóó vermoeid van zijn reis, dat hij onmiddellijk toen +zijn hoofd zijn hoofdkussens aanraakte, in slaap viel. Het was geen +gewoon hoofdkussen, maar kon zeer goed beschreven worden als het +Tooverkussen der Droomen, immers zoodra Rosei in slaap was gevallen, +naderde hem een afgezant, die zeide: “Ik ben door den Keizer van +Ibara afgezonden, om u mede te deelen, dat Zijne Majesteit wenscht +afstand te doen van den troon en u in zijn plaats te stellen. Wees zoo +goed in den palankijn plaats te nemen, die u wacht, en de dragers +zullen u spoedig naar de hoofdstad dragen.”</p> + +<p>Rosei, ten hoogste verbaasd door wat hij had gezien en gehoord, nam +plaats in den palankijn, die bezaaid was met edelgesteenten van +schitterenden glans, en werd naar een prachtig land gevoerd, dat het +best in het volgende gedicht is beschreven:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">Want nog nooit in die oude Keizerlijke zalen,</p> + +<p class="line">Zich badend in den glans, dien ’t maanlicht uit +deed stralen, <span class="pagenum">[<a id="pb102" href= +"#pb102">102</a>]</span></p> + +<p class="line">Of waar de draak zich heft op wolken in den Hooge,</p> + +<p class="line">Was er zoo groote wellust voor de oogen!</p> + +<p class="line">Met zilver en met goud was overdekt de grond.</p> + +<p class="line">Vier poorten in de hoeken van de zalen</p> + +<p class="line">Vertoonden, als men d’ oogen rond liet +dwalen,</p> + +<p class="line">Juweelen schoon als men nooit ergens vond,</p> + +<p class="line">En drommen in kleedij, die fonkelde van licht,</p> + +<p class="line">Vertoonden overal een schitterend gezicht.</p> + +<p class="line">Zóó schoon was ’t al te zien,</p> + +<p class="line">Dat ’t sterflijk oog misschien</p> + +<p class="line">Zich waande vóór de poort van ’t +schittrend hemelrijk.</p> + +<p class="line">Hier gaf het gansche volk van liefde en mildheid +blijk,</p> + +<p class="line">Door ’t bieden van de schoonste en edelste +geschenken,</p> + +<p class="line">Zoo kostbaar als men zich ’t gemunte goud kan +denken.</p> + +<p class="line">En ginds de minderen, die deelden in het wonder,</p> + +<p class="line">Vazallen, naderend, vermetel, vol van moed,</p> + +<p class="line">Van wie een ieder fier zijn vaandel wapp’ren +doet,</p> + +<p class="line">Dat ’t gansche luchtruim vult met heldren +kleurengloed,</p> + +<p class="line">Terwijl de lucht weerklinkt, als rolde luid de +donder.</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>Rosei bevond zich in een tooverland, waar de Natuur òf haar +natuurlijke wetten vergat, òf door de bevolking van dat land tot +nieuwe wonderen gebracht werd. In het oosten was een zilveren hemel, +waarover de gouden zon scheen, en in het westen was er een gouden +heuvel, waarover de maan haar zilveren licht uitgoot.</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">De tijd wordt niet door herfst of lente aangeduid,</p> + +<p class="line">En zon zoowel als maan vergeet te spoeden langs haar +weg,</p> + +<p class="line">Als zij het druk gewoel der rijke poorten zien.</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>Het geheele gronddenkbeeld van dit bekoorlijke verhaal schijnt uit +te drukken, dat dit land niet alleen een land was van eeuwige jeugd, +maar ook een land, waar de Natuur de jaargetijden samenvoegde, waar +altijd kleur en bloesem gevonden werd, en waar geen bloem +verwelkte.</p> + +<p>Toen Rosei vijftig jaar in dit heerlijke land had geleefd en +geregeerd, kwam op zekeren dag een minister bij hem, en verzocht hem te +drinken van het Levenselixir, opdat hij, evenals zijn onderdanen, +eeuwig zou leven.</p> + +<p>De vorst dronk het Elixir, “te midden van de schitterendste +pracht en het grootste vreugdebetoon, ooit over <span class="pagenum"> +[<a id="pb103" href="#pb103">103</a>]</span>een sterveling +uitgegoten”. Rosei meende, dat hij den Dood had beroofd van +hetgeen hem toekwam, en bracht een leven van poëtische, ja zelfs +zinnestreelende verrukking door. Hij gaf weelderige feesten aan zijne +hovelingen, feesten, die zonder onderbreking de zon en de maan zagen, +waar bekoorlijke meisjes dansten, en waar eindeloos muziek en gezang +werd gehoord.</p> + +<p>Het bleek echter, dat die vroolijke feesten, dat kleurig +praalvertoon, toch niet eeuwigdurend waren, want eindelijk werd Rosei +wakker en ontdekte hij, dat hij op “Kantans” peluw rustte. +De zedenmeester komt op dit oogenblik ten tooneele met het volgende +gedicht:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Maar wie dit goed bedenkt,</p> + +<p class="line">Ziet dat het leven steeds aan elk hetzelfde +schenkt;</p> + +<p class="line">Komt eenmaal toch de dood—een eeuw van +zaligheid</p> + +<p class="line">Zinkt als een schoone droom terug in d’ +eeuwigheid.</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>Rosei kwam na die fantastische ondervinding tot het besluit, dat +“het leven een droom” is, dat ook de eerzucht een droom is; +en na die Buddhistische leerstelling te hebben in zich opgenomen, +keerde hij naar zijn eigen huis terug.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2679"> +<h3 class="normal">Een Kakemono Geestverschijning.<a class="noteref" +id="xd0e2682src" href="#xd0e2682">3</a></h3> + +<p>Sawara was een leerling in de woning van den kunstenaar Tenko, die +een vriendelijk en bekwaam onderwijzer was, terwijl Sawara, zelfs reeds +toen hij zijn kunstenaarsloopbaan aanving, veel voor de toekomst +beloofde. Kimi, de nicht van Tenko, wijdde haar geheelen tijd aan haar +oom en aan het bestuur van diens huishouding. Kimi was een schoone +maagd, en het duurde niet lang, of zij werd smoorlijk verliefd op +Sawara. De jonge leerling vond haar buitengewoon bekoorlijk, zelfs +zóó, dat hij, als het noodig was, voor haar wilde +sterven, en in zijn hart was hij heimelijk <span class="pagenum">[<a +id="pb104" href="#pb104">104</a>]</span>op haar verliefd. Hij deed in +tegenstelling met Kimi, van zijn liefde echter weinig naar buiten +blijken, daar hij zijn volle aandacht moest wijden aan zijn werk; wel +was dit ook bij Kimi het geval, maar terwijl bij Sawara zijn werk boven +zijn liefde ging, was voor Kimi alleen de liefde van beteekenis.</p> + +<p>Terwijl Tenko op zekeren dag een bezoek bracht, kwam Kimi naar +Sawara toe, en daar zij niet langer haar liefde kon bedwingen, deelde +zij hem mede, hoezeer zij hem liefhad, en vroeg, of hij haar wilde +huwen. Nadat zij dit verzoek had gedaan, zette zij thee voor haar +minnaar neer, en wachtte zijn antwoord af.</p> + +<p>Sawara deelde haar liefde, en zeide, dat het hem innig zou +verheugen, met haar te huwen, maar hij voegde er aan toe, dat het +huwelijk niet binnen de eerste twee of drie jaar kon plaats hebben, +daar hij zich eerst een zelfstandigen werkkring moest hebben verworven +en een beroemd kunstenaar moest geworden zijn.</p> + +<p>Sawara, die zijn kunstkennis wilde vermeerderen, besloot te gaan +studeeren onder een beroemd schilder, Myokei genaamd, en nadat hij +alles had geregeld, nam hij afscheid van zijn meester en van Kimi, +terwijl hij beloofde, dat hij dadelijk zou terugkeeren, als hij zich +een naam had verworven en een groot kunstenaar was geworden.</p> + +<p>Twee jaren gingen voorbij zonder dat Tenko of Kimi eenig nieuws van +Sawara vernamen. Een aantal aanbidders van Kimi kwamen telkens bij haar +oom met huwelijksaanzoeken, en Tenko overlegde bij zich zelf, wat hij +onder die omstandigheden zou doen, toen hij een brief ontving van +Myokei, waarin deze mededeelde, dat Sawara uitnemend werk leverde, en +dat hij wenschte, dat zijn voortreffelijke leerling met zijn dochter +zou huwen.</p> + +<p>Tenko meende, misschien wel niet ten onrechte, dat Sawara Kimi +geheel had vergeten, en dat hij niets beter kon doen dan haar ten +huwelijk te geven aan Yorozuya, een vermogend koopman, en zoo ook den +wensch te vervullen <span class="pagenum">[<a id="pb105" href= +"#pb105">105</a>]</span>van Myokei, dat Sawara zou huwen met de dochter +van den grooten schilder. Met dat doel voor oogen besloot Tenko een +list te gebruiken, en riep hij Kimi bij zich en sprak:</p> + +<p>“Kimi, ik heb een brief ontvangen van Myokei, en ik vrees, dat +het treurige nieuws, dat die brief bevat, u zeer veel verdriet zal +doen. Myokei wenscht, dat Sawara met zijn dochter huwt, en ik heb hem +geantwoord, dat ik mijn volle toestemming geef voor die verbintenis. Ik +ben er zeker van, dat Sawara u heeft veronachtzaamd, en daarom ben ik +er op gesteld, dat gij met Yorozuya huwt, die, naar mijn innige +overtuiging, een voortreffelijk echtgenoot voor u zal zijn.”</p> + +<p>Toen Kimi die woorden hoorden, weende zij bitter, en ging zonder een +woord te spreken naar haar kamer.</p> + +<p>Des morgens kwam Tenko in het vertrek van Kimi, maar zijn nicht was +verdwenen, en zelfs na een langdurig onderzoek, dat volgde, was hij +niet in staat te ontdekken, waar zij gebleven was.</p> + +<p>Toen Myokei het antwoord op zijn brief had ontvangen, deelde hij den +veelbelovenden kunstenaar mede, dat hij wenschte, dat hij zijn dochter +zou huwen, opdat er aldus een schildersfamilie zou worden gesticht; +maar Sawara was verbaasd, toen hij dit buitengewone nieuws vernam, en +vertelde dat hij de eer, van zijn schoonzoon te worden, niet kon +aannemen, omdat hij reeds verloofd was met de nicht van Tenko.</p> + +<p>Sawara zond nu, helaas te laat, brieven naar Kimi, en toen hij geen +antwoord kreeg, vertrok hij naar zijn oude woonplaats, kort na den dood +van Myokei.</p> + +<p>Toen hij de kleine woning bereikte, waar hij zijn eerste lessen in +de schilderkunst had ontvangen, vernam hij tot zijn groote ergernis, +dat Kimi haar ouden oom had verlaten, en na eenigen tijd trouwde hij +met Kiku (“Chrysanthemum”), de dochter van een vermogend +landbouwer.</p> + +<p>Korten tijd na zijn huwelijk werd hem door den Heer <span class= +"pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106">106</a>]</span>van Aki +opgedragen, de zeven tooneelen der eilanden Kabakarijima te schilderen, +die op gouden schermen moesten worden aangebracht. Hij vertrok dadelijk +naar die eilanden en maakte een aantal ruwe schetsen. Terwijl hij +daarmede bezig was, ontmoette hij aan het strand een vrouw met een rood +kleed om de lendenen, en met loshangend haar, dat over haar schouders +viel. Zij droeg kreeften in haar mand, en zoodra zij Sawara zag, +herkenden zij hem.</p> + +<div id="p106" class="figure"><img border="0" src="images/p106.jpg" +alt="Eene Kakemono Geestverschijning" width="345" height="512"> +<p class="figureHead">Eene Kakemono Geestverschijning</p> +</div> + +<p>“Gij zijt Sawara en ik ben Kimi”, zoo sprak zij, +“met wien gij verloofd zijt”. “Het gerucht omtrent uw +huwelijk met de dochter van Myokei was valsch, en mijn hart is innig +verheugd, want niets staat ons huwelijk nu meer in den weg”.</p> + +<p>“Helaas! arme, vreeselijk verongelijkte Kimi, dat kan niet +geschieden”, antwoordde Sawara. “Ik dacht, dat gij Tenko +hadt verlaten en mij vergeten waart, en daar ik overtuigd was, dat dit +werkelijk waar was, heb ik Kiku, de dochter van een landbouwer, +gehuwd”.</p> + +<p>Kimi sprong als een opgejaagd hert, zonder een woord te zeggen, +langs het strand en trad haar kleine hut binnen, terwijl Sawara achter +haar aan holde en haar voortdurend bij haar naam riep. Hij zag voor +zijn oogen, hoe Kimi een mes opnam, en dat in haar hals stak; een +volgend oogenblik lag zij dood op den grond. Sawara weende, toen hij +haar in den dood aanschouwde, en lette op de vredige schoonheid van den +Dood op haar wangen, terwijl hij voor het eerst een stralenkrans zag in +haar door den wind uitgespreide haren. Zij was nu zóó +schoon en zóó liefelijk, dat hij, zoodra hij zijn tranen +had bedwongen, een schets maakte van de vrouw, die hem +zóózeer had liefgehad, maar door het lot +zóó diep was getroffen. Boven het peil van den vloed +begroef hij haar, en toen hij zijn eigen huis had bereikt, haalde hij +de ruwe schets te voorschijn, schilderde een beeld van Kimi, en hing +die als <i>Kakemono</i> aan den muur. <span class="pagenum">[<a id= +"pb107" href="#pb107">107</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2734"> +<h3 class="normal">Kimi vindt vrede.</h3> + +<p>Dienzelfden nacht werd hij wakker en ontdekte, dat het beeld op de +Kakemono tot leven was gewekt, en dat Kimi met de wond in haar hals en +met hangende haren vóór hem stond. Elken nacht keerde zij +terug, een stil en betreurenswaardig beeld, totdat ten slotte Sawara, +die niet langer in staat was, die beproeving te dragen, de <i> +Kakemono</i> ten geschenke gaf aan den Tempel van Korinji, en zijn +vrouw naar haar ouders terugzond. De priesters van den tempel van +Korinji baden dagelijks voor de ziel van Kimi, en langzamerhand vond +Kimi vrede en rust, en kwelde zij ook Sawara niet meer. <span class= +"pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108">108</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2551src" id="xd0e2551">1</a></span> Zie <i>Oude Sproken en +Folk-lore van Japan</i>, door R. Gordon Smith.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2572src" id="xd0e2572">2</a></span> Ontleend aan het <i>No</i> +drama, vertaald door B.H. Chamberlain.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2682src" id="xd0e2682">3</a></span> Zie <i>Oude Sproken en +Folk-lore van Japan</i> door R. Gordon Smith. Een Kakemono is een +prent, tusschen twee houten staven bevestigd, die kan worden opgerold +of aan den muur gehangen.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch08" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk VIII: De Gelieven, die elkander alleen bij +helderen hemel bezoeken, en het kleed van veeren.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e2746"> +<h3 class="normal">De Sterrenhemel.</h3> + +<p>Een van de meest romantische der oude Japansche feesten is het feest +van Tanabata, het Wevende Meisje. Het wordt gevierd op den zevenden dag +der zevende maand, en het was gebruikelijk, dat bij die gelegenheid +versch gesneden bamboe’s werden geplaatst op de daken der huizen, +of dat zij in den grond werden gestoken, vlak bij de huizen. Gekleurde +strooken papier werden aan die bamboe’s bevestigd, en op iedere +papierstrook was een gedicht geschreven ter eere van Tanabata en haar +echtgenoot Hikoboshi, zooals bij voorbeeld het volgende: “Daar +Tanabata sluimert tot aan het aanbreken van den dageraad, terwijl haar +lange mouwen opgerold zijn, wekt haar, o ooievaars, niet door uw +geklepper”. Men zal zich van dit feest een betere voorstelling +maken, als wij de legende hebben beschreven, die daarmede +samenhangt.</p> + +<p>De God van het Uitspansel had een bekoorlijke dochter, Tanabata +genaamd, die het grootste gedeelte van haar tijd doorbracht met het +weven van gewaden voor haar doorluchtigen vader. Op zekeren dag, toen +zij aan haar weefstoel zat, zag zij toevallig een schoonen jongeling, +die een os voortleidde, en onmiddellijk werd zij op hem verliefd. De +vader van Tanabata, die haar meest heimelijke gedachten kon raden, +stemde onmiddellijk in hun huwelijk toe. Ongelukkig echter hadden zij +elkander wel zeer innig, maar onverstandig lief, met dit gevolg, dat +Tanabata haar weven veronachtzaamde, terwijl de os van Hikoboshi vrij +kon ronddolen over de Hooge Vlakte des Hemels. De God van het +Uitspansel werd uiterst vertoornd, en beval, dat die al te vurige +gelieven in het vervolg door de Hemelsche rivier zouden gescheiden +zijn. In den zevenden nacht <span class="pagenum">[<a id="pb109" href= +"#pb109">109</a>]</span>der zevende maand vormde, als het weer gunstig +was, een groote menigte vogels een brug over de rivier, en op die wijze +waren de gelieven in staat elkander te bezoeken. Het was zelfs niet +eens zeker, dat dit kort bezoek mogelijk was, immers als het regende, +was de Hemelsche rivier te breed, dan dat zij zelfs door een groote +brug van eksters kon worden overspannen, en de gelieven waren dan +gedwongen, weer een lang treurig jaar te wachten, voordat er weer +eenige kans was, elkander te ontmoeten.</p> + +<p>Het is dus niet te verwonderen, dat op het Feest van het Wevende +Meisje kleine kinderen zongen ”<i lang="jp-latn">Tenki ni +nari</i>” (<span class="corr" id="xd0e2760" title="Niet in +bron">“</span>O, weer, wees helder!”) In ons land spot +liefde met gesloten deuren, maar de Hemelsche Rivier laat, als zij +gezwollen is, niet met zich spotten. Als het helder weer is en de +Gelieven elkander dus bezoeken, na een jaar van droevig wachten, +schitteren de sterren, waarschijnlijk van de Lier en de Arend, in vijf +verschillende kleuren—blauw, groen, rood, geel en wit—en +dit is de reden, dat gedichten worden geschreven op papierstrooken in +die kleuren.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2763"> +<h3 class="normal">Het Kleed van Veeren.<a class="noteref" id= +"xd0e2766src" href="#xd0e2766">1</a></h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“O goddelijk geluid, dat klinkt in onze +ooren,</p> + +<p class="line">De feeën zingen. Door het luchtruim doet zich +hooren</p> + +<p class="line">Welluidend klokkenspel. Der englen luiten,</p> + +<p class="line">Cimbaal en tamboerijn en liefelijke fluiten</p> + +<p class="line">Weerklinken door de lucht, gekleurd door +purperrood,</p> + +<p class="line">Alsof Someiro’s westerglooiïng noodt</p> + +<p class="line">Van de ondergaande zon den glans en gloed te +voelen,</p> + +<p class="line">Als golven hemelsblauw ’t begroeide strand +bespoelen.</p> + +<p class="line">Van Yukishima’s wal jaagt de opgezweepte +storm</p> + +<p class="line">De bloemen door het zwerk: maar nog verkwikt de +vorm</p> + +<p class="line">Dier boomen sneeuwbelaân, die schittren in het +licht,</p> + +<p class="line">Door ’t prachtig kleurenspel des menschen +aangezicht.”</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Ha-Goromo</i>. (Naar <i>B.H. +Chamberlain</i>.)</p> + +<p>Het was lente, en langs het met pijnboomen bedekte strand van Mio +werd het geluid van vogels gehoord. De <span class="pagenum">[<a id= +"pb110" href="#pb110">110</a>]</span>blauwe zee danste en fonkelde in +den zonneschijn, en Hairukoo, een visscher, zat daar neer om van het +schitterende tooneel te genieten. Terwijl hij dit deed, zag hij bij +toeval een prachtig kleed van zuiver witte veeren aan een pijnboom +hangen.</p> + +<p>Toen Hairukoo op het punt stond het kleed van den boom af te nemen, +zag hij, dat een buitengewoon bekoorlijk meisje uit de zee naar hem +toekwam, en hem vroeg, of hij haar het kleed wilde teruggeven.</p> + +<p>Hairukoo keek met bijzondere bewondering naar het meisje en zeide: +“Ik vond het kleed en ben van plan het te houden, want het is een +wonder, waardig om geplaatst te worden onder de schatten van Japan. +Neen, ik kan het u bij mogelijkheid niet teruggeven.”</p> + +<p>“Ach”, riep het meisje diep ongelukkig. “Ik kan +niet door de lucht vliegen zonder mijn kleed van veeren; als gij er dus +bij blijft, dat gij het wilt houden, kan ik nooit meer naar mijn +hemelsch verblijf terugkeeren. Ach, brave visscher, ik smeek u, geef +mij mijn kleed terug!”</p> + +<p>De visscher, die wel een zeer hardvochtig man moet geweest zijn, +wilde zich niet laten vermurwen. “Hoe meer gij smeekt”, +zeide hij, “des te meer ben ik besloten, te houden wat ik heb +gevonden”.</p> + +<p>Daarop antwoordde het meisje:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“O, beste visscher, spreek niet uit dat +woord;</p> + +<p class="line">Hebt gij dan nooit van ’t vogeltje gehoord,</p> + +<p class="line">Welks wieken zijn geknakt; kan ’k niet met veeren +prijken,</p> + +<p class="line">Dan tracht ik te vergeefs den Hemel te +bereiken”,</p> +</div> + +<p>Na eenige verdere besprekingen over dit onderwerp werd het hart van +den visscher eenigszins verteederd. “Ik zal u uw kleed van veeren +teruggeven,” zoo sprak hij, “als gij oogenblikkelijk voor +mij wilt dansen.”</p> + +<p>Daarop antwoordde het meisje: “Ik zal hier voor u den dans +dansen, die het Paleis van de Maan doet ronddraaien, zoodat zelfs een +arme sterveling zijn geheimen leert kennen. Maar ik kan niet dansen +zonder mijn veeren”. <span class="pagenum">[<a id="pb111" href= +"#pb111">111</a>]</span></p> + +<p>“Neen”, zeide de visscher wantrouwend. “Als ik u +dat kleed geef, zult gij wegvliegen, zonder voor mij te hebben +gedanst”.</p> + +<p>Het meisje werd ontzettend boos over die opmerking. +“Stervelingen mogen al hun beloften breken”, zoo sprak zij, +“maar bij de Hemelsche Wezens zijn bedrog en onoprechtheid niet +bekend”.</p> + +<p>Na het hooren van die woorden schaamde zich de visscher vreeselijk, +en zonder een woord te antwoorden, gaf hij het meisje het kleed van +veeren terug.</p> + +<p>“Neen”, zeide de visscher wantrouwend. “Als ik u +dat kleed geef, zult gij wegvliegen, zonder voor mij te hebben +gedanst”.</p> + +<p>Het meisje werd ontzettend boos over die opmerking.</p> + +<p>“Stervelingen mogen al hun beloften breken”, zoo sprak +zij, “maar bij de Hemelsche Wezens zijn bedrog en onoprechtheid +niet bekend”.</p> + +<p>Na het hooren van die woorden schaamde zich de visscher vreeselijk, +en zonder een woord te antwoorden, gaf hij het meisje het kleed van +veeren terug.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2845"> +<h3 class="normal">Het Gezang van het Maanmeisje.</h3> + +<p>Toen het meisje haar helder wit kleed had aangetrokken, tokkelde zij +de snaren van een luit en begon te dansen, en terwijl zij danste en +speelde, zong zij van vele vreemde en schoone dingen in verband met +haar verwijderde woning in de Maan. Zij zong van het reusachtige Paleis +van de Maan, waarin dertig vorsten heerschten, vijftien in witte +gewaden, als de maanschijf vol was, en vijftien in het zwart, als de +Maan afnam. Terwijl zij zong en speelde en danste, zegende zij Japan en +drukte den wensch uit, “dat het voortdurend meer moge bloeien en +groeien”.</p> + +<p>De visscher mocht zich niet lang verheugen in die vriendelijke +vertooning van de bekwaamheid van het Maanmeisje, immers zeer spoedig +klopten haar lieflijke voetjes niet langer het zand. Zij steeg op in de +lucht, terwijl de witte veeren van haar kleed flikkerden tegen de +pijnboomen of tegen de blauwe lucht zelf. Zij steeg al hooger en +hooger, nog steeds spelend en zingend, tot boven de toppen der bergen, +al hooger en hooger, totdat haar gezang niet meer werd gehoord, en zij +het schitterende paleis van de Maan bereikte. <span class="pagenum">[<a +id="pb112" href="#pb112">112</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2766src" id="xd0e2766">1</a></span> Het onderwerp van dit verhaal +heeft veel overeenkomst met een Noorsche legende. Zie William Morris, +<i>Het Land ten Oosten van de Zon en ten Westen van de Maan</i>.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch09" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk IX. Legenden van den berg Fuji.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e2856"> +<h3 class="normal">De Berg van den Lotus en den Waaier.</h3> + +<p>De Berg Fuji, of Fuji-yama (“De Nooit Stervende Berg”), +schijnt wel typisch Japansch te zijn. Zijn groote met een sneeuw kap +gedekte kegel gelijkt op een grooten omgekeerden waaier, terwijl de +fijne strepen langs zijn helling gelijken op het geraamte van een +waaier. Een inboorling uit dit land heeft den berg zeer juist aldus +beschreven: “De Fuji beheerscht het leven door zijn rustige +schoonheid. Smart wordt gestild, verlangen tot rust gebracht, vrede +schijnt te stroomen van die onveranderlijke verblijfplaats van den +vrede, den bergtop van den witten lotus”. De vergelijking met een +witten lotus is even juist als die met den uitgespreiden waaier, want +zij heeft betrekking op de heilige bloem van Buddha, en haar acht +spitsen zijn voor den geloovigen Buddhist het symbool van de Acht +Gaven: Gewaarwording, Bedoeling, Spraak, Gedrag, Leven, Inspanning, +Oplettendheid, Overdenking. De algemeene indruk van den Fuji doet dus +eendeels aan godsdienst denken, en anderdeels aan een grooten waaier, +groot en schoon genoeg, om met sterren en snel voortvliegende wolken te +coquetteeren. Dichters en kunstenaars hebben beide in gelijke mate hun +schatting aan lof betaald aan dien onvergelijkelijken berg, en wij +geven den volgenden keurigen zang over dit blijkbaar onuitputtelijke +onderwerp:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Fuji Yama,</p> + +<p class="line">Geraakt door een goddlijken adem,</p> + +<p class="line">Keeren wij weer tot de gedaante van God.</p> + +<p class="line">Uw zwijgen is zingen.</p> + +<p class="line">Uw zingen ’t gezang van den Hemel:</p> + +<p class="line">Ons land van koorts en van zorg</p> + +<p class="line">Wordt tot een woning van heerlijke rust.</p> + +<p class="line">De woning, ver van het land,</p> + +<p class="line">Waar menschen komen ter wereld</p> + +<p class="line">Alleen om te sterven. <span class="pagenum">[<a id= +"pb113" href="#pb113">113</a>]</span></p> + +<p class="line">Wij allen, Japansche dochters en zonen,</p> + +<p class="line">Die zingen uw pracht en uw majesteit,</p> + +<p class="line">Den trots van de Godheid,</p> + +<p class="line">Wij sluiten onze schaduw in uw boezem,</p> + +<p class="line">De zachtste plaats der eeuwigheid,</p> + +<p class="line">O, wonder met wit gelaat,</p> + +<p class="line">Onovertroffen gezicht,</p> + +<p class="line">O, verhevenheid en schoonheid!</p> + +<p class="line">De duizend stroomen dragen uw heilig beeld</p> + +<p class="line">Op hun gelaat;</p> + +<p class="line">Alle bergen heffen hun hoofden tot u op</p> + +<p class="line">Gelijk het stroomend getijde,</p> + +<p class="line">Als wachtten zij op uw beslissend bevel....</p> + +<p class="line">Zie! hoe de zeeën, omgevend Japan,</p> + +<p class="line">Haar zang van hongrigen tand, wolfachtig begeeren, +verliezen,</p> + +<p class="line">Gekust door de wiegelied zingende rust,</p> + +<p class="line">Bij ’t zien van uw schaduw,</p> + +<p class="line">Als ware het in een droom van een lied.</p> + +<p class="line">Wij, u omgevend, vergeten te sterven:</p> + +<p class="line">Wel is lieflijk de Dood.</p> + +<p class="line">Maar zachter dan Dood is het leven.</p> + +<p class="line">Wij zijn wel <span class="corr" id="xd0e2927" title= +"Bron: sterfllijk">sterf’lijk</span>, maar zijn toch ook +goden,</p> + +<p class="line">Onschuldige makkers van u,</p> + +<p class="line">O eeuwige Fuji”.</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Yone Noguchi.</i></p> + +<p>De Fuji is honderden jaren een bedevaartsoord geweest, en Lafcadio +Hearn heeft zijn top genoemd “het Hoogste Altaar der Zon”. +Nog steeds houden een aantal pelgrims vast aan het oude Shintō +gebruik om dien heiligen berg te beklimmen, gekleed in witte gewaden en +zeer breede strooien hoeden, terwijl zij herhaaldelijk een bel luiden +en zingen: “Mogen onze zes zintuigen rein zijn, en het weer op +den eerwaardigen berg goed zijn”.</p> + +<p>De Fuji was eertijds een bijzonder werkzame vulkaan. De laatste +uitbarsting had plaats in de jaren 1707—1708, en bedekte +Tōkyō, dat op honderd kilometers verwijderd was, met een +aschlaag van vijftien centimeters. De naam Fuji zelf is waarschijnlijk +afgeleid van Huchi of Fuchi, de Godin van het Vuur bij de Ainu’s; +“immers”, zoo schrijft Chamberlain, “tot in bijna +historische tijden vormde de streek rondom den Fuji een deel van het +land der Ainu’s, en het geheele oostelijke deel van Japan is +bezaaid met namen die aan de Ainu’s ontleend zijn”. <span +class="pagenum">[<a id="pb114" href="#pb114">114</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2943"> +<h3 class="normal">De Godheden van den Fuji.</h3> + +<p>Sengen, de Godin van den Fuji, is eveneens bekend onder den naam van +Ko-no-hana-saku-ya-hime<a class="noteref" id="xd0e2948src" href= +"#xd0e2948">1</a> +(“Schitterend-bloeiend-als-de-bloemen-der-boomen”), en haar +tempel is op den top gelegen. Men verhaalt, dat de Godin in oude tijden +verwijlde in een lichtende wolk boven den krater, waar zij werd bediend +door onzichtbare bedienden, die gereed stonden om alle bedevaartgangers +naar beneden te werpen, die niet rein van harte waren. Een andere +godheid van dien berg is O-ana-mochi (“Bezitter van de Groote +Opening, of Krater”). Bovendien hebben wij nog de Lichtende +Maagd, die zekeren keizer in zijn verderf lokte. Op de plaats, waar hij +verdween werd een kleine tempel opgericht, waar hij nog steeds wordt +aangebeden. Men verhaalt, dat bij zekere gelegenheid een stortvloed van +kostbare juweelen van dien berg afrolde, en dat het zand, dat over dag +wordt opgejaagd door de voeten van tallooze pelgrims, in de diepte +neervalt en des nachts weder zijn vorige plaats herneemt.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2954"> +<h3 class="normal">De Fuji, de verblijfplaats van het +Levenselixir.</h3> + +<p>Het is niet te verwonderen, dat een aantal legenden ten opzichte van +dien eerwaardigen en aangebeden berg zijn ontstaan. Zooals zoovele +bergen in Japan en ook in andere Oostersche landen, stond hij in +verband met het Levenselixir. De woorden van den Japanschen dichter, +“Wij, die in uw nabijheid zijn, vergeten te sterven”, +schijnen, hoewel niet lang geleden geschreven, de oude gedachte weer te +geven. Wij hebben reeds gezien in de legende van “De +Bamboesnijder en het Maanmeisje”, dat de Edele Vrouwe Kaguya had +bevolen, den Fuji te bestijgen en daar het Levenselixir te verbranden, +te gelijk met een rol papier.</p> + +<p>De faam van den Fuji, zoo luidt een oude legende, bereikte de ooren +van een Keizer van China. Toen men hem <span class="pagenum">[<a id= +"pb115" href="#pb115">115</a>]</span>had medegedeeld, dat die berg was +ontstaan in één enkelen nacht, vermoedde hij, dat de Fuji +het Levenselixir moest leveren. Daarvoor verzamelde hij een aantal +schoone jongelingen en meisjes om zich heen, en zette koers naar het +Land van de Rijzende Zon. De jonken vlogen voor den razenden wind als +een overvloed van gouden bloemblaadjes; maar na eenigen tijd ging de +storm liggen, en de Keizer en zijn volgelingen zagen den witten glans +van den Fuji vóór zich oprijzen. Toen de jonken op het +strand gezet waren, vormde de Keizer zijn volgelingen tot een stoet, en +ging hij hun voor naar den top van den berg, langzaam voortgaande. Uren +achtereen klom de stoet naar boven, terwijl de Keizer in zijn gouden +gewaad steeds vooraan liep, totdat het geluid van de zee niet langer +werd gehoord, en de duizend voeten zacht op de sneeuw trapten, waar +vrede en het eeuwige leven heerschten. Toen hij het einde van den tocht +naderde, ijlde de oude Keizer vroolijk vooruit, daar hij de eerste +wilde zijn, die van het Levenselixir dronk. En hij was dan ook de +eerste, die proefde van dat Leven, dat nooit oud wordt; doch toen zijn +volgelingen hem bereikten, zagen zij, dat hij op zijn rug lag met een +glimlach op het gelaat. Hij had inderdaad het Eeuwige Leven gevonden, +maar het was langs den weg van den Dood.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2963"> +<h3 class="normal">Bezoek van Sentaro aan het Land der Eeuwige +Jeugd.</h3> + +<p>Het verlangen om den Fuji het geheim van het Eeuwige leven te +ontworstelen, schijnt nooit met een goeden uitslag te zijn bekroond. +Een Chinees, Jofuku genaamd, bereikte den heiligen berg met dit doel +voor oogen. Hij slaagde evenmin, en keerde nooit naar zijn eigen land +terug; maar hij wordt beschouwd als een heilige, en zij, die hetzelfde +doel najagen, bidden ernstig aan zijn altaar.</p> + +<p>Sentaro bad eens bij zekere gelegenheid aan dat altaar, en ontving +daar een kleinen papieren kraanvogel, die, zoodra hij hem in handen had +gekregen, ontzaglijke afmetingen aannam. Op den rug van dien grooten +kraanvogel <span class="pagenum">[<a id="pb116" href= +"#pb116">116</a>]</span>vloog Sentaro naar het Land der Eeuwige Jeugd, +waar de menschen, tot zijn verbazing, verschillende vergiften innamen, +en er naar verlangden te sterven! Sentaro werd dat land spoedig moede, +keerde naar zijn eigen land terug en besloot tevreden te zijn met de +gewone spanne tijds, die den mensch is toegekend—wat hij wel +mocht zijn, als men nagaat, dat hij reeds drie honderd jaar had +doorgebracht in het land, waar niemand stierf en ook niemand werd +geboren.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2972"> +<h3 class="normal">De Godin van den Fuji.</h3> + +<p>De moeder van Yosoji werd, evenals een groot aantal menschen in het +dorp waar zij woonde, door de pokken aangetast. Yosoji raadpleegde den +toovenaar Kamo Yamakiko hierover, want zijn moeder werd +zóó ziek, dat hij ieder oogenblik meende, dat zij hem +door den dood zou worden ontrukt. Kamo Yamakiko beval Yosoji naar een +kleinen stroom te gaan, die afstroomde vari de zuidwestelijke helling +van den Fuji. “Dicht bij den oorsprong van die rivier”, +sprak de toovenaar, “is een altaar, gewijd aan den God van Langen +Adem. Ga daar water halen, en geef het uw moeder, want dat alleen zal +haar genezen”.</p> + +<div id="p116" class="figure"><img border="0" src="images/p116.jpg" +alt="Sengen, de Godin van den Fuji Berg" width="348" height="512"> +<p class="figureHead">Sengen, de Godin van den Fuji Berg</p> +</div> + +<p>Yosoji spoedde zich vol nieuwen moed op reis, doch toen hij op een +plaats gekomen was, waar drie wegen elkander kruisten, was hij in +moeilijkheid, welk pad hij zou kiezen. Juist terwijl hij daarover +nadacht, trad een bekoorlijk meisje, in het wit gekleed, uit het bosch +te voorschijn, en verzocht hem haar te volgen naar de plaats, waar de +kostbare stroom vloeide in de nabijheid van het altaar van den God van +Langen Adem.</p> + +<p>Toen zij den stroom bereikten, kreeg Yosoji het bevel, zelf te +drinken, en daarna de flesch met het parelende water voor zijn moeder +te vullen. Toen hij dit had gedaan, vergezelde hem het schoone meisje +naar de plaats, waar hij haar oorspronkelijk had gezien, en zeide: +“Kom weer over drie dagen bij mij op dezelfde plaats, want gij +zult een nieuwen voorraad van dit water noodig hebben”. <span +class="pagenum">[<a id="pb117" href="#pb117">117</a>]</span></p> + +<p>Na vijf bezoeken aan dat gewijde altaar verheugde zich Yosoji er +over, dat zijn moeder weer geheel hersteld was, en niet alleen zijn +moeder, maar ook een aantal van de dorpelingen, die eveneens het +voorrecht gehad hadden van dat water te drinken. De dapperheid van +Yosoji werd luide geprezen, en den toovenaar werden geschenken gezonden +als belooning voor zijn op het juiste oogenblik gegeven raad; maar +Yosoji, die een fatsoenlijke jongen was, wist zeer goed, dat die lof +uitsluitend toekwam aan het schoone meisje, dat hem tot gids had +gestrekt. Hij wilde haar nog hartelijker danken dan hij tot nu toe had +gedaan, en begaf zich met dat doel nog eens op reis naar den +stroom.</p> + +<p>Toen Yosoji het altaar van den God van Langen Adem bereikte, bleek +het hem, dat de stroom was opgedroogd. Ten hoogste verbaasd en tevens +erg bedroefd knielde hij neer en bad hij, dat zij, die zoo goed voor +zijn moeder geweest was, vóór hem zou verschijnen, opdat +hij haar zoo hartelijk kon bedanken als zij verdiend had. Toen hij +opstond, zag hij het meisje vóór zich staan.</p> + +<p>Yosoji betuigde zijn dankbaarheid in warme en sierlijke +bewoordingen, en verzocht, den naam te mogen vernemen van haar, die +zijn geleidster was geweest en die zijn moeder haar oude gezondheid en +kracht had teruggegeven. Maar het meisje weigerde, terwijl zij hem +vriendelijk toelachte, haar naam te noemen. Nog steeds lachend, wierp +zij een cameliatak in de lucht, zoodat het scheen, dat de schoone +bloesems wenkten naar een onzichtbaren geest op grooten afstand. In +antwoord op dien wenk der bloemen kwam een wolk neder van den Fuji; +deze omsloot het bekoorlijke meisje en droeg haar naar den heiligen +berg, van waar zij gekomen was. Nu wist Yosoji, dat zijn geleidster +niemand anders was dan de Godin van den Fuji. Met verrukking boog hij +zich ter aarde, toen hij de vertrekkende gestalte nazag. Toen hij haar +nastaarde, wist hij in zijn hart, dat niet alleen dankbaarheid maar ook +liefde in hem was opgewekt. <span class="pagenum">[<a id="pb118" href= +"#pb118">118</a>]</span>Terwijl hij nog geknield lag, wierp de Godin +van den Fuji den cameliatak neer, als een herinnering, maar misschien +ook als een teeken van haar liefde voor hem.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e2995"> +<h3 class="normal">De Rip van Winkle van het Oude Japan.</h3> + +<p>Wij hebben reeds verhaald, hoe de Fuji in één nacht is +ontstaan, en de volgende legende deelt ons mede, hoe dit merkwaardige +feit zich heeft voorgedragen. Wij hebben bij die legende nog een tweede +gevoegd, die van Chineeschen oorsprong is, omdat die twee goed bij +elkander passen en ons merkwaardig materiaal schenken met betrekking +tot dien berg.</p> + +<p>Vele jaren geleden leefde in de toenmaals onvruchtbare vlakte van +Suruga een houthakker, Visu genaamd. Hij was een reus van lichaamsbouw, +en woonde in een hut met vrouw en kinderen. In zekeren nacht, toen Visu +juist op het punt was in slaap te vallen, hoorde hij een zeer +eigenaardig geluid, van onder den grond afkomstig, een geluid, dat +krachtiger en verschrikkelijker klonk dan donder. Visu, die meende, dat +hij met zijn gezin door een aardbeving zou worden gedood, nam met spoed +de jongere kinderen op en ijlde naar de deur van de hut, waar <span +class="corr" id="xd0e3002" title="Bron: bij">hij</span> een merkwaardig +gezicht voor oogen kreeg. In plaats van de vroeger woeste vlakte zag +hij een grooten berg, uit welks top vlammentongen opstegen en dichte +rookwolken! Het gezicht van dien berg, die onder de aarde was +voortgetrokken over een weg van honderden mijlen en zoo plotseling +verrees in de vlakte van Suruga, was zóó schitterend, dat +Visu, met vrouw en kinderen, op den grond bleef zitten onder de +betoovering. Toen de zon den volgenden morgen verrees, zag Visu, dat de +berg opalen kleederen had aangetrokken. Dit alles maakte op hem een +zóó diepen indruk, dat hij den berg Fuji-yama noemde +(“De Nooit-stervende Berg”), en zoo heet hij nog ten +huidigen dage. Een zoo volmaakte schoonheid wekte bij den houthakker +het denkbeeld op van de eeuwigheid, waardoor ook de <span class= +"pagenum">[<a id="pb119" href="#pb119">119</a>]</span>gedachte aan het +Levenselixir is opgewekt, die zoo dikwijls met dien berg is +verbonden.</p> + +<p>Dagen aaneen zat Visu daar op den Fuji te staren en juist dacht hij +er over na, hoe prachtig het voor een zoo indrukwekkenden berg zou +zijn, als hij zijn eigen schoonheid kon aanschouwen, toen zich +plotseling een groot meer voor hem uitstrekte, dat de vorm had van een +lint, en dat daarom Biwa genoemd werd.<a class="noteref" id= +"xd0e3009src" href="#xd0e3009">2</a></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3012"> +<h3 class="normal">De Avonturen van Visu.</h3> + +<p>Op zekeren dag kreeg Visu een bezoek van een ouden priester, die +aldus tot hem sprak: “Brave houthakker, ik ben bang, dat gij +nooit bidt.” Visu antwoordde: “Als gij een vrouw en een +groot gezin had te onderhouden, zoudt gij ook geen tijd hebben te +bidden.” Die opmerking maakte den priester boos, en de oude man +gaf den houthakker een levendige beschrijving van het afgrijselijke +lot, te worden wedergeboren als een pad, of een muis, of een insect, en +dat wel gedurende millioenen jaren. Dergelijke sombere bijzonderheden +waren Visu niet zeer aangenaam, en daarom beloofde hij den priester, +dat hij in het vervolg zou bidden. “Werk en bid”, zeide de +priester, toen hij afscheid nam.</p> + +<p>Ongelukkig echter was het, dat Visu niets anders deed dan bidden. +Hij bad gedurende den geheelen dag en weigerde iets te werken, zoodat +zijn rijst op het veld verrotte en zijn vrouw en kinderen gebrek leden. +De vrouw van Visu, die tot nu toe nooit een hard of bitter woord tot +haar echtgenoot had gesproken, werd nu vreeselijk boos, en riep, +terwijl zij op de uitgemergelde lichamen <span class="pagenum">[<a id= +"pb120" href="#pb120">120</a>]</span>van haar kinderen wees: “Sta +op, Visu, neem uw bijl ter hand, en doe iets, dat voor ons nuttiger is +dan voortdurend gebeden te prevelen!”</p> + +<p>Visu was zóó vreeselijk verbaasd over hetgeen zijn +vrouw had gezegd, <span class="corr" id="xd0e3023" title="Bron: dan"> +dat</span> het eenigen tijd duurde, eer hij een geschikt antwoord kon +vinden. Toen hij eindelijk een antwoord gereed had, kwamen zijn woorden +krachtig en driftig tot de ooren der arme, verongelijkte vrouw. +“Vrouw”, zoo sprak hij, “de Goden gaan voor. Gij zijt +een onbeschaamd schepsel, dat gij zoo tot mij durft te spreken, en ik +wil niets meer met u te doen hebben!” Visu nam zijn bijl op, en +verliet, zonder om te zien of afscheid te nemen, de hut, trok het bosch +uit, en besteeg den Fuji-Yama, waar een nevel hem voor aller blikken +verborg.</p> + +<div id="p120" class="figure"><img border="0" src="images/p120.jpg" +alt="Visu op den Fuji-Yama Berg" width="356" height="512"> +<p class="figureHead">Visu op den Fuji-Yama Berg</p> +</div> + +<p>Toen Visu op den berg was gaan zitten, hoorde hij een zacht +ritselend geluid, en zag onmiddellijk daarna een vos in het kreupelhout +vliegen. Visu vond het nu bijzonder gelukkig, dat hij een vos zag, en +sprong op, terwijl hij zijn gebeden vergat, en holde heen en weder in +de hoop, dat hij dat kleine schepsel met zijn scherpen neus weer terug +zou vinden. Hij was juist van plan de jacht op te geven, toen hij, +zoodra hij een open ruimte in een bosch had bereikt, twee dames bij een +beek zag zitten, die zich vermaakten met <i>go</i><a class="noteref" +id="xd0e3035src" href="#xd0e3035">3</a> te spelen. De houthakker +geraakte zóó onder de betoovering, dat hij niets anders +kon doen dan zich neerzetten en haar gadeslaan. Er werd geen geluid +gehoord dan het zachte bewegen der stukken op het bord en het gezang +van den stroomenden beek. De dames letten in het geheel niet op Visu, +want zij schenen een vreemd spel te spelen, dat geen einde nam, en haar +geheele aandacht in beslag nam. Visu kon zijn oogen niet van die +bekoorlijke vrouwen afslaan. Hij beschouwde haar lange zwarte haren, en +de vlugge handjes, die telkens uit de groote zijden mouwen te +voorschijn kwamen, om de stukken te verzetten. <span class="pagenum"> +[<a id="pb121" href="#pb121">121</a>]</span>Nadat hij daar driehonderd +jaar had gezeten, hoewel het hem niet langer was voorgekomen dan een +enkelen zomeravond, zag hij, dat één der beide dames een +verkeerden zet had gedaan. “Dat is mis, lieftallige dame!” +riep hij opgewonden uit. In een oogenblik veranderden die vrouwen in +vossen<a class="noteref" id="xd0e3040src" href="#xd0e3040">4</a> en +holden weg.</p> + +<p>Toen Visu haar trachtte te achtervolgen, ontdekte hij tot zijn +schrik, dat zijn beenderen vreeselijk stijf, en zijn haren ontzettend +gegroeid waren, terwijl zijn baard den grond raakte. Tevens ontdekte +hij, dat de steel van zijn bijl, hoewel die van het taaiste hout was +vervaardigd, tot een hoopje stof was vergaan.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3048"> +<h3 class="normal">De Terugkomst van Visu.</h3> + +<p>Na een aantal pijnlijke pogingen was Visu weer in staat op zijn +voeten te staan en uiterst langzaam naar zijn kleine woning terug te +keeren. Toen hij de plek bereikte, was hij verbaasd, dat hij geen hut +meer zag, en toen hij een oude vrouw zag staan, zeide hij: “Beste +vrouw, ik ben verbaasd, dat mijne kleine hut verdwenen is. Ik ben in +den namiddag eerst vertrokken en nu, met den avond, is zij +verdwenen!”</p> + +<p>De oude vrouw, die meende, dat een krankzinnige haar toesprak, vroeg +naar zijn naam. Toen zij dien hoorde, riep zij uit: “Wel, gij +zijt zeker gek! Visu leefde driehonderd jaar geleden! Hij vertrok op +zekeren dag en is nooit meer teruggekomen”.</p> + +<p>”<i>Driehonderd jaar!</i>” mompelde Visu. “Dat kan +niet mogelijk zijn. Waar zijn mijn goede vrouw en kinderen?”</p> + +<p>“Begraven!” kreet de oude vrouw uit, “en als waar +is, wat gij zegt, ook uw kleinkinderen. De Goden hebben uw ellendig +leven verlengd, als straf, omdat gij uw vrouw en jonge kinderen hebt +verwaarloosd”.</p> + +<p>Dikke tranen rolden langs de verweerde wangen van <span class= +"pagenum">[<a id="pb122" href="#pb122">122</a>]</span>Visu, toen hij +met heesche stem zeide: “Ik heb mijn mannelijken leeftijd laten +verloren gaan. Ik heb gebeden, toen mijn lieve vrouw en kinderen gebrek +leden en recht hadden op den arbeid van mijn eertijds krachtige handen. +Oude vrouw, herinner u mijn laatste woorden: <i>als gij bidt, werk dan +tevens!</i>”</p> + +<p>Wij weten niet, hoe lang de arme, berouwvolle Visu nog leefde, nadat +hij van zijn vreemde avonturen was teruggekeerd. Men verhaalt, dat zijn +witte geest nog steeds op den Fuji-yama gezien wordt, als de maan +helder schijnt. <span class="pagenum">[<a id="pb123" href= +"#pb123">123</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e2948src" id="xd0e2948">1</a></span> Zij was gehuwd met Ninigi. +(Zie blz. <a href="#pb14">14</a>).</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3009src" id="xd0e3009">2</a></span> Hier is eenige verwarring in +het spel, want in werkelijkheid ligt het meer Biwa een paar honderd +kilometers van den Fuji verwijderd, een afstand, die te groot is, dan +dat zelfs een wonderberg zich daarin zou kunnen spiegelen. De legende +verhaalt, dat de Fuji in één enkelen nacht uit de aarde +te voorschijn kwam, terwijl het meer Biwa gelijktijdig daalde. +Chamberlain zegt: “zouden wij hier niet een echo hebben van een +vroegere uitbarsting, die leidde tot het ontstaan, niet van het Meer +Biwa......maar van één van de tallooze kleine meren aan +den voet van den berg?”</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3035src" id="xd0e3035">3</a></span> Een spel, uit China +ingevoerd, en dat op het schaakspel gelijkt, doch dat iets +ingewikkelder is dan ons gewone schaakspel.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3040src" id="xd0e3040">4</a></span> Over de vossenlegenden hebben +wij reeds in het <a href="#ch05">Vijfde Hoofdstuk</a> gesproken.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch10" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk X. Klokken.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e3075"> +<h3 class="normal">De Klok van Enkakuji.</h3> + +<p>Japansche klokken behooren tot de schoonste der wereld, immers +zoowel wat haar grootte, als wat haar bouw en versiering betreft, heeft +de vervaardiger van klokken te Nippon een hoogen trap van vaardigheid +verkregen. De grootste klok in Japan behoort aan den Jodo-tempel van +Chion, te Kyōto. Zij weegt vier en zeventig ton, en er zijn vijf +en zeventig man noodig, haar zóó te doen klinken, dat men +uit die kolossale metaalmassa den sterksten klank verkrijgt. De klok +van Enkakuji is de grootste klok van Kamakura. Zij dagteekent reeds van +het begin der dertiende eeuw en is anderhalve decimeter dik, heeft een +middellijn van bijna veertien decimeters, en is bijna twee en halve +meter hoog. Die klok is, in tegenstelling met onze klokken, van boven +tot beneden overal even wijd, een vorm, die aan alle Japansche klokken +gemeen is. Zij wordt geluid door middel van een balk, die van de +zoldering afhangt, en aan dien balk hangt een touw. Als de balk met +voldoende snelheid aan het slingeren gebracht wordt, slaat hij tegen +een stuk metaal ter zijde van de klok, dat de gedaante heeft van een +lotusbloem, en een krachtig geluid weerklinkt, “diep als de +donder, en vol als de lage tonen van een krachtig orgel”.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3080"> +<h3 class="normal">De Terugkeer van Ono-no-Kimi.</h3> + +<p>Toen Ono-no-Kimi stierf, kwam hij voor den Rechterstoel van +Emma-Ō, den Rechter over de Zielen, welke strenge godheid hem +mededeelde, dat hij te vroeg het aardsche leven had verlaten, en dat +hij onmiddellijk moest terugkeeren. Ono-no-Kimi beweerde, dat hij niet +op zijn schreden kon terugkeeren, daar hij den weg niet kende. Daarop +zeide Emma-Ō: “Als gij luistert naar de klok van Enkakuji, +zult gij in staat zijn, weder den weg naar de aarde terug te +vinden.” En Ono-no-Kimi ging weg van den Rechterstoel, <span +class="pagenum">[<a id="pb124" href="#pb124">124</a>]</span>en op het +geluid van de klok vond hij den weg terug naar zijn vroegere +woonplaats.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3087"> +<h3 class="normal">De Reuzenpriester.</h3> + +<p>Bij zekere gelegenheid werd, naar het verhaal luidt, een priester +van reusachtige gestalte in het land gezien, en niemand kende zijn naam +of wist, waar vandaan hij gekomen was. Met onuitputtelijken ijver +doorkruiste hij het land in alle richtingen, van dorp tot dorp, van +stad tot stad, met de vermaning voor de klok van Enkakuji te bidden. +Toevallig werd ontdekt, dat die reuzenpriester niemand anders was dan +een verpersoonlijking van de heilige klok zelf. Dit buitengewone nieuws +had tot gevolg, dat een groote menigte zich nu begaf naar de klok van +Enkakuji en daar bad, en dat velen terugkeerden nadat hun wenschen +waren vervuld. Bij een andere gelegenheid heeft die heilige klok van +zelf een diep geluid voortgebracht. Hen die ongeloovig waren en om het +wonder lachten, troffen rampen, en zij die in de wondermacht der +heilige klok geloofden, werden met grooten voorspoed beloond.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3092"> +<h3 class="normal">Een Vrouw en de Klok van Miidera.</h3> + +<p>In het oude klooster van Miidera bevond zich een groote bronzen +klok. Deze liet iederen morgen en avond een helderen, krachtigen toon +hooren, en de oppervlakte schitterde als de fonkelende dauw. De +priesters stonden niet toe, dat een vrouw de klok deed klinken, omdat +zij van meening waren, dat daardoor het metaal zou worden bezoedeld en +dof werd, en hun zelf onheil zou overkomen.</p> + +<p>Toen een schoone vrouw, die in Kyōto woonde, dit hoorde, werd +zij bijzonder nieuwsgierig, en ten slotte, toen zij niet meer in staat +was, haar nieuwsgierigheid te bedwingen, zeide zij: “Ik ga die +wonderlijke klok van Miidera eens bekijken. Ik zal haar een zachten +toon doen voortbrengen, en in haar glinsterende oppervlakte, die <span +class="pagenum">[<a id="pb125" href="#pb125">125</a>]</span>grooter en +helderder is dan duizend spiegels, zal ik mijn gelaat verven en +poederen, en mijn haar opmaken.<span class="corr" id="xd0e3101" title= +"Niet in bron">”</span></p> + +<p>Eindelijk bereikte die ijdele en oneerbiedige vrouw het klokkenhuis, +waarin de groote klok was opgehangen, op een tijdstip, waarop iedereen +verdiept was in zijn heilige plichten. Zij keek in de glinsterende klok +en zag haar schoone oogen, blozende wangen en lachende kuiltjes. +Eindelijk strekte zij haar kleine vingers uit, raakte zacht het +glinsterende metaal aan, en bad, dat zij een even grooten en +schitterenden spiegel in eigendom mocht verkrijgen. Toen de klok de +vingers van die vrouw voelde, kromp het brons, dat zij had aangeraakt, +ineen, en liet het een kleine holte achter, terwijl die plek al haar +heerlijken glans verloor.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3106"> +<h3 class="normal">Benkei en de Klok.</h3> + +<p>Benkei<a class="noteref" id="xd0e3111src" href="#xd0e3111">1</a>, de +trouwe volgeling van Yoshitsune, kan met grond beschreven worden als de +sterke man van het Oude Japan. Zijn kracht was wonderdadig, zooals uit +de volgende legende blijkt.</p> + +<p>Toen Benkei nog een monnik was, verlangde hij vurig de klok van +Miidera te stelen en naar zijn eigen klooster te brengen. Daartoe +bezocht hij Miidera, en haakte op een geschikt oogenblik de groote klok +los. De eerste gedachte van Benkei was, haar den heuvel af te rollen, +en zich zoo de moeite te besparen, zulk een zwaar stuk metaal te +dragen; maar daar hij vreesde, dat de monniken het geluid zouden +hooren, was hij gedwongen zich gereed te maken, haar zelf de steile +helling af te dragen. Daarom maakte hij den dwarsbalk uit het +klokkenhuis los, hing de klok aan het ééne uiteinde, +en—vermakelijke trek—zijn papieren lantaarn aan het +andere<a class="noteref" id="xd0e3119src" href="#xd0e3119">2</a>, en op +die manier droeg hij zijn zwaren last over een afstand van ongeveer +zeven mijlen.</p> + +<p>Toen Benkei zijn tempel bereikte, vroeg hij onmiddellijk <span +class="pagenum">[<a id="pb126" href="#pb126">126</a>]</span>om voedsel. +Hij wist het klaar te spelen, een hoeveelheid voedsel te verorberen, +die een ijzeren soeppot vulde, van vijf voet in middellijn, en toen hij +daarmede klaar was, gaf hij een paar priesters verlof, de gestolen klok +van Miidera te slaan. Dit geschiedde, maar bij het wegsterven der +laatste tonen scheen het of zij riep: “Ik wil terug naar Miidera! +Ik wil terug naar Miidera!”</p> + +<p>Toen de priesters dit hoorden, waren zij verbaasd. De abt meende +echter, dat, indien de klok werd besprenkeld met wijwater, zij met haar +nieuwe verblijfplaats verzoend zou zijn; maar in weerwil van dat +wijwater, weeklaagde de klok voortdurend door met haar klagend en +hinderlijk geluid. Niemand werd meer door het geluid geërgerd dan +Benkei zelf. Het leek wel, alsof de klok hem en zijn lastige reis +bespotte. Ten slotte vloog hij, ondragelijk gekweld, naar het touw, +trok er aan, totdat de balk ver van de metalen klok verwijderd was, en +liet hem toen vallen, in de hoop, dat de kracht van den balk, als hij +in volle vaart op de klok neerkwam, een zoo eigenzinnige en slecht +opgevoede klok zou doen barsten. De snel bewogen balk viel met een +vreeselijken slag op de klok neer; maar deze brak niet. Weer klonk door +de lucht: “Ik wil terug naar Miidera!” en of de klok al +hard of zacht geslagen werd, altijd sprak zij dezelfde woorden.</p> + +<p>Ten slotte nam Benkei, nu razend van woede, de klok en den balk op +den schouder, en toen hij op den top van een berg was gekomen, zette +hij zijn last neer, en met een krachtigen schop liet hij die in de +vallei vallen, welke beneden hem lag. Eenige oogenblikken later vonden +de priesters van Miidera hun kostbare klok, en hingen die weer verheugd +op de gewone plaats op, en van dat oogenblik af hield zij op te +spreken, en klonk zij niet anders dan andere klokken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3130"> +<h3 class="normal">Het Karma.</h3> + +<p>De macht van het Karma is één van de Buddhistische +<span class="pagenum">[<a id="pb127" href= +"#pb127">127</a>]</span>leerstellingen, en groot is het aantal +verhalen, zoowel waar als mythisch, die in verband met dit onderwerp +worden verhaald. Van de eerste verhaalt Lafcadio Hearn in +“Kokoro” de treurige geschiedenis van een priester, die het +ongeluk had, dat hij de liefde opwekte van een groot aantal vrouwen. +Liever dan voor haar smeekingen te bezwijken, pleegde hij zelfmoord +door tusschen de spoorwegrails neder te knielen, en een sneltrein een +eind te doen maken aan zijn beproevingen.</p> + +<p>Het verhaal van “De Bamboesnijder en het Maanmeisje” +geeft ons een andere voorstelling van de beteekenis van het Karma. De +Edele Kaguya was uit haar woning in de maan verbannen, omdat zij aan +een zinnelijken hartstocht had toegegeven. Men zal zich nog wel +herinneren, dat in haar ballingschap haar zwakheid was verdwenen, en +dat zij standvastig aan die bijzondere misdaad weerstand bood zoolang +zij op aarde vertoefde.</p> + +<p>Het Karma stelt volstrekt niet uitsluitend de macht voor van kwade +gedachten, hoewel het gewoonlijk wordt toegepast op menschelijke +hartstochten. In zijn diepere beteekenis beteekent het oorzaak en +gevolg—alle gedachten en alle daden, die niet geestelijk zijn, +immers door de macht van het Karma wordt de wereld en alles wat die +bevat, volgens de Buddhistische leer, bestuurd. De begeerte te leven is +het Karma. De begeerte, niet te bestaan, is het verbreken van het +groote rad van geboorte en wedergeboorte, en het bereiken van het +Nirwana.</p> + +<p>Er zijn Japansche gelieven, die, tengevolge van bijzondere +omstandigheden, niet in staat zijn te huwen; maar zij maken er de +omstandigheden geen verwijt van. Zij beschouwen hun ongeluk als het +gevolg van een dwaling in een vroeger bestaan, zooals het verbreken +hunner huwelijksbelofte, of omdat zij elkander wreed behandelden. +Dergelijke gelieven meenen, dat zij, als zij zich aan elkander +vastbinden met een lijfgordel, en in een rivier of een meer springen, +bij hun wedergeboorte vereenigd zullen worden. <span class="pagenum"> +[<a id="pb128" href="#pb128">128</a>]</span></p> + +<p>Die zelfmoord van Japansche minnaars wordt <i>joshi</i> genoemd, wat +beteekent “liefdesdood” of “hartstochtdood”. +Het Buddhisme verzet zich krachtig tegen zelfmoord, en even sterk tegen +een zoodanige liefde, immers <i>joshi</i> is er geen verlangen, de +macht van het Karma te vernietigen, maar die veeleer aan te kweeken. +Zulke minnaars mogen al vereenigd worden, maar volgens de +leerstellingen van Buddha is een verbintenis van dien aard een +begoocheling, terwijl alleen Nirwana de moeite waard is, er naar te +streven. Wij lezen in de <i>Ratrana Sutra</i>: “Hun oud Karma is +uitgeput, geen nieuw Karma wordt voortgebracht; hun harten zijn vrij +van verlangen naar een toekomstig leven; daar de reden van hun bestaan +verwoest is, en er in hen geen nieuw verlangen ontspringt, worden zij, +de wijzen, als deze lamp uitgebluscht.<span class="corr" id="xd0e3155" +title="Niet in bron">”</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3158"> +<h3 class="normal">Een klok en de Macht van het Karma.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Er zijn een aantal wegen, die leiden tot het +verwerven van</p> + +<p class="line"><a id="xd0e3165"></a>volmaakt geluk. Als wij ontdekken, +dat wij op den slechten</p> + +<p class="line">weg zijn, is het onze plicht, dien te +verlaten”.</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Bakin.</i></p> + +<p>Naast de oevers van de Hidaka vond men eertijds een wijd beroemd +theehuis, dat stond te midden van een liefelijk landschap naast een +heuvel, die de Drakenklauw heette. Het bekoorlijkste meisje in dat +theehuis was Kiyo, want zij was als “de geur van de witte lelies, +wanneer de wind, die neerwaait langs de hoogten der bergen, met +welriekende geuren beladen naar den reiziger afdaalt.”</p> + +<p>Aan de overzijde der rivier stond een Buddhistische tempel, waar de +abt en een groot aantal priesters een eenvoudig en vroom leven leidden. +In het klokkenhuis van dien tempel hing een groote klok, anderhalven +decimeter dik, die een gewicht had van enkele tonnen. Het was +één van de regels van het klooster, dat geen van de +priesters visch of vleesch mocht eten of <i>saké</i> mocht +drinken, en het was hen uitdrukkelijk verboden, zich in theehuizen op +te houden, <span class="pagenum">[<a id="pb129" href= +"#pb129">129</a>]</span>daar zij anders hun geestelijken aard zouden +verliezen en in de zondige gewoonten van het vleesch zouden vallen.</p> + +<p>Één van de priesters echter zag toevallig, toen hij +van een zekeren tempel terugkeerde, de schoone Kiyo in den theetuin +heen en weer dolen, evenals een groote vlinder met helder gekleurde +vleugels. Hij bleef haar een oogenblik onbewegelijk gadeslaan, onder de +sterke verleiding den theetuin binnen te gaan en met dit bekoorlijke +wezen te spreken, maar daar hij zich zijn priesterlijke waardigheid +herinnerde, stak hij de rivier over en trad zijn tempel binnen. Hij kon +echter dien nacht niet slapen. De hartstocht van een vurige liefde was +over hem gekomen. Hij bad zijn rozenkrans en zeide stukken op uit de +Heilige Boeken van Buddha, maar dit alles bracht hem geen gemoedsrust. +Tusschen al zijn vrome gedachten kwam steeds het vriendelijke en +luchthartige gelaat van Kiyo voor den dag, en het leek hem, dat zij hem +toeriep van dien schoonen tuin uit, die aan de overzijde der rivier was +gelegen.</p> + +<p>Zijn vurige liefde werd zóó krachtig, dat het niet +lang duurde, of hij onderdrukte zijn godsdienstige gevoelens, brak +één van de regels van den tempel en trad het verboden +theehuis binnen. Hier vergat hij volkomen zijn godsdienst, of wel vond +hij een nieuwen eeredienst bij de aanschouwing der schoone Kiyo, die +hem ververschingen aanbood. Avond aan avond sloop hij de rivier over en +kwam hij onder de bekoring van die vrouw. Zij beantwoordde zijn liefde +met evenveel hartstocht, zoodat het den dwalenden priester een +oogenblik toescheen, alsof hij in de bekoorlijkheden eener vrouw iets +veel zoeters gevonden had dan de mogelijkheid, het Nirwana te +bereiken.</p> + +<p>Nadat de priester het meisje een aantal nachten had gezien, begon +zijn geweten aan hem te knagen, en tegen zijn onheilige liefde te +strijden. De macht van het Karma en de leerstelling van Buddha streden +met elkander in zijn borst. Het was een heftige strijd, maar ten slotte +week de liefde, hoewel, zooals wij zullen zien, de ellendige gevolgen +van den <span class="pagenum">[<a id="pb130" href= +"#pb130">130</a>]</span>hartstocht niet waren opgeheven. Nadat de +priester zijn vleeschelijke liefde had uitgestooten, achtte hij het +verstandig, tegenover Kiyo zoo voorzichtig mogelijk op te treden, uit +vrees, dat zijn plotselinge ommekeer haar boos zou maken.</p> + +<div id="p130" class="figure"><img border="0" src="images/p130.jpg" +alt="Kiijo en de Priester" width="337" height="512"> +<p class="figureHead">Kiijo en de Priester</p> +</div> + +<p>Toen Kiyo den priester weerzag, nadat hij het vleesch had +overwonnen, merkte zij op, dat de blik in zijn oogen in de verte +gericht was, en dat de kalmte der zelfverloochening op zijn gelaat +rustte. Zij verdubbelde haar vrouwelijke listen en verlokkingen, +vastbesloten den priester weer naar zich toe te trekken, of, als dit +niet gelukte, hem door toovenarij een wreeden dood te doen sterven.</p> + +<p>Al de vleierijen en verlokkingen van Kiyo waren niet in staat, de +liefde weer in hart van den priester op te wekken, en daarom ging zij, +uitsluitend op wraak bedacht, naar buiten, in een wit gewaad gekleed, +en vertrok naar een zekeren berg, waar een tempel van Fudo<a class= +"noteref" id="xd0e3199src" href="#xd0e3199">3</a> stond. Fudo zat daar +neer, door vuur omgeven, met een zwaard in de ééne hand +en een kluwen touw in de andere. Hier bad Kiyo met vreeselijken +hartstocht, dat die zoo monsterachtig uitziende God haar zou laten +zien, hoe zij den priester kon dooden, die haar vroeger had +liefgehad.</p> + +<p>Van Fudo ging zij naar den tempel van Kompira<a class="noteref" id= +"xd0e3204src" href="#xd0e3204">4</a>, die alle magische kunsten kent en +in staat is de tooverkunst te onderwijzen. Hier bad zij, dat haar de +macht mocht worden geschonken, zich naar willekeur in een drakenslang +te veranderen. Na een aantal bezoeken onderwees een spook met een +langen neus (waarschijnlijk een <i>Tengu</i>), die bij Kompira in +dienst was, Kiyo in al de geheimen der <span class="pagenum">[<a id= +"pb131" href="#pb131">131</a>]</span>magische en tooverkunsten. Hij +leerde dat meisje, dat eertijds zoo bekoorlijk was, hoe zij zich kon +veranderen in het vreeselijke wezen, waarin zij zich wilde veranderen, +ten einde een vurige wraak te kunnen uitoefenen.</p> + +<p>Nog steeds bezocht de priester Kiyo, maar nu niet langer als +minnaar. Door een aantal vermaningen trachtte hij den hartstocht van +dat meisje, dat hij eertijds had liefgehad, tot staan te brengen; maar +al die priesterlijke gesprekken maakten Kiyo nog des te meer besloten, +eindelijk de overwinning te behalen. Zij weende, smeekte, sloeg haar +schoon gevormde armen om hem heen; maar geen van haar verlokkingen had +eenige uitwerking, behalve dat zij den priester voor goed wegjoeg.</p> + +<p>Toen de priester juist op het punt stond afscheid te nemen, werd hij +doodelijk verschrikt, toen hij zag, dat de oogen van Kiyo plotseling +veranderden in die van een slang. Met een kreet van angst vloog hij uit +den theetuin weg, zwom de rivier over en verborg zich binnen in de +groote klok van den tempel.</p> + +<p>Kiyo hief haar tooverstaf op, mompelde een tooverformulier, en in +een oogenblik veranderden het liefelijke gelaat en de schoone gestalte +van het meisje in die van een drakenslang, die siste en vuur spuwde. +Met oogen, zoo groot en lichtend als de maan, kroop zij over den tuin, +zwom de rivier over en kwam in het klokkenhuis binnen. Haar gewicht +brak de kolommen, die het steunden, en de klok, met den priester er +binnen in, viel met een oorverdoovenden slag op den grond.</p> + +<p>Kiyo omhelsde de klok met een vreeselijke begeerte naar wraak. Zij +hield het metaal vast als in een schroef; zij omklemde de klok al +vaster en vaster, totdat het metaal gloeiend heet werd. De smeekingen +van den gevangen priester waren alle vergeefsch; en even vergeefsch +waren de ernstige smeekbeden van de andere priesters van den tempel, +die smeekten, dat Buddha den boozen geest zou verdelgen. Al heeter en +heeter werd de klok, en zij <span class="pagenum">[<a id="pb132" href= +"#pb132">132</a>]</span>weerklonk van de deerniswaardige kreten van den +priester, die er in zat. Eindelijk werd zijn stem gesmoord, en de klok +smolt en liep samen tot een grooten plas gesmolten metaal. De groote +macht van het Karma had de klok vernield, en tevens den priester en de +drakenslang, die oorspronkelijk de bekoorlijke Kiyo geweest was. <span +class="pagenum">[<a id="pb133" href="#pb133">133</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3111src" id="xd0e3111">1</a></span> Zie <a href="#ch02">Hoofdstuk +II</a>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3119src" id="xd0e3119">2</a></span> Van daar de Japansche +uitdrukking: “Lantaarn en klok, wie van de twee is de +zwaarste?”</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3199src" id="xd0e3199">3</a></span> Fudo is niet, zooals men +gewoonlijk meent, de God van het Vuur, maar wordt vereenzelvigd met +Dainichi, den God der Wijsheid. Het is niet volkomen duidelijk, waarom +Kiyo Fudo opzocht, wiens heilig zwaard de wijsheid zinnebeeldig +voorstelt, terwijl zijn vuur de macht voorstelt, en het kluwen touw +dient om de hartstochten te binden.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3204src" id="xd0e3204">4</a></span> Kompira was oorspronkelijk +een Indische God, die door de middeleeuwsche-Shinto-vereerders +vereenzelvigd werd met Susa-no-o, den broeder der Zonnegodin, die, +zooals wij reeds gezien hebben, er maar al te zeer behagen in schepte, +ondeugende streken uit te halen.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch11" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XI. Yuki-Onna, de Sneeuwvrouw.</h2> + +<div class="poem"> +<p class="line">“De sombre winter houdt de aarde omkneld,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 2em; ">Maar toch daalt uit den +hemel</p> + +<p class="line" style="text-indent: 2em; ">Een bloesemregen.</p> + +<p class="line" style="text-indent: 2em; ">En fladdrend komen witte +blaadjes</p> + +<p class="line" style="text-indent: 2em; ">Op aarde neder.</p> + +<p class="line" style="text-indent: 2em; ">Komt uit de wolken</p> + +<p class="line">De lente dan zoo vroeg reeds aangesneld?</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Kujohara No Fukayabu</i>. (Naar <i>Clara A. +Walsh)</i>.</p> + +<div class="div2" id="xd0e3248"> +<h3 class="normal">Yuki-Onna.</h3> + +<p>De sneeuwtijd heeft in Japan zijn karakteristieke schoonheid en is +een geliefkoosd onderwerp bij Japansche dichters en kunstenaars. Beiden +behandelen dit onderwerp bijzonder artistiek, wat niet te verwonderen +is, daar in Nippon de witte vlokken vallen op de sierlijke daken der +Buddhistentempels op de feeërieke bruggen, die gelijken op de +bruggen, die men wel ziet op borden, waarop wilgen zijn afgebeeld, en +op de zoo prachtig gevormde steenen lantarens, die zoovele Japansche +tuinen versieren. Er is geen schooner sneeuwlandschap te vinden dan in +Japan, en daar het zoo bijzonder prachtig is, wekt het onze verbazing +op, dat Yuki-Onna, de Sneeuwvrouw, er verre van af is, een welwillende +en aantrekkelijke geest te zijn. Al de poëzie en al het artistieke +verdwijnt in haar kwaadaardige tegenwoordigheid, immers zij +vertegenwoordigt den dood met karakteristieke eigenschappen, die niet +ongelijk zijn aan dien van een vampier. Maar, zooals wij reeds +meermalen opmerkten, Japan is vol van scherpe en verrassende +contrasten, en het sierlijke en schoone komt in botsing met het +leelijke en afzichtelijke. Er is geen belofte van lente in de lange +witte gedaante van Yuki-Onna; haar mond toch is de mond des doods, en +haar ijskoude lippen zuigen het hartebloed uit haar ongelukkige +slachtoffers.</p> + +<div id="p134" class="figure"><img border="0" src="images/p134.jpg" +alt= +"Yuki-Onna, de heerscheres van de Sneeuw (“Sneeuw-vrouw”)" +width="348" height="512"> +<p class="figureHead">Yuki-Onna, de heerscheres van de Sneeuw +(“Sneeuw-vrouw”)</p> +</div> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3258"> +<h3 class="normal">De Sneeuwbruid.</h3> + +<p>Mosaku en zijn leerling Minokichi reisden naar een <span class= +"pagenum">[<a id="pb134" href="#pb134">134</a>]</span>bosch, dat niet +ver van hun dorp verwijderd was. Het was een bitterkoude nacht, waarin +zij hun bestemming bereikten en tegenover zich een kouden waterstroom +zagen. Zij wilden gaarne die rivier overtrekken, maar de veerman was +weggegaan, terwijl hij zijn boot aan de overzijde van het water had +achtergelaten, en daar het weer veel te ongunstig was om de rivier over +te zwemmen, waren zij blijde, dat zij een schuilplaats konden vinden in +de kleine hut van den veerman.</p> + +<p>Mosaku viel bijna onmiddellijk in slaap, nadat hij die nederige, +maar zoo vurig begeerde hut was binnengetreden. Minokichi lag echter +een geruimen tijd wakker, terwijl hij luisterde naar het geloei van den +wind en het snerpen van de sneeuw, die tegen de deur blies.</p> + +<p>Eindelijk viel Minokichi in slaap, maar spoedig werd hij weer +opgewekt door een sneeuwjacht, die op zijn gelaat neerviel. Het bleek +hem, dat de deur was opengewaaid en dat in de kamer eene schoone vrouw +stond in een schitterend wit gewaad. Een oogenblik bleef zij zoo staan; +daarna boog zij over Mosaku heen, terwijl haar adem te voorschijn kwam +als witte rook. Nadat zij aldus eenige minuten over den ouden man +gebogen had gestaan, draaide zij zich om naar Minokichi en hing over +hem heen. Hij trachtte het uit te schreeuwen, want de adem van die +vrouw was een ijskoude rukwind. Zij zeide hem, dat zij voornemens was +geweest hem te behandelen, zooals zij den ouden man naast hem had +behandeld, maar dat zij dit had nagelaten met het oog op zijn jeugd en +zijn schoonheid. Nadat zij Minokichi met een onmiddellijken dood had +bedreigd, als hij het waagde, eenig sterveling mede te deelen wat hij +had gezien, verdween zij plotseling.</p> + +<p>Daarop riep Minokichi zijn geliefden meester toe: “Mosaku, +Mosuka, word wakker! Er is iets verschrikkelijks gebeurd!” Maar +hij kreeg geen antwoord. Hij raakte in het duister de hand van zijn +meester aan, en ontdekte, dat die als een blok ijs was. Mosaku was +dood! <span class="pagenum">[<a id="pb135" href= +"#pb135">135</a>]</span></p> + +<p>Den volgenden winter, toen Minokichi naar huis terugkeerde, +ontmoette hij toevallig een mooi meisje, Yuki genaamd. Zij vertelde +hem, dat zij op weg was naar Yedo, waar zij een plaats als dienstbode +zocht. Minokichi was bekoord van dat meisje, en hij ging zelfs +zóóver, dat hij haar vroeg, of zij reeds verloofd was, en +toen hij hoorde, dat dit niet het geval was, nam hij haar mede naar +zijn eigen huis, en huwde haar na verloop van tijd.</p> + +<p>Yuki schonk haar echtgenoot tien keurige en schoone kinderen, die +lichter van huidskleur waren dan de meeste kinderen. Toen de moeder van +Minokichi stierf, waren haar laatste woorden nog een lofrede op Yuki, +en die lofrede werd herhaald door een groot aantal der landlieden in +den omtrek.</p> + +<p>Op zekeren avond, terwijl Yuki bezig was te naaien, en het licht van +een papieren lantaarn op haar gelaat viel, bracht Minokichi de +merkwaardige ervaring ter sprake, die hij had opgedaan in de hut van +den veerman. “Yuki”, zoo sprak hij, “gij doet mij +bijzonder denken aan een schoone witte vrouw, die ik zag, toen ik +achttien jaar oud was. Zij doodde mijn meester met haar ijskouden adem. +Ik ben er zeker van, dat zij de één of andere vreemde +geest was, en toch vind ik van avond, dat gij op haar +gelijkt!”</p> + +<p>Yuki wierp haar naaiwerk neer. Er was een afgrijselijke lach op haar +gelaat, toen zij zich dicht naar haar echtgenoot boog en schreeuwde: +“Ik was het, Yuki-Onna, die toen bij u kwam, en stil uw meester +doodde! O trouwelooze snoodaard, gij hebt uw belofte geschonden, dat +gij de zaak zoudt geheim houden, en als het niet was om onze slapende +kinderen, zou ik u nu dooden! Denk er om, als ze zich ooit hebben te +beklagen over uw gedrag jegens hen, zal ik het hooren en weten, en zal +ik in een nacht, dat de sneeuw valt, u onverbiddelijk +dooden!”</p> + +<p>Daarna veranderde Yuki-Onna, de Sneeuwvrouw, in een witten nevel en +ging schreeuwend en huiverend door het rookkanaal, om nooit weer terug +te keeren. <span class="pagenum">[<a id="pb136" href= +"#pb136">136</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3283"> +<h3 class="normal">De Spookachtige Bezoeker <span class="corr" id= +"xd0e3286" title="Bron: ven">van</span> Kyuzaemon.</h3> + +<p>Volgens Gordon Smith, den schrijver van “Oude Sproken en +Folklore van Japan”, “worden allen, die van sneeuw en koude +omkomen, sneeuwgeesten.” Dat wil zeggen, allen die op die wijze +omkomen, worden vereenzelvigd met Yuki-Onna, de Sneeuwvrouw. De +volgende legende is ontleend aan het genoemde werk van Gordon +Smith.</p> + +<p>Kyuzaemon, een arme landbouwer, had de blinden van zijn nederige +woning gesloten en was ter ruste gegaan.</p> + +<p>Kort vóór middernacht werd hij gewekt door een luid +kloppen. Terwijl hij naar de deur liep, riep hij uit: “Wie zijt +gij? Wat wilt gij?”</p> + +<p>De vreemde bezoeker deed geen poging om op die vragen te antwoorden, +maar vroeg met den meesten aandrang voortdurend om voedsel en een +schuilplaats. De voorzichtige Kyuzaemon weigerde den bezoeker verlof, +binnen te treden, en nadat hij gezien had, dat zijn woning veilig was, +zou hij juist weer naar bed gaan, toen hij een vrouw naast zich zag +staan, gehuld in witte loshangende kleederen, terwijl haar haren over +de schouders vielen.</p> + +<p>“Waar hebt gij uw <i>geta</i> gelaten?” vroeg de +verschrikte landbouwer.</p> + +<p>De witte vrouw deelde hem mede, dat zij het was, die op zijn deur +had geklopt. “Ik heb geen <i>geta</i> noodig”, zoo sprak +zij, “want ik heb geen voeten! Ik vlieg over de met sneeuw +bedekte boomen en zou naar het volgende dorp zijn doorgegaan, maar de +wind waaide vreeselijk tegen mij aan, en ik wenschte een korten tijd te +rusten.”</p> + +<p>De landbouwer vertelde haar, hoe bang hij voor geesten was, waarop +de vrouw hem vroeg, of haar gastheer een <i>butsudan</i> +(familie-altaar) bezat. Toen het bleek, dat hij dit bezat, beval zij +hem den <i>butsudan</i> open te zetten en een lamp op te steken. Nadat +dit geschied was, bad de vrouw voor de opgehangen tafels der +voorouders, en vergat daarbij niet, er een gebed aan toe te voegen voor +Kyuzaemon, die nog steeds zeer geschokt was. <span class="pagenum">[<a +id="pb137" href="#pb137">137</a>]</span></p> + +<p>Nadat zij haar gebeden voor den <i>butsudan</i> had volbracht, +vertelde zij den landbouwer, dat zij Oyasu heette, en dat zij bij haar +ouders en echtgenoot Isaburo had gewoond. Toen zij stierf, verliet haar +man haar ouders, en het was haar bedoeling, hem te overreden, weer +terug te gaan en zijn schoonouders te ondersteunen.</p> + +<p>Kyuzaemon begon de zaak te begrijpen, terwijl hij bij zich zelf +mompelde: “Oyasu is in de sneeuw omgekomen, en dit is haar geest, +dien ik vóór mij zie.” In weerwil van die +herinnering was hij toch nog zeer beangst. Hij ging naar het +familie-altaar met sidderende schreden, en herhaalde voortdurend: +“Namu Amida Butsu!” (<span class="corr" id="xd0e3323" +title="Niet in bron">“</span>Heil Almachtige Buddha!”).</p> + +<p>Eindelijk ging de landbouwer naar bed en viel in slaap. Hij werd nog +even wakker, toen hij den witten geest vaarwel hoorde mompelen; maar +voordat hij kon antwoorden was zij verdwenen.</p> + +<p>Den volgenden dag ging Kyuzaemon naar het naastbijgelegen dorp, en +bezocht Isaburo, dien hij nu weer aantrof in de woning van zijn +schoonvader. Isaburo deelde hem mede, dat hij herhaaldelijk bezoeken +had ontvangen van den geest van zijn vrouw in de gedaante van +Yuki-Onna. Na de zaak nog <span class="corr" id="xd0e3330" title="Bron: +een">eens</span> nauwkeurig te hebben nagegaan, kwam Kyuzaemon tot de +overtuiging, dat de Sneeuwvrouw voor Isaburo was verschenen bijna +onmiddellijk nadat zij hem een zoo geheimzinnig bezoek had gebracht. +Bij die gelegenheid had Isaburo haar beloofd, haar wensch te vervullen, +en noch hij, noch Kyuzaemon werden ooit weer lastig gevallen door haar, +die door de lucht trekt, als de sneeuw hard neervalt. <span class= +"pagenum">[<a id="pb138" href="#pb138">138</a>]</span></p> +</div> +</div> + +<div id="ch12" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XII. Bloemen en Tuinen.</h2> + +<div class="epigraph"> +<p>“Al de vreugde van mijn bestaan is bijeengebracht rondom mijn +peluw, die mij mijn nachtrust schenkt; al de hoop van mijn leven vind +ik in de schoonheden der Natuur, die steeds mijn oogen +verkwikken.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3340"> +<h3 class="normal">Japansche en Europeesche Tuinen.</h3> + +<p>Er is in de meeste Europeesche tuinen niets bijzonder aesthetisch. +Als de tijd van het planten is aangebroken, brengt een trage oude +tuinman zijn planten in den grond. Wij zien dan later een grove +kleurenschittering—roode geraniums, gele calceolaria’s, +blauwe lobelia’s, het groene gras en de okerkleurige paden. En +dit is het kleureneffect van de meeste Europeesche tuinen, een +kleureneffect, dat de oogen vermoeit, en de bloemen zelf, die +zóó onverstandig geplant zijn, tot schande maakt. De +waarheid is, dat wij de gave van rangschikking der bloemen missen. Wij +koopen bloemen, om den tuin er fraai te doen uitzien, onder den indruk, +dat fraaiheid een abstracte eigenschap is, waaronder wij onze zomersche +dagen zouden willen doorbrengen. Een Engelschman trachtte eens den tuin +van zijn buitenverblijf op Japansche manier aan te leggen. Hij was +bijzonder trotsch op het resultaat en leidde op zekeren dag een +Japanschen vriend rond, om dien te zien. De Japansche vriend riep met +bijzonder groote beleefdheid uit: “Het is prachtig; wij hebben in +Japan niets, dat daarop gelijkt!” De Engelschman was niet +geslaagd in zijn poging tot nabootsing, omdat hij het tuinieren als een +liefhebberij beschouwde, terwijl in Japan een tuin iets is, dat +onuitroeibaar met het leven in Japan verbonden is. In Japan is het een +oude eeredienst, waaraan dichters en kunstenaars jaren in hun gedachten +hebben gewijd, en waarin ontroering, herinnering en godsdienst een rol +spelen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3345"> +<h3 class="normal">De Liefde voor Bloemen, haar Groei en Symbolische +Beteekenis.</h3> + +<p>Eén van de meest treffende, en zeker één van de +aangenaamste <span class="pagenum">[<a id="pb139" href= +"#pb139">139</a>]</span>karaktertrekken der Japanners is hun innige +liefde voor bloemen en boomen. Vroolijke groepen gaan samen uit om de +azalea’s te zien bloeien, of om de schitterende schoonheid van +den kersenbloesem te bewonderen, of de scharlakenroode glorie der +ahornboomen. Dat “bloemen bewonderen” maakt een +integreerend deel uit van hun bestaan. Tot zelfs de <i>Kimono</i> der +lachende kinderen ziet er uit als een kleine bloementuin. Als gij hun +landschap wegneemt, dan neemt gij tevens hun zin voor poëzie weg, +en, wat wij er bijna aan kunnen toevoegen, ook het met de bloemen +samenhangende deel van hun godsdienst, immers de Japanner vereert +bloemen en boomen op een wijze, die absoluut ondenkbaar is bij den meer +prozaïschen westerling.</p> + +<p>In de vorige lente boden de bloeiende magnolia’s in den +beroemden plantentuin, Kew Gardens, een schitterend schouwspel aan. +Maar er waren slechts weinigen gekomen om die bladerlooze boomen te +zien met hun overvloed van op lotus gelijke bloesems. De toeschouwer, +die van het schouwspel het meest van allen genoot, was een kind dat +onder de welriekende takken zat, de gevallen bruine bloemblaadjes in +haar kleine bruine handjes verzamelde en een vreemd verhaaltje daaraan +vastknoopte. Maar in Japan, waar evenzeer de Magnolia’s bloeien, +zouden een aantal kleine gedichten aan de takken worden vastgeknoopt, +en zouden er kleine gebakjes in den vorm dier bloemblaadjes worden +gemaakt. Misschien zou ook een tak van een magnolia in een vaas gezet +worden, als voorwerp van bewondering voor de leden van een +theegezelschap. En later zou het takje met bloesems zacht op een rivier +worden geplaatst of begraven worden met vreugde en met eerbied, om de +schoonheid, die het in zijn kort leven had ten toon gespreid.</p> + +<p>De liefde voor bloemen is slechts een klein onderdeel van de liefde +der Japanners voor de natuur. In die vereering heeft een evolutieproces +plaats gegrepen, zooals in iedere andere vereering, en wij hellen over +tot de meening, dat de Japanners zeer ver in die zaak teruggaan en het +allereerst <span class="pagenum">[<a id="pb140" href= +"#pb140">140</a>]</span>begonnen zijn, rotsen en steenen lief te +hebben. Bij ons zijn rotsen en steenen alleen van belang voor geologen +en mineralogen, uitsluitend dus uit een wetenschappelijk oogpunt, en +het lijkt ons bijna ongeloofelijk toe, dat rotsen en steenen een +poëtische beteekenis kunnen hebben. Maar bij de Japanners is de +zaak geheel anders gesteld. De Japansche tuin is in zijn wezen een +tuin, die een beeld geeft van het landschap. De eigenaar van een tuin +wordt verrukt door een bepaald landschap. Dat vervolgt hem voortdurend +en wekt in hem eenige primitieve indrukken van genot op, die niet +kunnen ontleed worden. Hij brengt het voortdurend in zijn tuin +vóór zich, wel is waar in het klein, maar toch wonderlijk +nauwkeurig. Zoo wordt zijn tuin een plaats van heerlijke herinnering, +maar niet een plekje, met opzichtige bloemen overdekt, en met +terrassen, die geen beteekenis voor hem hebben, en hem geen poëzie +voor zijn geest schenken. Ongetwijfeld zijn Japansche tuinen met hun +reusachtige bloemen, opgewekten zonneschijn en het zoete geklingel van +popperige tooverklokjes, die opgehangen zijn aan de takken der boomen, +het schoonste, wat men zich in de wereld kan denken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3361"> +<h3 class="normal">Japansche Tuinen.</h3> + +<p>Er is één zaak, die ons bij Japansche tuinen treft, en +die wij in onze streken niet terugvinden, en wel de bewonderenswaardige +zuinigheid, die wij bij hun aanleg waarnemen. Bij ons wordt door de +bewoners der buitenwijken als verontschuldiging aangevoerd, dat hun +miniatuurtuintje veel te klein is, om dat mooi te maken. Te klein, om +hem mooi te maken? En de Japanner kan een allerliefst tuintje aanleggen +in een ruimte, die niet grooter is dan een soepbord? De +noodzakelijkheid is de moeder der uitvinding, en als wij de Natuur maar +wat meer liefhadden, zouden wij spoedig genoeg het middel vinden, om +zelfs de kleinste tuintjes aanlokkelijk te maken. De groote Japansche +tuinarchitect, Kobori-Enshiu, zeide eens, dat een ideale tuin <span +class="pagenum">[<a id="pb141" href="#pb141">141</a>]</span>moest zijn +als “de zoete eenzaamheid van een landschap, dat omwolkt is door +het maanlicht, met een waas van schemering tusschen de +boomen.”</p> + +<p>Er is heel wat geschreven over Japansche rotsen en steenen<a class= +"noteref" id="xd0e3370src" href="#xd0e3370">1</a>. Wat een poëzie +wordt uitgedrukt door de namen van enkele van die tuinsteenen—bij +voorbeeld, “De Steen der Gemakkelijke Rust”. Onder de +steenen aan de meren vindt men één, die heet “Steen +der woeste Golf,” die ons dadelijk de Matsushima voor den geest +roept, wier golven tegen ontelbare rotsen gebroken worden.</p> + +<p>De steenen of houten lantarens zijn zeer belangrijke versierselen in +een Japanschen tuin. Het oorspronkelijke denkbeeld is ontleend aan +Korea, en zij zijn ook thans nog wel eens bekend als “Koreaansche +torens.” Zij worden slechts zelden aangestoken, behalve in de +tuinen der tempels, maar zij hebben geen schitterend licht noodig om +een prachtig gezicht op te leveren. Zij zijn rijk aan barnsteen en +groen mos, en in den winter zijn zij met sneeuw bedekt, en maken den +indruk van spooklantarens van buitengewone schoonheid. Een andere vorm +van een Japansche tuin is de <i>Torii</i>, een eenvoudige boog van +hout, in den vorm van een Chineesche letter. Zij hebben een +Shintō-oorsprong, maar niemand heeft tot nu toe ontdekt, wat zij +oorspronkelijk moesten voorstellen, hoewel over dit onderwerp +verschillende meeningen zijn geuit. Die poorten, die nergens +heenleiden, zijn in hooge mate betooverend, en als men er naar ziet met +de zee aan de voeten, is het alsof men droomt van een oud sprookje uit +de kinderdagen.</p> + +<p>De meren, watervallen, kleine bruggetjes, de treden over de +slingerpaden met zilverzand bedekt, zijn inderdaad een plaats van +afzondering. En daarbij dan nog de kleur van dien Japanschen tuin! +Iedere maand levert een ander kleurentafereel op, als de pruimenboomen, +de kersen- en de perzikenboomen in bloei staan. Terwijl men door den +<span class="pagenum">[<a id="pb142" href="#pb142">142</a>]</span>tuin +slentert tusschen dennenaalden, of terwijl men in het heldere blauwe +meer staart, kan men de azalea’s aanschouwen. Als er ooit een +bloem is, die een verpersoonlijking is van kleur, dan is het zeker de +azalea. Zij is de regenboog onder de bloemen, en er is nauwelijks +één nuance van kleur, die niet in haar bloesem gevonden +wordt. Als men een azalea beschouwt, dan ziet men in de verfdoos der +Natuur zelf. En in een ander jaargetijde zien wij de iris met haar +purperen, gele en witte kleuren, of de schoone rooskleurige lotusbloem, +die zich met een kleine ontploffing op de kalme wateren opent, alsof +zij openlijk wil verkondigen, dat haar volmaaktheid nadert. Het laatste +kleurenfestijn van het jaar is te genieten, als de ahornboomen in bloei +staan. Ook wij hebben een prachtig karmozijnrood te bewonderen, in de +bladeren van onze braambessen, wanneer die liggen verborgen in de +vochtige hagen van den herfsttijd. In Japan zijn de ahornen niet +verborgen. Overal schijnen zij in een schitterende omlijsting te leven. +In den herfst schijnt het, alsof de ahornboomen wedijveren met de +ondergaande zon, immers in dat jaargetijde is Japan niet het land van +de rijzende zon, maar het land van de zon, die ondergaat in een +schitterend praalvertoon van roode bladeren. En is dit dan het einde +van den arbeid der Natuur in dat jaar? Neen, waarlijk niet. Het laatst +van alles komt de sneeuw, en haar schoonheid is niet zoozeer in de +zachte vlokken gelegen, als in de wijze, waarop zij worden opgevangen +en vastgehouden op de prachtige huisjes en tempels en lantarens. Als +men dan een Japanschen tuin ziet, dan ziet men hoe de Natuur daarop den +stempel van haar goedkeuring drukt. Het sneeuwtafereel is misschien wel +de schoonste penseelstreek der Natuur in Japan; en het is een tafereel, +dat dierbaar is aan de harten der Japanners. In het midden van den +zomer liet eens een Japansche Keizer de miniatuurbergen van zijn tuinen +bedekken met witte zijde, om de gedachte te wekken aan een +sneeuwlandschap, en ongetwijfeld ook, om aan het landschap denkbeeldige +<span class="pagenum">[<a id="pb143" href= +"#pb143">143</a>]</span>koelte te schenken. Een slechts oppervlakkige +kennis der Japansche kunst zal reeds het feit openbaren, dat de sneeuw +een geliefd onderwerp is voor den Japanschen schilder.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3387"> +<h3 class="normal">De Natuur in Miniatuur.</h3> + +<p>De Japanners zijn in het algemeen klein van gestalte, en hebben een +voorliefde voor kleine dingen. Lafcadio Hearn doet een allerliefst +verhaaltje omtrent een Japansche non, die met kinderen placht te spelen +en hun dan rijstkoekjes gaf niet grooter dan erwten, en thee schonk in +miniatuurkopjes. Haar liefde voor heel kleine dingen was het gevolg van +een groot verdriet, dat zij had geleden, maar wij zien in die liefde +der Japanners voor kleine voorwerpen iets pathetisch in de natie als +zoodanig. Hun liefde voor dwergboompjes, die honderden jaren oud zijn, +schijnt te zeggen: “Wees er trotsch op en blijde mede, dat gij +nooit groot wordt. Wij zijn een klein ras, en daarom houden wij van +kleine voorwerpen.” De oude pijnboom, die dikwijls niet hooger is +dan een paar decimeters, drukt ons door zijn ouderdom volstrekt niet, +en wekt ook geen vrees op, juist omdat hij zoo klein is. Wij +westerlingen hebben wel eens de neiging gehad, de Japansche dwergboomen +als iets onnatuurlijks te beschouwen; maar zij zijn niets +onnatuurlijker dan de lach op het gelaat van het Japansche meisje, en +bewijst ons, dat de natie, evenals in oude tijden de Grieken, nog +steeds in harmonie is met de Natuur.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3392"> +<h3 class="normal">De Pijnboom.</h3> + +<p>De pijnboom is het zinnebeeld van voorspoed en een lang leven. +Daarom zien wij dien boom bijna aan iedere tuindeur; en wij moeten +toegeven, dat een pijnboom een sierlijker talisman is dan een roestig +oud hoefijzer. In een Japansch tooneelspel vinden wij het volgende +gezegde: “Het zinnebeeld van onveranderlijkheid—geprezen +zij hun roem tot het einde der dagen—de roem van de <span class= +"pagenum">[<a id="pb144" href="#pb144">144</a>]</span>twee pijnboomen, +die samen oud zijn geworden”. Dit slaat op de beroemde pijnboomen +van Takasago. Conder<a class="noteref" id="xd0e3399src" href= +"#xd0e3399">2</a> verhaalt ons, dat bij huwelijksfeesten “een tak +van den <i>mannelijken</i> pijnboom geplaatst wordt in +één vaas, en een tak van den <i>vrouwelijken</i> pijnboom +in de andere. De algemeene vorm van beide moet overeenkomen, maar de +tak van den <i>vrouwelijken</i> pijnboom, die tegenover de andere vaas +staat, moet iets beneden den overeenkomstigen tak van den <i> +mannelijken</i> pijnboom zijn. Met andere woorden, hieruit blijkt, dat +het vraagstuk van het Vrouwenkiesrecht nog niet in Japan bestaat, maar +dat de Japansche vrouw nog onderworpen is aan haar heer en meester, wat +in Engeland een hoogst gevaarlijke uitdrukking zou zijn. Het +bovengenoemde symbool stelt ‘een eeuwigdurende verbintenis’ +voor, en is het zinnebeeld van den trouwen liefdeband, die tusschen +oude echtelieden bestaat.<span class="corr" id="xd0e3414" title="Niet +in bron">”</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3417"> +<h3 class="normal">Een Groot Liefhebber der Natuur.</h3> + +<p>Kamo No Chōmei was een Buddhistische kluizenaar der twaalfde +eeuw, die een boekje heeft geschreven, dat getiteld is +Hō-jō-ki (“Opmerkingen uit een Hut van Tien +Voet”). In dat boekje beschrijft hij, hoe hij het wereldsche +leven vaarwel zeide en zijn verblijfplaats opsloeg in een hut aan de +helling van een berg. Chōmei was gewoon te zingen, te spelen en +zijn geliefde boeken te lezen te midden der natuur. Hij schrijft: +“Toen het zestigste jaar van mijn leven, dat nu als een +dauwdroppel verdwijnt, naderde, maakte ik een nieuwe woonplaats gereed, +een soort van laatsten sprong, zooals een reiziger zich voor +één enkelen nacht een schuilplaats zoekt, of zooals een +oude zijdeworm zijn laatsten cocondraad spint.” Wij zien, hoe +hij, als gelukkige oude man, langzaam over de heuvels strompelt, +terwijl hij bloesems op zijn tocht verzamelt en voortdurend met +verheugde blikken den loop en de geheimen der Natuur nagaat. Met een +drogen humor <span class="pagenum">[<a id="pb145" href= +"#pb145">145</a>]</span>schrijft hij: “Ik behoef het mij niet +moeilijk te maken, hoe ik de geboden streng kan opvolgen, immers hoe +zou ik, nu ik in volmaakte afzondering leef, in verzoeking komen, die +te breken?” Een geheel andere ervaring dan die van sommigen onder +de Indische kluizenaars, die in de eenzaamheid een onuitputtelijken +bron van verleiding zien! Maar Chōmei was een gelukkige ziel, en +wij maken hier van hem melding om aan te toonen, dat het hoofddoel van +zijn leven niet was de dingen der wereld, maar het werk der Natuur te +bestudeeren op de heuvelen en in de dalen, in de bloemen en de boomen, +in het stroomende water en de wassende maan. Om zijn eigen woorden aan +te halen: “Gij zijt de wereld ontvlucht, om het leven van een +kluizenaar te leiden te midden van de woeste bosschen en de heuvelen, +om aldus uw ziel vrede te brengen, en om te wandelen in de voetsporen +van Buddha.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3424"> +<h3 class="normal">Het Doodenfeest.</h3> + +<p>In het Doodenfeest zien wij het krachtigste argument voor de liefde +van den Japanner voor de Natuur. Dat Doodenfeest is voortgekomen uit de +gedachte van een vrouw, en er is iets zóó teeders, +zóó klagends in, dat het alleen van een vrouw kan +afkomstig zijn. In Juli keeren de geesten van de dooden uit hun donkere +woning terug. Kleine maaltijden worden voor dat groote aantal geesten +gereed gemaakt, en de lantarens hangen op de kerkhoven en op de +pijnboomen, die als het zinnebeeld van voorspoed aan de tuindeuren +staan. De Japanners waren gewoon <i>hara-kiri</i><a class="noteref" id= +"xd0e3431src" href="#xd0e3431">3</a> toe te passen, maar wij moeten +niet vergeten, dat hun zielen weer terugkomen om te wandelen in een +land, dat één groote tuin schijnt te zijn. En waarom +komen zij terug? Zij komen met hun zachte voetstappen terug <span +class="pagenum">[<a id="pb146" href="#pb146">146</a>]</span>over de +heuvelen en ver weg van over de zee, om nog eens naar de bloemen te +zien en te wandelen in de tuinen, waar zij zoovele gelukkige uren +hadden doorgebracht. Zij komen, die onzichtbare troep, als de zon +helder straalt, als het schijnt, alsof de bloesems, die op den wind +drijven, plotseling in vlinders veranderen, als het leven op zijn +hoogtepunt is, als zij den dood en de duistere plaats, waar Emma-Ō +heerscht, niet langer kunnen verdragen. Wat een tijd, om weer terug te +keeren! Wat een stille hulde aan de Natuur, dat die groote menigte +zielen weer in haar armen terugkeert tijdens het schitterendste +gedeelte van den zomer.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3447"> +<h3 class="normal">De Japansche Vlag en de Chrysanthemum.</h3> + +<p>De meesten onzer zijn bekend met de Japansche vlag, waarop een roode +zon op een witten achtergrond is geschilderd, en onze eerste gedachte +is natuurlijk, dat dit zinnebeeld oorspronkelijk samenhing met de +Zonnegodin. Doch wij zouden ons in dat geval zeer vergissen. +Astrologische voorstellingen werden in oude dagen gevonden op de +Chineesche vlaggen, en Chamberlain beschrijft ze als volgt: “De +Zon met de Kraai met Drie Pooten, die daarop woont, de Maan met haar +Haas<a class="noteref" id="xd0e3452src" href="#xd0e3452">4</a> en haar +Cassiaboom, de Roode Vogel, die de Zeven sterrenbeelden voorstelt van +het zuidelijke deel van den Dierenriem, de Donkere Strijder (een +Schildpad), die de zeven noordelijke sterrenbeelden omhelst, de Azuren +Draak, die de zeven oostelijke, de Witte Tijger, die de zeven +westelijke sterrenbeelden omhelst, en een zevende vlag, die den +‘Noordelijken Schepel<span class="corr" id="xd0e3458" title="Niet +in bron">’</span> (Groote Beer) voorstelt.” De Chineesche +vlaggen, waarop de zon en de maan geteekend waren, waren in het +bijzonder van belang, omdat de zon een voorstelling is <span class= +"pagenum">[<a id="pb147" href="#pb147">147</a>]</span>van den oudsten +broeder van den Keizer en de maan van zijn zuster. In de zevende eeuw +namen de Japanners die vlaggen over; maar na verloop van tijd schaften +zij een aantal van de vreemde astrologische teekeningen af, die zoo +dierbaar waren aan het hart der Chineezen. Toen in het jaar 1859 een +nationale vlag noodzakelijk was, werd de zonnevlag zonder eenige +toevoeging aangenomen; maar een enkele bol zonder stralen was niet +voldoende, en een meer uitgewerkte teekening werd uitgevoerd,—de +chrysanthemum met zestien bloemblaadjes. Wij kunnen niet anders dan een +vermoeden uitspreken omtrent het verband tusschen de zon en de +chrysanthemum. Beide werden in het oude China vereerd, en wij mogen +aannemen, dat de Japansche kunstenaar, toen hij de stralen van de zon +wilde uitbeelden, uitstekend materiaal vond, door de bloem van een +wilden chrysanthemum na te teekenen.</p> + +<p>De chrysanthemum is de nationale bloem van Japan, en aan Nippon +danken wij het kweeken van die bloem in onze streken. Mythologische +tooneelen, vooral dat van het schip met wonderschatten met de Goden van +het Geluk aan boord, zijn een geliefkoosde teekening, geheel gemaakt +uit tallooze chrysanthemums. Booten, kasteelen, bruggen en verscheidene +andere voorwerpen zijn met de grootste handigheid uit diezelfde bloem +gevormd. Japan is altijd gelukkig geweest in zijn keuze van namen, en +dit is nergens meer het geval geweest dan bij de namen, die het aan +zijn verschillende chrysanthemums heeft gegeven. Er is poëzie in +namen als “Slaperig Hoofd”, “Gouden Dauw”, +“Witte Draak” en “Sterrennacht”.</p> + +<p>De chrysanthemum is ongetwijfeld een passend symbool voor de +Keizerlijke vlag. Eens heeft hij, evenals de Engelsche roos als een +herkenningsteeken dienst gedaan in den Oorlog der Chrysanthemums, een +langdurigen burgeroorlog, die de natie verdeeld hield in twee vijandige +partijen. Thans is de chrysanthemum het symbool van een vereenigd Rijk. +<span class="pagenum">[<a id="pb148" href="#pb148">148</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3468"> +<h3 class="normal">Vrouw Wit en Vrouw Geel.</h3> + +<p>Lang geleden groeiden in een weide een witte en een gele +chrysanthemum vlak naast elkander. Op zekeren dag kwam een oude tuinman +er langs, die een bijzondere voorliefde kreeg voor Vrouw Geel. Hij +zeide haar, dat, als zij met hem mede wilde gaan, hij haar nog veel +bekoorlijker zou maken, dat hij haar lekker voedsel zou geven en +prachtige kleederen.</p> + +<p>Vrouw Geel was zóó verrukt over wat de oude man zeide, +dat zij haar witte zuster geheel vergat en er in toestemde, opgetild te +worden, te worden gedragen in de armen van den ouden tuinman, en in +zijn tuin te worden geplaatst.</p> + +<p>Toen Vrouw Geel en haar meester vertrokken waren, weende Vrouw Wit +bitter. Haar eigen eenvoudige schoonheid was geminacht; maar, wat nog +veel erger was, zij was verplicht alleen in de weide achter te blijven, +zonder met haar zuster, aan wie zij zoozeer was gehecht, te kunnen +spreken.</p> + +<p>Dag aan dag werd Vrouw Geel in den tuin van haar meester al schooner +en schooner. Niemand zou nu de gewone veldbloem meer hebben herkend; +maar hoewel haar bloemblaadjes lang en gekruld waren en haar bladeren +zoo helder en goed verzorgd, dacht zij toch somtijds aan Vrouw Wit, die +eenzaam op het veld stond, en verbaasde zij er zich over, hoe zij het +uithield gedurende al die lange en eenzame uren.</p> + +<p>Op zekeren dag kwam een dorpshoofd in den tuin van den ouden man, om +een volmaakten chrysanthemum te zoeken, om dien naar zijn Heer te +brengen als een schets voor zijn wapen<a class="noteref" id= +"xd0e3481src" href="#xd0e3481">5</a>. Hij deelde den ouden man mede, +dat hij <span class="pagenum">[<a id="pb149" href= +"#pb149">149</a>]</span>geen mooien chrysanthemum noodig had met een +aantal lange bloemblaadjes. Wat hij noodig had, was een eenvoudige +witte chrysanthemum met zestien bloemblaadjes. De oude man nam het +dorpshoofd mede, om Vrouw Geel te zien; maar die bloem beviel hem niet, +en hij nam afscheid, na den tuinman voor zijn moeite te hebben +bedankt.</p> + +<p>Op den terugweg kwam hij bij toeval op een veld, waar hij Vrouw Wit +zag weenen. Zij vertelde hem de droevige geschiedenis van haar +verlatenheid, en toen zij haar treurig verhaal had geëindigd, +zeide haar het dorpshoofd, dat hij Vrouw Geel had gezien, maar dat hij +die niet half zoo mooi vond als haar. Na die bemoedigende woorden +droogde Vrouw Wit haar oogen, en zij sprong zóó hoog op, +dat zij bijna van haar voetjes afbrak, toen de vriendelijke man haar +meedeelde, dat hij haar wilde hebben voor het wapen van zijn heer!</p> + +<p>Een oogenblik later werd de gelukkige Vrouw Wit in een draagstoel +weggevoerd. Toen zij het paleis van den <i>daimio</i> bereikte, prezen +allen om het zeerst de merkwaardige volmaaktheid van haar vormen. +Groote kunstenaars kwamen van verre en nabij, zaten naast haar en +schetsten de bloem met de grootste bekwaamheid. Zij had spoedig geen +spiegel meer noodig, want na niet langen tijd zag zij haar schoon, wit +gelaat op de meest kostbare eigendommen van den <i>Daimio</i>. Zij zag +het op zijn wapenrusting en op zijn doozen, met goudlak bedekt, op zijn +dekens, kussens en kleeren. Als zij naar boven keek, kon zij haar +gelaat zien in groote gebeeldhouwde paneelen. Zij werd geschilderd, als +dreef zij een stroom af, en op alle mogelijke eigenaardige en schoone +manieren. Iedereen was het er over eens, dat de witte chrysanthemum, +met haar zestien bloemblaadjes, het mooiste wapen vormde van geheel +Japan.</p> + +<p>Terwijl het gelukkige gelaat van Vrouw Wit voor altijd vereeuwigd +was op de bezittingen van den <i>Daimio</i>, was het lot, dat Vrouw +Geel trof, diep beklagenswaardig. Zij had alleen voor zich zelf +gebloeid en had den lof harer bezoekers <span class="pagenum">[<a id= +"pb150" href="#pb150">150</a>]</span>even begeerig ingezogen als den +dauw op haar fijn gekrulde bloemblaadjes. Op zekeren dag voelde zij +echter een stijfheid in haar beenderen, en een vermindering van haar +overmaat van levenskracht. Haar vroeger zoo trotsch hoofd viel +voorover, en toen de oude man haar vond, tilde hij haar op en wierp +haar op een hoop afval.</p> + +<div id="p150" class="figure"><img border="0" src="images/p150.jpg" +alt="Shingé en Yosishawa bij de Violen-Bron" width="352" height= +"512"> +<p class="figureHead">Shingé en Yosishawa bij de Violen-Bron</p> +</div> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3508"> +<h3 class="normal">“Chrysanthemum-Oude-Man”.<a class= +"noteref" id="xd0e3511src" href="#xd0e3511">6</a></h3> + +<p>Kikuo (“Chrysanthemum-Oude-Man”) was de trouwe +onderhoorige van Tsugaru. Op zekeren dag werd de strijdmacht van zijn +meester vernietigd, en werden zijn kasteel en schoone landgoederen door +den vijand in bezit genomen; maar gelukkig waren Tsugaru en Kikuo in +staat, naar de bergen te ontsnappen.</p> + +<p>Kikuo, die de liefde van zijn meester voor bloemen kende, en vooral +voor den chrysanthemum, besloot die bloemen naar zijn beste vermogen te +kweeken, en door zoo te handelen het verdriet en de vernedering van +zijn meester in diens ballingschap iets te verminderen.</p> + +<p>Die pogingen verheugden Tsugaru zeer, maar ongelukkig werd deze +spoedig daarna ziek en stierf hij; de trouwe Kikuo weende over het graf +van zijn meester. Daarna keerde hij weer naar zijn werk terug, en +plantte chrysanthemums rondom het graf van zijn meester, totdat hij een +rand van bijna dertig meter breedte gemaakt had, zoodat de roode, +witte, rose, gele en bronskleurige bloesems hun welriekende geuren in +de lucht verspreidden tot verwondering van allen, die toevallig dien +weg uitkwamen.</p> + +<p>Toen Kikuo omstreeks twee en tachtig jaar oud was, vatte hij koude +en moest hij zijn nederige woning houden, waar hij ontzettende pijnen +leed.</p> + +<p>Op zekeren herfstnacht, toen hij wist, dat die geliefde bloemen, die +aan zijn meester gewijd waren, op haar schoonst waren, zag hij in de +veranda een aantal jonge <span class="pagenum">[<a id="pb151" href= +"#pb151">151</a>]</span>kinderen. Toen hij ze aandachtig gadesloeg, zag +hij, dat het geen kinderen van deze wereld waren.</p> + +<p>Twee van die kleinen kwamen in de nabijheid van Kikuo en zeiden: +“Wij zijn de geesten van uw chrysanthemums, en zijn hier gekomen +om u te vertellen, hoezeer het ons spijt, dat gij ziek zijt. Gij hebt +ons met zoo groote zorg bewaakt en liefgehad. Er was eens een man in +China, Hozo genaamd, die achthonderd jaar oud werd door den dauw te +drinken van de bloemen der chrysanthemums. Gaarne zouden wij uw dagen +verlengen, maar helaas! de Goden hebben anders beschikt. Binnen dertig +dagen zult gij sterven.”</p> + +<p>De oude man uitte den wensch, dat hij in vrede mocht sterven en +drukte zijn leedwezen uit, dat hij gedwongen was, al zijn +chrysanthemums achter te laten.</p> + +<p>“Luister” zeiden de jonge geesten: “wij hebben u +allen liefgehad, Kikuo, om alles wat gij voor ons gedaan hebt. Als gij +sterft, zullen ook wij sterven.” Nauwelijks hadden zij die +woorden gesproken, of een windvlaag blies tegen de woning, en de +geesten vertrokken.</p> + +<p>Kikuo werd erger in plaats van beter, en op den dertigsten dag +stierf hij. Toen bezoekers kwamen om de chrysanthemums te zien, die hij +had geplant, was alles verdwenen. De dorpelingen begroeven den ouden +man naast zijn meester, en in de meening, dat zij Kikuo genoegen deden, +plantten zij chrysanthemums naast zijn graf; maar deze gingen allen +dood, zoodra zij in den grond waren geplant. Over het graf groeit nu +alleen gras. De kinderzielen der chrysanthemums praten en zingen en +spelen met den geest van Kikuo.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3539"> +<h3 class="normal">De Violen-Bron.</h3> + +<p>Shingé en haar kameniers maakten een uitstapje naar de Vallei +van Shimizutani, die tusschen de bergen Yoshino en Tsubosaka gelegen +was. Shingé, vol van vreugde over de lente, liep naar de +Violen-Bron, waar zij purperen, welriekende viooltjes in groote menigte +ontdekte. Zij was juist <span class="pagenum">[<a id="pb152" href= +"#pb152">152</a>]</span>op het punt de welriekende bloemen te plukken, +toen een groote slang naderde, waarna zij onmiddellijk flauw viel.</p> + +<p>Toen haar kameniers haar vonden, zagen zij, dat haar lippen purper +gekleurd waren en dezelfde kleur hadden als de viooltjes, die haar +omgaven, en toen zij de slang zagen, die zich nog in de nabijheid +schuilhield, vreesden zij, dat haar meesteres zou sterven. Matsu had de +tegenwoordigheid van geest, om haar mand bloemen naar de slang te +werpen, die oogenblikkelijk wegkroop.</p> + +<p>Op datzelfde oogenblik verscheen een schoone jongeling, en terwijl +hij de meisjes zeide, dat hij geneesheer was, gaf hij Matsu een +geneesmiddel, dat zij haar meesteres moest toedienen.</p> + +<p>Terwijl Matsu Shingé de poeder in den mond bracht, nam de +dokter een stok op, verdween enkele oogenblikken en kwam daarna terug +met de doode slang in zijn handen. In dien tijd was Shingé weer +bij kennis gekomen, en vroeg zij naar den naam van den geneesheer, die +haar het leven had gered. Maar hij boog beleefd, ontweek haar vraag en +nam toen afscheid. Alleen Matsu wist, dat de naam van den redder harer +meesteres Yoshisawa was.</p> + +<p>Toen Shingé naar huis was gebracht, werd zij erger in plaats +van beter. De knapste geneesheeren kwamen aan haar bed, maar zij konden +niets doen om haar weder gezond te maken.</p> + +<p>Matsu wist, dat haar meesteres langzaam wegkwijnde van liefde voor +den schoonen man, die haar leven had gered, en daarom besprak zei de +zaak met haar meester Zembei. Matsu verhaalde hem, wat geschied was, en +zeide, dat, hoewel Yoshisawa van nederige afkomst was, daar hij tot de +Eta, de laagste kasten in Japan behoorde, die hun kost verdienen met +dieren te dooden en te villen, hij toch bijzonder hoffelijk en +welopgevoed was, en, wat vormen en optreden betreft, op een <i> +samurai</i> geleek. “Niets”, zoo sprak Matsu, “zal uw +dochter haar gezondheid teruggeven, als zij niet met dien schoonen +geneesheer trouwt.<span class="corr" id="xd0e3559" title="Niet in +bron">”</span> <span class="pagenum">[<a id="pb153" href= +"#pb153">153</a>]</span></p> + +<p>Zoowel Zembei als zijn vrouw waren door die woorden terneergeslagen, +want Zembei was een aanzienlijke <i>daimio</i>, en kon zelfs geen +oogenblik het denkbeeld verdragen, dat zijn dochter iemand van de +Eta-kaste zou huwen. Toch stemde hij er in toe, inlichtingen omtrent +Yoshisawa in te winnen, en Matsu keerde naar haar meesteres terug met +het bericht, dat de zaak niet geheel hopeloos stond. Toen Matsu +Shingé had verhaald, wat haar vader voornemens was ten hare +behoeve te doen, nam zij merkbaar in beterschap toe, en was zij in +staat weer voedsel tot zich te nemen.</p> + +<p>Toen Shingé bijna hersteld was, ontbood Zembei haar en zeide, +dat hij een nauwkeurig onderzoek omtrent Yoshisawa had ingesteld, en +dat hij onder geen omstandigheden zijn toestemming kon geven tot een +huwelijk met dezen.</p> + +<p>Shingé weende bitter, en langen tijd peinsde zij met een +treurig gemoed over haar verdriet. Den volgenden morgen was zij noch in +huis, noch in den tuin te vinden. In alle richtingen werd naar haar +gezocht; zelfs Yoshisawa zocht overal naar haar; maar zij die haar +zochten, vonden haar nergens. Geheimzinnig was zij verdwenen, beladen +met een verdriet zóó ontzettend groot, dat haar vader +zich nu eerst rekenschap gaf van zijn wreede beslissing.</p> + +<p>Na drie dagen werd zij gevonden op den bodem der Violen-Bron, en +korten tijd daarna maakte Yoshisawa, door droefheid overstelpt, op +dezelfde wijze een einde aan zijn leven. Men verhaalt, dat men +gedurende stormachtige nachten den geest van Shingé op de bron +ziet drijven, terwijl men in de nabijheid het geluid hoort van het +kermen van Yoshisawa.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3574"> +<h3 class="normal">De Geest van de Lotus Lelie.</h3> + +<div class="epigraph"> +<div class="poem"> +<p class="line">“Hernieuwing, o hernieuwing van Natuur en +Leven!</p> + +<p class="line">O Bron verrijs! De Lotusknoppen splijten, ’t hart +geopend,</p> + +<p class="line">En zingen ’t luide uit: “Namu +Amida!”</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Yone Noguchi</i>.</p> +</div> + +<p>De lotus is de heilige bloem van het Buddhisme. Daar hij groeit uit +de modder, en zijn steel door het water opkweekt, <span class= +"pagenum">[<a id="pb154" href="#pb154">154</a>]</span>en er uit zulk +een duister en slijkachtig begin een liefelijke bloem wordt +voortgebracht, is de lotus vergeleken met een deugdzaam man, die in +deze zondige wereld leeft. Dat de bloem voortdurend als zinnebeeld +wordt gebruikt, schijnt, zoo zegt Sir Monier Williams, het gevolg te +zijn van het feit, dat de bloem de vorm heeft van een wiel, waar de +bloemblaadjes de plaats van spaken innemen, zoodat hierin is uitgedrukt +de leer der eeuwigdurende kringen van het bestaan. Buddha wordt +dikwijls uitgebeeld zittende of staande op een gouden lotus, en de +bloem herinnert ons aan de Buddhistische <i>sutra</i>, die bekend staat +als de “Lotus der Goede Wet”.</p> + +<p>Lafcadio Hearn beschrijft de lotus van het Paradijs aldus: +“Zij tuinieren, die bekoorlijke wezens!—Zij liefkoozen de +lotusknoppen, terwijl zij hun bloemblaadjes met iets hemelsch +besprenkelen, dat haar bloei bevordert. En wat voor lotusknoppen, met +kleuren niet van deze wereld. Sommige zijn opengesprongen; en in hun +lichtende harten, in een glans als dien van den dauw, zijn kleine, +naakte kindertjes gezeten, ieder met een kleinen lichtkrans. Dit zijn +Zielen, nieuwe Buddha’s, <i>hotoke</i> geboren tot +gelukzaligheid. Sommigen zijn zeer, zeer klein; andere zijn iets +grooter; alle schijnen zichtbaar te groeien, want hun bekoorlijke +voedsters voeden hen met iets ambrozijns. Ik zie er één +die zijn lotuswieg heeft en door een hemelschen Jizō geleid wordt +naar de hoogere verwijderde heerlijkheid”.</p> + +<p>Tot zoover de hemelsche lotus en zijn nauwe betrekking tot het +Buddhisme. In de volgende legende zien wij, hoe de bloem de +tooverkracht bezit, om kwade geesten weg te houden.</p> + +<p>In Kyōto brak een epidemische ziekte uit, waaraan duizenden +menschen bezweken. De ziekte verspreidde zich tot Idzumi, waar de Edele +Koriyama woonde, en Koriyama, zijn vrouw en kind, werden door de ziekte +aangetast.</p> + +<p>Op zekeren dag ontving Tada Samon, een hooggeplaatst ambtenaar in +het kasteel van Koriyama, een bezoek <span class="pagenum">[<a id= +"pb155" href="#pb155">155</a>]</span>van een <i>yamabushi</i> of +kluizenaar op een berg. Die man was zeer onder den indruk van de ziekte +van Koriyama, en zich tot Samon wendend zeide hij: “Al die +ellende is het gevolg van het binnenkomen van booze geesten in het +kasteel. Ze zijn gekomen, omdat de grachten rondom het kasteel droog +zijn en geen lotus bevatten. Als die grachten dadelijk met die heilige +bloem beplant waren, zouden de booze geesten vertrekken, en zouden uw +meester, zijn vrouw en kind weer herstellen.<span class="corr" id= +"xd0e3612" title="Niet in bron">”</span></p> + +<p>Samon was zeer getroffen door die verstandige woorden, en dien +kluizenaar werd verlof gegeven, lotus om het kasteel te planten. Toen +hij zijn taak had volbracht, vertrok hij op geheimzinnige wijze.</p> + +<p>Binnen een week was zoowel de Edele Koriyama, als zijn vrouw en kind +in staat op te staan en hun gewone bezigheden te hervatten; immers toen +waren de wallen hersteld, de grachten gevuld met zuiver water, dat de +knikkende knoppen van tallooze lotusbloemen weerkaatste.</p> + +<p>Vele jaren later, nadat ook de Edele Koriyama gestorven was, kwam +toevallig een jeugdige <i>samurai</i> langs de grachten van het +kasteel. Met bewondering zag hij naar die bloemen, toen hij plotseling +twee bijzonder schoone knapen zag spelen aan den oever van het water. +Hij was juist op het punt, hen naar een veiliger plaats te brengen, +toen zij in de lucht sprongen en bij hun val onder het water +verdwenen.</p> + +<p>De verbaasde <i>samurai</i>, die in de meening verkeerde, dat hij +een paar <i>kappa’s</i>,<a class="noteref" id="xd0e3632src" href= +"#xd0e3632">7</a> of booze watergeesten had gezien, trok zich haastig +naar het kasteel terug en vertelde daar zijn vreemd avontuur. Toen hij +zijn verhaal had gedaan, werden de grachten afgedregd en schoongemaakt, +maar niets van de verwachte kappa’s kon worden ontdekt.</p> + +<p>Een tijd later zag een andere <i>samurai</i>, Murata Ippai, bij +denzelfden lotus een aantal schoone knaapjes. Hij trok zijn zwaard en +sloeg op hen in, terwijl hij den krachtigen <span class="pagenum">[<a +id="pb156" href="#pb156">156</a>]</span>geur van die heilige bloem +inademde bij iederen slag van zijn zwaard. Toen Ippai om zich heen zag, +om te zien, hoeveel van die vreemde wezentjes hij had gedood, steeg een +wolk van de meest verschillende kleuren voor hem op, een wolk, die met +een fijnen straal op zijn gelaat viel.</p> + +<p>Daar het te duister was om zich met zekerheid te vergewissen van den +aard en den omvang van zijn slachting, bleef Ippai den geheelen nacht +op die plek. Toen hij den volgenden morgen ontwaakte, zag hij met +groote afschuw dat hij alleen de koppen van een aantal lotusbloemen had +afgehakt. Daar hij wist, dat die weldadige bloem het leven van den +Edelen Koriyama had gered, en nu dat van zijn zoon beschermde, werd +Ippai met schaamte en berouw vervuld. Na een gebed gezegd te hebben aan +den oever van het water, pleegde hij <i>hara-kiri</i>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3650"> +<h3 class="normal">De Geest van de Pioenroos.</h3> + +<p>Het was vastgesteld, dat Prinses Aya zou huwen met den tweeden zoon +van den Edelen Ako. Alle schikkingen waren overeenkomstig de gebruiken +in Japan geheel genomen zonder de goedkeuring of toestemming der beide +betrokken partijen.</p> + +<p>Op zekeren avond wandelde Prinses Aya in den grooten tuin bij haar +woning, vergezeld van haar kameniers. De maan scheen helder op haar +geliefkoosd perk met pioenrozen naast een vijver, en hulde de +welriekende bloesems in een zilveren glans. Hier bleef zij toeven en +bukte zij om den geur van die bloemen in te ademen, toen haar voet +uitgleed, en zij zou gevallen zijn, als niet een schoone jonge man, +gekleed in een gewaad met geborduurde pioenrozen, haar bijtijds had +opgevangen. Hij verdween even snel en geheimzinnig als hij gekomen was, +voordat zij tijd had hem te danken.</p> + +<p>Het gebeurde nu, dat Prinses Aya kort na die gebeurtenis ernstig +ziek werd, zoodat de dag van haar huwelijk moest worden uitgesteld. De +geneeskundige hulp, die <span class="pagenum">[<a id="pb157" href= +"#pb157">157</a>]</span>werd ingeroepen, was niet in staat, het +koortsachtige meisje weer haar gezondheid te doen herwinnen.</p> + +<p>De vader van Prinses Aya vroeg de meest geliefde kamenier van zijn +dochter, <span class="corr" id="xd0e3663" title="Bron: Sadaya"> +Sadayo</span>, of zij op die droevige geschiedenis eenig licht kon +werpen.</p> + +<p>Sadayo, hoewel zij tot nu toe tot geheimhouding verplicht was, +voelde nu, dat de tijd was gekomen, dat het niet alleen verstandig, +maar dringend noodzakelijk was, om alles te vertellen, wat zij omtrent +die zaak wist. Zij deelde haar meesteres mede, dat Prinses Aya in +vurige liefde was ontstoken voor den jongen <i>samurai</i>, die het +gewaad droeg, waarop pioenrozen geborduurd waren; en zij voegde er aan +toe, dat zij vreesde, dat, als hij niet kon worden gevonden, haar jonge +meesteres zou sterven.</p> + +<p>Toen dien avond een beroemd muziekspeler de <i>biwa</i> bespeelde in +de hoop, de zieke Prinses aangenaam bezig te houden, verscheen weer +achter de pioenrozen dezelfde jonge man in hetzelfde zijden gewaad.</p> + +<p>Ook den volgenden avond, terwijl Yae en Yakumo op de fluit en op de +<i>koto</i> speelden, verscheen de jonge man weer.</p> + +<p>De vader van Prinses Aya besloot nu de zaak met groote zorg na te +gaan, en beval daartoe Maki Hiogo, zich in het zwart te kleeden en zich +den volgenden avond te verbergen in het perk met pioenrozen.</p> + +<p>Toen de volgende avond aanbrak, verborg zich Maki Hiogo tusschen de +pioenrozen, terwijl Yae en Yakumo liefelijke muziek maakten. Niet lang +nadat de muziek weerklonk, verscheen de geheimzinnige <i>samurai</i> +weer. Maki Hiogo kwam uit zijn schuilplaats te voorschijn, met zijn +armen stevig om zijn vreemden bezoeker geslagen. Het scheen, alsof uit +zijn gevangene een wolk stroomde. Dit maakte hem duizelig, zoodat hij +op den grond viel; maar nog altijd hield hij den schoonen <i> +samurai</i> stevig vast.</p> + +<p>Juist toen een troep soldaten zich haastig naar die plek begaven, +kreeg Maki Hiogo het bewustzijn terug. Hij zag naar beneden, in de +verwachting zijn gevangene te zien. <span class="pagenum">[<a id= +"pb158" href="#pb158">158</a>]</span>Maar alles wat hij in zijn armen +hield, was een groote pioenroos!</p> + +<p>Op dat oogenblik voegden zich Prinses Aya en haar vader bij de +verbaasde groep en Vorst Naizen-no-jo begreep oogenblikkelijk den +toestand. “Ik zie nu”, zoo sprak hij, “dat de geest +van de pioenroos een oogenblik geleden en ook bij vroegere gelegenheden +de gedaante van een jongen en schoonen <i>samurai</i> heeft aangenomen. +Mijn dochter, gij moet die bloem nemen en haar met groote goedheid +behandelen.”</p> + +<p>Prinses Aya behoefde geen nadere verklaring te krijgen. Zij keerde +naar huis terug, plaatste de pioenroos in een vaas, en plaatste die +naast haar bed. Met den dag werd zij beter, terwijl haar bloem prachtig +bloeide. Toen Prinses Aya volkomen hersteld was, kwam de Edele Ako naar +het kasteel, met zijn tweeden zoon bij zich, die met de Prinses zou +huwen. Na korten tijd werd het huwelijk gesloten, maar op datzelfde +oogenblik was de prachtige pioen roos dood. <span class="pagenum">[<a +id="pb159" href="#pb159">159</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3370src" id="xd0e3370">1</a></span> Men raadplege hierover, +Florence du Cane, <i>Bloemen en Tuinen van Japan</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3399src" id="xd0e3399">2</a></span> Schrijver van verschillende +werken over Bloemen in Japan.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3431src" id="xd0e3431">3</a></span> <i>Hara-kiri</i> of <i> +seppuku</i> is de uitdrukking, die onder de klasse der <i>samurai</i> +voor zelfmoord wordt gebruikt. Voor nadere bijzonderheden zie men <i> +“Sprookjes van het Oude Japan”</i>, door A.B. Mitford (Lord +Redesdale).</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3452src" id="xd0e3452">4</a></span> Tot in onzen tijd gelooven de +Japansche boeren aan den Haas in de Maan. Dit dier brengt zijn tijd +door met het fijnstampen van rijst in een mortier en het maken van +koeken daarvan. De oorsprong van dit denkbeeld moet waarschijnlijk in +een woordspelling gezocht worden, immers “rijstkoek” en +“volle maan” worden beide uitgedrukt door het woord <i> +mochi</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3481src" id="xd0e3481">5</a></span> De Chrysanthemum met zestien +bloembladeren is één van de wapens der Keizerlijke +familie, terwijl het andere de bloemen en de bladeren van de Paulownia +voorstelt. Het zijn in Japan niet alleen de aanzienlijken, die een +wapen voeren. Het wapen wordt nog altijd gedragen op het bovengedeelte +van hun oorspronkelijke kleeding, aan iederen kant van de borst, op +beide mouwen en achter op den nek. Bij voorkeur worden de teekeningen +ontleend aan vogels, het bamboe, waaiers, Chineesche letters, enz.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3511src" id="xd0e3511">6</a></span> Dit verhaal en de volgende +van dit Hoofdstuk zijn ontleend aan “Oude Sproken en Folklore van +Japan,<span class="corr" id="xd0e3513" title="Niet in +bron">”</span> door <i>R. Gordon Smith</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3632src" id="xd0e3632">7</a></span> Zie over kappa’s: <a +href="#ch29">hoofdstuk XXIX</a>.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch13" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XIII. Boomen.</h2> + +<div class="epigraph"> +<p>“Op zekeren dag redetwistten Kinto Fujiwara, Opperste +Raadadviseur en de minister van Uji over de vraag, welke bloem de +schoonste was onder de lente- en herfstbloemen. De minister beweerde, +dat de Kers de schoonste was van de lentebloemen, de Chrysanthemum van +de herfstbloemen. Daarop zeide Kinto, ‘hoe kan nu de +kersen-bloesem het schoonst zijn? Gij hebt de pruim vergeten.’ +Hun twistgesprek beperkte zich ten slotte tot de voortreffelijkheid van +Kers en Pruim, terwijl aan andere bloemen weinig aandacht werd +geschonken. Eindelijk werd Kinto, die den minister niet wilde hinderen, +minder heftig in zijn betoog dan te voren, maar zeide: ‘Welnu, +hetzij dan zoo: nemen wij dan aan, dat de Kers de schoonste van de twee +is; maar als gij eens den bloesem van de Roode Pruim bij het aanbreken +van een lentedag in de sneeuw hebt gezien, zult gij niet langer haar +schoonheid vergeten.’ Dit was werkelijk een kiesch en vriendelijk +gezegde”.</p> + +<p class="alignright"><i>“De Tuin van Japan”</i>, door <i> +F.T. Piggott.</i></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3716"> +<h3 class="normal">Kers en Pruim.</h3> + +<p>De schitterendste bloemenpracht wordt in Japan aangetroffen in de +maand April, zoodra de kersen in bloei komen, en zooals wij in de +bovenstaande aanhaling hebben gezien, zijn het de kers en de pruim, die +in de eerste plaats de gunst der Japanners genieten. De dichter +Motoöri schrijft: “Indien iemand u zou vragen naar het hart +van een echten Japanner, wijs dan naar den wilden kersenbloesem in de +zon”, en Lafcadio Hearn heeft met een echt poëtisch inzicht +den kersenbloesem van Japan vergeleken met een zachten zonsondergang, +die als het ware uit de lucht is afgedaald en om de bladerlooze takken +is blijven hangen.</p> + +<p>De werkelijk groote wonderen der natuur zijn in staat, bij hen, die +voldoende gevoel hebben voor het schoone, een niet te omschrijven +verlangen achter te laten, een verdriet, dat zooveel liefelijkheid weer +verloren moet gaan; en dat zachte gevoel van smart, vermengd met de +verrukking, wordt gemakkelijk in veel van de Japansche poëzie +ontdekt. Het is een feit, waar wel de nadruk op mag worden gelegd, +omdat het een gemoedsgesteldheid openbaart, <span class="pagenum">[<a +id="pb160" href="#pb160">160</a>]</span>die rijk voorzien is van een +buitengewone liefde voor het schoone, dat smachtend verlangen naar een +bloemblaadje, dat nooit verdort, een kleur, die nooit verbleekt. +Korunushi zong aldus:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">De meest verstarde mensch slaakt toch nog wel een +zucht,</p> + +<p class="line">Als op hem nederdaalt een dwarrelende vlucht,</p> + +<p class="line">Van kersenbloesems dor. Die bloesems teer en fijn.</p> + +<p class="line">Dat zullen zeker wel des hemels tranen zijn”!</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain.</i></p> + +<p>De hoogste lof, dien Japan aan de kers heeft gebracht, is deze: +“De kersenboomen in de dorpen, gelegen in het verwijderde +gebergte moesten hun bloesems terughouden totdat de bloemen in de stad +verwelkt zijn, immers dan zou het volk naar buiten trekken om ook die +te zien.<span class="corr" id="xd0e3741" title="Niet in +bron">”</span> De schoonheid van een Japansche vrouw wordt +dikwijls in verband gebracht met den bloesem der kersen, terwijl haar +deugd wordt vergeleken met den bloesem der pruimen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3744"> +<h3 class="normal">De Camelia.</h3> + +<p>De Kostbare-Camelia van Yaegaki, met haar dubbelen stam en +ontzaglijken top is reeds zeer oud en wordt als zóó +heilig beschouwd, dat zij omgeven is door een schutting en dat steenen +lampen daar omheen worden geplaatst. De eigenaardige gedaante van den +boom, met zijn dubbelen stam, die weer in het midden samengroeit, heeft +het aanzijn geschonken aan het geloof, dat die buitengewone boom het +symbool is van een gelukkig huwelijksleven, en bovendien, dat goede +geesten er in wonen, die altijd bereid zijn, de vurige gebeden van +minnaars te verhooren.</p> + +<p>De cameliaboom is niet altijd goed gezind. Er is een legende omtrent +een boom van die soort, die in den nacht in den tuin van een <i> +samurai</i> te Matsue rondwandelde. De vreemde en onvermoeide +wandelingen van den boom werden zóó talrijk, dat ten +laatste de boom werd neergehouwen en men zegt, dat hij, toen hij +neerviel, een stroom van bloed uitspoot. <span class="pagenum">[<a id= +"pb161" href="#pb161">161</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3755"> +<h3 class="normal">De Cryptomeria.</h3> + +<p>Een andere boom, die hoog vereerd wordt, is de indrukwekkende +cryptomeria, en er is een van die boomen, die zich uitstrekt van +Utsunomiya tot Nikkō, een afstand van ruim dertig kilometers. +Één van die boomen heeft een middellijn van twee meters; +men verhaalt, dat deze geplant is “door een deputatie, die +achthonderd Buddhistische nonnen uit de provincie Wakasa +vertegenwoordigde.” In een verder gedeelte van dit hoofdstuk +geven wij een legende, die met dien bijzonderen boom in betrekking +staat.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3760"> +<h3 class="normal">Een Pijnboom en de God der Wegen.</h3> + +<p>In den tuin van de groote <i>hakaba</i> (kerkhof) der Kwannondera +staat een pijnboom, die rust op vier groote wortels, welken den vorm +hebben van reusachtige voeten. In de nabijheid van dien boom vindt men +een schutting, een altaar en een aantal <i>torii.</i> Voor het altaar +rusten miniatuurpaardjes, van stroo vervaardigd. Dit zijn offers aan +Kōshin, den God der Wegen, als bede, dat de werkelijke paarden, +waarvan zij het symbool zijn, bewaard mogen blijven voor dood of +ziekte. De pijnboom staat echter niet altijd in verband met +Kōshin. Hij kan met recht beschreven worden als de meest +huiselijke Japansche boomen, want hij neemt een in het oog vallende +plaats in bij het Nieuwjaarsfeest<a class="noteref" id="xd0e3771src" +href="#xd0e3771">1</a>—een boom, die aan de tuindeur moet worden +geplant, omdat hij geacht wordt geluk te brengen, en vooral gelukkige +huwelijken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3777"> +<h3 class="normal">Een Boomgeest.</h3> + +<p>Zooals wij in de volgende legenden zullen zien, is meer dan +één der Japansche boomsoorten bedeeld met +bovennatuurlijke macht. Er is een boomgeest, bekend als +Ki-no-o-baké, die in staat is rond te wandelen en verschillende +vormen aan te nemen. De boomgeest spreekt slechts weinig, en als hij +gestoord wordt, verdwijnt hij in den stam <span class="pagenum">[<a id= +"pb162" href="#pb162">162</a>]</span>of tusschen de bladeren. De geest +van den God Kōjin<a class="noteref" id="xd0e3784src" href= +"#xd0e3784">2</a> huist in den <i>enoki</i>-boom aan dien God zijn alle +oude kinderpoppen gewijd.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3793"> +<h3 class="normal">De Wonderbaarlijke Kastanje.</h3> + +<p>Prinses Hinako-Nai-Shinnō verzocht, dat haar kastanjes zouden +worden voorgezet; maar zij nam er slechts één, beet +daarop en wierp die weg. Deze schoot wortel, en op alle kastanjes, die +later daaruit voortkwamen, stonden de afdrukken van de kleine tandjes +der Prinses. De kastanjeboom had, toen hij haar bij haar dood wilde +vereeren, zijn toewijding op die wijze geopenbaard.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3798"> +<h3 class="normal">De Stille Pijnboom.</h3> + +<p>Keizer Go-Toba, die een vreeselijken hekel had aan het kwaken van +kikvorschen, werd op zekeren dag gehinderd door een pijnboom, die door +den wind werd bewogen. Nadat Zijne Majesteit den boom luide had +bevolen, stil te zijn, bewoog zich de pijnboom nooit meer +één enkel oogenblik. Die gehoorzame boom was +zóózeer onder den indruk van het bevel, dat de hevigste +wind niet alleen de takken niet bewoog, maar zelfs de duizenden +dennenaalden volkomen onbewegelijk liet.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3803"> +<h3 class="normal">Wilgevrouwtje.<a class="noteref" id="xd0e3806src" +href="#xd0e3806">3</a></h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Ik hoorde van ’t magische wierook, dat +oproept de ziel van wie weg is;</p> + +<p class="line">Ach, kon ik wat daarvan branden, ’s nachts, als +ik eenzaam moet wachten.”</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Uit het Japansch.</i></p> + +<p>In een zeker Japansch dorp groeide een groote wilgeboom. Geslacht na +geslacht werd die door het volk vereerd. In den zomer was hij een +rustplaats, een plaats, waar de dorpelingen bijeen kwamen, nadat de +inspanning en de hitte van den dag voorbij waren, en waar zij bleven +<span class="pagenum">[<a id="pb163" href= +"#pb163">163</a>]</span>praten, totdat het maanlicht door de takken +scheen. In den winter was hij als een half geopend zonnescherm, dat +bedekt was met fonkelende sneeuw.</p> + +<p>Heitaro, een jeugdige landbouwer, woonde vlak bij den boom, en +daardoor was hij nog meer dan één van zijn makkers in +innige gemeenschap gekomen met den statigen wilgeboom. De boom was +bijna het eerst wat hij bij zijn ontwaken zag, en als hij van zijn werk +op zijn akkers naar huis terugkeerde, zag hij steeds met verlangen uit +naar zijn bekende gedaante. Dikwijls brandde hij een stuk hout onder +zijn takken, en knielde daar neder om te bidden.</p> + +<p>Op zekeren dag kwam een oud man uit dat dorp naar Heitaro, en +vertelde hem, dat de dorpsbewoners een brug over de rivier wilden +bouwen, en dat zij er bijzonder opgesteld waren, den grooten wilgeboom +voor timmerhout te gebruiken.</p> + +<p>“Voor timmerhout?” zeide Heitaro, terwijl hij zijn +gelaat in zijn handen verborg. “Mijn geliefde wilgeboom voor een +brug, die onophoudelijk het trappelen van voeten zal moeten dulden! +Nooit, nooit, oude man!”</p> + +<p>Toen Heitaro eenigszins zijn kalmte had teruggekregen, bood hij den +ouden man sommige van zijn eigen boomen aan, als hij en de +dorpsbewoners die voor timmerhout wilden aannemen en den ouden +wilgeboom wilden sparen.</p> + +<p>De oude man nam gaarne dit aanbod aan, en de wilgeboom bleef in het +dorp staan, zooals hij reeds zoovele jaren gestaan had.</p> + +<p>Toen Heitaro op zekeren avond onder den grooten wilgeboom zat, zag +hij plotseling een prachtig meisje dicht naast hem staan, die bedeesd +naar hem keek, alsof zij hem wilde toespreken.</p> + +<p>“Achtbare dame”, zoo sprak hij, “ik zal naar huis +gaan. Ik zie, dat gij op iemand wacht. Heitaro is niet onvriendelijk +jegens hen, die liefhebben.</p> + +<p>“Hij komt nu niet meer”, antwoordde het meisje lachend. +<span class="pagenum">[<a id="pb164" href="#pb164">164</a>]</span></p> + +<p>“Zou zijn liefde bekoeld zijn? Ach, hoe vreeselijk is het, dat +een onechte liefde komt, en asch, en een graf achterlaat?”</p> + +<p>“Zijn liefde is niet bekoeld, waarde heer.”</p> + +<p>“En toch komt hij niet? Wat voor een vreemde mysterie is +dit?”</p> + +<p>“Hij is gekomen! Zijn hart is altijd hier geweest, hier onder +dezen wilgeboom.<span class="corr" id="xd0e3849" title="Niet in +bron">”</span> En met een stralenden glimlach verdween het +meisje.</p> + +<p>Nachten achter elkander kwamen zij onder den ouden wilgeboom samen. +De bedeesdheid van het meisje was geheel verdwenen, en het scheen wel, +alsof zij van de lippen van Heitaro niet genoeg lof kon hooren over den +wilgeboom, waaronder zij zaten.</p> + +<p>Op zekeren avond zeide hij tot haar: “Lieve kleine, wilt gij +mijn vrouwtje worden—gij, die van den boom zelf af komstig schijn +te zijn?”</p> + +<p>“Ja,” zeide het meisje. “Noem mij Higo +(‘Wilg’) en vraag, ter wille van uw liefde voor mij, niet +verder. Ik heb noch vader, noch moeder, en de dag zal komen, dat gij +het zult begrijpen.”</p> + +<p>Heitaro en Higo huwden, en na verloop van tijd werd hun huwelijk +gezegend met een kind, dat zij Chiyodō noemden. Hun woning was +eenvoudig, maar de bewoners van het huisje waren de gelukkigste +menschen van geheel Japan.</p> + +<p>Terwijl dit gelukkige paar hun verschillende werkzaamheden +verrichtten, kwam er groot nieuws in het dorp. De dorpelingen waren er +vol van, en het duurde dan ook niet lang, of het bereikte de ooren van +Heitaro. De oud-Keizer Toba wilde in Kyōto een tempel bouwen +gewijd aan Kwannon<a class="noteref" id="xd0e3862src" href= +"#xd0e3862">4</a>, en zij, die daarover te zeggen hadden, zonden wijd +en zijd om timmerhout. De dorpelingen zeiden, dat zij tot de oprichting +van het heilige gebouw moesten bijdragen, door hun grooten wilgeboom +aan te bieden. Alle redeneeringen, alle overreding en alle beloften, +dat hij <span class="pagenum">[<a id="pb165" href= +"#pb165">165</a>]</span>andere boomen zou leveren, waren vruchteloos, +want noch hij, noch iemand anders kon een zóó grooten en +schoonen boom schenken als den grooten wilgeboom.</p> + +<p>Heitaro ging naar huis en vertelde de zaak aan zijn vrouw: +“Ach, vrouwtje”, zoo sprak hij, “zij zijn op het punt +onzen dierbaren wilgeboom te vellen! Voordat ik met u gehuwd was, zou +ik het niet hebben kunnen verdragen. Naar nu ik u bezit, kleintje, zal +ik er misschien ter eeniger tijd overheen komen”.</p> + +<p>Dien nacht werd Heitaro gewekt door het hooren van een +doordringenden kreet. “Heitaro” zeide zijn vrouw, +“het wordt donker!” De kamer is vol gefluister. Zijt gij +daar, Heitaro? Luister? Zij vellen den wilgeboom. Zie, hoe zijn schaduw +in het maanlicht siddert. Ik ben de ziel van den wilgeboom! De +dorpelingen dooden mij. O, hoe hakken en trekken zij mij in stukken! +Beste Heitaro, wat een pijn, wat een pijn! Leg uw handen hier, en hier. +Nu kunnen de slagen toch niet vallen, niet waar?”</p> + +<p>“Mijn Wilgevrouwtje! Mijn Wilgevrouwtje!” snikte +Heitaro.</p> + +<p>“Beste man”, zeide Higo, met zacht stem, terwijl zij +haar vochtig, met den dood worstelend gelaat tegen het zijne aandrukte: +“Ik ga u verlaten. Een liefde als de onze kan niet worden +uitgeroeid, hoe hard de slagen ook neerkomen. Ik zal op u en +Chiyodō wachten—Mijn haar valt door de lucht neer! Mijn +lichaam breekt!”</p> + +<p>Buiten werd een luid gekraak gehoord. De groote wilgeboom lag met +zijn groene bladeren ordeloos over den grond. Heitaro keek rond naar +haar, die hij meer liefhad dan iets op de wereld. Wilgevrouwtje was +verdwenen!</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3880"> +<h3 class="normal">De Boom van den Eenoogigen Priester.</h3> + +<p>In oude tijden stond op den top van den Oki-yama een tempel, gewijd +aan Fudo, een god, omgeven door vuur, met een zwaard in de +ééne hand en een touw in de andere. Twintig jaar lang had +Yenoki zijn taak vervuld, en één <span class="pagenum"> +[<a id="pb166" href="#pb166">166</a>]</span>van zijn verplichtingen +was, Fudo te bewaken, die in een altaar zat, dat alleen toegankelijk +was voor den hoogepriester zelf. Gedurende al dien tijd had Yenoki +getrouw zijn verplichtingen vervuld, en had hij weerstand geboden aan +de verleiding, haastig een blik te slaan op dien bijzonder leelijken +God. Toen hij nu op zekeren morgen zag, dat de deur van het altaar niet +volkomen gesloten was, werd zijn nieuwsgierigheid hem te machtig en +sloeg hij even een blik naar binnen. Nauwelijks had hij dit gedaan, of +hij werd stekeblind aan één oog, en onderging de +vernedering, dat hij in een <i>tengu</i><a class="noteref" id= +"xd0e3889src" href="#xd0e3889">5</a> veranderde.</p> + +<p>Na die betreurenswaardige gebeurtenis leefde hij nog een jaar lang, +maar daarna stierf hij. Zijn geest ging over in een grooten +cryptomeria-boom, die aan de oostelijke helling van den berg stond, en +van dien tijd af werd de geest van Yenoki aangeroepen door de +zeelieden, die door stormen op de Chineesche Zee werden geteisterd. Als +een licht van den boom helder brandde als antwoord op hun gebeden, dan +was dat een vast teeken, dat de storm zou gaan liggen.</p> + +<p>Aan den voet van den Oki-yama was een dorp, waar de jongelieden, het +is treurig te vermelden, slap waren in hun zedelijke opvattingen. +Gedurende het Doodenfeest voerden zij dansen uit, bekend als de Bon +Odori. Die dansen werden woest uitgevoerd en gingen vergezeld van +vurige en onzedelijke lief koozingen. Naarmate de jaren voortgingen, +werden de dansen hoe langer hoe bandeloozer, en het dorp kreeg een +slechten naam wegens de onzedelijke handelingen door het jonge volk +gepleegd.</p> + +<p>Na een bijzonder woeste viering van de Bon trok een jong meisje, +Kimi genaamd, uit, om haar minnaar, Kurosuke, op te sporen. In plaats +van hem te zien, zag zij een jongeling, die er bijzonder goed uit zag +en haar toelachte en voortdurend wenkte. Kimi vergat Kurosuke geheel en +al; ja zelfs, van dat oogenblik af haatte zij hem en volgde <span +class="pagenum">[<a id="pb167" href="#pb167">167</a>]</span>zij met +innig verlangen den haar verlokkenden jongeling. Negen schoone, doch +slechte meisjes verdwenen op dergelijke wijze uit het dorp, en het was +altijd dezelfde jongeling, die haar op die geheimzinnige wijze van den +goeden weg lokte.</p> + +<p>De ouderen van het dorp overlegden de zaak samen, en kwamen tot de +gevolgtrekking, dat de geest van Yenoki vertoornd was over de +buitensporigheden, die in verband stonden met het Bonfeest, en dat die +geest de gedaante van een schoonen jongeling had aangenomen, met het +doel een strenge vermaning toe te dienen. De Heer van Kishiwada ontbood +dus Sonobé bij zich, en beval hem te reizen naar den grooten +cryptomeria-boom op Oki-Yama.</p> + +<p>Toen Sonobé zijn bestemming had bereikt, sprak hij den ouden +boom aldus toe: “O, verblijfplaats van den geest van Yenoki, ik +beschuldig u er van, dat gij onze dochters hebt weggevoerd. Als dit zoo +voortgaat, zal ik den boom omhakken, zoodat gij genoodzaakt zult zijn, +een andere verblijfplaats voor u te zoeken.”</p> + +<p>Nauwelijks had Sonobé gesproken, of de regen begon te vallen, +en hij hoorde het gerommel van een hevige aardbeving. Daarna verscheen +plotseling uit den boom de geest van Yenoki. Hij vertelde, dat een +aantal van de jongelieden uit het dorp van Sonobé door hun +wangedrag hadden gezondigd tegen de Goden, en dat hij, zooals +ondersteld was, den vorm had aangenomen van een schoonen jongeling, ten +einde de voornaamste der slechte meisjes te verwijderen. “Gij +zult ze aan boomen gebonden vinden op den tweeden top van dezen +berg”, zoo voegde de geest van Yenoki er aan toe. <span class= +"corr" id="xd0e3909" title="Niet in bron">“</span>Ga, bevrijd ze, +en geef haar verlof, naar het dorp terug te keeren. Zij hebben niet +alleen berouw over haar dwaasheden, maar zullen ook haar invloed op +anderen uitoefenen, om een edeler en reiner leven te leiden.” En +na die woorden te hebben gesproken, verdween weer Yenoki in zijn +boom.</p> + +<p>Sonobé begaf zich naar den tweeden top van den berg <span +class="pagenum">[<a id="pb168" href="#pb168">168</a>]</span>en +bevrijdde de meisjes. Zij keerden naar haar woningen terug als +deugdzame en plichtgetrouwe dochters, en van dien dag af tot heden toe +zijn de Goden zeer tevreden geweest over het gedrag der inwoners van +het dorp, dat gelegen is aan den voet van den Oki-Yama.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3916"> +<h3 class="normal">Het Verbranden van Drie Dwergboompjes.</h3> + +<p>Tijdens de regeering van Keizer Go-Fukakusa leefde er een beroemd +Rijksbestuurder, Saimyoji Tokiyori. Toen hij dertig jaar oud was, trok +hij zich terug naar een klooster, waar hij verscheidene jaren +vertoefde. Daar werd dikwijls zijn gemoedsvrede verstoord door verhalen +van boeren, die leden onder de behandeling, die zij van tyrannieke +ambtenaren ondervonden. Tokiyori echter voelde bijzonder veel voor de +welvaart van zijn volk, en nadat hij de zaak met groote zorg had +onderzocht, besloot hij, zich te vermommen, van de ééne +plaats naar de andere te reizen, en op de meest nauwgezette wijze te +trachten, het hart der armen te leeren kennen, en later alles in het +werk te stellen, om de slechte practijken der verschillende ambtenaren +te onderdrukken.</p> + +<p>Dien ten gevolge vertrok Tokiyori uit op zijn uitnemende zending, en +kwam ten slotte te Sano, in de provincie Kozuki. Het was toen in den +wintertijd, en een vreeselijke sneeuwstorm was oorzaak, dat de +aanzienlijke wandelaar het spoor bijster werd. Na dood vermoeid uren +lang te hebben rondgezworven in de hoop een schuilplaats te vinden, was +hij juist van plan zich in het onvermijdelijke te schikken en onder een +boom te gaan slapen, toen hij tot zijn groote vreugde een met stroo +bedekt huisje zag, dat niet op grooten afstand aan den voet van een +heuvel stond. Hij ging naar dat huisje toe, en vertelde de vrouw, die +hem begroette, dat hij verdwaald was, en dat hij haar zeer dankbaar zou +zijn, als zij hem gedurende dien nacht een schuilplaats zou willen +verleenen. De brave vrouw zeide hem, dat het, daar haar echtgenoot van +huis was, niet gepast voor haar, als zijn echtgenoote, zou zijn, een +<span class="pagenum">[<a id="pb169" href= +"#pb169">169</a>]</span>schuilplaats in haar woning aan een vreemdeling +te verleenen. Niet alleen dat Tokiyori dit antwoord niet kwalijk nam, +maar hij was bijzonder verheugd, niettegenstaande hij den ganschen +nacht in de sneeuw zou moeten doorbrengen, dat hij een zoo deugdzame +vrouw aantrof. Maar hij had zich nog niet ver van het huisje +verwijderd, toen hij een man hem hoorde roepen. Kokiyori bleef +stilstaan, en dadelijk zag hij, dat iemand hem wenkte. De man zeide, +dat hij de echtgenoot was van de vrouw, dien de vroegere +Rijksbestuurder juist had verlaten, en noodigde hem, dien hij voor een +rondreizend priester aanzag, uit, met hem terug te keeren, en gebruik +te maken van de slechts eenvoudige gastvrijheid, die hij hem kon +aanbieden.</p> + +<p>Toen Tokiyori in de kleine woning gezeten was, werd hem een +eenvoudig maal voorgezet, en daar hij sedert den vorigen morgen niets +had gebruikt, deed hij het maal alle eer aan. Maar het feit, dat hem +wel gierst, maar geen rijst werd voorgezet, bewees den opmerkzamen +Tokiyori voldoende, dat in dat gezin wel armoede heerschte, maar dat +daarmede een milddadigheid gepaard ging, die hem in het hart greep. En +dit was nog niet alles, immers toen de maaltijd was afgeloopen, gingen +zij samen om het vuur zitten, dat op het punt was uit te gaan bij +gebrek aan brandstof. De brave huisheer keek in den bak, die de +brandstof moest bevatten. Maar helaas! de bak was leeg! Zonder een +oogenblik te aarzelen ging hij naar den tuin, die diep onder de sneeuw +bedolven was, en bracht drie potten met dwergboompjes mede naar binnen, +een pijnboom, een pruimeboom en een kerseboom. Nu moet men weten, dat +dwergboompjes in Japan op hooge waarde worden geschat; groote zorg en +veel tijd wordt daaraan besteed, en hun ouderdom en bijzondere +schoonheid hebben hen dierbaar gemaakt aan de bevolking van Nippon. In +weerwil van het verzet van Tokiyori, hakte zijn gastheer die boompjes +klein en maakte zoo een vroolijk vuurtje.</p> + +<p>Dit tooneel, dat nauwelijks door een westerling op zijn <span class= +"pagenum">[<a id="pb170" href="#pb170">170</a>]</span>juiste waarde kan +worden geschat, bracht er Tokiyori toe, zijn gastheer te ondervragen, +vooral daar het bezit van die kostbare boompjes bij hem een krachtig +vermoeden wekte, dat die edelmoedige man geen landbouwer van geboorte +was, maar dat beroep had gekozen ten gevolge van bijzondere +omstandigheden. De Oud-Rijksbestuurder bleek volkomen juist te hebben +vermoed, en zijn gastheer vertelde met eenigen tegenzin, dat hij een +<i>samurai</i> was, en dat hij Sano Genzalmon Tsuneyo heette. Hij was +verplicht geweest, zich aan den landbouw te wijden ten gevolge van de +oneerlijkheid van één van zijn bloedverwanten.</p> + +<p>Tokiyori herinnerde zich inderdaad den naam van dien <i>samurai</i>, +en sprak de meening uit, dat hij zich tot de regeering moest wenden, om +herstel van het geleden onrecht te vragen. Sano zeide, dat, aangezien +de goede en rechtvaardige bestuurder gestorven was (dit dacht hij +namelijk) en aangezien zijn opvolger nog zeer jong was, hij het als een +hopeloos pogen beschouwde, een verzoekschrift in te dienen. “Maar +in weerwil hiervan”, zoo zeide hij tot zijn belangstellenden +gast, die met de grootste oplettendheid toeluisterde, “zal ik, +als er ooit een te wapen roepen zal plaats hebben, de eerste zijn om in +Kamakura te verschijnen. Juist die gedachte, dat misschien nog eens de +dag zal aanbreken, dat ik mijn vaderland van nut kan zijn, heeft de +dagen van mijn armoede verlicht.”</p> + +<p>Het gesprek, dat hier door ons slechts in korte woorden is +geschetst, nam in werkelijkheid geruimen tijd in beslag en toen het +geëindigd was, was reeds een nieuwe dag aangebroken. En toen de +tochtdeuren waren opengezet, bleek, dat het zonlicht zich over een +sneeuwvlakte uitspreidde. Voordat hij afscheid nam, bedankte Tokiyori +zijn gastheer en gastvrouw hartelijk voor hun gastvrijheid. Toen de +vriendelijke bezoeker vertrokken was, herinnerde hij zich plotseling, +dat hij vergeten had, navraag te doen naar den naam van zijn gast.</p> + +<p>Toevallig had er de volgende lente een te wapen roepen <span class= +"pagenum">[<a id="pb171" href="#pb171">171</a>]</span>plaats door het +gouvernement te Kamakura. Zoodra Sano het verblijdende nieuws had +gehoord, begaf hij zich op weg, om aan dien oproep gehoor te geven. +Zijn wapenrusting was uiterst haveloos, zijn hellebaard was met roest +bedekt, en zijn paard verkeerde in een treurigen toestand. Hij maakte +een treurig figuur onder de schitterende ridders, die hij in Kamakura +aantrof. Een aantal van die ridders maakten onvriendelijke opmerkingen +over hem, maar Sano verdroeg die onbeschaamdheden zonder een woord te +antwoorden. Terwijl hij daar stond, een rampzalig figuur, onder de +schitterende gelederen der <i>samurai</i>, die bij hem stonden, naderde +een heraut, die op een prachtig paard gezeten was, en die een banier +droeg, waarop het familiewapen van den Rijksbestuurder was aangebracht. +Met luider stem en zoo duidelijk mogelijk beval hij den ridder, die de +meest havelooze wapenrusting droeg, om voor zijn meester te +verschijnen. Sano gehoorzaamde met een bezwaard gemoed aan dat bevel. +Hij dacht, dat de Rijksbestuurder hem zou berispen, dat hij onder een +zoo sierlijk uitgedost gezelschap verscheen, in zulk een armoedige +uitrusting.</p> + +<p>De nederige ridder was verbaasd over het hartelijk welkom, dat hij +ontving, en hij was nog meer verbaasd, toen een dienaar de schermen, +die voor een aangrenzende kamer waren geplaatst, op zijde duwde, en hij +den Rijksbestuurder Saimyoji Tokiyori vóór zich zag, die +niemand anders was dan de priester, die een schuilplaats had gevonden +in zijn nederige woning. Tokiyori was het verbranden der drie +dwergboompjes, den pijnboom, den pruimeboom en den kerseboom, nog niet +vergeten. Als dank voor het offer, dat zonder eenige hoop op winstbejag +zonder aarzelen was gebracht, werden Sano de dertig dorpen +teruggegeven, waarvan hij beroofd was. Doch dit was niet meer dan Sano +van rechtswege toekwam; maar bovendien voelde de dankbare Tokiyori zich +gedrongen, dien trouwen ridder de dorpen Matsu-idu, Umeda en <span +class="pagenum">[<a id="pb172" href="#pb172">172</a>]</span>Sakurai aan +te bieden, een gelukkig denkbeeld, daar <i>matsu</i>, <i>ume</i> en <i> +sakura</i> de Japansche namen zijn voor pijnboom, pruimeboom en +kerseboom.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e3961"> +<h3 class="normal">De Gelieven onder den Pijnboom.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“De dageraad nadert,</p> + +<p class="line">En de rijp valt neer</p> + +<p class="line">Op de dennetakken;</p> + +<p class="line">Maar der blaad’ren groen</p> + +<p class="line">Verandert niet.</p> + +<p class="line">Ochtend en avond</p> + +<p class="line">Worden de blaadren verwijderd</p> + +<p class="line">Onder hun schaduw.</p> + +<p class="line">Toch ontbreken zij nooit.</p> + +<p class="line">Het is een feit,</p> + +<p class="line">Dat die denneboomen</p> + +<p class="line">Niet al hun blaadren doen vallen;</p> + +<p class="line">Frisch blijft hun groen,</p> + +<p class="line">Lange eeuwen,</p> + +<p class="line">Als de slepende Masaka wijnstok;</p> + +<p class="line">Zelfs onder altijd groene boomen—</p> + +<p class="line">Het beeld van ’t onveranderlijke—</p> + +<p class="line">Is hun roem verspreid.</p> + +<p class="line">Als tot het laatst der dagen een symbool—</p> + +<p class="line">De faam der dennen, die te zamen</p> + +<p class="line">Zijn oud geworden.”</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Takasago</i> (Naar <i>W.G. Aston</i>).</p> + +<p>De <i>Takasago</i> wordt gewoonlijk beschouwd als één +der schoonste onder de <i>Nō</i>, of classieke drama’s. De +<i>Nō</i> werd opgevoerd door schoon gevormde spelers, die in een +oud dialect speelden. Het behoorde tot die periode van Japansche +vormelijkheid, zoo juist beschreven als: “Een Hemel om van te +hooren, maar een Hel om te zien.” Het onderwerp van de <i> +Takasago</i> schijnt een overblijfsel te zijn van een phallusdienst, +die veelvuldig voorkomt in de geschiedenis van primitieve volken. De +pijnboom van Takasago is het symbool van een lang leven, en in het +volgende koor uit dit drama kunnen wij de groote macht van dien altijd +groenen boom leeren kennen:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“En nu, eindelooze wereld,</p> + +<p class="line">Zullen der dansende meisjes uitgespreide armen</p> + +<p class="line">In priesterlijk gewaad</p> + +<p class="line">Schadelijke invloeden wegjagen;</p> + +<p class="line">Haar handen, gevouwen, om in haar boezem te rusten, +<span class="pagenum">[<a id="pb173" href="#pb173">173</a>]</span></p> + +<p class="line">Zullen allen het geluk omvatten;</p> + +<p class="line">Het loflied van duizenden herfsten</p> + +<p class="line">Het zal het volk geluk en zegen brengen,</p> + +<p class="line">En de zang van tienduizend jaren</p> + +<p class="line">Het leven des vorsten verlengen.</p> + +<p class="line">En al dien tijd</p> + +<p class="line">Zal de stem van het windje,</p> + +<p class="line">Dat waait door de dennen,</p> + +<p class="line">Die samen oud worden,</p> + +<p class="line">Vreugde ons schenken.</p> +</div> + +<p>Nog in onzen tijd gelooft men aan de krachtdadige werking der +pijnboomen. Men ziet dit duidelijk bij het feest van San-ga-nichi, als +dennetakken gedurende de Nieuwjaarsfeesten de poorten versieren. Zoowel +dit gebruik der pijnboomen als dat van dit bijzondere Nō drama +ontleenen hun oorsprong aan den grooten pijnboom van Takasago, waarover +wij in de volgende legende zullen verhalen.</p> + +<p>In oude tijden woonde in Takasago een visscher met zijn vrouw en +zijn dochtertje Matsue. Nergens hield Matsue meer van, dan te zitten +onder den grooten pijnboom. Zij hield in het bijzonder van de +dennenaalden, die nooit schenen op te houden op den grond te vallen. +Daarvan maakte zij een prachtig gewaad en ceintuur, terwijl zij zeide: +“Ik zal die dennekleeren niet dragen vóór mijn +trouwdag.”</p> + +<p>Toen Matsue op zekeren dag onder den pijnboom zat, zong zij het +volgende lied:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line"><span class="corr" id="xd0e4068" title="Niet in bron"> +“</span>De meest verharde mensch slaakt toch nog wel een +zucht,</p> + +<p class="line">Als op hem nederdaalt een dwarrelende vlucht</p> + +<p class="line">Van kersebloesems dor. Die bloesems teer en fijn.</p> + +<p class="line">Dat zullen zeker wel des hemels tranen zijn.”</p> +</div> + +<p>Terwijl zij zoo zong, stond, op de steile kust van Sumiyoshi, Teoyo, +die de vlucht van een reiger gadesloeg. Al hooger en hooger steeg hij +in de blauwe lucht, en Teoyo zag hem over het dorp vluchten, waar het +visschersgezin met hun dochter woonde.</p> + +<p>Teoyo was een jongman, die belust was op avonturen; daarom dacht +hij, dat het zeer aangenaam zou zijn, de zee over te zwemmen en het +land te onderzoeken, waarover de reiger gevlogen was. Dus dook hij op +zekeren morgen <span class="pagenum">[<a id="pb174" href= +"#pb174">174</a>]</span>in zee, en zwom hij zóó hard en +zóó lang, dat de arme jongen de golven zag dwarrelen en +dansen, en het breede hemelgewelf zich zag nederbuigen, om hem te +trachten aan te raken, daarop lag hij bewusteloos op het water; maar +toch waren de golven vriendelijk voor hem, daar zij hem vooruitdrongen, +totdat hij juist aanspoelde op de plaats, waar Matsue onder den +pijnboom zat.</p> + +<div id="p174" class="figure"><img border="0" src="images/p174.jpg" +alt="Matsu redt Teoyo" width="357" height="512"> +<p class="figureHead">Matsu redt Teoyo</p> +</div> + +<p>Matsue trok Teoyo voorzichtig voort tot onder de beschuttende takken +en legde hem neder op een bed van dennenaalden, waar hij spoedig weer +bij kennis kwam, en Matsue hartelijk voor haar vriendelijkheid +bedankte.</p> + +<p>Teoyo keerde niet naar zijn eigen land terug, immers nadat een paar +gelukkige maanden waren voorbijgegaan, trouwde hij met Matsue; zooals +hij gezegd had, droeg zij op haar trouwdag haar gewaad en ceintuur van +dennenaalden.</p> + +<p>Toen de ouders van Matsue gestorven waren, deed dit verlies haar +liefde voor Teoyo nog toenemen. Hoe ouder zij werden, des te meer +hadden zij elkander lief. Iederen avond laat gingen zij bij maneschijn +hand aan hand naar den pijnboom en maakten zij met hun kleine harken +een bed voor den volgenden dag.</p> + +<p>Op zekeren nacht keek het groote zilveren gelaat van de maan door de +takken van den boom heen en zocht te vergeefs naar de oude gelieven, +die plachten te zitten op een bed van dennenaalden. Hun kleine harken +lagen naast elkander, en nog altijd wachtte de maan op de langzame en +strompelende stappen van de Gelieven onder den Pijnboom. Maar zij +kwamen dien nacht niet. Zij waren naar huis gegaan in de eeuwigdurende +rustplaats aan de Rivier der Zielen. Zij hadden zóóveel +en zóó heerlijk liefgehad, zoowel in hun ouderdom als in +hun jeugd, dat de Goden hun zielen toestond, weer terug te keeren en +rondom den pijnboom te wandelen, die gedurende zóóveel +jaren hun liefde had gadegeslagen. Als het volle maan is, fluisteren en +lachen zij, en zingen zij, terwijl zij de dennenaalden bijeenbrengen, +en de zee zachtkens op het strand zingt. <span class="pagenum">[<a id= +"pb175" href="#pb175">175</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3771src" id="xd0e3771">1</a></span> Zie <a href="#ch17">Hoofdstuk +XVII</a>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3784src" id="xd0e3784">2</a></span> Zie <a href="#ch16">Hoofdstuk +XVI</a>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3806src" id="xd0e3806">3</a></span> Dit verhaal en dat wat volgt +zijn ontleend aan <i>Oude Sproken en Folk-lore van Japan</i>, door R. +Gordon Smith.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3862src" id="xd0e3862">4</a></span> Zie <a href="#ch15">Hoofstuk +XV</a>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e3889src" id="xd0e3889">5</a></span> Een wezen met een langen +neus. Zie hierover blz. <a href="#pb22">22</a>.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch14" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XIV. Spiegels.</h2> + +<div class="epigraph"> +<p>“Zooals het zwaard de ziel is van een <i>samurai</i>, zoo is +de spiegel de ziel van een vrouw.”</p> + +<p>“Als de spiegel dof is, is de ziel onrein.”</p> + +<p class="alignright"><i>Japansche Spreekwoorden.</i></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4112"> +<h3 class="normal">De Beteekenis der Japansche Spiegels.</h3> + +<p>De oude Japansche metalen spiegels zijn cirkelvormig, met een bol +oppervlak, terwijl de achterzijde versierd is met relieffiguren van +bloemen, vogels en andere natuurtafereelen. Professor Chamberlain +schrijft: “Een bijzondere eigenaardigheid kenmerkt sommige van +die Japansche spiegels: het zonlicht, dat op de <i>voorzijde</i> wordt +teruggekaatst, geeft een lichtend beeld van de figuren op de <i> +achterzijde!</i> Een dergelijke vreemd verschijnsel heeft natuurlijk de +aandacht der geleerden getrokken.” Het is hier de plaats niet, de +verschillende theorieën te vermelden, hierover gegeven; het +verschijnsel zelf boezemt ons meer belang in dan verklaring van het +verschijnsel; ongetwijfeld verklaart ons dit vreemde feit eenigermate +de magische beteekenis van spiegels uit Nippon.</p> + +<p>De groote grondgedachte, die aan de legenden omtrent Japansche +spiegels ten grondslag ligt, is deze, dat de spiegel, door het +voortdurend terugkaatsen van het gelaat van den eigenaar, de ziel zelf +van den bezitter naar zich toe trekt, en zooals wij later zullen zien, +kan men iets van datzelfde denkbeeld terugvinden, waar het oude, maar +zeer geliefde Japansche poppen betreft.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4125"> +<h3 class="normal">Hidari Jingorō.</h3> + +<p>De beroemde beeldhouwer Hidari Jingorō werd bij zekere +gelegenheid plotseling verliefd op een zeer bekoorlijke vrouw, die hij +op straat ontmoette, toen hij zich naar zijn atelier begaf. Hij was +zóózeer betooverd door haar zeldzame schoonheid, dat hij, +zoodra hij zijn bestemming had bereikt, een beeld van haar begon te +houwen. Tusschen de <span class="pagenum">[<a id="pb176" href= +"#pb176">176</a>]</span>gebeitelde kleeren plaatste hij een spiegel, en +wel dien, welken de bekoorlijke vrouw had laten vallen en dien haar +ontstuimige minnaar dadelijk had opgeraapt. Omdat die spiegel duizenden +malen dat schoone lichaam had teruggekaatst, had hij in zijn +glinsterende oppervlakte lichaam en ziel van zijn eigenares opgenomen, +en ten gevolge daarvan kwam het beeld tot leven, tot groote zaligheid +zoowel van den beeldhouwer als van het meisje.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4132"> +<h3 class="normal">De Goddelijke Spiegel.</h3> + +<p>Reeds lang voordat de Japansche spiegel een voorwerp van dagelijksch +gebruik in het huisgezin was geworden, had hij reeds een diepe +godsdienstige beteekenis in verband met het Shintōisme. De +Goddelijke Spiegel, waarin de zonnegodin staarde, berust te Isé. +Er worden andere spiegels gevonden in Shintō-tempels; die spiegels +vormen in werkelijkheid een voornaam bestanddeel van een tempel, die om +zijn eenvoud bekend is. De spiegel “stelt een menschelijke hart +voor, dat, als het volkomen vredig en zuiver is, het beeld van de +godheid zelf weerkaatst.” Wij lezen in de <i>Kojiki</i>, dat +Izanagi zijn kinderen een gepolijste zilveren schijf aanbood, en hen +beval dagelijks ’s morgens en ’s avonds daarvoor te knielen +en het teruggekaatste beeld te onderzoeken. Hij beval hen ook, daarbij +te denken aan hemelsche dingen, hun hartstochten en alle slechte +gedachten te onderdrukken, opdat de schijf een reine en beminnelijke +ziel zou weerkaatsen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4140"> +<h3 class="normal">De Ziel van een Spiegel.</h3> + +<p>De tempel van Ogawachi-Myōjin geraakte in verval, en de +Shintō-priester, die belast was met het toezicht op dien tempel, +Matsumura, reisde naar Kyōto, in de hoop, dat zijn verzoek aan den +Shōgun, dat hij zijn toestemming zou geven tot het herstel van den +tempel, met een gunstigen uitslag zou worden bekroond.</p> + +<p>Matsumura en zijn gezin namen hun intrek in een huis te <span class= +"pagenum">[<a id="pb177" href="#pb177">177</a>]</span>Kyōto, dat +den naam had bijzonder ongelukkig te zijn, en vele bewoners hadden zich +reeds in den put geworpen, die aan den noordoostelijken kant van het +huis gelegen was. Maar Matsumara trok zich van die verhalen niets aan, +en was volstrekt niet bevreesd voor booze geesten.</p> + +<p>In den zomer van dat jaar heerschte er in Kyōto groote droogte. +Hoewel de beddingen der rivieren opdroogden en een aantal putten bij +gebrek aan regen geen water meer bevatten, was de put in den tuin van +Matsumura tot overloopens vol. De ellende, die het gevolg was van het +gebrek aan water, dwong vele arme menschen, om bij Matsumura om water +te verzoeken, en niettegenstaande zij voortdurend water schepten, +verminderde het water in dien put volstrekt niet.</p> + +<p>Op zekeren dag vond men een lijk in den put liggen, en wel dat van +een bediende, die water was komen halen. In dit geval was zelfmoord +volkomen uitgesloten en het scheen onmogelijk, dat hij bij toeval in +het water was gevallen. Toen Matsumura van het ongeluk hoorde, ging hij +een onderzoek bij den put instellen. Tot zijn verbazing bewoog zich het +water met een vreemde schommelende beweging. Toen de beweging +verminderde, zag hij in het heldere water de gedaante van een schoone +jonge vrouw teruggekaatst. Zij raakte haar lippen aan met <i>beni</i>. +Eindelijk lachte zij hem toe. Het was een vreemdsoortige glimlach, die +Matsumura duizelig maakte, een glimlach, die alles uitwischte behalve +het prachtige gelaat der vrouw. Hij voelde een bijna onweerstaanbaar +verlangen, zich in het water te werpen, opdat hij toch die betooverende +vrouw mocht bereiken en vasthouden. Hij streed echter krachtig tegen +dat vreemde gevoel, en was na korten tijd in staat het huis binnen te +treden, waar hij bevel gaf, dat een schutting om den put zou worden +gebouwd, en dat van dat oogenblik af niemand, onder welk voorwendsel +ook, daar water mocht scheppen.</p> + +<p>Korten tijd daarna hield de droogte op. Gedurende <span class= +"pagenum">[<a id="pb178" href="#pb178">178</a>]</span>drie dagen en +drie nachten viel het water voortdurend bij stroomen neder, en een +aardbeving deed de geheele stad schudden. Den derden nacht van den +storm werd er hard geklopt op de deur van Matsumura. De priester ging +zelf onderzoeken, wie zijn bezoeker wel zou zijn. Hij opende de deur op +een kier en zag nog eens de vrouw, die hij in den put had gezien. Hij +weigerde haar toe te laten, en vroeg, waarom zij zooveel onschuldige en +argelooze menschen aan den dood had prijs gegeven.</p> + +<p>De vrouw antwoordde hierop: “Helaas, goede priester, ik heb +nooit begeerd, menschelijke wezens in den dood te lokken. Het is de +Vergif-Draak, die in dien put huisde, en die mij tegen mijn wil dwong +de menschen in den dood te lokken. Maar nu hebben de Goden den +Vergif-Draak gedwongen, ergens anders te wonen, zoodat ik van nacht in +staat was de plaats te verlaten, waar ik gevangen zat. Er is nu maar +weinig water in den put, en als gij daarin een onderzoek doet, zult gij +mijn lichaam vinden. Zorg er ter wille van mij goed voor, en ik zal +niet in gebreke blijven, u te beloonen voor uw goedheid.” Na die +woorden te hebben gesproken, verdween zij even plotseling als zij +verschenen was.</p> + +<p>Den volgenden dag werd de put door putten-reinigers nagezien en deze +vonden er oude haarversierselen in en een ouden metalen spiegel.</p> + +<p>Daar Matsumura een verstandig man was, nam hij den spiegel en +reinigde hij dien, in de meening, dat deze hem een oplossing van het +geheim zou geven.</p> + +<p>Op de achterzijde van den spiegel ontdekte hij verschillende +letterteekens. Een aantal van die eigenaardige letterteekens waren te +zeer uitgewischt om nog leesbaar te zijn, maar toch gelukte het hem, +“derde maand, de derde dag” te ontcijferen. In oude tijden +heette de derde maand Yayoi of Maand van Aangroeiïng, en daar hij +zich herinnerde, dat de vrouw zich Yayoi had genoemd, begreep +Matsumura, dat hij waarschijnlijk een bezoek had ontvangen van de Ziel +van den Spiegel. <span class="pagenum">[<a id="pb179" href= +"#pb179">179</a>]</span></p> + +<p>Matsumura droeg zooveel mogelijk zorg voor den spiegel. Hij liet +dien op nieuw verzilveren en polijsten en toen dit geschied was, legde +hij hem in een doos, die daarvoor opzettelijk was vervaardigd, en +spiegel en doos werden geplaatst in een daarvoor bestemd vertrek in het +huis.</p> + +<p>Op zekeren dag, toen Matsumura in het vertrek gezeten was, waar de +spiegel geplaatst was, zag hij Yayoi vóór zich staan, die +er nog schooner uitzag dan ooit te voren, en de glans van haar +schoonheid was als het maanlicht in den zomer. Nadat zij Matsumura had +begroet, deelde zij hem mede, dat zij inderdaad de Ziel van den Spiegel +was, en verhaalde zij, hoe zij in het bezit geraakt was van Kamo, een +adellijke dame van het Keizerlijke Hof, en hoe zij een erfstuk geworden +was van het Huis Fujiwara, totdat zij gedurende het tijdperk van +Hōgen, toen de geslachten der Taira en Minamoto in strijd geraakt +waren in een put werd geworpen en daar vergeten was. Nadat zij al die +dingen had medegedeeld en al de gruwelen, die zij had ondergaan onder +de tyrannie van den Vergift-Draak, smeekte Yayoi, dat Matsumura den +spiegel ten geschenke zou geven aan den Shōgun, den Edelen +Yoshimasa, die een afstammeling was van haar vroegere eigenaars, +terwijl zij den priester grooten voorspoed beloofde, als hij dat deed. +Voordat Yayoi vertrok, raadde zij Matsumura aan, zijn woning +onmiddellijk te verlaten, daar het door een grooten watervloed zou +worden weggespoeld.</p> + +<p>Den volgenden dag verliet Matsumura het huis, en zooals Yayoi had +voorspeld, werd bijna onmiddellijk daarna zijn laatste verblijfplaats +weggespoeld.</p> + +<p>Eindelijk was Matsumura in de gelegenheid, den spiegel aan den +Shōgun Yoshimasa aan te bieden, te gelijk met een geschreven +verhaal van die vreemde gebeurtenis. De Shōgun was +zóó ingenomen met het geschenk, dat hij niet alleen +Matsumura persoonlijk een aantal geschenken gaf, maar dat hij den +priester ook een belangrijke som gelds aanbood voor het wederopbouwen +van zijn tempel. <span class="pagenum">[<a id="pb180" href= +"#pb180">180</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4178"> +<h3 class="normal">Een Spiegel en een Klok.</h3> + +<p>Toen de priesters van Mugenyama een groote klok voor hun tempel +noodig hadden, vroegen zij de vrouwen in de buurt, om hare oude bronzen +spiegels ten geschenke te geven, als bijdragen voor het benoodigde +metaal.</p> + +<p>Honderden spiegels werden voor dit doel geschonken, en alle werden +gaarne aangeboden, met uitzondering van den spiegel, door de vrouw van +een landbouwer geschonken. Zoodra zij haar spiegel aan den priester had +ingeleverd, begon zij er berouw over te hebben, dat zij dien had +afgestaan. Zij herinnerde zich, hoe oud die spiegel was, hoe hij de +glimlachjes en tranen van haar moeder had weerkaatst, en zelfs die van +haar overgrootmoeder. Zoo dikwijls de vrouw van den landbouwer naar den +tempel ging, zag zij den spiegel, die zij zoo gaarne terug had, op een +grooten hoop achter een hek liggen. Zij herkende hem aan een teekening +op de achterzijde, die bekend was onder den naam van de <i> +Shō-Chiku-Bai</i>, of de drie zinnebeelden van den Pijnboom, den +Bamboe en de Pruim. Zij verlangde vurig, haar arm uit te steken +tusschen de tralies, en haar geliefden spiegel weg te rukken. Haar ziel +was gelegen in de spiegelende oppervlakte, en was vermengd met de +zielen, die daarin hadden gestaard, voordat zij geboren was.</p> + +<p>Toen men bezig was met het gieten van de klok van Mugenyama, +ontdekten de klokkengieters, dat één spiegel niet wilde +smelten. De werklieden zeiden, dat het metaal niet wilde smelten, omdat +de eigenares later berouw had gehad van haar gift, waardoor het metaal +even hard was geworden als het zelfzuchtige hart van de vrouw.</p> + +<p>Spoedig wist iedereen, wie de geefster geweest was van den spiegel, +die niet wilde smelten, en daarom verdronk zich de vrouw van den +landbouwer uit boosheid en schaamte, nadat zij eerst het volgende had +geschreven: “Als ik dood ben, zult gij mijn spiegel kunnen +smelten en alzoo de klok kunnen gieten. Mijn ziel zal naar hem +toekomen, die de klok bij het luiden breekt, en ik zal hem groote +rijkdommen schenken.” <span class="pagenum">[<a id="pb181" href= +"#pb181">181</a>]</span></p> + +<p>Toen de vrouw gestorven was, smolt haar oude spiegel onmiddellijk, +en de klok werd gegoten en op haar gewone plaats opgehangen. Daar een +aantal personen gehoord hadden van de boodschap, door de overleden +vrouw van den landbouwer achtergelaten, kwam er een groote menigte naar +den tempel, die één voor één de klok met +ontzaglijk geweld luidden, in de hoop haar te breken en dus groote +rijkdommen te verkrijgen. Dagen aaneen duurde dat luiden voort, totdat +geraas ten slotte zóó ondragelijk was, dat de priesters +de klok in een moeras rolden, waar zij voor het gezicht verborgen +was.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4195"> +<h3 class="normal">De Spiegel van Matsuyama.</h3> + +<p>In oude tijden leefden in een afgelegen gedeelte van Japan een man +en zijn vrouw; zij waren gezegend met een klein meisje, dat de +lieveling en de afgod van haar ouders was. Op zekeren dag werd de man +voor zaken weggeroepen naar het verwijderde Kyōto. Voordat hij +wegging, zeide hij zijn dochter, dat hij, als zij braaf was en aan haar +moeder gehoorzaam zou zijn, haar een geschenk zou medebrengen, dat zij +op hoogen prijs zou stellen. Daarna nam de goede man afscheid, terwijl +moeder en dochter hem uitgeleide deden.</p> + +<p>Eindelijk kwam hij weer thuis, en nadat zijn vrouw en kind hem zijn +grooten hoed hadden afgenomen en zijn sandalen hadden uitgetrokken, +ging hij op de witte matten zitten en opende hij een mand van bamboe en +lette op den verlangenden blik van zijn dochtertje. Hij nam er een +prachtige pop uit en een verlakte doos met gebak, en plaatste die in +haar uitgestrekte handen. Nog eens stak hij zijn hand in de mand en +haalde er een metalen spiegel uit voor zijn vrouw. Zijn bolle +oppervlakte was schitterend gepolijst, terwijl op de achterzijde +pijnboomen en ooievaars waren gegraveerd.</p> + +<p>De vrouw van den goeden man had nooit te voren een spiegel gezien, +en toen zij er in keek, kreeg zij den indruk, <span class="pagenum">[<a +id="pb182" href="#pb182">182</a>]</span>dat een andere vrouw haar +aankeek, zoo dikwijls zij met toenemende verbazing een blik in den +spiegel sloeg. Haar man verklaarde haar het geheim, en verzocht haar, +goed voor den spiegel te zorgen.</p> + +<p>Korten tijd na die gelukkige thuiskomst en de uitdeeling dier +geschenken, werd de vrouw ernstig ziek. Even vóór haar +dood liet zij haar dochtertje bij zich komen en zeide: +“Lieveling, zorg, als ik dood ben, goed voor uw vader, Als ik u +heb verlaten, zult gij mij zeer missen. Maar neem dien spiegel, als gij +u erg eenzaam en verlaten voelt, kijk dan in den spiegel, en gij zult +mij steeds zien.” Nadat zij die woorden had gesproken, stierf +zij.</p> + +<p>Na verloop van tijd hertrouwde de man weer, en zijn vrouw was +volstrekt niet vriendelijk voor haar stiefdochter. Maar de kleine, die +zich de laatste woorden van haar moeder herinnerde, trok zich dan in +een hoekje terug en keek verlangend in den spiegel, waar het haar +toescheen, alsof zij het gelaat van haar dierbare moeder zag, niet door +smart verwrongen, zooals zij het op haar doodsbed had gezien, maar jong +en schoon.</p> + +<p>Op zekeren dag zag de stiefmoeder van het kind haar toevallig in een +hoek neergehurkt over een voorwerp, dat zij niet goed kon +onderscheiden, terwijl het in zich zelf iets mompelde. Die onwetende +vrouw, die een hekel had aan het kind en meende, dat haar stiefdochter +van haar kant ook een hekel aan haar had, verbeeldde zich, dat de +kleine de ééne of andere vreemde tooverkunst +volbracht—misschien wel, dat zij een beeldje maakte en daarin +spelden stak. Vol van die gedachte ging de stiefmoeder naar haar +echtgenoot en vertelde hem, dat zijn ondeugend kind haar best deed, +haar door toovenarij te dooden.</p> + +<p>Toen het hoofd van het gezin dit ongeloofelijke verhaal had gehoord, +ging hij onmiddellijk naar de kamer van zijn dochter. Hij overviel haar +onverhoeds, en zoodra het meisje hem zag, liet zij den spiegel in haar +mouw vallen. Voor het eerst van haar leven werd haar vader, die zooveel +<span class="pagenum">[<a id="pb183" href="#pb183">183</a>]</span>van +haar hield, boos op haar, en hij vreesde, dat er werkelijk eenige +waarheid was in hetgeen zijn vrouw hem had verteld, en onmiddellijk +deelde hij haar dat mede.</p> + +<p>Toen zijn dochter die onrechtvaardige beschuldiging had gehoord, was +zij verbaasd over de woorden van haar vader, en zij zeide hem, dat zij +hem veel te veel liefhad, om ooit te trachten zijn vrouw te dooden of +zelfs haar dood te wenschen, daar zij wist, hoeveel hij van deze +hield.</p> + +<p>“Wat houdt gij in uw mouw verborgen” vroeg haar vader, +nog maar half overtuigd, en nog altijd niet wetende, wat hij er van +moest denken.</p> + +<p>“Den spiegel, dien gij moeder hebt geschonken, en dien zij mij +op haar sterfbed heeft gegeven. Zoo dikwijls ik in het glinsterende +oppervlak van den spiegel staar, zie ik het gelaat van mijn lieve +moeder, jong en schoon. Als mijn hart bedroefd is—en ach! dit is +in den laatsten tijd zoo dikwijls gebeurd—dan neem ik den spiegel +in de hand, en het gelaat van mijn moeder, met haar zachten, +vriendelijken lach, brengt mij vrede, en stelt mij in staat harde +woorden en onvriendelijke blikken te verdragen”.</p> + +<p>Toen begreep de man alles en had zijn kind nog des te meer lief om +haar kinderliefde. Zelfs de stiefmoeder van het kind was, toen zij +wist, wat werkelijk was geschied, beschaamd en vroeg vergiffenis. En +het kind, dat geloofde, dat het moeders gelaat in den spiegel had +gezien, vergaf wat geschied was, en zorgen en verdriet verdwenen uit +het huis. <span class="pagenum">[<a id="pb184" href= +"#pb184">184</a>]</span></p> +</div> +</div> + +<div id="ch15" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XV. Kwannon en Benten. Daikoku, Ebisu en +Hotei.</h2> + +<div class="epigraph"> +<p>“Aanbidding aan de groote barmhartige Kwannon, die boven het +geluid van het gebed naar beneden ziet.”</p> + +<p class="alignright"><i>Een Opschrift.</i></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4235"> +<h3 class="normal">Kwannon.</h3> + +<p>Kwannon, de Godin der Barmhartigheid, gelijkt in menig opzicht op +den niet minder barmhartigen en vriendelijken Jizō; immers beiden +deden afstand van de vreugde der Nirwana, ten einde vreugde en geluk +aan anderen te brengen. Kwannon is echter een godheid van een meer +ingewikkeld karakter dan Jizō, en hoewel zij meestal wordt +uitgebeeld als een zeer schoone en heilige Japansche vrouw, neemt zij +toch een aantal verschillende gedaanten aan. Wij kennen enkel Indische +goden en godinnen met tallooze handen, en Kwannon wordt somtijds +afgebeeld als Senjiu-Kwannon, of Kwannon-met-de-Duizend-Handen.<a +class="noteref" id="xd0e4240src" href="#xd0e4240">1</a> Iedere hand +bevat het ééne of andere voorwerp, als moest hierdoor +worden uitgedrukt, dat hier inderdaad een godin is, die in haar liefde +bereid is, al het mogelijke te schenken en zooveel als in haar vermogen +is, gebeden te verhooren.</p> + +<p>Vervolgens is er Jiu-ichi-men-Kwannon, de Kwannon +met-de-Elf-Gezichten. Hier wordt het gelaat van Kwannon voorgesteld als +“lachend met eeuwigdurende jeugd en oneindige teederheid”, +en in haar schitterend uiterlijk wordt het ideaal van het goddelijk +vrouwelijke voorgesteld met een onbegrensde schoonheid van opvatting. +In de tiara van Jiu-ichi-men-Kwannon zijn heerlijke koppen, als het +ware een straling van kleine Kwannons. Somtijds neemt de tiara van +Kwannon een anderen vorm aan, zooals bij Batō-Kwannon, of +Kwannon-met-den-Paardekop. De naam is <span class="pagenum">[<a id= +"pb185" href="#pb185">185</a>]</span>eenigszins misleidend, immers zulk +een sierlijk schepsel heeft in geen van de vormen, waaronder het +optreedt, iets van een paardekop. Afbeeldingen van dien bijzonderen +Kwannon doen ons een paard zien, in de tiara uitgesneden. +Batō-Kwannon is de Godin tot wie de landbouwers bidden voor de +veiligheid en de redding van hun paarden en hun vee, en men verhaalt, +dat Batō-Kwannon niet alleen stomme dieren beschermt, vooral die, +welke werken voor het menschdom, maar dat zij haar macht ook +zóóver uitstrekt, dat zij hun geesten beschermt, en hun +kalmte schenkt en een gemakkelijker leven dan zij op aarde leidden. In +scherpe tegenstelling met de Kwannons, die wij reeds hebben beschreven, +is Hito-Koto-Kwannon, de Kwannon, die slechts één enkel +gebed wil beantwoorden. De Goden der Liefde en der Wijsheid worden +dikwijls voorgesteld in verbinding met die Godin, en de “Acht en +Twintig Volgelingen” zijn personificaties van bepaalde +sterrenbeelden. Maar in alle vormen, waarin Kwannon optreedt, behoudt +zij steeds dezelfde maagdelijke schoonheid, en die Godin der +Barmhartigheid wordt zeer eigenaardig, en niet ten onrechte, wel eens +de Japansche Madonna genoemd.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4247"> +<h3 class="normal">Kwannon in de Chineesche Mythen.</h3> + +<p>In China staat Kwannon bekend onder den naam van Kwanjin, en als de +geestelijke zoon van Amitâbha, maar die godheid treedt steeds op +als godin, zooals haar beeltenissen zoowel in China als in Japan ons +aantoonen. De Chineezen maken er aanspraak op, dat Kwanjin van +Chineeschen oorsprong is, en dat zij oorspronkelijk de dochter was van +den Koning der Tschou-dynastie. Zij werd door haar vader ter dood +veroordeeld, omdat zij weigerde te huwen, maar het zwaard van den beul +brak af, zonder een wond te veroorzaken. Men verhaalt, dat haar geest +later weer ter helle ging. Er was iets zóó stralend +schoon in den geest van Kwanjin, dat het feit harer tegenwoordigheid de +Hel in het Paradijs veranderde. De Koning <span class="pagenum">[<a id= +"pb186" href="#pb186">186</a>]</span>der Onderwereld zond Kwanjin terug +naar de aarde, ten einde het sombere uitzicht van zijn rijk te bewaren; +hij liet haar op wonderbaarlijke wijze op een lotusbloem overbrengen +naar het eiland Pootoo.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4254"> +<h3 class="normal">Een Incarnatie van Kwannon.</h3> + +<p>Chūjō Hime, een Buddhistische non, wordt meestal beschouwd +als de grootste Japansche kunstenares in het borduren, uit den ouden +tijd, en zij was, volgens de legende, een incarnatie van Kwannon. +Chūjō Hime werd door haar stiefmoeder wreed behandeld, totdat +zij zich ten slotte terugtrok in den tempel van Toema-dera, en daar +werkte zij aan het wonderbaarlijke borduursel van lotusdraden, dat het +Paradijs der Buddhisten voorstelde. De schets is zóó +voortreffelijk, dat wij ons goed kunnen voorstellen, dat de Japanners +gelooven, dat de Goden de groote kunstenares bij haar werk hielpen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4259"> +<h3 class="normal">Kwannon de Moeder.</h3> + +<p>Er is nog een ander merkwaardig borduurwerk, door Kano Hogai, dat +Kwannon voorstelt als de Goddelijke Moeder, die uit een kristallen +fleschje het water der schepping giet. Als dit water in een reeks van +blaasjes neervalt, blijkt het, dat ieder blaasje een klein kindje bevat +met eerbiedig gevouwen handen. Het is een prachtig stuk werk, en als +men na de artistieke schoonheid te hebben bewonderd, de technische +uitvoering bestudeert, dan zien wij, dat de uitvoering drie jaar heeft +geduurd, en dat 12 100 verschillende nuances van zijde, en twaalf van +gouddraad zijn gebruikt.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4264"> +<h3 class="normal">De “Drie en dertig Plaatsen” aan Kwannon +Gewijd.</h3> + +<p>Er zijn drie en dertig tempels, aan Kwannon gewijd. Zij zijn alle +nauwkeurig genummerd, en worden gevonden in de provincies, in de +nabijheid van Kyōto. De volgende legende geeft misschien wel een +verklaring van den eerbied, <span class="pagenum">[<a id="pb187" href= +"#pb187">187</a>]</span>die voor de Saikoku Sanjū-san Sho (de Drie +en dertig Plaatsen) gekoesterd wordt.</p> + +<p>Toen de groote Buddhistische abt der achtste eeuw, Tokudō +Shōnin, stierf, werd hij tot voor Emma-Ō, den Heerscher over +de Dooden, geleid. Het kasteel, waarin Emma-Ō woonde, schitterde +van zilver en goud, rose paarlen en alle soorten van glinsterende +juweelen. Een licht straalde ook uit van Emma-Ō, en die +schrikwekkende God had een glimlach op zijn gelaat. Hij ontving den +uitnemenden abt met de grootst mogelijke wellevendheid, en sprak hem +aldus aan:</p> + +<p>“Tokudō Shōnin, er zijn drie en dertig plaatsen, +waar Kwannon haar bijzondere gunst openbaart, want weet wel, in haar +grenzenlooze goedheid heeft zij zich in een aantal lichamen verdeeld, +zoodat hij, die om hulp roept, niet te vergeefs zal roepen. Helaas! de +menschen blijven op het slechte pad voortgaan, want zij weten van die +heilige tempels niets af. Zij leven hun schandelijk leven en gaan in +een groote en ontelbare menigte naar de Hel. O, hoe blind zijn zij, hoe +eigenzinnig, en hoe vol van verdwaasdheid! Als zij maar +één enkele bedevaart deden naar die drie en dertig +tempels, die aan onze Vrouw van Barmhartigheid zijn gewijd, dan zou een +rein en wonderlijk licht van hun voeten afschijnen, die geestelijk +krachtig genoeg zouden worden, om alle kwaad te verpletteren en de +honderd zes en dertig hellen tot stukken te verbrijzelen. Indien, in +weerwil van die bedevaart, iemand bij ongeluk in de Hel valt, dan zal +ik zijn plaats innemen en alle lijden op mij nemen; want, indien dit +geschiedde, zou mijn verhaal over vrede een leugen zijn, en zou ik +werkelijk verdienen te lijden. Hier is een lijst van de drie en dertig +heilige tempels van Kwannon. Breng die lijst naar de in onrust zijnde +wereld van mannen en vrouwen, en predik de eeuwigdurende barmhartigheid +van Kwannon”.</p> + +<p>Nadat Tokudō zorgvuldig geluisterd had naar alles, wat +Emma-Ō hem mededeelde, antwoordde hij: “Gij hebt mij <span +class="pagenum">[<a id="pb188" href="#pb188">188</a>]</span>met een +zoodanige zending vereerd, maar stervelingen zijn vol twijfelingen en +vol vrees, en zij zouden om het ééne of andere teeken +vragen, waaruit de waarheid kan blijken van wat ik hun +vertel”.</p> + +<p>Emma-Ō gaf den abt onmiddellijk zijn met juweelen bezet zegel, +en na afscheid van hem te hebben genomen, zond hij hem weg, na hem twee +bedienden te hebben medegegeven.</p> + +<p>Terwijl die vreemde gebeurtenissen in de Onderwereld plaats grepen, +bemerkten de leerlingen van Tokudō, dat niettegenstaande het lijk +van hun meester reeds drie dagen en drie nachten had neergelegen, het +vleesch nog niet koud was geworden. De getrouwe volgelingen begroeven +het lijk niet, daar zij meenden, dat hun meester nog niet dood was. En +dit was inderdaad het geval, want na eenigen tijd ontwaakte Tokudō +uit zijn bewusteloosheid, en hield hij in zijn rechter hand het met +juweelen bezette zegel van Emma-Ō.</p> + +<p>Tokudō liet er geen tijd overheen gaan, voordat hij zijn +vreemde avonturen verhaalde, en toen hij zijn verhaal had +geëindigd, ging hij met zijn leerlingen ter bedevaart naar de drie +en dertig heilige plaatsen, waarover de Godin der Barmhartigheid het +bestuur uitoefent.<a class="noteref" id="xd0e4285src" href= +"#xd0e4285">2</a></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4299"> +<h3 class="normal">Lijst der “Drie en dertig +Plaatsen”.</h3> + +<p>Hier volgt een volledige lijst van de “Drie en dertig +Plaatsen”, aan Kwannon gewijd:</p> + +<ol class="lsoff"> +<li>1. Fudaraku-ji, te Nachi, in Kishū.</li> + +<li>2. Kimii-dera, bij Wakayama, in Kishū.</li> + +<li>3. Kokawa-dera, in Kishū.</li> + +<li>4. Sefuku-ji, in Izumi.</li> + +<li>5. Fujii-dera, in Kawachi. <span class="pagenum">[<a id="pb189" +href="#pb189">189</a>]</span></li> + +<li>6. Tsubosaka-dera, in Yamato.</li> + +<li>7. Oka-dera, in Yamato.</li> + +<li>8. Hase-dera, in Yamato.</li> + +<li>9. Nan-endō, te Nara, in Yamato.</li> + +<li>10. Mimuroto-dera, te Uji, in Yamashiro.</li> + +<li>11. Kami Daigo-dera, te Uji, in Yamashiro.</li> + +<li>12. Iwama-dera, in Ōmi.</li> + +<li>13. Ishiyama-dera, bij Ōtsu, in Ōmi.</li> + +<li>14. Miidera, bij Ōtsu, in Ōmi.</li> + +<li>15. Ima-Gumano, te Kyōto, in Yamashiro.</li> + +<li>16. Kiyomizu-dera, te Kyōto.</li> + +<li>17. Rokuhara-dera te Kyōto.</li> + +<li>18. Rokkaku-dō, te Kyōto.</li> + +<li>19. Kōdō te Kyōto.</li> + +<li>20. Yoshimine-dera, te Kyōto.</li> + +<li>21. Anōji, in Tamba.</li> + +<li>22. Sōjiji, in Settsu.</li> + +<li>23. Katsuo-dera, in Settsu.</li> + +<li>24. Nakayma-dera, bij Kōbe, in Settsu.</li> + +<li>25. Shin Kiyomizu-dera, in Harima.</li> + +<li>26. Hokkeji, in Harima.</li> + +<li>27. Shosha-san, in Harima.</li> + +<li>28. Nareai-ji, in Tango.</li> + +<li>29. Matsunoo-dera, in Wakasa.</li> + +<li>30. Chikubu-shima, eiland in het Meer Biwa, in Ōmi.</li> + +<li>31. Chōmeiji, in Ōmi.</li> + +<li>32. Kwannonji, in Ōmi.</li> + +<li>33. Tanigumi-dera, bij Tarui, in Mino<a class="noteref" id= +"xd0e4372src" href="#xd0e4372">3</a>.</li> +</ol> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4376"> +<h3 class="normal">De “Zaal van de Tweede Maan”.</h3> + +<p>De Buddhistische tempel van Ni-gwarsu-dō (“Zaal van de +Tweede Maan”) bevat een klein koperen beeld van Kwannon. Het +heeft de wonderbaarlijke eigenschap, dat het warm is als levend +vleesch, en sedert het beeld is <span class="pagenum">[<a id="pb190" +href="#pb190">190</a>]</span>weggesloten, worden in <span class="corr" +id="xd0e4383" title="Bron: en">den</span> maand Februari bepaalde +godsdienstoefeningen gehouden ter eere van Kwannon, en den achttienden +van iedere maand wordt het heilige beeld tentoongesteld om aangebeden +te worden.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4386"> +<h3 class="normal">Kwannon en het Hert.</h3> + +<p>Een oude kluizenaar, Saion Zenji genaamd, koos tot verblijfplaats +den berg Nariai, opdat hij in de gelegenheid zou zijn, de schoonheid te +aanschouwen van Ama-no-Hashidate, een smalle landtong met pijnboomen +bedekt, die het Meer Iwataki en de Baai Miyazu van elkander scheidt. +Ama-no-Hashidate wordt nog steeds beschouwd als één van +de <i>Sankei</i>, of “Drie Groote Tafereelen” van Japan, en +nog steeds wordt de berg Nariai beschouwd als de beste plek, van waar +dit bekoorlijke tafereel kan worden bewonderd.</p> + +<p>Op den Berg Nariai richtte die vriendelijke en heilige kluizenaar +een kleinen tempel op ter eere van Kwannon, niet ver van een eenzamen +pijnboom verwijderd. Hij bracht zijn gelukkige dagen door met neer te +zien op Ama-no-Hashidate en met de Buddhistische geschriften te zingen, +en zijn zoo vriendelijke inborst en vroom gedrag werden zeer op prijs +gesteld door het volk, dat kwam bidden in den kleinen tempel, dien hij +zoo liefdevol had opgericht voor zijn eigen genoegen en dat van +anderen.</p> + +<p>De verblijfplaats van den kluizenaar, die bij zacht en zonnig weder +zeer liefelijk was, was in den wintertijd somber, immers als het +sneeuwde, was de man van den omgang met menschen afgesloten. Op zeker +tijdstip viel de sneeuw zóó hevig neer, dat zij op +sommige plaatsen tot een hoogte van twintig voet lag opgestapeld. Dag +aan dag bleef het strenge weer voortduren, en eindelijk bleek het den +armen kluizenaar, dat hij hoegenaamd geen voedsel meer over had. Toen +hij op zekeren morgen toevallig naar buiten keek, zag hij een hert dood +in de sneeuw neerliggen. Toen hij het arme schepsel aanschouwde, dat +<span class="pagenum">[<a id="pb191" href= +"#pb191">191</a>]</span>doodgevroren was, dacht hij er aan, dat het +naar de opvatting van Kwannon tegen de wet was, het vleesch van dieren +te eten; maar toen hij de zaak nog eens nauwkeuriger overwoog, kwam het +hem voor, dat hij zijn medeschepselen meer goed kon doen door van dat +vleesch te eten dan door zich te houden aan de strenge letter der wet +en zich te laten verhongeren in het gezicht van den overvloed.</p> + +<p>Toen Saion Zenji tot dit verstandige besluit was gekomen, ging hij +naar buiten en sneed een stuk van het wild af, kookte het, en at de +helft op, onder talrijke dankzeggingen voor zijn behoud. Het overige +gedeelte van het wild liet hij in zijn kookpan achter.</p> + +<p>Eindelijk smolt de sneeuw, en een aantal menschen gingen op weg van +het naburige dorp en bestegen den Berg Nariai, in de verwachting, dat +hun goede en teerbeminde kluizenaar, voor goed van deze wereld zou zijn +verdwenen. Toen zij den drempel naderden, hoorden zij verheugd, dat de +oude man met heldere en luidklinkende stem de heilige Buddhistische +Geschriften zong.</p> + +<p>Het volk uit het dorp verzamelde zich om den kluizenaar, terwijl hij +het verhaal van zijn redding deed. Toen zij uit nieuwsgierigheid eens +een blik sloegen in zijn kookpan, zagen zij tot hun stomme verbazing, +dat deze geen wild bevatte, maar een stuk hout, met goudblad bedekt. +Terwijl zij zich steeds nog verbaasden en niet begrepen, wat dit +beteekende, zagen zij naar het beeld van Kwannon in den kleinen tempel +en bleek het, dat een stuk uit haar lendenen was gesneden, en toen zij +het stuk hout daarin pasten, was de wond genezen. Toen begrepen de oude +kluizenaar en het volk, dat zich om hem had verzameld, dat het hert +niemand anders geweest was dan Kwannon, die in haar onbegrensde liefde +en teedere barmhartigheid haar eigen goddelijk vleesch ten offer had +gebracht.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4406"> +<h3 class="normal">Benten.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“De wilde bloemen worden slap, de +ahornblaadren,</p> + +<p class="line">Door vingers van de vorst geraakt, zij buigen zich ter +aard’; <span class="pagenum">[<a id="pb192" href= +"#pb192">192</a>]</span></p> + +<p class="line">Maar op den boezem van de zee</p> + +<p class="line">Verwelken niet de bloemen uit het nat geboren</p> + +<p class="line">Der golven, als de bloesems op het land,</p> + +<p class="line">Noch voelen zij de kilheid van des Najaars +hand”,</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Yasuhide</i> (Naar <i>Clara A. Walsh</i>.)</p> + +<p>Benten, de Godin der Zee, is tevens één der zeven +Godheden van het Geluk, en in romantischen zin wordt zij beschouwd als +de Godin van Liefde, Schoonheid en Welsprekendheid. In de Japansche +kunst wordt zij voorgesteld, rijdende op een draak of slang, wat wel de +verklaring kan zijn van het feit, dat in sommige streken slangen als +heilig worden beschouwd. Op afbeeldingen wordt Benten weergegeven met +acht armen. Zes handen zijn boven haar hoofd uitgestoken en houden een +boog, een pijl, een wiel, een zwaard, een sleutel en een heilig juweel, +terwijl zij haar beide overige handen eerbiedig in gebed gekruist +houdt. Zij gelijkt in menig opzicht op Kwannon, en beelden van de twee +godinnen worden dikwijls bij elkander gezien, maar de tempels van +Benten worden gewoonlijk op eilanden gevonden.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4432"> +<h3 class="normal">Benten en de Draak.</h3> + +<p>Wij hebben er reeds melding van gemaakt, dat Benten op een draak +rijdt, en de volgende legende kan misschien met die bijzondere +voorstelling in verband gebracht worden.</p> + +<p>In een zeker hol leefde een geduchte draak, die de kinderen van het +dorp Koshigoe verslond. In de zesde eeuw besloot Benten een einde te +maken aan het ongepaste gedrag van het monster, en na een groote +aardbeving te hebben doen ontstaan, ging zij op de loer liggen in de +wolken boven het hol, waar de gevreesde draak zijn woonplaats had +gevestigd. Benten daalde toen uit de wolken neder, trad het hol binnen, +huwde den draak, en was zoo, door haar uitstekenden invloed, in staat, +een einde te maken aan de slachting van kleine kinderen. Bij de +aankomst van Benten verrees uit de zee het bekende <span class= +"pagenum">[<a id="pb193" href="#pb193">193</a>]</span>eiland Enoshima<a +class="noteref" id="xd0e4441src" href="#xd0e4441">4</a>, dat op den +huidigen dag gewijd is gebleven aan de Godin der Zee.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4450"> +<h3 class="normal">Benten-van-het-Geboorte-Water.</h3> + +<p>Hanagaki Baishū, een jong dichter en geleerde, woonde een groot +feest bij, dat gehouden werd ter viering van den wederopbouw van den +tempel van Amadera. Hij wandelde door het schoone park en bereikte op +zijn wandeling ook de plaats van een fontein, waar hij dikwijls zijn +dorst had gelescht. Hij zag, dat wat oorspronkelijk een fontein was +geweest, nu een vijver was geworden, en bovendien, dat aan +één der hoeken van den vijver een bord stond, waarop de +woorden geschreven waren <i>Tanjo-Sui</i> +(“Geboorte-Water”) en tevens een kleine, maar +aantrekkelijke tempel, aan Benten gewijd. Terwijl Baishū oplettend +de veranderingen in het park van den tempel naging, voerde de wind een +prachtig geschreven minnedicht naar zijn voeten. Hij raapte het op en +ontdekte, dat het door een vrouwenhand was geschreven, dat de letters +prachtig gevormd waren, en dat de inkt nog versch was.</p> + +<p>Baishū keerde naar huis terug en las en herlas het gedicht. Het +duurde niet lang, of hij werd verliefd op de schrijfster, en besloot +ten slotte haar te huwen. Eindelijk ging hij naar den tempel van +Benten-van-het-Geboorte-Water en riep: “O, Godin, kom mij te +hulp, en sta mij bij in mijn pogingen, de vrouw te vinden, die deze +door den wind naar mij toegevoerde verzen heeft geschreven!” Na +zoo gebeden te hebben, besloot hij een godsdienstoefening van zeven +dagen te houden, en den zevenden nacht te bestemmen aan onafgebroken +vereering vóór den heiligen tempel van Benten, in het +park van Amadera.</p> + +<p>Gedurende den zevenden nacht van zijn nachtwake hoorde Baishū +een stem, die riep om toegelaten te worden <span class="pagenum">[<a +id="pb194" href="#pb194">194</a>]</span>door de hoofdpoort van het park +van den tempel. De poort werd geopend, en een oud man, in +staatsiekleederen en met een zwarte muts op zijn hoofd, kwam naar voren +en knielde zwijgend voor den tempel van Benten. Daarna werd de +buitendeur van den tempel geheimzinnig geopend, en een bamboe-gordijn +werd gedeeltelijk opgetild, waarbij een schoone knaap te voorschijn +kwam, die den ouden man aldus toesprak: “Wij hebben medelijden +met een jong man, die een liefdeband wenscht te sluiten, en wij hebben +u geroepen, om die zaak te onderzoeken, en na te gaan, of gij de jonge +lieden niet samen kunt brengen”.</p> + +<p>De oude man boog, en trok toen uit zijn mouw een touw, dat hij om +het middel van Baishū bond, terwijl hij een uiteinde aanstak aan +een lantaarn van den tempel, en onderwijl met de hand wuifde, alsof hij +een geest wenkte, om uit den donkeren nacht te voorschijn te komen. In +een oogenblik kwam een jonge maagd het park van den tempel binnen, en +terwijl zij met haar waaier haar lief gezicht halverwege bedekte, +knielde zij naast Baishū neder.</p> + +<p>Daarna sprak de schoone knaap Baishū aldus toe: “Wij +hebben uw gebed gehoord, en het is ons gebleken, dat gij in den +laatsten tijd veel hebt geleden. De vrouw, die gij lief hebt, is nu +naast u geplaatst”. En na die woorden te hebben gesproken, +vertrok de goddelijke jongeling, en de oude man verliet het park bij +den tempel.</p> + +<p>Toen Baishū zijn dank had gebracht aan +Benten-van-het-Geboorte-Water, ging hij naar huis. Toen hij de straat +bereikte buiten het park, zag hij een jong meisje, en herkende hij haar +dadelijk als het meisje, dat hij liefhad. Baishū sprak haar aan, +en toen zij antwoordde, vervulden de vriendelijkheid en liefelijkheid +van haar stem den jongen man met vreugde. Zij wandelden te zamen door +de stille straten, totdat zij ten slotte aan het huis kwamen, waar +Baishū woonde. Er was een oogenblik van diep zwijgen, en daarna +zeide het meisje: “Benten heeft mij u tot vrouw gegeven”, +en de gelieven traden beiden het huis binnen. <span class="pagenum">[<a +id="pb195" href="#pb195">195</a>]</span></p> + +<p>Het huwelijk was buitengewoon voorspoedig, en de gelukkige +Baishū ontdekte, dat zijn vrouw, behalve in andere huiselijke +deugden, ook volmaakt bedreven was in de kunst, bloemen te +rangschikken, en dat haar fijne manier van schrijven niet minder +aangenaam was te zien dan haar bekoorlijke schilderijen. Baishū +wist niets van haar familie af, maar daar zij hem geschonken was door +de godin Benten, achtte hij het onnoodig, haar daarnaar te vragen. Er +was slechts één ding, dat den verliefden Baishū +vreemd voorkwam, en dat was, dat de buren totaal onkundig schenen te +zijn van de tegenwoordigheid van zijn vrouw.</p> + +<p>Toen Baishū op zekeren dag in een afgelegen gedeelte van +Kyōto wandelde, zag hij, dat een bediende hem van de voordeur van +een particuliere woning toewenkte. De man kwam naar hem toe, boog +eerbiedig en zeide: “Wilt gij u wel verwaardigen, dit huis binnen +te treden? Mijn meester verlangt er naar, de eer te hebben, met u te +spreken”. Baishū, die niets afwist van den bediende of van +diens meester, was niet weinig verbaasd over die vreemde begroeting, +maar hij liet zich toch naar de ontvangkamer geleiden en daar sprak de +bewoner van het huis hem aldus toe:</p> + +<p>“Ik bied u zeer nederig mijn verschooning aan voor de weinig +vormelijke wijze, waarop ik u heb uitgenoodigd, maar ik meen gehandeld +te hebben in overeenstemming met een boodschap, die ik van de godin +Benten heb ontvangen. Ik heb een dochter, en daar ik er zeer op gesteld +ben, een goeden echtgenoot voor haar te vinden, heb ik de door haar +geschreven gedichten naar alle tempels van Benten in Kyōto +gezonden. De Godin is mij nu in een droom verschenen en heeft mij +medegedeeld, dat zij een uitnemenden echtgenoot voor mijn dochter had, +en dat hij mij den volgenden winter zou bezoeken. Ik heb eerst niet +veel gewicht gehecht aan dien droom; maar den vorigen nacht is Benten +mij weer in den droom verschenen, en zeide zij mij, dat den <span +class="pagenum">[<a id="pb196" href="#pb196">196</a>]</span>volgenden +dag de echtgenoot, dien zij voor mijn dochter had gekozen, mij een +bezoek zou brengen, en dat ik dan alles omtrent het huwelijk kon in +orde brengen. De Godin beschreef het uiterlijk zóó +nauwkeurig, dat ik er zeker van ben, dat gij de aanstaande echtgenoot +van mijn dochter zijt.”</p> + +<p>Die vreemde woorden vervulden Baishū met droefenis, en toen +zijn beleefde gastheer voorstelde, hem met het meisje in kennis te +brengen, was hij niet moedig genoeg, om zijn zoogenaamden schoonvader +te vertellen, dat hij reeds een vrouw had. Baishū volgde zijn +gastheer in een ander vertrek en tot zijn verbazing en vreugde bleek +het hem, dat de dochter des huizes niemand anders was dan zijn eigen +vrouw! En toch was er een fijn onderscheid tusschen beiden, immers de +vrouw, die hem nu toelachte, was het lichaam van zijn vrouw, en zij die +hem verschenen was voor den tempel van Benten-van-het-Geboorte-Water, +was haar ziel. Men verhaalt ons, dat Benten dit wonder had volbracht +ter wille van haar vereerders, en zoo geschiedde het, dat Baishū +een vreemdsoortig dubbel huwelijksleven had met de vrouw, die hij +liefhad.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4481"> +<h3 class="normal">Daikoku.</h3> + +<p>Daikoku, de God van den Rijkdom, Ebisu zijn zoon, de God van den +Arbeid, en Hotei, de God van het Lachen en van de Tevredenheid, +behooren tot dien kring der godheden, die bekend staan onder den naam +van de Goden van het Geluk. Daikoku wordt voorgesteld met een +Tooverhamer, die het teeken draagt van den Juweel, die den mannelijken +en vrouwelijken geest personifieert, en beteekent een scheppende +godheid. Een slag van zijn hamer brengt rijkdom, en zijn tweede +attribuut is de Rat. Daikoku is, zooals men licht zal begrijpen, een +bijzonder populaire godheid, en hij wordt dikwijls geschilderd als een +voorspoedige Chineesche mijnheer, rijk uitgedost, terwijl hij meestal +wordt voorgesteld staande op balen rijst, met een zak vol kostbare +zaken op zijn schouder. Die vroolijke <span class="pagenum">[<a id= +"pb197" href="#pb197">197</a>]</span>en weldadige God wordt ook wel +voorgesteld, zittende op balen rijst, of zijn schatten vertoonend aan +een of ander gretig kind, dat vol verwachting naar die schatten ziet; +ook wel wordt hij voorgesteld, de Roode Zon met de ééne +hand tegen zijn borst houdend, terwijl hij den Tooverhamer met de +andere hand vasthoudt.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4488"> +<h3 class="normal">De Rat van Daikoku.</h3> + +<p>Het attribuut van Daikoku, een Rat, heeft een zinnebeeldige en een +zedelijke beteekenis, in verband met den rijkdom, die in den zak van +den God verborgen is. De Rat wordt dikwijls voorgesteld òf in +een baal met rijst, waaruit zijn kop uitsteekt, of terwijl deze binnen +in den zak zit, òf terwijl hij met den Hamer speelt; somtijds +ziet men een groot aantal ratten.</p> + +<p>Volgens een oude legende werden de Buddhisten afgunstig op Daikoku. +Zij overlegden samen, en besloten ten slotte, dat zij den te populairen +Daikoku uit den weg zouden ruimen, aan wien de Japanners gebeden en +wierook aanboden. Emma-Ō, de Heerscher der Dooden, beloofde zijn +sluwsten en verstandigsten <i>oni</i>, Shiro te zenden, die, zooals hij +zeide geen moeite zou hebben, den God van den Rijkdom te overmeesteren. +Shiro, wien door een musch den weg werd gewezen, ging naar het kasteel +van Daikoku, maar hoewel hij hoog en laag speurde, hij kon den eigenaar +niet vinden. Eindelijk ontdekte Shiro een groot magazijn, waarin hij +den God van den Rijkdom zag zitten. Daikoku riep zijn Rat en beval hem +te onderzoeken, wie het waagde hem lastig te vallen. Toen de Rat Shiro +zag, rende hij in den tuin en bracht een takje hulst mede, waarmede hij +den <i>oni</i> verjoeg. Tot op den huidigen dag blijft Daikoku +één der meest populaire Japansche Goden. Men zegt, dat +deze gebeurtenis de oorsprong is van het oudejaarsavond-toovermiddel, +dat bestaat uit een hulstblad en een vleeschpin, of een hulsttakje, +bevestigd op den drempel van de deur van een huis, om den terugkeer van +den <i>oni</i> te beletten. <span class="pagenum">[<a id="pb198" href= +"#pb198">198</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4505"> +<h3 class="normal">De Zes Daikoku’s.</h3> + +<ol class="lsoff"> +<li>1. Makura Daikoku, de gewone vorm, met een Hamer op een +lotusblad.</li> + +<li>2. Ojikara Daikoku, met zwaard en <i>vajra</i>.</li> + +<li>3. Bika Daikoku, een priester met een Hamer in de rechter hand en +een zwaard met een <i>vajra</i>-gevest in de linker hand.</li> + +<li>4. Yasha Daikoku, met het Wiel der Wet in de rechter hand.</li> + +<li>5. Shinda Daikoku, een knaap, zittend met een kristal in de linker +hand.</li> + +<li>6. Mahakara Daikoku, een zittende vrouw, met een baal rijst op haar +hoofd.</li> +</ol> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4527"> +<h3 class="normal">Ebisu.</h3> + +<p>Ebisu en zijn vader Daikoku worden gewoonlijk te zamen uitgebeeld: +de God van den Rijkdom gezeten op balen rijst, terwijl hij de Roode Zon +met één hand tegen zijn borst drukt, en met de andere den +rijkdom schenkenden Hamer vasthoudt, terwijl Ebisu wordt uitgebeeld met +een hengel en een grooten <i>tai</i> visch onder den arm.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4535"> +<h3 class="normal">Hotei.</h3> + +<p>Hotei, de God van het Lachen en der Tevredenheid, is +één der komiekste der Japansche Goden. Hij wordt als +uitermate dik voorgesteld, terwijl hij op zijn rug een linnen zak +(ho-tei) draagt, waaraan hij zijn naam ontleent. In dien zak pakt hij +de kostbare zaken in, maar als hij in een bijzonder speelsche bui is, +gebruikt hij dien als een bewaarplaats voor vroolijke en nieuwsgierige +kinderen. Somtijds wordt Hotei voorgesteld, gezeten in een gebroken en +bijzonder haveloos rijtuig, dat wordt voortgetrokken door jongens; in +die gedaante is hij bekend als de Wagen-Priester. Ook wordt hij +geschilderd met een Chineeschen waaier in de ééne hand, +en zijn zak in de andere, of terwijl hij op het ééne +uiteinde van een stok den zak met kostbare zaken en op het andere +uiteinde een knaap laat balanceeren. <span class="pagenum">[<a id= +"pb199" href="#pb199">199</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e4240src" id="xd0e4240">1</a></span> De titel is niet nauwkeurig, +want in werkelijkheid heeft Kwannon in die gedaante slechts veertig +handen. Ongetwijfeld is de bedoeling van dien naam, een voorstelling te +geven van de milddadigheid dier Godin.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e4285src" id="xd0e4285">2</a></span> <span class="corr" id= +"xd0e4286" title="Niet in bron">“</span>In navolging van de +oorspronkelijke Drie en dertig Heilige Plaatsen zijn er ook drie en +dertig heilige plaatsen in oostelijk Japan gesticht, en ook in het +district Chichibu.” <i>Murray’s Handboek van Japan</i>, +door <i>B.H. Chamberlain</i> en <i>W.B. Mason</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e4372src" id="xd0e4372">3</a></span> Zie Murray’s Handboek +van Japan.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e4441src" id="xd0e4441">4</a></span> Zie <i>Een blik op het +Onbekende Japan</i>, door <i>Lafcadio Hearn</i>, deel I, blz. +62–104.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch16" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XVI. Poppen en Vlinders.</h2> + +<div class="epigraph"> +<p>“Ik vroeg eens een bekoorlijk Japansch meisje: ‘Hoe kan +een pop leven?’ ‘Wel,’ antwoordde zij, ‘als gij +er genoeg van houdt, zal zij leven!’”</p> + +<p class="alignright"><i>Lafcadio Hearn.</i></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4551"> +<h3 class="normal">De Engelsche en Japansche Poppen.</h3> + +<p>Onze poppen, met haar lichtblond haar, blauwe oogen en gemaakte +lachjes, strekken zeker niet tot eer en roem van de poppenmakers, als +het geacht moet worden, dat zij eenige gelijkenis dienen te vertoonen +met levende kinderen. Als zij horizontaal gehouden worden, zal er iets +in haar kopjes tikken en zullen haar blauwe oogen zich sluiten of +liever gezegd achterover rollen; knijpt men ze, dan zullen zij een +geluid geven dat eenigszins doet denken aan de woorden: “Papa! +Mama!” en toch hebben zij, in weerwil van die mechanische +kunstgrepen niets in haar voordeel dan de liefde van korten duur, haar +door een kind betoond. Spoedig breken zij, of loopen zij gevaar, dat op +ieder oogenblik een broertje ze het hoofd afbreekt of op andere wijze +voor goed beschadigt.</p> + +<p>In Japan echter is de pop niet alleen een stuk speelgoed, waardoor +kleine meisjes zich voorstellen, moedertjes te zijn, maar in vroeger +dagen werd zij als het middel beschouwd, om van vrouwen moeders te +maken. Lafcadio Hearn schrijft hierover: “En als gij een +dergelijke, door een Japansche moeder vervaardigde pop ziet, die haar +handen kan uitsteken, haar naakte voetjes kan bewegen en haar hoofd kan +omdraaien, dan zoudt gij, al werd zij vlak bij u gehouden, er bijna +tegen opzien, een weddenschap aan te gaan, dat het maar een pop +is.” Het is die treffende gelijkenis, die waarschijnlijk de +oorzaak is van de vreemde en schoone liefde, die aan Japansche poppen +verbonden is.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4558"> +<h3 class="normal">Levende Poppen.</h3> + +<p>Er was een tijd, dat men meende, dat sommige poppen <span class= +"pagenum">[<a id="pb200" href="#pb200">200</a>]</span>werkelijk levend +werden en in haar kleine lichamen een menschelijke ziel kregen, en dat +geloof is niets anders dan een echo van het oude denkbeeld, dat rijke +liefde het beeld van een levend iets tot leven kan wekken. In het Oude +Japan ging de pop over van het ééne geslacht op het +volgende, en bleef somtijds volkomen ongeschonden gedurende een periode +van meer dan honderd jaar. Een pop, die honderd jaar lang in de armen +van kleine kinderen was gekoesterd, van voedsel was voorzien, geregeld +iederen nacht naar bed was gebracht en het voorwerp van voortdurende +liefkozingen was geweest, moest ongetwijfeld wonderen doen in de +dichterlijke verbeelding van een gelukkig en kinderlijk volk.</p> + +<p>De kleine pop, bekend als O-Hina-San valt niet binnen het gebied van +deze studie; zij was eenvoudig een stuk speelgoed en niets meer. Wij +hebben hier alleen de levensgroote poppen te bespreken, die poppen, die +zoo uitnemend kleine kinderen voorstellen van twee of drie jaar. De +meisjespop van die soort draagt den naam van O-Toku-San en de +jongenspop van Tokutarō-San. Men geloofde, dat, als die poppen, +hoe dan ook, slecht behandeld of verwaarloosd werden, zij zouden +huilen, boos zouden worden en ongeluk zouden brengen over haar +bezitters. Bovendien hadden zij nog een aantal andere bovennatuurlijke +gaven.</p> + +<p>In een zeker gezin was er een Tokutarō-San, die bijna niet +minder vereerd werd dan Kishibōjin, de Godin, tot wie Japansche +vrouwen en kinderen bidden. Die Tokutarō-San werd door kinderlooze +echtparen geleend. Zij gaven hem nieuwe kleeren en verzorgden hem met +liefdevolle zorgen, daar zij er van overtuigd waren, dat een dergelijke +pop, die een ziel bezat, hen gelukkig zou maken, door hun gebeden om +een kind te verhooren. Tokutarō-San was volgens de legende zeer +levendig en vlug, want toen het huis in brand vloog, rende hij haastig +den tuin in, om zich te redden! <span class="pagenum">[<a id="pb201" +href="#pb201">201</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4570"> +<h3 class="normal">De Laatste Rustplaats van een Pop.</h3> + +<p>Wat gebeurt er met een Japansche pop, als zij eindelijk na een lang +en gelukkig leven breekt? Hoewel zij voor goed dood wordt geacht, +worden haar overblijfselen met den grootsten eerbied behandeld. Zij +wordt niet met vuil of afval weggeworpen of verbrand, of zelfs +eerbiedig op stroomend water gelegd, zooals dikwijls met doode +Japansche bloemen geschiedt. Zij wordt niet begraven, maar aan +Kōjin gewijd, een godheid, die dikwijls wordt voorgesteld met een +aantal armen. Men stelt zich voor, dat Kōjin huist in een <i> +enoki</i>-boom, en tegenover dien boom is een klein altaar en <i> +torii</i>. Hier worden de overblijfselen van een oude pop eerbiedig +neergelegd. Haar klein gelaat moge al gekrabd zijn, haar zijden kleed +gescheurd en verschoten, haar armen en beenen gebroken, zij had vroeger +een ziel, en had eens de geheimzinnige <i>begeerte</i> het moederschap +te schenken aan haar, die het verlangden.</p> + +<p>Op den derden Maart wordt het Feest der Meisjes gevierd. Het is +bekend als <i>Jomi no Sekku</i>, of <i>Hina Matsuri</i>, of het +Poppenfeest.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4592"> +<h3 class="normal">Vlinders.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Waar bijeenverzameld liggen</p> + +<p class="line">Zachte bloesems, dra vergaan,</p> + +<p class="line">Waait daar soms een enkel blaadje</p> + +<p class="line">Op zijn vroeg’ren boomtak aan?</p> + +<p class="line">Neen, ’t was een vlinder, zoo licht als een +blad,</p> + +<p class="line">Die zich in ’t luchtruim verheven had.”</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Arakida Mortitake</i>.<br> +(Naar <i>Clara A. Walsh</i>.)</p> + +<p>De vlinder staat in China meer dan in Japan in betrekking met +legenden en folk-lore. De Chineesche geleerde Rōsan had, zoo wordt +gezegd, bezoek ontvangen van twee meisjesgeesten, die hem onthaalden op +spookachtige verhalen omtrent die insecten met hun prachtig gekleurde +vleugels.</p> + +<p>Het is meer dan waarschijnlijk, dat de legenden omtrent vlinders, +die van Japan bekend zijn, aan China zijn ontleend. <span class= +"pagenum">[<a id="pb202" href="#pb202">202</a>]</span>Japansche +dichters en kunstenaars vonden er genoegen in, als hun beroepsnaam +namen te kiezen zooals “Vlinderboom”, “Eenzame +Vlinder”, “Vlinderhulp” en dergelijke. Zulke +denkbeelden, hoewel waarschijnlijk van Chineeschen oorsprong, deden een +beroep op de aesthetische gevoelens van het Japansche volk, en het is +niet twijfelachtig, of de Japanners speelden in vroegere dagen het +romantische vlinderspel. Keizer Gensō was gewoon de vlinders te +gebruiken, om voor hem een keuze te doen voor zijn minnerijen. Bij een +wijnfeest in zijn tuin moesten schoone dames opgesloten vlinders +loslaten. Die schoongekleurde insecten vlogen dan rond en zetten zich +neer op de schoonste meisjes, en die meisjes ontvingen dan dadelijk de +gunst van den Keizer.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4623"> +<h3 class="normal">Vlinders, die iets goeds, en die iets slechts +voorspelden.</h3> + +<p>In Japan werd de vlinder een tijd lang beschouwd als de ziel van een +levenden man of levende vrouw. Als hij een ontvangkamer binnenkwam en +zich vastzette achter het bamboescherm, dan was dit een zeker bewijs, +dat de persoon, die hij vertegenwoordigde, binnen kort in dat huis zou +komen. De aanwezigheid van een vlinder werd als een goed voorteeken +beschouwd, hoewel natuurlijk alles afhing van den persoon, die met den +vlinder vereenzelvigd was.</p> + +<p>De vlinder was niet altijd de voorbode van goede tijdingen. Toen +Taira-no-Masakado in het geheim een oproer voorbereidde, was Kyōto +het tooneel van een zwerm vlinders, en de bevolking, die ze zag, was +zeer verschrikt. Lafcadio Hearn geeft als zijn meening te kennen, dat +die vlinders de geesten kunnen zijn van hen, die bestemd waren in het +gevecht te sneuvelen, de geesten van de levenden, die een voorgevoel +hadden van een spoedig naderen van den dood. Vlinders kunnen ook de +zielen der dooden zijn, en zij verschijnen dikwijls onder die gedaante, +ten einde kenbaar te maken, dat zij voor goed afscheid nemen van het +lichaam. <span class="pagenum">[<a id="pb203" href= +"#pb203">203</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4631"> +<h3 class="normal">“De Vliegende Haarspeld van +Kochō”.</h3> + +<p>Het Japansche drama maakt herhaaldelijk van de spookachtige +beteekenis der vlinders gebruik. In het tooneelspel, dat bekend staat +als <i>De Vliegende Haarspeld van Kochō</i>, pleegt de heldin, +Kochō, zelfmoord, op grond van valsche beschuldigingen en wreede +behandeling. Haar minnaar tracht te ontdekken, wie de oorzaak van haar +ontijdigen dood is geweest. Op een zeker oogenblik verandert +Kochō’s haarspeld in een vlinder, welke blijft zweven boven +de schuilplaats van den misdadiger, die al die ellende heeft +veroorzaakt.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4639"> +<h3 class="normal">De Witte Vlinder.</h3> + +<p>Er is een vreemde en roerende Japansche legende, die in verband +staat met den vlinder. Een oude man, Takahama genaamd, woonde in een +huisje achter het kerkhof van den tempel van Sōzanji. Hij was een +uiterst beminnelijk man en bij al zijn buren dan ook zeer geliefd, +hoewel de meesten hem als eenigszins krankzinnig beschouwden. Zijn +krankzinnigheid bestond, naar het scheen, uitsluitend in het feit, dat +hij nooit was getrouwd en nooit het verlangen had uitgesproken naar +intiemen omgang met vrouwen.</p> + +<p>Op een zekeren Zondag werd hij ernstig ziek, en wel +zóó ziek, dat hij zijn schoonzuster met haar zoon liet +ontbieden. Zij kwamen beiden, en deden alles wat in hun macht was, om +in zijn laatste levensuren zijn lijden te verzachten. Terwijl zij +waakten, viel Takahama in slaap; maar nauwelijks was hij in rust, of +een groote witte vlinder vloog de kamer binnen, en bleef stil zitten op +het hoofdkussen van den lijder. De jonge man trachtte dien met een +waaier te verdrijven, maar driemaal kwam hij terug, alsof hij er tegen +opzag, den zieke te verlaten.</p> + +<p>Eindelijk joeg de neef van Takahama hem op naar den tuin, waarna hij +door de tuindeur naar het kerkhof vloog, dat aan den overkant gelegen +was, waar hij bleef <span class="pagenum">[<a id="pb204" href= +"#pb204">204</a>]</span>zitten op het graf van een vrouw en daarna +geheimzinnig verdween. Toen de jonge man den grafsteen nader +beschouwde, zag hij, dat er de naam “Akiko” op was +geschreven, en tevens een beschrijving, hoe Akiko op achttienjarigen +leeftijd was gestorven. Hoewel de grafsteen met mos was bedekt en wel +vijftig jaar geleden moest zijn opgericht, zag de jonge man, dat hij +door bloemen omringd was, en dat de kleine waterbak onlangs was +gevuld.</p> + +<p>Toen de jonge man naar huis terugkeerde, bleek het, dat in dien +tusschentijd Takahama was gestorven; hij keerde toen naar zijn moeder +terug en vertelde haar, wat hij op het kerkhof had gezien.</p> + +<p>“Akiko?” mompelde zijn moeder. “Toen uw oom jong +was, was hij met Akiko verloofd. Zij stierf kort vóór +haar trouwdag aan de tering. Toen Akiko deze wereld verliet, besloot uw +oom, nooit te huwen en steeds in de nabijheid van haar graf te blijven +wonen. Al die jaren lang is hij zijn gelofte getrouw gebleven, en hield +zijn hart al de zoete herinneringen aan zijn eenige liefde. Dagelijks +ging Takahama naar het kerkhof, zoowel als de lucht geurig was van de +zomerzoelte, als wanneer zij bezwangerd was met vallende sneeuw. +Dagelijks ging hij naar het graf en bad voor haar heil, maakte den +grafsteen schoon en plaatste daarop bloemen. Toen Takahama stervende +was, en hij die hem zoo dierbare taak niet meer kon volbrengen, kwam +Akiko hem bezoeken. Die witte vlinder was haar vriendelijke en +liefhebbende ziel.” Voordat Takahama naar het Land van de Gele +Lente vertrok, kon hij wel woorden gemompeld hebben zooals die van Yone +Noguchi:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Daar waar de bloemen slapen,</p> + +<p class="line">Slaap ik, Goddank! van avond.</p> + +<p class="line">O, kom, o vlinder kom.<a class="noteref" id= +"xd0e4661src" href="#xd0e4661">1</a></p> +</div> + +<span class="pagenum">[<a id="pb205" href= +"#pb205">205</a>]</span></div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e4661src" id="xd0e4661">1</a></span> Legenden in verband met +andere insecten worden in <a href="#ch23">Hoofdstuk XXIII</a> +behandeld.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch17" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XVII. Feestdagen.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e4670"> +<h3 class="normal">Nieuwjaar.</h3> + +<p>De <i>San-ga-nichi</i>, of “drie dagen” van het Nieuwe +Jaar, is één van de belangrijkste van de Japansche +feestgetijden, want de Japanners vieren het nieuwjaarsfeest veel +feestelijker dan wij. Zij beschouwen de eerste drie dagen van het jaar +als een geschikte gelegenheid, om zich voorspoed en geluk voor de +toekomst te verzekeren, en om dit gedaan te krijgen, worden een aantal +vreemde en oude gebruiken in acht genomen. Voordat de huizen worden +versierd, heeft er eerst een afdoende winterschoonmaak plaats. +“In oude tijden”, zoo schrijft Mevrouw Salwey, “werd +dit gebruik in acht genomen zoowel aan het Hof van den Keizer als in de +hut van den boer, en wel zóó nauwgezet, dat het Hof van +den Shōgun opzichters leverde, die rondgingen met versierde +stoffers, om het werk der bedienden na te zien, en die hun officieele +bezems over richels en spleten bewogen, terwijl zij daarbij hun +tooverroeden op een bepaalde wijze zwaaiden, om daarmede het Chineesche +teeken, dat water beteekende, aan te duiden.” Niet alleen wordt +het geheele huis door en door gereinigd en alles op zijn plaats gezet, +maar men wordt verlost van de booze geesten, door erwten en boonen uit +de open <i>shoji</i> te werpen, of ook wel papiersnippers.</p> + +<p>Bij het Nieuwjaarfeest worden de huizen en deurposten versierd met +koorden van stroo, en deze worden dikwijls zóó gemaakt, +dat zij de getallen drie, vijf of zeven voorstellen, welke getallen bij +de Chineezen als gelukkig worden beschouwd. Het voornaamste voedsel, +dat bij die gelegenheid wordt gegeten, bestaat uit zeekreeften (wier +gebogen en oud uiterlijk op een lang leven wijst), sinaasappels en +enkele soorten van eetbaar zeegras. Bovendien zijn er spiegelkoeken, in +verband met de Zonnegodin, en die koeken, die uit rijst bestaan, worden +gegeten met de sinaasappelen en de zeekreeften, en opgediend op zuiver +witte bakken. <span class="pagenum">[<a id="pb206" href= +"#pb206">206</a>]</span>Een andere belangrijke versiering mag niet over +het hoofd gezien worden, en wel de takken van een pijnboom. Die takken +zijn het zinnebeeld van een lang leven, en om de ééne of +andere niet bekende reden worden zij verbrand, zoodra het feest is +afgeloopen.</p> + +<p>Één van de meest schilderachtige gebruiken, dat met +dit feest in verband staat en dat in het bijzonder op kinderen een +grooten indruk maakt, is het Spookschip met de Zeven Goden van het +Geluk aan boord, waarover wij reeds vroeger hebben gesproken.<a class= +"noteref" id="xd0e4687src" href="#xd0e4687">1</a></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4692"> +<h3 class="normal">De Feestdag voor Jongens.</h3> + +<p>De <i>Tango no Sekku</i>, of Feestdag voor Jongens, wordt gevierd op +den 5<sup>den</sup> Mei, en dient, om de Japansche jeugd met +krijgshaftige eigenschappen te bezielen. Het is de dag, waarop overal +vlaggen worden gezien, waarop de daken der huizen met irisbladeren +worden versierd, zoodat de vlag der Natuur en de vlag door +menschenhanden vervaardigd, beide in het oog vallen op dien vroolijken +feestdag, die algemeen bekend staat onder den naam van het +Vlaggenfeest. De knapen krijgen dien dag kleine beeldjes ten geschenke, +die bepaalde groote helden uit het verleden voorstellen, terwijl oude +zwaarden, bogen, pijlen, speren en dergelijke van het +ééne geslacht van kinderen aan het andere worden +overgegeven.</p> + +<p>Misschien is wel de meest op den voorgrond tredende trek van dit +feest de papieren vlag, die de gedaante heeft van een karper. Zij is +hol, en als zij met wind wordt gevuld, heeft zij het voorkomen, alsof +zij krachtig door de lucht vliegt. De karper is meer dan een gewoon +symbool van den ruwen oorlogsgeest, want hij is het zinnebeeld van +vasthoudendheid in den opzet en van ontembaren moed. Zooals de karper +tegen den stroom opzwemt, zoo wordt van de Japansche jeugd verwacht, +dat zij tegen de krachtigste <span class="pagenum">[<a id="pb207" href= +"#pb207">207</a>]</span>stroomingen van den tegenspoed kan strijden. +Dit denkbeeld is waarschijnlijk ontleend aan de betooverende Chineesche +legende van den Drakenkarper, wien het na een langen strijd gelukte, +voorbij de watervallen van den Drakenpoort te zwemmen, en die duizend +jaar leefde, totdat hij eindelijk in de lucht opsteeg.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4707"> +<h3 class="normal">Het Doodenfeest.</h3> + +<p>Het Doodenfeest, of <i>Bommatsuri</i>, moet hier worden besproken, +omdat het veel bevat, dat mythisch is. De opvatting van den Japanschen +boer omtrent een toekomstig leven is niet bijzonder opgewekt. Na den +dood wordt het lichaam onmiddellijk gewasschen en geschoren en dan +gestoken in een helder wit gewaad—in werkelijkheid het gewaad van +een pelgrim. Om den nek wordt een zakje gehangen met drie of zes <i> +rin</i><a class="noteref" id="xd0e4717src" href="#xd0e4717">2</a>, welk +aantal afhangt van de gewoonten der plaats, waar de overledene gewoond +heeft, en die <i>rin</i> worden met den overledene begraven. Het +denkbeeld, om munten met dooden te begraven, is ontleend aan het +geloof, dat allen die sterven, met uitzondering van kinderen, moeten +reizen naar de Sanzu-no-Kawa, of “De Rivier der Drie +Wegen”. Aan den oever van die sombere rivier wacht Sodzu-Baba, de +Oude Vrouw der Drie Wegen, de komst af van de zielen, te gelijk met +haar echtgenoot, Ten-Datsu-Ba. Als geen drie <i>rin</i> aan de Oude +Vrouw worden betaald, neemt zij de witte kleeren van den doode weg, en +hangt zij die, zonder op zijn smeekingen te letten, aan de boomen op. +Dan is er nog de niet minder angstwekkende Emma-Ō, de Heerscher +der Dooden; en als wij bij die sombere figuren nog voegen enkele van +die verschrikkingen van de hellen der Buddhisten, dan behoeft het geen +verbazing te wekken, dat de zachtzinnige en poëtische Japanner een +feest heeft ingesteld, dat een aangename, zij het dan ook slechts een +<span class="pagenum">[<a id="pb208" href="#pb208">208</a>]</span>korte +vertroosting schenkt van de verschrikkingen van den Hades.</p> + +<p>Het feest heeft plaats van 13 tot 15 Juli. In dien tijd van het jaar +zijn de meeste huizen niets dan geraamten, daar zij aan alle kanten aan +de zomerbries toegang verschaffen. Men loopt in de lichtst mogelijk +gewaden rond. De vlinders vermaken zich, in ontelbare hoeveelheden +rondvliegend over een koel lotusveld of zich neerzettend op de purperen +bloemblaadjes van een iris. De Fuji steekt zijn grooten kop in de +heldere blauwe lucht uit, en draagt als een witte sluier een strook van +snel wegsmeltende sneeuw.</p> + +<p>Als de ochtend van den 13<sup>den</sup> Juli aanbreekt, worden +nieuwe matten van rijststroo op alle Buddhistische altaren witgespreid +en op de kleine tempels in huis. Ieder Japansch huis houdt dien dag een +eigenaardig nauwkeurig omschreven maal gereed voor de groote menigte +geesten.</p> + +<p>Tegen het ondergaan van de zon zijn de straten helder verlicht door +de vlammen der fakkels, en de ingangen der huizen hebben een vroolijk +aanzien door de helder gekleurde lantarens. Zij, voor wie dit feest in +bijzondere mate geldt, en dus niet als voor ieder ander—dat wil +zeggen, zij, die kort geleden iemand hebben verloren, die hun dierbaar +was—gaan dien nacht naar buiten, om de kerkhoven te bezoeken, +waar zij bidden, offers brengen, wierook branden en water uitgieten. +Lantarens worden aangestoken en bamboevazen met bloemen gevuld.</p> + +<p>Op den avond van den 15<sup>den</sup> Juli worden de geesten van den +Kring der Boetedoening of Gakidō gevoed, en bovendien al die +geesten, die onder de levenden geen vrienden hebben, die voor hen +zorgen. Er is een legende, die betrekking heeft op dit bijzonder +onderdeel van het Doodenfeest. Dai-Mokenren, een groot leerling van +Buddha, kreeg eens toestemming, de ziel van zijn moeder in de +Gakidō te bezoeken. Hij had zóó bitter verdriet over +haar ontzettend lijden, dat hij haar een kom gaf, die het meest +uitgelezen voedsel bevatte. Maar iederen keer, als <span class= +"pagenum">[<a id="pb209" href="#pb209">209</a>]</span>zij trachtte er +van te eten, veranderde het voedsel plotseling in vuur, en eindelijk in +asch. Toen vroeg Mokenren Buddha, hem te willen mededeelen, wat hij kon +doen om het lijden van zijn moeder te verzachten. Hem werd toen +bevolen, om de schimmen der groote priesters in alle landen “op +den vijftienden dag der zevende maand” te spijzigen. Toen dit +geschied was, keerde Mokenren terug en vond zijn moeder weer, +springende van vreugde. In dien gelukkigen dans na veel beproevingen +vinden wij de sporen terug van den oorsprong der <i>Bon-odori</i>, die +plaats heeft in den derden nacht van het feest.</p> + +<p>Als de avond van den derden nacht aanbreekt, worden voorbereidselen +gemaakt voor het vertrek der geesten. Duizenden bootjes worden +volgeladen met voedsel en met vriendelijke afscheidsgroeten. De +vertrekkende geesten stappen in die bootjes. Liefhebbende handen +plaatsen die brooze bark op rivier, meer of zee. Een kleine lantaren +brandt aan den voorsteven, terwijl lichtblauwe wolken van wierook van +den achtersteven opstijgen. Hearn schrijft: “Langs alle kreken, +rivieren en kanalen gaan de spookachtige vloten flikkerend naar zee; en +de geheele zee glinstert over den geheelen horizon van de lichten der +dooden, en de zeewind is welriekend door het wierook.”</p> + +<p>Er is een pathetische bekoring in dat feest. Het is volstrekt niet +alleen in Japan, dat het gevierd wordt; immers het komt overeen met het +Indische <i>Sraddha</i>; maar in Japan wordt het aangeraakt door een +fijnere en meer betooverende schoonheid. Niemand is tot nu toe in staat +geweest, den oorsprong der <i>Torii</i> onfeilbaar vast te stellen, die +wonderlijke poort, die nergens heenleidt. Wat een bekoorlijke ingang of +uitgang voor een troep ronddolende schimmen! Wat een prachtige plaats +voor geesten is een Japansche tuin, met zijn meren en maanvormige brug, +zijn steenen lantarens, zijn paden met zilverzand, om daarin te spelen +en bij tijden te droomen! En wat een prachtige straat om daarin te +wandelen is voor geesten de Eeuwigdurende <span class="pagenum">[<a id= +"pb210" href="#pb210">210</a>]</span>Straat, die zóó +nabij is aan de straat van Oude Mannen! In de volgende bewoordingen +geeft Yone Noguchi de tooverpracht weer van een Japansche nacht, +één van die drie nachten, als de zielen in aanraking +komen met oude aardsche herinneringen:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“De geurig purpren bries van een Japanschen +nacht!</p> + +<p class="line">De oude maan, die als een tooverschip vol goud</p> + +<p class="line">Begint te wieg’len door de zee der droomen:</p> + +<p class="line">(Ik hoor den nooit gehoorden Schoonheidszang in +’t schip der maan,</p> + +<p class="line">Ik hoor zelfs ’t zacht gefluister van hun gouden +kleed).</p> + +<p class="line">Die honderden lantarens, in liefde brandend en +gebed,</p> + +<p class="line">Bewegen zich langs weg en straat, als dolende +herinnering.</p> + +<p class="line">De zilveren muziek van ’t houten schoeisel der +Japansche meisjes!</p> + +<p class="line">Zijn dit niet kleine geesten, gekomen uit den boezem +van den ouden tijd?</p> + +<p class="line">Heeft hun terugkomst soms ten doel, hun duizend +wenschen, reeds vergeten, te vervullen?</p> + +<p class="line">Hoe groot is toch de fantaisie van den Japanschen +nacht</p> + +<p class="line">Geboren uit de oude liefde en onvervulde wenschen!</p> + +<p class="line">De droeve minnezang in den Japanschen nacht,</p> + +<p class="line">De <i>samisen</i> muziek van hartstocht en van +tranen!</p> + +<p class="line">De droeve harteklacht door duisternis en +liefde!”</p> +</div> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4793"> +<h3 class="normal">Het Lachfeest van Wasa.</h3> + +<p>In den loop van het jaar worden er een aantal andere Japansche +feesten gevierd, en twee daarvan, het Poppenfeest en het Feest van +Tanabata, het Wevende Meisje, zijn reeds vroeger door ons besproken. +Misschien is het Lachfeest van Wasa wel het meest vreemde onder al de +Japansche feesten. Gedurende de maand October vormen een aantal oude +mannen een optocht, waarbij zij twee kisten vol met sinaasappelen +dragen, en persimonpruimen op stokken gestoken. Die oude mannen worden +gevolgd door kinderen met dezelfde vruchten op bamboestokken. Op het +oogenblik, waarop de aanvoerder den tempel nadert, draait hij zich om +en trekt een allerbespottelijkst gezicht, dat onmiddellijk gevolgd +wordt door een onbedaarlijke lachbui. Die onweerstaanbare vroolijkheid +berust op de volgende legende.</p> + +<p>De Goden waren gewoon in de maand October bijeen te komen in een +grooten tempel te Izumo; het doel van <span class="pagenum">[<a id= +"pb211" href="#pb211">211</a>]</span>hun bijeenkomst was, de +liefdesaangelegenheden van het volk in orde te brengen<span class= +"corr" id="xd0e4802" title="Bron: ,">.</span> Toen de Goden in den +tempel zaten, zeide één van hen: “Waar is Miwa +Daimyō-jin?<span class="corr" id="xd0e4805" title="Niet in +bron">”</span> Alle Goden keken overal naar hem uit, maar hij kon +niet gevonden worden. Nu was Miwa Daimyō-jin erg doof, en daardoor +had hij zich vergist in den grooten dag, waarop de Goden te zamen +kwamen. Toen hij te Izumo aankwam, was de bijeenkomst reeds ontbonden +en alle Goden lachten uitgelaten, toen zij dit hoorden, een gelach, dat +jaar aan jaar wordt herhaald bij het Lachfeest, waarover wij hebben +gesproken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4808"> +<h3 class="normal">De Torii.</h3> + +<p>Wij hebben in dit hoofdstuk en reeds vroeger melding gemaakt van de +<i>torii</i>, en hoewel de verschillende autoriteiten op dit gebied +verschillen in hun opvatting omtrent gebruik en oorsprong, is het +onderwerp zeer aantrekkelijk en de studie overwaard. Volgens de +populaire opvatting beteekent het woord <i>torii</i> +“hoenderplaats” of “vogelrustplaats.” Op den +top van dien indrukwekkende poort verkondigden de hoenders het +aanbreken van den dageraad, en waarschuwden door hun gekraai de +priesters om met hen morgengebeden te beginnen. In één +legende wordt ons medegedeeld, dat de zon op aarde neerdaalt in den +vorm van den Ho-Ho Vogel, den bode van liefde, vrede en welgezindheid, +en dat zij op één der <i>torii</i> rust.</p> + +<p>Chamberlain is van meening, dat de afleiding van +“vogelrustplaats” en de daaraan ontleende theorieën +onjuist zijn, en gelooft, dat de <i>torii</i> oorspronkelijk uit +Azië afkomstig zijn. Hij schrijft in <i>Japansche Zaken</i>: +“De Koreanen richten daarmede veel overeenkomende poorten op in +de nabijheid van hun koninklijke paleizen; de Chineesche <i lang= +"zh-latn">p’ai lou</i>, die dienen, om de deugden van mannelijke +of vrouwelijke verdienstelijke personen te vermelden, schijnen in vorm +en in gebruik verwant te zijn; en het voorkomen van het woord <i> +turan</i> in Noord-Indie en van het woord <span class="pagenum">[<a id= +"pb212" href="#pb212">212</a>]</span><i>tori</i> in +Centraal-Indië, waarmede poorten worden aangeduid met vormen, die +met de <i>torii</i> treffend overeenkomen, geeft ons veel te +denken.” Dr. Aston is evenzeer de meening toegedaan, dat de <i> +torii</i> van buiten zijn ingevoerd, “maar is van oordeel, dat er +vroeger een andere naam aan verbonden was, die oorspronkelijk +‘drempel’ moet hebben beteekend, voordat er de +tegenwoordige gewijde begrippen aan verbonden waren.”<a class= +"noteref" id="xd0e4846src" href="#xd0e4846">3</a></p> + +<p>Mevrouw Salway schrijft naar aanleiding van den bouw van die +poorten: “De oudste <i>torii</i> van Japan... waren vervaardigd +van gewoon ongevernist hout. Zij werden gemaakt van rechte, hooge +boomstammen in hun natuurlijken toestand, hoewel zij somtijds beroofd +waren van hun buitenschors. Later werd het hout geverfd in een donkere +vermiljoenkleur, misschien wel om het effect te verhoogen als de +achtergrond dicht begroeid was”. Hoewel de <i>torii</i> +oorspronkelijk met het Shintōïsme verbonden waren, werden zij +later ook door de Buddhisten overgenomen, die de eenvoudige maar +schoone constructie aanzienlijk wijzigden door de hoeken der +horizontale balken naar boven te buigen, en door opschriften daarop aan +te brengen en verschillende soorten van versieringen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4862"> +<h3 class="normal">“Het Voetbankje van den Koning”.</h3> + +<p>Wat ook de oorsprong en de beteekenis der Shintō <i>torii</i> +mogen zijn, niemand zal hun bijzondere schoonheid ontkennen, en velen +zullen met ons van oordeel zijn, dat het de schoonste poort ter wereld +is. Misschien is de schoonste <i>torii</i> die, welke voor den tempel +van Itsukushima staat op het eiland Myajima, en deze wordt “Het +Voetbankje van den Koning”, “De Poorts des Lichts”, +of “de Waterpoort van het Heilige Eiland” genoemd.</p> + +<p>Mevrouw Salway schrijft: “Is niet die Poort het symbool van de +Goede Richting, volgens de leerstellingen van den <span class= +"pagenum">[<a id="pb213" href="#pb213">213</a>]</span>Shintō +Eeredienst, het Doel, waarnaar het gelaat moet gericht +worden—‘De Weg der Goden’. Zijn het niet +waarschuwers, die hun mystieke boodschap als in eigenaardige teekens +van den Heerscher der Goden voor de opkomende en ondergaande zon +schrijven, terwijl zij door hun tegenwoordigheid de dichte +weelderigheid der geheimzinnige lanen vergrooten, en zich weerspiegelen +in de donkere, stille rivieren of de zilveren rimpels der +Binnenzee?” Wij moet tevreden zijn met die liefelijke verklaring +van het symbolisme der <i>torii</i>, want zij voert ons door de poort +van tegenstrijdige theorieën, en geeft ons iets, dat ons meer +voldoet dan de ingewikkelde vertakkingen der woordafleiding. <span +class="pagenum">[<a id="pb214" href="#pb214">214</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e4687src" id="xd0e4687">1</a></span> <a href="#ch07">Hoofdstuk +VII</a>. “Legenden in de Japansche Kunst”.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e4717src" id="xd0e4717">2</a></span> Japansche munt.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e4846src" id="xd0e4846">3</a></span> <i>Japansche Zaken</i>, door +<i>B.H. Chamberlain</i>.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch18" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XVIII. De Lantaarn met Pioenrozen.<a +class="noteref" id="xd0e4884src" href="#xd0e4884">1</a></h2> + +<div class="div2" id="xd0e4892"> +<h3 class="normal">“Ochtenddauw”.</h3> + +<p>Tsuyu (“Ochtenddauw”) was de eenige dochter van Iijima. +Toen haar vader hertrouwde, vond zij, dat zij niet gelukkig met haar +stiefmoeder kon samenwonen, zoodat er voor haar een afzonderlijke +woning werd gebouwd, waar zij met haar dienstbode Yoné +woonde.</p> + +<p>Op zekeren dag kreeg Tsuyu een bezoek van den huisdokter, Yamamoto +Shijō, die vergezeld was van een schoonen jongen <i>samurai</i>, +Hagiwara Shinzaburō genaamd. De jongelieden werden op elkander +verliefd, en bij het vertrek fluisterde Tsuyu tot Shinzaburō: +”<i>Denk er om! als gij mij niet weer komt opzoeken, zal ik zeker +sterven!</i>”</p> + +<div id="p214" class="figure"><img border="0" src="images/p214.jpg" +alt="Shinzaburō herkende Tsuyu en haar dienstmaagd Yoné" +width="350" height="512"> +<p class="figureHead">Shinzaburō herkende Tsuyu en haar +dienstmaagd Yoné</p> +</div> + +<p>Shinzaburō had het beste voornemen, de schoone Tsuyu zoo +dikwijls mogelijk te bezoeken. Maar de etiquette verbood hem, haar +alleen te spreken, zoodat hij verplicht was te vertrouwen op de belofte +van den ouden geneesheer, dat hij hem zou medenemen naar de villa, waar +zijn geliefde woonde. De oude dokter echter, die meer had gezien dan +het jonge volk had gemeend, onthield er zich met opzet van, zijn +belofte te houden.</p> + +<p>Tsuyu, die meende, dat de jonge schoone <i>samurai</i> haar ontrouw +was geworden, kwijnde langzaam weg en stierf. Haar trouwe dienstbode +Yoné stierf eveneens kort daarna, daar zij zich niet in staat +gevoelde zonder haar meesteres te leven, en zij werden naast elkander +begraven op het kerkhof van Shin-Banzui-In.</p> + +<p>Korten tijd nadat die droevige gebeurtenis had plaats <span class= +"pagenum">[<a id="pb215" href="#pb215">215</a>]</span>gegrepen, bezocht +de oude dokter Shinzaburō en vertelde hem in alle bijzonderheden +den dood van Tsuyu en haar dienstbode.</p> + +<p>Shinzaburō voelde den slag hevig. Dag en nacht was het meisje +in zijn gedachten. Hij schreef haar naam op een grafsteen, plaatste +offers daarvoor, en zegde een aantal gebeden op.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4923"> +<h3 class="normal">De Dooden keeren terug.</h3> + +<p>Toen de eerste dag van het Doodenfeest aanbrak, zette hij voedsel op +de Plank der Zielen en hing hij lantarens op, om de geesten gedurende +hun kort aardsch verblijf den weg te wijzen. Daar de nacht warm was en +het juist volle maan was, ging hij in zijn warande zitten en bleef hij +wachten. Hij was er van overtuigd, dat al die voorbereidselen niet +vergeefsch zouden zijn, en hij geloofde in zijn hart, dat de ziel van +Tsuyu bij hem zou komen.</p> + +<p>Plotseling werd de stilte verbroken door het geluid van <i>kara-kon, +kara-kon</i>, het zachte geklepper van de <i>geta</i> van vrouwen. Er +was iets vreemds en spookachtigs in dat geluid. Shinzaburō stond +op en keek over de heining heen. Hij zag twee vrouwen. De +ééne droeg een langwerpige lantaarn met zilveren +pioenrozen aan den bovenkant vastgestoken; de andere droeg een mooi +kleed, bedekt met patronen van herfstbloesems. Een volgend oogenblik +herkende hij de liefelijke gedaante van Tsuyu en haar dienstbode +Yoné.</p> + +<p>Toen Yoné had medegedeeld, dat de gemeene oude dokter beiden +had verhaald, dat Shinzaburō dood was, en de jonge <i>samurai</i> +zijn bezoeksters evenzoo had medegedeeld, dat hij ook uit dezelfde bron +had vernomen, dat zijn geliefde en haar dienstbode uit het leven waren +gescheiden, traden beide vrouwen het huis binnen, en brachten zij daar +den nacht door, terwijl zij even vóór het opkomen der zon +naar huis terugkeerden. Nachten achtereen kwamen zij op diezelfde +geheimzinnige wijze en altijd droeg Yoné <span class="pagenum"> +[<a id="pb216" href="#pb216">216</a>]</span>de brandende lantaarn met +pioenrozen, terwijl beiden altijd op hetzelfde uur vertrokken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4943"> +<h3 class="normal">Een Spion.</h3> + +<p>In zekeren nacht hoorde toevallig Tomozō, een der bedienden van +Shinzaburō, die naast zijn meester huisde, het geluid van een +vrouwenstem in het vertrek van zijn meester. Hij loerde door een spleet +in één der schuifdeuren, en zag bij het licht der +lantaarn, die binnen de kamer brandde, dat zijn meester met een vreemde +vrouw sprak onder het muskietennet. Hun gesprek had iets +zóó eigenaardigs, dat Tomozō besloot, te trachten +het gelaat der vrouw te aanschouwen. Toen dit hem eindelijk gelukte, +rezen zijn haren te berge en beefde hij vreeselijk, daar hij het gelaat +van een doode vrouw zag, een vrouw, die reeds lang gestorven was. Er +was geen vleesch op haar vingers, immers wat vroeger haar vingers +geweest waren, was nu een bos rammelende beenderen. Alleen het +bovengedeelte van haar lichaam was stoffelijk; beneden haar middel was +niets dan een flauwe, zich bewegende schaduw. Terwijl Tomozō met +afschuw op een zoo afschrikwekkend tafereel staarde, sprong de gestalte +van een tweede vrouw binnen in de kamer op. Zij vloog af op de spleet +en op het oog van Tomozō daarachter. Met een kreet van schrik +vluchtte de spionneerende Tomozō naar het huis van +Hukuōdō Yusai.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4948"> +<h3 class="normal">De Raad van Yusai.</h3> + +<p>Yusai was een man, doorkneed in alle soorten van mysteries; maar +toch maakte de geschiedenis van Tomozō een diepen indruk op hem, +en hij luisterde naar iedere bijzonderheid met de groote verbazing. +Toen de bediende de toedracht der zaak volledig had verteld, deelde +Yusai hem mede, dat zijn meester een veroordeeld man was, als het +bleek, dat de vrouw een geest was, daar liefde tusschen een levende en +een doode steeds eindigde met den ondergang van den levende. <span +class="pagenum">[<a id="pb217" href="#pb217">217</a>]</span></p> + +<p>Doch onafhankelijk van die critische beoordeeling van die vreemde +gebeurtenis, deed Yusai bovendien practische stappen, om den jongen <i> +samurai</i> voor een zoo droevig lot te bewaren. Den volgenden morgen +besprak hij de zaak met Shinzaburō, en vertelde hem tamelijk +duidelijk, dat hij een geest had liefgehad, en dat het, hoe eer hij +zich van dien geest had losgemaakt, des te beter voor hem zou zijn. Hij +eindigde zijn gesprek, met den jongen man den raad te geven, naar het +district Shitaya, in Yanaka-no-Sasaki, te gaan, de plaats, waar die +vrouwen volgens haar bewering woonden.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4959"> +<h3 class="normal">Het Geheim wordt onthuld.</h3> + +<p>Shinzaburō volgde den raad van Yusai, maar nergens in +Yanaka-no-Sasaki kon hij de woonplaats van Tsuyu vinden. Toen hij op de +terugreis was, liep hij toevallig door den tempel Shin-Banzui-In. Daar +zag hij twee graven naast elkander, het ééne zonder eenig +bijzonder kenteeken en zeer eenvoudig, het andere echter groot en +schoon, versierd met een lantaarn met pioenrozen, die zachtjes door den +wind werd bewogen. Shinzaburō herinnerde zich, dat die lantaarn +volkomen gelijk was aan die, welke door Yoné werd gedragen, en +een altaardienaar deelde hem mede, dat die graven die van Tsuyu en +Yoné waren. Toen begreep hij de vreemde beteekenis van de +woorden van Yoné: ”<i>Wij gingen weg, en vonden een zeer +kleine woning in Yanaka-no-Sasaki. Wij kunnen daar nauwelijks leven, +door eenigen privaten arbeid te verrichten.</i>” Haar huis was +dus een graf. De geest van Yoné droeg de lantaarn met +pioenrozen, en de geest van Tsuyu sloeg haar vleeschlooze armen om den +hals van den jeugdigen <i>samurai</i>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4970"> +<h3 class="normal">Heilige Toovermiddelen.</h3> + +<p>Shinzaburō, die nu ten volle bewust was van het afgrijselijke +van den toestand, keerde haastig naar huis terug en vroeg raad aan den +wijzen, verzienden Yusai. Die geleerde <span class="pagenum">[<a id= +"pb218" href="#pb218">218</a>]</span>man bekende, dat hij niet in staat +was, hem verder in die zaak te helpen, maar raadde hem aan, naar +Ryōseki den hoogepriester van den tempel Shin-Banzui-In, te gaan, +en gaf hem een brief mede, waarin was uitgelegd, wat er was +geschied.</p> + +<p>Onbewogen luisterde Ryōseki naar het verhaal van +Shinzaburō, daar hij zooveel verhalen had gehoord, die op +hetzelfde onderwerp, de noodlottige macht van Karma, betrekking hadden. +Hij gaf den jongen man een klein gouden beeld van Buddha, en zeide hem, +dat hij dit op zijn bloote lichaam moest dragen, daar het dan den +levende tegen den doode zou beschermen. Ook gaf hij hem een heilige <i> +sutra</i>, “Schatten-Regenende Sutra” genaamd, terwijl hij +hem aanbeval, die iederen avond in huis op te zeggen; en ten slotte gaf +hij hem een pakje heilige teksten. Hij moest iedere heilige strook over +een opening in zijn huis plakken.</p> + +<p>Tegen den nacht was alles in het huis van Shinzaburō in orde +gebracht. Alle openingen waren met heilige teksten beplakt, en de lucht +weerklonk van het opzeggen der “Schatten-Regenende Sutra”, +terwijl het kleine gouden beeld van Buddha zich op de borst van den <i> +samurai</i> heen en weer bewoog. Maar toch keerde de vrede dien nacht +niet terug in het gemoed van Shinzaburō. Geen slaap sloot zijn +vermoeide oogen, en juist op het oogenblik, dat een klok uit den tempel +ophield te luiden, hoorde hij weer op nieuw het oude <i>karan-koron, +karan-koron</i>, het zacht geklepper der spookachtige <i>geta</i>! +Daarna hield het geluid op. Vrees en vreugde streden met elkander in +het hart van Shinzaburō. Hij hield op met het opzeggen der heilige +<i>sutra</i> en keek naar buiten in het donker. Weer zag hij Tsuyu en +haar dienstbode met de lantaarn met pioenrozen. Nooit had Tsuyu er zoo +schoon en verlokkelijk uitgezien; maar een namelooze vrees hield hem +terug. Met doodelijken angst hoorde hij de vrouwen samen spreken. Hij +hoorde Yoné vertellen, dat zijne liefde verdwenen was, <span +class="pagenum">[<a id="pb219" href="#pb219">219</a>]</span>daar zijn +deuren gesloten waren, om hem tegen haar te beveiligen; en hij hoorde +Tsuyu klagen en weenen. Eindelijk liepen de vrouwen rond naar de +achterzijde van het huis. Maar noch van achteren noch van voren konden +zij het huis binnentreden, zóó groot was de macht van de +heilige woorden van Buddha.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e4998"> +<h3 class="normal">Het Verraad.</h3> + +<p>Toen alle pogingen van Yoné, om in het huis van +Shinzaburō binnen te komen, vruchteloos waren, ging zij nacht aan +nacht naar Tomozō en smeekte hem, de heilige teksten uit de woning +van zijn meester te verwijderen. Telkens op nieuw beloofde Tomozō +uit ontzetttende vrees, dit te doen, maar bij het aanbreken van den dag +werd hij weer moedig en besloot hij den man niet te bedriegen, die +altijd zoo goed voor hem was geweest, en wien hij zooveel verschuldigd +was. In zekeren nacht weigerde Yoné echter, nog langer zich voor +den gek te laten houden. Zij bedreigde Tomozō met haar +afschuwelijken haat, als hij niet één der heilige teksten +verwijderde, en bovendien trok zij een zóó +verschrikkelijk gezicht, dat Tomozō bijna van schrik bezweek.</p> + +<p>Toevallig werd Miné, de vrouw van Tomozō, wakker en +hoorde zij een vreemde vrouw met haar man spreken. Toen de vrouwelijke +geest verdwenen was, gaf Miné haar echtgenoot den listigen raad, +dat hij er in zou toestemmen, aan het verzoek van Yoné te +voldoen, als deze hem met honderd <i>ryō</i> zou willen +beloonen.</p> + +<p>Twee nachten later, toen die slechte dienaar zijn belooning had +ontvangen, gaf hij Yoné het gouden beeldje van Buddha, nam +één van de heilige teksten uit het huis van zijn meester +weg, en verbrandde op een akker de <i>sutra</i>, die zijn meester +placht op te zeggen. Dit stelde Yoné en haar meesteres in staat, +nog eens het huis van Shinzaburō binnen te treden, en van dat +oogenblik af begon weer die afgrijselijke liefde voor de doode, onder +den invloed van de geheimzinnige macht van Karma. <span class= +"pagenum">[<a id="pb220" href="#pb220">220</a>]</span></p> + +<p>Toen Tomozō den volgenden ochtend het huis betrad, om zooals +gewoonlijk zijn meester te roepen, kreeg hij op zijn kloppen geen +antwoord. Eindelijk trad hij het vertrek binnen en daar lag zijn +meester dood onder het muskietennet, en naast hem lagen de witte +beenderen van een vrouw. De beenderen van “Morgendauw” +waren gestrengeld om den nek van hem, die haar te zeer had bemind, van +hem, die haar zóó hartstochtelijk had liefgehad, dat het +ten slotte zijn verderf was geweest. <span class="pagenum">[<a id= +"pb221" href="#pb221">221</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e4884src" id="xd0e4884">1</a></span> Dit verhaal, hoewel door een +Chineesch sprookje ingegeven, is, wat de locale kleur betreft, +Japansch, en maakt op huiveringwekkende wijze de macht van Karma of het +menschelijke verlangen duidelijk, waarover in <a href="#ch10">Hoofdstuk +X</a> is gesproken. Wij hebben de voorstelling van Lafcadio Hearn +gevolgd, zooals die voorkomt in ”<i>In Spookachtig +Japan</i>”.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch19" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XIX. Kōbō Daishi, Nichiren, en +Shodo Shohin.</h2> + +<div class="epigraph"> +<p>“Toen hij stierf, was het alsof een helder licht in het midden +van een donkeren nacht was uitgegaan.”</p> + +<p class="alignright"><i>Namudaishi</i> (Naar <i>Arthur Lloyd)</i>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5030"> +<h3 class="normal">De “Namudaishi”.</h3> + +<p>Kōbō Daishi<a class="noteref" id="xd0e5035src" href= +"#xd0e5035">1</a> (“Eer aan den Grooten Leeraar”), die in +het jaar 774 na Christus geboren was, was de heiligste en beroemdste +van de Japansche Buddhistische heiligen. Hij stichtte de +Shingon-Shū, een Buddhistische secte, die bekend was om haar +tooverformulieren en om haar duistere en geheimzinnige leerstellingen, +en men verhaalt ook, dat hij de uitvinder is van het <i>Hiragana</i> +lettergrepenschrift, een vorm van loopend schrift. In de <i> +Namudaishi</i>, een Japansch gedicht over het leven van dien grooten +heilige, lezen wij, dat Kōbō Daishi uit China een molensteen +medebracht, en enkele zaden van de theeplant, en zoo weer het gebruik +van dien drank deed herleven, die in onbruik was geraakt. In hetzelfde +gedicht wordt ook vermeld, dat het Kōbō Daishi was, die de +wereld het gebruik van steenkool leerde. Hij was vermaard als een groot +prediker, maar was niet minder beroemd als schoonschrijver, schilder, +beeldhouwer en reiziger.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5044"> +<h3 class="normal">“Een Goddelijk Wonder.”</h3> + +<p>Kōbō Daishi is echter voornamelijk bekend wegens de +buitengewone wonderen, die hij volbracht heeft, en talloos is het +aantal legenden, waarbij hij betrokken is. Reeds bij zijn geboorte +werden wonderen waargenomen, immers toen hij geboren werd, scheen er +een helder licht, en hij kwam ter wereld, met gevouwen handen, als in +gebed. <span class="pagenum">[<a id="pb222" href= +"#pb222">222</a>]</span>Toen hij slechts vijf jaar oud was, zat hij +reeds onder de lotusbloemen en hield hij gesprekken met Buddha en hij +hield alle wijsheid, die hij zoo verwierf, geheim. Zijn hart werd +bewogen door de droefheid en pijnen der menschheid. Toen hij op den +berg Shashin stond, trachtte hij zijn eigen leven op te offeren als +zoenoffer, maar werd daarin verhinderd door een aantal engelen, die +niet wilden, dat die vurige ziel door den dood onderging, voordat hij +zijn bestemming had bereikt. Bij zekere gelegenheid bouwde hij een +pagode van klei, en onmiddellijk werd hij omringd door de Vier +Hemelsche Koningen (oorspronkelijk Hindu-godheden). De Keizerlijke +Bode, die juist voorbijkwam, toen dit wonder geschiedde, was uiterst +verbaasd, en beschreef den jongen Kōbō Daishi als “een +goddelijk wonder”. Terwijl hij te Muroto was in Tosa, en met zijn +gebeden bezig was, viel, zooals ons in de <i>Namudaishi</i> wordt +medegedeeld, een heldere ster uit den Hemel en kwam in zijn mond, +terwijl tegen middernacht een kwaadaardige draak op hem aanviel, +“maar hij spuwde daarop, en doodde hem met zijn +speeksel.”</p> + +<p>In zijn negentiende jaar droeg hij de zwarte zijden kleeren van een +Buddhistenpriester, en met een ijver, die hem nooit in den steek liet, +zocht hij naar meer licht. “Velen zijn de wegen”, zoo sprak +hij, “maar het Buddhisme is de beste weg van alle.” +Gedurende zijn mystieke studiën kreeg hij een boek in handen, dat +de Shingon-leer bevatte, een leer, die treffende overeenkomst heeft met +oude Egyptische bespiegelingen. Het boek was zóó duister, +dat het zelfs Kōbō Daishi niet gelukte, het volkomen meester +te worden; maar volstrekt niet afgeschrikt, kreeg hij van den Keizer +verlof naar China te reizen, waar hij ten slotte de diepe geheimen van +dat boek ontwarde, en een zóódanigen trap van heiligheid +bereikte, dat deze aan het wonderbaarlijke grensde.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5056"> +<h3 class="normal">Gohitsu-Oshō.</h3> + +<p>Toen Kōbō Daishi in China was, ontbood hem de Keizer, +<span class="pagenum">[<a id="pb223" href="#pb223">223</a>]</span>die +van zijn roem gehoord had, en vroeg hem, of hij den naam van +één der kamers in het Keizerlijk paleis nog eens wilde +schrijven, daar die naam was weggevaagd door den uitwisschenden vinger +van den Tijd. Kōbō Daishi schreef, met een penseel in iedere +hand, één in zijn mond en twee tusschen de teenen, de +verlangde letters op den muur, en naar aanleiding van die buitengewone +verrichting noemde de Keizer hem Gohitsu-Oshō (“De Priester, +die met vijf penseelen schrijft”).</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5063"> +<h3 class="normal">Het schrijven op de Lucht en op het Water.</h3> + +<p>Terwijl Kōbō Daishi nog in China was, ontmoette hij een +jongen knaap, die aan den oever van een rivier stond. “Als gij +Kōbō Daishi zijt”, zoo sprak deze, “wees dan wel +zoo goed en schrijf op de lucht, want ik heb gehoord dat geen wonder +boven uw macht is.”</p> + +<p>Kōbō Daishi tilde zijn penseel op; dit bewoog zich snel in +de lucht, en in de blauwe lucht werd schrift gezien, en wel +letterteekens, volmaakt van vorm en verwonderlijk schoon.</p> + +<p>Toen de knaap eveneens op de lucht had geschreven en daarbij geen +mindere vaardigheid had getoond, zeide hij tot Kōbō Daishi: +“Wij hebben beiden op de lucht geschreven. Nu verzoek ik u, te +willen schrijven op die stroomende rivier.<span class="corr" id= +"xd0e5072" title="Niet in bron">”</span></p> + +<p>Kōbō Daishi stemde onmiddellijk toe. Weer bewoog zich het +penseel, en nu kwam er een gedicht op het water te voorschijn, en wel +een gedicht tot lof van die bijzondere rivier. De letters bleven een +oogenblik staan en werden toen door den snellen stroom weggevoerd.</p> + +<p>Er schijnt een wedstrijd in tooverkracht te hebben bestaan tusschen +de beide bewerkers van wonderen, immers nauwelijks waren de letters uit +het gezicht verdwenen, of ook de knaap schreef op het stroomende water +het teeken van den Draak en dit bleef stil staan.</p> + +<p>Kōbō Daishi, die een groot geleerde was, bemerkte +onmiddellijk, dat de knaap de <i>ten</i> had vergeten, een punt, <span +class="pagenum">[<a id="pb224" href="#pb224">224</a>]</span>die bij dit +teeken behoorde. Toen Kōbō Daishi hem op die vergissing +opmerkzaam maakte, erkende de knaap, dat hij de <i>ten</i> had +vergeten, en vroeg, of de beroemde heilige die er in wilde plaatsen. +Nauwelijks had Kōbō Daishi dit gedaan, of het teeken van den +Draak veranderde in een werkelijken Draak. Zijn staart zweepte de +wateren, donderwolken ijlden door de lucht en de bliksem flikkerde. Een +volgend oogenblik rees de Draak uit het water op en steeg ten +hemel.</p> + +<p>Hoewel de toovermacht van Kōbō Daishi die van den knaap +overtrof, vroeg hij hem, wie hij toch was en de knaap antwoordde: +“Ik ben Monju Bosatu, de Meester der Wijsheid”. Na die +woorden te hebben gesproken, werd hij verlicht door een stralend licht; +de schoonheid der Goden scheen op zijn gelaat, en evenals de Draak +steeg hij ten hemel.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5091"> +<h3 class="normal">Hoe Kōbō Daishi de Ten schilderde.</h3> + +<p>Bij zekere gelegenheid vergat Kōbō Daishi de <i>ten</i> op +een tegel, die boven één der poorten van het paleis des +Keizers was geplaatst<a class="noteref" id="xd0e5099src" href= +"#xd0e5099">2</a>. De keizer beval, dat ladders zouden worden gebracht, +maar Kōbō Daishi bleef op den grond staan, zonder van de +ladders gebruik te maken en wierp zijn penseel in de hoogte, dat de <i> +ten</i> teekende en toen weer in zijn hand terugviel.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5107"> +<h3 class="normal">Kino Momoye en Onomo Toku.</h3> + +<p>Kino Momoye maakte zich eens vroolijk over enkele van de +letterteekens van Kōbō Daishi, en zeide, dat +één van die karakters geleek op een verwaanden +worstelaar. Den nacht, nadat hij die flauwe grap had verteld, droomde +Momoye, dat een worstelaar hem slag op slag toediende, en zelfs dat +zijn tegenstander op zijn lichaam sprong en hem vreeselijke pijnen +berokkende. Momoye werd wakker, en <span class="pagenum">[<a id="pb225" +href="#pb225">225</a>]</span>schreeuwde hard in zijn doodsangst; +terwijl hij schreeuwde, zag hij, dat de worstelaar plotseling +veranderde in het letterteeken, waarover hij zoo onverstandig had +gelachen. Het steeg in de lucht en keerde terug naar de plaats, waar +het vandaan was gekomen.</p> + +<p>Momoye was niet de eenige, die onvoorzichtig spotte met het werk van +den grooten Kōbō Daishi. De legende verhaalt, dat een zekere +Onomu Toku zeide, dat het letterteeken <i>Shu</i> van den heilige veel +meer had van het letterteeken “rijst”. Dien nacht was er +voor Onomu Toku alle reden, berouw te hebben over zijn dwaasheid, +immers in zijn droom kreeg het letterteeken <i>Shu</i> een menschelijke +gedaante en werd het een reiniger van rijst, die het lichaam van den +boosdoener op en neer bewoog op de wijze van hamers, die gebruikt +werden om de rijst te kloppen. Toen Onomu Toku ontwaakte, bleek het, +dat zijn lichaam met builen bedekt was, en dat zijn vleesch op +verschillende plaatsen bloedde.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5122"> +<h3 class="normal">De Terugkeer van Kōbō Daishi.</h3> + +<p>Toen Kōbō Daishi op het punt stond China te verlaten en +naar zijn eigen vaderland terug te keeren, ging hij naar het strand der +zee en wierp hij zijn <i>vajra</i><a class="noteref" id="xd0e5129src" +href="#xd0e5129">3</a> over de golven der zee, en men vond die later +hangen aan den tak van een pijnboom te Takano, in Japan.</p> + +<p>Wij weten geen bijzonderheden omtrent de reis van Kōbō +Daishi naar zijn eigen land; maar onmiddellijk na zijn aankomst bracht +hij dankoffers voor de goddelijke bescherming, die hij gedurende zijn +reizen had genoten. Op den Naakten Berg maakte hij gebruik van +zóó krachtige tooverformulieren, dat de vroeger geheel +dorre berg overdekt werd met bloemen en boomen.</p> + +<p>Kōbō Daishi werd, naarmate de tijd voortschreed, +voortdurend heiliger. Gedurende een godsdienstig twistgesprek vloeide +het Goddelijke Licht van hem uit, en <span class="pagenum">[<a id= +"pb226" href="#pb226">226</a>]</span>steeds bleef hij voortgaan, een +aantal wonderen te volbrengen. Hij maakte brak water zuiver, gaf de +dooden het leven weder, en bleef in gemeenschap en in overleg met +enkele goden. Bij een zekere gelegenheid verscheen Inari<a class= +"noteref" id="xd0e5138src" href="#xd0e5138">4</a>, de God van de Rijst, +op den berg Fushimé, en nam uit de handen van den grooten +heilige het offer in ontvangst, dat hij opdroeg. “Wij samen, gij +en ik”, zoo sprak Kōbō Daishi, “zullen dit volk +beschermen”.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5144"> +<h3 class="normal">De Dood van Kōbō Daishi.</h3> + +<p>Die merkwaardige heilige stierf in het jaar 834 na Christus, en +volgens de berichten weende een groote menigte, zoowel leeken als +priesters, op het kerkhof te Okunoin, in Kōya, waar hij begraven +is. Zijn dood maakte echter volstrekt niet plotseling een einde aan de +wonderen, die door hem werden verricht; immers toen Keizer Saga stierf, +“werd zijn doodkist op geheimzinnige wijze door de lucht naar +Kōya gebracht en Kōbō zelf verrichtte, na uit zijn graf +te zijn verrezen, de begrafenis-ceremoniën.” En ook dit was +nog niet het einde van de door hem verrichte wonderen, immers Keizer +Uda ontving van Kōbō Daishi den heiligen Doop. Toen de +Keizerlijke Boodschapper, die den tempel bezocht, waar Kōbō +Daishi vereerd werd, niet in staat was, het gelaat van dien grooten +heilige te zien, “leidde Kōbō de hand van den +aanbidder, en liet hem zijn knie aanraken. Nooit, zoolang hij leefde, +vergat de Boodschapper dat gevoel!”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5149"> +<h3 class="normal">Het Wonderdadige Beeld.</h3> + +<p>In Kawasaki is een tempel, aan Kōbō Daishi gewijd. De +legende van die plaats schrijft haar roep van heiligheid toe aan een +beeld van Kōbō Daishi, dat door dien heilige zelf was +gesneden tijdens zijn verblijf in China, en dat door hem aan de golven +was toevertrouwd. Het dreef naar de <span class="pagenum">[<a id= +"pb227" href="#pb227">227</a>]</span>kust, waar het gevangen werd in +het net van een visscher, en verrichtte, toen het aan land was +gebracht, een aantal buitengewone wonderen. De boomen in het park om +den tempel, die gekweekt zijn in de gedaante van jonken onder zeil, +zijn een getuigenis van de vereering, door de zeelieden aan dit heilige +beeld bewezen.<a class="noteref" id="xd0e5156src" href= +"#xd0e5156">5</a></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5167"> +<h3 class="normal">Nichiren.</h3> + +<p>Nichiren was de stichter der Buddhistische secte, die naar hem heet. +Zijn naam beteekent Zonnelotus, en werd hem gegeven, omdat zijn moeder +droomde, dat de zon op een lotus rustte, toen hij verwekt werd. +Nichiren was een beeldenstormer van een zeer geprononceerd karakter. +Hij had door openbaring een volledige kennis van Buddhistische +mysteriën gekregen, hoewel men, als men de geschiedenis van zijn +leven leest, zou hebben ondersteld, dat hij zijn merkwaardige +godsdienstige kennis door inspannende studie had verworven. Tijdens +zijn leven werd Japan geteisterd door een vreeselijke aardbeving, +gevolgd door een verwoestenden orkaan, door pest en hongersnood. Die +rampen waren zóó verschrikkelijk, dat men bad, liever te +mogen sterven dan te midden van zulk een algemeene ellende te moeten +leven. Nichiren zag in die groote rampen de hand van het Noodlot. Hij +zag, dat godsdienst en politiek verdorven waren geworden, en dat de +Natuur in opstand was gekomen tegen het groote aantal ongerechtigheden, +die toen bestonden. Nichiren zag in, dat het Buddhisme niet langer uit +de eenvoudige leerstellingen van Buddha bestond. Hij had +zóó ijverig gestudeerd in de boeken der verschillende +Buddhistische secten, dat het hem bleek, dat de priesters Shaka Muni +(den Buddha) hadden verwaarloosd en in zijn plaats Amida aanbaden, een +vorm, waarin zich Buddha openbaarde. En dit was nog niet het einde van +hun ketterij, want het bleek hem, dat priesters en <span class= +"pagenum">[<a id="pb228" href="#pb228">228</a>]</span>bevolking ook +Kwannon en andere godheden aanbaden. Nichiren wenschte die godheden aan +kant te zetten en het Buddhisme in zijn oude zuiverheid en eenvoud van +opvatting te herstellen. Hij riep in één van zijn +leerredenen uit: “Ontwaakt, mannen, ontwaakt! Ontwaakt en ziet om +u heen. Niemand is geboren met twee vaders of met twee moeders. Ziet +naar den hemel boven u: er zijn geen twee zonnen aan den hemel. Ziet +naar de aarde aan uw voeten: geen twee koningen kunnen gelijktijdig +over een land regeeren.” Met andere woorden, hij duidde hiermede +aan, dat niemand twee meesters kan dienen, en de eenige meester, dien +hij waardig achtte gediend en aanbeden te worden, was Buddha zelf. Door +dit geloof trachtte hij de gewone <i>mantra</i>, <i>Namu Amida +Butsu</i> weer te vervangen door <i>Namu Myōhō Renge +Kyō</i> (“O, de Schrift van den Lotus der Wonderbaarlijke +Wet!”)</p> + +<p>Nichiren schreef <i>Risshō Ankōku Ron</i> (“Boek om +het Land tot Rust te Brengen”), dat de voorspelling bevatte van +een Mongoolschen inval en een aantal heftige aanvallen tegen de andere +Buddhistische secten. Eindelijk was Hōjō Tokiyori verplicht +hem voor den tijd van dertig jaar naar Ito te verbannen. Hij ontsnapte +echter en hernieuwde zijn heftige aanvallen op de andere secten. De +vijanden van Nichiren zochten hulp bij den Regent Tokimune, die +besloot, dat de monnik onthoofd moest worden, en de wraakgierige +Nichiren werd ten slotte naar de kust van Koshigoye gezonden, om ter +dood te worden gebracht. Terwijl hij den noodlottigen slag afwachtte, +bad Nichiren tot Buddha en het zwaard brak, toen het zijn hals +aanraakte. En dit was niet het eenige wonder, want onmiddellijk na het +breken van het zwaard trof een bliksemschicht het paleis te Kamakura, +en een hemelsch licht omgaf den heiligen Nichiren. De beambte, die met +de terechtstelling was belast, kwam sterk onder den indruk van die +bovennatuurlijke gebeurtenissen, en hij zond een bode naar den Regent, +om uitstel der terechtstelling te vragen. Tokimune <span class= +"pagenum">[<a id="pb229" href="#pb229">229</a>]</span>had echter reeds +iemand te paard gezonden, die het bericht bracht, dat aan Nichiren +genade was geschonken, en beide mannen kwamen elkaar te gemoet bij een +rivier, die thans Yukiai genoemd wordt +(“Ontmoetingsplaats.”)</p> + +<p>De wondervolle redding van Nichiren werd gevolgd door een nog +heviger aanval op hen, die hij beschouwde als niet tot den waren +godsdienst te behooren. Weer werd hij verbannen, en eindelijk koos hij +den berg Minobu tot verblijfplaats. Men zegt, dat een schoone vrouw +naar dien berg kwam, terwijl Nichiren bezig was te bidden. Toen de +groote heilige haar zag, zeide hij: “Neem weer uw natuurlijke +gedaante aan.” Nadat de vrouw water had gedronken, veranderde zij +in een slang van omstreeks twintig voet lengte, met ijzeren tanden en +gouden schubben.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5192"> +<h3 class="normal">Shōdō Shonin.</h3> + +<p>Shōdō Shonin was de stichter van den eersten +Buddhistischen tempel te Nikko, en de volgende legende heeft, naar men +meent, geleid tot den bouw der heilige brug van Nikko. Toen +Shōdō Shonin op zekeren dag op reis was, zag hij vier wolken +van een vreemden vorm van de aarde in de lucht opstijgen. Hij haastte +zich voort, ten einde ze duidelijker te kunnen zien, maar kon niet ver +voorttrekken, daar het hem bleek, dat zijn weg versperd werd door een +woesten bergstroom. Terwijl hij bad om een middel, om zijn reis voort +te zetten, verscheen een reusachtige gestalte vóór hem, +gekleed in blauwe en zwarte kleederen, met een halsband van +doodshoofden. Het geheimzinnige wezen schreeuwde hem van den overkant +deze woorden toe: “Ik zal u helpen, zooals ik vroeger Hiuen heb +geholpen.” Na die woorden te hebben gesproken, wierp de Godheid +twee blauwe en groene slangen over de rivier heen en zoo was de +priester in staat over de brug van slangen den bergstroom over te +trekken. Toen Shōdō Shonin de andere oever had bereikt, +verdwenen de God en zijn blauwe en groene slangen. <span class= +"pagenum">[<a id="pb230" href="#pb230">230</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5035src" id="xd0e5035">1</a></span> De naam van den heilige was +bij zijn leven Kukai. Kōbō Daishi was een titel, die hem na +zijn dood was gegeven, en onder dien naam is hij meestal bekend.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5099src" id="xd0e5099">2</a></span> Van daar het Japansche +spreekwoord: “Zelfs Kōbō Daishi schreef wel eens +verkeerd.<span class="corr" id="xd0e5101" title="Niet in +bron">”</span></p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5129src" id="xd0e5129">3</a></span> Een werktuig, dan dient als +betooveringsmiddel, en dat eenigszins op een bliksemflits gelijkt.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5138src" id="xd0e5138">4</a></span> In een later tijdperk was +Inari bekend als de Vossengod. Zie <a href="#ch05">Hoofstuk V</a>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5156src" id="xd0e5156">5</a></span> <i>Murray, Handboek van +Japan</i>, door <i>B.H. Chamberlain</i> en <i>W.B. Mason</i>.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch20" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XX. Waaiers.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e5201"> +<h3 class="normal">De Beteekenis van den Japanschen Waaier.</h3> + +<p><span class="corr" id="xd0e5205" title="Niet in bron"> +“</span>Hare wapenen zijn een glimlach en een kleine +waaier.” Die aanhaling uit Yone Noguchi geeft slechts een beeld +van één gedaante van den Japanschen waaier, de gedaante, +waarmede wij, Europeanen, bekend zijn. De Japanschen waaier is niet +alleen een sierlijk vrouwelijk speelgoed, dat gebruikt moet worden te +zamen met een glimlach of met oogen, die van achter het +ééne of andere voortreffelijk bloemenpatroon te +voorschijn gluren. De waaier van Nippon heeft een bekoorlijke +geschiedenis, die geheel valt buiten de innemende kunst van +coquetteeren, en zij die in dit onderwerp belangstellen, doen goed, het +werk van Mevrouw C.M. Salwey, <i>Japansche Waaiers</i> te bestudeeren. +Daarin zal de lezer vinden, dat de waaier uit het Land der Rijzende Zon +een aantal belangrijke diensten heeft bewezen. Hij is door oude +krijgslieden op het slagveld gebruikt als een middel, hun bevelen +kracht bij te zetten. Bij één gelegenheid was hij het +mikpunt van den boog van Nasu no Yoichi, en hoewel de door de zon +duidelijk uitkomende waaier in den wind wapperde, gebonden aan een +stok, die aan den dolboord van één der schepen van de +Taira bevestigd was, wist Yoichi hem neer te halen.</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Helaas, de waaier!</p> + +<p class="line">Nu wrakhout op zee.</p> + +<p class="line">De naam van vorst Nasu</p> + +<p class="line">Yoichi, bekwaam met den boog.</p> + +<p class="line">Is overal verspreid.”</p> +</div> + +<p>Een bepaalde Japansche waaier van reusachtige grootte wordt gebruikt +bij het feest der Zonnegodin in Ise. Er wordt een aardige geschiedenis +verhaald omtrent de weduwe van Atsumori, die non was geworden, en die +een priester had genezen, door hem te verkoelen door middel van den +eersten dichtslaanden waaier, die door haar zou zijn uitgevonden. +Één der meest belangrijke gedeelten van de <span class= +"pagenum">[<a id="pb231" href="#pb231">231</a>]</span>Japanschen +waaiers, zooals trouwens van de waaiers in het algemeen, is de haak, en +daarover is de volgende legende bekend. Kashima stak bij zekere +gelegenheid zijn zwaard door de aarde, met het doel de wereld te doen +stilstaan, en aldus aardbevingen te voorkomen, een verschijnsel, dat +nog steeds in Japan ontzettend veel voorkomt. Daarop veranderde het +zwaard in steenen, en werd het <i>Kanamé ishi</i> of de Haakrots +genoemd, en dit zou de oorsprong zijn van den naam <i> +Kanamé</i>, die op Japansche waaiers wordt toegepast.</p> + +<p>Mevrouw C.M. Salwey verhaalt ons in een artikel, dat tot titel +draagt: <i>Over symboliek en symbolische ceremoniën der +Japanners</i><a class="noteref" id="xd0e5236src" href= +"#xd0e5236">1</a>, dat de dichtslaande waaier een symbool is van het +leven. Zij schrijft: “De haak aan het uiteinde is het symbool van +den aanvang, de daarvan straalsgewijze uitgaande leden drukken den +levensweg uit... De uitwendige deelen van het raam stellen de ouders +voor, de inwendige de kinderen, om aan te toonen, dat kinderen hun +geheele leven onder toezicht moeten staan.” Op het raam is +dikwijls het oog van een kat aangebracht, wat een beeld is van het snel +voortschrijden van den tijd, of ook wel vindt men er een reeks cirkels +op, de ééne in den anderen geschakeld—een niet +volledig patroon, dat moet aantoonen, dat “leven en wijsheid +nooit kunnen worden uitgeput.”</p> + +<p>Er is een legende met betrekking tot den Japanschen waaier, die +allerliefst is, en waarbij noch van oorlog, noch van wijsbegeerte +sprake is. Hoewel de verhalen van den Japanschen waaier wijd verspreid +en van zeer afwisselenden aard zijn, de meer teedere zijde spreekt het +sterkst tot ons. De Japansche waaier, waarop een liefdedicht is +geschreven en waarbij een liefdeshistorie op den achtergrond staat, is +de waaier, die altijd het dierbaarst zal zijn voor hen, die nog steeds +in hun hart een plaatsje vrij hebben voor het romantische. De volgende +legende is ontleend aan <i>het Dagboek van een Winde</i>. <span class= +"pagenum">[<a id="pb232" href="#pb232">232</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5247"> +<h3 class="normal">De Liefde van Asagao.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“De morgenstralen</p> + +<p class="line">Hebben met bloemblad en bloemkelk in ’t ronde</p> + +<p class="line">Het hengsel van mijn emmer omwonden.</p> + +<p class="line">Ik wil niet gaarne verbreken de banden</p> + +<p class="line">Van die zachte lieflijke handen.</p> + +<p class="line">Den put en den emmer liet ik dus staan,</p> + +<p class="line">Ach, bied mij, beroofde, wat water aan”.</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Uit het Japansch</i>. (Naar <i>Sir Edward +Arnold</i>.)</p> + +<p>Komagawa Miyagi, een onderhoorige van één der <i> +daimio’s</i>, kwam in een voorstad van Kyōto. Daar het een +warme zomeravond was, huurde hij een boot, en terwijl hij al zijn +zorgen op zijde zette, volgde hij met den blik een aantal meisjes met +licht gekleurde kleeren, die bezig waren glimwormen te vangen. Die +heldere insecten glinsterden in de lucht en op het gras, zoodat de +lachende meisjes gelegenheid te over hadden, die levende juweelen te +vangen, en ze een oogenblik in het haar te plaatsen, op haar opgehouden +vinger, of tegen een zijden bloem op een <i>kimono</i>.</p> + +<p>Terwijl Komagawa dit aardige tooneel gadesloeg, zag hij, dat +één der dames moeite had met haar boot. Komagawa kwam +haar onmiddellijk te hulp en dadelijk werd hij smoorlijk op haar +verliefd. Zij bleven samen in een koelen inham der rivier toeven, en +bekommerden zich niet langer om glimwormen, daar beiden vurig begeerden +elkander hun liefde te betuigen.</p> + +<p>Om hun huwelijksbeloften te bezegelen, ruilden beide gelieven, +volgens een oud gebruik, hun waaiers. Op den waaier van Miyuki was een +winde geteekend. Komagawa schreef een gedicht over die liefelijke bloem +op zijn eigen waaier, voordat hij dien aanbood aan het meisje, dat hij +beminde. Zoo wisselden zij niet alleen hun huwelijksbeloften, maar ook +hun waaiers, en de winde zoowel in beeld als in vers werd het pand van +hun trouw.</p> + +<p>Na een tijd gingen de gelieven van elkander weg, om eenige dagen +later elkander weer te Akasha te ontmoeten, <span class="pagenum">[<a +id="pb233" href="#pb233">233</a>]</span>waar hun booten toevallig vlak +langs elkander heen voeren. Toen zij heel wat vriendelijke en lieve +woordjes hadden gewisseld, keerden zij ieder naar hun eigen woning +terug.</p> + +<p>Toen Miyuki haar woning bereikte, nog stralend van geluk bij het +denken aan haar trouwe liefde, ontdekte zij, dat haar ouders reeds een +huwelijk voor haar hadden in orde gemaakt met iemand, dien het arme +meisje nooit te voren had gezien.</p> + +<p>Miyuki hoorde dat bericht met een droevig hart. Zij wist, dat +kinderen verplicht waren, hun ouders te gehoorzamen, en toen zij op +haar <i>futon</i> neerlag, deed zij haar uiterste best aan den wensen +harer ouders te gehoorzamen. Maar de strijd bleek vruchteloos te zijn, +immers het beeld van haar minnaar kwam haar voortdurend voor den geest, +en evenzoo de rivier en de flikkerende glimwormen. Zij stond dus op, +kroop het huis uit en wandelde naar een bepaalde stad, in de hoop +Komagawa te vinden, doch bij haar aankomst bleek het haar, dat hij +vertrokken was, niemand wist waarheen.</p> + +<p>Die bittere teleurstelling trof Miyuki ontzettend, en dagen +achtereen weende zij. Haar zilte tranen stroomden zóó +aanhoudend, dat zij spoedig stekeblind werd, een even hulpeloos wezen +als “een vogel zonder veeren of een visch zonder +vinnen”.</p> + +<p>Nadat Miyuki eenigen tijd aan haar smart had toegegeven, kwam zij +tot de overtuiging, dat zij, als zij niet van gebrek wilde omkomen, +iets moest doen, om in haar levensonderhoud te voorzien. Zij besloot +gebruik te maken van haar uitstekende stem, en op straat of in +theehuizen te zingen. Haar stem, verbonden met haar schoon en roerend +gelaat, vond onmiddellijk erkenning. Het publiek weende over haar +droevig gezang zonder te weten waarom. Zij zong met voorliefde het +kleine gedicht over de winde, dat Komagawa op zijn waaier had +geschreven, daarom noemde het publiek, dat haar hoorde zingen, haar +Asagao (“Winde”). <span class="pagenum">[<a id="pb234" +href="#pb234">234</a>]</span></p> + +<p>Het blinde meisje werd van de ééne plaats naar de +andere geleid door haar vriendin Asaka (“Zachte Geur”) +totdat deze door iemand vermoord werd, en Asayo dus alleen achterbleef, +om haar duistere tochten te volbrengen, zonder een vriendelijke hand om +haar te geleiden. Er was slechts één gedachte, die Asagao +troostte, en dat was deze, dat zij misschien tijdens haar zwerftochten +toevallig haar minnaar zou ontmoeten.</p> + +<p>Toen een paar jaren voorbij waren gegaan, wilde het toeval, dat +Komagawa, vergezeld van Iwashiro Takita, door zijn Daimiō voor +zaken was uitgezonden. Op hun reis kwamen zij een theehuis binnen. +Iwashiro Takita was knorrig en uit zijn humeur, en zat in somber +stilzwijgen neder, zonder dat hij zich verwaardigde, op zijn omgeving +te letten. Komagawa echter keek rond, en zag op een scherm het gedicht, +dat hij op de winde had vervaardigd, hetzelfde gedicht, dat hij zoo +liefdevol voor Asagao had opgeteekend. Terwijl hij over die zaak +nadacht, kwam de eigenaar van het theehuis het vertrek binnen. Komagawa +ondervroeg hem over dit kleine minnedicht, en de eigenaar van het +theehuis deed het volgende verhaal:</p> + +<p>“Het is een uiterst treurige geschiedenis”, zoo sprak +hij. “Het gedicht werd gezongen door een arm blind meisje. Zij +liep weg uit haar huis, omdat zij niet kon huwen met den man, dien haar +ouders voor haar hadden gekozen. Zij was niet in staat in die +verbintenis toe te stemmen, omdat zij reeds een minnaar had ‘en +dien minnaar’ zoekt zij over het geheele land, steeds dit liedje +over de winde zingend, in de hoop, dat zij te eeniger tijd het geluk +mag hebben, hem te ontmoeten. Edele Heer, zij is juist op dit oogenblik +in mijn theetuin!”</p> + +<p>Komawaga kon nauwelijks zijn vreugde verbergen, terwijl hij +verzocht, dat de eigenaar van het theehuis de blinde vrouw zou binnen +brengen.</p> + +<p>Een oogenblik later stond Asagao vóór hem. Hij zag in +haar fijn en teer gelaat nog een nieuwe schoonheid, en <span class= +"pagenum">[<a id="pb235" href="#pb235">235</a>]</span>wel die van de +hoop, de schoonheid van een liefde, die helder en rein was gebleven +gedurende de lange, droevige jaren van wachten.</p> + +<p>Asagao tokkelde de <i>samisen</i><a class="noteref" id="xd0e5316src" +href="#xd0e5316">2</a>. Liefelijk en zacht zong zij:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“De stroom van zilvren regen viel, zij +bevochtigde d’arme winde,</p> + +<p class="line">De zachte dauw op de blaadjes en bloemen werd door de +afgunstige zonne verwijderd.”</p> +</div> + +<p>Komagawa luisterde gespannen toe, verlangend te mogen spreken, +verlangend zijn liefde te openbaren, maar hij bleef zwijgen, omdat zijn +slecht opgevoede reisgenoot in de kamer bleef. Hij keek naar haar +donkere oogen, die naar hem toe gekeerd waren, maar zij waren zonder +uitdrukking, daar zij niets konden zien. Nog steeds tokkelde zij de <i> +samisen</i>, en nog steeds klonk haar stem liefelijk en zacht en +onuitsprekelijk aandoenlijk in het vertrek. Met een diep bedroefd hart +en zonder een woord van liefde stuurde hij haar weg met de +gebruikelijke gave. Zij vertrok uit het vertrek, als het ware bewust +van een nieuwe, bittere smart. Er was iets in de stem van haar +begunstiger, dat bijzonder teeder was, iets dat haar diep trof, en dit +deed haar hart pijn, en deed haar smartelijk aan, zonder dat zij wist +waarom.</p> + +<p>Den volgenden dag gaf Komagawa den eigenaar van het theehuis een +waaier, terwijl hij zeide: “Geef dezen waaier met dit geld aan +Asagao. Zij zal het wel begrijpen.” Na die woorden gesproken te +hebben, vervolgde Komagawa met zijn metgezel zijn reis.</p> + +<p>Toen Asagao den waaier had ontvangen, betastte zij dien heftig met +haar kleine, witte vingers. “Wie heeft mij dien waaier en dat +geld gegeven?” vroeg zij. “Ach, vertel mij, hoe de waaier +er uit ziet. Is er ook een teekening van een winde op?” <span +class="pagenum">[<a id="pb236" href="#pb236">236</a>]</span></p> + +<p>De eigenaar van het theehuis keek haar vriendelijk aan. “Hij, +voor wien gij gisterenavond gezongen hebt, gaf u dien waaier,” +zeide hij. “Er is een teekening van een winde op”.</p> + +<p>Asagao gaf een kreet van vreugde. “Gisterenavond,” sprak +zij zacht, “was ik weer samen met mijn minnaar! En nu, en nu +......”</p> + +<p>Op datzelfde oogenblik kwam een bediende uit de oude woning van +Asagao, die zeide, dat hij door haar ouders was gezonden, om haar weer +terug te brengen. Maar Asagao, die haar oude liefde getrouw bleef, +besloot ook nu nog in haar tegenstand te volharden.</p> + +<p>Nu wilde het toeval, dat de eigenaar van dit theehuis vroeger in +dienst was geweest bij den vader van Asagao. Hij had in die +hoedanigheid een groote misdaad gedaan, die den dood verdiende; maar de +vader van Asagao had medelijden met hem gehad. Hij had hem met een som +gelds ontslagen, waardoor de misdadiger in staat werd gesteld, een zaak +voor zichzelf op te zetten. Bij deze gelegenheid dacht de eigenaar van +het theehuis na over de goedheid, die hem betoond was, en besloot hij +<i>seppuki</i> te plegen, opdat het kind van zijn vroegeren meester +haar gezicht zou herkrijgen door middel van zijn lever.<a class= +"noteref" id="xd0e5354src" href="#xd0e5354">3</a></p> + +<p>Zoo pleegde dus de eigenaar van het theehuis zelfmoord, en Asagao +kreeg haar gezicht weer terug. Dienzelfden nacht trok zij, hoewel een +vreeselijke storm was losgebroken, op weg, om haar minnaar te zoeken, +vergezeld door een trouwe kleine schaar bedienden. Den geheelen nacht +reisde het meisje over ruwe en hobbelige wegen. Zij lette nauwelijks op +den heftigen regen of op haar bloedende voeten. Zij werd aangezet door +een gelukkige liefde, door de zoete hoop, haar minnaar terug te +zien.</p> + +<p>Toen zij een berg beklom, die nu in het zonlicht baadde, <span +class="pagenum">[<a id="pb237" href="#pb237">237</a>]</span>verbeeldde +zij zich een stem te hooren, die haar naam riep. Zij keek om zich heen +en ontdekte Komagawa. Toen daalde vrede over haar neer. Al de ellende +van een langdurig zoeken en bijna eindeloos wachten was voorgoed +vergeten, en binnen korten tijd huwden de gelieven. De winde, of de +glorie van den morgen, is een bloem, die slechts enkele uren bloeit; +maar de liefde van Asagao had de schoonheid der winde, verbonden met de +kracht en den langen levensduur van den pijnboom. In hun huwelijksleven +bleven zij trouw aan de gelofte, die zij op hun waaiers hadden +afgelegd, en na haar blindheid en na veel lijden kon Asagao haar +liefelijk hoofd opheffen naar den dauw en den zonneschijn der +beschermende armen van haar minnaar. <span class="pagenum">[<a id= +"pb238" href="#pb238">238</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5236src" id="xd0e5236">1</a></span> <i>Asiatic Quarterly +Review</i>, October 1894.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5316src" id="xd0e5316">2</a></span> “De <i>samisen</i> of +‘drie snaren’, dat nu het geliefkoosde muziekinstrument is +van de zangmeisjes en van de lagere standen in het algemeen, schijnt +eerst omstreeks 1700 uit Manilla te zijn ingevoerd”. <i>Japansche +Zaken</i>, door <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5354src" id="xd0e5354">3</a></span> De lever, zoowel van een +mensch als van een dier, had, zoo meende men in Japan, merkwaardige +geneeskundige eigenschappen. Er wordt dikwijls in Japansche legenden +melding van gemaakt, maar het denkbeeld is waarschijnlijk ontleend aan +de vreemdste pharmacopee der geheele wereld, die van China.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch21" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXI. Donder.</h2> + +<div class="epigraph"> +<p>“De aarde is vol salpeter en zwavel, die opstijgen in den vorm +van nevel, en die, na zich in de lucht te hebben verbonden, een damp +worden, die de eigenschap van buskruit heeft. Als die damp de hevige +hitte der zon bereikt, ontploft hij, als een natuurlijk gas; en het +ontzettende geluid wordt over de geheele wereld gehoord. De schok, die +dieren treft en vogels, die door de wolken trekken, slingert ze op den +grond. Daarom zijn donder en bliksem, en de schepselen, die uit de +wolken neerslaan, niet één en dezelfde zaak.<span class= +"corr" id="xd0e5370" title="Niet in bron">”</span></p> + +<p class="alignright">”<i>Shin-rai-ki</i>.<span class="corr" id= +"xd0e5378" title="Niet in bron">”</span> (Verslag van den +Donder).</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5381"> +<h3 class="normal">Raiden.</h3> + +<p>Er zijn een aantal vreemdsoortige legenden met betrekking tot den +donder, en in Bakins <i>Kumono Tayema Ama Yo No Tsuki</i><a class= +"noteref" id="xd0e5388src" href="#xd0e5388">1</a> (<span class="corr" +id="xd0e5394" title="Niet in bron">“</span>De Maan, die door een +Scheur in een Wolk schijnt in een Regenachtigen Nacht”), heeft de +beroemde Japansche romanschrijver, die een innig geloof heeft in een +aantal bijgeloovigheden van zijn land, heel wat te vertellen met +betrekking tot Raiden, den God van den Donder, en de bovennatuurlijke +wezens, die met hem in betrekking staan. Raiden wordt gewoonlijk +uitgebeeld met een roode huid, met het gelaat van een boozen geest, met +twee klauwen aan iederen voet, terwijl hij op zijn rug een groot wiel +van trommels draagt. Men vindt hem dikwijls in gezelschap van Fugin of +van zijn zoon Raitaro. Toen de Mongolen een inval trachtten te doen in +Japan, werd hun dat belet door een grooten storm, en volgens de legende +ontsnapten slechts drie man om de gebeurtenis te verhalen. De bijstand +van Raiden ten gunste van Japan wordt in de Japansche kunst dikwijls +uitgebeeld. Hij wordt voorgesteld als zittende op de wolken, terwijl +hij den bliksem uitzendt, en een stortvloed van pijlen op de invallers +afschiet. In China wordt de Dondergod beschouwd als een wezen, dat +steeds op den uitkijk staat naar slecht volk. Als hij die vindt, schiet +de Godin van den bliksem een spiegel af op hen, die de God wil treffen. +<span class="pagenum">[<a id="pb239" href="#pb239">239</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5398"> +<h3 class="normal">Het Donderdier.</h3> + +<p>Raijū, of het Donderdier, blijkt nauwer verbonden te zijn met +den bliksem dan met den donder. Hij wordt gezien in vormen, die +gelijken op een wezel, das of aap. In de <i>Shin-rai-ki</i> +(“Verslag van den Donder”) lezen wij het volgende: +“Op den twee en twintigsten dag der zesde maand van het tweede +jaar van Meiwa (Juli 1766), viel een Donderdier te Oyama (Groote Berg) +in de provincie Sagami. Het werd door een landbouwer gevangen, die het +naar Yedo bracht en het voor geld op de Riyo-goku Brug liet zien. Het +schepsel was iets grooter dan een kat, en geleek op een wezel: het had +zwart haar, en vijf klauwen aan iederen poot. Als het goed weer was, +was het zeer zacht en tam; maar vóór en tijdens een storm +was het vreeselijk woest en onhandelbaar.” In China wordt het +Donderdier beschreven als een dier met “den kop van een aap, +hoogroode lippen, oogen als spiegels en twee scherpe klauwen aan +iederen poot.<span class="corr" id="xd0e5406" title="Niet in +bron">”</span> Tijdens een storm springt het Japansche Donderdier +van den éénen boom op den anderen, en als het blijkt, dat +enkele van die boomen door den bliksem zijn getroffen, dan meent men, +dat dit het woeste werk is van de klauwen van het Donderdier. Dat wezen +heeft, naar men zegt, evenals de Dondergod zelf, een bepaalde +voorliefde voor menschelijke navels, zoodat dan ook om die reden vele +bijgeloovige menschen tijdens een onweersbui trachten zoo mogelijk op +hun buik te liggen. Boomschors, door het Donderdier afgescheurd, wordt +zorgvuldig bewaard, en is, naar men meent, een uitstekend geneesmiddel +tegen kiespijn.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5409"> +<h3 class="normal">De Dondervogel en de Dondervrouw.</h3> + +<p>Raicho, de Dondervogel, gelijkt op een kraai, maar hij heeft sporen +van vleesch, die, zoodra zij hard tegen elkander geslagen worden, +geluid voortbrengen. Het is de vogel, op wien de Keizer van Goto-bain +doelde in het volgende gedicht: <span class="pagenum">[<a id="pb240" +href="#pb240">240</a>]</span></p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“In de schaduw van den pijnboom van +Shiro-Yama</p> + +<p class="line">Rusten dondervogels, die den nacht daar +doorbrengen.”</p> +</div> + +<p>Die vogels voeden zich met den boomkikker <i>rai</i> (donder +genaamd), en vliegen altijd tijdens een onweer in de lucht rond.</p> + +<p>Er is omtrent Kaminari (Dondervrouw) weinig bekend, behalve dat zij +bij zekere gelegenheid moet verschenen zijn in de gestalte van een +Chineesche Keizerin.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5428"> +<h3 class="normal">Vreemde Denkbeelden.</h3> + +<p>Bakin maakt de opmerking, dat bij hen, die bevreesd zijn voor den +donder, de <i>In</i>, of het vrouwelijke beginsel de overhand heeft, +terwijl bij hen, die niet bevreesd zijn, de <i>Yo</i> of het mannelijke +beginsel overheerschend is. Dezelfde schrijver wijst op het volgende +gebruik ten opzichte van hen, die ziek zijn ten gevolge van een +donderbui, en wij vestigen er de aandacht op, dat de nadruk gelegd +wordt op <i>donder</i> als de verwoestenden kracht—dus eer een +heftig geluid dan een fel licht: “Als iemand door den donder is +getroffen, laat hem dan op zijn rug liggen en leg een levenden karper +in zijn boezem. Als de karper zich beweegt en springt, zal de +patiënt herstellen. Dit is onfeilbaar waar. Als de donder het +vleesch verschroeit, brand dan <i>Ko</i> (wierook) onder den neus van +den lijder. Dit zal hem aan het hoesten maken, en de betoovering van +den Dondergod verbreken.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5445"> +<h3 class="normal">Het Kind van den Dondergod.</h3> + +<p>De meeste legenden, die met Raiden en zijn verwante geesten in +betrekking staan, zijn van een kwaadaardige natuur; maar in het +volgende verhaal zien wij, dat het kind van den Dondergod grooten +voorspoed aanbracht.</p> + +<p>Dicht bij den Berg Hakuzan leefde eens een zeer arme landbouwer, +Bimbo genaamd. Zijn stukje land was bijzonder klein, en hoewel hij +daarop werkte van den vroegen morgen tot laat op den avond, kostte het +hem groote <span class="pagenum">[<a id="pb241" href= +"#pb241">241</a>]</span>moeite, voor zich en zijn vrouw genoeg rijst +daarvan binnen te halen.</p> + +<p>Op zekeren dag zag Bimbo na een langdurige droogte treurig naar zijn +verdorde rijsthalmen. Toen hij daar zoo stond, en vreesde voor gebrek +in de naaste toekomst, daalde plotseling de regen neder, vergezeld van +heftige donderslagen. Toen Bimbo op het punt was een schuilplaats te +zoeken tegen den storm, werd hij bijna verblind door een bliksemstraal, +en hij bad vurig tot Buddha om bescherming. Nadat hij dit had gedaan, +keek hij om zich heen, en tot zijn verbazing zag hij een klein +jongetje, dat lachte en kraaide, terwijl het op den grond lag.</p> + +<p>Bimbo nam het knaapje in zijn armen, en droeg het teeder naar zijn +nederige woning, waar zijn vrouw het met verrassing en genoegen +begroette. Het kind werd Raitaro, het Kind van den Donder, genoemd, en +leidde bij zijn pleegouders een gelukkig leven, terwijl het zich +tegenover hen zeer gehoorzaam gedroeg. Hij speelde nooit met andere +kinderen, want hij vond het heerlijk in de velden rond te dolen en den +stroom gade te slaan en de snelle vlucht der wolken boven zijn +hoofd.</p> + +<p>Met de komst van Raitaro kwamen ook welvaart en voorspoed in +Bimbo’s woning binnen, immers Raitaro kon de wolken naar zich toe +wenken en ze bevelen, regendroppels uitsluitend te doen neervallen op +het veld van zijn pleegvader. Toen Raikaro tot een schoonen jongeling +van achttien jaar was opgegroeid, bedankte hij het echtpaar nog eens +voor alles wat zij voor hem gedaan hadden, en deelde hun mede, dat hij +nu afscheid van hen moest nemen.</p> + +<p>Bijna voordat de jongeling had uitgesproken, veranderde hij +plotseling in een kleinen witten draak, bleef nog een oogenblik talmen +en vloog toen weg.</p> + +<p>Het oude paar rende naar de deur. Naarmate de witte draak in den +hemel opsteeg, werd hij al grooter en grooter, totdat hij achter een +groote wolk was verdwenen.</p> + +<p>Toen Bimbo en zijn vrouw gestorven waren, werd een <span class= +"pagenum">[<a id="pb242" href="#pb242">242</a>]</span>witte draak op +hun graftombe gebeeldhouwd ter herinnering aan Raitaro, het Kind van +den Donder.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5468"> +<h3 class="normal">Shokuro en de Dondergod.</h3> + +<p>Shokuro, die op goeden voet wilde staan met Torū, het hoofd van +zijn district, beloofde hem den Dondergod te zullen pakken. +“Indien ik”, zoo sprak Shokuro, “den navel van een +mensch zou kunnen vastbinden aan het uiteinde van een vlieger, en dien +op een stormachtigen dag zou oplaten, zou ik Raiden zeker kunnen +pakken, daar de Dondergod niet in staat zou zijn aan zulk een maaltijd +weerstand te bieden. Het is echter moeilijk een navel meester te +worden.”</p> + +<p>Met dit doel ging Shokuro op reis, om voedsel voor den Dondergod te +zoeken. Toen hij een boschje bereikte, zag hij een schoone vrouw, Chiyo +genaamd. Zonder de minste gewetenswroeging doodde hij het meisje, en na +zijn doel te hebben bereikt, wierp hij haar lijk in een diepe gracht. +Hij ging toen met een verlicht gemoed op weg.</p> + +<p>Raiden zag, terwijl hij op een wolk gezeten was, het lijk van het +meisje in een gracht liggen. Hij daalde snel neer, en daar hij onder de +bekoring kwam van de schoonheid van Chiyo, nam hij een navel uit zijn +mond, en gaf haar het leven terug, waarna zij samen de lucht in +vlogen.</p> + +<p>Eenige dagen later was Shokuro buiten, terwijl hij jacht maakte op +den Dondergod, en zijn vlieger met zijn afgrijselijk aanhangsel hoog +over de boomen heen en weer vloog in den krachtigen wind. Chiyo zag den +vlieger, en daalde hoe langer hoe meer. Eindelijk pakte zij hem en zag +zij, wat er aan bevestigd was. Ten diepste verontwaardigd keek zij naar +beneden, om te zien wie den vlieger opliet, en was zij ten hoogste +verbaasd, toen zij haar moordenaar herkende. Op dat oogenblik daalde +Raiden woedend neer, doch alleen om zwaar gekastijd te worden door +Shokuro, die daarna vrede sloot met Chiyo, en later een beroemd man in +zijn dorp werd. Dit is inderdaad een vreemde geschiedenis! <span class= +"pagenum">[<a id="pb243" href="#pb243">243</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5388src" id="xd0e5388">1</a></span> Vertaald door Edward Greey, +onder den titel ”<i>Een gevangene der Liefde</i>”.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch22" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXII. Dierenlegenden.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e5483"> +<h3 class="normal">Dieren met Tooverkracht.</h3> + +<p>Een aantal van de volgende verhalen zijn sprookjes, die een +Japansche moeder aan haar kind vertelt, want verhalen van dieren maken +over de geheele wereld een diepen indruk op het gemoed van het kind. +Wel werden zij in het algemeen beschouwd als sprookjes, maar er zit +toch een zóó groote legendarische achtergrond achter, dat +het noodzakelijk is, ze op te nemen in een boek als het onze, daar zij +er toe bijdragen, ons onderwerp in een lichtere gemoedsstemming te +illustreeren, waar het wonderbaarlijke met het humoristische vermengd +is. Wij hebben een afzonderlijk hoofdstuk gewijd aan vossenlegenden, +omdat dit onderwerp zoo belangrijk is, maar wij moeten toch in het oog +houden, dat de bovennatuurlijke karakteristieke eigenschappen van dat +dier evenzeer van toepassing zijn op den das en de kat, immers in de +Japansche legenden worden alle drie dieren in verband gebracht met +onnoemelijk veel kattekwaad en boosaardigheid.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5488"> +<h3 class="normal">De Haas.</h3> + +<p>Men neemt aan, dat de haas, evenals de vos, de schildpad, de +kraanvogel en de tijger, een fabelachtig hoogen leeftijd bereikt, die +zich tot niet minder dan duizend jaar uitstrekt. In Taoïstische +legenden wordt vermeld, dat de haas in de maan woont, en dat hij met +stamper en vijzel de kruiden fijnstampt, waaruit het Levenselixir +bestaat, terwijl hij volgens andere legenden, zooals wij vroeger hebben +gezien, rijst fijnstampt. Shaka Muni (Buddha) zou zich volgens de +legenden in den vorm van een haas hebben opgeofferd, ten einde den +honger van Indra te stillen, die het dier naar de maan sleepte, ten +einde zijn bewondering te toonen. Het vel van den haas wordt wit, +zoodra hij vijfhonderd jaar oud is. Wij geven hieronder de beroemde +legende uit de <i>Kojiki</i>, bekend als “De Witte Haas van +Inaba”. <span class="pagenum">[<a id="pb244" href= +"#pb244">244</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5497"> +<h3 class="normal">De Witte Haas van Inaba.</h3> + +<p>In oude dagen waren er één en tachtig broeders, die +Prinsen van Japan waren. Met uitzondering van één broeder +waren zij twistziek van aard, en brachten zij hun tijd door met zich +jegens elkander op allerlei manieren kinderachtig jaloersch te +betoonen. Ieder wenschte over het geheele rijk te heerschen, en +bovendien had ieder het ongeluk, dat hij met Prinses van Yakami, in +Inaba, wilde trouwen. Hoewel die tachtig Prinsen het in bijna alles +oneens waren, in één opzicht waren zij eensgezind, en dat +wel in hun hardnekkigen haat tegen den éénen broeder, die +in ieder opzicht zachtmoedig en vredelievend was.</p> + +<p>Eindelijk besloten, na heel wat nijdige woorden, de tachtig +broeders, de Prinses van Yakami te gaan bezoeken, terwijl ieder der +broeders het vaste besluit had genomen, de gelukkige minnaar te zullen +zijn. De zachte en vriendelijke broeder vergezelde hen, niet om naar de +hand der Prinses te dingen, maar als een bediende, die een grooten en +zwaren zak op zijn rug droeg.</p> + +<p>Eindelijk kwamen de tachtig Prinsen, die hun zoo slecht behandelden +broeder ver achter zich hadden gelaten, bij kaap Keta aan. Zij waren op +het punt, hun reis te vervolgen, toen zij een witten haas op den grond +zagen liggen, die er ellendig uitzag, en die geheel van zijn haren was +beroofd.</p> + +<p>De tachtig Prinsen, die bijzonder schik hadden in den treurigen +toestand van den haas, zeiden: “Als gij wilt, dat uw haren weer +aangroeien, dan moet gij in zee gaan baden, en als gij dat hebt gedaan, +loop dan naar den top van een hoogen berg, en laat den wind over u +waaien.” Na dit gezegd te hebben, vervolgden de tachtig +hartelooze Prinsen hun weg.</p> + +<p>De haas ging onmiddellijk in zee, verheugd over het vooruitzicht, +dat hij zijn mooi wit vel weer zou terugkrijgen. Na gebaad te hebben, +liep hij naar den top van een berg en ging daar liggen; maar spoedig +begreep hij, dat de <span class="pagenum">[<a id="pb245" href= +"#pb245">245</a>]</span>koude wind, die blies op een vel, dat pas in +zout water was ondergedompeld geweest, dat vel deed barsten en aan +stukken springen. Bij de vernedering, dat hij geen haren meer had, +voegde zich nu de lichamelijke pijn, en hij kwam tot de ontdekking, dat +de tachtig Prinsen hem schandelijk hadden bedrogen.</p> + +<p>Terwijl de haas daar onder ondragelijke pijnen op den berg lag, kwam +de vriendelijke en zachtaardige broeder aanstappen met loome schreden, +moeilijk vooruitkomend, omdat hij zulk een zwaren zak had te dragen. +Toen hij den weenenden haas zag, vroeg hij, hoe het kwam, dat het arme +dier er zoo ongelukkig aan toe was.</p> + +<p>“Wees zoo vriendelijk, even te blijven stilstaan,” sprak +de haas, “en ik zal u vertellen, hoe dat alles is geschied. Ik +wilde van het eiland Oki naar Kaap Keta oversteken, daarom zeide ik aan +de krokodillen: ‘Ik zou zoo gaarne willen weten, hoeveel +krokodillen er in zee, en hoeveel hazen er op het land zijn. Staat mij +toe, dat ik begin met u te tellen.’ Na deze woorden te hebben +gesproken, plaatsten de krokodillen zich op een lange rij, die zich +uitstrekte van het eiland Oki tot Kaap Keta. Ik liep over hun harde +lichamen heen, en telde ieder afzonderlijk, terwijl ik overstapte. Toen +ik den laatsten krokodil bereikt had zeide ik: ‘O dwaze +krokodillen, het kan mij niets schelen, hoeveel krokodillen er in zee +zijn, of hoeveel hazen op het land! Ik had u alleen als een brug +noodig, om mijn bestemming te kunnen bereiken.’ Helaas! mijn +ellendige pocherij kwam mij duur te staan, want de laatste krokodil +tilde zijn kop op en beet mijn geheele vel af!”</p> + +<p>“Nu”, zoo sprak de zachtmoedige broeder, “ik moet +zeggen, dat gij ongelijk hadt en verdiendet voor uw dwaasheid gestraft +te worden. Is dit het einde van uw verhaal?”</p> + +<p>“Neen,” zoo vervolgde de haas. “Nauwelijks had ik +die onwaardige behandeling ondergaan, of de tachtig Prinsen kwamen bij +mij, en maakten mij wijs, dat ik zou kunnen worden genezen door zout +water en wind. Helaas! Daar <span class="pagenum">[<a id="pb246" href= +"#pb246">246</a>]</span>ik niet wist, dat zij mij voor den gek hielden, +volgde ik hun voorschriften op, met het ellendige gevolg, dat mijn +lichaam gebarsten is en mij vreeselijk pijn doet.”</p> + +<p>“Baad u in helder zoet water, arme vriend”, zoo sprak de +goede broeder, “en als gij dat gedaan hebt, strooi dan het +stuifmeel van duinhelm over den grond en rol u daar in. Dit zal zeer +zeker uw pijn stillen, uw vel genezen en uw haren weer doen +groeien.<span class="corr" id="xd0e5524" title="Niet in +bron">”</span></p> + +<p>De haas wandelde langzaam naar de rivier, baadde in het water en +rolde zich in het stuifmeel van duinhelm. Nauwelijks had hij dit +gedaan, of zijn vel was genezen, en weer was hij bedekt met een dik +haren kleed. De dankbare haas rende naar zijn weldoener. “Die +tachtig gemeene en wreede broeders van u”, zoo sprak hij, +“zullen nooit de hand van de Prinses van Inaba winnen. Gij zijt +het, die met haar zult huwen, en die over het land zult +regeeren.”</p> + +<p>De voorspelling van den haas werd vervuld, immers de tachtig Prinsen +slaagden niet in hun zending, terwijl de broeder, die goed en +vriendelijk was geweest voor den witten haas, met de schoone Prinses +trouwde en de Koning van het land werd.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5531"> +<h3 class="normal">De Knetterende Berg.</h3> + +<p>Een oude man en zijn vrouw hielden een witten haas. Op zekeren dag +kwam een das, die het voedsel opat, dat voor het troetelkind bestemd +was. Het boosaardige dier was op het punt de plaat te poetsen, toen de +oude man, die zag wat er gebeurd was, den das aan een boom vastbond, en +daarna naar een naburig bosch ging, om hout te hakken.</p> + +<p>Toen de oude man vertrokken was, begon de das te huilen en de oude +vrouw te smeeken, het touw los te maken. Nauwelijks had de vrouw dat +gedaan of de das zwoer wraak over de behandeling, hem door den ouden +man aangedaan, en holde weg.</p> + +<p>Toen de goede witte haas hoorde, wat geschied was, ging hij op weg, +om zijn meester te waarschuwen; maar <span class="pagenum">[<a id= +"pb247" href="#pb247">247</a>]</span>tijdens zijn afwezigheid kwam de +das terug, doodde de oude vrouw, nam haar gedaante aan, en veranderde +haar lichaam in soep. “Ik heb een heerlijke soep klaar +gemaakt,” zoo sprak de das, toen de oude man van den berg was +teruggekeerd. “Gij zult wel honger hebben en vermoeid zijn: ga +zitten en eet smakelijk!”</p> + +<p>De oude man, die volstrekt niet op verraad bedacht was, at de soep +op en zeide, dat zij heerlijk was.</p> + +<p>“Heerlijk?” zoo bespotte hem de das. “Ge hebt uw +eigen vrouw opgegeten! Haar beenderen liggen daar ginds in den +hoek”, en na die woorden gesproken te hebben, verdween hij.</p> + +<p>Terwijl de oude man overstelpt was door smart, en terwijl hij weende +en zijn lot betreurde, keerde de haas terug, begreep onmiddellijk den +toestand, en liep snel naar den berg, vast besloten den dood van zijn +ongelukkige oude meesteres te wreken.</p> + +<p>Toen de haas den berg bereikte, zag hij den das, die een bundel +stokken op zijn rug droeg. Zachtjes kroop de haas nader en stak, zonder +dat de das het merkte, de stokken in brand, die onmiddellijk begonnen +te knetteren. “Wat een vreemd geluid is dit,” zeide de das. +“Wat is het?”</p> + +<p>“De Knetterende Berg”, antwoordde de haas.</p> + +<p>Het vuur begon den das te branden, daarom sprong hij in een rivier +en bluschte de vlammen uit; maar toen hij weer uit het water kwam, +bleek het, dat zijn rug deerlijk verbrand was, en de pijn, die hij +leed, veroorzaakt was door een pap met peper er in, die de verheugde +haas voor dat doel had klaargemaakt.</p> + +<p>Toen de das weer genezen was, zag hij toevallig den haas bij een +boot staan, die deze had vervaardigd.</p> + +<p>“Waar gaat gij in dat vaartuig naar toe?” vroeg de +das.</p> + +<p>“Naar de maan,” antwoordde de haas, “Hebt ge +misschien lust met mij mede te gaan?”</p> + +<p>“Niet in <span class="corr" id="xd0e5562" title="Bron: jou"> +jouw</span> boot!” zeide de das. “Ik ken uw streken op +<span class="pagenum">[<a id="pb248" href="#pb248">248</a>]</span>den +Knetterenden Berg maar al te goed. Maar ik zal een boot van klei voor +mij zelf bouwen, en wij zullen naar de maan reizen.”</p> + +<p>De houten boot van den haas en de boot van klei van den das dreven +de rivier af. Maar spoedig begon de boot van den das te breken. De haas +lachte hem hoonend uit en doodde zijn vijand met zijn roeispaan. Toen +het trouwe dier later naar den ouden man was teruggekeerd, ontving hij +veel lof en ondervond hij de meest liefderijke verzorging van zijn +dankbaren meester.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5569"> +<h3 class="normal">De Das.</h3> + +<p>De das heeft in de legenden veel gemeen met den vos. Hij kan zoowel +de gedaante van een mensch aannemen als die der maan; maar in een +aantal legenden wordt hij beschreven als een wezen vol humor, dat +genoegen schept in een oolijke grap. De das wordt in de legende en in +de kunst dikwijls uitgebeeld <i>terwijl hij een taptoe</i> slaat op +zijn vooruitstekenden buik, die den vorm heeft van een trommel, en om +die reden worden Japansche clowns in Engeland dikwijls dassen +genoemd.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5577"> +<h3 class="normal">Kadzutoyo en de Das.</h3> + +<p>Op zekeren dag gingen Kadzutoyo en zijn onderhoorige uit visschen. +Zij hadden heel wat visch gevangen, en waren op het punt naar huis +terug te keeren, toen een vreeselijke regenbui losbarstte, zoodat zij +gedwongen waren te schuilen onder een wilgenboom. Nadat zij een tijd +geschuild hadden, bleek het, dat er nog geen sprake van was dat de +regen zou ophouden, en daar het reeds donker werd, besloten zij, in +weerwil van het ongunstige weder, hun reis te vervolgen. Zij waren nog +niet veel verder voortgetrokken, toen zij een jong meisje zagen, dat +bitter weende. Kadzutoyo keek haar met argwaan aan, maar zijn +onderhoorige was bekoord door de groote schoonheid van het meisje en +vroeg wie zij was, en waarom zij in zulk een stormachtigen nacht buiten +bleef toeven. <span class="pagenum">[<a id="pb249" href= +"#pb249">249</a>]</span></p> + +<p>“Ach! goede heer,” zeide het meisje, nog steeds +weenende, “mijn verhaal is erg droevig. Ik heb langen tijd de +beleedigingen en wreedheden van mijn slechte stiefmoeder verdragen, die +mij bitter haat. Maar van daag spuwde zij mij en sloeg zij mij. Ik kon +die bittere vernedering niet langer verdragen, en ik was op weg naar +mijn tante, die in gindsch dorp woont, om daar rust en een schuilplaats +te vinden, toen ik neergeveld werd door een vreemde ziekte, en +gedwongen werd hier achter te blijven, totdat de pijn was +bedaard.”</p> + +<p>Deze woorden maakten op den goedhartigen onderhoorige een +vreeselijken indruk, en hij werd smoorlijk verliefd op het schoone +meisje, maar Kadzutoyo trok, na de zaak met groote zorgvuldigheid te +hebben overwogen, zijn zwaard en sloeg haar het hoofd af.</p> + +<p>“Ach! heer,” zeide de onderhoorige, “wat een +vreeselijke daad is dit! Hoe kunt ge een onschuldig meisje dooden? +Geloof mij, gij zult voor uw dwaasheid moeten boeten”.</p> + +<p>“Gij begrijpt het niet,” antwoordde Kadzutoyo, +“maar het eenige wat ik vraag, is dat gij over de zaak het +stilzwijgen bewaart”.</p> + +<p>Toen zij thuiskwamen, viel Kadzutoyo spoedig in slaap; maar zijn +onderhoorige ging, nadat hij had liggen tobben over den moord op het +schoone meisje, naar de ouders van zijn heer en vertelde hun de geheele +treurige geschiedenis.</p> + +<p>De vader van Kadzutoyo was woedend van drift, toen hij het droevige +verhaal hoorde. Hij ging dadelijk naar de kamer van zijn zoon, maakte +hem wakker, en zeide: “O, ellendige moordenaar! Hoe is het +mogelijk, dat gij een onschuldig meisje hebt kunnen dooden, zonder dat +zij daartoe eenige aanleiding heeft gegeven! Gij hebt den eervollen +naam van een <i>Samurai</i> te schande gemaakt, een naam, die een +waarborg moet zijn voor ware ridderlijkheid en voor de verdediging van +zwakken en hulpeloozen. Gij hebt schande over ons huis gebracht, en het +<span class="pagenum">[<a id="pb250" href="#pb250">250</a>]</span>is +mijn plicht, u het leven te benemen.” Na die woorden gesproken te +hebben, trok hij zijn zwaard.</p> + +<p>“O Heer”, antwoordde Kadzutoyo, zonder bij het +flikkerende wapen een spier te vertrekken, “gij, evenmin als mijn +onderhoorige begrijpt de zaak. Het is mij gegeven, enkele geheimen op +te lossen, en gewapend met die wetenschap, verzeker ik u, dat ik mij +niet schuldig heb gemaakt aan een dergelijke misdaad als gij u +voorstelt, maar dat ik mij den eervollen naam van <i>samurai</i> +waardig heb gemaakt. Het meisje, dat ik met mijn zwaard onthoofdde, was +niet sterfelijk. Ga morgen, dit verzoek ik u, met een bediende naar de +plaats, waar dit tooneel zich heeft afgespeeld. Als gij het lijk van +een meisje vindt, behoeft gij mij het leven niet te benemen, want dan +zal ik mij zelf de buik opensnijden”.</p> + +<p>Den volgenden morgen vroeg, toen de zon nauwelijks aan den hemel was +verschenen, trok de vader van Kadzutoyo, te gelijk met zijn bedienden, +op reis. Toen zij de plaats bereikten, waar het drama zich had +afgespeeld, zag de vader niet, zooals hij gemeend had, het lijk van een +mooi meisje op den weg liggen, maar het lijk van een grooten das, +waarvan de kop was afgesneden.</p> + +<p>Toen de vader weer thuis kwam, ondervroeg hij zijn zoon: “Hoe +komt het dat, wat aan uw onderhoorige een meisje toescheen, aan u een +das leek te zijn?”</p> + +<p>“O Heer”, antwoordde Kadzutoyo, “het schepsel, dat +ik verleden nacht zag, leek mij een meisje, maar haar schoonheid was +een vreemde, en volstrekt niet zooals de schoonheid van aardsche +vrouwen. Bovendien bemerkte ik, dat hoewel het hard regende, de kleeren +van dat wezen niet nat werden, en toen ik dat vreemde verschijnsel had +opgemerkt, begreep ik dadelijk, dat de vrouw niemand anders was dan de +ééne of andere kwade geest. Het schepsel nam de gedaante +aan van een lieftallig meisje, ten einde mij door haar tallooze +bekoringen te betooveren, in de hoop, dat zij onze visch zou +krijgen.”</p> + +<p>De oude vorst was met bewondering vervuld over de <span class= +"pagenum">[<a id="pb251" href="#pb251">251</a>]</span>slimheid van zijn +zoon. Toen hij zooveel scherpzinnigheid en voorzichtigheid had ontdekt, +besloot hij afstand te doen van de regeering en Kadzutoyo in zijn +plaats tot Vorst uit te roepen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5615"> +<h3 class="normal">De Wonderbaarlijke Theeketel.</h3> + +<p>Op zekeren dag zette een priester van den Morinji-tempel zijn ouden +theeketel op het vuur, om een kop thee te zetten. Nauwelijks had de +ketel het vuur aangeraakt, of hij veranderde plotseling in den kop, den +staart en de pooten van een das. De jonge priesters werden in den +tempel geroepen om dat buitengewone verschijnsel te aanschouwen. +Terwijl zij in stomme verbazing toekeken, sprong de das op met het +lichaam van een ketel, vloog de kamer door en vloog eindelijk door de +lucht. De uitgelaten das vloog voortdurend de kamer rond, en de +priesters slaagden er eerst na een aantal pogingen in, het dier te +vangen en het in een doos op te bergen.</p> + +<p>Korten tijd nadat dit geschied was, kwam een ketellapper in den +tempel, en de priester meende, dat het een uitstekend denkbeeld zou +zijn, als hij den goeden man er toe kon brengen, zijn merkwaardigen +theeketel te koopen. Daarom haalde hij den ketel uit zijn doos, want +deze had nu weer zijn gewonen vorm aangenomen, en begon hij te +onderhandelen, met het gevolg, dat de niets vermoedende ketellapper den +ketel kocht en met zich meenam, in de overtuiging dat hij dien dag +goede zaken had gemaakt bij den koop van een zoodanig artikel voor een +zoo redelijken prijs.</p> + +<p>Dien nacht werd de ketellapper wakker bij het hooren van een vreemd +geluid dicht bij zijn hoofdkussen. Hij keek van onder de dekens uit en +zag, dat de ketel, dien hij gekocht had, volstrekt geen ketel was, maar +een slimme en levende das.</p> + +<p>Toen de ketellapper zijn vrienden van zijn merkwaardigen metgezel +verhaalde, zeiden zij: “Gij zijt een gelukkige kerel en wij raden +u aan, dien das in het openbaar <span class="pagenum">[<a id="pb252" +href="#pb252">252</a>]</span>te vertoonen, want hij is verstandig +genoeg om te springen en op het koord te dansen. Onder de begeleiding +van muziek en zang kunt gij ongetwijfeld met dat vreemde wezen een +reeks van nieuwe vermakelijkheden op touw zetten, die overal de +aandacht zullen trekken, en heel wat meer geld zullen inbrengen dan gij +met al uw ketellappen bij mogelijkheid zoudt kunnen +verdienen.”</p> + +<p>De ketellapper volgde dien voortreffelijken raad, en de roep van +zijn kunstenmakenden das verspreidde zich wijd en zijd. Vorsten en +vorstinnen kwamen de vertooning bezoeken, en hij verwierf zich door de +vorstelijke bescherming en de gunst van het gewone publiek een groot +vermogen. Toen de ketellapper dat vermogen had bijeengegaard, gaf hij +den ketel weer terug aan den Morinji-tempel, waar hij als een kostbare +schat werd vereerd.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5630"> +<h3 class="normal">De Kat.</h3> + +<div class="epigraph"> +<p>“Voed een hond drie dagen, en hij zal zich uw vriendelijkheid +drie jaar herinneren; voed een kat drie jaar, en zij zal uw +vriendelijkheid binnen drie dagen vergeten.”</p> + +<p class="alignright">Een Japansch Spreekwoord.</p> +</div> + +<p>De Japansche kat, met of zonder staart, is lang niet populair, want +dit dier en de venijnige slang waren de eenige twee schepsels, die niet +weenden bij den dood van Buddha. De katten uit Nippon schijnen onder +een vloek te staan, en grootendeels moeten zij zich zelf weten te +helpen, en moeten zij dus op haar bovennatuurlijke macht vertrouwen. +Evenals vossen en dassen, kunnen zij menschelijke wezens betooveren. +Chamberlain schrijft in zijn <i>Japansche Zaken</i>: “Onder +Europeanen kan men dikwijls hooren, hoe een oneerbiedig mensch een +leelijke, humeurige oude vrouw een kat noemt. In Japan, het land waar +alles onderste boven is gekeerd, wordt in het dagelijksch leven die +naam dikwijls gegeven aan de jongsten en bekoorlijksten van het +vrouwelijk geslacht—de zangmeisjes”. De vergelijking komt +ons vreemd voor, maar de toespeling hangt ongetwijfeld <span class= +"pagenum">[<a id="pb253" href="#pb253">253</a>]</span>samen met de +gaven der betoovering, die zoowel het zangmeisje als de kat bezitten. +De Japansche kat wordt echter door de zeelieden met een gunstig oog +aangezien, en de <i>mike-neko</i>, of de driekleurige kat, wordt op +hooge waarde geschat. Zeelieden hebben over de geheele wereld den naam +van bijgeloovig te zijn, en de Japansche zeelieden doen alle mogelijke +moeite een scheepskat machtig te worden, in de overtuiging, dat dit +dier den geest der diepte van hun schip zal afhouden. Vele zeelieden +koesteren de meening, dat de zielen van hen, die op de zee verdrinken, +nooit rust zullen vinden; zij gelooven, dat zij eeuwigdurend in de +golven op de loer liggen en schreeuwen en jammeren, als jonken +passeeren. Voor hen is de branding, die op het strand slaat, niets +anders dan de witte, grijpende handen van ontelbare geesten, en zij +gelooven, dat de zee gevuld is met <i>O-baké</i>, achtbare +geesten. De Japansche kat heeft, naar men beweert, het toezicht over de +dooden.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5651"> +<h3 class="normal">De Vampierkat.</h3> + +<p>Prins Hizen, een aanzienlijk lid van het geslacht Nabéshima, +dwaalde in den tuin met O Toyo, de gunstelinge onder zijn dames. Toen +de zon onderging, gingen zij naar het paleis terug, doch letten er niet +op, dat zij door een groote kat werden gevolgd.</p> + +<p>O Toyo ging naar haar kamer en viel in slaap. Tegen middernacht werd +zij wakker en keek om zich heen, daar zij een gevoel had, alsof er een +akelige verschijning in het vertrek aanwezig was. Eindelijk zag zij, +dat een reusachtige kat in haar onmiddellijke nabijheid lag +neergehurkt, en voordat zij om hulp kon roepen, sprong het dier op haar +lichaam en worgde haar. Daarna maakte het dier een gat onder de +veranda, begroef het lijk en nam den vorm aan van de schoone O +Toyo.</p> + +<p>De Prins, die niets afwist van hetgeen geschied was, bleef de +valsche O Toyo liefhebben, zonder te weten, dat hij een walgelijk dier +liefkoosde. Langzamerhand kwam <span class="pagenum">[<a id="pb254" +href="#pb254">254</a>]</span>hij tot de ontdekking, dat zijn krachten +afnamen en het duurde niet lang, of hij werd gevaarlijk ziek. Er werden +geneesheeren ontboden, maar zij konden niets doen om den koninklijken +lijder te genezen. Men merkte op, dat hij het meest leed gedurende den +nacht, en dat hij door vreeselijke droomen gekweld werd. Daar dit het +geval was, besloten zijn raadslieden, dat honderd dienaren bij hun +meester zouden zitten en gedurende zijn slaap de wacht zouden +houden.</p> + +<p>De wacht ging de ziekenkamer binnen, maar even vóór +tienen werd zij overvallen door een geheimzinnige slaperigheid. Toen +allen in slaap waren, kroop de zoogenaamde O Toyo in het vertrek en +maakte den Prins onrustig tot aan het aanbreken van den dag. Nacht aan +nacht kwamen de dienaren bij hun meester de wacht houden, maar steeds +vielen zij op hetzelfde uur in slaap, en zelfs drie bijzonder getrouwe +raadslieden ondergingen eveneens dat lot.</p> + +<p>Gedurende dien tijd werd de Prins hoe langer hoe zieker, en ten +slotte werd een priester, Ruiten genaamd, aangesteld om te zijnen +behoeve te bidden. In zekeren nacht, toen hij met zijn smeekingen bezig +was, hoorde hij een vreemd geluid, dat van den tuin uitging. Toen hij +uit het raam keek, zag hij, dat een jonge soldaat zich stond te +wasschen. Nadat hij zich gewasschen had, ging hij vóór +een Buddhabeeld staan, en bad zoo ijverig mogelijk voor het herstel van +den Prins.</p> + +<p>Ruiten, die zich er in verheugde, zooveel ijver en trouw waar te +nemen, verzocht den jongen man, zijn huis binnen te treden, en toen hij +dit gedaan had, vroeg hij naar zijn naam.</p> + +<p>“Ik ben Ito Soda,” sprak de jonge man, “en ben als +infanterist in Nabéshima in garnizoen. Ik heb van de ziekte van +den Prins vernomen en verlang er naar, de eer te hebben, hem op te +passen; maar daar ik een lagen rang bekleed, is het niet voegzaam, dat +ik in zijn tegenwoordigheid verschijn. Toch heb ik Buddha gebeden, dat +het leven van den Prins gespaard blijve. Ik ben van oordeel, dat Prins +<span class="pagenum">[<a id="pb255" href="#pb255">255</a>]</span>Hizen +betooverd is, en als ik bij hem mocht blijven, zou ik mijn uiterste +best doen, den kwaden geest te ontdekken en te verpletteren, die de +oorzaak is van zijn ziekte.<span class="corr" id="xd0e5672" title="Niet +in bron">”</span></p> + +<p>Ruiten kreeg van dit optreden een zóó gunstigen +indruk, dat hij den volgenden dag één der raadslieden +ging raadplegen, en na langdurige besprekingen werd het +zóó geschikt, dat Ito Soda met de honderd dienaren de +wacht zou houden.</p> + +<p>Toen Ito Soda het koninklijke vertrek binnentrad, zag hij, dat zijn +meester in het midden van het vertrek sliep, en tevens merkte hij op, +dat de honderd dienaren kalm in de kamer zaten te keuvelen, in de hoop, +dat zij in staat zouden zijn de naderende slaperigheid te verdrijven. +Tegen tien uur waren alle dienaren, in weerwil van hun pogingen, in +slaap gevallen. Ito Soda trachtte zijn oogen open te houden, maar een +zwaar gevoel overviel hem langzamerhand, en hij begreep, dat hij, als +hij wilde wakker blijven, zijn toevlucht moest nemen tot de uiterste +maatregelen. Nadat hij zorgvuldig geolied papier over de matten had +uitgespreid, stak hij zijn dolk in zijn dij. De heftige pijn, die hij +voelde, hield een tijdlang den slaap uit zijn oogen, maar na een tijd +voelde hij, dat zijn oogen weer dichtvielen. Besloten de betoovering te +ontdekken, die de dienaren de baas was geweest, draaide hij zijn mes in +zijn dij, en vermeerderde zoo de pijn, terwijl hij trouw de wacht bleef +houden, en het bloed voortdurend op het geoliede papier droop.</p> + +<p>Terwijl Ito Soda de wacht hield, zag hij, dat de schuifdeuren zich +openden en dat een schoone vrouw zacht het vertrek binnensloop. Met een +glimlach zag zij, hoe de dienaren in slaap waren, en zij was op het +punt den Prins te naderen, toen zij Ito Soda bemerkte. Nadat zij hem +kortaf had toegesproken, naderde zijn den Prins en vroeg hem, hoe het +met hem was, maar de Prins was te ziek, om daarop te antwoorden. Ito +Soda lette op iedere beweging en meende, dat zij den Prins trachtte te +betooveren, maar haar kwade bedoelingen werden voortdurend verijdeld +<span class="pagenum">[<a id="pb256" href="#pb256">256</a>]</span>door +de onbevreesde blikken van Ito Soda, en ten slotte was zij verplicht +weg te gaan.</p> + +<p>Des morgens ontwaakten de dienaren, en waren van schaamte vervuld, +toen zij vernamen, hoe Ito Soda de wacht had gehouden. De raadslieden +prezen den jongen soldaat luide om zijn trouw en zijn zeldzame +heldhaftigheid, en hem werd bevolen dien nacht weder de wacht te +houden. Dit deed hij, en weer trad de zoogenaamde O Toyo de ziekenkamer +binnen, en evenals den vorigen nacht was <span class="corr" id= +"xd0e5685" title="Niet in bron">zij</span> gedwongen te vertrekken +zonder in staat geweest te zijn haar betoovering over den Prins te +werpen.</p> + +<p>Men ontdekte ook, dat zoodra de trouwe Soda de wacht had betrokken, +de Prins in staat was een rustigen slaap te genieten, en tevens, dat +hij begon te herstellen; immers de zoogenaamde O Toyo bleef, nadat zij +bij twee gelegenheden in haar pogingen had gefaald, voor goed weg, en +de wacht werd niet meer door geheimzinnige slaperigheid overvallen. +Soda ging onder den indruk van die vreemde omstandigheden naar +één der raadsleden en deelde hem mede, dat de zoogenaamde +O Toyo de ééne of andere soort van booze geest was.</p> + +<p>Dien nacht vatte Soda het plan op, zich naar het vertrek van dit +wezen te begeven en te trachten haar te dooden, terwijl hij alles +zóó regelde, dat er, indien zij zou ontsnappen, acht +dienaren buiten op wacht zouden staan, om haar te pakken en +onmiddellijk te verslaan.</p> + +<p>Op het vastgestelde uur ging Soda naar het vertrek van het schepsel, +onder voorwendsel, dat hij een boodschap namens den Prins bracht.</p> + +<p>“Wat is uw boodschap?” vroeg de vrouw.</p> + +<p>“Wees zoo beleefd dezen brief te lezen,” antwoordde +Soda, en na die woorden gesproken te hebben, trok hij zijn dolk en +wilde hij haar dooden.</p> + +<p>De zoogenaamde O Toyo greep een hellebaard en trachtte haar +tegenstander te treffen. De slagen volgden elkaar op, maar toen zij +eindelijk begreep, dat de vlucht <span class="pagenum">[<a id="pb257" +href="#pb257">257</a>]</span>beter voor haar was dan het volharden in +den strijd, wierp zij haar wapen weg, en in een oogenblik veranderde +het bekoorlijke meisje in een kat en sprong op het dak. De acht man, +die buiten op wacht stonden, om in geval van nood op te treden, schoten +op de kat, maar het gelukte het dier, hun te ontsnappen.</p> + +<p>De kat rende in volle vaart naar de bergen en hinderde de bevolking, +die in de nabijheid woonde, geweldig, doch werd ten slotte gedood +tijdens een jacht, die door Prins Hizen was geregeld. De Prins werd +weer beter, en Ito Soda ontving de eerbewijzen en de belooning, die hij +zoo rijkelijk had verdiend.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5704"> +<h3 class="normal">De Hond.</h3> + +<p>In het algemeen gesproken, wordt de hond in Japan beschouwd als een +goedgezind dier, en in de meeste legenden gedraagt hij zich goed; maar +op de Oki-eilanden gelooven een aantal inwoners, dat alle honden de +bovennatuurlijke macht hebben, die op andere plaatsen aan de vossen +worden toegeschreven. Chamberlain zegt: “De menschelijke wezens, +die met de honden een verbond hebben gesloten, worden <i> +inu-gami-mochi</i> genoemd—wat beteekent ‘eigenaars van een +hondgod’. Als de geest van zulk een met magische eigenschappen +bedeelden hond er op uitgaat om kwaad te doen, blijft zijn lichaam +achter, en wordt hoe langer hoe zwakker, terwijl het zelfs somtijds +uitteert en sterft. Als dit het geval is, kiest de geest bij zijn +terugkomst zijn woning in het lichaam van een toovenaar, die daarna +machtiger wordt dan ooit te voren.<span class="corr" id="xd0e5712" +title="Niet in bron">”</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5715"> +<h3 class="normal">Shippeitarō en de Spookkatten.</h3> + +<p>Een ridder zocht eens een schuilplaats in een eenzamen en vervallen +tempel op een berg. Tegen middernacht werd hij gewekt door het hooren +van een vreemd geluid. Toen hij rondkeek zag hij een aantal katten, die +dansten en gilden en schreeuwden, en herhaaldelijk hoorde hij de +woorden: ”<i>Vertel het niet aan Shippeitarō</i>” +<span class="pagenum">[<a id="pb258" href="#pb258">258</a>]</span></p> + +<p>Tegen middernacht verdwenen de katten plotseling, er heerschte +stilte in den vervallen tempel, en onze krijgsman was in staat zijn +slaap te hervatten.</p> + +<p>Den volgenden morgen verliet de jonge ridder het spookhuis, en kwam +aan één of twee kleine gebouwen in de nabijheid van een +dorp. Toen hij één van die huizen voorbijkwam, hoorde hij +een luid gejammer en geklaag, en vroeg hij naar de oorzaak van het +verdriet.</p> + +<p>“Helaas!” zeiden zij, die zich in de nabijheid van den +ridder bevonden, “gij moogt wel vragen, waarom wij zoo diep +bedroefd zijn. Van nacht zal de berggeest onze schoonste maagd in een +groote kooi naar den vervallen tempel dragen, waar gij den nacht hebt +doorgebracht, en tegen den morgen zal zij door den boozen berggeest +worden verslonden. Ieder jaar verliezen wij op die wijze een meisje, en +er is niemand om ons te helpen.”</p> + +<p>De ridder, door die treurige woorden diep bewogen, en begeerig van +dienst te zijn, zeide: “Wie of wat is Shippeitarō? De booze +geesten in den vervallen tempel gebruikten herhaaldelijk dien +naam.”</p> + +<p>“Shippeitarō”, zoo sprak één der +omstanders, “is een dappere en prachtige hond, en is het eigendom +van den hoogsten ambtenaar van onzen Vorst.”</p> + +<p>De ridder spoedde zich voort, terwijl het hem gelukte +Shippeitarō voor één nacht in zijn bezit te krijgen, +en nam den hond met zich mede terug naar het huis van de weenende +ouders. Reeds was de kooi voor het meisje gereed gezet, en in die kooi +plaatste hij Shippeitarō, en zoo bereikte hij met een aantal jonge +mannen, die hem moesten bijstaan, den door spoken bezochten tempel. +Maar de jonge mannen wilden niet op den berg blijven, daar zij +doodelijk bevreesd waren, en na hun taak te hebben volbracht, gingen +zij weer terug, zoodat de ridder en de hond alleen achterbleven.</p> + +<p>Tegen middernacht kwamen de spookkatten terug, terwijl zij een kater +in hun midden hadden van ontzaglijke <span class="pagenum">[<a id= +"pb259" href="#pb259">259</a>]</span>grootte, die vreeselijke woest +was. Zoodra het monster de kooi zag, sprong hij met kreten van vreugde +er om heen, door zijn makkers vergezeld.</p> + +<p>Toen de ridder een gunstig oogenblik had gevonden, opende hij de +kooi; Shippeiratō sprong er uit en hield de groote kat in zijn +tanden. Een oogenblik later trok zijn meester zijn zwaard en doodde het +boosaardige monster. De andere katten waren te zeer verbaasd over wat +zij zagen, dan dat zij er aan dachten te ontsnappen, en de flinke +Shippeitarō maakte korte metten met die dieren. Zoo werd het dorp +niet langer verontrust door de plunderingen van den berggeest, en +getrouw aan zijn ridderplicht gaf de ridder al de eer aan den flinken +Shippeitarō.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5742"> +<h3 class="normal">De oude Man die de boomen deed bloeien.</h3> + +<p>Toen eens een oude man en zijn vrouw in den tuin bezig waren, werd +hun hond plotseling zeer opgewonden terwijl hij zijn kop boog en op +één bepaalde plaats den grond besnuffelde. De oude +menschen, die in de meening verkeerden, dat hun lieveling iets lekkers +had gevonden om te eten, brachten een spade en begonnen te graven, en +tot hun verbazing groeven zij een groot aantal goudstukken en +zilverstukken op, en bovendien een groote hoeveelheid kostbare +schatten. Met dien zooeven verworven rijkdom in hun bezit, liet het +oude paar geen tijd verloren gaan, om aalmoezen onder de armen te +verdeelen.</p> + +<p>Toen de naaste buren hoorden, welk fortuintje de oude lieden gehad +hadden, lokten zij den hond en spreidden zij alle soorten van +lekkernijen voor hem uit, in de hoop, dat het dier ook hun groote +diensten zou bewijzen. Maar de hond, die bij vroegere gelegenheden door +zijn gastheeren slechts was behandeld, weigerde te eten, en op het +laatst sleepte het paar den hond nijdig in den tuin. Onmiddellijk begon +de hond te snuffelen, en juist waar hij snuffelde, begon het +hebzuchtige volk te graven; maar zij groeven geen schatten op, en al +wat zij vonden was niets dan <span class="pagenum">[<a id="pb260" href= +"#pb260">260</a>]</span>waardelooze afval. Het oude paar doodde in hun +nabijheid en onder hun teleurstelling den hond en begroeven hem onder +een pijnboom.</p> + +<p>De brave oude man hoorde toevallig later, wat zijn trouwen hond was +overkomen, en erg bedroefd ging hij naar de plek, waar zijn lieveling +begraven was, en plaatste voedsel en bloemen op zijn graf, onder het +vergieten van heete tranen.</p> + +<p>Dien nacht kwam de geest van den hond naar zijn meester, en zeide: +“Hak den boom om, waar ik begraven ben, en maak van het hout een +mortier, en denk aan mij, zoo dikwijls gij dien gebruikt.”</p> + +<p>De oude man voerde de instructies uit, en hij ontdekte, dat, zoodra +hij de rijstkorrels in den houten mortier fijnstampte, iedere korrel in +een kostbaren schat veranderde.</p> + +<p>De slechte buren, die den hond hadden geleend, hadden niet de minste +gewetenswroeging, om ook den mortier te leenen, maar bij dat slechte +volk veranderde de rijst onmiddellijk in vuil, zoodat zij in hun +nijdigheid den kostbaren mortier stuksloegen en verbrandden.</p> + +<p>Ten tweeden male verscheen de geest van den hond vóór +zijn meester, en deelde hem mede, wat er gebeurd was, terwijl hij er +aan toevoegde: “Als gij de asch van den mortier over verdorde +boomen strooit, zullen zij onmiddellijk vol bloesems komen”, en +na die woorden te hebben gesproken, verdween de geest.</p> + +<p>De goedhartige oude man verzamelde de asch, en na die in een mand te +hebben geplaatst, reisde hij van dorp tot dorp en van stad tot stad, en +wierp de asch over verdorde boomen; zooals de hond had beloofd, kwamen +die plotseling in bloei. Een prins hoorde van die wonderen, en beval +den ouden man vóór hem te verschijnen, bij welke +gelegenheid hij hem verzocht zijn wondermacht te laten zien. Dit deed +de oude man, en innig verheugd verdween hij met de talrijke vorstelijke +geschenken, die hij had gekregen.</p> + +<p>De buren van den ouden man, die van die wonderen <span class= +"pagenum">[<a id="pb261" href="#pb261">261</a>]</span>hadden gehoord, +verzamelden de overgebleven asch van den wonderbaarlijken mortier, en +de slechte man trok zelf het land door, terwijl hij beweerde, dat hij +in staat was verdorde of doode boomen te doen herleven. Evenals de +oorspronkelijke bewerker van wonderen, verscheen de hebzuchtige oude +man in het paleis; hem werd opgedragen een verdorden boom weer levend +te maken. De oude man klom in een boom en verstrooide de asch, maar de +boom bleef nog steeds dor en de asch verblindde den Prins en deed hem +bijna stikken. Daarop werd de oude bedrieger half doodgeslagen, en hij +vertrok in een hoogst ongelukkigen toestand.</p> + +<p>De vriendelijke oude man liet, na zijn buren over hun slechtheid te +hebben berispt, hen toch in zijn rijkdom deelen, en het echtpaar, dat +vroeger gemeen, wreed en slim geleefd had, leidde in het vervolg een +goed en deugdzaam leven.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5769"> +<h3 class="normal">De Zeekwal en de Aap.<a class="noteref" id= +"xd0e5772src" href="#xd0e5772">1</a></h3> + +<p>Rin-Jin, de Koning der Zee, koos als vrouw een jonge, schoone +Drakenprinses. Zij waren nog niet lang getrouwd, toen de schoone +Koningin ziek werd, en alle adviezen en alle zorgen van de beste +geneeskundigen van het land waren vruchteloos.</p> + +<p>“Ach”, snikte de Koningin, “er is maar +één ding, dat mij van mijn ziekte kan genezen”.</p> + +<p>“Wat is dat?” vroeg Rin-Jin.</p> + +<p>“Als ik de lever van een levenden aap eet, zal ik onmiddellijk +genezen. Zie, wat ik u bidden mag, dat gij een lever van een aap voor +mij krijgt, want ik weet, dat niets anders mijn leven zal +redden.” <span class="pagenum">[<a id="pb262" href= +"#pb262">262</a>]</span></p> + +<p>Daarom riep Rin-Jin een zeekwal naar zich toe, en zeide: “Ik +wensch, dat gij aan land zwemt en met een levenden aap op uw rug +terugkeert, want ik wil zijn lever gebruiken, opdat onze Koningin haar +gezondheid herkrijge. Gij zijt het eenige schepsel, dat die taak kan +volbrengen, want gij alleen hebt voeten en zijt in staat op het strand +te loopen. Om den aap te overreden, te komen, moet gij hem vertellen +van de wonderen der diepte en van de zeldzame schoonheden van mijn +groot paleis, met zijn parelen op den bodem en zijn muren van +koraal”.</p> + +<p>De zeekwal, die zich verheugde, dat de gezondheid en het geluk van +haar meesteres van den goeden uitslag van haar onderneming afhing, +verloor geen tijd met naar een eiland te zwemmen. Nauwelijks was zij +aan land gestapt, of zij zag een prachtigen aap, die in de takken van +een pijnboom speelde.</p> + +<p>“Zeg eens!” sprak de zeekwal, “ik vind dit eiland +erg leelijk. Wat een vervelend en ellendig leven moet gij hier leiden! +Ik kom uit het Rijk der Zee, waar Rin-Jin regeert in een groot en +prachtig paleis. Misschien zoudt gij er lust in hebben, een nieuw land +te zien, waar overvloed van vruchten is en waar het altijd prachtig +weer is. Als gij dat prettig vindt, klim dan op mijn rug, en ik zal u +met veel genoegen naar het Rijk der Zee medenemen”.</p> + +<div id="p262" class="figure"><img border="0" src="images/p262.jpg" +alt="De Zeekwal en de Aap" width="353" height="512"> +<p class="figureHead">De Zeekwal en de Aap</p> +</div> + +<p>“Ik neem gaarne uw uitnoodiging aan”, zeide de aap, +terwijl hij uit den boom nederdaalde, en rustig op den rug van de +zeekwal ging zitten.</p> + +<p>“Tusschen twee haakjes”, zeide de zeekwal, toen hij +ongeveer de helft van de terugreis had afgelegd, “Ik onderstel, +dat gij uw lever hebt medegebracht, niet waar?”</p> + +<p>“Wat een persoonlijke vraag!” antwoordde de aap. +“Waarom vraagt gij dit?”</p> + +<p>“Onze Zeekoningin is gevaarlijk ziek”, zeide de dwaze +zeekwal, “en alleen de lever van een levenden aap kan haar leven +redden. Als wij in het paleis komen, zal een dokter uw lever gebruiken +en mijn meesteres zal weer herstellen”. <span class="pagenum">[<a +id="pb263" href="#pb263">263</a>]</span></p> + +<p>“Ach kom!” riep de aap uit, “ik had gewild, dat +gij mij dit hadt medegedeeld, voordat wij het eiland hadden verlaten. +Geloof mij, gij vergist u, waarde zeekwal. Ik heb een aantal levers op +een pijnboom hangen, en ik had u gaarne een willen afstaan, om het +leven van uw Koningin te sparen. Als gij mij naar het eiland wilt +terugbrengen, zal ik er een halen. Het is bijzonder ongelukkig, dat ik +vergeten heb een lever mede te brengen.”</p> + +<p>De lichtgeloovige zeekwal draaide om en zwom weer naar het eiland +terug. Oogenblikkelijk nadat de zeekwal het strand had bereikt, sprong +de aap van haar rug en sprong rond op de takken van een boom.</p> + +<p>”<i>Lever</i>”, zeide de aap grinnikend, “spraakt +ge van <i>lever</i>? Jij, dwaze oude zeekwal, je zult nooit mijn lever +krijgen!”</p> + +<p>Eindelijk bereikte de zeekwal het paleis, en vertelde Rin-Jin zijn +treurig verhaal. De Zeekoning werd razend van drift. “Slaat haar +murw!” riep hij tot zijn omgeving. “Slaat die dwaze kwal +zóólang, totdat zij geen bot meer in haar lichaam +heeft!”</p> + +<p>Zoo verloor de zeekwal na dat ongelukkige uur haar schaal, en alle +zeekwallen, die na haar dood in zee geboren zijn, missen haar schaal, +en zijn tot op den huidigen dag niets anders dan gelei gebleven.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5819"> +<h3 class="normal">Het Bronzen Paard.</h3> + +<p>Op den feestdag van de <i>Minige</i>, of “Het ontsnappen van +het Lichaam”, rijdt, zooals men zegt, de Godheid van Kitzuki, +Oho-Kuninushi, door de straten op het Bronzen Paard. De ceremonies, aan +dat feest verbonden, zijn van een zóó geheimzinnigen +aard, dat alleen de dienstdoende priester het geheim na zijn dood aan +zijn zoon kan mededeelen door tusschenkomst van den geest van den +overledene. De groote gesneden draak van Kitzuki kroop, naar men +meende, bij zekere gelegenheid over de daken van een aantal huizen, +maar toen zijn houten strot was doorgesneden, bleef hij eenvoudig een +kunstwerk, dat de <span class="pagenum">[<a id="pb264" href= +"#pb264">264</a>]</span>bewoners niet langer last veroorzaakte. Ook +bronzen wild uit Matsue, een hert en een hinde, had wonderbaarlijke +macht, en kon des nachts door de straten rennen. Die bezoeken waren +zóó talrijk en zóó lastig, dat eindelijk +hun koppen werden afgesneden, en zoo kwamen hun dolle sprongen tot een +einde. De reusachtige schildpad van den Gesshōji tempel, een +steenen kolos, omstreeks zestien voet hoog, werd herhaaldelijk +aangetroffen, terwijl zij pogingen aanwendde, een vijver, met lotus +bedekt, over te zwemmen. Dit wezen werd evenals dat, wat wij zooeven +hebben vermeld, verminkt, en zijn middernachtelijke tochten werden voor +goed gestuit. <span class="pagenum">[<a id="pb265" href= +"#pb265">265</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5772src" id="xd0e5772">1</a></span> De drie mystieke Apen spelen +een rol in de Japansche legenden. Mizaru wordt voorgesteld met zijn +handen voor zijn oogen, Kikazaru met zijn handen over zijn ooren, en +Iwazaru met zijn handen op zijn mond. Die mystieke apen zijn een +zinnebeeld van “Hem die geen kwaad ziet, hem die geen kwaad +hoort, hem die geen kwaad spreekt.”</p> +</div> +</div> + +<div id="ch23" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXIII. Legenden omtrent Vogels en +Insecten.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e5833"> +<h3 class="normal">Vogels.</h3> + +<p>Wij hebben reeds gewezen op enkele vogels, waarvan in Japansche +legenden melding wordt gemaakt, den fazant in het verhaal van Momotaro, +den <i>Ho-Ho</i> Vogel, de Brug van Eksters in het verhaal van +Tanabata, het geheimzinnige licht, dat van den blauwen reiger zou +hebben uitgestraald, den Dondervogel, enz. De <i>Sekirei</i> of +kwikstaartjes zijn gewijd aan Izanagi en Izanami, immers het was door +die vogels, dat die godheden voor het eerst de kunst der liefde leerden +kennen, en zelfs niet de God der Vogelverschrikkers kan hen +verschrikken. Toen de groote held Yamato-take stierf, veranderde hij, +naar men meent, in een witten vogel, en wij lezen in de +Hō-jōki<a class="noteref" id="xd0e5844src" href= +"#xd0e5844">1</a>, dat Chōmei zich verbeeldde, dat hij in het +geluid van een goudfazant de kreten van zijn moeder hoorde. Mythische +schepselen, zooals de <i>Tengu</i>, hebben bepaalde eigenschappen van +vogels, maar toch kunnen zij niet onder de vogels gerangschikt worden, +en om die reden worden zij op een andere plaats in dit boek +behandeld.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5853"> +<h3 class="normal">De Haan.</h3> + +<p>De God van Mionoseki heeft een hekel aan hanen en hennen en aan +alles wat met die vogels samenhangt, de bevolking eerbiedigt dien +duidelijk uitgesproken weerzin. Bij zekere gelegenheid werd een +stoomboot, kort nadat zij in volle zee was gekomen, door een hevigen +storm overvallen, en de meening was, dat de God van Mionoseki, die God +der zeelieden is, ernstig moet beleedigd zijn geweest. Ten slotte +ontdekte de kapitein, dat één van zijn passagiers een +pijp rookte, versierd met een afbeelding <span class="pagenum">[<a id= +"pb266" href="#pb266">266</a>]</span>van een kraaienden haan. De pijp +werd onmiddellijk in zee geworpen, en de storm ging liggen.</p> + +<p>Wij zijn in staat de reden van de haat van den God tegen den haan +uit de volgende legende af te leiden. In de <i>Kojiki</i> lezen wij, +dat de zoon van de Godheid van Kitsuki menig uur in Mionoseki +doorbracht met het vangen van vogels en visschen. In die dagen was de +haan zijn vertrouwde vriend, en het was de plicht van dien vogel, hard +te kraaien, als de tijd voor den God was aangebroken, om van de jacht +terug te keeren. Eens op een keer vergat de haan echter te kraaien; ten +gevolge daarvan verloor de God, in zijn haast om in zijn boot terug te +keeren, één van zijn roeiriemen, zoodat hij verplicht +was, het schip met zijn handen voort te drijven, die hevig door +visschen gebeten werden.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5865"> +<h3 class="normal">Hoe Yoritomo door twee duiven werd gered.</h3> + +<p>Toen Yoritomo in een gevecht tegen Oba-Kage-chika verslagen was, +werd hij gedwongen zich met zes van zijn volgelingen terug te trekken. +Zij holden in volle vaart door een bosch, en toen zij een langen hollen +boom vonden, kropen zij daar in, om daar een schuilplaats in te +vinden.</p> + +<p>Te gelijker tijd zeide Oba Kage-chika aan zijn neef Oba Kagetoki: +“Ga naar Yoritomo zoeken, want ik heb alle reden te gelooven, dat +hij in dit bosch verborgen is. Ik zal mijn manschappen +zóó opstellen, dat het onmogelijk is voor onzen vijand, +te vluchten.”</p> + +<p>Oba Kagetoki vertrok, volstrekt niet ingenomen met de zending, want +hij was eertijds met Yoritomo zeer bevriend geweest. Toen hij den +hollen boom bereikte en door een gat in den stam zag, dat zijn oude +vriend daarin verborgen was, kreeg hij medelijden met hem, en keerde +hij naar zijn neef terug, terwijl hij zeide: “Ik geloof, dat +Yoritomo, onze vijand, niet in het bosch is.”</p> + +<p>Toen Oba-Kage-chika die woorden hoorde, riep hij woedend: “Je +liegt! Hoe is het mogelijk, dat Yoritomo zoo spoedig is kunnen +ontsnappen, terwijl mijn manschappen <span class="pagenum">[<a id= +"pb267" href="#pb267">267</a>]</span>om het bosch gelegerd waren en op +wacht stonden? Wijs mij den weg, en ik zal u met enkelen van mijn +manschappen volgen. Geen listen of kunsten dezen keer, beste neef, of +ge zult er streng voor gestraft worden.”</p> + +<p>Na verloop van tijd bereikte de troep den hollen boom, en Kage-chika +was op het punt, den boom binnen te gaan, toen zijn neef uitriep: +“Blijf hier staan! Wat is dat voor dwaasheid? Kunt ge niet zien, +dat er een spinneweb over de opening gesponnen is? Hoe zou iemand in +den boom kunnen zijn gekropen, zonder het web te breken? Laat ons +ergens anders onzen tijd nuttiger besteden”.</p> + +<p>Maar Kage-chika was nog altijd achterdochtig tegenover zijn neef, en +hij stak zijn boog in den hollen stam. Deze raakte bijna den +ineengedoken Yorikomo aan, toen twee witte duiven plotseling uit de +holte vlogen.</p> + +<p>“Helaas!” riep Kage-chika uit, “gij hebt gelijk, +onze vijand kan hier niet verborgen zijn, want duiven en een spinneweb +zouden dit niet mogelijk maken”.</p> + +<p>Door de tijdige hulp van twee duiven en een spinneweb was het den +grooten held Yoritomo mogelijk gemaakt, te ontsnappen, en toen hij in +latere jaren Shōgun werd, liet hij tempels bouwen voor Hachiman, +den Oorlogsgod, uit dankbaarheid voor zijn bevrijding, immers de duiven +worden in Japan beschouwd als de boden van den oorlog en niet van den +vrede, zooals dit bij ons het geval is.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5886"> +<h3 class="normal">De Hototogisu.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">Een eenzame stem!</p> + +<p class="line">Riep soms de maan?</p> + +<p class="line">’t Was slechts de <i>Hototogisu.</i></p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Uit het Japansch</i>.</p> + +<p>Er is een geheimzinnige vogel, de <i>Hototogisu</i>, die op +klagenden toon zijn eigen naam roept, terwijl hij dien aldus in losse +lettergrepen verdeelt: <i>ho-to-to-gi-su</i>. Volgens de legende is het +geen aardsche vogel, maar trekt hij weg uit het Rijk van den Dood op +het einde van Mei, <span class="pagenum">[<a id="pb268" href= +"#pb268">268</a>]</span>en waarschuwt alle boeren, die hem zien, dat de +tijd gekomen is, de rijst te zaaien. Sommigen verklaren het geluid van +den vogel als beteekende het: “Is de <i>Kakemono</i> +opgehangen?” anderen, dat het zachtkens herhaalt: “Het is +nu bepaald beter naar huis terug te keeren.” Die laatste +verklaring is typisch Japansch, want als men meent, dat de zielen in +den zomer terugkeeren, dan is het niet vreemd te meenen, dat ten minste +één der vogels naar de oude bosschen en stroomen en +heuvelen van Nippon terugvliegt.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5915"> +<h3 class="normal">De Musch, waarvan de tong is uitgesneden.</h3> + +<p>Een nijdige oude vrouw was aan haar waschtobbe, toen de +lievelingsmusch van haar buurman al de stijfsel opat, daar zij die voor +gewoon voedsel aanzag. De oude vrouw was zóó boos over +het gebeurde, dat zij de tong van de musch uitsneed, en de ongelukkige +vogel vloog weg naar een berg. Toen het oude paar, aan hetwelk de musch +toebehoorde, vernomen had, wat geschied was, verlieten zij hun huis en +ondernamen zij een groote reis, totdat de fortuin hun zóó +gunstig was, dat zij hun lievelingsmusch terugvonden.</p> + +<p>De musch was niet minder verheugd, toen zij haar meester en +meesteres had terugvonden, en verzocht hen, haar woning binnen te +treden. Toen zij dit gedaan hadden, werden zij onthaald op een groote +hoeveelheid visch en <i>saké</i>, en werden zij bediend door de +vrouw, de kinderen en kleinkinderen van de musch, en niet tevreden met +die daden van gastvrijheid, danste het gevederde dier een hopsasa, de +Musschendans genaamd.</p> + +<p>Toen het tijd was voor het oude paar, om naar huis terug te keeren, +bracht de musch twee rieten manden en zeide: “De +ééne is zwaar, en de andere is licht. Welke zoudt gij +liefst willen hebben?”</p> + +<p>“O, de lichte”, <span class="corr" id="xd0e5929" title= +"Bron: antwoorde">antwoordde</span> het oude paar, “want wij zijn +oud en de reis is lang”.</p> + +<p>Toen de oude lieden hun huis hadden bereikt, openden <span class= +"pagenum">[<a id="pb269" href="#pb269">269</a>]</span>zij de mand, en +tot hun vreugde en verbazing ontdekten zij goud en zilver, juweelen en +zijde. Zoo snel konden zij de kostbare zaken niet uit de mand halen, of +een onuitputtelijke voorraad kwam daarvoor in de plaats, zoodat de +wonderbaarlijke mand met schatten niet kon geledigd worden; het +gelukkige oude paar werd rijk en voorspoedig.</p> + +<p>Het duurde niet lang, of de oude vrouw, die de tong van de musch had +uitgesneden, hoorde van den voorspoed van haar buren; zij haastte zich +dan ook te informeeren, waar die wonderbaarlijke musch te zien was.</p> + +<p>Nadat zij daaromtrent zekerheid had gekregen, kostte het haar geen +moeite de musch te vinden. Toen de vogel haar zag, vroeg hij, welke der +twee manden zij het liefst zou willen medenemen, de zware of de lichte. +De wreede en hebzuchtige oude vrouw koos de zware, daar zij meende, dat +daarin meer schatten waren dan in de lichte; maar toen zij, hijgende +van inspanning haar huis had bereikt, en de mand opende, sprongen +duivels op haar toe, die haar in stukken trokken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5940"> +<h3 class="normal">Een edel Offer.</h3> + +<p>Er was eens een man, die er dol op was, vogels te schieten. Hij had +twee dochters, trouwe volgelingen van Buddha, en ieder op haar beurt +wees op de dwaasheid van die wreede liefhebberij van haar vader, en +smeekte hem niet roekeloos het leven van een schepsel te verwoesten. +Maar de man was koppig en wilde niet luisteren naar de smeekingen van +zijn dochters. Eens verzocht een buurman hem, twee ooievaars te +schieten, en hij beloofde dit te doen. Toen de vrouwen hoorden, wat +haar vader voornemens was te doen, zeiden zij: “Laten wij ons in +heldere witte kleeren kleeden en van nacht naar het strand gaan, want +het is een plaats, die druk door ooievaars bezocht wordt. Indien vader +één van ons bij ongeluk doodt in plaats van de ooievaars, +zal het een goede les voor hem zijn, en zal hij zeker berouw hebben +over zijn snood gedrag, dat in <span class="pagenum">[<a id="pb270" +href="#pb270">270</a>]</span>strijd is met de zachtmoedige +leerstellingen van Buddha.”</p> + +<p>Dien nacht ging de man naar het strand, en de bewolkte lucht maakte +het voor hem moeilijk, ooievaars te herkennen. Eindelijk zag hij echter +twee witte voorwerpen in de verte. Hij schoot; onmiddellijk vielen de +lichamen neer, en hij liep naar de plaats waar zij lagen, maar hij +ontdekte, dat hij zijn beide edele, zelfopofferende dochters had +getroffen. Door smart terneergeslagen, richtte hij een brandstapel op +en verbrandde hij de lijken van zijn arme kinderen. Na dit alles +verricht te hebben, schoor hij zijn hoofd, ging in de bosschen en werd +een kluizenaar.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5949"> +<h3 class="normal">Een paar vogels Phoenix.</h3> + +<p>Een handig meisje, Saijosen genaamd, was bezig met borduren. Op +zekeren dag bezocht haar een oud man, en zeide: “Borduur voor mij +op een stuk doek een paar vogels phoenix”. Saijosen willigde +gaarne dit verzoek in; toen nu de vogels geborduurd waren, sloot de +oude man zijn oogen en wees met zijn vinger naar de vogels. +Onmiddellijk werden de vogels levend, en het meisje en de oude man +stegen op hun rug en verdwenen in de lucht.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5954"> +<h3 class="normal">Insecten.</h3> + +<p>Er is reeds veel geschreven over de Japansche <i>Semi</i>, of +boomkrekeltjes, en het lijkt ons vreemd, dat die kleine schepseltjes +zouden worden gekocht en in kleine kooien geplaatst, waar zij op +bijzonder liefelijke wijze zingen. Lafcadio Hearn doet ons in +Kottō een pathetisch verhaal over één van die +insecten. Hij vertelt ons, dat zijn bediende vergat het diertje voedsel +te geven, en dat het langzamerhand ophield te zingen, en ten slotte +genoodzaakt was zijn eigen teere ledematen op te eten.</p> + +<p>Het gezang van de <i>minminzemi</i> gelijkt op dat van een +Buddhistischen priester, terwijl de groene <i>Semi</i> of <i> +higurashi</i> een geluid maakt als van een zacht klinkend klokje. Als +men een gedroogden kever bij zich draagt, neemt, zoo <span class= +"pagenum">[<a id="pb271" href="#pb271">271</a>]</span>meent men, +iemands voorraad kleeren toe. Bij de legenden, die hier volgen, moet +men er aan denken, dat naar de leerstellingen der Buddhisten ieder +leven heilig is, en bovendien dat de Buddhisten gelooven, dat de ziel +van een man of vrouw om de ééne of andere zonde zelfs in +het kleine lichaam van een insect kan binnentreden.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e5975"> +<h3 class="normal">Waterjuffers.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“De gouden middagzon, die licht en warmte +geeft,</p> + +<p class="line">Zij werpt haar stralen, waar de waterjuffer zweeft,</p> + +<p class="line">Die, roodgekleurd, doorklieft de ijle lucht,</p> + +<p class="line">Waar niets verstoort der dagen kalme vlucht!”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>Clara A. Walsh.</i></p> + +<p>De waterjuffer wordt dikwijls in de Japansche poëzie vermeld, +maar nergens meer pathetisch dan in de volgende regels, door Chiyo +geschreven na den dood van haar zoontje:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Hoe ver zou hij wel hebben rondgedwaald,</p> + +<p class="line">En op zijn tocht de waterjuffer ingehaald?”</p> +</div> + +<p>Chiyo geeft in die schoone regels veel te denken, want in haar +moederliefde is er geen droevige voorstelling van den Dood. Zij +beschouwt het toekomstige leven van haar kind als den gelukkigsten +speeltijd. Ook in deze regels vindt men het Japansche denkbeeld van de +terugkomst van de ziel.</p> + +<p>De bekoorlijkste Japansche waterjuffer wordt <i> +Tenshi-tombō</i>, “de Waterjuffer van den Keizer” +genoemd. Er is een grootere soort, die bij voorkeur door kinderen wordt +gezocht, en van die soort zijn er veel meer wijfjes dan mannetjes. +Jongens binden een wijfje aan een boom, en zingen: “Gij, +mannetje, Koning van Korea, schaamt gij u niet, om van de Koningin van +het Oosten weg te vluchten?” Dit vreemde gezang is een toespeling +op de verovering van Korea, zooals de legende, waarnaar wij later +zullen wijzen, vermeldt; het gevolg van dit gezang is, dat het mannetje +er op afkomt. Men gelooft ook, dat wanneer de <span class="pagenum">[<a +id="pb272" href="#pb272">272</a>]</span>ééne of andere +figuur in de lucht wordt geteekend, dit de macht heeft, de waterjuffer +te verlammen, die men wenscht te vangen.</p> + +<div id="p272" class="figure"><img border="0" src="images/p272.jpg" +alt="De strijd der Vuurvliegen" width="333" height="512"> +<p class="figureHead">De strijd der Vuurvliegen</p> +</div> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6013"> +<h3 class="normal">De Terugkeer van Tama.</h3> + +<p>Kazariya Kyūbei, een koopman, had een dienstbode, Tama genaamd. +Tama werkte goed en opgewekt, maar zij was slordig op haar kleeren. Op +zekeren dag, toen zij vijf jaren in dienst van Kyūbei was geweest, +zeide haar meester tot haar: “Tama, hoe komt het, dat gij in +afwijking van de meeste meisjes geen verlangen schijnt te hebben, er op +zijn voordeeligst uit te zien? Als ge uitgaat, draagt ge uw +werkkleeren. Bij dergelijke gelegenheden moest ge eigenlijk een mooi +gewaad dragen.”</p> + +<p>“Goede meester”, zeide Tama, “gij hebt gelijk, dat +gij mij berispt, daar gij niet weet, waarom ik gedurende al die jaren +oude kleeren heb gedragen, en geen poging heb in het werk gesteld, mij +zoo goed mogelijk te kleeden. Toen mijn vader en mijn moeder stierven, +was ik nog een kind, en daar ik geen broers of zusters had, was het +mijn taak Buddhistische godsdienstplechtigheden te doen verrichten ten +behoeve van mijn ouders. Opdat dit zou kunnen geschieden, heb ik het +geld gespaard, dat gij mij hebt gegeven, en voor mij zelf zoo weinig +mogelijk uitgegeven. Nu zijn de grafsteenen in den Jōrakuji tempel +geplaatst en daar ik de priesters mijn geld heb gegeven, zijn de +godsdienstige plechtigheden volbracht. Mijn wensch is vervuld, en +terwijl ik u om vergiffenis vraag, beloof ik u, dat ik mij in het +vervolg beter zal kleeden.”</p> + +<p>Voordat Tama stierf, vroeg zij haar meesteres, het overgebleven +geld, dat zij gespaard had, te bewaren. Korten tijd na haar dood kwam +een groote waterjuffer het huis van Kyūbei binnen. Het was in dat +jaargetijde, het tijdperk der grootste koude, heel iets bijzonders, als +waterjuffers gezien werden, en de meester van het huis was dan ook +bijzonder verbaasd. Met de grootste zorg zette hij het <span class= +"pagenum">[<a id="pb273" href="#pb273">273</a>]</span>insect buiten de +deur; maar onmiddellijk vloog het terug, en zoo dikwijls het werd +verwijderd, kwam het weer binnen. “Die waterjuffer”, zoo +sprak de vrouw van Kyūbei, “zou wel Tama kunnen zijn.” +Kyūbei sneed een klein stukje uit de vleugels van het insect, en +droeg toen het diertje een heel eind ver buiten zijn woning. Maar den +volgenden dag keerde het weer terug, waarop Kyūbei de vleugels van +het lichaam van het insect rood verfde, en het nog veel verder buiten +zijn woning droeg. Twee dagen later kwam het insect weer terug, en de +kerf in zijn vleugels, en het rood, waarmede het bedekt was, lieten +geen twijfel over den geest van Kyūbei en zijn vrouw, dat dit +volhardende insect inderdaad Tama was.</p> + +<p>“Ik meen”, zeide de vrouw van Kyūbei, “dat +Tama naar ons is teruggekeerd, omdat zij verlangt, dat wij iets voor +haar zullen doen. Ik heb het geld, dat zij mij verzocht te houden. +Laten wij het aan de priesters geven, opdat deze voor haar ziel kunnen +bidden.” Toen zij deze woorden had gesproken, viel het insect +dood op den grond.</p> + +<p>Kyūbei en zijn vrouw plaatsten de waterjuffer in een doos, en +gingen met het geld van Tama naar de priesters. Een <i>sutra</i> werd +over het lijk van het insect uitgesproken, waarna het behoorlijk in den +tuin van tempel werd begraven.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6031"> +<h3 class="normal">Sanemori en Shiwan.</h3> + +<p>Sanemori, die een groot krijgsman was, was eens, op een paard +gezeten, bezig een vijand te bevechten. Tijdens het gevecht gleed zijn +paard uit en rolde in een rijstveld. Het gevolg van dit ongeluk was, +dat zijn tegenstander in de gelegenheid was hem te dooden, en van dat +oogenblik af werd Sanemori een insect, dat de rijst opat, en bekend was +onder de landbouwers van Izumo als Sanemori-San. Gedurende bepaalde +zomernachten steken de boeren in hun rijstvelden vuren aan, om het +insect aan te trekken; zij spelen op fluiten en slaan op tamboerijnen, +onder den <span class="pagenum">[<a id="pb274" href= +"#pb274">274</a>]</span>uitroep: “O, eerwaardige Sanemori, +verwaardig u, hierheen te komen!” Daarna worden godsdienstige +ceremonies volbracht, en een nabootsing in stroo van een ruiter te +paard wordt òf verbrand òf in het water geworpen. Men +gelooft, dat die ceremonie het gunstige gevolg heeft, dat de velden +verlost worden van het insect, dat de rijst opeet.</p> + +<p>Van den <i>Skiwan</i>, een klein geel insect, dat leeft van +komkommers, wordt verhaald, dat hij eertijds een geneesheer is geweest. +Die geneesheer was, daar hij in een samenzwering betrokken was, +gedwongen zijn woonplaats te verlaten, maar toen hij trachtte te +ontsnappen, raakte zijn voet verward, in de kronkelende ranken van een +komkommerbed, en werd door zijn vervolgers gedood. Zijn vertoornde +geest werd een <i>shiwan</i>, en van dien dag af tot op onzen tijd +leeft dat insect van komkommers.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6046"> +<h3 class="normal">Glimwormen.</h3> + +<div class="epigraph"> +<p>“Voor dezen wilgeboom schijnt de tijd van uitbotten in de de +duisternis te zijn teruggekeerd—zie naar de +glimwormen.”</p> +</div> + +<p>In de oude dagen was het jachtmaken op glimwormen één +van de uitspanningen van aanzienlijke edelen, doch tegenwoordig is het +alleen het tijdverdrijf van kinderen. Maar die jachtpartijen hebben +niets van haar schilderachtigheid verloren, en dat lichtgevende insect +is het onderwerp geweest van menig schoon gedicht, zooals: “O, +die slimme glimwormen! als zij worden opgejaagd, verbergen zij zich in +het maanlicht!”</p> + +<p>Maar ook volwassen personen gaan er met denzelfden ijver op uit, +glimwormen te bewonderen, als zij bloemen gaan bekijken. Voor den geest +van die groote minnaars der Natuur gelijken de glimwormen op de +schitterende bloemblaadjes van een vreemde lichtgevende bloem, of op +een aantal flikkerende sterren, die de lucht hebben verlaten, om op +aarde te wandelen. In den zomertijd bezoeken duizenden menschen Uji, om +de <i>Hotani-Kassen</i>, of strijd der glimwormen te zien. Van den +oever der rivier vliegen <span class="pagenum">[<a id="pb275" href= +"#pb275">275</a>]</span>myriaden van die glinsterende insecten heen en +weer, en in een oogenblik vormen zij een groote zilverkleurige wolk. De +wolk breekt en de stroomende rivier, die een oogenblik te voren zoo +donker was als zwart fluweel, wordt een kronkelende streep glinsterende +juweelen. Het is dan ook geen wonder, dat de Japansche dichter +uitroept: “Zie ik alleen glimwormen, die met den stroom +wegdrijven? Of drijft de Nacht zelf weg, met zijn wemelende +sterren?”</p> + +<p>Er is een legende verbonden aan dit betooverende schouwspel. Men +meent, dat de Minamoto-Glimworm en de Taira-Glimworm de geesten zijn +van de oude krijgslieden der Minamoto- en Taira-stammen. In den nacht +van den twintigsten dag van de vierde maand leveren zij een hevig +gevecht op de Uji Rivier. In dien nacht worden alle opgesloten +glimwormen losgelaten, opdat zij weder de oude gevechten der stammen +uit de twaalfde eeuw zouden leveren. De beteekenis der glimwormen als +geesten wordt bovendien versterkt door het feit, dat die insecten bij +voorkeur ronddwalen rondom wilgeboomen—de boomen, die in Japan +het meest met geestverschijningen samenhangen. In oude tijden meende +men, dat glimwormen geneeskundige eigenschappen bezaten. Zalf van +glimwormen maakte, zoo beweerde men, alle vergiften onschadelijk, en +bovendien had die zalf de macht, booze geesten te verdrijven en een +woning te behoeden tegen de aanvallen van roovers.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6063"> +<h3 class="normal">Een vreemde Droom.</h3> + +<p>Een jonge man uit Matsue keerde van een bruiloft terug, toen hij +vlak voor zijn huis een glimworm zag. Hij bleef een oogenblik +stilstaan, verbaasd, dat hij in een kouden winternacht een dergelijk +insect zag, terwijl er sneeuw op den grond lag. Toen hij daar stond na +te denken, vloog een glimworm naar hem toe; de jonge man sloeg er naar +met zijn stok, maar het insect vloog weg en ging naar den tuin, die aan +den zijnen grensde. Den volgenden dag begaf hij zich naar het huis van +zijn buurman, en was hij <span class="pagenum">[<a id="pb276" href= +"#pb276">276</a>]</span>op het punt zijn ervaringen van den vorigen +nacht te vertellen, toen de oudste dochter van het gezin de kamer +binnenkwam, en uitriep: “Ik had niet het minste vermoeden, dat +gij hier waart, en toch waart gij een oogenblik te voren in mijn +gedachten. Den vorigen nacht droomde ik, dat ik een glimworm werd. Het +leek alles heel echt en heel mooi, en terwijl ik heen en weer vloog, +zag ik u en vloog naar u toe, met het plan, u te vertellen, dat ik had +leeren vliegen, maar gij duwdet mij met uw stok op zij, en dat voorval +maakt mij nog altijd zenuwachtig.”</p> + +<p>Toen de jonge man die woorden van de lippen van zijn verloofde had +gehoord, zweeg hij over het voorgevallene.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6072"> +<h3 class="normal">De “Wraak van Kanshiro.<a class="noteref" id= +"xd0e6075src" href="#xd0e6075">2</a></h3> + +<p>In het dorp Funakami woonde een godvruchtige oude boer, Kanshiro +genaamd. Ieder jaar deed de oude man verschillende bedevaarten naar +bepaalde tempels, waar hij bad en den zegen der goden afsmeekte. +Eindelijk echter werd hij zóó zwak en hulpeloos, dat hij +overtuigd was, dat zijn aardsche dagen geteld waren, en dat hij +waarschijnlijk nog juist de kracht zou hebben, om één +bezoek te brengen aan de groote tempels te Ise. Toen de dorpsbewoners +dit edele besluit vernamen, gaven zij hem met groote milddadigheid een +som geld, opdat de hooggewaardeerde oude boer die aan de heilige +tempels zou schenken.</p> + +<p>Kanshiro ging op zijn pelgrimstocht met het geld in een zak, dien +hij om zijn nek droeg. Het weer was bijzonder heet, en de hitte en de +vermoeienis van de reis maakten den ouden man zóó ziek, +dat hij verplicht was enkele dagen in het dorp Myojo te blijven. Hij +ging naar een kleine herberg en vroeg Jimpachi den herbergier, zijn +geld voor hem te bewaren, terwijl hij er bij voegde, dat het een +offerande was, die hij bracht aan de Goden te Ise. Jimpachi nam het +<span class="pagenum">[<a id="pb277" href="#pb277">277</a>]</span>geld, +en beloofde den ouden man, dat hij er goed voor zou waken, en dat hij +bovendien voor hem zou zorgen.</p> + +<p>Den zesden dag betaalde de oude man, hoewel nog ver van hersteld, +zijn rekening, nam den zak van den herbergier terug, en ging verder op +reis. Daar Kanshiro een aantal bedevaartgangers in de nabijheid zag, +keek hij niet in den zak, maar verborg dien zorgvuldig in den grooten +zak, die een geringe hoeveelheid kleeren en voedsel bevatte.</p> + +<p>Toen Kanshiro ten slotte onder een pijnboom ging rusten, haalde hij +den zak met geld te voorschijn en keek er in. Helaas! Het geld was +gestolen, en steenen van hetzelfde gewicht waren daarvoor in de plaats +gelegd. De oude man keerde snel naar den herbergier terug, en verzocht +hem het geld terug te geven. Jimpachi werd ontzettend boos, en ranselde +hem flink af.</p> + +<p>De arme oude man kroop weg uit het dorp, en bereikte drie dagen +later met zeldzame krachtsinspanning de heilige tempels te Ise. Hij +verkocht zijn eigendommen, om het geld terug te betalen, dat zijn brave +buurlieden hem hadden gegeven, en met geld, dat overgebleven was, zette +hij zijn pelgrimstocht voort, totdat hij tenslotte verplicht was, om +voedsel te bedelen.</p> + +<p>Drie jaar later ging Kanshiro naar het dorp Myoto, en vond dat de +herbergier, die hem zoo slecht had behandeld, er nu betrekkelijk goed +aan toe was, en in een groot huis woonde. De oude man ging naar hem toe +en zeide: “Gij hebt heilig geld van mij ontvangen, en ik heb mijn +geringe bezittingen verkocht, ten einde het terug te betalen aan hen, +die het mij hadden gegeven. Van dat oogenblik af ben ik een bedelaar +geweest, maar wees er zeker van, dat de wraak u zal +bereiken!”</p> + +<p>Jimpachi vervloekte den ouden man en vertelde hem, dat hij zijn geld +niet had gestolen. Toen de twist op zijn hevigst was, greep een +politieagent hem aan, en sleepte hem weg uit het huis, terwijl hij hem +zeide, dat hij gevangen genomen zou worden, als hij durfde terug +keeren. <span class="pagenum">[<a id="pb278" href= +"#pb278">278</a>]</span>Aan het uiteinde van het dorp stierf de oude +man, en een vriendelijke priester bracht zijn lijk naar een tempel, +verbrandde het eerbiedig, en droeg een aantal heilige gebeden op voor +zijn goede en trouwe ziel.</p> + +<p>Onmiddellijk na den dood van Kanshiro werd Jimpachi bang voor wat +hij had gedaan, en werd hij zóó ziek, dat hij gedwongen +was het bed te houden. Toen hij volkomen hulpeloos ter neder lag, +vlogen een aantal glimwormen uit het graf van den boer, en omgaven het +muskieten-gordijn van Jimpachi, terwijl zij het trachtten door te +breken. Een aantal dorpelingen kwamen Jimpachi te hulp en doodden vele +glimwormen, maar de stroom van glinsterende insecten, die uit het graf +van Kanshiro vlogen, verminderde in het geheel niet. Honderden werden +gedood, maar duizenden kwamen daarvoor in de plaats. De kamer was +helder verlicht door den glans der glimwormen, en het muskietengordijn +zonk onder voortdurend toenemende gewicht. Bij dit merkwaardigen +gezicht fluisterden sommigen der dorpsbewoners: “Jimpachi zal dan +toch wel het geld van den ouden man hebben gestolen. Dit is de wraak +van Kanshiro.”</p> + +<p>Juist terwijl zij spraken, brak het gordijn door, en de glimwormen +vlogen in de oogen, ooren, mond en neus van den verschrikten Jimpachi. +Twintig dagen lang schreeuwde hij luid om vergiffenis; maar hem werd +geen vergiffenis geschonken. De stroom van glinsterende, nijdige +insecten werd al dikker en dikker, totdat zij ten slotte den +boosaardigen Jimpachi doodden; van dat oogenblik af verdwenen zij voor +goed. <span class="pagenum">[<a id="pb279" href= +"#pb279">279</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e5844src" id="xd0e5844">1</a></span> Vertaald door <i>F. Victor +Dickens</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6075src" id="xd0e6075">2</a></span> Ontleend aan Oude Sproken en +Folklore van Japan door R. Gordon Smith.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch24" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXIV. Over thee.<a class="noteref" id= +"xd0e6103src" href="#xd0e6103">1</a></h2> + +<div class="epigraph"> +<p>“De eerste kop bevochtigt mijn lippen en keel, de tweede kop +verbreekt mijn eenzaamheid, de derde kop doorzoekt het diepste van mijn +wezen.... De vierde kop wekt een lichte uitwaseming op—al het +kwade van het leven gaat door mijn poriën weg. Bij den vijfden kop +ben ik gezuiverd; de zesde kop roept mij naar het rijk der +onsterfelijken. De zevende kop—ach, maar ik kon niet meer tot mij +nemen! Ik voel alleen den adem van den koelen wind, die in mijn mouwen +opstijgt. Waar is Horaisan<a class="noteref" id="xd0e6111src" href= +"#xd0e6111">2</a> Laat mij op die zachte bries voortrijden en daarheen +voortdrijven.”</p> + +<p class="alignright"><i>Lotung.</i></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6118"> +<h3 class="normal">Theedrinken in Europa en in Japan.</h3> + +<p>In Europa beschouwen wij de thee eenvoudig als een drank, een +verfrisschend en zacht opwekkingsmiddel, waarbij dames met haar +vriendinnen plegen te babbelen. Er is niets romantisch in onze +theepotten en theeketels en lepeltjes; zij komen uit de keuken en +worden weer in de keuken teruggebracht met voorgeschreven +regelmatigheid. Wij maken eenige stereotiepe opmerkingen over thee, en +kunnen nauwkeurig den prijs opgeven, dien onze grootouders voor dien +drank betaalden. Wij hebben onze vaste meening, in hoeverre thee liever +met of zonder suiker moet genomen worden, en hebben het dikwijls een +krachtig middel gevonden, om hoofdpijn te verdrijven.</p> + +<p>Toen de thee omstreeks 1650 tot Europa doordrong, werd er melding +van gemaakt als van “dien uitstekenden en door alle geneesheeren +aanbevolen Chineeschen drank, door de Chineezen Tcha, en door andere +naties Tay, ook wel Tee genaamd.” In 1711 merkte de Spectator op: +“Ik zou deze mijn overpeinzingen op een bij zondere wijze +aanbevelen aan alle ordelijke gezinnen, die elken morgen een uur aan +hun thee, brood en boter besteden; en zou hen ernstig willen aanraden +in hun eigen belang, om te bevelen, <span class="pagenum">[<a id= +"pb280" href="#pb280">280</a>]</span>dat dit blad hun stipt wordt +uitgereikt en door hen als een deel van hunne uitrusting bij de thee +wordt beschouwd.” Dr. Johnson gaf van zich zelf een beschrijving +als van een “verstokt en schaamteloos theedrinker, die gedurende +twintig jaar zijn maaltijden verdunde alleen met dit afgietsel van den +betooverenden drank; die zijn avonden met thee verkortte, in den +middernacht troost vond in thee, en met thee den ochtend +verwelkomde.” Maar er is niets romantisch, geen oude traditie aan +ons theedrinken verbonden. Misschien is het maar goed, dat de dames, +die in onze deftige salons zitten, niet bekend zijn met de sombere en +pathetische legende, die verhaalt hoe een Buddhistische priester +tijdens zijn overpeinzingen in slaap viel. Toen hij wakker werd, sneed +hij zijn oogleden af, die zoozeer gezondigd hadden, en wierp ze op den +grond, waar zij onmiddellijk veranderden in de eerste theeplant.</p> + +<p>In Japan is het theedrinken een godsdienstige handeling geworden. +Het is evenzeer een maatschappelijke handeling als een tijd voor +rustige overpeinzing. De uitgewerkte ceremonies bij de thee, <i> +cha-no-yu</i>, hebben haar thee-ceremoniemeesters, etiquette en +talrijke plechtigheden. Een kop Japansche thee is verbonden met +geestelijke en artistieke beschaving. Maar voordat wij deze zeer +belangwekkende ceremonies bespreken, moeten wij iets leeren omtrent de +beteekenis van thee in China, want het drinken van dien drank in het +Hemelsche Rijk, verbonden met het kostbaarste en zeldzaamste porcelein +en met aesthetische en godsdienstige gedachten, heeft tot de vereering +van de thee in het Land der Goden geleid.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6132"> +<h3 class="normal">Thee in China.</h3> + +<p>De theeplant, afkomstig uit Zuidelijk China, werd oorspronkelijk als +een geneesmiddel beschouwd. Bij de classieke schrijvers komt zij voor +onder de namen <i>Tou</i>, <i>Tseh</i>, <i>Chung</i>, <i>Kha</i> en <i> +Ming</i>, en werd op hoogen prijs gesteld om haar geneeskrachtige +eigenschappen. Zij werd als een uitnemend <span class="pagenum">[<a id= +"pb281" href="#pb281">281</a>]</span>waschmiddel beschouwd, om de oogen +te versterken, en zij had bovendien de macht, vermoeienis te <span +class="corr" id="xd0e6154" title="Bron: banen">bannen</span>, den wil +te sterken, en de ziel te verheugen. Somtijds werd er een deeg van +gemaakt, en men meende, dat het een afdoend middel was tegen +rheumatische pijnen. De Taoïsten gingen zelfs +zóóver, dat zij beweerden, dat thee één van +de bestanddeelen was van het Levenselixer, terwijl de +Buddhistenpriesters die dronken, zoo dikwijls zij het noodig achtten om +gedurende de lange uren van den nacht te peinzen en te overdenken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6157"> +<h3 class="normal">Luwuh en de Chaking.</h3> + +<p>In de vierde en vijfde eeuw blijkt de thee een zeer geliefkoosde +drank te zijn geweest onder de bevolking der Yangtse-Kiang Vallei. In +dien tijd ook werden de dichters welsprekend bij het verkondigen van +haar lof. Maar in die dagen was de thee een walgelijk brouwsel, want +het werd gekookt met rijst, zout, gember, sinaasappel-schillen, en niet +zelden met uien! Lawuh echter, die in de achtste eeuw leefde, keurde +het vreemde brouwsel af, dat wij zooeven genoemd hebben. Hij was de +eerste Chineesche theemeester, en niet alleen, dat hij de thee +idealiseerde, maar met een helder poëtisch inzicht begreep hij, +dat de plechtigheden bij het drinken bevorderlijk waren aan de harmonie +en de orde in het het dagelijksch leven.</p> + +<p>In zijn <i>Chaking</i> (“De Heilige Schrift van Thee”) +beschrijft hij den aard der theeplant, en hoe haar bladeren moeten +worden verzameld en uitgezocht. Hij was van oordeel, dat de beste +bladeren plooien moesten hebben als de leeren laarzen van Tartaarsche +ruiters, gekruld moesten zijn als de keellap van een krachtigen os, +moesten worden losgevouwen als een nevel, die uit een ravijn opstijgt, +moesten glinsteren als een meer, door den westenwind bewogen, en +vochtig en zacht moesten zijn als fijne aarde, juist te voren door den +regen bespoeld.<a id="xd0e6167"></a> Luwuh beschrijft de verschillende +gereedschappen, die met de plechtigheid van het <span class="pagenum"> +[<a id="pb282" href="#pb282">282</a>]</span>theedrinken verbonden zijn, +en beweert, dat de groene drank moet worden gedronken uit blauwe +porceleinen koppen. Hij behandelt in bijzonderheden de keuze van het +water, en de wijze, hoe het gekookt moet worden. In poëtische +bewoordingen beschrijft hij de drie trappen van koken. Hij vergelijkt +de kleine belletjes bij het begin van het koken met de oogen van +visschen, de kleine belletjes bij het tweede koken met een fontein, +gekroond met opgehoopte kristallenknopjes, en het laatste kooksel wordt +beschreven als gelijkend op het verrijzen van kleine golven. De laatste +hoofdstukken van de <i>Chaking</i> behandelen de gewone en +niet-orthodoxe methoden van theedrinken, en de vurige meester geeft een +lijst van beroemde theedrinkers, en somt de beroemde Chineesche +theeplantages op. Het bekoorlijke werk van Luwuh werd als een +meesterstuk beschouwd. Hij was in hoog aanzien bij Keizer Taisung, trok +een aantal leerlingen naar zich toe, en werd beschouwd als de grootste +autoriteit op het gebied van thee en theedrinken. Zijn roem hield niet +op bij zijn dood, immers sedert zijn dood is hij door Chineesche +handelaars in thee als een beschermgod vereerd.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6174"> +<h3 class="normal">De Japansche Theeceremonies.</h3> + +<p>Men meent, dat de groote Buddhistische heilige, Dengyō Daishi, +de thee uit China in Japan invoerde in het jaar 805. In ieder geval +stond het theedrinken in Nippon in verband met het Buddhisme, en +voornamelijk met de Zen-secte, die zoovele van de Taoïstische +leerstellingen had overgenomen. De priesters van die orde dronken thee +uit één enkelen kom voor het beeld van Bodhi Dharma +(Daruma). Zij deden dit in den geest van aanbidding en beschouwden het +theedrinken als een heilig sacrament. Het was die plechtigheid bij de +Zen-secte, die uitsluitend van godsdienstigen aard was, welke zich ten +slotte ontwikkelde tot de Japansche theeceremonies.</p> + +<p>“De theeceremonies”, zoo schrijft Professor B.H. +Chamberlain, <span class="pagenum">[<a id="pb283" href= +"#pb283">283</a>]</span>“hebben gedurende de zes of zeven honderd +jaren van haar bestaan drie gedaanteverwisselingen ondergaan. Zij +hebben een geneeskundig godsdienstigen trap, een wellustigen, en ten +slotte een aesthetischen trap doorloopen. Op den godsdienstigen trap +schreef de Buddhistische priester Eisai een korte verhandeling, die tot +titel droeg <i>De Heilige Invloed van het Theedrinken</i>, waarin hij +beweerde, dat die drank de macht had, kwade geesten te verdrijven. Hij +voerde een godsdienstige plechtigheid in, in verband met de vereering +der voorouders, vergezeld met het slaan van trommen en het verbranden +van vuurwerk. Eisai schreef zijn verhandeling met de bedoeling, +Minamoto-no-Sanetomo te bekeeren van zijn misdadige liefde voor den +wijnbeker, en trachtte de voortreffelijkheid der theeplant boven het +druivensap aan te toonen.<span class="corr" id="xd0e6186" title="Niet +in bron">”</span> Het blijkt dat de theeceremonies in den loop +der tijden haar godsdienstige beteekenis verloren. “De +Daimio’s”, zoo schrijft Chamberlain, “die daaraan +deelnamen lagen op rustbanken, bedekt met tijgervellen en vellen van +luipaarden. De muren der ruime vertrekken, waarin de gasten waren +verzameld, waren niet alleen behangen met Buddhistische teekeningen, +maar met damasten brokaat, met gouden en zilveren vaatwerk, en zwaarden +met schitterende scheeden. Kostbare reukwerken werden gebrand, zeldzame +visschen en vreemde vogels werden opgedischt met suikerwerk en wijn, en +de aardigheid van het feest bestond hierin, dat men moest raden, waar +de grondstof voor iederen kop thee was voortgebracht; want er werden +zooveel mogelijk soorten binnengebracht, om als <i>gezelschapsspel</i> +of als raadsel dienst te doen.... Voor iederen keer, dat men goed +geraden had, ontving de oplosser één der schatten ten +geschenke, die rondom het vertrek hingen. Maar hij mocht die niet zelf +medenemen. De regels der theeceremonies, zooals zij toen beoefend +werden, eischten, dat alle kostbare en zeldzame dingen, die +tentoongesteld waren, door de winners ten geschenke werden gegeven aan +de zang- <span class="pagenum">[<a id="pb284" href= +"#pb284">284</a>]</span>en dansmeisjes, van wie steeds een groot aantal +tegenwoordig waren, om het gezelschap bij hun feest bij te staan.<span +class="corr" id="xd0e6194" title="Niet in bron">”</span></p> + +<p>Die vorm van theeceremonies, die inderdaad een vreeselijk +onzedelijke slemppartij blijkt geweest te zijn, gaf een beeld van het +weelderige en losbandige tijdperk, waarin die theeceremonies plaats +hadden. De theeceremonie, in haar meer blijvenden en karakteristieken +vorm, was bestemd, alle gemeene vertooningen op zijde te zetten, een +zeker bedrag aan godsdienst en wijsbegeerte te omvatten, en bovenal een +middel te schenken, om de kunst en de schoonheid der Natuur te +bestudeeren. De theesalon werd niet een plaats voor drinkgelagen, maar +een plaats, waar de reiziger vrede zou kunnen vinden in plechtige +overpeinzing. Zelfs het tuinpad, dat naar de theekamer leidt, had zijn +symbolische beteekenis, want het beteekende den eersten trap naar +zelf-verlichting. De volgende regels geven een denkbeeld van de +voorstelling, die Kobori Enshiu zich maakt van het pad, dat naar de +theekamer leidt:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Een groep zomerboomen,</p> + +<p class="line">Een deel van de zee,</p> + +<p class="line">Een bleeke avondmaan”.</p> +</div> + +<p>Zulk een tafereel was bestemd, den reiziger een denkbeeld te geven +van geestelijk licht. De boomen, de zee en de maan wekten oude droomen, +en hun aanwezigheid was de reden, dat de gast verlangend was, over te +gaan naar de grootere vreugden van den theesalon. Geen <i>samurai</i> +mocht met zijn zwaard in het geurige heiligdom van den vrede +binnentreden, en in een aantal theesalons was er een lage deur, +waardoor de gasten binnenkwamen met gebogen hoofd, als een teeken van +nederigheid. In stilte maakten de gasten een diepe buiging +vóór een <i>kakomono</i> of vóór een +eenvoudige schoone bloem op de <i>tokonoma</i> (alkoof), en gingen dan +op de matten zitten. Als zij dit gedaan hadden, kwam de gastheer +binnen, en hoorde men het water in den <span class="pagenum">[<a id= +"pb285" href="#pb285">285</a>]</span>ketel met een muzikaal geluid +koken, het gevolg van enkele stukken ijzer, die daarin lagen. Zelfs het +koken van het water in den ketel was verbonden met een poëtische +gedachte, want het gezang van water en metaal moest een voorstelling +geven van “de echo’s van een waterval, door wolken bedekt, +van een verwijderde zee, die tegen de rotsen breekt, van een +regenvlaag, die door een bamboebosch vliegt, of van het suizen van +pijnboomen op den één of anderen verwijderden +heuvel”. Er was een gevoel van harmonie in den theesalon. Het +licht was als het zachte licht van den avond, en de kleederen van het +gezelschap waren even rustig en stemmig als de grijze vleugels van een +nachtvlinder. In dat rustige vertrek dronken de gasten hun thee en +peinsden, en keerden weder beter en krachtiger in de wereld terug, +nadat zij in stilte het schoone en het edele in godsdienst, kunst en +natuur hadden overdacht en beschouwd. “Daar zij voortdurend in +harmonie trachtten te zijn met den grooten rhythmus der natuur, waren +zij steeds voorbereid, het onbekende binnen te treden.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6219"> +<h3 class="normal">De Dood van Rikiu.</h3> + +<p>Rikiu was één der grootste theemeesters, en langen +tijd bleef hij de vriend van Taiko-Hideyoshi; maar de tijd waarin hij +leefde, was vol verraad. Er waren velen, die afgunstig waren op <span +class="corr" id="xd0e6224" title="Bron: Kikiu">Rikiu</span>, velen, die +op zijn dood loerden. Toen een verkoeling ontstond tusschen Hideyoshi +en Rikiu, maakten de vijanden van den grooten theemeester gebruik van +die verkoeling en verspreidden het gerucht, dat Rikiu van plan was, +vergif te doen in een kop thee, en dat aan zijn edelen beschermer aan +te bieden. Spoedig vernam Hideyoshi dat gerucht, en zonder de moeite te +nemen, de zaak nader te onderzoeken, veroordeelde hij Rikiu, zelfmoord +te plegen.</p> + +<p>Den laatsten dag, dat de beroemde theemeester leefde, noodigde hij +een aantal van zijn leerlingen uit, hem te bezoeken bij zijn laatste +theeceremonie. Terwijl zij in het <span class="pagenum">[<a id="pb286" +href="#pb286">286</a>]</span>tuinpad wandelden, leek het, alsof geesten +in de ritselende paden fluisterden. Toen de leerlingen den theesalon +binnentraden, zagen zij een <i>kakemono</i> in de <i>tokonoma</i> +hangen, en toen zij hun bedroefde oogen ophieven, zagen zij, dat het +geschrift het voorbijgaan van alle aardsche dingen beschreef. Er was +poëzie in het gezang van den theeketel, maar het was een droevig +gezang, als het klagende geluid van een insect. Rikiu kwam kalm en +waardig in den theesalon, volgens de gewoonte liet hij den voornaamsten +gast de verschillende voorwerpen bewonderen, die met de thee-ceremonie +in verband stonden. Toen alle gasten die hadden beschouwd, met een +bloedend hart hun schoonheid bewonderend, bood Rikiu iederen leerling +een aandenken aan. Hij nam zijn eigen theekop in de hand en zeide: +“Nooit meer zal die kop, bezoedeld door de lippen van het +ongeluk, door een mensch gebruikt worden”. Na die woorden +gesproken te hebben, brak hij den kop ten bewijze, dat de +thee-ceremonie geëindigd was, en de gasten namen een droevig +afscheid. Slechts één bleef achter, om getuige te zijn, +niet van het drinken van nog een kop thee, maar van den dood van Rikiu. +De groote meester trok zijn bovenkleeren uit, en toen kwam het reine +witte Doodskleed voor den dag. Nog altijd even kalm en waardig, keek +hij naar zijn dolk, en zeide hij met onbewogen stem het volgende vers +op:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line"><span class="corr" id="xd0e6239" title="Niet in bron"> +“</span>Een welkom zij u gewijd,</p> + +<p class="line">O zwaard der eeuwigheid!</p> + +<p class="line">Door Buddha</p> + +<p class="line">En ook door Daruma</p> + +<p class="line">Hebt gij uw weg gebaand.”</p> +</div> + +<p>Hij, die het oude gedicht placht aan te halen, “aan hen, die +alleen naar bloemen verlangen, zou ik gaarne de in vollen bloei staande +lente willen laten <span class="corr" id="xd0e6252" title="Bron: zie"> +zien</span>, die woont in de zwellende knoppen op de heuvelen met +sneeuw bedekt”, heeft de Japansche thee-ceremonie met een +onsterfelijke bloem gekroond. <span class="pagenum">[<a id="pb287" +href="#pb287">287</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6256"> +<h3 class="normal">De Legende der Theeplant.<a class="noteref" id= +"xd0e6259src" href="#xd0e6259">3</a></h3> + +<p>Daruma was een Indische wijze, wiens beeld, zooals wij reeds gezien +hebben, in verband stond met het theedrinken als godsdienstig gebruik +door de Zen-secte in Japan. Men zegt, dat hij de zoon was van een +Hindoe-koning, en onderwijs had genoten van Panyatara. Toen hij zijn +studies had voleindigd, trok hij zich terug naar Lo Yang, waar hij +gedurende negen jaar in gepeins bleef zitten. In die periode werd de +wijze in verzoeking gebracht op de wijze van den Heiligen Antonius, Hij +worstelde tegen die verzoekingen, door aanhoudend de heilige +geschriften op te zeggen; maar het telkens herhalen van het woord +“juweel” verloor zijn geestelijke beteekenis, en werd in +verband gebracht met den edelsteen, die gedragen werd in het oor van +zekere bekoorlijke vrouw. Zelfs het woord “lotus”, dat alle +ware Buddhisten zoo heilig is, was niet langer het symbool van Buddha, +en deed Daruma denken aan het openen van den schoonen mond van een +meisje. Zijn verzoekingen namen toe, en hij werd overgebracht naar een +Indische stad, waar hij zich bevond onder een groote menigte +aanbidders. Hij zag vreemde godheden met afschuwelijke symbolen op hun +voorhoofd, en Rajah’s en Prinsen, die op olifanten reden, en die +omringd waren door een groot gezelschap dansmeisjes. De groote +menschenmassa trok voort en daarbij ook Daruma, totdat zij aan een +tempel kwamen met tallooze tinnen, een tempel bedekt met een menigte +onreine gedaanten, en het leek Daruma, dat hij de vrouw zag en kuste, +die de beteekenis van den juweel en den lotus had veranderd. Daarop +verdween de verschijning plotseling, en Daruma werd wakker, en +ontdekte, dat hij onder den Chineeschen hemel zat. De wijze, die +tijdens zijn overpeinzing in slaap was gevallen had ernstig berouw, dat +hij zijn godsdienstige plichten had verwaarloosd, en <span class= +"pagenum">[<a id="pb288" href="#pb288">288</a>]</span>na een mes uit +zijn gordel te hebben genomen, sneed hij zijn oogleden af en wierp die +op den grond, terwijl hij zeide: “O Gij Volkomen +Ontwaakte!” De oogleden veranderden in de theeplant, waarvan een +drank werd vervaardigd, die den slaap kon verdrijven en vrome +Buddhistische priesters in staat stelde hun nachtwaken te houden.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6268"> +<h3 class="normal">Daruma.</h3> + +<p>Daruma wordt meestal voorgesteld zonder beenen, want volgens een +andere lezing der legende, die wij zooeven hebben medegedeeld, verloor +hij zijn beenen door de negenjarige overpeinzing. <i>Netsuke</i><a +class="noteref" id="xd0e6275src" href="#xd0e6275">4</a>-snijders +stellen hem voor in een plechtig, zakvormig gewaad, met een zuur +gezicht en oogen zonder oogleden. Somtijds wordt hij in de Japansche +kunst voorgesteld, omgeven door spinnewebben, en er is een schalksche +wijziging van den heilige, waar hij is voorgesteld als een vrouwelijke +Daruma, wat een speelsche hatelijkheid is op Japansche vrouwen, van wie +niet kan worden verwacht, dat zij negen jaar lang kunnen zwijgen! +Dikwijls wordt een uil in verband gebracht met Daruma, en op zijn tocht +naar Japan wordt hij uitgebeeld, op de golven staande, gesteund door +een gierststengel. Drie jaar na den dood van Daruma zag men hem +wandelen over de westelijke bergen van China, en men zag, dat hij +één schoen in zijn rechter hand droeg. Toen het graf van +Daruma op bevel van den Keizer werd geopend, bleek dit slechts +één schoen te bevatten, dien de heilige vergeten had mede +te nemen.<a class="noteref" id="xd0e6284src" href="#xd0e6284">5</a> +<span class="pagenum">[<a id="pb289" href="#pb289">289</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6103src" id="xd0e6103">1</a></span> Het grootste gedeelte van de +stof, in dit hoofdstuk behandeld, is ontleend aan het <i>Theeboek</i>, +door Okakura-Kakuzo, en wij bevelen dit aardige boek aan allen aan, die +in dat onderwerp belangstellen.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6111src" id="xd0e6111">2</a></span> Het Chineesche Paradijs.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6259src" id="xd0e6259">3</a></span> Een volledig verhaal van die +schoone legende vindt men in Lafcadio Hearn, <i>Sommige Chineesche +geesten</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6275src" id="xd0e6275">4</a></span> “Oorspronkelijk een +soort knop voor de medicijndoos of den tabakszak, van hout of ivoor +gesneden.” <i>Japansche Zaken</i>, door <i> +B.H.Chamberlain</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6284src" id="xd0e6284">5</a></span> Een verwijzing naar +Yuki-Daruma, of Sneeuw-Daruma, en speelgoed-Daruma, <i> +Okiagari-koboshi</i>, (“De Opstaande Kleine Priester”) zal +men vinden in Lafcadio Hearn, <i>Een Japansch Mengelwerk</i>.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch25" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXV. Legenden uit de Spokenwereld.<a +class="noteref" id="xd0e6297src" href="#xd0e6297">1</a></h2> + +<div class="div2" id="xd0e6304"> +<h3 class="normal">“Hōïchi zonder Ooren.”</h3> + +<p>In de verhalen omtrent Yoshitsune en zijn trouwen dienaar Benkei +hebben wij reeds melding gemaakt van den slag bij Dan-no-ura, den +laatsten strijd tusschen de Taira en de Minamoto stammen.<a class= +"noteref" id="xd0e6309src" href="#xd0e6309">2</a> In dat groote +zeegevecht kwamen de Taira om, en tevens hun jonge Keizer Antoku Tenno. +Het merkwaardige tafereel wordt in de <i>Heike Monogatari</i> +(vertaling van W.G. Aston) aldus beschreven:</p> + +<p>“Deze wereld is het gebied der smart, een verwijderde plek, +klein als een gierstkorrel. Maar onder de golven is een prachtige stad, +het Reine Land van Volmaakt Geluk genoemd. Daarheen voer ik u.” +Met zoodanige woorden kalmeerde zij hem. Het kind bond toen zijn strik +op het hoofd vast aan het Keizerlijke kleed dat de kleur had van een +bergduif en treurig vouwde hij zijn vriendelijke handjes samen. Eerst +wendde hij zich naar het Oosten, en nam afscheid van den tempel van den +grooten God van Ise en den tempel van Hachiman. Daarna wendde hij zich +naar het Westen, en riep den naam van Buddha aan. Toen hij dit had +gedaan, nam Niidono hem moedig in haar armen, en na hem te hebben +gevleid met de woorden, ‘Er is een stad ver weg onder de +golven,’ zonk zij op den bodem ter diepte van duizend vademen.<a +id="xd0e6320"></a></p> + +<p>Men zegt, dat zevenhonderd jaar na dien grooten zeestrijd de zee en +de kust in de nabijheid door de geesten van den Taira stam werden +bezocht. Geheimzinnige vuren schenen op de golven, en de lucht was +gevuld met het geluid van strijd. Om de ongelukkige geesten tot rust te +brengen, werd de tempel van Amidaji te Akamagaséki gebouwd, en +<span class="pagenum">[<a id="pb290" href="#pb290">290</a>]</span>werd +er dichtbij een kerkhof aangelegd, en daarop verschillende +gedenksteenen geplaatst, waarop de namen van den verdronken keizer en +zijn voornaamste volgelingen waren gegrift. Die tempel en dat kerkhof +brachten de spookverschijningen tot op zekere hoogte tot rust, maar van +tijd tot tijd geschiedden er een aantal vreemde dingen, zooals wij uit +de volgende legende zullen zien.</p> + +<p>Er leefde eens in den tempel van Amidaji een blinde priester +Hōïchi genaamd. Hij was beroemd om zijn voordragen en zijn +wonderbaarlijke bekwaamheid in het spelen op de <i>biwa</i> (een luit +met vier snaren), en hij had er bijzonder veel genoegen in, verhalen +voor te dragen, die in verband stonden met den langdurigen oorlog +tusschen de Taira en de Minamoto stammen.</p> + +<p>Eens op een avond was Hōïchi alleen in den tempel +achtergelaten, en daar het een zeer warme avond was, bleef hij op de +veranda zitten, waar hij herhaaldelijk op zijn <i>biwa</i> speelde. +Terwijl hij daarmede druk bezig was, hoorde hij iemand naderen, die den +kleinen achtertuin van den tempel overstak.</p> + +<p>Daarna riep een diepe stem van onder de veranda: +“Hōïchi!” En nog eens klonk de stem: +“Hōichi!”</p> + +<p>Hōïchi, die daardoor zeer ontsteld werd, antwoordde, dat +hij blind was, en gaarne wilde weten, wie zijn bezoeker was.</p> + +<p>“Mijn meester,” zoo sprak de vreemdeling, “houdt +zich thans te Akamagaséki op met een aantal volgelingen, en hij +is daarheen gegaan, om het tooneel van den slag bij Dan-no-ura te +aanschouwen. Hij heeft gehoord, hoe voortreffelijk gij het verhaal van +den strijd voordraagt, en heeft mij bevolen, u vóór hem +te geleiden, opdat gij hem uw bekwaamheid kunt toonen. Breng uw <i> +biwa</i> mede en volg mij. Mijn meester en zijn doorluchtig gezelschap +wachten op uw geëerde tegenwoordigheid.”</p> + +<p>Hōïchi, die meende, dat de vreemdeling de +één of andere edele <i>samurai</i> was, gehoorzaamde +onmiddellijk. <span class="pagenum">[<a id="pb291" href= +"#pb291">291</a>]</span>Hij trok zijn sandalen aan en nam zijn <i> +biwa</i> mede. Met ijzeren hand geleide hem de vreemdeling, en zij +liepen haastig voort. Hōïchi hoorde wapengekletter naast +zich; maar hij was geen oogenblik bevreesd, en hij verheugde zich in +het vooruitzicht van de eer, zijn bekwaamheid te kunnen toonen voor een +uitgezocht gezelschap.</p> + +<p>Toen hij aan de poort kwam, riep de vreemdeling luide: +”<i>Kaimon!</i>” Onmiddellijk werden de grendels van de +poort verwijderd en werd deze geopend, waarna beide mannen naar binnen +gingen. Daarna werd het geluid gehoord van een aantal voeten, die +naderden, en een geritsel als van schermen, die geopend werden. +Hōïchi werd geholpen bij het beklimmen van een aantal +trappen, en toen hij boven was gekomen, werd hem bevolen, zijn sandalen +achter te laten. Een vrouw leidde hem toen bij de hand voort, totdat +hij zich in een groot vertrek bevond, waar hij meende, dat een groot +gezelschap bijeen was. Hij hoorde het onderdrukt gefluister van stemmen +en de zachte beweging van zijden gewaden. Toen Hōïchi had +plaats genomen op een kussen, verzocht hem de vrouw, die hem geleid +had, de geschiedenis te vertellen van den grooten slag bij +Dan-no-ura.</p> + +<p>Hōïchi begon te zingen onder begeleiding van zijn <i> +biwa</i>. Zijn bekwaamheid was zóó groot, dat de snaren +van zijn muziekinstrument het geluid van roeiriemen, de beweging van +schepen, het geschreeuw der bemanning, het geluid der zich verheffende +baren en het snorren van pijlen schenen na te bootsen. Een zacht +gemompel van goedkeuring begroette Hōïchi’s prachtige +voordracht. Aangemoedigd door die bewijzen van tevredenheid, zong en +speelde hij nog prachtiger en kunstiger voort. Toen hij begon te zingen +van den dood der vrouwen en kinderen, het zich in zee storten van +Niidono met den jeugdigen keizer in haar armen, begon het gezelschap te +weenen en te jammeren.</p> + +<p>Toen Hōïchi geëindigd had, zeide hem de vrouw, die +hem had geleid, dat haar meester zeer ingenomen was met <span class= +"pagenum">[<a id="pb292" href="#pb292">292</a>]</span>zijn voordracht, +en dat hij verlangde, dat hij ook de zes volgende nachten voor hem zou +spelen. “De bediende,” voegde zij er aan toe, “die u +van nacht hier bracht, zal morgen op hetzelfde uur uw tempel bezoeken. +Gij moet die bezoeken geheim houden, en kunt nu naar huis +terugkeeren”.</p> + +<p>Weer geleidde de vrouw Hōïchi door het vertrek, en na de +trappen bereikt te hebben, werd hij door denzelfden bediende +teruggeleid naar de veranda aan de achterzijde van den tempel waar hij +woonde.</p> + +<p>Den volgenden nacht werd Hōïchi weer weggeleid, om het +gezelschap te onderhouden, en weer werd zijn voordracht bewonderd. Maar +nu werd ook zijn afwezigheid ontdekt, en bij zijn terugkomst vroeg hem +zijn medepriester er naar. Hōïchi ontweek de vraag van zijn +vriend, en zeide hem, dat hij alleen maar even uit was geweest, om een +private aangelegenheid te behandelen.</p> + +<p>Zijn collega was volstrekt niet voldaan. Hij betreurde de +stilzwijgendheid van Hōïchi en vreesde, dat er iets niet in +den haak was, en dat misschien wel de blinde priester door booze +geesten was betooverd geworden. Hij beval daarom de mannelijke +bedienden, streng de wacht te houden over Hōïchi, en hem te +volgen, als hij den volgenden nacht weer den tempel zou verlaten.</p> + +<div id="p292" class="figure"><img border="0" src="images/p292.jpg" +alt="Hōïchi de Man zonder ooren" width="340" height="512"> +<p class="figureHead">Hōïchi de Man zonder ooren</p> +</div> + +<p>Weer verliet Hōïchi zijn woning. De mannelijke bedienden +staken haastig hun lantarens aan en volgden hem zoo haastig mogelijk; +maar hoewel zij snel liepen, overal rondzagen en voortdurend onderzoek +deden, gelukte het hun niet Hōïchi te ontdekken, of iets +omtrent hem gewaar te worden. Op hun terugtocht schrikten zij echter, +toen zij het geluid van een <i>biwa</i> hoorden op het kerkhof van den +tempel, en toen zij die sombere plaats binnentraden, zagen zij den +blinden priester zitten. Hij zat op het graf van Antoku Tenno, den +jeugdigen keizer, waar hij zijn <i>biwa</i> luid deed klinken en +tegelijk met luider stem het verhaal zong van den slag bij Dan-no-ura. +Aan weerszijden <span class="pagenum">[<a id="pb293" href= +"#pb293">293</a>]</span>van hem fonkelden geheimzinnige vlammen, als +een groote menigte brandende kaarsen.</p> + +<p>“Hōïchi! Hōïchi!” riepen de mannen. +“Houd onmiddellijk op met spelen! Gij zijt betooverd, +Hōïchi!” Maar de blinde priester bleef doorspelen en +zingen, naar het scheen, in een vreemden en ijselijken droomtoestand +verkeerend.</p> + +<p>De mannelijke bedienden gingen toen tot krachtiger maatregelen over. +Zij schudden hem heen en weer, en riepen in zijn oor: +“Hōïchi, kom dadelijk met ons terug!”</p> + +<p>De blinde priester berispte hen, en zeide, dat een dergelijke +stoornis door het aanzienlijke gezelschap, waar hij zich bevond, niet +zou worden geduld.</p> + +<p>De mannen sleepten nu Hōïchi met geweld mede. Toen hij den +tempel bereikte, werden hem zijn natte kleeren uitgetrokken, en werd +hem spijs en drank voorgezet.</p> + +<p>Hōïchi’s ambtgenoot was toen vreeselijk boos, en +volkomen terecht drong hij aan op een volledige verklaring van zijn +vreemd gedrag. Na langdurige aarzeling verhaalde Hōïchi zijn +vriend alles, wat hem was overkomen. Toen hij zijn vreemde avonturen +had verhaald, zeide de priester:</p> + +<p>“Arme vriend! Ge hadt mij dit eer moeten verteld hebben. Gij +hebt niet het deftige huis van een aanzienlijk man bezocht, maar gij +hebt op gindsch kerkhof gezeten voor het graf van Antoku Tenno. Uwe +groote gaven hebben de geesten van den Tairastam opgeroepen. +Hōïchi, gij verkeert in groot gevaar, want gij hebt u, door +aan die geesten te gehoorzamen, ongetwijfeld in hun macht geplaatst, en +vroeg of laat zullen zij u dooden. Het is ongelukkig, dat ik tegen den +nacht ontboden ben, om een godsdienstplechtigheid te vervullen, maar +voordat ik wegga, zal ik er voor zorgen, dat uw lichaam met heilige +teksten bedekt wordt.<span class="corr" id="xd0e6402" title="Niet in +bron">”</span></p> + +<p>Vóór het aanbreken van den nacht werd Hōïchi +ontkleed, en een tempeldienaar schreef met penseelen op zijn lichaam de +tektsten van de <i>sutra</i>, die bekend staat als <i> +Hannya-Shin-Kyō</i>. Die tektsten werden geschreven op zijn <span +class="pagenum">[<a id="pb294" href="#pb294">294</a>]</span>borst, +hoofd, rug, gelaat, nek, beenen, armen en voeten, ja zelfs op de zolen +van zijn voeten. Daarna sprak de priester: “Hōïchi, gij +zult van nacht weer weggeroepen worden. Blijf stil zitten, zeg niets, +en blijf voortdurend peinzen. Als gij die dingen doet, zal u geen kwaad +overkomen.”</p> + +<p>Dien nacht zat Hōïchi alleen in de veranda, terwijl hij +nauwelijks een spier bewoog en zeer zacht adem haalde.</p> + +<p>Weer hoorde hij het geluid van voetstappen. +“Hōïchi!” riep een diepe stem. Maar de blinde +priester antwoordde niet. Hij bleef doodstil zitten, in den grootsten +angst.</p> + +<p>Telkens werd zijn naam weer gehoord, doch zonder eenig resultaat. +“Dit geeft niets”, bromde de vreemdeling. “Ik moet +zien, waar de kerel is”. De vreemdeling sprong in de veranda en +ging vóór Hōïchi staan, die over zijn geheele +lichaam beefde, ontzet over den toestand.</p> + +<p>“Ha!” riep de vreemdeling. “Dit is de <i>biwa</i>, +maar in plaats van den speler zie ik—niets dan twee ooren! Nu +begrijp ik, waarom hij niet antwoordde. Hij heeft geen mond, alleen +zijn beide ooren! die ooren zal ik naar mijn meester +brengen!”</p> + +<p>Een oogenblik later werden Hōïchi de ooren van het hoofd +getrokken, maar in weerwil van de vreeselijke pijn gaf de blinde +priester geen geluid. Daarna vertrok de vreemdeling, en toen zijn +voetstappen waren weggestorven, was het eenige geluid, dat +Hōïchi hoorde, het druppelen van het bloed op de veranda, en +zoo vond de priester bij zijn terugkomst den ongelukkigen man.</p> + +<p>“Arme Hōïchi!” riep de priester. “Het is +mijn eigen schuld. Ik vertrouwde erop, dat mijn tempeldienaar heilige +<span class="corr" id="xd0e6430" title="Bron: tektsten">teksten</span> +op ieder deel van uw lichaam zou schrijven. Hij verzuimde dit echter op +uw ooren te doen. Ik had er op moeten letten, dat hij mijn bevelen +behoorlijk uitvoerde. Maar gij zult in het vervolg niet meer door die +geesten gehinderd worden.” Sedert dien tijd was de blinde +priester bekend onder den naam van <i>Mimi-nashi-Hōïchi</i>, +“Hōïchi de Man zonder ooren.” <span class= +"pagenum">[<a id="pb295" href="#pb295">295</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6437"> +<h3 class="normal">De Lijken-eter.</h3> + +<p>Musō Kokushi, een priester, verdwaalde, toen hij door de +provincie Mino zwierf. Daar hij er aan wanhoopte, een menschelijke +woning te vinden, was hij op het punt, in de open lucht te gaan slapen, +toen hij toevallig een kleine kluizenaarswoning (<i>anjitsu</i>) +ontdekte.</p> + +<p>Een oude priester begroette hem, en Musō verzocht, dat hij hem +voor één nacht een schuilplaats zou willen geven. +“Neen”, antwoordde de oude priester nijdig, “ik +verleen nooit iemand een schuilplaats. In gindsche vallei zult gij een +gehucht vinden; zoek daar een schuilplaats voor één +nacht.”</p> + +<p>Met deze tamelijk onbeleefde woorden vertrok Musō, en toen hij +het gehucht bereikt had, werd hij gastvrij opgenomen in de woning van +het dorpshoofd. Zoodra hij het voornaamste vertrek binnentrad, zag de +priester, dat daar een aantal menschen verzameld waren. Hem werd een +afzonderlijk vertrek aangewezen, en hij was op het punt in slaap te +vallen, toen hij klagende geluiden hoorde, en korten tijd daarna +verscheen een jonge man vóór hem, die een lantaarn in +zijn hand hield.</p> + +<p>“Goede priester”, zeide deze, “ik moet u zeggen, +dat mijn vader onlangs gestorven is. Wij wilden u dit niet bij uw komst +mededeelen, omdat gij vermoeid waart en veel rust noodig hadt. Al de +menschen, die gij in het voornaamste vertrek bijeen zaagt, waren +gekomen, om den doode eer te bewijzen. Nu moeten wij allen weggaan, +want dit is de gewoonte in ons dorp als iemand sterft, omdat vreemde en +vreeselijke dingen met lijken gebeuren, als zij alleen gelaten worden; +maar misschien zult gij, die een priester zijt, niet bang zijn om +achter te blijven bij het lijk van mijn armen vader.<span class="corr" +id="xd0e6451" title="Niet in bron">”</span></p> + +<p>Musō antwoordde, dat hij volstrekt niet bang was, en zeide den +jongen man, dat hij een lijkdienst zou houden en bij den gestorvene den +wacht zou houden, zoolang het gezelschap afwezig was. Daarop verliet de +jonge man te <span class="pagenum">[<a id="pb296" href= +"#pb296">296</a>]</span>zamen met de overige rouwdragers het huis, en +Musō bleef achter, om zijn eenzame nachtwake te houden.</p> + +<p>Nadat Musō den lijkdienst had verricht, bleef hij verscheidene +uren peinzen. Toen de nacht ver gevorderd was, zag hij, dat een vreemde +gedaante in het vertrek was, die er zóó verschrikkelijk +uitzag, dat de priester zich noch kon bewegen noch kon spreken. De +gedaante kwam naderbij, tilde het lijk op en verslond het snel. Niet +tevreden met dit afgrijselijke maal, at de geheimzinnige gedaante ook +de doodenoffers op, en verdween daarna.</p> + +<p>Den volgenden morgen keerden de dorpsbewoners terug, en zij waren +volstrekt niet verbaasd, toen zij hoorden, dat het lijk verdwenen was. +Nadat Musō zijn vreemd avontuur had verhaald, vroeg hij, of de +priester op den heuvel niet somtijds den lijkdienst verrichtte. +“Ik bezocht hem den vorigen nacht in zijn <i>anjitsu</i>, en +hoewel hij mij een onderkomen weigerde, zeide hij mij, waar ik een +rustplaats zou kunnen vinden.”</p> + +<p>De dorpsbewoners waren over die woorden zeer verbaasd, en vertelden +Musō, dat er volstrekt geen priester of <i>anjitsu</i> op +gindschen heuvel was. Zij waren zoo positief mogelijk in hun +beweringen, en verzekerden, dat Musō door den één of +anderen boozen geest hieromtrent moest zijn bedrogen. Musō +antwoordde niet, en korten tijd later vertrok hij, vast besloten zoo +mogelijk het geheim te onthullen.</p> + +<p><span class="corr" id="xd0e6471" title="Bron: Met">Het</span> kostte +Musō volstrekt geen moeite de <i>anjitsu</i> terug te vinden. De +oude priester kwam naar buiten, en trad hem tegemoet, boog, en zeide, +dat hij spijt had van zijn vroegere onbeleefdheid. “Ik schaam +mij,” voegde hij er aan toe, “niet alleen, omdat ik u geen +schuilplaats heb verleend, maar ook omdat gij mij in mijn ware gedaante +hebt gezien. Gij hebt mij een lijk en de doodenoffers zien verslinden. +Ik ben, helaas, goede man, een <i>jikininki</i> (menschenetend spook), +en als gij mij wilt aanhooren, zal ik u mijn ellendigen toestand +duidelijk maken.</p> + +<p>“Jaren geleden was ik in dit district priester, en ik +volbracht <span class="pagenum">[<a id="pb297" href= +"#pb297">297</a>]</span>een groot aantal lijkdiensten; maar ik was geen +trouwe priester, want het was niet uit waren godsdienstzin, dat ik mijn +taak verrichtte, en ik dacht alleen aan de goede en schoone kleeren, +die ik door mijn beroep kon verdienen. Om die reden werd ik als <i> +jikininki</i> herboren, en heb daarom de lijken verslonden van allen, +die in dit district gestorven zijn. Ik smeek u, heb toch medelijden met +mijn ellendig lot, en zeg ten mijnen behoeve enkele gebeden op, opdat +ik spoedig weer vrede vinde en opdat mijn groote slechtheid een einde +neme.”</p> + +<p>Onmiddellijk nadat die woorden gesproken waren, verdwenen de +kluizenaar en zijn kluis plotseling, en Musō bleek geknield te +zijn voor een met mos bedekt graf, dat waarschijnlijk het graf was van +den ongelukkigen priester.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6489"> +<h3 class="normal">De Spookmoeder.</h3> + +<p>Een bleeke vrouw strompelde een straat af, Nakabaramachi genaamd; +zij ging een winkel binnen en kocht een geringe hoeveelheid <i> +midzu-ame</i><a class="noteref" id="xd0e6496src" href= +"#xd0e6496">3</a>. Elken avond kwam zij tegen den nacht terug, steeds +bleek en verwilderd, en zonder ooit een woord te zeggen. De winkelier, +die een welwillende belangstelling voor haar koesterde, volgde haar +eens op een avond, maar toen hij zag, dat zij een kerkhof binnenging, +keerde hij terug, verbaasd en beangst.</p> + +<p>Weer kwam de geheimzinnige vrouw in den kleinen winkel, maar nu +kocht zij geen <i>midsu-ame</i>, maar wenkte zij den winkelier haar te +volgen. De bleeke vrouw liep de straat af, gevolgd door den koopman in +barnsteenstroop en enkelen van zijn vrienden. Toen zij het kerkhof +bereikten, verdween de vrouw in een graf, en zij, die er buiten +stonden, hoorden kindergehuil. Toen het graf geopend was, zagen zij het +lijk van de vrouw, die zij gevolgd hadden, en naast haar lag een levend +kind, dat lachte bij het licht van de lantarens, en dat zijn kleine +handjes uitstrekte <span class="pagenum">[<a id="pb298" href= +"#pb298">298</a>]</span>naar een kop <i>midzu-ame</i>. De vrouw was in +der tijd te vroeg begraven en haar kind in het graf geboren. Iederen +avond ging de stilzwijgende moeder van het kerkhof weg, om voedsel voor +haar kind te halen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6509"> +<h3 class="normal">De Futon van Tottori.</h3> + +<p>In Tottori was een kleine en eenvoudige herberg. Het was een nieuwe +herberg, en daar de herbergier arm was, was hij verplicht, die te +voorzien van goederen, die afkomstig waren uit een tweedehandswinkel in +de buurt. Zijn eerste gast was een koopman, die met buitengewone +beleefdheid werd behandeld, en die veel warme <i>saké</i> kreeg. +Toen de koopman den verfrisschenden rijstwijn had gedronken, ging hij +rusten en viel hij in slaap. Hij had nog niet lang gesluimerd, of hij +hoorde het geluid van kinderstemmen in zijn kamer en hoorde hen op +treurigen toon roepen: “Is mijn oudste Broeder niet erg +koud?” “Neen, jij bent zeker koud?” Telkens +herhaalden de kinderen die klagende woorden. De koopman, die dacht, dat +bij ongeluk kinderen in zijn kamer verdwaald waren, berispte hen +zachtmoedig en maakte zich gereed weer in slaap te gaan. Na een +oogenblik stilte riepen de kinderen weer: “Is mijn oudste Broeder +niet erg koud?” “Neen, jij bent zeker koud?” Die +woorden werden telkens herhaald en de gast bemerkte verstijfd van +schrik, dat de stemmen uit zijn <i>futon</i> (deken) afkomstig +waren.</p> + +<p>Haastig ging hij den trap af en vertelde den herbergier, wat +geschied was. De herbergier was boos. “Gij hebt te veel warme <i> +saké</i> gedronken,” zeide hij. “De warme <i> +saké</i> heeft u kwade droomen gebracht.” Maar de gast +betaalde zijn rekening en zocht ergens anders een onderkomen.</p> + +<p>Den volgenden nacht sliep een andere gast in de betooverde kamer, en +ook hij hoorde dezelfde geheimzinnige stemmen, betaalde den herbergier +en vertrok haastig. De herbergier kwam toen zelf het vertrek binnen. +Hij hoorde de treurige kinderkreten, die uit de <i>futon</i> te +voorschijn <span class="pagenum">[<a id="pb299" href= +"#pb299">299</a>]</span>kwamen, en was nu wel verplicht de vreemde +geschiedenis te gelooven, die zijn twee gasten hem hadden verteld.</p> + +<p>Den volgenden dag ging de herbergier naar de tweedehandswinkel, waar +hij de <i>futon</i> had gekregen, en deed navraag naar de zaak. Nadat +hij van den eenen winkel naar den anderen was gegaan, hoorde hij +eindelijk het volgende verhaal over de geheimzinnige <i>futon</i>:</p> + +<p>Er woonde eens in Tottori een arme man, met zijn vrouw en twee +kinderen, die zes en acht jaar oud waren. De ouders stierven, en de +arme kinderen waren verplicht hun weinige bezittingen te verkoopen, +totdat zij eindelijk niets anders over hadden dan een dunne en +versleten <i>futon</i>, om hen des nachts te dekken. Ten slotte hadden +zij geen geld om de huishuur te betalen, of zich eenig voedsel te +verschaffen.</p> + +<p>Toen de tijd der ergste koude was gekomen, hoopte de sneeuw zich +zóó dik om de nederige woning op, dat de kinderen niets +anders wisten te doen, dan de <i>futon</i> om zich heen te trekken, en +elkander op hun gewone vriendelijke, pathetische wijze toe te +fluisteren: “Is mijn oudste Broeder niet erg koud?” +“Neen, jij bent zeker koud?” En terwijl zij snikkend die +woorden spraken, omvatten zij elkander, bevreesd voor de duisternis en +den snerpenden, ijskouden wind.</p> + +<p>Terwijl hun arme lichaampjes elkander omvat hielden, ten einde +elkander te verwarmen, kwam de hardvochtige huisheer binnen, en toen +hij zag, dat er niemand was, om de huishuur te betalen, joeg hij de +kinderen het huis uit, met niet anders gedekt dan met een dunne <i> +kimono</i>. Zij trachtten den tempel van Kwannon te bereiken, maar de +sneeuw lag te dik, en zij verborgen zich achter hun oud huis. Een deken +van sneeuw bedekte hen, en zij vielen in slaap aan den barmhartigen +boezem der Goden, en werden begraven op het kerkhof van den Tempel van +Kwannon-met-de-Duizend-Armen.</p> + +<p>Toen de herbergier die droevige geschiedenis had gehoord, gaf hij de +<i>futon</i> aan de priesters van den tempel van Kwannon, gebeden +werden opgezegd voor de zielen <span class="pagenum">[<a id="pb300" +href="#pb300">300</a>]</span>der kinderen, en van dat uur af hield de +<i>futon</i> op, de genoemde klagende geluiden voort te brengen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6568"> +<h3 class="normal">De Terugkeer.</h3> + +<p>In het dorp Mochida-no-ura woonde een boer. Hij was vreeselijk arm, +maar toch bracht zijn vrouw zes kinderen ter wereld. Onmiddellijk nadat +een kind was geboren, wierp de wreede vader het in de rivier en +beweerde, dat het bij de geboorte gestorven was, zoodat al zijn zes +kinderen op die verschrikkelijke manier vermoord werden.</p> + +<p>Na verloop van jaren geraakte de boer in betere omstandigheden, en +toen hem een zevende kind, een jongen, geboren werd, was hij bijzonder +gelukkig en had hij het kind innig lief.</p> + +<p>Op zekeren avond nam de vader het kind in zijn armen, en wandelde er +mede in den tuin, terwijl hij in verrukking fluisterde: “Wat een +heerlijke zomeravond!”</p> + +<p>Het kind, dat toen eerst vijf maanden oud was, nam een oogenblik de +wijze van uitdrukking van een volwassene over, en zeide: “De maan +schijnt precies zóó, als toen gij mij laatst in het water +wierpt!”</p> + +<p>Toen het kind die woorden had gesproken, werd hij weer gelijk aan +andere kinderen; maar de boer, die nu eerst doordrongen was van het +verschrikkelijke van zijn misdaad, werd onmiddellijk daarna +priester.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6581"> +<h3 class="normal">De Liefde op de proef gesteld.</h3> + +<p>Er was eens een mooi meisje, wie, in strijd met de Japansche +gewoonte, was toegestaan, haar eigen echtgenoot te kiezen. Een aantal +vrijers dongen naar haar hand, en brachten haar geschenken en schoone +gedichten, en spraken veel lieve woordjes tot haar. Zij sprak +vriendelijk tot iederen vrijer en zeide: “Ik zal trouwen met den +man, die dapper genoeg is, om een bepaalde proef te doorstaan, die ik +hem zal opleggen, en wat die proef ook moge zijn, ik verwacht, dat hij, +op de onschendbare eer van een <i>samurai</i>, <span class="pagenum"> +[<a id="pb301" href="#pb301">301</a>]</span>het geheim niet zal +openbaren.” De vrijers aanvaardden onmiddellijk die voorwaarden, +maar één voor één verlieten zij haar, met +afschuw op hun gelaat, lieten hun vrijerij in den steek, maar repten +met geen enkel woord van het vreemde en vreeselijke geheim.</p> + +<p>Eindelijk kwam een arme <i>samurai</i>, wiens eenige rijkdom in zijn +zwaard bestond, bij het meisje, en zeide haar, dat hij bereid was, +iedere proef te doorstaan, hoe zwaar ook, om haar als zijn vrouw te +krijgen.</p> + +<p>Toen zij ’s avonds het avondmaal hadden gebruikt, verliet het +meisje het vertrek, en keerde lang na middernacht terug, in een wit +gewaad gekleed. Zij gingen samen het huis uit, door tallooze straten, +waar honden blaften, en toen naar buiten, totdat zij op een groot +kerkhof kwamen. Hier ging het meisje vooraan, terwijl de <i>samurai</i> +volgde, met de hand op zijn zwaard.</p> + +<p>Toen de vrijer in staat was, door de duisternis heen te zien, zag +hij, dat het meisje den grond met een spade weggroef. Zij groef met +groote haast, en tilde eindelijk het deksel op van een kist. Het +volgende oogenblik haalde zij het lijk van een kind er uit, trok er een +arm af, brak dien, en begon er een stuk van op te eten, terwijl zij +haar vrijer een ander stuk toewierp en uitriep: “Als gij mij lief +hebt, eet dan wat ik eet!”</p> + +<p>Zonder een oogenblik te aarzelen, ging de <i>samurai</i> aan den +rand van het graf zitten, en begon zijn helft van den arm op te eten. +“Heerlijk!” riep hij uit, “geef mij nog een +stukje!” Op dit punt verdwijnt gelukkig plotseling het +huiveringwekkende der legende, want noch de <i>samurai</i> noch het +meisje hadden van een lijk gegeten—de arm was gemaakt van het +heerlijkste gebak!</p> + +<p>Het meisje sprong met een kreet van vreugde overeind, en zeide: +“Eindelijk heb ik een dapper man gevonden! Ik zal met u trouwen, +want gij zijt de echtgenoot, naar wien ik altijd heb verlangd, en dien +ik tot van nacht nooit heb gevonden.” <span class="pagenum">[<a +id="pb302" href="#pb302">302</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6297src" id="xd0e6297">1</a></span> De Legenden in dit hoofdstuk +zijn ontleend aan verhalen uit Lafcadio Hearn, <i>Kwaidan</i> en <i> +Blikken in het Onbekende Japan.</i></p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6309src" id="xd0e6309">2</a></span> Zie <a href="#ch02">Hoofdstuk +II</a>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6496src" id="xd0e6496">3</a></span> Een stroop, uit mout +vervaardigd, die aan kinderen wordt gegeven als melk niet beschikbaar +is.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch26" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXVI. Drie Meisjes.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e6617"> +<h3 class="normal">Het Meisje van Unai.</h3> + +<p>Het Meisje van Unai woonde bij haar ouders in het dorp +Ashinóya. Zij was bijzonder mooi, en zij had twee vurige en +volhardende minnaars—Mubara, die uit dezelfde landstreek +afkomstig was, en Chinu, die uit Izumi kwam. Die twee minnaars konden +even goed tweelingen geweest zijn, want zij kwamen met elkander overeen +in leeftijd, uiterlijk, gelaat en lichaamsbouw. Ongelukkig hadden +beiden haar met denzelfden hartstocht lief, zoodat het onmogelijk was, +tusschen beiden eenig verschil te ontdekken. Hun geschenken waren +dezelfde, en er scheen geen verschil te zijn in de wijze, waarop zij +hun liefde betuigden. Wij krijgen een goed denkbeeld van het geheele +uiterlijk van die twee minnaars, als wij kennis maken met het volgende +fragment uit het gedicht van Mushimaro over dit onderwerp:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Jaloersch bemint dit dappere paar</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">De liefelijke maagd:</p> + +<p class="line">Elk met de hand op ’t gevest van zijn zwaard</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Terwijl hij een pijlkoker +draagt.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Die pijlkoker hangt op den rug van den held;</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">En een sneeuwwitte houten +boog</p> + +<p class="line">Rust in beider krachtige, stevige hand;</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Zoo hielden ze elkander +vijandig in ’t oog.”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>Intusschen werd het Meisje van Unai droevig van gemoed. Zij nam de +gaven van Mubara of Chinu nooit aan, en toch deed het haar leed, dat +zij hen maand aan maand zag staan aan de poort, terwijl zij geen +oogenblik in de vurige uitdrukking van hun gevoelens van liefde voor +haar verslapten.</p> + +<p>De ouders van het Meisje van Unai schenen het ingewikkelde van den +toestand niet te hebben ingezien, want <span class="pagenum">[<a id= +"pb303" href="#pb303">303</a>]</span>zij zeiden haar: “Het is +droevig voor ons, om den last van uw ongepast gedrag te moeten dragen, +nu gij van maand tot maand en van jaar tot jaar op de meest zorgelooze +wijze anderen smart doet lijden. Als gij het aanzoek van den +één aanneemt, zal de liefde van den ander na korten tijd +ophouden.”</p> + +<p>Die goed bedoelde woorden brachten het arme Meisje van Unai geen +troost of geen hulp; daarom ontboden de ouders de minnaars, legden den +treurigen toestand bloot en besloten, dat hij, die een watervogel zou +schieten, welke zwom in de rivier Ikuta, die langs het platvorm +stroomde, waarop het huis was gebouwd, hun dochter ten huwelijk zou +verkrijgen.</p> + +<p>De minnaars waren met die beslissing ten zeerste ingenomen, en +verlangden er naar, dat er een einde zou komen aan die wreede +onzekerheid. Op hetzelfde oogenblik spanden zij hun bogen, en te gelijk +troffen hun pijlen den vogel, de ééne in den kop en de +andere in den staart, zoodat geen van beiden er zich op kon beroemen de +beste schutter te zijn. Toen het Meisje van Unai zag, hoe hopeloos de +zaak stond, riep zij uit:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Het is genoeg! De golf, die ik ginds zie +naken,</p> + +<p class="line">Zal aan mijn zielestrijd een droevig einde maken:</p> + +<p class="line">Wel noemt men Settsu’s stroom den stroom van +’t leven,</p> + +<p class="line">Maar mij zal die rivier een laatste rustplaats +geven.”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>Na die melodramatische woorden wierp zij zich van het platvorm in de +golvende wateren beneden haar.</p> + +<p>De ouders van het meisje, die het tooneel bijwoonden, schreeuwden en +raasden op het platvorm, terwijl de trouwe minnaars in de rivier +sprongen. De één hield den voet van het meisje, de ander +haar hand vast, en oogenblikkelijk zonken alle drie in de diepte weg. +Het meisje werd daarna begraven tusschen haar beide minnaars, en tot op +den huidigen dag is de plaats bekend als “Het Graf van het +Meisje”. In het graf van Mubara was een holle bamboe-stok <span +class="pagenum">[<a id="pb304" href="#pb304">304</a>]</span>gelegd, met +een boog, een pijlkoker en een lang zwaard; maar in het graf van Chinu +was niets geplaatst.</p> + +<p>Eenigen tijd daarna kwam een vreemdeling in de nabijheid van het +graf en werd plotseling opgeschrikt door het geluid van een hevig +gevecht. Hij zond zijn dienaren er heen, om de zaak te onderzoeken, +maar zij kwamen terug met de mededeeling, dat zij niets buitengewoons +konden hooren of zien. Terwijl de vreemdeling over de +liefdesgeschiedenis van het Meisje van Unai zat te peinzen, viel hij in +slaap. Dit was nauwelijks geschied, of hij zag vóór zich, +op den grond geknield, een man met bloed bevlekt, die hem mededeelde, +dat hij zeer lastig gevallen werd door de vervolgingen van een vijand, +en die hem vroeg, of de vreemdeling hem zijn zwaard wilde leenen. Met +eenige aarzeling werd dit verzoek toegestaan. Toen de vreemdeling +ontwaakte, helde hij over tot de meening, dat de geheele zaak een droom +was geweest; maar het was geen voorbijgaand nachtelijk droombeeld, want +niet alleen miste hij zijn zwaard, maar hoorde hij ook in zijn +onmiddellijke nabijheid het geraas van een hevig gevecht. Daarna hield +het wapengekletter plotseling op, en weer stond de met bloed bevlekte +man vóór hem, die aldus sprak: “Door uw welwillende +hulp heb ik den vijand verslagen, die mij al die jaren heeft +onderdrukt.” Hieruit kunnen wij afleiden, dat in de geesteswereld +Chinu zijn mededinger bevocht en versloeg, en na een aantal jaren van +bittere jaloezie was hij eindelijk in staat het Meisje van Unai de +zijne te noemen.</p> + +<div id="p304" class="figure"><img border="0" src="images/p304.jpg" +alt="Het Meisje van Unai" width="356" height="512"> +<p class="figureHead">Het Meisje van Unai</p> +</div> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6682"> +<h3 class="normal">Het Graf van het Meisje Unai.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Ik sta bij het graf, waar nu rust</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Van Unai de lieflijke +maagd,</p> + +<p class="line">Die een aantal jaloersche minnaars</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Bij haar leven zoozeer had +behaagd.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Dat graf moet tot ’t laatst van de +jaren</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Verkonden het lot van de +maagd,</p> + +<p class="line">Die zelfs nog na eeuwen en eeuwen</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Toekomstige mannen +behaagt.</p> +</div> + +<span class="pagenum">[<a id="pb305" href="#pb305">305</a>]</span> +<div class="poem"> +<p class="line">“En stapelt op den straatweg</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Men steenen tot bergen zoo +hoog,</p> + +<p class="line">Die zoolang als de wolken drijven,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Daar blijven voor ons +oog.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Als een pelgrim dit pad mocht betreden,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Laat hem dan naar die +steenblokken zien,</p> + +<p class="line">En bij ’t graf van de maagd droevig weenen;</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">De bewoners van ’t +dorp bovendien</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Nooit stillen hun bittere tranen</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Maar scharen zich om haar +graf.</p> + +<p class="line">Laat de eeuwen haar noodlot verkonden,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">En de smart, die haar +sterven ons gaf.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Tot ook ik op het laatst hier zal staren</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Op het graf, dat haar bergt +voor mijn oog,</p> + +<p class="line">En ik droevig terug zal denken,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Aan den tijd, die +zóó snel vervloog.”</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Sakimaro</i> (Naar <i>B.H. +Chamberlain</i>).</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6747"> +<h3 class="normal">Het Meisje van Katsushika.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Daar waar in ’t verre oostersch land,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Bij ’t ochtendgloren +kraait de haan,</p> + +<p class="line">Vertelt het landvolk een verhaal,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Uit tijden, dood en lang +vergaan.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Van ’t meisje uit Katsushika,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Wier gordel, +helderblauw,</p> + +<p class="line">Het grofste linnen kleed omsloot,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">En rok van arme vrouw.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Wier voet geen schoen ooit had omklemd</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Of kam geraakt het haar.</p> + +<p class="line">Geen koningin, hoe rijk getooid</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Te vergelijken waar.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Met ’t meisje, dat daar lachend stond,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Een bloem in lentetijd,</p> + +<p class="line">In schoonheid, liefheid zóó volmaakt</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Als maanlichts +heerlijkheid.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Gelijk een zwerm van motten, die</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Om ’t helder +kaarslicht dwaalt,</p> + +<p class="line">Gelijk een boot de haven zoekt,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Als ’s avonds schaduw +daalt.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Zoo kwamen zwermen vrijers aan,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Doch zij sprak: ‘Laat +mij gaan,</p> + +<p class="line">k Ben slechts een nederige maagd</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">En kort is mijn +bestaan’.</p> +</div> + +<span class="pagenum">[<a id="pb306" href="#pb306">306</a>]</span> +<div class="poem"> +<p class="line">“Daar waar de golven met geweld</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Luid beuken ’t kale +strand,</p> + +<p class="line">Heeft ’t meisje van Katsushika</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Voor goed haar +vaderland.</p> +</div> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Ja! ’t is een lied uit ouden tijd;</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Maar als ’t mijn ooren +streelt,</p> + +<p class="line">Dan rijst voor mij of ’t gisteren was,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Haar vriendlijk, lieflijk +beeld.”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>Chamberlain voegt de volgende opmerking bij de vertaling van deze +Japansche ballade: “Bij de weinig vaststaande overlevering, die +echter ongetwijfeld zeer oud is, en die in bovenstaande ballade is +behouden gebleven, kan uit authentieke bron niets worden gevoegd. De +fantasie van het volk heeft echter de leemten aangevuld, en voert een +wreede stiefmoeder ten tooneele, die, zonder dat zij iets gevoelt voor +de toewijding van het meisje, dat dagelijks water voor haar schept uit +de eenige bron, waarvan zij het water wenscht te drinken, +zóó boos op haar is, omdat zij door haar schitterende +schoonheid minnaars naar het huis lokt, dat het arme meisje zich ten +slotte verdrinkt, waarna de buren haar als een godin beschouwen en een +tempel ter harer eere oprichten. Zoowel de tempel als de bron behooren +tot de merkwaardigheden in de omstreken van Tōkyō, die nog +steeds worden bezocht.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6830"> +<h3 class="normal">Het Meisje met de houten Kom.</h3> + +<p>In lang vervlogen tijden leefde een oud echtpaar met hun eenig kind, +een meisje van merkwaardige bekoorlijkheid en schoonheid. Toen de oude +man ziek werd en stierf, werd zijn weduwe hoe langer hoe meer bezorgd +over het toekomstige geluk van haar dochter.</p> + +<p>Op zekeren dag riep zij haar kind bij zich en sprak: “Mijn +lieve, uw vader ligt op gindsch kerkhof, en ik moet, daar ik oud en +zwak ben, hem spoedig volgen. De gedachte, dat ik u alleen in de wereld +moet achterlaten, baart mij veel zorg, want gij zijt schoon, en +schoonheid <span class="pagenum">[<a id="pb307" href= +"#pb307">307</a>]</span>is een verleiding en een verstrikking voor +mannen. Al de reinheid van een witte bloem kan niet beletten, dat zij +wordt geplukt en in het slijk wordt gescheurd. Mijn kind, uw gelaat is +al te schoon. Het moet voor de begeerige oogen der mannen verborgen +worden, daar het anders de oorzaak zal zijn, dat gij van uw goed en +rein leven vervalt in een leven van schande.”</p> + +<p>Na die woorden gesproken te hebben, plaatste zij een verlakte kom op +het hoofd van het meisje, zoodat het haar bekoorlijkheden bedekte. +“Draag die kom altijd, mijn lieve,” sprak de moeder, +“want dit zal u beschermen als ik dood ben.”</p> + +<p>Korten tijd nadat zij die liefderijke daad had volbracht, stierf de +oude vrouw, en het meisje was verplicht haar brood te verdienen met op +de rijstvelden te werken. Het was een zwaar en onaangenaam werk, maar +het meisje hield zich dapper en zwoegde van den morgen tot den avond +zonder een oogenblik te morren. Telkens gaf haar vreemd uiterlijk +aanleiding tot veel besprekingen, en over het geheele land stond zij +bekend als het “Meisje met de Kom op het Hoofd.” De jonge +mannen lachten haar uit en trachtten onder de kom te kijken, en niet +weinigen zelfs trachtten het houten hoofddeksel van haar hoofd te +trekken, maar het kon niet worden verwijderd, en de jongelieden moesten +zich onder gelach en spotternij tevreden stellen met een enkele blik op +het benedengedeelte van het gelaat. Het arme meisje verdroeg die ruwe +behandeling met een geduldig, maar bezwaard gemoed, daar zij meende, +dat door de liefde en de wijsheid van haar moeder later een dag van +vreugde zou aanbreken, die een ruime vergoeding zou zijn voor al haar +droefheid.</p> + +<p>Op zekeren dag sloeg een rijke landbouwer het meisje gade, dat op +zijn rijstvelden werkte. Hij werd getroffen door haar ijver en de +snelle en uitnemende wijze, waarop zij haar taak volbracht. Hij had +schik in die gebogen en vlijtige kleine gestalte, en lachte niet om de +houten kom op <span class="pagenum">[<a id="pb308" href= +"#pb308">308</a>]</span>haar hoofd. Na haar gedurende korten tijd te +hebben gadegeslagen, kwam hij op het meisje af en sprak: “Ge +werkt goed en babbelt niet met uw makkers. Ik wensch, dat ge op mijn +rijstvelden werkt tot aan het einde van den oogst.”</p> + +<p>Toen de oogst was binnengehaald en de winter was aangebroken, vroeg +haar de rijke landbouwer, die een hoe langer hoe gunstiger indruk van +het meisje had gekregen, en die verlangde haar van dienst te zijn, zijn +huisgenoote te willen worden. “Mijn vrouw is ziek,” voegde +hij er aan toe, “en ik zou gaarne willen, dat gij haar voor mij +kwaamt oppassen.”</p> + +<p>Het meisje nam dankbaar dit voor haar zoo geschikte aanbod aan. Zij +verpleegde de zieke vrouw met de grootste zorg, want dezelfde rustige +ijver, dien zij op het rijstveld openbaarde, kenmerkte ook haar +vriendelijk werk in de ziekenkamer. Daar de landbouwer en zijn vrouw +geen dochter hadden, hechtten zij zich zeer aan die wees en beschouwden +zij haar als hun eigen kind.</p> + +<p>Na eenigen tijd keerde de oudste zoon van den landbouwer naar zijn +oude woning terug. Hij was een verstandig jongmensch, die in het +vroolijke Kyōto ijverig had gestudeerd en een afkeer had van een +vroolijk leven vol feesten en lichtzinnige vermaken. Zijn vader en +moeder verwachtten, dat hun zoon zich spoedig in het ouderlijke huis en +in die omgeving zou vervelen, en dagelijks vreesden zij, dat hij bij +hen zou komen, om afscheid te nemen en weer terug te keeren naar de +residentie van den Mikado. Maar tot ieders verbazing gaf de zoon van +den landbouwer volstrekt niet het verlangen te kennen, zijn oude woning +te verlaten.</p> + +<p>Op zekeren dag kwam de jonge man bij zijn vader en vroeg: “Wie +is dat meisje in ons huis, en waarom draagt zij een leelijke kom op het +hoofd?”</p> + +<p>Toen de landbouwer het droevige verhaal van het meisje had gedaan, +was zijn zoon diep bewogen; maar toch kon hij niet nalaten, een weinig +om de kom te lachen. Het lachen van den jongen man duurde echter niet +lang. Dag aan dag <span class="pagenum">[<a id="pb309" href= +"#pb309">309</a>]</span>werd hij meer door het meisje bekoord. Telkens +gluurde hij naar het half verborgen gelaat van het meisje, en kwam hij +al meer en meer onder den indruk van haar vriendelijke manieren en haar +edel karakter. Het duurde niet lang, of zijn bewondering ging in liefde +over, en hij besloot dat hij zou trouwen met het “Meisje met de +Kom op het Hoofd”. De meesten van zijn familieleden verzetten +zich tegen die verbintenis. Zij zeiden: “Zij is in haar soort +inderdaad uitstekend, maar zij is niets anders dan een gewone +dienstbode. Zij draagt die kom, om hen die onverstandig zijn, te +verlokken, en wij gelooven niet, dat die kom schoone gelaatstrekken +bedekt, maar juist dient, om haar leelijkheid te verbergen. Zoek ergens +anders een vrouw, want wij zullen dat eerzuchtige en intrigeerende +meisje niet in onzen kring toelaten.”</p> + +<p>Van dat oogenblik af had het meisje veel te lijden. Bittere en +hatelijke toespelingen kreeg zij te hooren, en zelfs haar meesteres, +die vóór dien tijd zoo lief en vriendelijk was geweest, +koos tegen haar partij. Maar de landbouwer veranderde niet in zijn +goede gezindheid jegens haar. Hij hield nog altijd van het meisje, en +had er volstrekt niets op tegen, dat zij de vrouw van zijn zoon zou +worden, maar ten gevolge van de heftige opmerkingen van zijn vrouw en +zijn bloedverwanten durfde hij zijn wenschen in die zaak niet bekend te +maken.</p> + +<p>Al die tegenwerking, die daarenboven op zeer onvriendelijke wijze +werd geuit, maakte den jongen man nog begeeriger zijn doel te bereiken. +Eindelijk gaven zijn moeder en zijn bloedverwanten, toen zij zagen, dat +op hun wenschen geen acht geslagen werd, hun toestemming tot het +huwelijk, maar op onvriendelijke wijze.</p> + +<p>De jonge man, die meende, dat nu alle moeilijkheden waren uit den +weg geruimd, ging verheugd naar het meisje met de Kom op het Hoofd toe, +en zeide: “Alle lastige tegenwerking is geëindigd, en nu +verhindert ons niets, te trouwen.” <span class="pagenum">[<a id= +"pb310" href="#pb310">310</a>]</span></p> + +<p>“Neen”, antwoordde het vrome meisje, terwijl zij bitter +weende, “ik kan niet met u trouwen. Ik ben niets dan een +dienstbode in het huis van uw vader, en daarom zou het ongepast zijn, +als ik uw bruid werd.”</p> + +<p>De jonge man sprak vriendelijk met haar. Herhaaldelijk gaf hij +uiting aan zijn zoo vurige liefde voor haar, hij trachtte haar te +overreden, hij smeekte; maar het meisje wilde niet toegeven. Haar +houding maakte de bloedverwanten erg boos. Zij zeiden, dat het meisje +hen allen voor den gek had gehouden, daar zij volstrekt niet begrepen, +dat zij den zoon van den landbouwer innig liefhad, en dat zij in haar +trouw hart overtuigd was, dat dit huwelijk alleen tweedracht kon +brengen in het gezin, dat haar in haar armoede een schuilplaats had +aangeboden.</p> + +<p>Dien nacht huilde het meisje zich in slaap, en in haar slaap +verscheen haar moeder vóór haar, en sprak: “Mijn +lief kind, laat uw goed hart niet langer verdriet hebben. Trouw met den +zoon van den landbouwer, en alles zal weer in orde komen.” Het +meisje ontwaakte de volgenden morgen, het hart vol vreugde, en toen +haar minnaar bij haar kwam en haar nog eens vroeg, of zij zijn bruid +wilde worden, stemde zij er met een liefelijken glimlach in toe.</p> + +<p>Er werden groote toebereidselen voor de bruiloft gemaakt, en toen de +gasten bijeengekomen waren, meende men, dat het hoog tijd was, dat zij +de houten kom van haar hoofd verwijderde. Zij zelf trachtte die af te +nemen, maar de kom bleef op haar hoofd vastzitten. Toen enkelen van de +familieleden met herhaalde onvriendelijke opmerkingen haar te hulp +kwamen, uitte de kom vreemde kreten en zuchtte. Ten slotte naderde de +bruidegom het meisje en zeide: “Laat die behandeling u geen +verdriet aandoen. Gij zijt mij even lief met als zonder kom”, en +na die woorden te hebben gesproken, beval hij, dat de plechtigheid +voortgang zou hebben.</p> + +<p>Daarna werden de bekers met wijn in het met gasten gevulde vertrek +gebracht, en in overeenstemming met de <span class="pagenum">[<a id= +"pb311" href="#pb311">311</a>]</span>gebruiken werd van de bruid en den +bruidegom verwacht, dat zij samen de “Driemaal drie” zouden +drinken ter eere van hun verbintenis. Op het oogenblik waarop het +meisje den beker aan haar lippen bracht, brak de kom op haar hoofd met +groot geraas, en viel er goud en zilver uit, en tevens allerlei soorten +van edelgesteenten, zoodat het meisje, dat eens doodarm was geweest, nu +een rijke huwelijksgift bezat. De gasten waren verbaasd, toen zij de +groote hoeveelheid schitterende juweelen, goud en zilver zagen, maar +nog meer verbaasd waren zij, toen zij opkeken en zagen, dat de bruid +het mooiste meisje uit geheel Japan was. <span class="pagenum">[<a id= +"pb312" href="#pb312">312</a>]</span></p> +</div> +</div> + +<div id="ch27" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXVII. Legenden van de Zee.</h2> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Ach! dat de witte golven,</p> + +<p class="line">Die Ise’s zee beroeren,</p> + +<p class="line">Toch niets dan bloemen waren,</p> + +<p class="line">Opdat ik ze kon plukken,</p> + +<p class="line">Als gave voor mijn liefste.”</p> +</div> + +<p class="alignright"><i>Prins Aki</i> (Naar <i>W.G. Aston</i>).</p> + +<div class="div2" id="xd0e6900"> +<h3 class="normal">Het Getijde der terugkeerende Geesten.</h3> + +<p>Op den laatsten dag van het Feest der Dooden is de zee bedekt met +tallooze <i>shōryōbune</i> (geestenschepen), immers op dien +dag, <i>Hotoke-umi</i>, wat Buddha-vloed beteekent, of het Getijde der +terugkeerende Geesten, gaan de geesten weer naar hun geestenwereld +terug. De zee glinstert van het licht der gestorven geesten, en van +over de golven komt het geluid van geesten, die samen fluisteren. Geen +sterfelijk wezen zou er een oogenblik aan denken, te midden van een zoo +heilig gezelschap zee te kiezen; immers dien nacht behoort de zee de +dooden toe; het is hun lange weg naar het rijk, waar Emma-Ō +oppermachtig regeert.</p> + +<p>Somtijds echter geschiedt het, dat een schip de haven niet bereikt +vóór het vertrek der geestenschepen, en bij die +gelegenheid komen de dooden uit de diepte te voorschijn, steken hun +armen uit, en smeeken, dat hun emmers worden uitgereikt. De zeelieden +geven aan dit verzoek toe, maar geven de geesten een bodemloozen emmer, +immers als zij de dooden emmers geven met een bodem er in, zouden de +booze geesten die gebruiken, om het schip te doen zinken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6913"> +<h3 class="normal">Urashima.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">“Suminóye heeft lente; op zijn +stranden,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Daar dalen de nevelen +neer,</p> + +<p class="line">Ik sta aan den oever te peinzen,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">En denk aan den tijd van +weleer. <span class="pagenum">[<a id="pb313" href= +"#pb313">313</a>]</span></p> + +<p class="line">Ik denk aan de wereld van vroeger,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Bij het glijden van boot aan +boot,</p> + +<p class="line">Aan den visschersknaap Urashima,</p> + +<p class="line" style="text-indent: 1em; ">Die zoo van het visschen +genoot.”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>B.H. Chamberlain</i>.</p> + +<p>“De legende van Urashima,” zoo schrijft Chamberlain in +zijn <i>Japansche poëzie</i>, “is één van de +oudste Japansche legenden, en sporen daarvan worden zelfs in de +officieele gedenkboeken gevonden.” In de populaire lezing, die +wij hieronder geven, komt het “Eeuwiggroene land”, dat +genoemd wordt in de Japansche Ballade “De Visschersknaap +Urashima”, voor als het Drakenpaleis. Chamberlain zegt: +“Het woord Drakenpaleis is in het Japansche <i>ryukyu</i>, ook +wel <i>ryugū</i>, wat eveneens de Japansche uitspraak is van den +naam der eilanden, die wij Luchu, en de Chineezen Liu-Kiu noemen, en +men heeft ook wel beweerd, dat het Drakenpaleis niet anders zou zijn +dan een fantastischen naam, door den een of anderen schipbreukeling +gegeven aan die zonnige zuidelijke eilanden, waarvan de bewoners zich +nog altijd zelfs boven hun Japansche en Chineesche naburen +onderscheiden door hun groote liefde voor den draak als een artistieke +en bouwkundige versiering. Er is één ode in de <i> +Man-Yōshū</i>, die aan dit denkbeeld eenige +waarschijnlijkheid geeft, daar die van den sinaasappel zegt, dat deze +het eerst in Japan zou zijn ingevoerd uit het ‘Eeuwiggroene +Land’, dat in het zuiden is gelegen.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6953"> +<h3 class="normal">Urashima en de Schildpad.</h3> + +<p>Urashima, die in een klein visschersdorp woonde, Midzunoe genaamd, +in de provincie Tango, ging eens uit visschen. Onder zijn vangst +behoorde ook een schildpad, en daar, naar men beweert, schildpadden +duizenden jaren leven, liet de bedachtzame Urashima het dier weder in +zee terugkeeren, deed nieuw aas aan zijn haak, en wachtte geduldig af, +totdat een visch toebeet. Doch alleen de zee deed zijn hengel zachtkens +op en neer gaan. De zon brandde op zijn hoofd, totdat Urashima +eindelijk in slaap viel. <span class="pagenum">[<a id="pb314" href= +"#pb314">314</a>]</span></p> + +<p>Hij had nog niet lang geslapen, toen hij iemand hoorde roepen: +“Urashima, Urashima!”</p> + +<p>Het was een zóó liefelijke, zóó +verlokkende stem, dat de visschersknaap in zijn boot opstond en in +iedere richting rondkeek, totdat hij dezelfde schildpad zag, die hij +zoo vriendelijk aan haar vochtige woning had teruggegeven. De +schildpad, die de gave had, zeer vloeiend te spreken, dankte Urashima +uitbundig voor zijn vriendelijkheid, en bood aan, hem te brengen naar +de <i>ryūkyū</i>, of het Paleis van den Drakenkoning.</p> + +<p>De uitnoodiging werd dankbaar aanvaard, en na op den rug van de +schildpad te zijn geklommen, gleed Urashima over de zee voort met een +geweldige vaart, en het merkwaardigste feit was, dat het hem bleek, dat +zijn kleeren volkomen droog bleven.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e6968"> +<h3 class="normal">In het Paleis van den Zeekoning.</h3> + +<p>Toen hij in het Paleis van den Zeekoning gekomen was, kwamen brasem, +bot, tong en inktvisch naar buiten, om Urashima hartelijk welkom te +heeten. Nadat zij hun vreugde over zijn komst hadden te kennen gegeven, +geleidden die vazallen van den Drakenkoning den visschersknaap naar een +binnenvertrek, waar de schoone Prinses Otohime met haar dienststoet +gezeten was. De Prinses was gekleed in schitterende kleeren, rood en +goudgekleurd, alle tinten van golven, waarop het zonlicht schijnt.</p> + +<p>De Prinses vertelde toen, dat zij de vorm van een schildpad had +aangenomen, om de vriendelijkheid van zijn gemoed op de proef te +stellen. Gelukkig was de proef uitnemend uitgevallen, en tot belooning +voor zijn deugd bood zij aan, zijn bruid te worden in een land, waar +eeuwige jeugd en voortdurende zomer heerschten.</p> + +<p>Bedeesd aanvaardde Urashima de hooge eer, die hem ten deel viel. +Nauwelijks had hij zijn toestemming gegeven, of een groote menigte +visschen kwam voor den dag, gekleed in lange, plechtige gewaden, +terwijl hun vinnen <span class="pagenum">[<a id="pb315" href= +"#pb315">315</a>]</span>groote koralen bakken droegen, die met zeldzame +lekkernijen waren beladen. Daarop dronk het gelukkige bruidspaar den +huwelijksbeker met saké gevuld, en terwijl zij dronken, speelden +sommige visschen een zachte en liefelijke muziek, terwijl andere +zongen, en een aantal van hen, met zilveren schubben en gouden +staarten, vreemde dansen uitvoerden op het witte strand.</p> + +<div id="p314" class="figure"><img border="0" src="images/p314.jpg" +alt="Urashima en de Dochter van den Zeekoning" width="337" height= +"512"> +<p class="figureHead">Urashima en de Dochter van den Zeekoning</p> +</div> + +<p>Nadat de feestelijkheden geëindigd waren, liet Otohime haar +echtgenoot al de schoonheden en wonderen zien van het paleis haar +vaders. Het grootste wonder van alle was, dat daar een land was, waar +alle jaargetijden te zamen vertoefden.<a class="noteref" id= +"xd0e6986src" href="#xd0e6986">1</a> Als hij den blik naar het oosten +sloeg, zag Urashima pruimen- en kersenboomen in vollen bloei, terwijl +vlinders met heldere vleugels over de bloesems heenstreken, en in de +verte scheen het, alsof de heldere bloemblaadjes en de vlinders +plotseling waren overgegaan in het gezang van een wonderschoonen +nachtegaal. In het zuiden zag hij boomen in de volle glorie van den +zomer, en hoorde hij het liefelijke geluid van den krekel. Sloeg hij +het oog naar het westen, dan glinsterden de ahornboomen in de takken +van den herfst, zoodat Urashima, als hij een ander geweest was dan een +eenvoudige, nederige visscher, zich het volgende gedicht zou hebben +voor den geest geroepen:</p> + +<div class="poem"> +<p class="line">“O, zeg mij toch, Godin van ’t vliedend +najaarslicht,</p> + +<p class="line">Aan hoeveel weefgetouwen gij uw taak verricht,</p> + +<p class="line">Als gij bekwaam van hand, vuurroode blaadren weeft,</p> + +<p class="line">Van d’ ahornboom in ’t beeld, dat gij ons +vriendlijk geeft,</p> + +<p class="line">En alle heuvelen met kleurenpracht bezaait,</p> + +<p class="line">Een wellust voor het oog, bij iedren wind, die +waait!”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>Clara A. Walsh</i>.</p> + +<p>Het was inderdaad een “rijk borduurwerk”, want toen +Urashima zich naar het noorden richtte, zag hij een groote +uitgestrektheid, onder sneeuw bedolven, en een ontzaglijken vijver, met +ijs bedekt. Alle jaargetijden vertoefden te gelijker tijd in het +schoone land, waar de Natuur haar <span class="pagenum">[<a id="pb316" +href="#pb316">316</a>]</span>onbegrensde rijkdommen aan schoonheid ten +volle had ten toon gespreid.</p> + +<p>Nadat Urashima drie dagen in het Paleis van den Zeekoning had +vertoefd en een aantal wonderbaarlijke zaken had gezien, herinnerde +<span class="corr" id="xd0e7019" title="Bron: zij">hij</span> zich +plotseling zijn bejaarde ouders en gevoelde hij een sterk verlangen, +dezen te gaan opzoeken. Toen hij naar zijn vrouw toeging en haar op de +hoogte stelde van zijn verlangen, om naar huis terug te keeren, begon +Otohime te weenen, en trachtte zij hem te overreden, nog een dag te +wachten. Maar Urashima wilde in die zaak niet toegeven. “Ik moet +gaan,” zeide hij, <span class="corr" id="xd0e7022" title="Niet in +bron">”</span>maar ik zal u slechts één dag alleen +laten. Ik zal weer terugkomen, mijn lieve vrouw.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7025"> +<h3 class="normal">De thuiskomst van Urashima.</h3> + +<p>Toen gaf Otohime haar echtgenoot een geschenk ter herinnering aan +hun liefde. Het heette de <i>Tamate-Bako</i> (“Doos van de +Juweelen Hand”). Zij zeide hem, dat hij onder geen omstandigheden +de doos mocht openen, en Urashima nam afscheid, na beloofd te hebben +haar wensch te volbrengen, besteeg een groote schildpad, en was spoedig +in zijn eigen land teruggekeerd. Te vergeefs zag hij uit naar het huis +van zijn vader. Geen spoor was daarvan meer te bekennen. De hut was +verdwenen, alleen de kleine rivier was overgebleven.</p> + +<p>Zeer verbaasd vroeg Urashima een voetganger naar bijzonderheden, en +hij vernam van dezen, dat een visschersknaap, Urashima genaamd, drie +honderd jaar geleden in zee was gevallen en was verdronken, en dat zijn +vader, broeders en hun kleinkinderen reeds lang ter ruste gegaan waren. +Daarna herinnerde zich Urashima plotseling, dat het rijk van den +zeekoning een goddelijk land was, waar een dag naar menschelijke +berekening drie honderd jaar duurde.</p> + +<p>De gedachten van Urashima waren uiterst somber, want allen, die hij +op aarde had liefgehad, waren gestorven. <span class="pagenum">[<a id= +"pb317" href="#pb317">317</a>]</span>Daarna hoorde hij het ruischen der +zee, en herinnerde zich de liefelijke Otohime, en het land, waar de +jaargetijden zich vereenigden en een viervoudig praalvertoon van hun +schoonheid maakten—het land, waar boomen smaragden tot bladeren +en robijnen tot bessen hadden, waar de visschen lange gewaden droegen +en zongen, dansten en speelden. De zee klonk luider in de ooren van +Urashima. Riep Otohime hem? Maar geen weg opende zich voor hem, geen +welwillende schildpad kwam op het tooneel, om hem te dragen naar de +plaats, waar zijn vrouw hem wachtte. “De doos! de doos!” +zeide Urashima zacht, “als ik dat geheimzinnige geschenk van mijn +vrouw open, kan het misschien wel den weg openbaren.”</p> + +<p>Urashima maakte den roodzijden draad los, en langzaam, met vrees in +het hart, tilde hij het deksel van de doos op. Plotseling kwam er een +kleine witte wolk uit; deze bleef een oogenblik toeven, en rolde toen +ver weg over de zee. Maar een heilige belofte was verbroken, en +Urashima veranderde van een schoonen jongeling in een gerimpelden +grijsaard. Hij strompelde vooruit, terwijl zijn witte haren en baard in +den wind fladderden. Hij keek uit naar de zee, en viel toen dood op het +strand.</p> + +<p>Chamberlain schrijft: “Het graf van Urashima, met zijn hengel, +de doos, hem door het meisje geschonken, en twee steenen, die groote +waarde moeten bezitten, worden nog altijd in één der +tempels te Kanagawa vertoond.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7043"> +<h3 class="normal">Het Land van de Ochtendkalmte.</h3> + +<p>Chosen, het Land van de Ochtendkalmte, was de oude naam voor Korea<a +class="noteref" id="xd0e7048src" href="#xd0e7048">2</a>, en hoe +poëtisch die naam moge zijn, zij was volstrekt niet van toepassing +op den feitelijken toestand. In zijn vroegere geschiedenis was het een +land, tegen zich zelf verdeeld, en later ondervond het de ellende van +de invallende legers van China en Japan, daargelaten <span class= +"pagenum">[<a id="pb318" href="#pb318">318</a>]</span>nog de kleine +schermutselingen met andere landen. Ongetwijfeld is er een zekere +pathetische kalmte in het Korea van onzen tijd, maar het is de kalmte +van een reeds lang overwonnen en vervolgde natie. Het ligt nu in de +hand van Japan, of de Koreanen weer uit de lijfeigenschap zullen +verrijzen en weer iets van die oude kloekmoedigheid zullen +terugkrijgen, die eertijds een zoo op den voorgrond tredend kenmerk was +van de mannen uit het noorden van dat land.</p> + +<p>Reeds lang geleden kwam Korea onder de betoovering van de Chineesche +beschaving, en nog steeds gevoelt het volk de nawerking daarvan. Japan +ontleende aan Korea, wat Korea aan China had ontleend. Omdat Japan, +toen het alles had uitgeput, wat het van Korea en China kon leeren, +zijn blikken naar het westen richtte, werd het na verloop van tijd, nu +ook de voortgaande stroom van gedachten en daden krachtig door de +Japanners bleef vloeien, een wereldmacht, terwijl Korea een rampzalig +voorbeeld bleef van een bijna volkomen stilstaand land.</p> + +<p>Toen Japan er in geslaagd was Korea te overtuigen, dat alleen Japan +haar trouwe gids kon zijn, kwam Rusland als een dief in den nacht en +plaatste een militaire voorpost te Wiju. Daaruit kwam de +Russisch-Japansche oorlog voort, en Korea werd een Japansche kolonie, +een proefveld voor sociale en politieke hervormingen. Japan had langen +tijd op Korea gewacht. Moge het tenslotte blijken, niet een woelig en +oproerig land, maar inderdaad het Land van de Ochtendkalmte te zijn. +Korea heeft in het verleden meegewerkt aan de grootheid van Japan, door +het in aanraking te brengen met den godsdienst, de kunst en de +letterkunde van China. Het is nu de beurt van Japan, een verarmd land +te helpen, en als de Ochtendkalmte verbonden is met de Rijzende Zon, +moet er vrede en voorspoed in het nieuwe grondgebied van Japan +heerschen.</p> + +<p>Longford schrijft in <i>De Geschiedenis van Korea</i> met betrekking +tot den inval van Keizerin Jingo: “Dr Aston.... <span class= +"pagenum">[<a id="pb319" href="#pb319">319</a>]</span>zet met +minachting het geheele verhaal als een mythe op zijde, en zegt, dat het +berust op twee geheel verschillende geschiedkundige feiten—dat er +ten tijde van den beweerden inval een Keizerin van Japan was, een vrouw +met een krachtigen wil en met groote bekwaamheid, en dat er niet +één, maar verschillende Japansche invallen in Korea +plaats grepen, hoewel in latere tijdperken, toen de Japanners niet meer +steeds zoo voortreffelijk slaagden, als zij beweren, dat bij die +Keizerin het geval was.” Wij geven hier de schilderachtige +legende van Japans eersten inval in Korea.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7070"> +<h3 class="normal">De getijde-juweelen.</h3> + +<p>In zekeren nacht had Keizerin Jingo, toen zij in haar tent lag te +slapen, een vreemden droom. Zij droomde, dat een geest haar naderde en +haar vertelde van een wonderbaarlijk land, een land in het westen, dat +rijk was aan schatten van goud en zilver, een oogverblindend land, +schoon te aanschouwen, als een prachtige vrouw. De geest vertelde haar, +dat de naam van dat land Chosen (Korea) was, en dat het aan Japan zou +kunnen toebehooren, als dit wilde optrekken en dat rijke land wilde +veroveren.</p> + +<p>Den volgenden dag stelde Keizerin Jingo haar echtgenoot op de hoogte +van haar droom; maar de Keizer, een onverstandig man, en laag bij den +grond, geloofde niet in droomen. Daar zijn vrouw hem echter bleef +voortdrijven in de richting van dat in zijn oog dwaze plan, beklom hij +een hoogen berg, en ziende in de richting der ondergaande zon, zag hij +in het westen geen land. Toen de Keizer van den berg was neergedaald, +deelde hij zijn vrouw mede, dat hij in geen geval zijn toestemming +wilde geven, om een inval te doen in een land en dat te trachten te +veroveren, waarvan het bestaan alleen zou moeten blijken uit een +verwarden droom. Maar de Goden waren vertoornd op den Keizer, en +spoedig nadat hij zijn toestemming had geweigerd, sneuvelde hij in een +veldslag. <span class="pagenum">[<a id="pb320" href= +"#pb320">320</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7078"> +<h3 class="normal">Het Geschenk van Drakenkoning.</h3> + +<p>Toen de Keizerin Jingo alleenheerscheres werd, besloot zij het land +op te zoeken, waarvan zij in haar droom had gehoord; maar daar zij +besloten was haar krijgstocht niet tot een onbeduidende en tamme zaak +te maken, deed zij een beroep op den Berggeest, om haar hout en ijzer +voor haar schepen te leveren. De Geest der Velden schonk haar rijst en +granen voor haar leger, terwijl de Geest van het Gras haar hennep voor +touwen schonk. De God van den Wind was haar plan welgezind, en +beloofde, haar schepen naar Korea te blazen. Al de geesten kwamen voor +den dag in overeenstemming met de wenschen van Keizerin Jingo, behalve +Isora, de Geest van het Zeestrand.</p> + +<p>Isora was een luie knaap, en toen hij eindelijk boven de golven der +zee voor den dag kwam, deed hij dit zonder een rijke toerusting, want +hij was bedekt met slijk en schelpen, en zeegras bedekte zijn +onoogelijke persoonlijkheid. Toen de Keizerin hem zag, beval zij hem, +naar den Drakenkoning te gaan en hem te vragen, haar de +Getijde-Juweelen te schenken.</p> + +<p>Isora gehoorzaamde, dook in het water neer, en stond dadelijk voor +den Drakenkoning, wien hij zijn verzoek deed. De Drakenkoning nam de +Getijde-Juweelen uit een mand, plaatste die op een groote schelp, en +beval Isora, dadelijk met dit kostbare geschenk naar Keizerin Jingo +terug te keeren.</p> + +<p>Isora sprong uit het paleis van zijn meester naar de oppervlakte der +zee, en Keizerin Jingo plaatste de Getijde-Juweelen in haar gordel.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7089"> +<h3 class="normal">De Tocht.</h3> + +<p>Toen nu de Keizerin den Juweel van het Rijzende Water en dien van +het Vallende Water had gekregen, liet zij drieduizend schepen bouwen en +van stapel loopen, en aanvaardde zij in de tiende maand haar grooten +tocht. Haar vloot was nog niet ver van de kust, toen een hevige storm +<span class="pagenum">[<a id="pb321" href= +"#pb321">321</a>]</span>opstak, zoodat de schepen tegen elkander +botsten en naar alle waarschijnlijkheid op den bodem der zee zouden +zinken. De Drakenkoning beval echter groote zeemonsters, ter hulp te +snellen; sommigen tilden de schepen op hun groote ruggen, anderen +stutten hun koppen tegen de achterstevens van een aantal schepen, of +duwden ze zoo door een bewogen zee voort, die de schepen bijna zou +hebben teruggedreven naar de plaats van vertrek. Machtige +drakenvisschen verleenden daarbij hun hulp, door van achteren te duwen +en te blazen, door de scheepskabels in hun bek te houden en zoo de +schepen met verbazende snelheid voort te sleepen. Zoodra de storm +bedaard was, verdwenen de zeemonsters en de drakenvisschen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7096"> +<h3 class="normal">Het wegwerpen der Getijde-Juweelen.</h3> + +<p>Eindelijk zagen Keizerin Jingo en haar leger de verwijderde bergen +van Korea boven den horizon verrijzen. Toen zij de kust naderden, +bemerkten zij, dat het geheele Koreaansche leger op het strand stond +met hun schepen, gereed om van stapel te loopen op het eerste bevel. +Zoodra de Koreaansche schildwachten de Japansche vloot zagen, gaven zij +bevel aan boord te gaan, en onmiddellijk schoot een groote menigte +oorlogsschepen over het water.</p> + +<p>De Keizerin zag dit alles met ongestoorde kalmte aan. Zij wist, dat +de overwinning of de nederlaag van haar leger geheel in haar macht lag. +Toen de Koreaansche schepen haar vloot naderden, wierp zij den juweel +van het Vallende Water in zee. Zoodra deze het water had aangeraakt, +liep het water van onder de kielen der Koreaansche schepen weg, zoodat +zij op droog land strandden. De Koreanen, die aan geen toovenarij +dachten en die meenden, dat hun toestand het gevolg was van de eb, en +bovendien, dat de Japansche schepen moesten te gronde gaan, sprongen +van hun schepen en vlogen over het zand. Doch nu spanden de Japansche +boogschutters hun bogen, en een dichte wolk van pijlen vloog door de +lucht, en doodde honderden <span class="pagenum">[<a id="pb322" href= +"#pb322">322</a>]</span>vijanden. Toen de Koreanen in de onmiddellijke +nabijheid van de Japansche schepen gekomen waren, wierp de Keizerin den +Juweel van het Rijzende Water in het water. Onmiddellijk kwam een +groote golf aanrollen, en verwoestte bijna het geheele Koreaansche +leger. Het was nu voor de Japanners gemakkelijk, te landen en het land +te veroveren. De koning van Korea gaf zich over, en de keizerin keerde +naar haar eigen land terug, beladen met zijde en juweelen, boeken en +schilderijen, tijgervellen en kostbare gewaden. Toen de +Getijde-Juweelen door de Keizerin waren weggeworpen, bleven zij niet +lang op den bodem van den oceaan liggen. Isora nam ze haastig op en +bracht ze terug naar den Drakenkoning.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7105"> +<h3 class="normal">Prins Ojin.</h3> + +<p>Kort na den terugkeer van Keizerin Jingo, schonk zij het leven aan +een zoon, Ojin genaamd. Toen Ojin was opgegroeid tot een schoonen en +verstandigen jongen, deed zijn moeder hem het verhaal van de +wonderbaarlijke Getijde-Juweelen, en drukte den wensch uit, dat ook hij +ze in zijn bezit zou krijgen, opdat hij eer en roem aan Japan zou +brengen.</p> + +<p>Op zekeren dag nam de Eerste Minister, van wien verhaald werd, dat +hij driehonderd zestig jaar oud was en de raadgever van niet minder dan +vijf Mikado’s was geweest, Ojin met zich mede in een keizerlijk +oorlogsschip. Het schip gleed over de zee met zijn goudzijden zeilen. +De Eerste Minister riep met luider stem den Drakenkoning toe, den +jeugdigen Ojin de Getijde-Juweelen te geven.</p> + +<p>Onmiddellijk begonnen de golven rondom het schip vreeselijk te +schuimen, en onder donderend geweld verscheen de Drakenkoning zelf, met +een levend schepsel van een vervaarlijk uiterlijk, tot helm. Daarna +verrees uit het water een ontzaglijke schelp, waarin de +Getijde-Juweelen in de diepte glinsterden. Na die juweelen te nebben +aangeboden onder het houden van een korte toespraak, keerde hij weer +naar zijn machtig groen koninkrijk terug. <span class="pagenum">[<a id= +"pb323" href="#pb323">323</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7115"> +<h3 class="normal">Het Dooden van de Zeeslang.<a class="noteref" id= +"xd0e7118src" href="#xd0e7118">3</a></h3> + +<p>Oribe Shima had den grooten vorst Hojo Takatoki beleedigd en was ten +gevolge daarvan naar Kamishina, één der Oki-eilanden +verbannen, en gedwongen zijn schoone dochter Tokoyo te verlaten, die +hij innig lief had.</p> + +<p>Eindelijk kon Tokoyo de scheiding niet langer uithouden, en besloot +zij haar vader op te zoeken. Daarom ondernam zij een groote reis, en +toen zij te Akasaki, in de provincie Hoki, was gekomen, van welke +kustplaats de Oki-eilanden bij helder weder zichtbaar waren, smeekte +zij verschillende visschers, haar naar haar bestemming te roeien. Maar +de visschers lachten haar uit, en raadden haar aan, haar dwaas plan op +te geven en naar huis terug te keeren. Het meisje wilde echter niet +naar hun raad luisteren, en tegen het invallen van den nacht besteeg +zij het kleinste vaartuig, dat zij kon vinden, en door middel van een +gunstigen wind en voortdurend roeien, kwam het dappere meisje eindelijk +in één der rotsachtige inhammen der Oki-eilanden.</p> + +<p>Dien nacht sliep Tokoyo vast, en des morgens nam zij voedsel tot +zich. Toen zij haar maaltijd had geëindigd, vroeg zij een +visscher, waar zij haar vader kon vinden. “Ik heb nooit van Oribe +Shima hooren spreken”, antwoordde de visscher, “en als hij +verbannen is, raad ik u aan, u van verder onderzoek te onthouden, daar +het anders wel uw beider dood ten gevolge zou kunnen hebben.”</p> + +<p>Dien nacht sliep de treurige Tokoyo aan den voet van een altaar, aan +Buddha gewijd. Haar slaap werd spoedig verstoord door handgeklap, en +toen zij opkeek, zag zij een weenend meisje gekleed in een wit gewaad, +terwijl een priester naast haar stond. Op het oogenblik waarop de +priester het meisje over de rotsen in de bulderende zee wilde werpen, +sprong Tokoyo op en hield het meisje bij den arm. <span class= +"pagenum">[<a id="pb324" href="#pb324">324</a>]</span></p> + +<p>De priester vertelde, dat in dien nacht, den dertienden Juni, de +Slangengod, bekend onder den naam van Yofuné-Nushi, een jong +meisje als offer opeischte, en dat, als dit jaarlijksche offer niet +werd gebracht, de God vertoornd werd en vreeselijke stormen +veroorzaakte.</p> + +<p>“Goede Heer,” zoo sprak Tokoyo, “ik ben blijde, +dat ik de gelegenheid heb gehad het leven van het arme meisje te +redden. Gaarne bied ik mij zelf in haar plaats aan, want ik ben droevig +van gemoed, omdat ik niet in staat ben geweest mijn vader te vinden. +Geef hem dezen brief, want mijn laatste woorden van liefde en afscheid +zijn aan hem gewijd.”</p> + +<div id="p324" class="figure"><img border="0" src="images/p324.jpg" +alt="Tokoyo en de Zee-Slang" width="352" height="512"> +<p class="figureHead">Tokoyo en de Zee-Slang</p> +</div> + +<p>Na aldus te hebben gesproken, nam Tokoyo het witte gewaad van het +meisje, en hulde zich daarin, en nadat zij gebeden had tot het beeld +van Buddha, plaatste zij een kleinen dolk tusschen de tanden en wierp +zij zich in de stormachtige zee. Zij zonk neer in het door de maan +verlichte water, totdat zij kwam in een groot hol, waar zij een +standbeeld zag van Hojo Takatoki, die haar armen vader in ballingschap +had gezonden. Zij was op het punt het beeld op haar rug te binden, toen +een groote witte slang uit het hol kroop, met nijdig glinsterende +oogen. Tokoyo, die begreep, dat dit schepsel niemand anders was dan +Yofuné-Nushi, trok haar dolk en stak dien in het rechter oog van +den God. Die onverwachte aanval was oorzaak, dat de slang zich in het +hol terugtrok, maar de dappere Tokoyo ging de slang achterna en bracht +haar een tweeden steek toe, en wel nu in het hart van het dier. Een +oogenblik strompelde Yofuné-Nushi blindelings voort, maar +onmiddellijk daarna viel het dier met een kreet van pijn dood op den +bodem van het hol neer.</p> + +<p>Tijdens dit avontuur stonden de priester en het meisje op de rotsen, +en keken naar de plek, waar Tokoyo verdwenen was, terwijl zij innig +baden voor den vrede van haar droevige ziel. Toen zij daar stonden te +bidden, zagen zij Tokoyo aan de oppervlakte van het water komen, +terwijl <span class="pagenum">[<a id="pb325" href= +"#pb325">325</a>]</span>zij een beeld droeg en een ontzaglijk monster, +dat op een visch geleek. De priester kwam haastig het meisje te hulp, +trok haar op het strand, plaatste het beeld op een hooge rots en maakte +zich meester van het lichaam van de Witte Zeeslang.</p> + +<p>Na verloop van tijd werd die merkwaardige geschiedenis ter kennis +gebracht van Tameyoshi, den bestuurder van dit eiland, die op zijn +beurt het vreemde avontuur aan Hojo Takatoki mededeelde. Takatoki +echter had geruimen tijd geleden aan een ziekte, die de bekwaamheid der +geleerdste geneesheeren had getart; het bleek nu, dat hij zijn +gezondheid terugkreeg juist op het oogenblik, waarop zijn beeld, dat +door den één of anderen balling was vervloekt geworden en +in zee geworpen, weer te voorschijn was gekomen. Toen Hojo Takatoki +vernam, dat het dappere meisje de dochter was van den verbannen Oribe +Shima, zond hij hem met den grootsten spoed naar zijn eigen woonplaats +terug, waar hij nog langen tijd met zijn dochter in vrede en voorspoed +leefde.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7149"> +<h3 class="normal">De Geest van het Zwaard.</h3> + +<p>In zekeren nacht ging een jonk voor anker liggen bij Kaap Fudo, en +nadat verschillende voorbereidselen gemaakt waren, vielen zoowel de +kapitein, Tarada genaamd, als de bemanning op dek in slaap. Tegen het +uur van middernacht werd Tarada gewekt door een vreemd stommelend +geluid, dat van den bodem der zee scheen voort te komen. Toen hij +toevallig keek in de richting van den boeg van het schip, zag hij een +mooi meisje, gekleed in het wit, terwijl van haar een glinsterend licht +uitstraalde.</p> + +<p>Toen Tarada zijn bemanning had gewekt, naderde hij het meisje, dat +zeide: “Mijn eenige wensch is weer naar de aarde terug te +keeren.” Na die woorden te hebben gesproken, verdween zij +tusschen de golven.</p> + +<p>Den volgenden dag ging Tarada aan land, en vroeg aan verscheidene +personen, die in Amakura woonden, of <span class="pagenum">[<a id= +"pb326" href="#pb326">326</a>]</span>zij wel eens gehoord hadden van +een prachtig meisje, als het ware badend in een phosphoresceerend +licht. Één der dorpsbewoners antwoordde het volgende: +“Wij hebben het meisje, dat gij beschrijft, nooit gezien, maar +eenigen tijd geleden werden wij verontrust door stommelende geluiden, +die afkomstig schenen te zijn van Kaap Fudo, en van dat oogenblik af +hebben die geheimzinnige geluiden veroorzaakt, dat geen visch onze baai +is binnengekomen. Het is mogelijk, dat het meisje, dat gij gezien hebt, +de geest van het ééne of andere arme meisje is geweest, +dat in zee is verdronken, en dat het geluid, dat wij hoorden, niets +anders is dan de toorn van den Zeegod over het feit, dat een lijk of +menschelijke beenderen het water verontreinigen”.</p> + +<p>Daarop werd besloten, dat de stomme Sankichi in zee zou duiken, en +elk lijk, dat hij daar zou vinden, naar boven zou brengen. Daarop ging +Sankichi aan boord van de jonk van Tarada, en na van zijn vrienden +afscheid te hebben genomen, dook hij in het water onder. Hij zocht +nauwlettend, maar kon geen spoor van een lijk of van menschelijke +beenderen ontdekken. Eindelijk echter ontdekte hij iets, dat geleek op +een zwaard, in zijde gewikkeld, en toen hij het omhulsel losmaakte, +vond hij, dat het inderdaad een zwaard was, schitterend helder en +zonder een enkele vlek of eenig gebrek. Sankichi kwam naar de +oppervlakte terug en werd dadelijk aan boord opgenomen. De arme man +werd voorzichtig op het dek gelegd, maar hij viel van uitputting flauw. +Zijn koud lichaam werd haastig gewreven en vuren werden aangestoken. Na +zeer korten tijd kwam Sankichi weer bij kennis, en kon hij het zwaard +laten zien, en bijzonderheden omtrent zijn avonturen mededeelen.</p> + +<p>Een ambtenaar, Naruse Tsushimanokami genaamd, was van meening, dat +het zwaard een heilige schat was, en op zijn aanbeveling werd het +geplaatst in een tempel, en aan Fudo gewijd. Sankichi bewaakte het +kostbare <span class="pagenum">[<a id="pb327" href= +"#pb327">327</a>]</span>wapen met de grootste trouw, en Kaap Fudo werd +bekend onder den naam van de Kaap van het Zwaard der Vrouw. Tot vreugde +der visschersbevolking, kwamen de visschen, nu de geest van het wapen +was tevreden gesteld, weer in de baai terug.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7166"> +<h3 class="normal">De Liefde van O Cho San.</h3> + +<div class="poem"> +<p class="line">”’t Is vandaag de tiende Juni. Vall’ +in stroomen neer de regen!</p> + +<p class="line">Want ik zou mijn teer beminde O Cho San zoo gaarne +ontmoeten.”</p> +</div> + +<p class="alignright">Naar <i>R. Gordon Smith</i>.</p> + +<p>Op het afgezonderde eiland Hatsushima, dat beroemd is om zijn <i> +suisenn</i> (narcissen), leefde eens een prachtig schoon meisje, Cho +genaamd, en al de jongelieden van het eiland verlangden vurig, met haar +te huwen. Op zekeren dag ging de schoone Shinsaku, die vrijmoediger was +dan de overige jongelieden, naar Gisuke, den broeder van Cho, en zeide +hem, dat hij zoo vurig verlangde, diens schoone zuster te huwen. Gisuke +maakte geen tegenwerpingen, en nadat de vrijer vertrokken was, liet hij +Cho bij zich komen en zeide: “Shinsaku wenscht uw echtgenoot te +worden. Ik houd van den visscher en ben van meening, dat ge, als gij +met hem trouwt, een goed huwelijk zult doen. Ge zijt nu achttien jaar +oud, en het is dus hoog tijd dat ge trouwt.”</p> + +<p>O Cho San kon zich volkomen vereenigen met de meening van haar +broeder, en afgesproken werd, dat het huwelijk drie dagen later zou +worden voltrokken. Ongelukkig waren die dagen juist dagen van +tweedracht op het eiland, immers toen de overige vrijers onder de +visschers het nieuws hoorden, begonnen zij den vroeger zoo populairen +Shinsaku te haten, en bovendien verwaarloosden zij hun werk door hun +voortdurende onderlinge gevechten. Die betreurenswaardige tooneelen +wierpen een zóó donkere schaduw op het eertijds zoo +gelukkige eiland Hatsushima, dat O Cho San en haar minnaar besloten, +dat zij ter wille van den algemeenen vrede liever niet zouden trouwen. +<span class="pagenum">[<a id="pb328" href="#pb328">328</a>]</span></p> + +<p>Dit edele offer had echter niet de gewenschte uitwerking, immers de +dertig minnaars bleven elkander nog bevechten en verwaarloosden nog +altijd hun beroep. O Cho San besloot toen, een nog grooter offer te +brengen. Zij schreef teedere afscheidsbrieven aan haar broeder en aan +Shinsaku, en na dien bij den slapenden Gisuke te hebben achtergelaten, +sloop zij stil het huis uit in een stormachtigen nacht op den +10<sup>den</sup> Juni. Zij deed groote steenen in haar schoone mouwen, +en wierp zich toen in zee.</p> + +<p>Den volgenden dag lazen Gisuke en Shinsaku de brieven, die zij van O +Cho San hadden ontvangen, en door smart overweldigd, zochten zij het +strand af, waar zij de strooien sandalen van Cho vonden. De beide +mannen waren toen overtuigd, dat het schoone meisje zich werkelijk van +het leven had beroofd, en korten tijd daarna werd haar lichaam uit de +zee aangespoeld, waarna het begraven werd. Op haar graf plaatste +Shinsaku veel bloemen, terwijl hij voortdurend weende.</p> + +<p>Op zekeren avond besloot Shinsaku, die niet in staat was langer zijn +smart te dragen, zich van het leven te berooven in de meening, dat hij +dan den geest van O Cho San zou ontmoeten. Terwijl hij een tijd lang +toefde bij het graf van het meisje, meende hij haar witten geest te +zien, en terwijl hij herhaaldelijk haar naam fluisterde, rende hij naar +haar toe. Op dit oogenblik kwam Gisuke, door het leven wakker geschrikt +<span class="corr" id="xd0e7196" title="Niet in bron">het</span> huis +uit, en vond hij Shinsaku, die zich vastklemde aan het graf van zijn +geliefde.</p> + +<p>Toen Shinsaku zijn vriend verhaald had, dat hij den geest van O Cho +San had gezien, en van plan was zich van het leven te berooven, ten +einde voor eeuwig met haar vereenigd te zijn, antwoordde Gisuke aldus: +“Shinsaku, uw liefde voor mijn arme zuster is groot, maar gij +kunt haar het best beminnen, door haar in deze wereld te dienen. Als de +groote Goden u roepen, zult gij haar ontmoeten, maar wacht met +vertrouwen en moed dat oogenblik af, want alleen een dapper en tevens +liefhebbend hart is <span class="pagenum">[<a id="pb329" href= +"#pb329">329</a>]</span>O Cho San waardig. Laat ons samen een tempel +bouwen en dien aan mijn zuster wijden, en houd uw liefde krachtig en +rein, door nooit met iemand anders te huwen.<span class="corr" id= +"xd0e7203" title="Niet in bron">”</span></p> + +<p>De dertig vrijers, die zoo weinig mannelijk gevoel hadden getoond, +kwamen nu tot het volle bewustzijn van de smart, die zij hadden +veroorzaakt, en om hun berouw te toonen, hielpen zij mede aan den bouw +van den tempel voor het ongelukkige meisje, waar nog tot heden ten dage +den 10<sup>den</sup> Juni een plechtigheid plaats heeft, waarbij de +geest van O Cho San in den regen verschijnt.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7211"> +<h3 class="normal">De Geest van den Grooten Awabi.</h3> + +<p>Den ochtend nadat een groote aardbeving het visschersdorp Nanao had +geteisterd, bleek het, dat op een afstand van enkele mijlen van de kust +een rots was te voorschijn gekomen als het resultaat van de beroering +in de aardkorst, en dat bovendien de zee vreeselijk modderachtig was +geworden. In zekeren nacht voeren een aantal visschers langs de rots, +toen zij vlak bij zich een hoogst merkwaardig licht zagen, dat scheen +naar boven te komen van den bodem der zee, met een glans, die de +helderheid der zon evenaarde. De visschers haalden de roeiriemen binnen +en staarden met ontzaglijke verbazing op het wonderbare schouwspel, +maar toen het licht plotseling vergezeld werd van een dof gerommel, +werden de zeelieden beangst voor een nieuwe aardbeving en keerden zij +met grooten spoed naar Nanao terug.</p> + +<p>Den derden dag daarna namen de prachtige stralen uit de diepte in +helderheid toe, zoodat zij, die op het strand van Nanao stonden, ze +duidelijk konden zien, en de bijgeloovige visschers werden al meer en +meer bevreesd. Alleen Kansuke en zijn zoon Matakichi waren moedig +genoeg, om uit visschen te gaan. Op den terugweg bereikten zij het +Rotseiland, en trokken hun vischnet in, toen Kansuki zijn evenwicht +verloor en in zee viel.</p> + +<p>Hoewel de oude Kansuke een goed zwemmer was, <span class="pagenum"> +[<a id="pb330" href="#pb330">330</a>]</span>zakte hij als een steen en +kwam hij niet meer aan de oppervlakte. Matakichi, die dit vreemd vond, +dook in het water, bijna verblind door de geheimzinnige stralen, die +wij reeds beschreven hebben. Toen hij eindelijk den bodem bereikte, +ontdekte hij tallooze <i>awabi</i> (parelschelpen), en in het midden +der groep één van zeer groote afmeting. Van al die +schelpen straalde een schitterend licht uit, en hoewel het onder water +even helder was als in het volle daglicht, kon Matakichi geen spoor van +zijn vader vinden. Eindelijk was hij gedwongen weer naar de oppervlakte +op te stijgen, doch ontdekte toen, dat de ruwe zee zijn boot had +gebroken. Ten slotte echter bereikte hij, zich voortwerkend op een stuk +wrakhout, met behulp van een gunstigen wind en een gunstige strooming, +de kust van Nanao, en deed hij de dorpsbewoners een verslag van zijn +merkwaardige avonturen en van het verlies van zijn ouden vader.</p> + +<p>Matakichi, die diep bedroefd was over den dood van zijn vader, ging +naar den ouden dorpspriester en verzocht dien waardigen geestelijke, +dat hij hem als één van zijn leerlingen zou aannemen, +opdat hij met des te beter resultaat voor den geest van zijn vader zou +kunnen bidden. De priester stemde daarin gaarne toe, en ongeveer drie +weken later stevenden zij naar het Rotseiland, waar beiden vurig baden +voor de ziel van Kansuke.</p> + +<p>Dien nacht werd de oude priester met een schok wakker en zag hij een +ouden man naast zijn bed zitten. Met een diepe buiging sprak de +vreemdeling aldus: “Ik ben de geest van den Grooten Awabi, en ik +ben meer dan duizend jaar oud. Ik woon in de zee naast het Rotseiland, +en van morgen hoorde ik u bidden voor de ziel van Kansuke. Helaas! +goede priester, uw gebeden hebben een diepen indruk op mij gemaakt, +maar met schaamte en smart beken ik, dat ik Kansuke heb verslonden. Ik +heb mijn volgelingen bevolen ergens anders heen te trekken, en ten +einde te boeten voor mijn misdaad, zal ik mij van <span class= +"pagenum">[<a id="pb331" href="#pb331">331</a>]</span>mijn ellendig +leven berooven, opdat de parel, die binnen in mij zit, aan Matakichi +kan worden gegeven.” Na die woorden te hebben gesproken, verdween +de geest van den Grooten Awabi plotseling.</p> + +<p>Toen Matakichi den volgenden morgen ontwaakte en de blinden opende, +ontdekte hij den ontzaglijken <i>awabi</i>, dien hij bij het Rotseiland +had gezien. Hij nam dien mede naar den ouden priester, die, na het +verhaal van zijn leerling te hebben aangehoord, een verslag gaf van +zijn eigen ondervindingen. De groote parel en de schelp van den <i> +awabi</i> werden in den tempel geplaatst, en het lichaam werd eerbiedig +begraven. <span class="pagenum">[<a id="pb332" href= +"#pb332">332</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e6986src" id="xd0e6986">1</a></span> Zie “De Droom van +Rosei” in <a href="#ch07">Hoofdstuk VII</a>, blz. <a href= +"#pb101">101</a>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e7048src" id="xd0e7048">2</a></span> Zie de <i>Geschiedenis van +Korea</i>, door <i>Joseph H. Longford</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e7118src" id="xd0e7118">3</a></span> Deze legende, en die, welke +in dit hoofdstuk volgen, zijn ontleend aan <i>Oude Sproken en Folklore +van Japan</i> door R. Gordon Smith.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch28" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXVIII. Bijgeloof.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e7243"> +<h3 class="normal">Japansch Bijgeloof.</h3> + +<p>Het hier genoemde onderwerp is van bijzondere beteekenis, daar het +dient, ons aan te wijzen, langs welken weg een aantal mythen en +legenden en meer in het bijzonder folklore, zich hebben ontwikkeld. +Bijgeloof is als het ware het ruwe materiaal, waaruit tallooze vreemde +godsdienstige begrippen zich tot sprookjes hebben ontwikkeld, en een +onderzoek van het onderwerp zal ons doen zien, hoe de geest van den +landman bepaalde bovennatuurlijke krachten tracht tegen te gaan of ze +in het dagelijksch leven tot zijn voordeel tracht te doen strekken. In +deze bladzijden zijn reeds een aantal vormen van bijgeloof vermeld, en +in dit hoofdstuk zullen wij diegene bespreken, welke nog niet elders +behandeld zijn. Het is nauwelijks noodig er op te wijzen, dat al die +voorbeelden van bijgeloof, gekozen uit een rijke bron van vreemde +godsdienstige opvattingen, uit den aard der zaak uiterst primitief +zijn, misschien echter met uitzondering van die, welke in betrekking +staan met de classieke kunst van waarzeggen, die eigen is aan de minder +ontwikkelde standen van Japan.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7248"> +<h3 class="normal">Menschenoffers.</h3> + +<p>In voorhistorische tijden bezat de boog, naar men meende, +bovennatuurlijke macht. Op wonderbaarlijke wijze zou hij op het dak in +iemands huis komen, als een teeken, dat de oudste ongehuwde dochter +moest worden opgeofferd. Zij werd dus levend begraven, opdat haar +vleesch door de Godheid der Wilde Dieren kon worden verslonden. Later +echter was de boog niet langer de boodschap van een wreede godheid, +want hij verloor langzamerhand zijn afschuwelijke beteekenis, en is nu +het symbool van veiligheid geworden. Tot op onzen tijd kan men hem +bevestigd zien aan den nok van een dak, en wordt hij beschouwd als een +geluk brengend toovermiddel. <span class="pagenum">[<a id="pb333" href= +"#pb333">333</a>]</span></p> + +<p>Wij kennen nog een tweede voorbeeld van menschenoffers in de oude +afstootende gewoonten, om iemand levend te begraven, in de meening, dat +hierdoor de stevigheid van een brug of een kasteel wordt vergroot. In +den ouden tijd, toen gedwongen arbeid aan de orde van den dag was, had +men ongelukkig slechts weinig ontzag voor de heiligheid van het +menschelijke leven. Zij die zonder belooning arbeidden, stonden onder +toezicht van een meedoogenloos opziener, die aan zijn bevelen kracht +bijzette door middel van een speer. Hij was ieder oogenblik gereed +allen te dooden, die lui of in eenig opzicht weerspannig waren, en heel +wat lijken werden in het metselwerk geworpen. Als een rivier moest +worden afgedamd, of een vesting met grooten spoed moest worden gebouwd, +was dit betreurenswaardige gebruik voortdurend in zwang.</p> + +<p>Als een nieuwe brug gebouwd werd, waren haar nut en langdurig +bestaan verzekerd, niet alleen door menschenoffers of door smart, maar +somtijds ook door geluk. Het waren alleen menschen van een bijzonder +gelukkige gemoedsstemming, wien werd toegestaan, over een nieuwe brug +te loopen. Het verhaal is bekend, dat de Matsue-brug het eerst werd +overgetrokken door twee vroolijke, oude mannen, die ieder een gezin van +twaalf kinderen hadden, bij welken overtocht zij vergezeld waren van +hun vrouwen, kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. Die +vroolijke optocht had plaats onder veel vreugdebetoon en het afsteken +van vuurwerk. Het denkbeeld, dat geluk bijdraagt tot den gelukkigen +bouw en de stevigheid van een Japansche brug, is een aardige gedachte, +maar ongelukkig is de oude brug van Matsue, die nu vervangen is door +een andere, die veel minder schilderachtig is, verbonden met een zeer +onaangename overlevering.</p> + +<p>Toen Horiō Yoshiharu <i>Daimio</i> van Izumo werd, vatte hij +het plan op een brug te bouwen over de onstuimige rivier bij Matsue. +Hoewel er heel wat menschen aan werkzaam waren, om zijn wenschen ten +uitvoer te brengen, <span class="pagenum">[<a id="pb334" href= +"#pb334">334</a>]</span>wilde het werk niet vlotten. Tallooze groote +steenen werden in het voortsnellende water geworpen met de bedoeling, +daardoor een stevigen grondslag te leggen, waarop de pijlers moesten +worden opgetrokken, maar een groot aantal steenen spoelden weg, en +zoodra de brug een tastbaren vorm begon aan te nemen, werd hij door den +bruisenden stroom vernield. Men meende, dat de geesten van den stroom +vertoornd waren, en men achtte het noodig, ten einde die te verzoenen, +een menschenoffer te brengen. Daarom werd een man levend begraven onder +de middelsten pijler, waar het water het onstuimigst was. Toen dat +geschied was, vorderde het werk voorspoedig, en gedurende driehonderd +jaar bleef de brug ongeschonden. Het ongelukkige slachtoffer was +Gensuke, en dit was dan ook de naam, aan den middelsten pijler gegeven. +Men verhaalt, dat in nachten, waarin de maan niet schijnt, een +geheimzinnig rood licht van dien pijler uitstraalt—de +spookachtige uitstroomingen van den armen Gensuke.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7265"> +<h3 class="normal">Classieke waarzeggerij.</h3> + +<p>Een der meest populaire vormen van Japansch bijgeloof hangt samen +met waarzeggerij, en de leer van Confucius heeft niet weinig +bijgedragen tot haar populariteit. De <i>Yih-King</i>, of “Boek +der Veranderingen”, is de voornaamste bron dier kunst, en +Confucius besteedde zóóveel tijd aan de studie van dit +geheimzinnige werk, dat, naar men verhaalt, de lederen riemen, die +gebruikt werden om de bladen bijeen te houden, tijdens zijn leven +driemaal moesten worden hernieuwd. Die <i>Yih-King</i> werd begonnen +door Fu Hsi, tweeduizend jaar vóór de geboorte van +Christus, en Confucius voegde daar veel nieuwe bouwstoffen aan toe. Een +meer ingewikkelde wijze, om de toekomst te lezen dan door middel van +een groot aantal verschillende figuren, kan men zich niet voorstellen. +Een zóó ingewikkeld stelsel van waarzeggen werd uit den +aard der zaak uitsluitend de wetenschap van enkele uitverkoren +geleerden, maar na <span class="pagenum">[<a id="pb335" href= +"#pb335">335</a>]</span>verloop van tijd onderging het verschillende +wijzigingen. Het verloor tot op zekere hoogte zijn meest classiek +uiterlijk, en een groot aantal Japansche waarzeggers traden in het land +op, die voor een gering loon in de toekomst lazen, en dat wel zonder +den stempel te dragen van een diepe studie in den <i>Yih-King</i>. Een +betrekkelijk eenvoudige vorm van waarzeggen is die, waarbij vijftig +staafjes gebruikt worden, die op een bijzondere wijze worden door +elkander geschud, en de wijze, waarop ten slotte de staafjes +gerangschikt liggen, geeft het antwoord op de gestelde vragen. Een +aantal van de tegenwoordige waarzeggers in Japan zijn niets anders dan +kwakzalvers, die gebruik maken van de lichtgeloovigheid van hen, die +hun diensten inroepen, zonder dat zij goed op de hoogte zijn van de +kunst, die zij uitoefenen. Maar in oude tijden stond het waarzeggen met +gewijde ceremonies in verband. Het was voor den waarzegger, evenals +voor den ouden wapensmid, noodzakelijk zich voor zijn taak voor te +bereiden. Van hem werd geëischt, dat hij zijn lichaam met de +grootste zorg reinigde, dat hij in een afgezonderd vertrek ging zitten +en het ingewikkelde proces van het schudden der staafjes met +eerbiedigen geest volbracht. Op een bepaald oogenblik moest hij zijn +oogen sluiten, een tijdlang den adem inhouden en zijn gedachten +concentreeren op het waarzeggen; de oude waarzegger toch meende, +evenals de oude Shinto priester, dat hij het bovennatuurlijke te hulp +riep.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7281"> +<h3 class="normal">Andere vormen van waarzeggerij.</h3> + +<p>Bij andere vormen van waarzeggerij, die geen deskundige verklaring +vereischen, meent men, dat de toekomst kan worden geopenbaard door de +barsten en lijnen van het bot van een eenigszins verbranden reebout, +een methode, die veel overeenkomst heeft met de oude Engelsche gewoonte +van voorspellen uit botten van dieren. Het was niet altijd gemakkelijk, +een reebout te krijgen, en daar de barsten en andere teekenen van meer +belang waren dan <span class="pagenum">[<a id="pb336" href= +"#pb336">336</a>]</span>het bot zelf, gebruikte men na verloop van tijd +gebrande schalen van schildpadden. Daar haarkammen meestal van dat +materiaal waren vervaardigd, was een vrouw, door haar kam te laten +verkolen, in staat de lijnen te lezen en zoo de trouw en andere +eigenschappen van haar minnaar te leeren kennen. Meisjes waren gewoon +in de toekomst te lezen, en na te gaan, wat deze voor haar in den +schoot had, door laat in den avond uit te gaan en de losse opmerkingen +van voorbijgangers met elkander te verbinden. Deze wijze van +voorspellen is bekend onder den naam van <i>tsuji-ura</i>, maar zij is +volstrekt niet uitsluitend aan Japan eigen, want zij wordt ook nog +dikwijls in Europa, voornamelijk in Engeland, door bijgeloovige +menschen toegepast. Een verliefd meisje trachtte te ontdekken, of haar +liefde wel of niet beantwoord werd, door een stok in den grond te +plaatsen, en dien met verschillende offers te omgeven, ter wijl zij +lette op de gesprekken van reizigers, welke dien kant uitkwamen.<a +class="noteref" id="xd0e7291src" href="#xd0e7291">1</a> Een latere en +meer uitgewerkte ontwikkeling van dien vorm van waarzeggen vereischte +drie meisjes, en de gebruikte methode was deze: De jonge meisjes gingen +naar een kruispunt van wegen, en herhaalden driemaal een smeekbede aan +den God der Wegen. Als zij die Godheid hadden aangeroepen, wierpen zij +rijst op den grond, immers rijst heeft de macht, kwade geesten te +verdrijven. De meisjes wreven daarna haar vingers tegen de tanden van +een borstel van beukenhout, omdat <i>tsuge</i>, het Japansche woord +voor beukenhout, tevens “vertellen” beteekent. Na die +voorbereidselen ging ieder van haar in een verschillenden stand staan, +en voegden zij de opmerkingen der voorbijgangers tot één +geheel samen. Somtijds werd ook een tijding omtrent de toekomst +ontvangen, terwijl hij, die iets omtrent de toekomst wilde weten, <span +class="pagenum">[<a id="pb337" href="#pb337">337</a>]</span>onder een +brug stond en luisterde naar het getrappel der voeten, en somtijds ook +meende men, dat een priester die al inademend floot, het +ééne of andere voorteeken kon openbaren.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7299"> +<h3 class="normal">Ongelukkige Jaren en Dagen.</h3> + +<p>Men meent, dat bepaalde levensperioden bijzonder ongelukkig zijn. +Het vijf en twintigste, twee en veertigste en één en +zestigste jaar in het leven van een man worden als ongelukkig +beschouwd, terwijl de ongelukkige jaren van het leven eener vrouw het +negentiende, drie en dertigste en zeven en dertigste zijn. Ten einde +gedurende die perioden rampen te voorkomen, is het noodzakelijk veel +tijd te besteden aan godsdienstige oefeningen. Mannen en vrouwen wordt +afgeraden, een reis te ondernemen tijdens het zestiende, vijf en +twintigste, vier en dertigste, drie en veertigste, twee en vijftigste +en één en zestigste jaar. Als bijgeloovige vrouwen een +nieuw kleedingstuk wenschen te vervaardigen, spreken zij een +tooverspreuk uit en strooien zij later drie snuifjes zout op de mouw +bij den schouder. Geen vrouw kon zonder nadeel haar naald gebruiken op +een “apen” dag, maar veel liever moest zij daarvoor een +“vogel” dag gebruiken. Indien het werk op den +eerstgenoemden dag ondernomen wordt, is er gevaar voor, dat het kleed +scheurt of verbrandt; maar als het gewaad op den laatstgenoemden dag +wordt vervaardigd, zal het de schoonheid en duurzaamheid hebben van de +veeren van een vogel.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7304"> +<h3 class="normal">Kinderen.</h3> + +<p>Als een tand van een kind uitvalt, wordt die onder de dakpannen +weggeworpen, met den wensch, dat hij vervangen wordt door dien van een +boozen geest. Somtijds wordt de tand van een kleinen jongen of een jong +meisje op den grond geworpen met het verzoek, dat die vervangen wordt +door dien van een rat. Kinderen zijn tegen nachtmerrie beveiligd, als +het woord “hondje” op hun voorhoofd <span class="pagenum"> +[<a id="pb338" href="#pb338">338</a>]</span>wordt geschreven; en als +aan die voorzorg nog is toegevoegd een teekening van den <i>Baku</i>, +Eter van Droomen, zal het zeker zijn, dat de slaap van den kleinen van +rustigen aard zal zijn. Het woord “hond” op het voorhoofd +van een kind geschreven, is een beveiliging tegen de betoovering door +vossen en dassen.</p> + +<p>Sommige kunstmiddeltjes, die den roep hebben kinderziekten te +genezen, zijn hoogst merkwaardig. Bloed, uit een hanekam getapt, +geneest een slechte spijsvertering, terwijl uitslag op het hoofd kan +verdreven worden door herhaaldelijk de volgende woorden uit te spreken: +“In de lange lentedagen kan het onkruid verwijderd worden, maar +in den tuin moet het oogenblikkelijk uitgeroeid worden.” Zelfs +een Japansche zuigeling huilt van tijd tot tijd, maar als een rood +zakje, dat hondenhaar bevat, aan zijn rug is vastgemaakt, zal het +oogenblikkelijk ophouden te huilen en zal het klagende geween plaats +maken voor glimlachjes. Blindheid is dikwijls het gevolg van pokken, +maar die ramp kan vermeden worden, door zeven erwten in een put te +werpen, onder het opzeggen van zeven gebeden, en daarna al het water +uit den put te scheppen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7316"> +<h3 class="normal">Toovermiddelen.</h3> + +<p>Een groot aantal Japansche toovermiddelen bestaan uit stukjes +papier, die een opschrift dragen, dat ten doel heeft rampen af te +weren. Een ander middel is een papier, beschreven met den naam van een +godheid. Men geeft het den vorm van een lange strook, die door de arme +lieden aan den buitenkant van hun woningen wordt bevestigd, terwijl +zij, die niet tegen armoede hebben te kampen, het beschouwen als een +deel van het huiselijk altaar. De afdruk van de hand van een kind, die, +zooals Chamberlain schrijft, verkregen wordt door de hand eerst met +inkt te bevochtigen en haar daarna op een vel papier te drukken, weert, +zooals gezegd wordt, kwade invloeden af. Brokstukken van tempels, +rijstkorrels, die zóó gesneden zijn, dat zij de <span +class="pagenum">[<a id="pb339" href="#pb339">339</a>]</span>Geluksgoden +voorstellen, kleine <i>sutra’s</i>, copieën van den +voetafdruk, van Buddha, en een aantal ander vreemde invallen, behooren +tot de veelvuldige Japansche toovermiddelen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7326"> +<h3 class="normal">Het wenkende Blad.</h3> + +<p>Er is een zekere Japansche boom, <i>tegashiwa</i> genaamd, waarvan +de bladeren in vorm eenige overeenkomst hebben met een hand. In oude +tijden kreeg een <i>samurai</i>, als hij verplicht was zijn huis te +verlaten, onmiddellijk vóór zijn vertrek een <i>tai</i> +(baars), die werd opgediend op een blad van een <i>tegashiwa</i>-boom. +Dit was zijn afscheidsmaal, en als de <i>samurai</i> den visch had +gegeten, werd het blad boven de deur gehangen, waarbij de gedachte +voorzat, dat dit hem op reis zou doen behouden blijven en hem weer +veilig naar huis zou doen terugkeeren. Het was niet zoozeer de vorm als +wel de beweging van het <i>tegashiwa</i>-blad, die aanleiding gaf tot +die aardige gedachte, want het blad scheen, als het door den wind werd +bewogen, op de gewone bekoorlijke Japansche wijze te wenken.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7349"> +<h3 class="normal">Bimbogami.</h3> + +<p>Gewoonlijk ziet men, dat droge erwten een afdoend middel zijn om +booze geesten te verdrijven, maar Bimbogami, de God der Armoede, is +niet zoo gemakkelijk te overwinnen. Er is iets pathetisch in het +denkbeeld, dat de armoede beschouwd moet worden als een koppige en +ongewenschte knaap, want hier komen wij op het terrein der +werkelijkheid. Hoewel Bimbogami geen aandacht slaat op de droge erwten, +kan hij toch door andere middelen verjaagd worden.</p> + +<p>Het houtskoolvuur in een Japansche keuken wordt tot een heerlijken +gloed aangeblazen door middel van een werktuig, <i>hifukidake</i> +genaamd, een bamboebuis—een meer artistieken en eenvoudigen vorm +van blaasbalg, waar de opgeblazen wangen de plaats innemen van onzen +door de hand bewogen leeren zak. Spoedig reeds knapt de <span class= +"pagenum">[<a id="pb340" href="#pb340">340</a>]</span>bamboebuis door +de ontzettende hitte. Zoodra dit het geval is, wordt een koperen munt +binnen in de buis geplaatst, een tooverformulier wordt uitgesproken, en +daarna wordt de “blaaspijp” òf op de straat +òf in een rivier geworpen. Men meent steeds, dat het wegwerpen +van de onbruikbare bamboebuis het gedwongen vertrek van Bimbogami +beteekent. De meesten van ons kennen wel het Doodskloppertje, dat als +een horloge in onze meubels tikt. In Japan wordt het <i>Bimbomushi</i>, +of “Armoede-Insect” genoemd. Zijn tikken voorspelt niet den +naderenden dood, zooals in ons land het geval is, maar het is een +teeken van de ongewenschte aanwezigheid van den God der Armoede in de +Japansche woning. <span class="pagenum">[<a id="pb341" href= +"#pb341">341</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e7291src" id="xd0e7291">1</a></span> Deze wijze van voorspellen is +van bijzonder belang, immers de stok is het symbool van den God der +Wegen, de Godheid, die uit den staf van Izanagi was gevormd, dien hij, +zooals men zich zal herinneren, achter zich wierp, toen hij in de +Onderwereld vervolgd werd door de Acht Leelijke Vrouwen.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch29" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXIX. Bovennatuurlijke Wezens.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e7368"> +<h3 class="normal">De Kappa.</h3> + +<p>De <i>Kappa</i> is een riviermonster, een harig schepsel met het +lichaam van een schildpad en met schubbige beenderen. Zijn kop gelijkt +eenigszins op dien van een aap, en boven op den kop is een holte, die +een geheimzinnige vloeistof bevat, welke de bron moet zijn van de +groote macht van het schepsel. Het grootste genot van den <i>Kappa</i> +is, menschelijke wezens uit te dagen tot een tweegevecht, en de +ongelukkige man, die een zoodanige uitnoodiging krijgt, kan die niet +afslaan. Hoewel de <i>Kappa</i> woest en twistziek is, is hij niettemin +uiterst beleefd. De reiziger, die zijn onverbiddelijke oproeping +krijgt, maakt voor het monster een diepe buiging. De beleefde Kappa +beantwoordt de buiging, en terwijl hij zijn kop buigt, stroomt de +vloeistof, die hem zijn kracht verleent, uit de holte in zijn schedel, +en daar hij dan zwak wordt, verdwijnen zijn oorlogszuchtige +karaktertrekken onmiddellijk. Maar het is even ongelukkig den <i> +Kappa</i> te overwinnen, als door hem te worden afgeranseld, immers de +tijdelijke roem der overwinning wordt spoedig gevolgd door het +wegkwijnen van den ongelukkigen reiziger. De <i>Kappa</i> heeft de +neigingen van een vampier, want hij slaat de menschen in het water, als +zij in de rivier of in het meer baden, en zuigt hun bloed uit. In een +bepaald gedeelte van Japan heet het, dat hij ieder jaar twee +slachtoffers eischt. Als hij uit het water naar boven komt, wordt zijn +huid bleek, en langzamerhand verkwijnt hij, alsof hij lijdt aan een +vreeselijke ziekte.</p> + +<p>In Izuma noemen de dorpsbewoners den <i>Kappa</i> gewoonlijk <i> +Kawako</i> (“Het kind der Rivier”). Bij Matsue is een klein +gehucht gelegen, Kawachi-mura genoemd, en aan den oever der rivier is +een kleine tempel, bekend onder den naam van Kawako-no-miya, dat wil +zeggen de <span class="pagenum">[<a id="pb342" href= +"#pb342">342</a>]</span>tempel van den <i>Kawako</i> of <i>Kappa</i>, +welke tempel een geschrift bevat, dat door dat riviermonster +onderteekend is. Omtrent dat geschrift wort de volgende legende +verhaald.</p> + +<div id="p342" class="figure"><img border="0" src="images/p342.jpg" +alt="De Kappa en zijn Slachtoffer" width="356" height="512"> +<p class="figureHead">De Kappa en zijn Slachtoffer</p> +</div> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7409"> +<h3 class="normal">De belofte van den Kappa.</h3> + +<p>In oude tijden leefde in de rivier de Kawachi een <i>Kappa</i>, die +er zijn gewoonte van maakte, een aantal dorpsbewoners te pakken en te +dooden en bovendien een aantal van hun huisdieren. Op zekeren dag ging +een paard de rivier in, en de <i>Kappa</i> verrekte op de +één of andere wijze zijn nek, toen hij het paard trachtte +te pakken, maar in weerwil van de ondragelijke pijn wilde hij zijn +slachtoffer niet loslaten. Het beangste paard sprong op den oever der +rivier en holde in een naburige weide, terwijl de <i>Kappa</i> nog +steeds het verschrikte paard vasthield. De eigenaar van het paard bond, +geholpen door een aantal dorpsbewoners, het Kind der Rivier stevig +vast. “Laat ons dat afgrijselijke schepsel dooden,” zoo +spraken de boeren, “want hij heeft zeker een aantal afschuwelijke +misdaden gepleegd, en wij zouden verstandig handelen, als wij ons van +zulk een afschuwelijk monster verlosten.” “Neen,” +antwoordde de eigenaar van het paard, “wij zullen hem niet +dooden. Wij zullen hem laten zweren, dat hij nooit één +van de bewoners of van de huisdieren van dit dorp zal dooden.” +Een geschrift werd dus gereedgemaakt, en den <i>Kappa</i> werd gevraagd +het door te lezen, en na dit gedaan te hebben, het met zijn naam te +onderteekenen. “Ik kan niet schrijven,” antwoordde de +berouwvolle <i>Kappa</i>, “maar ik zal mijn hand in inkt doopen +en die op het geschrift drukken.” Toen het schepsel zijn merk op +het stuk had gedrukt, werd hij losgelaten en werd hem toegestaan naar +de rivier terug te keeren, en van dien tijd af tot heden toe is de <i> +Kappa</i> getrouw gebleven aan zijn belofte.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7432"> +<h3 class="normal">De Tengu.</h3> + +<p>Wij hebben reeds vroeger melding gemaakt van den <span class= +"pagenum">[<a id="pb343" href="#pb343">343</a>]</span><i>Tengu</i>, en +wel in het verhaal van Yoshitsune en Benkei.<a class="noteref" id= +"xd0e7441src" href="#xd0e7441">1</a> Men zal zich herinneren, dat in +die legende Yoshitsune, één der grootste krijgslieden van +het Oude Japan, de krijgskunst leerde van den Koning der <i>Tengu</i>. +Chamberlain beschrijft de <i>Tengu</i> als “een soort van +aardgeesten, die rondwaren over de bergen en in de bosschen, en die een +aantal guitenstreken uithalen. Zij hebben eenige verwantschap met +vogels; want zij hebben vleugels en een snavel, en somtijds klauwen. +Maar dikwijls wordt de snavel een breede en ontzaglijk lange +menschelijke neus, en het geheele schepsel wordt als menschelijk +voorgesteld, daar er niets vogelachtigs overblijft dan de waaier van +veeren, waarmede het dier zich verkoelt. Dikwijls is het in bladeren +gehuld, en draagt het een kleine muts op zijn kop. In één +woord, de <i>Tengu</i> zijn goden van minderen rang, en zijn volleerd +in de schermkunst en in het gebruik van wapenen in het algemeen. De +teekens, waarmede de naam wordt geschreven, beteekenen ‘hemelsche +hond’, doch deze naam leidt op een dwaalspoor, daar het schepsel +geen gelijkenis heeft met een hond, en zooals wij reeds beschreven +hebben, voor een deel er uitziet als een mensch, voor een deel als een +vogel.<span class="corr" id="xd0e7456" title="Niet in +bron">”</span> Er zijn nog andere overleveringen omtrent het +woord <i>Tengu</i>, die van geheel anderen aard zijn; men verhaalt +immers, dat Keizer Jomei dien naam gaf aan een meteoor, “die het +luchtruim doorkliefde van oost naar west, onder een krachtige +ontploffing.” Bovendien is er een nog oudere lezing, volgens +welke de <i>Tengu</i> uitgevloeid waren uit Susa-no-o, den Ontstuimigen +Jongeling, en ook nog, dat er vrouwelijke booze geesten waren met +koppen van dieren en groote ooren en neuzen van een zóó +ontzaglijke lengte, dat zij daarop menschen konden voortdragen en met +dien last duizenden mijlen zonder vermoeienis konden voortvliegen, +terwijl bovendien hun tanden zóó sterk en +zóó scherp waren, dat die vrouwelijke demonen zwaarden en +speren <span class="pagenum">[<a id="pb344" href= +"#pb344">344</a>]</span>konden doorbijten. Nog steeds gelooft men, dat +de <i>Tengu</i> bepaalde bosschen bewoont, en de schuilplaatsen van +hooge bergen. In het algemeen gesproken is de <i>Tengu</i> geen +kwaadaardig wezen, want hij heeft een sterk gevoel voor humor en is er +dol op, iemand goedmoedig in het ootje te nemen. Somtijds echter +verstopt de <i>Tengu</i> menschelijke wezens op geheimzinnige wijze, en +als zij eindelijk naar huis terugkeeren, zijn zij volslagen krankzinnig +geworden. Dit vreemde verschijnsel is bekend onder den naam van <i> +Tengu-kakushi</i>, of door een <i>Tengu</i> verstopt.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7482"> +<h3 class="normal">Tobikawa bootst een Tengu na.</h3> + +<p>Tobikawa, die in zijn jonge jaren een worstelaar geweest was en in +Matsue woonde, bracht zijn tijd door met het jagen en dooden van +vossen. Hij hechtte geen geloof aan de verschillende bijgeloovige +opvattingen omtrent het dier, en algemeen was men van meening, dat zijn +groote kracht hem beveiligde tegen de toovenarij van vossen. Er waren +echter onder de bewoners van Matsue enkelen, die voorspelden, dat +Tobikawa tot een ontijdig einde zou komen ten gevolge van zijn +vermetele daden en zijn ongeloof in bovennatuurlijke krachten. Tobikawa +hield er bijzonder van, de menschen voor den gek te houden; hij had +zelfs eens de brutaliteit de gedaante van een <i>Tengu</i> in +hoofdzaken na te bootsen, zooals de veeren, den langen neus, de klauwen +enz. Nadat hij zich zoo had vermomd, klom hij in een boom, die in een +heilig boschje stond. Dadelijk zagen de boeren hem, en daar zij +dachten, dat het wezen, dat zij zagen, een <i>Tengu</i> was, begonnen +zij hem te aanbidden, en heel wat offeranden rondom den boom te +plaatsen. Doch helaas! de treurige voorspelling werd vervuld, want +terwijl de vroolijke Tobikawa de acrobatische kluchten van een <i> +Tengu</i> nadeed, gleed hij van een tak af en werd hij gedood.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7496"> +<h3 class="normal">De Avonturen van Kiuchi Heizayemon.</h3> + +<p>Wij hebben reeds gesproken van den <i>Tengu-kakushi</i>, <span +class="pagenum">[<a id="pb345" href="#pb345">345</a>]</span>en de +volgende legende geeft een goed geteekende beschrijving van die +bovennatuurlijke gebeurtenis.</p> + +<p>Op zekeren avond verdween plotseling een zekere ondergeschikte +bediende, Kiuchi Heizayemon. Toen de vrienden van Kiuchi gehoord +hadden, wat gebeurd was, gingen zij in alle richtingen naar hem zoeken. +Na langdurige nasporingen vonden zij zijn klompen, zijn scheede en zijn +zwaard; maar de scheede was gebogen als het gekromde hengsel van een +theeketel. Nauwelijks hadden zij die treurige ontdekking gedaan, of zij +zagen ook den gordel van Kiuchi, die in drie stukken was gesneden. +Tegen middernacht hoorden zij, die aan het zoeken waren, een vreemd +geschreeuw, een stem, die om hulp riep. Suzuki Shichiro, +één van den troep, zag juist op, toen hij een vreemd, +gevleugeld wezen zag staan op het dak van een tempel. Toen de overige +deelgenooten aan den tocht zich bij hun makker hadden gevoegd, zagen +zij allen op naar die vreemde figuur, waarop één zeide: +“Ik geloof, dat het niets anders is dan een zonnescherm, dat zich +in den wind heen en weer beweegt.” “Laat ons trachten +hieromtrent zekerheid te krijgen”, antwoordde Suzuki Shichiro, en +na dit gezegd te hebben, verhief hij zijn stem en riep hij zoo hard +mogelijk: “Zijt gij de verdwenen Kiuchi?” “Ja”, +was het antwoord, <span class="corr" id="xd0e7508" title="Niet in +bron">“</span>en ik verzoek u, dat gij mij zoo spoedig mogelijk +van boven dezen tempel weghaalt”.</p> + +<p>Toen Kiuchi van het dak van den tempel naar beneden was gebracht, +viel hij flauw, en bleef drie dagen lang bewusteloos. Toen hij +eindelijk weer bij kennis was gekomen, gaf hij het volgende verslag van +zijn vreemd avontuur.</p> + +<p>“Den avond waarop ik verdween, hoorde ik iemand herhaaldelijk +hardop mijn naam roepen, en toen ik naar buiten ging, ontdekte ik een +monnik, in het zwart gekleed, die luidkeels ‘Heizayemon!’ +riep. Naast den monnik stond een man van ontzaglijken lichaamsbouw; +zijn gelaat was rood, en zijn hangende haren vielen tot op den grond. +‘Klim op gindsch dak’ riep hij woest. Ik weigerde een <span +class="pagenum">[<a id="pb346" href="#pb346">346</a>]</span>spitsboef +met zulk een ongunstig uiterlijk te gehoorzamen, en trok mijn zwaard, +maar in een oogenblik boog hij het lemmer om en brak hij de scheede in +stukken. Daarna werd mijn gordel ruw afgetrokken en in drie stukken +gesneden. Toen die zaken waren geschied, werd ik op een dak gedragen en +daar hard afgeranseld. Maar nog was het einde van mijn ellende niet +bereikt, want nadat ik was afgeranseld, werd ik gedwongen op een ronden +bak te gaan zitten. In een oogenblik werd ik in de lucht rondgedraaid, +en de bak droeg mij in razende vaart door een aantal landstreken heen. +Toen het mij bleek, dat ik tien dagen lang door het luchtruim was +voortgedreven, bad ik tot Buddha, en bevond mij, zooals ik dacht, op +den top van een berg, maar in werkelijkheid was het niet anders dan het +dak van den tempel, van waar gij, mijn makkers, mij hebt +bevrijd.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7517"> +<h3 class="normal">Een geloof in den Tengu uit onzen tijd.</h3> + +<p>Kapitein Brinkley deelt ons in <i>Japan en China</i> mede, dat tot +zelfs nog in het jaar 1860 de ambtenaren van het Gouvernement te Yedo +openlijk voor hun geloof in bovennatuurlijke wezens uitkwamen. Voordat +de <i>Shōgun</i> Nikko zou bezoeken, werd op hun bevel de volgende +kennisgeving aangeplakt in de nabijheid der praalgraven:</p> + +<div class="blockquote"> +<div class="body"> +<div class="div1"> +<p>“<span class="smallcaps">Aan den Tengu en overige +Demonen</span></p> + +<p>“Daar onze <i>Shōgun</i> voornemens is in April van het +volgende jaar de praalgraven te Nikko te bezoeken, moeten gij, <i> +Tengu</i> en andere Demonen, die op deze bergen woont, u van hier +verwijderen totdat de <i>Shōgun</i> zijn bezoek heeft +volbracht.</p> + +<p>”(Geteekend) <i>Mizuno</i>, Heer van Dewa.</p> + +<p>“Juli 1860.”</p> +</div> +</div> +</div> + +<p>De plaatselijke autoriteiten waren nog niet tevreden met een +dergelijke kennisgeving. Nadat zij behoorlijk de <i>Tengu</i> en +overige demonen in kennis hadden gesteld met de komst van den +Shōgun, werden de juiste bergen, waar <span class="pagenum">[<a +id="pb347" href="#pb347">347</a>]</span>die wezens mochten verwijlen +tijdens het bezoek van den vorst, bij name aangeduid.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7563"> +<h3 class="normal">De Bergman en de Bergvrouw.</h3> + +<p>Het lichaam der Bergvrouw is bedekt met lange witte haren. Zij wordt +beschouwd als een menscheneetster (Kijo), en is als zoodanig bekend in +de Japansche mythen. Zij heeft behalve haar kannibalen-neigingen, ook +de eigenschap als een mot te kunnen rondvliegen en ongebaande bergen +gemakkelijk door te trekken.</p> + +<p>De Bergman gelijkt, naar beweerd wordt, op een grooten, zwartharigen +aap. Hij is bijzonder sterk, en vindt er absoluut geen bezwaar in, +voedsel uit de dorpen te stelen. Hij is echter steeds gereed, +houthakkers te hulp te komen, en wil gaarne hout dragen in ruil voor +een baal rijst. Het is vergeefsche moeite, hem te pakken of te dooden, +want elken aanval, van welken aard ook, op den Bergman, brengt ongeluk, +en somtijds zelfs den dood aan de aanvallers.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7570"> +<h3 class="normal">Sennin.</h3> + +<p>De <i>Sennin</i> zijn bergkluizenaars, en groot is het aantal +legenden, dat omtrent hen bekend is. Hoewel zij een menschelijke +gedaante hebben, zijn zij toch tevens onsterfelijk, en ingewijd in de +tooverkunst. De eerste groote Japansche <i>sennin</i> was Yosho, die in +het jaar 870 n.C. te Noto geboren was. Even vóór zijn +geboorte droomde zijn moeder, dat zij de zon had ingeslikt, een droom, +die de wonderbare macht van haar kind voorspelde. Yosho was vlijtig en +vroom, en bracht het grootste gedeelte van zijn tijd door met het +bestudeeren van de “Lotus van de Wet”. Hij leefde hoogst +eenvoudig en wist zijn dagelijksch rantsoen terug te brengen tot +één gierstkorrel. Hij vertrok van de aarde in het jaar +901, na groote bovennatuurlijke macht te hebben verkregen. Zijn mantel +liet hij aan den tak van een boom hangen met een rol, waarop deze +woorden geschreven waren: “Ik laat mijn mantel na aan Emmei van +<span class="pagenum">[<a id="pb348" href= +"#pb348">348</a>]</span>Dogen-ji”. Na verloop van tijd werd ook +Emmei een <i>sennin</i>, en was hij in staat, evenals zijn meester een +aantal wonderen te verrichten. Korten tijd na het verdwijnen van Yosho +werd zijn vader ernstig ziek, en hij bad vurig, dat hij zijn beminden +zoon terug mocht zien. Als antwoord op zijn gebeden, werd de stem van +Yosho gehoord, die de “Lotus van de Wet” opzegde. Toen hij +daarmede klaar was, zeide hij tot zijn diep bedroefden vader: +“Indien op den 18<sup>den</sup> van iedere maand bloemen worden +geofferd en wierook wordt verbrand, zal mijn geest neerdalen en u +begroeten, aangetrokken door den geur der bloemen en den blauwen rook +van den wierook.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7589"> +<h3 class="normal">De Sennin en de Kunst.</h3> + +<p>Dikwijls worden de <i>Sennin</i> in de Japansche kunst uitgebeeld: +Chokoro, die zijn tooverpaard van een reusachtigen pompoen losmaakt; +Gama met zijn tooverpadde; Tekkai, die zijn ziel in de ruimte +wegblaast; Roko, die zich op een vliegende schildpad in evenwicht +houdt; en Kumé, die van zijn wolkenwagen viel, omdat hij, in +strijd met zijn heilig beroep, het beeld van een schoon meisje liefhad, +dat in de rivier werd teruggekaatst.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7597"> +<h3 class="normal">Wonderbaarlijke Lichten.</h3> + +<p>Er zijn verschillende soorten van vuurverschijningen in Japan. Zoo +vindt men de geestenvlam, het demonenlicht, de vossenvlam, den +flikkerenden pilaar, de dassenvlam, de drakentoorts en de lamp van +Buddha. Bovendien zegt men, dat van sommige vogels, zooals de blauwe +reiger, bovennatuurlijk licht uitstraalt door de huid heen, uit den +mond en uit de oogen. Er zijn ook vuurwielen, of boden uit den Hades, +behalve de vlammen, die uit het kerkhof te voorschijn komen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7602"> +<h3 class="normal">Een Vuurbol.</h3> + +<p>Van het begin van Maart tot het einde van Juni kan men <span class= +"pagenum">[<a id="pb349" href="#pb349">349</a>]</span>in de provincie +Settsu een vuurbol zien rusten op den top van een boom, en in dien +vuurbol is een menschelijk gelaat. In oude dagen leefde er in Nikaido, +een district van Settsu, een priester, Nikōbō genaamd, +beroemd om zijn macht, kwade geesten en allerlei soorten van kwade +invloeden uit te bannen. Toen de vrouw van den plaatselijken gouverneur +ziek werd, werd Nikōbō verzocht haar te bezoeken en te zien, +wat hij kon doen, om haar weer haar gezondheid terug te geven. +Nikōbō willigde dit verzoek gaarne in, en bracht verscheidene +dagen door naast het bed der lijdende dame. Met grooten ijver paste hij +zijn kunst van geesten uitbannen toe, en na verloop van tijd genas de +vrouw van den gouverneur. Maar de vriendelijke en goedhartige +Nikōbō ontving geen dank voor wat hij had gedaan; +integendeel: de gouverneur werd jaloersch op hem, beschuldigde hem van +een lage misdaad en liet hem ter dood brengen. De ziel van +Nikōbō vlamde in woede op en nam den vorm aan van een +wonderbaarlijken vuurbol, die bleef zweven over de woning van den +moordenaar. Het vreemde licht, met het terecht woedende gelaat, dat +daaruit voor den dag kwam, had de gewenschte uitwerking, daar de +gouverneur door een hevige koorts werd aangetast, die hem ten slotte +doodde. Ieder jaar, op den reeds genoemden tijd, brengt de geest van +Nikōbō een bezoek aan de plaats van zijn lijden en zijn +wraak.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7609"> +<h3 class="normal">De worstelende Geesten.</h3> + +<p>In de provincie Omi, aan den voet der Katadaheuvels, is een meer. +Tijdens de bewolkte nachten in het begin van den herfst verrijst een +vuurbol aan den oever van het meer, die zich, als hij naar de heuvelen +drijft, uitzet en weer inkrimpt. Als hij tot manshoogte gestegen is, +vertoont hij twee lichtgevende gezichten, die zich langzaam ontwikkelen +tot de lichamen van twee naakte worstelaars, die aan elkander zijn +vastgehecht en die woedend strijden. De vuurbol met zijn woeste +worstelaars drijft langzaam <span class="pagenum">[<a id="pb350" href= +"#pb350">350</a>]</span>weg naar een eenzame plek in de Katada-heuvels. +Hij is volkomen onschadelijk zoolang niemand er zich mede bemoeit, maar +hij duldt niet, dat hij in zijn voortgang wordt gestuit. Volgens een +legende in verband met dit verschijnsel zou een zekere worstelaar, die +nooit een nederlaag had geleden, tegen middernacht de komst van dien +vuurbol hebben afgewacht. Toen de vuurbol hem bereikte, trachtte hij +dien met geweld naar beneden te halen, maar de lichtende bol vervolgde +zijn weg, en sleepte den dwazen worstelaar een heel eind met zich +mede.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7616"> +<h3 class="normal">Baku.</h3> + +<p>Bijgeloovige menschen in Japan zijn er van overtuigd, dat booze +droomen het gevolg zijn van booze geesten, en het bovennatuurlijke +wezen, <i>Baku</i> genoemd, staat bekend als de Eter van Droomen. De +<i>Baku</i> is, zooals zooveel mythologische wezens, een merkwaardig +mengsel van verschillende diersoorten. Hij heeft den kop van een leeuw, +den romp van een paard, den staart van een koe en de pooten van een +tijger. In een oud Japansch boek vindt men een aantal booze droomen +vermeld, zooals twee slangen, ineengestrengeld, een vos met de stem van +een man, kleeren met bloed bevlekt, een sprekenden rijstpot en nog meer +andere. Als een Japansche boer uit een nare nachtmerrie wakker wordt, +roept hij: “O <i>Baku!</i> verslind mijn boozen droom.” Er +was een tijd, dat men afbeeldingen van den <i>Baku</i> in de Japansche +huizen ophing en diens naam op de kussens schreef. Men geloofde, dat, +als de <i>Baku</i> er toe kon gebracht worden, een naren droom op te +eten, het wezen de macht had, dien in geluk te veranderen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7636"> +<h3 class="normal">De witte Saké van den Shōjō.<a +class="noteref" id="xd0e7639src" href="#xd0e7639">2</a></h3> + +<p>De <i>Shōjō</i> is een zeemonster met vuurrood haar, en +die bijzonder gaarne groote hoeveelheden heilige witte saké +drinkt. <span class="pagenum">[<a id="pb351" href= +"#pb351">351</a>]</span>De volgende legende zal ons een denkbeeld geven +van dat schepsel en van den aard van zijn geliefkoosden drank.</p> + +<p>Wij hebben reeds melding gemaakt van de wonderbaarlijke verschijning +van den Fuji.<a class="noteref" id="xd0e7656src" href="#xd0e7656">3</a> +Op den dag, waarop dit wonder had plaats gegrepen, werd een arm man, +Yurine genaamd, die in de nabijheid woonde, gevaarlijk ziek, en toen +hij voelde, dat zijn dagen geteld waren, wenschte hij +vóór zijn dood nog een kop <i>saké</i> te drinken. +Maar in de kleine hut was geen rijstwijn, en zijn jongen, Koyuri, die +zoo mogelijk den laatsten wensch van zijn vader wilde vervullen, liep +langs het strand met een flesch in zijn hand. Hij was nog niet ver van +huis, toen hij hoorde, dat iemand hem bij zijn naam riep. Toen hij +rondzag, ontdekte hij twee wezens, vreemd van uiterlijk, met lang rood +haar en een huid, die de kleur had van rooden kersenbloesem, terwijl +zij gordels van groen zeegras om de lendenen droegen. Toen hij naderbij +kwam, bemerkte hij, dat die wezens witte <i>saké</i> dronken uit +breede platte kommen, die zij voortdurend uit een groote steenen kruik +vulden.</p> + +<p>“Mijn vader is stervende,” zeide de knaap, “en hij +zou vóór zijn dood nog zoo gaarne een kop <i> +saké</i> willen drinken. Maar helaas! wij zijn arm, en ik weet +niet, hoe ik dien laatsten wensch van hem kan vervullen.”</p> + +<p><span class="corr" id="xd0e7676" title="Niet in bron"> +“</span>Ik zal uw flesch met deze witte <i>saké</i> +vullen,” zoo sprak één der beide schepsels, en toen +hij dit gedaan had, ijlde Koyuri naar zijn vader terug.</p> + +<p>De oude man dronk gretig de witte <i>saké</i>. “Breng +mij nog wat, want dit is geen gewone wijn. De drank heeft mij kracht +geschonken, en reeds nu voel ik nieuw leven door mijn oude aderen +stroomen.”</p> + +<p>Koyuri keerde dus naar het strand der zee terug, en de roodharige +wezens gaven hem gaarne nog meer van hun wijn, ja zelfs gaven zij hem +voldoende <i>saké</i> voor vijf dagen, en toen die tijd +verloopen was, was Yurine weer geheel hersteld.</p> + +<p>Yurine had echter een buurman, Mamikiko genaamd; <span class= +"pagenum">[<a id="pb352" href="#pb352">352</a>]</span>toen deze hoorde, +dat Yurine onlangs een flinke hoeveelheid <i>saké</i> had +gekregen, werd hij jaloersch, want hij hield zeer veel van een kop +rijstwijn. Eens bezocht hij Koyuri en ondervroeg hem naar aanleiding +van die zaak, terwijl hij zeide: “Laat mij de <i>saké</i> +proeven.<span class="corr" id="xd0e7702" title="Niet in +bron">”</span> Met ruwe hand ontrukte hij den knaap de flesch, en +begon te drinken, doch trok dadelijk bij het drinken een vies gezicht. +“Dit is geen <i>saké</i>”, riep hij woedend uit: +“het is vuil water,” en na die woorden te hebben gesproken, +begon hij den jongen te slaan, terwijl hij uitriep: “Breng mij +naar dat roode volk, waarvan ge mij verteld hebt. Ik wil van hen goede +<i>saké</i> hebben, en laat het pak slaag, dat ik je gegeven +heb, een waarschuwing voor je zijn, om mij nooit meer voor den gek te +houden.”</p> + +<p>Koyuri en Manikiko gingen samen langs het strand, en kwamen spoedig +op de plaats, waar de roodharige wezens bezig waren te drinken. Toen +Koyuri hen zag, begon hij te weenen.</p> + +<p>“Waarom huilt gij?” sprak één der beide +wezens. “Uw vader heeft toch niet reeds al de <i>saké</i> +opgedronken?”</p> + +<p>“Neen”, antwoordde de knaap, “maar mij heeft een +ongeluk getroffen. De man, dien ik heb meegebracht, Mamikiko genaamd, +dronk wat van de <i>saké</i>, spuwde het onmiddellijk uit, en +wierp het overige weg, terwijl hij zeide, dat ik hem voor den gek hield +en hem vuil water te drinken had gegeven. Wees zoo goed, mij nog wat +<i>saké</i> voor mijn vader mede te geven.”</p> + +<p>De roodharige man vulde de flesch, en verkneuterde zich in de +onaangename ervaring, die Mamikiko had opgedaan.</p> + +<p>“Ik zou ook wel een kop <i>saké</i> willen +hebben”, zeide Mamikiko. “Wilt gij mij ook wat laten +nemen?”</p> + +<p>Nadat hem daartoe verlof was gegeven, vulde Mamikiko den grootsten +kop dien hij kon vinden, terwijl hij genoot van den heerlijken geur. +Maar nauwelijks had hij de <i>saké</i> geproefd, of hij werd +misselijk en maakte het wezen een vreeselijk standje.</p> + +<p>De roode man antwoordde toen: “Gij weet zeker niet, <span +class="pagenum">[<a id="pb353" href="#pb353">353</a>]</span>dat ik een +<i>Shojō</i> ben, en dat ik woon naast het paleis van den +Zeedraak. Toen ik hoorde van de plotselinge verschijning van den Fuji, +kwam ik hier om den berg te zien, er van overtuigd, dat een zoodanige +gebeurtenis een goed voorteeken was en een voorspelling van den +voorspoed en het eeuwig bestaan van Japan. Toen ik genoot van de +schoonheid van dien prachtigen berg, ontmoette ik Koyuri en had het +geluk het leven van zijn braven vader te redden door hem wat te geven +van onze heilige witte <i>saké</i>, die de jeugd aan +menschelijke wezens teruggeeft en hun een langer leven schenkt, terwijl +zij den <i>Shojō</i> onsterfelijkheid schenkt. De vader van Koyuri +is een braaf man, en de <i>saké</i> was dus in staat haar volle +weldadige werking op hem uit te oefenen; maar gij zijt gierig en +zelfzuchtig, en voor al dergelijke menschen is <i>saké</i> +vergif.</p> + +<p>”<i>Vergif?</i>” kermde Mamikiko, die nu dood ongelukkig +was. “Goede <i>Shojō</i>, heb medelijden met mij en red mijn +leven!”</p> + +<p>De <i>Shojō</i> gaf hem een poeder en zeide: “Neem dit in +<i>saké</i> in, en heb berouw over uw slechtheid.”</p> + +<p>Mamikiko deed wat hem bevolen was, en vond de <i>saké</i> nu +verrukkelijk. Hij liet geen tijd verloren gaan met vriendschap te +sluiten met Yurine, en eenige jaren later vestigden zij zich aan de +zuidelijke helling van den Fuji, brouwden de witte <i>saké</i> +van den <i>Shojō,</i> en leefden nog driehonderd jaar.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7784"> +<h3 class="normal">De Draak.</h3> + +<p>De Draak is ongetwijfeld het beroemdste der mythische dieren, maar +hoewel hij van Chineeschen oorsprong is, is hij langzamerhand nauw +verbonden met de Japansche mythologie. Het wezen leeft grootendeels in +een oceaan, rivier of meer, maar het heeft ook het vermogen te vliegen, +en heerscht over wolken en stormen. De Draak van China en die van Japan +gelijken op elkander, met dit verschil, dat de Japansche Draak drie +klauwen, en die van het hemelsche Rijk vijf klauwen heeft. Men beweert, +dat de Chineesche Keizer Yao de zoon van een draak was, en zeer veel +heerschers <span class="pagenum">[<a id="pb354" href= +"#pb354">354</a>]</span>van dat rijk werden in overdrachtelijken zin +“van een drakengezicht voorzien” genoemd. De Draak heeft +den kop van een kameel, het gewei van een hert, de ooren van een haas, +de schubben van een karper, de pooten van een tijger, en klauwen, die +op die van een arend gelijken. Bovendien heeft hij bakkebaarden, een +schitterenden juweel onder zijn kin, en een toestel boven op den kop, +dat hem in staat stelt naar willekeur naar den Hemel op te stijgen. Dit +is slechts een algemeene beschrijving en is niet toepasselijk op alle +draken; sommige <span class="corr" id="xd0e7791" title="Bron: dragen"> +draken</span> toch hebben zóó merkwaardige koppen, dat +zij niet kunnen worden vergeleken met iets, dat in het dierenrijk +gevonden wordt. De adem van den draak verandert in wolken, waaruit +òf regen òf vuur te voorschijn komt. Hij kan zijn lichaam +uitzetten of inkrimpen, en kan verschillende gedaanteverwisselingen +ondergaan en zich onzichtbaar maken. Zoowel in de Chineesche als in de +Japansche mythologie staat het water in nauw verband met den draak, +zooals wij reeds gezien hebben in de geschiedenis van Urashima, +Keizerin Jingo en de avonturen van Hoori.</p> + +<p>De Draak (<i>Tatsu</i>) is één der teekens van den +Dierenriem, en de vier zeeën, die volgens de oud-Chineesche +opvatting de bewoonbare aarde begrensden, werden geregeerd door vier +Drakenkoningen. De Hemelsche Draak heerschte over de verblijfplaatsen +der Goden, de Onstoffelijke Draak heerschte over den regen, de +Aarddraak wees de rivieren haar loop aan, en de Draak der Verborgen +Schatten bewaakte de edele metalen en edelgesteenten.</p> + +<p>Een witte Draak, die in een vijver te Yamashiro verblijf hield, +veranderde zich om de vijftig jaar in een vogel, <i>O-Goncho</i> +genaamd, met een stem, die geleek op het huilen van een wolf. Zoo +dikwijls die vogel verscheen, bracht hij een grooten hongersnood met +zich mede. Bij zekere gelegenheid bood de Gele Draak, Fuk Hi, terwijl +deze aan de Gele Rivier stond, hem een rol aan met geheimzinnige +letterteekens. Volgens die legende zou dit de oorsprong zijn van het +Chineesche letterschrift. <span class="pagenum">[<a id="pb355" href= +"#pb355">355</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e7441src" id="xd0e7441">1</a></span> Zie <a href="#ch02">Hoofdstuk +II</a>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e7639src" id="xd0e7639">2</a></span> Ontleend aan <i>Oude Sproken +en Folk-lore van Japan</i>, door <i>R. Gordon Smith</i>.</p> + +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e7656src" id="xd0e7656">3</a></span> <i>Zie</i> <a href="#ch09"> +Hoofdstuk IX</a>.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch30" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk XXX. De gedaanteverwisseling van +Issunboshi, en Kintaro, de gouden knaap.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e7808"> +<h3 class="normal">Een Gebed tot Keizerin Jingo.</h3> + +<p>Een oud gehuwd paar ging naar het altaar der tot godheid verheven +Keizerin Jingo<a class="noteref" id="xd0e7813src" href= +"#xd0e7813">1</a>, en bad, dat zij met een kind gezegend mochten +worden, zelfs al was het niet grooter dan één van hun +vingers. Een stem werd vernomen van achter het bamboegordijn van het +altaar, en de oude lieden kregen de mededeeling, dat hun wensch zou +worden verhoord.</p> + +<p>Na verloop van tijd bracht de oude vrouw een kind ter wereld, en +toen zij en haar echtgenoot ontdekten, dat dit miniatuurschepseltje +niet grooter was dan een lid van hun vinger, werden zij vreeselijk boos +en dachten, dat Keizerin Jingo hen zeer gemeen had behandeld, hoewel +deze inderdaad hun gebed letterlijk had verhoord.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7818"> +<h3 class="normal">Een “Één-Duims +Priester”.</h3> + +<p>De kleine knaap kreeg den naam van Issunboshi +(“Één-Duims Priester”), en dagelijks +verwachtten zijn ouders, dat hij plotseling zou opgroeien zooals andere +jongens; maar op zijn dertiende jaar was hij nog even klein als bij +zijn geboorte. Langzamerhand werden zijn ouders razend, daar het hun +ijdelheid kwetste, als zij hoorden, hoe de buren hun zoon Duimpje of +Graankorrel noemden. Zij hadden er zóóveel verdriet van, +dat zij ten slotte besloten, Issunboshi weg te zenden.</p> + +<p>De jongen klaagde volstrekt niet. Hij verzocht zijn moeder, hem een +naald, een soepkommetje en een eetstokje te geven, en met die zaken +ging hij op avontuur uit.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7825"> +<h3 class="normal">Issunboshi wordt page.</h3> + +<p>Zijn soepkommetje diende hem als boot, die hij met zijn <span class= +"pagenum">[<a id="pb356" href="#pb356">356</a>]</span>eetstokje +voortstuurde langs de rivier. Op die wijze bereikte hij eindelijk +Kyōto. Issunboshi zwierf door die stad, totdat hij een groote +overdekte poort zag. Zonder de geringste aarzeling liep hij naar +binnen, en na den ingang van een huis te hebben bereikt, riep hij met +een zwak stemmetje: “Ik zou gaarne beleefd inlichtingen willen +ontvangen.”</p> + +<p>Prins Sanjo hoorde zelf het stemmetje, en het duurde eenigen tijd, +eer hij kon ontdekken, waar het geluid van daan kwam. Zoodra dit het +geval was, was hij zeer verheugd met zijn ontdekking, en toen de kleine +man vroeg, of hij in het huis van den Prins mocht wonen, werd zijn +verzoek gaarne ingewilligd. De knaap werd spoedig ieders lieveling en +werd aangesteld als page van Prinses Sanjo. In die hoedanigheid +vergezelde hij zijn meesteres overal, en hoe klein hij ook was, hij +wist de eer en de waardigheid van zijn positie naar waarde te +schatten.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7834"> +<h3 class="normal">Een ontmoeting met Oni.</h3> + +<p>Eens gingen Prinses Sanjo en haar page naar den Tempel van Kwannon, +de Godin der Barmhartigheid, “onder wier voeten draken van de +elementen en de lotussen der Reinheid geplaatst zijn.” Toen zij +den tempel verlieten, sprongen twee <i>oni</i> (booze geesten) op hen +af. Issunboshi nam zijn naald-zwaard uit het holle strootje, waarin het +geplaatst was, en na zoo luid mogelijk de <i>oni</i> te hebben +bedreigd, zwaaide hij zijn kleine wapen voor hun leelijk gelaat heen en +weer.</p> + +<p>Één dier wezens lachte. “Wel”, zoo sprak +hij minachtend, “ik zou je kunnen opslokken, zooals een vischdief +een forel opslokt, en wat nog meer zegt, mijn grappige kleine +zaadkorrel, ik zal het werkelijk doen.”</p> + +<p>De <i>oni</i> opende zijn mond, en Issunboshi gleed door een +ontzaglijk keelgat, totdat hij eindelijk was afgezakt in de groote +donkere maag van het schepsel. Issunboshi, volstrekt niet uit het veld +geslagen, begon met zijn zwaard in de maag te boren. De booze geest +schreeuwde het uit van <span class="pagenum">[<a id="pb357" href= +"#pb357">357</a>]</span>de pijn en hoestte verschrikkelijk, waardoor de +kleine man weer in de zonnige wereld terugkeerde.</p> + +<p>De tweede <i>oni</i>, die den nood van zijn makker had bijgewoond, +was vreeselijk boos, en trachtte ook den merkwaardigen kleinen page op +te slokken, maar dat lukte hem niet. Dezen keer klom Issunboshi in +één der neusgaten van het schepsel, en toen hij het einde +had bereikt van wat hem een groote en donkere tunnel toescheen, begon +hij door de oogen van den <i>oni</i> heen te boren. Het schepsel liep +woedend van pijn, zoo hard hij loopen kon, weg, gevolgd door zijn +gillenden makker.</p> + +<p>Wij behoeven nauwelijks te zeggen, hoe verheugd de Prinses was over +de dapperheid van haar page, en het is niet te verwonderen, dat zij hem +zeide, er van overtuigd te zijn, dat haar vader hem zou beloonen, +zoodra hij de tijding van de vreeselijke ontmoeting zou hebben +vernomen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7864"> +<h3 class="normal">De Tooverhamer.</h3> + +<p>Op weg naar huis nam de Prinses toevallig een houten hamertje op. +“O!” zeide zij, “dit moet één der booze +<i>oni</i> hebben laten vallen, en het is ongetwijfeld een geluk +brengende hamer. Gij hebt slechts een wensch uit te spreken, en daarna +met den hamer op den grond te slaan, en welken wensch gij ook +uitspreekt, die wensch wordt steeds verhoord. Mijn dappere Issunboshi, +zeg mij, wat gij het liefst zoudt willen, en ik zal met den hamer op +den grond slaan.”</p> + +<p>Na een oogenblik nadenken zeide de kleine man: “Edele Prinses, +ik zou wel zoo groot willen zijn als de andere menschen.”</p> + +<p>De Prinses sloeg met den hamer op den grond, terwijl zij den wensch +van haar page luide herhaalde. In een oogenblik tijd was Issunboshi van +een aardig dwergje veranderd in een knaap van dezelfde gestalte als +andere jongens van zijn leeftijd.</p> + +<p>Die wonderbaarlijke gebeurtenissen wekten de belangstelling op van +den Keizer, en Issunboshi werd ontboden <span class="pagenum">[<a id= +"pb358" href="#pb358">358</a>]</span>om vóór hem te +verschijnen. De Keizer was zóó ingenomen met den knaap, +dat hij hem een aantal geschenken gaf en hem een hoog staatsambt +opdroeg. Na verloop van tijd werd Issunboshi een aanzienlijk edelman en +huwde hij met de jongste dochter van Prins Sanjo.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7880"> +<h3 class="normal">Kintaro, de Gouden Knaap.</h3> + +<p>Sakata Kurando was officier van de lijfwacht des Keizers, en hoewel +hij een dapper man was, ten zeerste bekwaam in de krijgskunst, had hij +een bijzonder vriendelijk karakter; hij nu werd tijdens zijn militaire +loopbaan verliefd op een schoone dame, Yaégiri genaamd. Na +eenigen tijd viel Kurando in ongenade en was hij verplicht het Hof te +verlaten en een reizend koopman in tabak te worden. Het gelukte +Yaégiri, die zich de vlucht van haar minnaar zeer aantrok, uit +haar huis te ontvluchten, en zij reisde het land heen en weer, in de +hoop Kurando te ontmoeten. Eindelijk vond zij hem, maar de ongelukkige +man, die ongetwijfeld zijn vernedering diep gevoelde en zeer onder den +indruk was van het weinig deftige van zijn beroep, maakte aan zijn +vernedering een einde door zich het ongelukkige leven te benemen.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7885"> +<h3 class="normal">Dieren als Makkers.</h3> + +<p>Toen Yaégiri haar minnaar had begraven, ging zij naar den +Berg Ashigara, waar zij het leven schonk aan een kind, Kintaro of de +Gouden Knaap genaamd. Nu had Kintaro een merkwaardig groote +lichaamkracht. Toen hij nog slechts een paar jaar oud was, schonk zijn +moeder hem een bijl, waarmede hij even snel en even gemakkelijk boomen +velde als de meest geoefende houthakker. De Ashigara was een eenzame +troostelooze plek, en daar er geen kinderen waren, met wie Kintaro kon +spelen, koos hij zich de beren, herten, hazen en apen tot makkers, en +in korten tijd was hij in staat hun vreemde taal te spreken.</p> + +<p>Toen Kintaro eens op den berg zat met zijn gunstelingen <span class= +"pagenum">[<a id="pb359" href="#pb359">359</a>]</span>om zich heen, +trachtte hij zijn makkers te overreden om onderling een +vriendschappelijken worstelwedstrijd te houden. Een vriendelijke oude +beer was met dit voorstel ten zeerste ingenomen, en begon onmiddellijk +den grond uit te graven, en de aarde op te hoopen tot een soort kleinen +troonhemel. Toen dit geschied was, worstelden een haas en een aap +samen, terwijl een hert er bij stond om beiden aan te moedigen en toe +te zien, dat de strijd op eerlijke wijze geleverd werd. Het bleek, dat +beide dieren tegen elkander waren opgewassen, en Kintaro beloonde hen +beiden op tactvolle wijze met aanlokkelijke rijstkoeken.</p> + +<p>Na op die wijze een heerlijken namiddag te hebben doorgebracht, nam +Kintaro den terugtocht aan, gevolgd door zijn verknochte vrienden. +Eindelijk kwamen zij aan een rivier, doch nu waren de dieren +nieuwsgierig, hoe zij een zoo breede strook water zouden overtrekken; +maar zie, Kintara sloeg zijn krachtige armen om een boom, die aan den +oever groeide, en sloeg dien zóó over de rivier, dat hij +een brug vormde. Toevallig was de beroemde held Yorimitsu met zijn +onderhoorigen getuige van dit bewijs van ongeloofelijke kracht; het is +dus niet te verwonderen, dat hij aan Watanabé Isuna zeide: +“Die knaap is iets heel bijzonders. Tracht uit te vinden waar hij +woont, en zie alles omtrent hem te weten te komen.”</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7896"> +<h3 class="normal">Een beroemd Krijgsman.</h3> + +<p>Watanabé Isuna volgde na dit bevel Kintaro en trad het huis +binnen, waar hij met zijn moeder woonde. “Mijn meester”, +zoo sprak hij “de edele Yorimitsu, draagt mij op te trachten te +weten te komen, wie uw zoo bewonderenswaardige zoon eigenlijk +is.” Toen Yaégiri haar levensgeschiedenis had verhaald en +haar bezoeker had medegedeeld, dat haar jongen de zoon was van Sakata +Kurando, vertrok de dienaar van Yorimitsu en vertelde zijn meester al +wat hij had gehoord. <span class="pagenum">[<a id="pb360" href= +"#pb360">360</a>]</span></p> + +<p>Yorimitsu was zóózeer ingenomen met wat +Watanabé Isuna hem had verteld, dat hij zelf naar Yaégiri +ging en zeide: “Als gij mij uw jongen afstaat, zal ik hem in mijn +dienst nemen.” De vrouw stemde gaarne daarin toe, en de Gouden +Knaap ging met den grooten held weg, die hem den naam gaf van Sakata +Kintoki. Hij werd na verloop van tijd een beroemd krijgsman, en zijn +bewonderenswaardige daden zijn nog altijd een geliefkoosd onderwerp +voor verhalen. De kinderen beschouwen hem als hun geliefkoosden held, +en de kleine jongens, die zoo gaarne de kracht en de dapperheid van +Sakata Kintoki zouden willen evenaren, dragen zijn portret bij zich. +<span class="pagenum">[<a id="pb361" href="#pb361">361</a>]</span></p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e7813src" id="xd0e7813">1</a></span> Het onder de goden opnemen +van aanzienlijke dooden is één van de instellingen van +het Shintoïsme.</p> +</div> +</div> + +<div id="ch31" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Hoofdstuk <span class="corr" id="xd0e7908" title= +"Bron: XXVII">XXXI</span>. Legenden van verschillenden aard.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e7911"> +<h3 class="normal">Kato Sayemon.</h3> + +<p>Kato Sayemon woonde in het paleis van den Shogun Ashikaga, waar hij +zijn afzonderlijke vertrekken had, en daar er in die dagen geen oorlog +was, leefde hij rustig met zijn vrouw en bijwijven. Kato Sayemon was +een man, die van weelde en gemak hield, en hij beschouwde huiselijken +vrede als de grootste van alle aardsche zegeningen. Hij was in gemoede +overtuigd, dat er onder al zijn lachende, wellevende vrouwen niets dan +harmonie was, en die gedachte maakte voor hem het leven bijzonder +aangenaam.</p> + +<p>Op zekeren avond ging Kato Sayemon naar den tuin van het paleis en +was verrukt over de zich voortdurend voortbewegende wolk van glimwormen +en was nauwelijks minder verheugd over het liefelijke gezang van +sommige visschen. “Wat een bekoorlijk tafereel”, mompelde +Sayemon, “en wat leven wij in een verrukkelijke wereld! Buigingen +en glimlachjes en slaafsche nederigheid bij mijn vrouwen. O, het is +alles wonderschoon en heerlijk! Ik wilde wel, dat het leven voortdurend +zoo bleef.”</p> + +<p>Nadat hij zoo op de meest zelfvoldane wijze uiting had gegeven aan +zijn gedachten, kwam hij toevallig langs het vertrek van zijn vrouw, en +keek hij met een liefhebbend en welwillend oog naar binnen. Hij zag, +dat zijn vrouw <i>go</i> speelde met één van zijn +bijwijven. “Wat een beleefde welvoegelijkheid,” mompelde +Sayemon. “Maar wacht even! Wat is dit voor een vreemde +geschiedenis? De haren van mijn vrouw en die van mijn bijwijf zijn in +slangen veranderd, die haar koppen in woede opheffen en +dooreenstrengelen. Voortdurend lachen en buigen die vrouwen en bewegen +zij haar stukken met goed gemanierde bekoorlijkheid en gratie. +Vriendelijke woorden komen van haar lippen, maar de slangen van haar +haren bespotten haar, immers <span class="pagenum">[<a id="pb362" href= +"#pb362">362</a>]</span>die ineengestrengelde reptielen spreken van +bittere jaloezie in haar hart.”</p> + +<p>De schoone droom van huiselijk geluk was bij Sayemon voor goed uit. +“Ik zal weggaan”, zoo sprak hij, “en een Buddhistisch +priester worden. Ik zal de woedende kwaadaardigheid en den nijd van +mijn vrouw en bijwijven achterlaten en ik zal in het onderwijs van den +Gezegenden Buddha den waren vrede vinden.”</p> + +<div id="p362" class="figure"><img border="0" src="images/p362.jpg" +alt="Kato Sayemon in zijn Paleis van den Shōgun Ashikaga" width= +"342" height="512"> +<p class="figureHead">Kato Sayemon in zijn Paleis van den Shōgun +Ashikaga</p> +</div> + +<p>Den volgenden ochtend verliet Sayemon heimelijk het paleis, en +hoewel men overal naar hem zocht, kon hij niet worden gevonden. +Omstreeks een week later vereenvoudigde de vrouw van Sayemon de +inrichting van het huisgezin en bleef rustig wonen met haar zoontje, +Ishidomaro. Twee jaren gingen voorbij, zonder dat er tijding kwam van +haar echtgenoot.</p> + +<p>Eindelijk ging de vrouw van Sayemon met het kind uit, om den +verdwenen man te zoeken. Vijf jaar lang zwierven zij door het land, +totdat zij ten slotte in een dorpje in Kishu kwamen, waar een oude man +de vermoeide en door de reis vreeselijk uitgeputte reizigers +mededeelde, dat Sayemon tegenwoordig priester was, en dat hij een jaar +geleden nog altijd in den tempel van Kongobuji woonde op den Berg +Koya.</p> + +<p>Den volgenden dag, toen de vrouw en haar kind aan den tempel van +Kongobuji gekomen waren, bleek het, dat geen vrouwen den tempel mochten +binnentreden; daarom beklom Ishidomaro, na met zorg naar de bevelen van +zijn moeder te hebben geluisterd, alleen den berg. Toen de knaap na een +langen steilen tocht den tempel bereikte, zag hij een monnik en zeide; +“troont hier een priester, Kato Sayemon genaamd? Ik ben zijn +zoontje en mijn moeder wacht mij in gindsche vallei. Vijf jaar lang +hebben wij naar hem gezocht, en de liefde, die in onze harten leeft, +zal hem ons zeker doen vinden.”</p> + +<p>De priester, die niemand anders was dan Sayemon zelf, sprak zijn +zoon aldus aan: “Het spijt mij, dat ik u moet <span class= +"pagenum">[<a id="pb363" href="#pb363">363</a>]</span>zeggen, dat uw +reis vergeefsch is geweest, want niemand van den naam van Kato Sayemon +woont in dezen tempel.”</p> + +<p>Sayemon sprak uiterlijk kalm, maar in zijn hart was er strijd +tusschen zijn godsdienst en de liefde voor zijn zoon.</p> + +<p>Daar hij echter wist, dat hij zijn vrouw en kind goed verzorgd had +achtergelaten, onderwierp hij zich aan de leerstellingen van Buddha, en +onderdrukte hij zijn vaderlijk gevoel.</p> + +<p>Ishidomaro was echter niet voldaan, want instinctmatig voelde hij, +dat de man, die vóór hem stond, in werkelijkheid zijn +vader was, en daarom sprak hij den priester nog eens aldus aan: +“Goede priester, op mijn linker oog is een wrat, en mijn moeder +heeft mij verteld, dat mijn vader op zijn linker oog een dergelijke +wrat heeft, waaraan ik hem onmiddellijk kan herkennen. Gij hebt +diezelfde wrat, en in mijn ziel ben ik overtuigd, dat gij mijn vader +zijt.” En na die woorden te hebben gesproken, weende de knaap +bitter, terwijl hij verlangde naar de armen, die zich niet openden om +het ongelukkige kind te liefkoozen en te vertroetelen.</p> + +<p>Sayemons gevoelens werden weer op de proef gesteld, maar met een +krachtige poging om zijn aandoening te bedwingen, zeide hij: “Het +kenteeken, waarvan gij spreekt, komt zeer algemeen voor. Ik ben bepaald +uw vader niet, gij zoudt verstandig doen uw tranen te drogen en hem +ergens anders te zoeken.” Na die woorden te hebben gesproken, +liet de priester den knaap achter, ten einde een avonddienst te +verrichten.</p> + +<p>Sayemon bleef in den tempel leven. Hij had in den dienst van Buddha +vrede gevonden, en wat er met zijn vrouw en kind gebeurde, liet hem +koud.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7952"> +<h3 class="normal">Hoe een oud Man zijn gezwel verloor.</h3> + +<p>Er was eens een oud man, die een gezwel op zijn rechter wang had. +Dat gezwel, dat hem zeer mismaakte, veroorzaakte hem heel wat +onaangenaamheid, en hij had dan ook veel geld besteed, om er van +verlost te worden. Hij nam verschillende geneesmiddelen in en gebruikte +heel wat <span class="pagenum">[<a id="pb364" href= +"#pb364">364</a>]</span>waschwatertjes, maar in plaats dat het gezwel +verdween of zelfs kleiner werd, nam het in grootte toe.</p> + +<p>Op zekeren avond laat, toen de oude man naar huis terugkeerde, met +brandhout beladen, werd hij door een vreeselijke onweersbui overvallen +en was hij verplicht, een schuilplaats te zoeken in een hollen boom. +Toen de storm was gaan liggen en toen hij juist op het punt was, zijn +reis voort te zetten, was hij verbaasd, toen hij een vroolijk gejuich +in zijn onmiddellijke nabijheid hoorde. Nadat hij uit zijn schuilplaats +naar buiten keek, zag hij tot zijn groote verbazing een aantal demonen +dansen en zingen en drinken. Hun dansen was zóó +vreemdsoortig, dat de oude man alle voorzichtigheid uit het oog +verliezend, begon te lachen, en eindelijk den boom verliet, om de +uitvoering des te beter te kunnen zien. Terwijl hij daar stond toe te +zien, zag hij, dat een der geesten alleen stond te dansen, en +bovendien, dat de aanvoerder van het gezelschap volstrekt niet +ingenomen was met zijn lompe hansworsterijen. Eindelijk sprak de +aanvoerder dier geesten: “Genoeg! Is er dan niemand, die beter +kan dansen dan die kerel?”</p> + +<p>Toen de oude man die woorden hoorde, scheen het alsof zijn jeugd +weer terugkeerde, en daar hij in vroeger dagen een volleerd danser +geweest was, bood hij zich aan, om zijn bekwaamheid te toonen. Zoo +danste de oude man dan voor die vreemde verzameling van demonen, die +hem met zijn uitvoering gelukwenschten, hem een kop saké +aanboden, en verzochten, dat hij hun het genoegen zou doen, nog een +aantal andere dansen te vertoonen.</p> + +<p>De oude man was bijzonder verheugd over de wijze, waarop hij was +ontvangen, en toen de aanvoerder der geesten hem verzocht den volgenden +nacht nog eens weer voor hem te dansen, stemde hij daar bereidwillig in +toe. “Dat is goed”, zeide de aanvoerder, “maar gij +moet een pand achterlaten. Ik zie, dat gij een gezwel op uw rechter +wang hebt, en dat is een uitnemend pand. Laat mij het van u +wegnemen.” Zonder eenige pijn te veroorzaken, <span class= +"pagenum">[<a id="pb365" href="#pb365">365</a>]</span>verwijderde het +hoofd der troep het gezwel, en na dat buitengewone kunststuk te hebben +verricht, verdwenen hij en zijn makkers plotseling.</p> + +<p>Toen de oude man naar zijn huis terugkeerde, voelde hij telkens met +zijn hand naar zijn rechter wang, en kon zich nauwelijks voorstellen, +dat hij ten slotte, na jaren lang mismaakt te zijn geweest, zoo +gelukkig was, van zijn lastig en onooglijk gezwel bevrijd te zijn. +Eindelijk trad hij zijn nederige woning binnen, en zijn oude vrouw was +niet minder gelukkig met wat er gebeurd was.</p> + +<p>Een booze en norsche oude man woonde vlak naast dit oude paar. +Jarenlang had hij een gezwel op zijn linker wang gehad, dat voor geen +enkele geneeskundige behandeling had willen wijken. Toen hij van het +fortuintje van zijn buurman hoorde, ging hij naar hem toe en luisterde +naar diens vreemde avonturen bij de geesten. De goede oude man deelde +zijn buurman mede, waar hij den hollen boom kon vinden, en raadde hem +aan, zich daar vóór zonsondergang in te verbergen.</p> + +<p>De booze oude man vond den hollen boom en ging daar binnen in. Hij +was daar nauwelijks langer dan enkele minuten in verborgen geweest, +toen hij met vreugde de geesten zag verschijnen. Dadelijk zeide +één van het gezelschap: “Het duurt lang, eer de +oude man komt. Ik was er anders van overtuigd geweest, dat hij zijn +belofte zou houden.”</p> + +<p>Bij die woorden kroop de oude man uit zijn schuilplaats, bewoog zijn +waaier op en neer en begon te dansen, maar, ongelukkig, kon hij +volstrekt niet dansen, en zijn gekke bokkesprongen wekten dan ook de +ontevredenheid der geesten ten zeerste op. “Gij danst vreeselijk +slecht”, zeide één van den troep, “en hoe eer +gij ophoudt, hoe liever het ons zal zijn; maar voordat gij vertrekt, +zullen wij u het pand teruggeven, dat gij gisteren avond bij ons hebt +achtergelaten.” Na die woorden te hebben gesproken, wierp de +geest het gezwel naar den rechter wang van den ouden man, waar het +dadelijk stevig bleef vastzitten, en <span class="pagenum">[<a id= +"pb366" href="#pb366">366</a>]</span>niet meer kon worden verwijderd. +Zoo ging de slechte oude man, die de demonen had trachten te bedriegen, +weg, met een gezwel op iederen kant van zijn gelaat.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7977"> +<h3 class="normal">Een Japansche Gulliver.<a class="noteref" id= +"xd0e7980src" href="#xd0e7980">1</a></h3> + +<p>Shikaiya Wasōbiōye, was een inwoner van Nagasaki, en was +ontzaglijk geleerd, maar had een afschuw van bezoekers. In de achtste +maand vertrok hij in zijn boot om de bewonderaars der volle maan te +ontvluchten, en was reeds een eind ver voortgegaan, toen de lucht een +dreigend aanzien aannam; daarom trachtte hij terug te keeren, maar de +wind scheurde zijn zeilen en brak zijn mast. De arme man werd gedurende +drie maanden op de golven heen en weer bewogen, totdat hij ten slotte +aan de Modderzee kwam, waar hij bijna van honger omkwam, daar in die +buurt geen visschen konden worden gevangen.</p> + +<p>Eindelijk bereikte hij een bergachtig land, waar de lucht liefelijk +was van den geur van verscheidene bloemen, en op dat eiland vond hij +een bron, waarvan de wateren hem nieuw leven schonken. Eindelijk +ontmoette Wasōbiōye Jofuku, die hem door de straten der +hoofdstad geleidde, waar al de bewoners hun tijd doorbrachten met het +najagen van genoegens. Op dat eiland bestond noch dood noch ziekte; +maar het feit, dat het leven hier eeuwig duurde, werd door velen als +een last beschouwd, dien zij trachtten van zich af te schudden door de +magische kunst van den dood te bestudeeren, en de macht van vergiftig +voedsel, zooals sommige vischsoorten, die besprenkeld waren met roet, +en het vleesch van meerminnen.</p> + +<p>Nadat er twintig jaar verstreken waren, kreeg Wasōbiōye +een tegenzin tegen het eiland, en toen zijn pogingen, zich het leven te +benemen, geen resultaat hadden, ging hij op reis naar de Drie Duizend +Werelden, die in de Buddhistische Geschriften vermeld worden. Daarna +bezocht hij het Land <span class="pagenum">[<a id="pb367" href= +"#pb367">367</a>]</span>van den Eindeloozen Overvloed, het Land van het +Bedrog, het Land van de Volgelingen van het Oude, het Land van de +Paradoxen, en ten slotte het Land van de Reuzen.</p> + +<p>Nadat Wasōbiōye vijf maanden lang op den rug van een +ooievaar in volslagen duisternis was voortgetrokken, bereikte hij +eindelijk een land, waar de zon weer scheen, waar boomen honderd voet +in omtrek waren, waar het onkruid zoo hoog was als bamboe en de +menschen zestig voet hoog. In dat vreemde land nam een reus +Wasōbiōye op, droeg hem naar zijn huis, en voedde hem met +één enkelen monsterachtig groote rijstkorrel, door middel +van eetstokjes, die zoo groot waren als een kleine boom. Een paar weken +lang trachtte Wasōbiōye zijn gastheer te onderwijzen in de +leerstellingen der oude wereld, waar hij van daan kwam, maar de reus +lachte hem uit en zeide hem, dat zulk een dwerg niet kon geacht worden +de gebruiken van groote menschen te begrijpen, daar hun verstand in +overeenstemming moest zijn met hun grootte.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e7998"> +<h3 class="normal">De Juweelen-tranen van Samébito.</h3> + +<p>Toen Tōtarō eens de Lange Brug van Séta overtrok, +zag hij een wezen, dat er vreemd uitzag. Het had het lichaam van een +man, met een huid zwarter dan die van een neger; zijn oogen glinsterden +als smaragden, en zijn baard was als die van een draak. +Tōtarō was niet weinig verschrikt, toen hij zulk een +buitengewoon monster zag; maar in zijn groene oogen lag +zóóveel pathos, dat Tōtarō het waagde, eenige +vragen tot hem te richten, waarop het vreemde wezen antwoordde:</p> + +<p>“Ik ben Samébito” (“een Haaimensch”), +<span class="corr" id="xd0e8005" title="Niet in bron">“</span>en +tot voor korten tijd was ik in dienst van de Acht Groote Drakenkoningen +als een ondergeschikt beambte van het Drakenpaleis. Ik werd om een +kleine overtreding uit dat heerlijke verblijf weggezonden, en werd +zelfs uit de zee verbannen. Van dat oogenblik af heb ik mij vreeselijk +ongelukkig gevoeld, zonder een schuilplaats, en niet in staat voedsel +te <span class="pagenum">[<a id="pb368" href= +"#pb368">368</a>]</span>krijgen. Heb medelijden met mij, brave Heer! +Vind een schuilplaats voor mij, en geef mij wat te eten.”</p> + +<p>Het gemoed van Tōtarō werd bewogen door den ootmoed van +Samébito, en hij bracht hem naar een vijver in zijn tuin en gaf +hem een ruimen voorraad voedsel. Op die rustige en afgezonderde plek +bleef het vreemde wezen uit de zee omstreeks een halfjaar.</p> + +<p>In den zomer van dat jaar was er een groote bedevaartstocht van +vrouwen naar den tempel van Miidera, gelegen in de naburige stad +Ōtsu. Tōtarō woonde het feest bij en zag daar een +buitengewoon bekoorlijk meisje. “Haar gelaat was schoon en rein +als sneeuw; en de liefelijkheid van haar lippen gaven den aanschouwer +duidelijk te kennen, dat wat over die lippen kwam, zoo zoet zou klinken +als de stem van een nachtegaal, die op een pruimenboom +zingt.”</p> + +<div id="p368" class="figure"><img border="0" src="images/p368.jpg" +alt="Tōtarō en Samébito" width="341" height="512"> +<p class="figureHead">Tōtarō en Samébito</p> +</div> + +<p>Tōtarō ontbrandde plotseling in liefde voor het meisje. +Hij ontdekte, dat zij Tamana heette, dat zij ongehuwd was, en dit zou +blijven, totdat een jonge man haar als huwelijksgift een mandje met +niet minder dan tienduizend juweelen zou aanbieden. Toen +Tōtarō vernam, dat dit schoone meisje alleen kon worden +gewonnen door wat hem een onmogelijk geschenk toescheen, keerde hij met +een bezwaard gemoed naar huis terug. Hoe meer hij echter over de +schoone Tamana nadacht, des te meer werd hij op haar verliefd. Maar +helaas! niemand, minder rijk dan een prins, kon zulk een huwelijksgift +bij elkander krijgen—tienduizend juweelen!</p> + +<p>Tōtarō tobde zóó lang, totdat hij ziek werd, +en toen een dokter hem kwam bezoeken, schudde deze het hoofd en zeide: +“Ik kan niets voor u doen, want geen geneesmiddel is in staat de +ziekte der liefde te genezen.” En na die woorden te hebben +gesproken, verliet hij hem.</p> + +<p>Samébito ontving het bericht van de ziekte van zijn meester; +zoodra hem nu dat treurige nieuws bereikte, verliet hij den vijver in +den tuin en kwam de kamer van Tōtarō binnen.</p> + +<p>Tōtarō sprak niet meer over zijn eigen ellende. Hij was +vol belangstelling voor het heil van dat schepsel uit de zee. <span +class="pagenum">[<a id="pb369" href="#pb369">369</a>]</span></p> + +<p>“Wie zal u, Samébito, voedsel geven, als ik dood +ben?” zoo sprak hij droevig.</p> + +<p>Toen Samébito zag, dat zijn brave meester stervende was, +slaakte hij een vreemden kreet en begon hij te weenen. Hij weende +groote tranen bloed, maar zoodra deze den grond hadden aangeraakt, +veranderden zij plotseling in glinsterende robijnen.</p> + +<p>Toen Tōtarō die juweelen-tranen zag, schreeuwde hij het +uit van vreugde, en van dat uur af keerde nieuw leven in hem terug. +“Ik zal in het leven blijven! Ik zal in het leven blijven!” +zoo riep hij opgewonden van vreugde, uit. “Mijn beste vriend, gij +hebt mij ruimschoots het voedsel en de beschutting vergoed, die ik u +heb gegeven. Uw wonderbaarlijke tranen hebben mij onbeschrijfelijk veel +geluk gebracht.”</p> + +<p>Daarop hield Samébito op met weenen, en hij vroeg zijn +meester, hem wel de oorzaak van zijn spoedig herstel te willen +mededeelen.</p> + +<p>Daarop vertelde Tōtarō den Haaimensch zijn +liefdesgeschiedenis en deelde hij hem mede, welke huwelijksgift de +familie van Tamana eischte. “Ik dacht,” zoo voegde +Tōtarō er aan toe, “dat ik nooit in staat zou zijn, +tienduizend juweelen bijeen te krijgen, en het was die gedachte, die +mij zoozeer den dood nabij heeft gebracht. Nu zijn uw tranen in +juweelen veranderd, en daarmede zal het meisje mijn vrouw +worden.”</p> + +<p>Tōtarō ging gretig voort met het tellen der juweelen. +“Niet genoeg! Niet genoeg!” riep hij met ontzaglijke +teleurstelling uit. “Ach, Samébito, wees zoo goed en huil +nog wat langer!”</p> + +<p>Die woorden maakten Samébito boos. “Denkt ge, dat ik +als een vrouw kan huilen, zoo dikwijls als ik wil? Mijn tranen komen +uit mijn hart en zijn het uiterlijke teeken van diepe en ware +droefenis. Ik kan niet meer huilen, want ge zijt genezen. De tijd is +thans aangebroken om te lachen en vroolijk te zijn, niet om te +huilen.” <span class="pagenum">[<a id="pb370" href= +"#pb370">370</a>]</span></p> + +<p>“Als ik geen tienduizend juweelen heb, kan ik de schoone +Tamana niet huwen,” sprak Tōtarō. “Wat moet ik +beginnen? Ach, beste vriend, huil voor mij, huil!”</p> + +<p>Samébito was een vriendelijk schepsel. Na een korte +tusschenpooze zeide hij: “Ik kan van daag geen tranen meer +storten; laat ons morgen naar de lange brug van Séta gaan, en +een goeden voorraad wijn en visch mede nemen. Misschien dat ik, als ik +op de brug zit en naar het Drakenpaleis staar, weer zal weenen, als ik +aan mijn verloren woning denk, waarheen ik zoo gaarne zou willen +terugkeeren.”</p> + +<p>Den volgenden morgen gingen zij naar de brug van Séta, en +nadat Samébito een groote hoeveelheid wijn had medegenomen, +staarde hij in de richting van het Drakenrijk. Terwijl hij dit deed, +vulden zijn oogen zich met tranen, roode tranen, die in robijnen +veranderden, zoodra zij de brug aanraakten. Tōtarō raapte, +zonder zich ernstig om de smart van zijn vriend te bekommeren, de +juweelen op, en vond eindelijk, dat hij tienduizend schitterende +robijnen bij elkander had.</p> + +<p>Op datzelfde oogenblik hoorden zij den klank van liefelijke muziek, +en uit het water verrees een op wolken gelijkend paleis, waarop al de +kleuren der ondergaande zon schitterden. Samébito gaf een kreet +van vreugde en sprong op de leuning van de brug, terwijl hij zeide: +“Vaarwel mijn meester! De Drakenkoningen roepen mij”! Met +die woorden sprong hij van de brug, en keerde weer naar zijn oude +woning terug.</p> + +<p>Tōtarō liet geen tijd voorbijgaan met het aanbieden van +het mandje met tienduizend juweelen aan de ouders van Tamana, en na +eenigen tijd trouwde hij met hun liefelijke dochter.</p> +</div> + +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href= +"#xd0e7980src" id="xd0e7980">1</a></span> Ontleend aan de vertaling van +Prof. <i>B.H. Chamberlain</i> in de <i>Handelingen van het Aziatisch +Genootschap van Japan</i>, Deel VII.</p> +</div> +</div> +</div> + +<span class="pagenum">[<a id="pb371" href="#pb371">371</a>]</span> +<div class="back"> +<div id="app" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Goden en Godinnen.</h2> + +<p><span class="smallcaps">Aizen-Myō-ō</span>. De God der +Liefde.</p> + +<p><span class="smallcaps">Aji-shi-ki</span>. Een Shintō God, die +aangezien werd voor zijn overleden vriend <i>Ame-waka</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ama-no-ho</span>. De eerste der Goddelijke +Boden, die gezonden werden om den weg voor de komst van <i>Ninigi</i> +voor te bereiden.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ama-terasu</span>. De Zonnegodin.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ame-waka</span>. Hemel-jonge Prins, en +één der Goddelijke Boden.</p> + +<p><span class="smallcaps">Amida</span>. Een Buddhistische godheid, +oorspronkelijk een abstractie, het ideaal van het onbegrensde licht. De +<i>Daibutsu</i> te Kamakura vertegenwoordigt dien God.</p> + +<p><span class="smallcaps">Anan</span>. Een neef van Buddha, en, +evenals Bishamon, begiftigd met groote kennis en een wonderbaarlijk +geheugen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Benten</span>. Eén der Zeven Goden +van het Geluk.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bimbogami</span>. De God der Armoede.</p> + +<p><span class="smallcaps">Binzuru</span>. Een leerling van Buddha, en +door de lagere standen vereerd om zijn wonderbaarlijke macht, alle +menschelijke ziekten te genezen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bishamon</span>. De God van den Rijkdom en +eveneens van den Oorlog.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bosatsu</span>. Een uitdrukking, gebezigd +voor Buddhistische heiligen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Buddha</span>. Zie <i>Shaka</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Daikoku</span>. De God van den Rijkdom.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dainichi Nyorai</span>. Een personificatie +van reinheid en wijsheid. Eén der Buddhistische +Drie-eenheid.</p> + +<p><span class="smallcaps">Daishi</span>. “Groote Leeraar”, +een uitdrukking, toegepast op een aantal Buddhistische heiligen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Daruma</span>. Een volgeling van Buddha.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dōsojin</span>. De God der wegen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ebisu</span>. Een God van Geluk en +Dagelijksch Voedsel. Hij is de beschermer van eerlijken arbeid, en +wordt voorgesteld als een visscher met een <i>tai</i>-visch in de +hand.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ekibiogami</span>. De God van de Pest. <span +class="pagenum">[<a id="pb372" href="#pb372">372</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Emma-Ō</span>. De Heerscher van de Hel +en de Rechter van de Dooden.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fu Daishi</span>. Een onder de Goden +opgenomen Chineesche priester.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fudō</span>. De God der Wijsheid.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fugen</span>. De beschermgod van hen, die in +een bijzonderen vorm van geestverrukking hun overpeinzingen verrichten. +Gewoonlijk wordt hij afgebeeld zittende aan de rechterhand van <i> +Shaka</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fukurokuju</span>. Een Geluksgod, die een +lang leven en wijsheid voorspelt.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gaki</span>. Kwade Goden.</p> + +<p><span class="smallcaps">Go-chi Nyorai</span>. De Vijf Buddha’s +van Overpeinzing: <i>Yakushi</i>, <i>Tahō</i>, <i>Dainichi</i>, +<i>Ashuku</i> en <i>Shaka</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gongen</span>. Een algemeene naam voor de +incarnaties van Buddha’s volgens de Shintō-leer. Ook +toegepast op onder de goden opgenomen helden.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gwakkō Bosatsu</span>. Een +Buddhistische maangod.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hachiman</span>. De Oorlogsgod. Hij is de +onder de Goden opgenomen Keizer Ōjin, de beschermer van den +Minamoto stam.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hoderi</span>. “Schijnend Vuur”, +zoon van <i>Ninigi</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hoori</span>. “Uitdoovend Vuur”, +zoon van <i>Ninigi</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hoso-no-kami</span>. De God der Pokken.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hotei</span>. Een God van het Geluk, het +type van Tevredenheid.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hotoke</span>. De naam van alle +Buddha’s, en meestal toegepast op de dooden in het algemeen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ida Ten</span>. Een beschermer van het +Buddhisme.</p> + +<p><span class="smallcaps">Iha-naga</span>. “Prinses +Lang-als-de-Rotsen”, oudste dochter van den Geest der Bergen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Inari</span>. De Godin van de Rijst, ook in +verband met den Vossengod.</p> + +<p><span class="smallcaps">Isora</span>. De Geest van de Zeekust.</p> + +<p><span class="smallcaps">Izanagi</span> en <span class="smallcaps"> +Izanami</span>. De Scheppers van Japan, van wie de godheden uit het +Shintō Pantheon zijn voortgekomen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jizō</span>. De God der Kinderen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jurōjin</span>. Een God van het +Geluk.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kami</span>. Algemeene naam voor alle +Shintō godheden.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kashō</span>. Eén der grootste +leerlingen van Buddha. <span class="pagenum">[<a id="pb373" href= +"#pb373">373</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Kaze-no-Kami</span>. De God van den Wind en +der Verkoudheden.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kengyū</span>. De landbouwende minnaar +van het Wevende Meisje.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ken-ro-ji-jin</span>. De Aardgod.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kishi Bojin</span>. Een Indische Godin, door +de Japanners vereerd als de beschermster van Kinderen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kōbō Daishi</span>. Een onder de +goden opgenomen Buddhistische wijze.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kodomo-no-inari</span>. De Vossengod der +Kinderen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kōjin</span>. De God van de Keuken. +Versleten poppen worden aan die godheid geofferd.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kokuzō Bosatsu</span>. Een vrouwelijke +Buddhistische heilige.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kompira</span>. Een Buddhistische godheid +van duisteren oorsprong, vereenzelvigd met <i>Susa-no-o</i> en andere +Shintō-Goden.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kōshin</span>. De God der Wegen. Een +vergoding van den dag van den Aap, voorgesteld door de Drie Mystieke +Apen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kuni-toko-tachi</span>. “De Aardsche +Eeuwig Staande.” Een zelf geschapen Shintō-God.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kwannon</span>. De Godin der Barmhartigheid, +in verschillende vormen voorgesteld:</p> + +<ol class="lsoff"> +<li>1. <i>Shō-Kwannon</i>. (Kwannon de Wijze).</li> + +<li>2. <i>Jū-ichi-men Kwannon</i> (met Elf Gezichten.)</li> + +<li>3. <i>Sen ju Kwannon</i> (met Duizend Handen).</li> + +<li>4. <i>Ba-tō-Kwannon</i> (met Paardenkop).</li> + +<li>5. <i>Nyo-i-rin Kwannon</i> (Almachtig).</li> +</ol> + +<p><span class="smallcaps">Marishiten</span>. Zij is in het Japansche +en Chineesche Buddhisme voorgesteld als de Koningin des Hemels. Zij +heeft acht armen, waarvan twee de symbolen van zon en maan vasthouden. +In de Brahmaansche godgeleerdheid is zij de verpersoonlijking van het +Licht, en tevens een naam van Krishna.</p> + +<p><span class="smallcaps">Maya Bunin</span>. De moeder van Buddha.</p> + +<p><span class="smallcaps">Miroku</span>. De opvolger van Buddha, en +bekend als de Buddhistische Messias.</p> + +<p><span class="smallcaps">Miwa-daimyō-jin</span>. De godheid, die +in verband staat met het Lachfeest van Wasa.</p> + +<p><span class="smallcaps">Monju Bosatu</span>. De Heer der +Wijsheid.</p> + +<p><span class="smallcaps">Musubi-no-Kami</span>. De God van het +Huwelijk. <span class="pagenum">[<a id="pb374" href= +"#pb374">374</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Nikkō Bosatsu</span>. Een Buddhistische +Zonnegod.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ninigi</span>. De Kleinzoon van Ama-terasu, +de Zonnegodin.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ni</span>-Ō. Twee reusachtige en woeste +Koningen, die de buitenpoorten van tempels bewaken.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nominosukune</span>. De beschermgod der +worstelaars.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nyorai</span>. Een eeretitel van alle +Buddha’s.</p> + +<p><span class="smallcaps">O-ana-mochi</span>. “Bezitter van de +Groote Opening” van den Fuji.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oho-yama</span>. De Geest der Bergen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ōnamuji</span> of <span class= +"smallcaps">Ōkuni-nushi</span>. Zoon van <i>Susa-no-o</i>. Hij +regeerde in Izumo, maar trok zich terug ten gunste van <i> +Ninigi</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oni</span>. Een algemeene naam voor booze +geesten.</p> + +<p><span class="smallcaps">Otohime</span>. De dochter van den +Drakenkoning.</p> + +<p><span class="smallcaps">Raiden</span>. De Dondergod.</p> + +<p><span class="smallcaps">Raitaro</span>. De zoon van den +Dondergod.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rakan</span>. Een naam, gebruikt om den +volmaakten heilige en eveneens de onmiddellijke leerlingen van Buddha +uit te drukken.</p> + +<p><span class="smallcaps">Roku-bu-ten</span>. Een gemeenschappelijke +naam voor de Buddhistische Goden <i>Bonten</i>, <i>Tai-shaku</i> en den +<i>Shi-Tennō</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rin-jin</span>. De Draak of Zeekoning.</p> + +<p><span class="smallcaps">Saruta-hiko</span>. Een aardsche godheid, +die <i>Ninigi</i> begroette.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sengen</span>. De Godin van den Fuji. Ook +bekend als <i>Asama</i> of <i>Ko-no-Hana-Saku-ya-Hime</i>, “De +Prinses, die de Bloemen der Boomen laat bloeien.”</p> + +<p><span class="smallcaps">Shaka-muni</span>. De stichter van het +Buddhisme, ook wel Gautama genoemd, maar meestal bekend als Buddha.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sharihotsu</span>. De wijste van +Buddha’s tien voornaamste leerlingen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shichi-fukujin</span>. De Zeven Goden van +het Geluk: <i>Ebisu</i>, <i>Daikoku</i>, <i>Benten</i>, <i> +Fukurokuju</i>, <i>Bishamon</i>, <i>Jurōjin</i> en <i> +Hotei</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shita-teru-hime</span>. +“Mindere-glans-Prinses” en vrouw van <i>Ame-waka</i>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shi-tennō</span>. De Vier Hemelsche +Koningen, die de aarde tegen Booze Geesten beschermen, en die ieder een +vierde gedeelte van den horizon verdedigen. Hun <span class="pagenum"> +[<a id="pb375" href="#pb375">375</a>]</span>namen zijn, <i>Jikoku</i>, +Oosten; <i>Kōmoku</i>, Zuiden; <i>Zōchō</i>, Westen; en +<i>Tamon</i>, ook <i>Bishamon</i>, Noorden genoemd. Hun beeltenissen +zijn geplaatst in de binnenpoort van den tempel.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shōden</span>. De Indische Ganesa, de +Godin der Wijsheid.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sohodo-no-kami</span>. De God der +Vogelverschrikkers.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sukuna-bikona</span> Een godheid, uit den +hemel gezonden, om <i>Ōnamuji</i> bij te staan, om zijn rijk tot +rust te brengen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Susa-no-o</span>. “De onstuimige +Jongeling”, broeder der Zonnegodin.</p> + +<p><span class="smallcaps">Taishaku</span>. De Brahmaansche God +Indra.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tanabata</span> of <span class="smallcaps"> +Shokujo</span>. Het Wevende Meisje.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ten</span>. Een titel, overeenkomend met het +Sanskrit <i>Dêva</i></p> + +<p><span class="smallcaps">Tenjin</span>. De God van het +Schoonschrift.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tennin</span>. Vrouwelijke Buddhistische +Engelen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tōshōgū</span> De naam, als +godheid, van den grooten Shōgun Ieyasu of Gongen Sama.</p> + +<p><span class="smallcaps">Toyokuni</span>. De naam, als godheid, van +Hideyoshi.</p> + +<p><span class="smallcaps">Toyo-tama</span>. De dochter van den +Drakenkoning.</p> + +<p><span class="smallcaps">Toyo-uke-hime</span>. De Shintō-godin +van de Aarde of het Voedsel.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tsuki-yumi</span>. De Maangod.</p> + +<p><span class="smallcaps">Uzume</span>. De Godin van het Dansen.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yakushi Nyorai</span>. “De Genezende +Buddha.”</p> + +<p><span class="smallcaps">Yofuné Nushi</span>. De Slanggod.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yuki-Onna</span>. De Sneeuwvrouw. <span +class="pagenum">[<a id="pb376" href="#pb376">376</a>]</span></p> +</div> + +<div id="index" class="div1"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<h2 class="normal">Register der eigennamen.</h2> + +<div class="div2" id="xd0e8622"> +<h3 class="normal">A.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Aarde en Hemel</span>. Nog niet gescheiden +elementen, <a href="#pb1">1</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Abe no Miushi</span>. De Sadaijin Dainaggon, +één van de vijf vrijers van Kaguya, <a href="#pb47"> +47</a>–<a href="#pb52">52</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Acht en Twintig Volgelingen</span>. +Personificaties van sommige sterrenbeelden, <a href="#pb185"> +185</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Acht-Arm-Lange-Speer</span>. Aan Yamato +gegeven, <a href="#pb34">34</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Adem, God van Langen Adem</span>. Yosoji +bezoekt, altaren, <a href="#pb116">116</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Aino Godin van het Vuur</span>. De naam van +den Berg Fuji waarschijnlijk afgeleid van Fuchi, de, <a href="#pb113"> +113</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Aino-Land</span>. Professor B.H. Chamberlain +schrijft over, <a href="#pb113">113</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ainoe</span>, of <span class="smallcaps"> +Aino</span>. Waarschijnlijk eerste bewoners van Japan, <a href="#pbxi"> +XI</a>; opstand der, bedwongen door, <a href="#pb34">34</a>–<a +href="#pb37">37</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Aji-shi-ki</span>. Vriend van Ame-waka, <a +href="#pb31">31</a>, <a href="#pb32">32</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Akamagaséki</span>. Tempel van +Amidaji gebouwd te, <a href="#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Akasaki</span>. Tōkōyo komt te, in +de provincie Hoki, <a href="#pb323">323</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ako, De Heer van</span>. Prinses Aya trouwt +met den tweeden zoon van, <a href="#pb158">158</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Amadera Tempel</span>. Hanagaki Baishū +bezoekt een feest in, <a href="#pb193">193</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ama-no-Hashidate</span>. Een met pijnboomen +bedekt voorgebergte, dat het Meer Iwataki en de Baai Miyazu scheidt, <a +href="#pb190">190</a>; Eén van de “Drie Groote +Uitzichten” van Japan, <a href="#pb190">190</a>; Saion Zenji +staart naar, <a href="#pb190">190</a>–<a href= +"#pb192">192</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ama-no-ho</span>. Afgezant, gezonden om den +weg voor Ninigi voor te bereiden, <a href="#pb11">11</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ama-terasu</span>. Dochter van Izanagi en +Izanami, de Zonnegodin, <a href="#pb3">3</a>; bestijgt de Ladder des +Hemels, <a href="#pb3">3</a>; vervolgd door Susa-no-o, <a href="#pb7"> +7</a>; vlucht in een donkere grot, <a href="#pb7">7</a>; door, naar den +Hemel gelokt, <a href="#pb8">8</a>; Ninigi, kleinzoon van, <a href= +"#pb13">13</a>; haar geschenken aan Ninigi, <a href="#pb13">13</a>; +Prins Yamato smeekt om den zegen van, <a href="#pb32">32</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ame-waka</span>. Afgezant gezonden om den +weg voor Ninigi voor te bereiden, <a href="#pb11">11</a>; trouwt met +Shitu-teru-hime, <a href="#pb11">11</a>; door de Goden gestraft, <a +href="#pb11">11</a>, <a href="#pb12">12</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Amida Butsu</span>. Geschiedenis van, en den +walvisch, <a href="#pb63">63</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Amidaji</span>. Tempel van, gebouwd te +Akamagaséki, <a href="#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Amitâbha</span>. Kwanjin (Chineesche +Kwannon), de geestelijke zoon van, <a href="#pb185">185</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Anderson, Dr. William</span>. Legende, uit +den <i>Catalogus van Japansche en Chineesche schilderwerken in het +Britsche Museum</i>, <a href="#pb30">30</a>, noot.</p> + +<p><span class="smallcaps">Anoji</span>. Plaats in Tamba; +één der drie en dertig plaatsen, gewijd aan Kwannon, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Antoku Tenno</span>. <i>Zie</i> Tenno, <a +href="#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Armoede</span>, Japansch Bijgeloof en +Bimbogami, de God van, <a href="#pb339">339</a>, insecten, Bimbomushi, +Japansche naam voor, <a href="#pb339">339</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Arnold, Sir Edwin</span>. Verwijzing naar +zijn <i>Zeeën en Landen</i>, <a href="#pbix">IX</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Asagao</span>. Legende uit <i>Het Dagboek +van een Winde</i> omtrent de liefde van, <a href="#pb232"> +232</a>–<a href="#pb237">237</a>; anders genaamd Miyuki, <a href= +"#pb232">232</a>, <a href="#pb233">233</a>; haar liefde voor Komagawa +Miyagi, <a href="#pb233">233</a>–<a href="#pb237">237</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Asaka</span> (“Zachte Geur”) +Vriendin van Asagao, <a href="#pb234">234</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ashigara Berg</span>. Yaégiri gaat +naar, en schenkt daar het leven aan Kintaro, <a href="#pb358"> +358</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ashi-Nadzuchi</span>. +(“Voet-slag-oude”). Een aardsche godheid, <span class= +"pagenum">[<a id="pb377" href="#pb377">377</a>]</span>echtgenoot van +Tenadzuchi, en vader van Kushi-nada-hime, <a href="#pb9">9</a>; huwt +zijn dochter uit aan Susa-no-o, <a href="#pb10">10</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ashinóya</span>. Dorp, waar het +Meisje van Unai woonde, <a href="#pb302">302</a>–<a href= +"#pb304">304</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Aston, Dr. W.G.</span> Verwijzing naar de +<i>torii</i>, door, <a href="#pb212">212</a>; beschrijving in de <i> +Heike Monogatari</i> van een groot zeegevecht tusschen Taira en +Minamoto stammen vertaald door, <a href="#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Atsumori</span>. Verhaal omtrent de wijze, +waarop zij haar waaier gebruikte, <a href="#pb230">230</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Awabi, De Groote</span>. Een groep van, <a +href="#pb330">330</a>, <a href="#pb331">331</a>; de Geest van, +verschijnt aan Kansuke, <a href="#pb330">330</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Aya, Prinses</span>. De Geest van de +Pioenroos en, <a href="#pb156">156</a>–<a href="#pb158">158</a>; +liefde voor den Geest der Pioenroos in de gedaante van een jongen en +schoonen <i>samurai</i>, <a href="#pb157">157</a>,<a href= +"#pb158">158</a>; Sadayo, dienares van, <a href="#pb157">157</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ayame, De Edele</span>. Gehuwd met Yorimasa, +<a href="#pb19">19</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e8992"> +<h3 class="normal">B.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Baelz, Dr</span>., van de Keizerlijke +Universiteit van Japan. Meening van, in zake de Japanners en Mongolen, +<a href="#pbxi">XI</a>; verwezen naar, <a href="#pb75">75</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Baishū</span>, <span class="smallcaps"> +Hanagaki</span>. <i>Zie</i> Hanagaki Baishū, <a href="#pb193"> +193</a>–<a href="#pb194">194</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bakin</span>. Een beroemd Japansch +romanschrijver; Zijn <i>Kumono Tayema Ama Yo No-Tsuki</i> en +donderlegenden, <a href="#pb238">238</a>; de <i>In</i> (vrouwelijk +beginsel) en de <i>Yo</i> (mannelijk beginsel) in verband met donder, +opmerkingen daarover door, <a href="#pb240">240</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Baku</span>, Een bovennatuurlijk wezen, +bekend als de eter van Droomen, <a href="#pb350">350</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Banko, Admiraal</span>; Kokaku Jo zendt +schatten door middel van, naar den tempel van Kofukuji, <a href= +"#pb70">70</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Barmhartigheid, Godin der, Kwannon, +de</span>; vergeleken met Jizō, <a href="#pb85">85</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bato-Kwannon</span>, <i>Zie</i> Kwannon, <a +href="#pb185">185</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Benkei</span>, Een der beminnelijkste der +Japansche helden, <a href="#pbxv">XV</a>; vergeleken met Little John, +Will Scarlett en Friar Tuck, in één vereenigd, <a href= +"#pb19">19</a>; tegenstrijdige trekken in zijn karakter, <a href= +"#pb20">20</a>; werd op zeventienjarigen leeftijd priester, <a href= +"#pb20">20</a>; avontuur met Tamamushi, <a href="#pb21">21</a>; breekt +los van het priesterschap en wordt een vogelvrij verklaard krijgsman, +<a href="#pb21">21</a>; zijn gedrag op den berg Hiei, <a href="#pb22"> +22</a>; belaagt ridders bij de Gojō Brug van Kyōto, <a href= +"#pb22">22</a>; wordt overwonnen door Yoshitsune, <a href="#pb23"> +23</a>; staat ten slotte Yoshitsune bij, om de Taira te verjagen, <a +href="#pb24">24</a>; voert de klok van Miidera weg, <a href="#pb125"> +125</a>, <a href="#pb126">126</a>; verwijzing naar, <a href="#pb343"> +343</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Benten</span>, Eén der Zeven Godheden +van het Geluk, <a href="#pb96">96</a>, <a href="#pb192">192</a>; de +Godin der Zee, Schoonheid, Liefde en Welsprekendheid, <a href="#pb96"> +96</a>, <a href="#pb97">97</a>; gelijkt op Kwannon, <a href="#pb192"> +192</a>; de Draak en, <a href="#pb192">192</a>; beroemd Eiland van +Enoshima en de komst van, <a href="#pb193">193</a>; tempel van het +“Geboortewater” gewijd aan, <a href="#pb193">193</a>; +Hanagaku Baishū en, <a href="#pb193">193</a>–<a href= +"#pb195">195</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Berg I, Vrouw</span>, <a href="#pb347"> +347</a>; <span class="smallcaps">II. Man</span>, <a href="#pb347"> +347</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Berg, de Geest van den</span>, <a href= +"#pb320">320</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Berg, De Knetterende</span>. De Geschiedenis +van den haas en den das op den, <a href="#pb246">246</a>–<a href= +"#pb248">248</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bezitter van den Grooten Berg</span>. +Dezelfde als Oho-Yama, de Geest van de Bergen, <a href="#pb14"> +14</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bijgeloof, Japansch</span>, verschillende +vormen van, <a href="#pb332">332</a>–<a href="#pb340">340</a> +<span class="pagenum">[<a id="pb378" href= +"#pb378">378</a>]</span>menschenoffers in verband met, <a href= +"#pb332">332</a>–<a href="#pb334">334</a>; vormen van +waarzeggerij, <a href="#pb334">334</a>–<a href="#pb336">336</a>; +ongelukkige jaren en dagen, <a href="#pb337">337</a>; in verband met +kinderen, <a href="#pb337">337</a>, <a href="#pb338">338</a>; +toovermiddelen bij de Japanners, <a href="#pb338">338</a>; het Wenkende +Blad, <a href="#pb339">339</a>; Bimbogami (de God der Armoede) en, <a +href="#pb339">339</a>; <i>Bimbomushi</i> (“Armoede-insect”) +en, <a href="#pb340">340</a>; de <i>Baku</i>, <a href="#pb350"> +350</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bimbo. Raitaro</span> (Het kind van den +Donder) en, <a href="#pb240">240</a>, <a href="#pb241">241</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bimbogami</span>, De God der Armoede; +Japansch bijgeloof en, <a href="#pb339">339</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bimbomushi</span> +(“Armoede-insect”), <a href="#pb340">340</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bishamon</span>, Eén der Zeven Goden +van het Geluk, <a href="#pb96">96</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Biwa, Meer</span>. Hidesato’s +ontmoetingen met den Drakenkoning van, <a href="#pb42">42</a>–<a +href="#pb45">45</a>. Visu ziet het meer, dat den naam draagt van, <a +href="#pb119">119</a>. De meening van Professor Chamberlain omtrent, <a +href="#pb119">119</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bliksem, De Godin van den</span>, <a href= +"#pb238">238</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bloemen</span>, De liefde voor, de groei en +de symboliek der, <a href="#pb138">138</a>–<a href= +"#pb140">140</a>; legenden over, <a href="#pb148">148</a>–<a +href="#pb158">158</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bon Odori</span>. Een dans op het +Doodenfeest, <a href="#pb166">166</a>; oorsprong van, <a href="#pb209"> +209</a>; komt overeen met de Indische <i>sraddha</i>, <a href="#pb209"> +209</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Boomen</span>. Verband met de kleine +gestalte der Japanners, <a href="#pb143">143</a>; de Camelia, legende +over de, <a href="#pb160">160</a>; de cryptomeria, <a href="#pb161"> +161</a>; de God der Wegen en de Pijnboom, <a href="#pb161">161</a>; de +geest van den God Kōjin zetelt in den <i>enoki</i> boom, <a href= +"#pb162">162</a>; het Wilgenvrouwtje, <a href="#pb162">162</a>–<a +href="#pb165">165</a>; Yenoki, de boom van den Eenoogigen Priester, <a +href="#pb165">165</a>–<a href="#pb167">167</a>; het verbranden +der Drie Dwergboompjes, <a href="#pb168">168</a>–<a href= +"#pb169">169</a>; de gelieven onder den pijnboom, <a href="#pb172"> +172</a>–<a href="#pb174">174</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Boven-Horikané, Tokutaro Te</span>, +<a href="#pb80">80</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Brinkley, Kapitein</span>. Hij verwijst in +<i>Japan en China</i> naar het geloof der rijksambtenaren te Yedo in +<i>Tengu</i>, <a href="#pb346">346</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bron. De Violen-</span>. <i>Zie</i> +Shingé, <a href="#pb151">151</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Bronzen Buddha</span>, <i>Zie</i> Buddha, <a +href="#pb63">63</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Buddha</span>. Bedelnap van, <a href= +"#pb48">48</a>; de legende van den Gouden Lotus en, <a href="#pb61"> +61</a>–<a href="#pb63">63</a>; de Bronzen, van Kamakura en de +walvisch, <a href="#pb63">63</a>–<a href="#pb67">67</a>; het +Kristal van, <a href="#pb67">67</a>–<a href="#pb73">73</a>; heeft +medelijden met den Geest van den Steen des Doods, <a href="#pb79"> +79</a>; de Witte Lotus, de heilige bloem van, <a href="#pb112">112</a>; +de Acht Gaven: Gewaarwording, Bedoeling, Spraak, Gedrag, Leven, +Inspanning, Oplettendheid, Overdenking, <a href="#pb112">112</a>; kat +en slang de eenige dieren, die niet weenden bij den dood van, <a href= +"#pb252">252</a>; afdrukken van voetstappen van, als toovermiddelen, <a +href="#pb339">339</a>; lamp van, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Buddhisme</span>. Zijn invloed op Japanschen +godsdienst en kunst, <a href="#pbxi">XI</a>; resultaten in Japan, niet +door de Shintō-goden uit te roeien, maar door verstandig overnemen +uit China en Indië, <a href="#pb61">61</a>; Japan heeft haar kust +te danken aan het, <a href="#pb95">95</a>; de schilderkunst aan Nippon +geschonken door, <a href="#pb95">95</a>; de macht van het Karma, +één der grootste leerstellingen van het, <a href= +"#pb126">126</a>; de lotus, de heilige bloem van het, <a href="#pb153"> +153</a>; de <i>torii</i> aangenomen door het, <a href="#pb211">211</a>, +<a href="#pb212">212</a>; Nichiren tracht het in zijn oorspronkelijke +zuiverheid te herstellen, <a href="#pb227">227</a>, <a href="#pb228"> +228</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Buddhisten</span>. Shingon-shū, een +secte gesticht door Kōbō Daishi, <a href="#pb221">221</a>; +Nichiren-secte, gesticht door Nichiren, <a href="#pb227">227</a>; +eerste tempel te Nikko, Shōdō Shonin stichter van, <a href= +"#pb229">229</a>; de heilige Dengyō Daishi voerde de thee in Japan +in, <a href="#pb282">282</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Buddhistische Godheden</span>. Jizō, de +beminnelijkste der, <a href="#pb85">85</a>; afgunst van, jegens +Daikoku, <a href="#pb197">197</a>. <span class="pagenum">[<a id="pb379" +href="#pb379">379</a>]</span></p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e9518"> +<h3 class="normal">C.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Cathay. Groot</span>. Geest van den Steen +des Doods nam de gedaante aan van Hōji in, <a href="#pb79"> +79</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chamberlain, Professor B.H.</span> Legende +van den Steen des Doods vertaald door, <a href="#pb76">76</a>; +verwijzing naar zijn vertaling van <i>Ha-Goromo</i>, <a href="#pb109"> +109</a>; zijn verwijzing naar den berg Fuji, <a href="#pb113">113</a>; +voorstellingen op Chineesche vlaggen beschreven door, <a href="#pb146"> +146</a>; Japansche spiegels beschreven door, <a href="#pb175">175</a>; +verwijzing naar de <i>torii</i> door, <a href="#pb211">211</a>; +verwijzing naar den tempel van Kawasaki gewijd aan Kōbō +Daishi, in <i>Murray’s Handboek voor Japan</i>, door, <a href= +"#pb227">227</a>; bespreking van de <i>Samisen</i>, het geliefkoosde +muziekinstrument van de zangmeisjes, door <a href="#pb235">235</a>; +bespreking van de katten in <i>Japansche Zaken</i> <a href="#pb252"> +252</a>; Japansche honden, <a href="#pb257">257</a>; over +theeceremonies, <a href="#pb283">283</a>; zijn vertaling van de ballade +“het Meisje van Katsushika”, <a href="#pb306">306</a>, <a +href="#pb307">307</a>; de legende van Urashima en, <a href="#pb312"> +312</a>, <a href="#pb313">313</a>; zijn verklaring van den Japanschen +naam voor Drakenpaleis, <a href="#pb313">313</a>; zijn verwijzing naar +het graf van Urashima, <a href="#pb317">317</a>; Japansche +toovermiddelen, <a href="#pb338">338</a>; beschrijving van de <i> +Tengu</i> door, <a href="#pb343">343</a>; verhaal van Shikaiya +Wasōbiōye ontleend aan zijn vertaling in de <i>Handelingen +van het Aziatisch Genootschap van Japan</i>, <a href="#pb366"> +366</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chikubu-shima</span>. Eiland in het Meer +Biwa, in Ōmi, één der drie en dertig plaatsen, +gewijd aan Kwannon, <a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">China</span>. Keizer Koso dingt naar de hand +van Kohaku Jo, de dochter van Kamatari, en huwt haar, <a href="#pb68"> +68</a>–<a href="#pb71">71</a>; vlinder in betrekking met folklore +in, <a href="#pb201">201</a>; Dondergod in, <a href="#pb239">239</a>; +donderdier in, <a href="#pb239">239</a>; theedrinken in, <a href= +"#pb280">280</a>, <a href="#pb281">281</a>; Draak van, <a href= +"#pb353">353</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chineezen</span>. Japan, Jih-pén +genaamd door, <a href="#pbxii">XII</a>; vlaggen, beschreven door, <a +href="#pb146">146</a>; mythen, Kwannon bekend als Kwanjin bij de, <a +href="#pb185">185</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chinu</span>. Van Izumi, één +van de minnaars van het Meisje van Unai, <a href="#pb302"> +302</a>–<a href="#pb304">304</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chiyo</span>. Een schoone vrouw door Shokuro +gedood, <a href="#pb242">242</a>; door Raiden weer tot leven gewekt, <a +href="#pb242">242</a>; Shokuro verzoent zich met, <a href="#pb242"> +242</a>; een dichteres van dien naam maakt op pathetische wijze melding +van een waterjuffertje, <a href="#pb271">271</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chiyodo</span>. Kind van Heitaro en Higo +(Wilg), <a href="#pb164">164</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chokoro</span>. Maakt zijn tooverpaard los +van een reusachtige pompoen, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chōmei</span>. Buddhistische kluizenaar +uit de twaalfde eeuw, schrijver van de <i>Hō-jō-Ki</i>, <a +href="#pb144">144</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chōmeiji</span>. Plaats in Omi; +één der drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chosen</span>. Ook genoemd het Land der +Ochtendkalmte, de oude naam voor Korea, <a href="#pb317">317</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chow</span> of <span class="smallcaps"> +Tschou Dynastie</span>. Kwanjin, oorspronkelijk de dochter van den +Koning der, <a href="#pb185">185</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chrysanthemum</span>. De Japansche vlag en +de, <a href="#pb146">146</a>, <a href="#pb147">147</a>; Japans +nationale bloem, <a href="#pb147">147</a>; poëtische namen voor, +<a href="#pb147">147</a>; Vrouw Wit en Vrouw Geel, geschiedenis van, <a +href="#pb148">148</a>–<a href="#pb150">150</a>; Kikuo +(“Chrysanthemum-Oude-Man”) onderhoorige van Tsugaru, +geschiedenis van, <a href="#pb150">150</a>, <a href="#pb151"> +151</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Chūjō Hime</span>. Een +Buddhistische non, de grootste der vroegere kunstenaressen in +borduurwerk, een vleeschwording van <span class="pagenum">[<a id= +"pb380" href="#pb380">380</a>]</span>Kwannon, <a href="#pb186">186</a>; +trekt zich terug naar den tempel van Toemadera, <a href="#pb186"> +186</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Conder, Josiah</span>. Vertelt van de +gebruiken, die samenhangen met pijnboomen bij bruiloftsfeesten, <a +href="#pb144">144</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Confucius</span>. Bracht nieuwe bouwstoffen +bij voor de <i>Yih-King</i> (“Boek der Veranderingen”), <a +href="#pb334">334</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e9792"> +<h3 class="normal">D.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Daibutsu, De</span>. <i>Zie</i> Buddha (de +Bronzen), <a href="#pb63">63</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Daikoku</span>. Eén der Zeven Goden +van het Geluk, <a href="#pb96">96</a>; verbonden met Ebisu (zijn zoon) +en Hotei, den God van het Lachen, <a href="#pb196">196</a>; zijn +wonderbaarlijke Hamer, <a href="#pb196">196</a>; een Rat is het tweede +attribuut van, <a href="#pb196">196</a>; oude legende omtrent de +jaloezie van Buddhistische goden op, <a href="#pb197">197</a>; de zes +vormen, waaronder hij wordt voorgesteld, <a href="#pb198">198</a>; +gewoonlijk met zijn zoon Ebisu uitgebeeld, <a href="#pb198"> +198</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dai-Mokenren</span>. Een groot leerling van +Buddha; ziet de ziel van zijn moeder in de Gakidō, <a href= +"#pb208">208</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Daimiō</span>. Vrouw Wit komt in het +paleis van, <a href="#pb149">149</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dandoku, Berg</span>. De overpeinzingen van +Buddha op, <a href="#pb61">61</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dan-no-ura</span>. De Taira stam voor goed +in zee gejaagd door Benkei en Yoshitsune, <a href="#pb24">24</a>; +Hoïchi ontvangt een vreemdeling, die het tooneel van den slag bij +Dan-no-ura wenscht te bezoeken, <a href="#pb290">290</a>, <a href= +"#pb291">291</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Daruma</span>. Zoon van een Hindoe-koning, +<a href="#pb287">287</a>; evenals de Heilige Antonius in verzoeking +gebracht, <a href="#pb287">287</a>; Indische wijze, wiens beeld in +verband stond met het drinken van thee als godsdienstige ceremonie door +de Zen-secte in Japan, <a href="#pb287">287</a>; men vindt er melding +van gemaakt in <i>Enkele Chineesche Geesten</i> en <i>Een Japansch +Mengelwerk</i> door Latcadio Hearn, <a href="#pb287">287</a>, <a href= +"#pb288">288</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Das</span>. Verhaal van den haas en den, op +den Knetterenden Berg, <a href="#pb246">246</a>, <a href="#pb247"> +247</a>; beschrijving van, in legenden, <a href="#pb248">248</a>; +Kadzutoyo en de, <a href="#pb248">248</a>, <a href="#pb249"> +249</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Davis, F. Hadland</span>. Verwijzing naar +<i>Land van de Gele Lente</i>, door, <a href="#pb74">74</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dengyō Daishi</span>. Buddhistische +heilige, die het eerst de thee in Japan ingevoerd heeft, <a href= +"#pb282">282</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dieren</span>. Legenden, daarop betrekking +hebbende, <a href="#pb243">243</a>–<a href="#pb264">264</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dierenriem</span>. De Draak (<i>Tatsu</i>), +één van de teekenen van den, <a href="#pb354"> +354</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dierkunde</span>. Lafcadio Hearn en +spoken-dierkunde, <a href="#pb75">75</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Donder</span>. Legenden in verband met, <a +href="#pb238">238</a>–<a href="#pb242">242</a>; Bakins <i>Kumono +Tayema Ama Yo No Tsuki</i> in zake den God van, <a href="#pb238"> +238</a>; Donderdier (Raijū) <a href="#pb239">239</a>; Wondervogel +(Raicho), <a href="#pb239">239</a>; Dondervrouw (Kaminari), <a href= +"#pb240">240</a>; Raitaro, zoon van den Dondergod, <a href="#pb241"> +241</a>; <i>Shinraiki</i>, verslag van den, <a href="#pb239"> +239</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dondergoden</span>. Acht verschillende +soorten rusten op Izanami, <a href="#pb4">4</a>; <i>Zie</i> Raiden, <a +href="#pb238">238</a>; <i>Zie</i> legenden, <a href="#pb238"> +238</a>–<a href="#pb242">242</a>; Shokuro en de, <a href= +"#pb242">242</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Dooden, Heer der</span>, <a href="#pb91"> +91</a>, <a href="#pb187">187</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Doodskloppertje</span>. In het Japansch <i> +Bimbomushi</i>, <a href="#pb340">340</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Door den Duivel Bezeten</span>. +Toegeschreven aan den kwaden invloed van vossen, <a href="#pb75"> +75</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Doos der Juweelen Hand</span>. Zie +Tamate-Bako, <a href="#pb316">316</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Draak</span>. Nauw verbonden met Japansche +mythologie, <a href="#pb353">353</a>; van Japan en van China, <a href= +"#pb353">353</a>; één der teekens van den Dierenriem, <a +href="#pb354">354</a>; volgens de oude <span class="pagenum">[<a id= +"pb381" href="#pb381">381</a>]</span>opvatting der aarde werden vier +zeeën beheerscht door vier Drakenkoningen, den Hemelschen, den +Onstoffelijken, den Aarddraak en den Draak der Verborgen Schatten, <a +href="#pb354">354</a>; een vogel, <i>O-Goncho</i> genaamd, in een +witten Draak veranderd, <a href="#pb354">354</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Drakenkoning (der Zee)</span>. Steelt het +kristal van Buddha, <a href="#pb71">71</a>; Urashime in het paleis van, +<a href="#pb314">314</a>–<a href="#pb316">316</a>; Otohime, de +dochter van, <a href="#pb314">314</a>; zendt de Getijden juweelen naar +Keizerin Jingo door tusschenkomst van Isora, <a href="#pb320">320</a>; +biedt de Getijden juweelen aan Ojin aan, <a href="#pb322">322</a>; +Mamakiko ontmoet een <i>Shojō</i>, die woont bij het paleis van, +<a href="#pb352">352</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Drakenpaleis</span>. Het Eeuwiggroene land +komt in de ballade “De Visschersknaap Urashima” voor als, +<a href="#pb313">313</a>; Samébito en het, <a href="#pb370"> +370</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Drakenrijk</span>. Samébito en, <a +href="#pb367">367</a>–<a href="#pb370">370</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Drijvende Brug des Hemels</span>. Uzume en +haar metgezellen rusten op, <a href="#pb13">13</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Droomen Verslinder</span>. De <i>Baku</i> +bekend als de, <a href="#pb340">340</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e10134"> +<h3 class="normal">E.</h3> + +<p><span class="smallcaps">East, Sir Alfred</span>. Japansche kunst +beschreven door, <a href="#pb93">93</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Eb-getijde Juweel</span>. <i>Zie</i> +Juweelen, <a href="#pb319">319</a> enz.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ebisu</span>. Eén der Zeven Goden van +het Geluk, <a href="#pb96">96</a>; zoon van Daikoku, <a href="#pb196"> +196</a>; de God van den Arbeid, <a href="#pb196">196</a>; meestal +afgebeeld met zijn vader Daikoku, <a href="#pb198">198</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Echte Sakaki Boom</span>. Met Juweelen +behangen en versierd door Uzume, om Ama-terasu weer naar den Hemel te +lokken, <a href="#pb8">8</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Eeuwig Groen Land</span>. <i>Zie</i> +Drakenpaleis, <a href="#pb313">313</a>; sinaasappels het eerst gebracht +uit, naar Japan, <a href="#pb313">313</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Eeuwigheid</span>. Haar beteekenis voor den +beroemden kunstenaar Hokusai, <a href="#pb99">99</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Eeuwig Land</span>. De God “de +Gedachten bijeen roepende”, brengt vogels van, <a href="#pb8"> +8</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Egyptisch</span>. Verhalen omtrent het +ontstaan der Wereld, <a href="#pb1">1</a>; voorstelling van een +toekomstig leven, <a href="#pb99">99</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Eisai</span>. Een Buddhistische Priester, +die een verhandeling schreef, welke tot titel draagt “<i>De +Heilzame Invloed van het Theedrinken</i>,<span class="corr" id= +"xd0e10221" title="Niet in bron">”</span> <a href="#pb283"> +283</a>; poging, om Minamoto-no-Sanetomo van den wijn te bekeeren, <a +href="#pb283">283</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Emma-Ō</span>. De God en de Rechter van +de dooden, <a href="#pb91">91</a>, <a href="#pb92">92</a>; Jizō is +de voorspraak van Soga Sadayoshi bij, <a href="#pb91">91</a>, <a href= +"#pb92">92</a>; Doodenfeesten, <a href="#pb99">99</a>; Ono-no-Kimi +verschijnt voor, <a href="#pb123">123</a>; Tokudō Shōnin +geleid in de tegenwoordigheid van, <a href="#pb187">187</a>; Shiro door +hem gezonden, om den God van den Rijkdom te overweldigen, <a href= +"#pb197">197</a>, <a href="#pb198">198</a>; Doodenfeest en, <a href= +"#pb207">207</a>, <a href="#pb312">312</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Emmei van Dogen-Ji</span>. Wordt een <i> +sennin</i>, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Enkakuji</span>. De groote klok van, <a +href="#pb123">123</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Enoshima</span>. Een beroemd eiland, in +verband met de komst van Benten, <a href="#pb193">193</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e10291"> +<h3 class="normal">F.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Feest</span>. Dooden, <a href="#pb99"> +99</a>, <a href="#pb145">145</a>, <a href="#pb166">166</a>; van +Tanabata, <a href="#pb109">109</a>; Nieuwjaars, <a href="#pb161"> +161</a>, <a href="#pb205">205</a>; der Meisjes, <a href="#pb205"> +205</a>; der Poppen, <a href="#pb201">201</a>; der Jongens, <a href= +"#pb206">206</a>; Lachfeest van Wasa, <a href="#pb210">210</a>; der <i> +Minige</i>, en Ohokuninushi, het Bronzen Paard, <a href="#pb263"> +263</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Feest van Tanabata</span>, of het <span +class="pagenum">[<a id="pb382" href="#pb382">382</a>]</span>Wevende +Meisje; meest romantische van alle Japansche Feesten, <a href="#pb109"> +109</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Feesten der Dooden</span>. Beste gelegenheid +om vroolijk de wereld van Emma-Ō te verlaten, <a href="#pb99"> +99</a>; het beste bewijs van de liefde der Japanners voor de Natuur, <a +href="#pb145">145</a>; Bon Odori, een dans bij, <a href="#pb166"> +166</a>; plechtigheden en gebruiken in verband met, <a href="#pb207"> +207</a>–<a href="#pb210">210</a>; het Getijde der Terugkeerende +Geesten en, <a href="#pb312">312</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Firmament, God van het</span>, Tanabata, +dochter van, <a href="#pb109">109</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fudaraku-Ji</span>. Plaats te Nachi in +Kishū; één der drie en dertig plaatsen aan Kwannon +gewijd, <a href="#pb188">188</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fudo</span>. I. God. Dezelfde als Dainichi, +de God der Wijsheid; Kiyo bezoekt den tempel van, <a href="#pb130"> +130</a>; tempel op den Oki-Yama, gewijd aan, <a href="#pb166">166</a>, +<a href="#pb167">167</a>; de éénoogige priester in den +tempel van, <a href="#pb166">166</a>, <a href="#pb167">167</a>. II. +Kaap. Bekend als de Kaap van het Zwaard der vrouw, <a href="#pb326"> +326</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fugin</span>. Raiden, de Dondergod, dikwijls +gevonden in gezelschap van, <a href="#pb238">238</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fuji</span> (<i>Fuji-yama</i>, Nooit +Stervend). Naam van den hoogsten berg in Suruga, <a href="#pb60"> +60</a>; Schijnt typisch Japansch te zijn, <a href="#pb112">112</a>; de +berg van den Lotus en den Waaier, <a href="#pb112">112</a>; reeds +honderden jaren lang een bedevaartsoord, <a href="#pb113">113</a>; zijn +top, door Lafcadio Hearn het Hoogste Altaar der Zon genoemd, <a href= +"#pb113">113</a>; een uitgebrande vulkaan, <a href="#pb113">113</a>; +naam afgeleid van Huchi of Fuchi, de Godin van het Vuur bij de +Aino’s, <a href="#pb113">113</a>; de verblijfplaats van het +Levenselixir, <a href="#pb114">114</a>; Jofuku op den, <a href= +"#pb115">115</a>; Sentaro bezoekt den, <a href="#pb115">115</a>; de +Godin van den, <a href="#pb116">116</a>, <a href="#pb120">120</a>; +avonturen van Visu bij den, <a href="#pb119">119</a>–<a href= +"#pb121">121</a>; Yurine woonde bij den, <a href="#pb351">351</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fujii-dera</span>. Plaats in Kawachi, +één der drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb188">188</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fukurokuju</span>. Eén der Zeven +Goden van het Geluk, <a href="#pb97">97</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Fusago</span>. Door den Mikado naar Kaguya +gezonden, <a href="#pb54">54</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Futon</span> (Deken), De, van Tottori, <a +href="#pb298">298</a>, <a href="#pb299">299</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e10491"> +<h3 class="normal">G.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Gama</span>, met zijn tooverpadde, +beschreven als een <i>sennin</i> in de Japansche kunst, <a href= +"#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gaven</span>. De Acht, van het Buddhisme, <a +href="#pb112">112</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gedachten-bijeenvoegend</span>. Een God, die +vogels uit het Eeuwige Land medebrengt, om de Zonnegodin weer naar den +Hemel terug te lokken, <a href="#pb8">8</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Geest</span>. Van den Berg, <a href= +"#pb320">320</a>; van de Velden, <a href="#pb320">320</a>; van het +Gras, <a href="#pb320">320</a>; van het Zeestrand, <a href="#pb320"> +320</a>; van het Zwaard, <a href="#pb325">325</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Geesten</span>, van den kring der +Boetedoening, gevoed in verband met het Doodenfeest, <a href="#pb208"> +208</a>; de spookmoeder, <a href="#pb297">297</a>; het Getijde van den +Terugkeer en het Doodenfeest, <a href="#pb312">312</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Geesten en Spoken</span>, <a href="#pb99"> +99</a>, <a href="#pb100">100</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gele Draak</span>. Zie Gele Rivier, <a href= +"#pb354">354</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gele Rivier</span>. Fuk Hi ontvangt van den +Gelen Draak een geheimzinnige rol aan de, <a href="#pb354">354</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Geluk</span>, Land van het Volmaakte. Zie +Land. De jeugdige Keizer, Antoku Tenno, gebracht naar, <a href= +"#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gelukkige Regenjas</span>. Deel der lading +van het schip met Wonderschatten, <a href="#pb97">97</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Geluksgoden</span>. Benten, +één van de Zeven, <a href="#pb192">192</a>; ook wel +beschouwd als de Godin der Zee, der Liefde, der Schoonheid, der +Welsprekendheid, <span class="pagenum">[<a id="pb383" href= +"#pb383">383</a>]</span><a href="#pb192">192</a>; toovermiddelen om de +Geluksgoden voor te stellen, <a href="#pb339">339</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Genno</span>. Een Buddhistische priester; +waarschuwing van den Geest van den Steen des Doods aan, <a href= +"#pb76">76</a>; geschiedenis van het juweeltje verteld aan, <a href= +"#pb76">76</a>–<a href="#pb79">79</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gensuke</span>. Slachtoffer bij den bouw van +een brug over een rivier te Matsue, <a href="#pb334">334</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gesshōji Tempel, De</span>. De +reusachtige schildpad van den, <a href="#pb264">264</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Getijde-Juweelen</span>. Door Isora gezonden +als een gift van den Drakenkoning aan Keizerin Jingo, <a href="#pb321"> +321</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gilbert en Sullivan</span>. Verwijzing naar +hun <i>De Mikado</i>, <a href="#pbix">IX</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gisuke</span>. Broeder van O Cho San, <a +href="#pb327">327</a>, <a href="#pb328">328</a>; begunstigt het aanzoek +van Shinsaku, <a href="#pb327">327</a>; bouwt een tempel voor, <a href= +"#pb328">328</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">God der Wegen</span>. De pijnboom en de, <a +href="#pb161">161</a>; liefdeproef, door den God der Wegen aan te +roepen, <a href="#pb336">336</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">God der Zee</span>. Hoori bezoekt het paleis +van den, <a href="#pb15">15</a> <a href="#pb16">16</a>; vader van +Toyotama (“Rijk-Juweel”), <a href="#pb16">16</a>; schenkt +Hoori den Juweel van het Rijzende Water en van het Vallende Water, <a +href="#pb17">17</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Go-Fukakusa, Keizer</span>. Saim-Yoji +Tokiyori, een beroemd Regent tijdens de regeering van, <a href= +"#pb168">168</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gohitsu Oshō</span>. Naam aan +Kōbō Daishi gegeven door Chineesch keizer, <a href="#pb223"> +223</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gojo Brug</span> in <span class="smallcaps"> +Kyōto</span>. Benkei’s slechte handelingen tegenover +ridders, die de brug overtrokken, <a href="#pb22">22</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gongen</span>. Twee van de ridders van Raiko +bezoeken den tempel van, <a href="#pb26">26</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Go-Toba</span>. De Stille Pijnboom en de +Keizer, <a href="#pb102">102</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gouden Lotus</span>, Legende van den, <a +href="#pb61">61</a>–<a href="#pb63">63</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Graf van het Meisje</span>. Begraafplaats +van het Meisje van Unai, <a href="#pb304">304</a>, <a href="#pb305"> +305</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gras. De Geest van het</span>, <a href= +"#pb320">320</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gras-Klievende Zwaard</span>, Aan Yamato +geschonken, <a href="#pb35">35</a>; de oorsprong van den naam, <a href= +"#pb35">35</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Greey, Edward</span>. De Legende van den +Gouden Lotus bewerkt door, <a href="#pb61">61</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Groote-Berg-Bezitter</span>. Dezelfde als +Oho-yama, de Geest der Bergen, <a href="#pb14">14</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Gulliver</span>. Shikaiya +Wasōbiōye van Nagasaki, een Japansche, <a href="#pb366"> +366</a>, <a href="#pb367">367</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e10787"> +<h3 class="normal">H.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Haas</span>, Legenden in betrekking tot den, +<a href="#pb243">243</a>–<a href="#pb246">246</a>; +Taoïstische legenden en de, <a href="#pb243">243</a>; geschiedenis +van haas en das, op den Knetterenden Berg, <a href="#pb246"> +246</a>–<a href="#pb248">248</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hachiman</span>, De Oorlogsgod; twee der +metgezellen van Raiko bezoeken den tempel van, <a href="#pb26">26</a>; +tempel van, bestaat nog, <a href="#pb63">63</a>; Yoritomo richt tempels +op voor, <a href="#pb267">267</a>; de jeugdige keizer, Antoku Tenno bij +den tempel van, <a href="#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hades</span> (zie Yomi), <a href="#pb3"> +3</a>; tijdingen van, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hanagaki Baishū</span>, Een jong +dichter, en Benten-van-het-Geboorte-Water, <a href="#pb193"> +193</a>–<a href="#pb196">196</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Harakiri</span> of <span class="smallcaps"> +Seppuku</span>. Uitdrukkingen voor zelfmoord onder de samurai’s, +<a href="#pb145">145</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hase-Dera</span>. Plaats in Yamato; +één der drie en dertig plaatsen aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hatsushima Eiland</span>. Beroemd om zijn +Narcissen, <a href="#pb327">327</a>; Cho woont op, <a href="#pb327"> +327</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hazoku, Prins</span>. Bewijst eer aan een +boozen geest in Ind, <a href="#pb78">78</a>. <span class="pagenum">[<a +id="pb384" href="#pb384">384</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Hearn, Lafcadio</span>. De vos in Japan +beschreven door, <a href="#pb75">75</a>; Jizō, de God der +Kinderen, en, <a href="#pb86">86</a>; verwijzing naar het Hol van de +Geesten der Kinderen, en Jizō, <a href="#pb90">90</a>; beschrijft +den top van den Fuji als het Hoogste Altaar der Zon, <a href="#pb113"> +113</a>; zijn verhaal, dat de macht van het Karma duidelijk maakt, <a +href="#pb127">127</a>; zijn verhaal van een Japansche non met haar +voorliefde voor kleine dingen, <a href="#pb142">142</a>; beschrijft den +Lotus van het Paradijs, <a href="#pb154">154</a>; Japansche poppen +beschreven door, <a href="#pb199">199</a>; de opvatting van Hearn over +vlinders; <a href="#pb202">202</a>; bespreking van de <i>Bon-odori</i> +door, <a href="#pb209">209</a>; verhaal van den Japanschen <i>semi</i> +(boom-krekel) in <i>Kottō</i>, <a href="#pb270">270</a>; +verwijzing naar Yuki-Daruma in <i>Een Japansch Mengelwerk</i>, door, <a +href="#pb288">288</a>; Spooklegenden ontleend aan sprookjes door, in +<i>Kwaidan</i> en <i>Een Blik op het Onbekende Japan</i>, <a href= +"#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Heilige Man</span>. Andere naam voor Buddha, +<a href="#pb61">61</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Heilige Sleutel</span>. Gedeelte van de +lading van het schip met wonderschatten, <a href="#pb97">97</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Heitaro</span>. Een landbouwer, die met het +Wilgevrouwtje trouwde, <a href="#pb162">162</a>–<a href= +"#pb165">165</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hel</span>. Kwannon bekommert zich om hen, +die in de hel komen, zooals Emma-Ō aan Tokudō Shonin +mededeelt, <a href="#pb187">187</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hemel</span>. Ladder van den, <a href= +"#pb3">3</a>; Vlakte van den Hoogen Hemel, <a href="#pb6">6</a>; Rivier +van den Hemel, <a href="#pb8">8</a>; de os van Hikoboshi wandelt over +de Vlakte van den Hoogen Hemel, <a href="#pb108">108</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hemel en Aarde</span>. Elementen die hemel +en aarde vormden, <a href="#pb1">1</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hemelsche Rivier</span>. Hikoboshi en +Tanabata, gescheiden door de, <a href="#pb108">108</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hi</span>. Rivier in de provincie Idzumo; +Susa-no-o komt aan de, <a href="#pb9">9</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hidaka</span>. Een rivier, aan de oever +waarvan Kiyo woonde, <a href="#pb128">128</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hidari Jingorō</span>. De beroemde +beeldhouwer; legende van, herinnert ons aan de geschiedenis van +Pygmalion, <a href="#pb97">97</a>; wordt verliefd op een schoone vrouw, +<a href="#pb175">175</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hidesato</span>. Ook wel genaamd Tawara +Toda, “Mijn Heer Zak met Rijst”; zijn ontmoeting met den +Drakenkoning van het Meer Biwa, <a href="#pb42">42</a>–<a href= +"#pb45">45</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hiei, Berg</span>. Yoshitsune hoort, dat de +priester Benkei woont op, <a href="#pb22">22</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Higo</span> (“Wilg”). Vrouw van +Heitaro, <a href="#pb162">162</a>–<a href="#pb165">165</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hikoboshi</span>. Echtgenoote van Tanabata, +<a href="#pb108">108</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hinako-Nai-Shinnō</span>. De +Wonderbaarlijke Kastanje en de Prinses, <a href="#pb162">162</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hinokawa</span>. Rivier, waarin Yamato zwemt +met Idzumo Takeru, <a href="#pb34">34</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hiroshige</span>. Denkbeeld voor +één van zijn schilderijen ontleend aan de <i>Heike +Monogatari</i>, <a href="#pb100">100</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hito-Koto-Kwannon</span>. <i>Zie</i> +Kwannon, <a href="#pb185">185</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hizen, Prins van</span>. Verhaal van zijn +liefde voor een kat in den vorm van een vrouw, O Toyo genaamd, <a href= +"#pb253">253</a>–<a href="#pb257">257</a>; de priester Ruiten +bidt voor, <a href="#pb254">254</a>; Ito Soda ontdekt de oorzaak der +ziekte van, <a href="#pb255">255</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hodori</span> (“Schijnend +Vuur”). Zoon van Ninigi en Ko-no-Hana, <a href="#pb15">15</a>; +twist met zijn broeder Hoori, <a href="#pb15">15</a>; verzoent zich met +zijn broeder, <a href="#pb17">17</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hoed der Onzichtbaarheid</span>. Deel der +lading van het schip met wonderschatten, <a href="#pb97">97</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hōïchi, De Man Zonder +Ooren</span>. <span class="pagenum">[<a id="pb385" href= +"#pb385">385</a>]</span>Een blinde priester, die woonde in den +Amidaji-tempel, <a href="#pb290">290</a>; zijn voordrachten over den +oorlog tusschen de Taira en Minamoto stammen, <a href="#pb290">290</a>; +bezoekt zonder het te weten het graf van Antoku Tenno, <a href= +"#pb292">292</a>; waaraan hij zijn naam ontleende, <a href="#pb294"> +294</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hōji</span>. Geest van den Steen des +Doods neemt den vorm aan van, in Groot-Cathay, <a href="#pb79"> +79</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hōjō</span>. Kamakura, de zetel +der Regenten uit het geslacht van, <a href="#pb63">63</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Hō-jō-ki</span>”. +Vertaling van, door F. Victor Dickins, <a href="#pb144">144</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hōjō Takatoki</span>. Een groot +heerscher, door Oribe Shima beleedigd, <a href="#pb323">323</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hōjō Tokiyore</span>. Nichiren +naar Ito verbannen door, <a href="#pb228">228</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hokkeji</span>. Plaats in Harima; +één der drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hokusai</span>. Een beroemd kunstenaar; en +zijn “Honderd Gezichten op den Fuji”, <a href="#pb98"> +98</a>; de Eeuwigheid en haar beteekenis, <a href="#pb99">99</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hond</span>. In Japan als een goedgezind +dier beschouwd, <a href="#pb257">257</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hoori</span> (“Uitdoovend +Vuur”). Zoon van Ninigi en Ko-no-Hana, <a href="#pb15">15</a>; +grootvader van den eersten Mikado van Japan, <a href="#pb15">15</a>; +gevoerd naar het Paleis van den Zeegod door Shiko-tsutsu no Oji +(“Zoute-zee-oude”), <a href="#pb15">15</a>; trouwt met +Toyo-tama (“Rijk-Juweel”), de dochter van den Zeegod, <a +href="#pb16">16</a>; krijgt den Juweel van het Stijgende Water en dien +van het Vallende Water, <a href="#pb17">17</a>; vertrekt uit het Paleis +van den Zeegod, <a href="#pb17">17</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Horai. Berg</span>, Kuramochi krijgt de +opdracht, daarheen te gaan, <a href="#pb48">48</a>; de Tak, die +Juweelen droeg. <a href="#pb49">49</a>, <a href="#pb50">50</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Horiō Yoshiharu</span>. Daimiō van +Izumo; bouwt een brug bij Matsue, <a href="#pb333">333</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Hotei</span>. Eén der Zeven Goden van +het Geluk, <a href="#pb96">96</a>; de God van het Lachen en de +Tevredenheid, <a href="#pb198">198</a>; bekend als de Wagenpriester, <a +href="#pb198">198</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Huchi</span>, <i>zie</i> Fuji en Aino, Godin +van het Vuur, <a href="#pb113">113</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e11273"> +<h3 class="normal">I.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Ichijo, Keizer</span>. Verhalen, in +Kyōtō in omloop over een boozen geest van Oyeyama, tijdens de +regeering van, <a href="#pb25">25</a>; Raiko uitgezonden door, om den +boozen geest op te sporen en te dood en, <a href="#pb25">25</a>, <a +href="#pb26">26</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ihanaga</span>, ook wel Prinses +Lang-als-de-Rotsen genoemd; dochter van Oho-yama, <a href="#pb14"> +14</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Iijima</span>. Vader van Tsuyu +(“Ochtenddauw”), <a href="#pb214">214</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ima-Gumano</span>. Plaats te Kyōto in +Yamashiro; één der drie en dertig plaatsen aan Kwannon +gewijd, <a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">“In” en “Yo”</span>. +Mannelijke en vrouwelijke beginsels, nog niet verdeeld, <a href="#pb1"> +1</a>; komen overeen met de Chineesche <i>Yang</i> en <i>Yin</i>, <a +href="#pb1">1</a>; volgens Bakin in verband met den donder, <a href= +"#pb240">240</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Inaba</span>. Legende van den Witten Haas +van, <a href="#pb244">244</a>–<a href="#pb246">246</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Inari</span>. Oorspronkelijk de God van de +Rijst, en later (elfde eeuw) verbonden met den Vossengod, <a href= +"#pb74">74</a>, <a href="#pb226">226</a>; verhoort het gebed van een +vrouw, <a href="#pb82">82</a>; verschijnt aan Kōbō Daishi, <a +href="#pb226">226</a></p> + +<p><span class="smallcaps">Ind</span>. Plaats waar den boozen geest +door Hazoku eer werd bewezen, <a href="#pb79">79</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Indische</span> <i>Sraddha</i>. Komt overeen +met het Japansche Doodenfeest, <a href="#pb209">209</a>. <span class= +"pagenum">[<a id="pb386" href="#pb386">386</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Insecten</span>. Legenden over, <a href= +"#pb270">270</a>–<a href="#pb278">278</a>; de Buddhisten +gelooven, dat de ziel van een man of vrouw in een insect kan +binnendringen, <a href="#pb270">270</a>; Sanemori, een insect, dat +rijst verslindt, <a href="#pb274">274</a>; de <i>shiwan</i> beschreven, +<a href="#pb274">274</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ippai, Murata</span>. Slaat in zijn +onwetendheid een aantal lotusbloemen stuk en pleegt harakiri, <a href= +"#pb155">155</a>, <a href="#pb156">156</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Isaburo</span>. Kyuzaemon bezoekt, naar +aanleiding van de geheimzinnige verdwijning van Oyasu, <a href= +"#pb137">137</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Isé</span>. Prins Yamato bidt aan de +altaren van, <a href="#pb32">32</a>; De Goddelijke Spiegel, waarin de +Zonnegodin staart, berust te Isé, <a href="#pb176">176</a>; +reusachtige waaier gebruikt bij het feest te Isé, <a href= +"#pb230">230</a>; de jeugdige Keizer Antoku Tenno bij het altaar van, +<a href="#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ishidomaro</span>. Zoon van Kato Sayemon, <a +href="#pb362">362</a>, <a href="#pb363">363</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ishiyama-dera</span>. Plaats bij Ossu, in +Ōmi, één der drie en dertig plaatsen, aan Kwannon +gewijd, <a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ishizukuri, Prins</span>. Eén der +vijf vrijers van Kaguya, <a href="#pb47">47</a>–<a href= +"#pb53">53</a></p> + +<p><span class="smallcaps">Isora</span>. De Geest van het Zeestrand; +brengt de Getijde-Juweelen naar Keizerin Jingo als een geschenk van den +Drakenkoning, <a href="#pb320">320</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Issunboshi</span> +(“Eénduims-priester”) ook wel Duimpje of Graankorrel +genoemd, <a href="#pb355">355</a>; trouwt met de jongste dochter van +Prins Sanjo, <a href="#pb355">355</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Itsukushima</span>. Tempel op het Eiland +Myajima, <a href="#pb212">212</a>; <i>torii</i> genaamd “Het +Voetbankje van den Koning”, voor, <a href="#pb212">212</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Iuwao, Keizer</span>. Geest van den +Doodensteen, de echtgenoote van, in Groot Cathay, <a href="#pb79"> +79</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Iwama-Mera</span>. Plaats in Omi; +één der drie en dertig plaatsen aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Iwazaru</span>. De drie geheimzinnige Apen, +die in de Japansche legenden voorkomen, zijn Mizaru, Kikazaru en, <a +href="#pb261">261</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Izanagi en Izanami</span> (“De man, +die uitnoodigt” en “De vrouw, die uitnoodigt”). Twee +belangrijke godheden, <a href="#pb1">1</a>; eiland Onogoro Jima gevormd +door de speer van, <a href="#pb2">2</a>; hoewel broeder en zuster, +willen zij met elkander huwen, <a href="#pb2">2</a>; hun huwelijk, <a +href="#pb2">2</a>; uit het huwelijk komen eilanden, zeeën, +rivieren, kruiden en boomen voort, <a href="#pb2">2</a>; wenschen een +Heer van het Heelal voort te brengen, <a href="#pb2">2</a>; hun wensch +vervuld door de geboorte van Ama-terasu, de Zonnegodin, <a href="#pb3"> +3</a>; zenden Ama-terasu de Ladder des Hemels op, <a href="#pb3">3</a>; +de ouders van Tsuki-yumi, den Maangod, die de Ladder des Hemels wordt +opgezonden om met Ama-terasu te huwen, <a href="#pb3">3</a>; Susa-no-o +(“de Onstuimige Jongeling”), zoon van, <a href="#pb3"> +3</a>; Kagu-tsuchi, de God van het Vuur, geboren aan, <a href="#pb3"> +3</a>; Izanami sluipt weg naar het Land van Yomi (Hades), <a href= +"#pb3">3</a>; Izanagi volgt zijn vrouw naar het land van Yomi (Hades), +<a href="#pb3">3</a>; Izanami boos op Izanagi, omdat hij schande over +haar gebracht heeft, <a href="#pb4">4</a>; Izanagi ontsnapt uit de +onderwereld, <a href="#pb4">4</a>; wordt vervolgd door de Acht Leelijke +Vrouwen, <a href="#pb4">4</a>; hij bereikt den Effen Doorgang van Yomi, +<a href="#pb4">4</a>; scheidt van Izanami, <a href="#pb4">4</a>; bouwt +zich een verblijfplaats op het eiland Ahaji, <a href="#pb5">5</a>; +kwikstaartjes gewijd aan, <a href="#pb265">265</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Izumi</span>. Plaats, waar Chinu vandaan +kwam, <a href="#pb302">302</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Izumo</span>. Vreemd gebruik in, in verband +met Jizō, <a href="#pb86">86</a>, <a href="#pb87">87</a>; +verzameling van Goden in October in den tempel te, <a href="#pb211"> +211</a>; de <span class="pagenum">[<a id="pb387" href= +"#pb387">387</a>]</span><i>Kappa Kawako</i> genoemd door de +dorpsbewoners van, <a href="#pb341">341</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e11597"> +<h3 class="normal">J.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Jachtpartij, Keizerlijke</span>. De Mikado +beveelt een jachtpartij te houden, <a href="#pb55">55</a>; de Mikado +overvalt Kaguya op de, <a href="#pb55">55</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Japan</span>. Ook genaamd “Land van de +Rijzende Zon”, <a href="#pbix">IX</a>; haar overwinning op +Rusland, <a href="#pbix">IX</a>; ontwikkeling van, <a href="#pbx"> +X</a>; eerste bewoners van, <a href="#pbxi">XI</a>; Ainu, Mongoolsche +en Maleische elementen vormden één natie tegen het jaar +500, <a href="#pbxi">XI</a>; nationale karaktertrekken van, <a href= +"#pbxi">XI</a>; door de Chineezen Jih-pén genoemd, <a href= +"#pbxii">XII</a>; Kama-Yamato-Iware-Biko eerste menschelijke keizer +van, <a href="#pb17">17</a>; Buddhisme in Indië en China ontleend +aan, ten opzichte van de godsdienstige leerstellingen, <a href="#pb61"> +61</a>; de Bronzen Buddha van Kamakura één der meest +merkwaardige beelden van, <a href="#pb63">63</a>; Vossen-legenden in, +<a href="#pb74">74</a>; Hol in, waarin het beeld van Jizō te zien +is, <a href="#pb90">90</a>; kunst van, ontleend aan het Buddhisme, <a +href="#pb95">95</a>; Buddha’s onderwijs geeft de tuinbouwkunst +aan, <a href="#pb95">95</a>; kunst ontwikkeld onder Chineeschen +invloed, <a href="#pb95">95</a>; gelukkig in de namen voor +chrysanthemums, <a href="#pb147">147</a>; Ama-no-Hashidate, +één der “Drie Groote Tafereelen” van, <a +href="#pb190">190</a>; vlinder in verband met folklore in, <a href= +"#pb201">201</a>; legende over den inval der Mongolen in, <a href= +"#pb238">238</a>; Donderdier van, <a href="#pb239">239</a>; theedrinken +in Europa en in, <a href="#pb279">279</a>, <a href="#pb280">280</a>; +sinaasappels ingevoerd uit het “Eeuwig-Groene Land” naar, +<a href="#pb313">313</a>; reden, waarom Japan een wereldmacht is +geworden, <a href="#pb318">318</a>; invloed op Korea, toen Rusland een +militairen voorpost te Wiju plaatste, <a href="#pb318">318</a>; Korea +een kolonie van, <a href="#pb318">318</a>; Draak van, <a href="#pb353"> +353</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Japansch</span>. Karakter niet westersch, <a +href="#pbx">X</a>; vaderlandsliefde, bron van, <a href="#pbxi">XI</a>; +kunst en godsdienst onder den invloed van het Buddhisme, <a href= +"#pbxi">XI</a>; invloed van het Shintoïsme op, <a href="#pbxi"> +XI</a>; theorieën over den oorsprong van het ras, <a href="#pbxi"> +XI</a>; bijgeloof over de <i>Kappa</i> (riviermonster), <a href= +"#pbxii">XII</a>; godheden en helden bij de, <a href="#pbxiii"> +XIII</a>–<a href="#pbxvii">XVII</a>; hun kunst, beschreven door +Sir Alfred East, <a href="#pb93">93</a>; kunstenaars, werk van, <a +href="#pb93">93</a>; kunst, het gelaat in, <a href="#pb93">93</a>; +kunstenaars, de Zeven Goden van het Geluk, een geliefkoosd onderwerp +voor, <a href="#pb96">96</a>; Feest van Tanabata, <a href="#pb108"> +108</a>; klokken, algemeene beschrijving van, <a href="#pb123">123</a>; +vrouw, kersen- en pruimenbloesems in verband met schoonheid en deugd +van, <a href="#pb159">159</a>; spiegels, beteekenis van, <a href= +"#pb175">175</a>–<a href="#pb183">183</a>; onze poppen vergeleken +met, <a href="#pb199">199</a>, <a href="#pb200">200</a>; waaier, +beteekenis van, <a href="#pb230">230</a>, <a href="#pb231">231</a>; +oorsprong van den naam Kanamé, toegepast op waaiers, <a href= +"#pb231">231</a>; kat, <a href="#pb252">252</a>, <a href="#pb253"> +253</a>; kunst, <i>sennin</i> in, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jeugd</span>. Het Land der Eeuwige. Sentaro +bezoekt het, <a href="#pb116">116</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jih-pén</span>. Chineesche naam voor +Japan, <a href="#pbxii">XII</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jimmu Tennō</span>. Andere naam van +Kamu-Yamato-Iware-Biko; eerste menschelijke Keizer van Japan, <a href= +"#pb17">17</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jimpachi</span>. Kanshiro en, <a href= +"#pb276">276</a>–<a href="#pb278">278</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jingo, Keizerin</span>. Longford schrijft +over, <a href="#pb318">318</a>; legenden van den eersten Japanschen +inval in Korea door, <a href="#pb319">319</a>–<a href= +"#pb322">322</a>; geboorte van haar zoon Ojin, <a href="#pb322"> +322</a>; gebed van een oud paar om een kind, gericht tot, <a href= +"#pb355">355</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jizō</span>. De God van Kinderen, <a +href="#pb75">75</a>, <a href="#pb85">85</a>; vergeleken met Kwannon, de +Godin der Barmhartigheid, <a href="#pb85">85</a>; de schepping van +<span class="pagenum">[<a id="pb388" href="#pb388">388</a>]</span>de +Japansche moeders, <a href="#pb85">85</a>; kleine kinderen spelen in de +Sai-no-Kawara (“Droge Bedding van de Rivier der Zielen”) +met, <a href="#pb87">87</a>; loflied op, <a href="#pb88">88</a>, <a +href="#pb89">89</a>; Hol van de Geesten der Kinderen, <a href="#pb90"> +90</a>; Fontein van, <a href="#pb90">90</a>; Soga Sadayoshi beloond +door, <a href="#pb91">91</a>, <a href="#pb92">92</a>; afbeelding van, +tegenover die van een Japanschen boozen geest, <a href="#pb96"> +96</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jofuku</span>. Tracht het geheim van het +Eeuwige leven aan den Fuji te ontworstelen, <a href="#pb115">115</a>; +Shikaiya Wasōbiōye ontmoet, <a href="#pb366">366</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jōshi</span>. Naam voor den zelfmoord +door minnaars gepleegd, ook wel “liefdesdood” genoemd, <a +href="#pb128">128</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Jurōjin</span>. Eén der Zeven +Goden van het Geluk, <a href="#pb97">97</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Juweelen</span>. Kostbare, <a href="#pb8"> +8</a>; De Juweel van het Stijgende water en het Vallende water, <a +href="#pb17">17</a>; de Juweelen dragende Tak van den Berg Horai, <a +href="#pb49">49</a>, <a href="#pb50">50</a>; de Juweel in den +Drakenkop, <a href="#pb52">52</a>, <a href="#pb53">53</a>; de Juweel +van het Stijgende Water en die van het Vallende Water door den +Drakenkoning aan Keizerin Jingo aangeboden, <a href="#pb320">320</a>; +de Juweelen-tranen van Samébito, <a href="#pb367"> +367</a>–<a href="#pb370">370</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Juweeltje</span>. De geschiedenis van het, +<a href="#pb77">77</a>–<a href="#pb79">79</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e11937"> +<h3 class="normal">K.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Kaibara</span>, Verhandeling van, bekend als +<i>Onna Daigaku</i>, <a href="#pb94">94</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kadzusa, Zeeëngte van</span>. Prinses +Otatachibana verdrinkt bij het oversteken van, <a href="#pb36">36</a>, +<a href="#pb37">37</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kadzutoyo</span>. Verhaal van den das en, <a +href="#pb248">248</a>–<a href="#pb251">251</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kagu-Tsuchi</span>. De God van het Vuur, +kind van Izanagi en Izanami, <a href="#pb3">3</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kaguya, De Edele</span> (“Kostbaar +Slank-Bamboe-van-het-Herfstveld”). Ontdekt en opgevoed door +Sanugi no Miyakko, <a href="#pb46">46</a>; Prins Ishizukuri, Prins +Kuramochi, de Sadaijin Dainagon Abe no Miushi, de Chiunagon Otomo no +Miyuki, en Morotada, de Heer van Iso, vrijers van, <a href="#pb46"> +46</a>–<a href="#pb52">52</a>; haar plan, de vrijers op de proef +te stellen, <a href="#pb48">48</a>–<a href="#pb54">54</a>; de +roem der schoonheid van, bereikt den Mikado, die Fusago naar haar +toezendt, <a href="#pb54">54</a>; de hoofdstad van Maanland, de +geboorteplaats van, <a href="#pb56">56</a>; vertrekt naar Maanland, <a +href="#pb60">60</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kamakura</span>, Een tijdlang de hoofdstad +van Nippon, <a href="#pb63">63</a>; zetel der Shoguns, <a href="#pb63"> +63</a>; de Bronzen Buddha van, en de Walvisch, <a href="#pb63"> +63</a>–<a href="#pb67">67</a>; de stad gebouwd door Generaal +Yoritomo, <a href="#pb64">64</a>; de klok van Enkakuji, de grootste in, +<a href="#pb123">123</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kamatari</span>. Een Minister van Staat in +Japan; vader van Kohaku Jo, <a href="#pb67">67</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kami-Daigo-Dera</span>. Plaats te Uji in +Yamashiro; één van de drie en dertig plaatsen, aan +Kwannon gewijd, <a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kaminari</span>. Dondervrouw, <a href= +"#pb240">240</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kamishama</span>. Eén der +Oki-eilanden, waarheen Oribe Shima was verbannen, <a href="#pb323"> +323</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kamo, De Edele</span> De. Ziel van den +Spiegel (Yayoi) komt in het bezit van, <a href="#pb179">179</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kamo No Ch Mei</span>. Een Buddhistisch +kluizenaar uit de twaalfde eeuw; uit zijn boek <i> +Hō-jō-ki</i> blijkt, dat hij een groot liefhebber der Natuur +was, <a href="#pb144">144</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kamo Yamakiko</span>. Een toovenaar, door +Yosoji geraadpleegd, <a href="#pb116">116</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kamu-Yamato-Iware-Biko</span>. Afstammeling +van Hoori, als eerste menschelijke Keizer van Japan Jimmu Tennō +genoemd, <a href="#pb17">17</a>. <span class="pagenum">[<a id="pb389" +href="#pb389">389</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Kakagawa</span>. Graf van Urashima, nog +steeds aanwezig in een tempel te, <a href="#pb317">317</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kanasoka</span>. Een groot kunstenaar; +legende over het geschilderde paard van, <a href="#pb98">98</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kano Hogai</span>.Borduurwerk, waarop +Kwannon is afgebeeld als de Goddelijke Moeder door, <a href="#pb186"> +186</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kanshiro</span>. De wraak van, <a href= +"#pb276">276</a>–<a href="#pb278">278</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kansuke</span>. Vader van Matakichi, <a +href="#pb330">330</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kantans Kussen</span>. Rosei rust op, <a +href="#pb101">101</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kappa, De</span>. Een riviermonster; +beschrijving van, <a href="#pb341">341</a>; de dorpsbewoners van Izumo +noemen hem <i>Kawako</i> (“Het Kind der Rivier”), <a href= +"#pb341">341</a>; het verhaal van de belofte van, <a href="#pb342"> +342</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Karma</span>. De macht van, +één der belangrijkste Buddhistische leerstellingen, <a +href="#pb126">126</a>; beteekent het verlangen om te leven, in +tegenstelling met Nirwana, het verlangen om niet te leven <a href= +"#pb127">127</a>; betrekking tot, in de <i>Ratana Sutra</i>, <a href= +"#pb128">128</a>; Kiyo en macht van, <a href="#pb128">128</a>–<a +href="#pb132">132</a>; de macht van, duidelijk gemaakt door de +geschiedenis van Tsuyu, <a href="#pb214">214</a>, <a href="#pb219"> +219</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Karper</span>. Legende van den Draak <a +href="#pb206">206</a>; vlag in den vorm van, <a href="#pb206">206</a>; +symbolische beteekenis van, <a href="#pb206">206</a>; Bakin over den, +<a href="#pb240">240</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kashima</span>. Oorsprong van <i> +kanamé</i>, naam voor Japansche waaiers, en <a href="#pb231"> +231</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Katsuo-Dera</span>. Plaats in Settsu, +één van de drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, +<a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Katsushika</span>. Het meisje van, Ballade +van, <a href="#pb305">305</a>, <a href="#pb306">306</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Katten</span>. De Japansche, niet populair, +<a href="#pb250">250</a>; de slang en de, weenden niet toen Buddha +stierf, <a href="#pb252">252</a>; verhaal van den vampier, <a href= +"#pb253">253</a>–<a href="#pb257">257</a>; Shippeitarō en +het spook, <a href="#pb257">257</a>–<a href="#pb259">259</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kawachi</span>. Rivier, in de nabijheid van +den tempel Kawako-no-miya, <a href="#pb341">341</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kawachi-Mura</span>. Gehucht bij Matsue, <a +href="#pb341">341</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kawako</span> (“Het Kind der +Rivier”). Zie Kappa, <a href="#pb341">341</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kawako-no-miya</span>. De tempel van den <i> +Kawako</i>, of <i>Kappa</i>, <a href="#pb341">341</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ken-cho-ji</span>. Bezoek van Soga Sadayoshi +aan den tempel van, <a href="#pb91">91</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kenkō-Hōshi</span>. Legende over +Kaiko en den Boozen Geest door, <a href="#pb30">30</a>–<a href= +"#pb32">32</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kikazaru</span>. De drie mystieke apen, die +in de Japansche legenden voorkomen, zijn Mizaru, Iwazaru en, <a href= +"#pb261">261</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kiku</span> (“Chrysanthemum”). +Sawara huwt, <a href="#pb105">105</a>; Sawara zendt haar terug naar +haar ouders, <a href="#pb107">107</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kikuo</span> +(“Chrysanthemum-Oude-Man”). Onderhoorige van Tsugaru; +verhaal van, <a href="#pb150">150</a>, <a href="#pb151">151</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kimi</span>. Verhaal van haar trouweloos +gedrag jegens Kurosuke, <a href="#pb166">166</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kimi-Dera</span>. Plaats bij Wakayama, in +Kishū, één van de drie en dertig plaatsen aan +Kwannon gewijd, <a href="#pb188">188</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kimitaka</span>. De booze geest van den berg +Oye rooft de dochter van, <a href="#pb25">25</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kinderen</span>. Jizō, de God der, <a +href="#pb85">85</a>–<a href="#pb92">92</a>; het Hol van de +Geesten der, <a href="#pb90">90</a>; bijgeloof in verband met, <a href= +"#pb337">337</a>, <a href="#pb338">338</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ki-no-o-baké</span>. Een boomgeest, +<a href="#pb161">161</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kintaro</span>. Ook wel de Gouden Knaap, <a +href="#pb358">358</a>, <a href="#pb359">359</a>; door Yorimitsu Sakata +Kintoki genoemd, <a href="#pb360">360</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kishiwada, De Heer van</span>. Zendt +Sonobé naar den grooten cryptomeria-boom op den Oki-yama, <a +href="#pb167">167</a>. <span class="pagenum">[<a id="pb390" href= +"#pb390">390</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Kitzuki</span>. De Godheid van +(Oho-kuninushi) en het Bronzen Paard, <a href="#pb263">263</a>; de +Godheid van brengt een groot deel van zijn tijd door met het vangen van +visschen en vogels, <a href="#pb266">266</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kiuchi Heizayemon</span>. Avonturen van, die +een voorstelling geven van de <i>Tengu-kakushi</i>, <a href="#pb234"> +234</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kiyo</span>. Het schoonste meisje in het +theehuis bij den heuvel “de Drakenklauw”, <a href="#pb128"> +128</a>; haar liefde voor een Buddhistischen priester en zijn +noodlottige dood, <a href="#pb128">128</a>–<a href= +"#pb132">132</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kiyomizu-Dera</span>. Plaats te Kyōto, +één van de drie en dertig plaatsen aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kiyomori</span>. Aanvoerder van den +Tairastam, <a href="#pb21">21</a>; Tokiwa, de weduwe van Yoshitomo, +trouwt met, <a href="#pb21">21</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kleed</span>. Het Hemelsche Kleed. Kleed van +Vederen. Aan Kaguya gebracht door het Maanvolk, <a href="#pb58"> +58</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Klokken</span>, Japansche, <a href="#pb123"> +123</a>; de grootste in den Jodo-tempel van Chion te Kyōto, <a +href="#pb123">123</a>; de klok van Enka Kuji, de grootste in Kamakura, +<a href="#pb123">123</a>; de klok van Miidera, <a href="#pb124"> +124</a>, <a href="#pb125">125</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kōbō Daishi</span>. (“Eere +den Grooten Leeraar”). De beroemdste der Japansche +Buddhisten-heiligen, <a href="#pb221">221</a>; bij zijn leven +Kūkai genaamd; Kōbō Daishi een titel na zijn dood, <a +href="#pb223">223</a>; stichtte een Buddhistische secte, de +Shingon-shū genaamd, <a href="#pb223">223</a>; door een +Chineeschen Keizer Gohitsu-Osho (“De Priester, die met vijf +borstels schrijft”) genoemd, <a href="#pb223">223</a>; Monju +Bosatsu, de Heer der Wijsheid, en, <a href="#pb224">224</a>; schildert +de <i>ten</i> door zijn borstel omhoog te werpen, <a href="#pb224"> +224</a>; zijn werk belachelijk gemaakt door Kino Momoye en Onomo Toku, +<a href="#pb224">224</a>, <a href="#pb225">225</a>; zijn reis naar +Japan, <a href="#pb225">225</a>; Inari, de God van de Rijst en, <a +href="#pb226">226</a>; zijn dood, <a href="#pb226">226</a>; tempel te +Kawasaki gewijd aan, <a href="#pb226">226</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kobori-Enshiu</span>. De groote Japansche +tuinarchitect, <a href="#pb140">140</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kochō</span>. Komt voor in het +tooneelspel “<i>De Vliegende Haarspeld van Kochō”</i>, +<a href="#pb203">203</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kōdō</span>. Plaats te +Kyōtō, één van de drie en dertig plaatsen aan +Kwannon gewijd, <a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kofukuji. Tempel van</span>, <a href= +"#pb68">68</a>, <a href="#pb69">69</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kohaku Jo</span>. Dochter van Kamatari, <a +href="#pb67">67</a>; Keizer van China hoort van de schoonheid van, <a +href="#pb68">68</a>; Keizer van China wil haar huwen, <a href="#pb68"> +68</a>; zeilt weg naar China, <a href="#pb99">99</a>; huwt den Keizer +van China, <a href="#pb69">69</a>; zendt schatten naar den tempel van +Kofukuji, <a href="#pb70">70</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kojiki</span>. Bevat het verhaal, dat +Izanagi aan zijn kinderen spiegels schonk, <a href="#pb176"> +176</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kōjin. De God</span>. Geest van, woont +in den <i>enoki</i>-boom; de God, aan wien zeer oude poppen gewijd +zijn, <a href="#pb162">162</a>, <a href="#pb201">201</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kokawa-Dera</span>. Plaats in Kishū; +één der drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb188">188</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kom</span>. Het Meisje met de kom op het +Hoofd, <a href="#pb306">306</a>–<a href="#pb311">311</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Komagawa Miyagi</span>. Een onderhoorige van +één der <i>daimio’s</i>; zijn liefde voor Miyuki, +<a href="#pb232">232</a>–<a href="#pb237">237</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kompira</span>. Oorspronkelijk een Indische +God, vereenzelvigd met Susa-no-o; de tempel van, bezocht door Kiyo, <a +href="#pb130">130</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Koning der Booze Geesten</span>. Shutendoji, +de; zijn woning op den Berg Oye, <a href="#pb25">25</a>–<a href= +"#pb28">28</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ko-no-Hana-Saku-ya-Hime</span>, “De +Prinses, die de Bloemen en boomen doet bloeien<span class="corr" id= +"xd0e12634" title="Niet in bron">”</span>; dochter <span class= +"pagenum">[<a id="pb391" href="#pb391">391</a>]</span>van Oho-yama, <a +href="#pb14">14</a>; trouwt met Ninigi, <a href="#pb14">14</a>; moeder +van Hoderi en Hoori, <a href="#pb15">15</a>; <i>zie Sengen</i>, <a +href="#pb114">114</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Korea</span>. Legendarische verovering van, +<a href="#pb271">271</a>; Chosen, het Land der Ochtendkalmte, <a href= +"#pb317">317</a>; legers van China en Japan tegen, <a href="#pb317"> +317</a>; onder de betoovering der Chineesche beschaving, <a href= +"#pb318">318</a>; wordt een Japansche Kolonie, <a href="#pb318"> +318</a>; legende van den eersten overval van, door Japan, <a href= +"#pb319">319</a>–<a href="#pb322">322</a>; Koning van, geeft zich +over aan Keizerin Jingo, <a href="#pb323">323</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Koreaansche Torens</span>. Lampen in +Japansche tuinen, nog wel bekend als, <a href="#pb141">141</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Korinji</span>. De priesters van den tempel +van, baden voor Kimi, <a href="#pb107">107</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Koriyama, De Edele</span>. Idzumi, plaats +waar hij leefde, <a href="#pb154">154</a>; hij werd met vrouw en kind +aangetast door een vreemde ziekte, <a href="#pb154">154</a>; genezen +door het planten van lotusbloemen voor het kasteel, <a href="#pb155"> +155</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kōshin</span>, De God der Wegen, <a +href="#pb161">161</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Koso</span>, Keizer van China; trouwt met +Kohaku Jo, <a href="#pb69">69</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Koyuri</span>. Zoon van Yurine, <a href= +"#pb351">351</a>–<a href="#pb353">353</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kostbare Zaken</span>. Zie Hotei, <a href= +"#pb96">96</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kristal, Het</span>, van Buddha, <a href= +"#pb67">67</a>–<a href="#pb73">73</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kronieken van Japan</span> +(“Nihongi”), <a href="#pbxiii">XIII</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kumaso</span>. Roover, door Yamato +verslagen, <a href="#pb33">33</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kumé</span>, Eén der <i> +sennin</i>, die uit zijn wolkenwagen valt, in de Japansche Kunst +beschreven, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kuni-toko-tachi</span>. Een Japansche God. +Oorsprong van, <a href="#pb1">1</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kunst. Japansche</span>. Een uitvloeisel van +het Buddhisme, <a href="#pb95">95</a>; Chineesche invloed, <a href= +"#pb95">95</a>; buitengewone schoonheid en leelijkheid in, <a href= +"#pb96">96</a>; het schip met wonderschatten, <a href="#pb97">97</a>; +het wonderdadige in, <a href="#pb97">97</a>; geesten en spoken in, <a +href="#pb99">99</a>; <i>sennin</i> in, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kuramochi. Prins</span>. Eén van de +vijf vrijers van Kaguya, <a href="#pb46">46</a>–<a href= +"#pb60">60</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kurando, Sakata</span>. Een officier van de +lijfwacht des Keizers, <a href="#pb358">358</a>; wordt verliefd op +Yaégiri, <a href="#pb358">358</a>; zie Kintaro, <a href= +"#pb359">359</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kurosuke</span>. Hoe hij door Kimi vergeten +werd, <a href="#pb166">166</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kushi-nada-hime</span>. +(“Bewonderenswaardige-Inada-Prinses”); Dochter van +Ashi-nadzuchi en Te-nadzuchi, <a href="#pb9">9</a>; huwt met Susa-na-o, +<a href="#pb10">10</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kwanjin</span>. Chineesche naam voor +Kwannon, <a href="#pb185">185</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kwannon</span>. De Godin der Barmhartigheid; +twee der metgezellen van Raiko bezoeken den tempel van, <a href= +"#pb26">26</a>; de oud-keizer Toba wenscht een tempel te bouwen voor, +<a href="#pb164">164</a>; gelijkt op Jizō, <a href="#pb184"> +184</a>; somtijds beschreven als Senjiu-Kwannon of +Kwannon-met-de-Duizend-Handen, <a href="#pb184">184</a>; beschrijving +van Jiu-ichi-men-Kwannon (de Kwannon-met-de-Elf-Gezichten), <a href= +"#pb184">184</a>; de tiara van, dikwijls Batō-Kwannon +(Kwannon-met-den-Paardekop), <a href="#pb184">184</a>; Bato-Kwannon, de +Godin, die stomme dieren beschermt, <a href="#pb185">185</a>; +Hito-Koto-Kwannon, de Kwannon, die slechts één gebed wil +beantwoorden, <a href="#pb185">185</a>; de Goden der Liefde en der +Wijsheid worden dikwijls voorgesteld in verbinding met, <a href= +"#pb185">185</a>; zeer eigenaardig de Japansche Madonna genoemd, <a +href="#pb185">185</a>; in de Chineesche mythen als Kwanjin bekend, <a +href="#pb185">185</a>; is in China de geestelijke zoon van +Amitâbha, <a href="#pb185">185</a>; Chūjō Hime, een +Buddhistische non, een incarnatie van Buddha, <a href="#pb186">186</a>; +de Goddelijke Moeder, <a href="#pb186">186</a>; drie en dertig tempels +aan Kwannon gewijd, <a href="#pb186">186</a>–<a href= +"#pb189">189</a>; Onze <span class="pagenum">[<a id="pb392" href= +"#pb392">392</a>]</span>vrouw van Barmhartigheid, <a href="#pb187"> +187</a>; Godin der Barmhartigheid, <a href="#pb188">188</a>; koperen +beeld van, in den tempel van Ni-gwarsu-dō, <a href="#pb189"> +189</a>; offer van, in den vorm van een hert, ten behoeve van Saion +Zenji, <a href="#pb190">190</a>, <a href="#pb191">191</a>; Prinses +Sanjo bezoekt den tempel van, <a href="#pb356">356</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kwannonji</span>. Plaats in Omi; +één van de drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, +<a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kyōto</span>. Verhalen verspreid in, +betrekking hebbende op den Boozen Geest van Oyeyama, <a href="#pb25"> +25</a>; Matsumura reist naar, <a href="#pb177">177</a>; drie en dertig +tempels aan Kwannon gewijd, <a href="#pb186">186</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kyu-Kukedo-San</span>. Een oud hol in Japan, +in verband met Jizō, <a href="#pb90">90</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Kyuzaemon</span>, de Sneeuwvrouw, <a href= +"#pb136">136</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e12962"> +<h3 class="normal">L.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Lachen, God van het</span>. <i>Zie</i> +Hotei, <a href="#pb196">196</a>, <a href="#pb198">198</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ladder des Hemels</span>. Ama-terasu, de +Zonnegodin, klimt langs de, <a href="#pb3">3</a>; Tsuki-yumi, de +Maangod, klimt ook langs de, <a href="#pb3">3</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Land van den Eindeloozen Overvloed</span>. +Shikaiya Wasōbiōye bezoekt de, <a href="#pb367">367</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Land, Het Eeuwige +Groene</span>.” Komt voor in de Japansche ballade “De +Visschersknaap Urashima” als het Drakenpaleis, <a href="#pb313"> +313</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Land van de Ochtendkalmte</span>. Chosen, de +oude naam voor Korea, <a href="#pb367">367</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Land van de Paradoxen</span>. Shikaiya +Wasōbiōye bezoekt het, <a href="#pb367">367</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Land van de Reuzen</span>. Shikaiya +Wasōbiōye bezoekt het, <a href="#pb367">367</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Land van de Volgelingen van het Oude</span>. +Shikaiya Wasōbiōye bezoekt het, <a href="#pb367">367</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Land van Bedrog</span>. Shikaiya +Wasōbiōye, bezoekt het, <a href="#pb367">367</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Land van het Volmaakte Geluk</span>. De +jeugdige Keizer, Antoku Tenno, gebracht naar, <a href="#pb289"> +289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Lang-als-de-Rotsen, Prinses</span>. Andere +naam voor Iha Naga, <a href="#pb14">14</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Legenden</span>. Vlinder, <a href="#pb201"> +201</a>–<a href="#pb204">204</a>; uit <i>Het Dagboek van een +Winde</i>, <a href="#pb231">231</a>–<a href="#pb237">237</a>; +Donder, <a href="#pb238">238</a>–<a href="#pb242">242</a>; over +Tooverdieren, <a href="#pb243">243</a>–<a href="#pb264">264</a>; +de <i>Kojiki</i> (“De Witte Haas van Inaba”), <a href= +"#pb245">245</a>–<a href="#pb248">248</a>; de drie geheimzinnige +Apen in, <a href="#pb261">261</a>; vogels in, <a href="#pb265"> +265</a>–<a href="#pb270">270</a>; over waterjuffers, <a href= +"#pb271">271</a>; over glimwormen, <a href="#pb274">274</a>–<a +href="#pb278">278</a>; over de theeplant, <a href="#pb287">287</a>, <a +href="#pb288">288</a>; over het afschuwelijke, <a href="#pb289"> +289</a>–<a href="#pb294">294</a>; over de zee, <a href="#pb312"> +312</a>–<a href="#pb331">331</a>; over Urushima,<a href= +"#pb312">312</a>; Japansch bijgeloof, de bron van, <a href="#pb332"> +332</a>; over het zeemonster <i>Shōjō</i>, <a href="#pb350"> +350</a>–<a href="#pb353">353</a>; gemengde, <a href="#pb361"> +361</a>–<a href="#pb370">370</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Levenselixir</span>. Door het Maanvolk aan +de Edele Kaguya gebracht, <a href="#pb59">59</a>; Rosei drinkt van, <a +href="#pb102">102</a>; de Fuji, de plaats van het, <a href="#pb115"> +115</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Lichten. Wonderbaarlijke</span>. +Verschillende, in Japan, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Liefde</span>. Meisje legt een proef op van, +als lijkeneter, <a href="#pb300">300</a>, <a href="#pb301">301</a>; de +Godin van de, <a href="#pb192">192</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Lijkeneter</span>. Zie Musō Kokushi, <a +href="#pb295">295</a>–<a href="#pb297">297</a>; meisje, dat de +liefde harer vrijers op de proef stelde als, <a href="#pb300">300</a>, +<a href="#pb301">301</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Liu-Kiu-eilanden</span>. Chineesche naam +voor den Japanschen naam Luchi-eilanden, <a href="#pb313">313</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Longford, Joseph H.</span> In verband met +<i>De Geschiedenis van Korea</i> door, <a href="#pb317">317</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Lotus, De Gouden</span>. Legende van den, <a +href="#pb61">61</a>–<a href="#pb63">63</a>; de heilige bloem van +het Buddhisme, <a href="#pb153">153</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Lotus der Wet</span>”. +Yōshō studeert, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Luchu-eilanden</span>. De Japansche <span +class="pagenum">[<a id="pb393" href="#pb393">393</a>]</span>uitspraak +voor de, <a href="#pb313">313</a>; Chineesche naam, Liu-kiu, <a href= +"#pb313">313</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Luwuh</span>. De eerste Chineesche +theemeester, <a href="#pb281">281</a>; zijn <i>Chaking</i> (“De +Heilige Schrift der Thee”), <a href="#pb281">281</a>; door Keizer +Taisung gezocht, <a href="#pb282">282</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e13264"> +<h3 class="normal">M.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Maan</span>. Geloof der Japansche boeren aan +den Haas in de, <a href="#pb146">146</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Maangod</span>. Tsuki-yumi, de zoon van +Izanagi en Izanami, <a href="#pb3">3</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Maanland</span>. De hoofdstad van, de +geboorteplaats van Kaguya, <a href="#pb56">56</a>; Kaguya vertrekt +naar, <a href="#pb60">60</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Maanmeisje</span>. De visscher vindt het +kleed van vederen van het, <a href="#pb110">110</a>, <a href="#pb111"> +111</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Maan, Paleis van de</span>. De dans, die +veroorzaakt, dat het ronddraait, <a href="#pb110">110</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Maanvolk</span>. De Edele Kaguya en het, <a +href="#pb56">56</a>–<a href="#pb60">60</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Madonna, De Japansche</span>. De Godin der +Barmhartigheid zeer eigenaardig genoemd, <a href="#pb185">185</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Maki</span>. Moeras, waar Tokutari +uitgedaagd werd, heen te gaan, <a href="#pb80">80</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Maki Hiogo</span>. Beproeft den Geest der +Pioenroos te grijpen, <a href="#pb157">157</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Maleische elementen</span>. Hun invloed op +Japansche karakteristieke eigenschappen, <a href="#pbxi">XI</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mamikiko</span>. Buurman van Yurine, zijn +onvriendelijkheid tegen Koyuri, <a href="#pb351">351</a>–<a href= +"#pb353">353</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mason, W.B.</span> In verband met den tempel +te Kawasaki, gewijd aan Kōbō Daishi, in <i>Murray’s +Handboek</i> voor Japan, door, <a href="#pb227">227</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Matakichi</span>. Zoon van Kansuke, <a href= +"#pb329">329</a>, <a href="#pb330">330</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Matsu</span>. Kamenier van Shingé, <a +href="#pb152">152</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Matsue</span>. I. Dochter van een visscher +te Takasago, <a href="#pb173">173</a>; bevrijdt Teoyo, hun liefde, <a +href="#pb174">174</a>; II. Brug. Offers in verband met, <a href= +"#pb333">333</a>, <a href="#pb334">334</a>; Horiō Yoshiharu en, <a +href="#pb333">333</a>. III. Het Bronzen Hert van, <a href="#pb264"> +264</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Matsumura</span>. Een Shintō priester, +belast met het toezicht op den tempel van Ogawachi-Myōjin, <a +href="#pb176">176</a>; het vreemde verschijnsel, dat hij het gelaat van +een schoone vrouw in een put zag, <a href="#pb177">177</a>; de +Vergif-Draak en, <a href="#pb178">178</a>; de Ziel van den Spiegel en, +<a href="#pb176">176</a>–<a href="#pb179">179</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Matsunoo-Dera</span>. Plaats in Wakasa, +één van de drie en dertig plaatsen aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Matsuyama</span>. De Spiegels van, <a href= +"#pb181">181</a>–<a href="#pb183">183</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Meisje. “Graf van het”</span>, +Begraafplaats van het Meisje van Unai, <a href="#pb304">304</a>, <a +href="#pb305">305</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Meisje van Katsushika, Het</span>. Het +verhaal van, vertaald door Prof. B.H. Chamberlain, <a href="#pb305"> +305</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Meisje van Unai, Het</span>. En haar +minnaars, <a href="#pb302">302</a>, <a href="#pb303">303</a>; het graf +van, <a href="#pb304">304</a>, <a href="#pb305">305</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Meisje met de Houten Kom</span>. Het vreemde +verhaal van, <a href="#pb306">306</a>–<a href= +"#pb311">311</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Miidera</span>. I. De Klok van, <a href= +"#pb124">124</a>. II. Plaats bij Oshu, in Omi, één van de +drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, <a href="#pb189"> +189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Midzunoe</span>. Dorp in de provincie Tango, +waar Urashima woonde, <a href="#pb313">313</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mimuroto-Dera</span>. Plaats te Uji, in +Yamashiro; één van de drie en dertig plaatsen, aan +Kwannon gewijd, <a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Minamoto Stam</span>. Groot zeegevecht +tusschen den Taira Stam en den, <a href="#pb290">290</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Miné</span>. Vrouw van Tomozō, +<a href="#pb219">219</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Minokichi</span>. Bemind door de +Sneeuwbruid, <a href="#pb133">133</a>–<a href= +"#pb135">135</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mio</span>. Strand van, waarop het <span +class="pagenum">[<a id="pb394" href="#pb394">394</a>]</span>Kleed van +Vederen van het Maanmeisje door Hairukoo werd gevonden, <a href= +"#pb110">110</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mionoseki</span>. De God van, is de God der +Zeelieden, <a href="#pb265">265</a>; heeft een afschuw van hanen en +hennen, <a href="#pb265">265</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mitford, A.B.</span> (Lord Redesdale). In +betrekking tot zijn oude sprookjes van Oud Japan, <a href="#pb145"> +145</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Miushi</span>. De Sadaijin Dainagon Abe no, +één van de vijf vrijers van Kaguya, <a href="#pb46"> +46</a>–<a href="#pb52">52</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Miwa Daimjojin</span>. Japansche God, in +verband met wien het Lachfeest werd ingesteld, <a href="#pb211"> +211</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Miyadzu, Prinses</span>. Prins Yamato +ontmoet en huwt, <a href="#pb36">36</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Miyuki</span>. De Chiunagon Otomo no, +één der vijf vrijers van Kaguya, <a href="#pb46"> +46</a>–<a href="#pb54">54</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mizaru</span>. De drie mystieke apen in de +Japansche legenden zijn Kikazaru, Iwazaru en, <a href="#pb261"> +261</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mochida-no-ura</span>. Boer van een dorp, +die zijn kinderen in een rivier wierp, <a href="#pb300">300</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Modder, Zee van</span>. Door Shikaiya +Wasōbiōye bezocht, <a href="#pb366">366</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Moeder, De Spook</span>. <a href="#pb297"> +297</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Momotaro</span> (“zoon van een +Perzik”). Zijn romantische ontdekking, <a href="#pb39">39</a>; +zijn avonturen in de Noord-Oostelijke Zee, <a href="#pb39"> +39</a>–<a href="#pb42">42</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Momoye, Kino</span>. Het werk van +Kōbō Daishi belachelijk gemaakt door, <a href="#pb224"> +224</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mongolen</span>. Hun invloed op Japansche +karaktertrekken, <a href="#pbxi">XI</a>; legende in verband met hun +inval in Japan, <a href="#pb238">238</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Monju Bosatsu</span>. De God der Wijsheid; +Kōbō Daishi en, <a href="#pb224">224</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Morokoshi, Het Land van</span>. Miushi +krijgt het bevel, te gaan naar, <a href="#pb48">48</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Morotada</span>. De Heer van Iso; +één van de vijf vrijers van Kaguya, <a href="#pb46"> +46</a>—<a href="#pb52">52</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Morris, William</span>. Verhaal van +“het Kleed van Vederen”. Gelijkt op een Noorsche legende. +Zie <i>Het Land ten Oosten van de Zon en ten Westen van de Maan</i>, <a +href="#pb109">109</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mosaku</span>. Zijn dood door de +Sneeuwvrouw, <a href="#pb135">135</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mubara</span>. Eén der minnaars van +het Meisje van Unai, <a href="#pb302">302</a>–<a href= +"#pb304">304</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mugenyama</span>. De priesters van, +verlangen een klok, <a href="#pb180">180</a>; één +spiegel, die gebruikt wordt voor de vervaardiging van de klok, kan niet +smelten, <a href="#pb180">180</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Murakumo-no-Tsurugi</span>. Een heilig +zwaard, ontdekt door Susa-no-o, en door hem aan de Goden van den Hemel +gegeven, <a href="#pb10">10</a>; zwaard van, aan Yamato gegeven, <a +href="#pb35">35</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mushimaro</span>. Een dichter, die schreef +over de minnaars van het Meisje van Unai, <a href="#pb302">302</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Musō Kokushi</span>. Een priester; zijn +ijzige ervaring met den lijkeneter, <a href="#pb295">295</a>–<a +href="#pb297">297</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Myokei</span>. Een beroemd schilder, onder +wien Sawara studeerde, <a href="#pb104">104</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Mythologie</span>. De Draak, nauw verbonden +met Japansche, <a href="#pb353">353</a>; de Draak in de Chineesche en +Japansche mythologie, <a href="#pb354">354</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e13755"> +<h3 class="normal">N.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Naizen-no-jo, Vorst</span>. De vader van +Prinses Aya, <a href="#pb155">155</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nakayma-Dera</span>. Plaats bij Kōbe in +Settsu; één van de drie en dertig plaatsen, aan Kwannon +gewijd, <a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Namudaishi</span>.” Een +Japansch gedicht, waarin het leven van den beroemden heilige +Kōbō Daishi wordt beschreven, <a href="#pb221">221</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nanao</span>. Visschersdorp, door een +aardbeving verwoest, <a href="#pb329">329</a>; wat Kansuke en zijn zoon +Matakichi bij het visschen in de nabijheid van, overkwam, <a href= +"#pb330">330</a>. <span class="pagenum">[<a id="pb395" href= +"#pb395">395</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Nan-endō</span>. Plaats te Nara in +Yamato, één van de drie en dertig plaatsen, aan Kwannon +gewijd, <a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nap</span>. De bedelnap van Buddha. <i> +Zie</i> Buddha, <a href="#pb48">48</a>, <a href="#pb49">49</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nareai-ji</span>. Plaats in Tango; +één van de drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, +<a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nariai, Berh</span>. Saion Zenji en Kwannon +op, <a href="#pb190">190</a>, <a href="#pb191">191</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Naruse Tsushimanokami</span>. Een beambte, +die het zwaard, door Sankichi medegebracht, als een heiligen schat +beschouwde, <a href="#pb326">326</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nasu</span>. Genno komt bij het moeras van, +<a href="#pb76">76</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nasu no Yoichi</span>. Een waaier, in den +vorm van een boog, <a href="#pb230">230</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Natuur</span>. Liefde der Japanners voor, <a +href="#pb145">145</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nichiren</span>. De stichter der +Buddhistische secte van dien naam, <a href="#pb227">227</a>; naam van, +beteekent Zonnelotus, <a href="#pb227">227</a>; zijn pogingen om het +Buddhisme in zijn oude zuiverheid te herstellen, <a href="#pb228"> +228</a>; gedurende dertig jaar naar Ito verbannen door Hojō +Tokiyori, <a href="#pb228">228</a>; zijn ontsnapping aan den dood, <a +href="#pb228">228</a>; weer verbannen, en houdt verblijf op den berg +Minobu, <a href="#pb229">229</a>; tracht de gewone <i>mantra</i> te +vervangen, <a href="#pb228">228</a>; schrijft “Boek om het Land +tot Rust te brengen”, <a href="#pb228">228</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nieuwjaar</span>. Pijnboom en het +Nieuwjaarsfeest, <a href="#pb161">161</a>; Daikoku en oorsprong van het +toovermiddel, verbonden aan, <a href="#pb197">197</a>; vreemde +gebruiken op, <a href="#pb205">205</a>, <a href="#pb206">206</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ni-gwarsu-do</span> (“Zaal van de +Tweede Maan”). De Buddhistische tempel van, <a href="#pb189"> +189</a>; klein koperen beeld van Kwannon in den tempel van, <a href= +"#pb189">189</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Nihongi</span>” +(“Kronieken van Japan”). Geschreven in het Chineesch en +voltooid in 720 n.C.; het behandelt de mythen, legenden enz., van de +oudste tijden tot 697 n.C; mannelijke en vrouwelijke beginsels, +besproken in, <a href="#pb1">1</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Niidono</span>. Neemt den jeugdigen Keizer, +Antoku Tenno, mede naar het Reine Land van Volkomen Geluk, <a href= +"#pb289">289</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nikko</span>. Eerste Buddhistische tempel +te, gesticht door Shōdō Shonin, <a href="#pb229">229</a>; +mededeeling aan <i>Tengu</i> en andere geesten, vóór het +bezoek van den Yedo Shogun naar, <a href="#pb346">346</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nikōbō</span>. Een priester, +beroemd om zijn macht kwade geesten uit te bannen, <a href="#pb349"> +349</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ninigi</span>. Kleinzoon van Taka-mi-musubi; +gezonden om het Middenland van Riet-Vlakten te bestudeeren, <a href= +"#pb10">10</a>; begiftigd met geschenken door Ama-terasu, <a href= +"#pb13">13</a>; geeft Uzume tot vrouw aan den God der Veldwegen, <a +href="#pb14">14</a>; ontmoet en huwt Ko-no-Hana, <a href="#pb14"> +14</a>; Hoderi (“Schijnend-Vuur”) en Hoori +(“Uitdoovend-Vuur”), zonen van, <a href="#pb15">15</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nippon</span>. Kamakura, eertijds de +hoofdstad van, <a href="#pb63">63</a>; de schilderkunst geschonken aan, +door het Buddhisme, <a href="#pb95">95</a>; de <i>No</i> of het +lyrische drama van, <a href="#pb101">101</a>; klokkenmaker, bekwaamheid +van, <a href="#pb123">123</a>; waaier van, <a href="#pb230">230</a>; +theedrinken in, in verband met het Buddhisme, <a href="#pb282"> +282</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nipponsche</span>. Vrouwen; gekleurde +prenten, die haar afbeelden, doen weinig gemoedsbeweging zien, <a href= +"#pb94">94</a>; spiegels, beteekenis van, <a href="#pb175">175</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Nirwana</span>. Genno bidt, dat het +Juweeltje Nirwana moge bereiken, <a href="#pb78">78</a>; het verlangen +naar niet-bestaan, ten slotte bereikt in, <a href="#pb90">90</a>; +beteekenis tegenover Karma, <a href="#pb127">127</a>. <span class= +"pagenum">[<a id="pb396" href="#pb396">396</a>]</span></p> + +<p>“<span class="smallcaps">No</span>”. Het lyrische drama +van Nippon, <a href="#pb101">101</a>; de <i>Takasago</i>, +één der schoonste onder de, <a href="#pb172">172</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Noguchi, Yone</span>. Zie Yone Noguchi.</p> + +<p><span class="smallcaps">Noodlot</span>. Jizō aan de voeten van +het, <a href="#pb90">90</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Noto</span>. Yōshō, geboren te, <a +href="#pb347">347</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e14048"> +<h3 class="normal">O.</h3> + +<p><span class="smallcaps">O-ana-mochi</span>. Een godheid van den +Fuji, <a href="#pb114">114</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oba Kage-chika</span>. Yoritomo bevrijd van +de macht van, door twee duiven, <a href="#pb266">266</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">O Cho San</span>. Woont op het eiland +Hatsushima, <a href="#pb327">327</a>; Gisuke, de broeder van, <a href= +"#pb327">327</a>; Shinsaku, de begunstigde vrijer van, <a href= +"#pb328">328</a>; dood van, <a href="#pb328">328</a>; tempel, opgericht +voor, <a href="#pb328">328</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ochtendkalmte. Het Land der</span>. Ook wel +Chosen, de oude naam voor Korea, <a href="#pb317">317</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Offer</span>. Menschen. <i>Zie</i> +Bijgeloof.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ogawachi-Myōjin</span>. Tempel van, <a +href="#pb176">176</a>; Matsumura de Shintō-priester, belast met +het toezicht op den tempel, <a href="#pb176">176</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">O-Hina-San</span>. Kleine pop, genaamd, <a +href="#pb200">200</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oho-Kuninushi</span>. De Godheid van +Kitzuki; het Bronzen Paard en, <a href="#pb263">263</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oho-yama</span>. Ook wel Bezitter van den +Grooten Berg en Geest van de Bergen; vader van Ko-no-Hane en Iha-Naga, +<a href="#pb14">14</a>; biedt zijn dochter aan Ninigi aan, <a href= +"#pb14">14</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ojin</span>. Zoon van Keizerin Jingo, <a +href="#pb322">322</a>; De Drakenkoning biedt de Getijde-juweelen aan +Ojin aan, <a href="#pb322">322</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oka-dera</span>. Plaats in Yamato; +één van de drie en dertig plaatsen aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Okakura Kakuzo</span>. <i>Het Boek over +Thee</i>, <a href="#pb279">279</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oki-Eilanden</span>. Oribe Shima verbannen +naar Kamishima, één der, <a href="#pb323">323</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oki-yama</span>. Sonobé, gezonden +naar den grooten cryptomeriaboom op den, <a href="#pb167">167</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Omi. Provincie</span>. Yamato Take doodt een +slang, <a href="#pb37">37</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Onderwereld</span>. Kwanjin gezonden naar en +uit de, <a href="#pb185">185</a>, <a href="#pb186">186</a>; Vreemde +gebeurtenissen in de, <a href="#pb188">188</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Onna Daigaku</span>”, +(“Grootere kennis voor vrouwen”). Een verhandeling van +Kaibara, <a href="#pb94">94</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Onomo Toku</span>. Het werk van +Kōbō Daishu belachelijk gemaakt door, <a href="#pb224"> +224</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ono-no-Kimi</span>, Verschijnt voor den +Rechterstoel van Emma-Ō, den Rechter over de Zielen, <a href= +"#pb123">123</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Onstuimige Jongeling</span>. Zie Susa-no-o, +<a href="#pb3">3</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Onuitputtelijke Beurs</span>. Gedeelte der +lading van het schip met Wonderschatten, <a href="#pb97">97</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oribe Shima</span>. Beleedigt Hojo Takotoki +en wordt verbannen naar Kamishima, <a href="#pb323">323</a>, <a href= +"#pb324">324</a>; zijn smart, toen hij zijn dochter, Tokoyo verliet, <a +href="#pb323">323</a>; door Tokoyo opgezocht, <a href="#pb324">324</a>, +<a href="#pb325">325</a>; door Hojo Takatoki vrijgelaten, <a href= +"#pb325">325</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Otohime, Prinses</span>. De dochter van den +Drakenkoning der Zee, <a href="#pb314">314</a>; wordt de bruid van +Urashima, <a href="#pb314">314</a>; schenkt de “Doos der Juweelen +Hand” <i>(Tamate Bako)</i> aan Urashime, <a href="#pb316"> +316</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">O-Toku-San</span>. Meisjespop, levensgroot, +<a href="#pb200">200</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ototachibana, Prinses</span>. Vrouw van +Prinses Yamato, <a href="#pb31">31</a>; verdronk, toen zij de zee-engte +van Kadzusa overstak, <a href="#pb37">37</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">O Toyo</span>. Gunstelinge van Prins Hizen, +<a href="#pb253">253</a>; een kat in den vorm van een vrouw doet Prins +Hizen ernstig kwaad, <a href="#pb255">255</a>–<a href= +"#pb257">257</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oud Japan</span>. Poppen van het +ééne geslacht op het andere, <a href="#pb200">200</a>. +<span class="pagenum">[<a id="pb397" href="#pb397">397</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Owari, Provincie</span>. Yamato Take trekt +door, <a href="#pb37">37</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oyama, Generaal</span>. Een Japansch held, +<a href="#pbx">X</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oyasu</span>. Aangenomen naam van de +Sneeuwvrouw, waaronder zij zich aan Kyuzaemon bekend maakt, <a href= +"#pb137">137</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Oyeyama. De Booze Geest van</span>, <a href= +"#pb25">25</a>–<a href="#pb28">28</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ozaki, Madame</span>. Verhaal van, over Koso +en Kohaku, Jo, <a href="#pb69">69</a>, <a href="#pb70">70</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e14346"> +<h3 class="normal">P.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Paard</span>. De Godheid van Kitzuki +(Oho-Kuninushi) en het Bronzen, <a href="#pb263">263</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Paleis, Draken</span>. “Eeuwig groen +Land”, zooals dit in de ballade “De Visschersknaap +Urashima” voorkomt, <a href="#pb314">314</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Paradijs, Het Buddhistische</span>. +Borduursel, vervaardigd door Kwannon, dat het Buddhistische Paradijs +beschrijft, <a href="#pb136">136</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Pierre Loti</span>. In verband met zijn <i> +Madame Chrysanthème</i>, <a href="#pbix">IX</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Piggott, Sir F.T.</span> <i>De Tuin van +Japan</i> in verband met Kersen- en Pruimenbloesems, <a href="#pb159"> +159</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Polynesische Mythologie</span>. Rangi +(Hemel) en Papa (Aarde) komen overeen met de Japansche <i>In</i> en <i> +Yo</i>, <a href="#pb1">1</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Pootoo</span>. Kwanjin overgebracht naar het +eiland, <a href="#pb186">186</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Priester, +Eén-duims</span>”. Ook wel Issunboshi, en eveneens +Klein-Duimpje of Graankorrel, <a href="#pb355">355</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Purperen Zaal van de Noordster</span>. De +Keizer ziek in de, <a href="#pb18">18</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e14425"> +<h3 class="normal">R.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Raiden</span>. De Dondergod, <a href= +"#pb238">238</a>; dikwijls in gezelschap van Fugin of Raitaro, <a href= +"#pb238">238</a>; zijn goede gezindheid jegens Japan, <a href="#pb238"> +238</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Raijū</span>. Het Donderdier, <a href= +"#pb239">239</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Raiko</span>. I. Een onverschrokken Ridder, +die den Boozen Geest op den berg Oye uitdaagt en doodt, <a href= +"#pb25">25</a>–<a href="#pb28">28</a>; hem wordt een kruik met +tooversaké aangeboden (Shimben-Kidoku-Shu), <a href="#pb26"> +26</a>; geeft <i>saké</i> aan den Boozen Geest, <a href="#pb26"> +26</a>; doodt den Boozen Geest, <a href="#pb28">28</a>; keert naar +Kyōto terug, <a href="#pb28">28</a>; zijn ziekte, <a href="#pb28"> +28</a>; herstelt, nadat de Tooverspin gedood was, <a href="#pb29"> +29</a>; een andere lezing, <a href="#pb30">30</a>–<a href= +"#pb32">32</a>. II. Een rijk, maar gierig man, die door Inari van zijn +gierigheid wordt genezen, <a href="#pb83">83</a>, <a href="#pb84"> +84</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Raitaro</span>. Raiden, de Dondergod, wordt +dikwijls gevonden in gezelschap van, <a href="#pb238">238</a>; Bimbo +en, <a href="#pb240">240</a>, <a href="#pb241">241</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rat</span>. Het uur van de, <a href="#pb57"> +57</a>. De Rat van Daikoku, <a href="#pb197">197</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">“Ratana Sutra”, De</span>. In +verband met het Karma, <a href="#pb128">128</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Redesdale, Lord</span>. Zie Milford, <a +href="#pb145">145</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rein</span>. Meening van, over Japanners en +Mongolen, <a href="#pbxi">XI</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rendai, Vlakte van</span>, <a href="#pb30"> +30</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rijst, God van de</span>. <i>Zie</i> +Inari.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rijzende, Zon</span>. Geest van den Steen +des Doods, in de gedaante van den Juweel aan het Hof der, <a href= +"#pb79">79</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rikiu</span>. De grootste onder de +theemeesters, <a href="#pb285">285</a>; de vriend van Taiko-Hideyoshi, +<a href="#pb285">285</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rin-Jin</span>, Koning der Zee. Yamato wekt +den toorn op van, <a href="#pb36">36</a>; toorn van, gestild door +Prinses Ototachibana, <a href="#pb37">37</a>; huwt een Drakenprinses, +<a href="#pb260">260</a>; de Zeekwal, de aap en, <a href="#pb261"> +261</a>–<a href="#pb263">263</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rip van Winkle</span>. Visu, de, van het +Oude Japan, <a href="#pb118">118</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rivier, Kind der</span>. <i>Zie</i> Kappa, +<a href="#pb341">341</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rokkaku-dō</span>. Plaats te +Kyōto; één van de drie en dertig plaatsen, aan +Kwannon gewijd, <a href="#pb189">189</a>. <span class="pagenum">[<a id= +"pb398" href="#pb398">398</a>]</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Roko</span>. Als een vliegende schildpad +afgebeeld als één der <i>sennin</i> in de Japansche +kunst, <a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rokuhara-dera</span>. Plaats te Kyōto, +één van de drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, +<a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rōsan</span>. Chineesch geleerde, +onthaald op spookachtige verhalen over vlinders, <a href="#pb201"> +201</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rosei</span>. Zijn Tooverkussen der Droomen, +<a href="#pb101">101</a>–<a href="#pb103">103</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rotseiland</span>. Kansuke en Matakichi zien +den Geest van den Grooten Awabi op, <a href="#pb330">330</a></p> + +<p><span class="smallcaps">Ruiten</span>. Een priester, die bidt voor +Prins Hizen, <a href="#pb253">253</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Rusland</span>. Een militaire voorpost, te +Wiju gevestigd, is de oorzaak van den oorlog met Japan, <a href= +"#pb318">318</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ryōseki</span>. Hoogeprisster van +Shin-Banzui-In; Shinzaburō door Yusai gezonden naar, <a href= +"#pb217">217</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e14672"> +<h3 class="normal">S.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Sadayo</span>. De meest geliefde kamenier +van Prinses Aya, <a href="#pb157">157</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Saga, Keizer</span>. Kōbō Daishi +verricht de begrafenisplechtigheden van, <a href="#pb226">226</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Saijosen</span>. De Phoenix en, <a href= +"#pb270">270</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sai-no-kawara</span>. “De Droge +Bedding van de Rivier der Zielen”, <a href="#pb87">87</a>; plaats +waar alle kinderen bij hun dood heengaan, <a href="#pb87">87</a>; de +legende van het Gonzen der, <a href="#pb88">88</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Saion Zenji</span>. Offer van Kwannon ten +behoeve van, op den Berg Nariai, <a href="#pb190">190</a>, <a href= +"#pb191">191</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sakata Kintoki</span>. Naam door Yorimitsu +aan Kintaro gegeven, <a href="#pb270">270</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Salwey, Mevrouw C.M.</span> Nieuwjaarsfeest +beschreven door, <a href="#pb205">205</a>; wat zij zegt over de <i> +torii</i>, <a href="#pb212">212</a>; <i>over de Japansche Waaiers</i>, +<a href="#pb230">230</a>; <i>over symboliek</i> en symbolische +ceremoniën der Japanners, <a href="#pb231">231</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sambétio</span>. (“Een +Haaimensch”.) Totaro helpt hem vriendelijk, <a href="#pb367"> +367</a>; de juweelen-tranen, <a href="#pb367">367</a>–<a href= +"#pb370">370</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sanemori</span>. Een groot krijgsman, wordt +een rijstetend insect, Sanemori-San genaamd, <a href="#pb273"> +273</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">San-ga-nichi</span>. Pijnboom bij het feest +van, <a href="#pb173">173</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sanjo, Prinses</span>. Issunboshi wordt page +van, <a href="#pb356">356</a>; de tooverhamer en, <a href="#pb357"> +357</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sankichi</span>. Duikt uit de jonk van +Tarada en brengt het Zwaard der Vrouw naar boven, <a href="#pb326"> +326</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sano Genzalmon Tsuneyo</span>. Landbouwer, +die drie dwergboompjes verbrandt, om Tokiyori te verwarmen, <a href= +"#pb168">168</a>, <a href="#pb169">169</a>; gaat naar Kamakura, <a +href="#pb170">170</a>; wordt beloond door Tokiyori, die hem de dorpen +Matsu-idu, Umeda, Sakurai schenkt, <a href="#pb171">171</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sanugi no Miyakko</span>. Ontdekt de Edele +Kaguya (“Kostbaar-Slank-Bamboe-van-het-Herfstveld”), <a +href="#pb46">46</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sanzu-no-Kawa</span>. “De Rivier der +Drie Wegen” waarlangs de dooden reizen, <a href="#pb207"> +207</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sawara</span>. Leerling van den kunstenaar +Tenko, <a href="#pb103">103</a>; bemint Kimi, de nicht van Tenko, <a +href="#pb103">103</a>–<a href="#pb106">106</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Saeymon, Kato</span>. Een rijk man, die +woonde in het paleis van den Shōgun Ashikaga, <a href="#pb361"> +361</a>; Ishidomaro, zoon van, <a href="#pb362">362</a>; wordt priester +in den tempel van Kongobuji, op den Berg Koya, <a href="#pb362"> +362</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Schip met Wonderschatten</span>. De <i> +Takarabune</i>, Zeven Goden van het Geluk als passagiers op, <a href= +"#pb97">97</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Schrift</span>. Legendarische oorsprong van +het Chineesche, <a href="#pb8">8</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sefukuji</span>. Plaats in Izumi, +één <span class="pagenum">[<a id="pb399" href= +"#pb399">399</a>]</span>van de drie en dertig plaatsen aan Kwannon +gewijd, <a href="#pb188">188</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sengen</span>. Ook wel +Ko-no-hana-saku-ya-hime; als Ko-no-hana, de vrouw van Ninigi, <a href= +"#pb14">14</a>; de Godin van den Fuji, <a href="#pb114">114</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sennin</span> = bergkluizenaars, <a href= +"#pb347">347</a>; Yōshō. de eerste groote japansche, <a href= +"#pb347">347</a>; Emmei wordt een, <a href="#pb347">347</a>; Japansche +kunst en, <a href="#pb348">348</a>; Chokoro een, <a href="#pb348"> +348</a>; Gama een, <a href="#pb348">348</a>; Tekkai een, <a href= +"#pb348">348</a>; Kumé een, <a href="#pb348">348</a>; Roko een, +<a href="#pb348">348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sentaro</span>. Zijn bezoek aan het Land der +Eeuwige Jeugd, (Berg Fuji), <a href="#pb115">115</a>, <a href="#pb116"> +116</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sesshiu</span>. Een groot kunstenaar; +legende over zijn bevrijding uit de gevangenschap door ratten te +schilderen, <a href="#pb98">98</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Séta</span>. Samébito en +Tōtarō bij de Lange Brug van, <a href="#pb367"> +367</a>—<a href="#pb370">370</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shaka Muni</span>. Buddha; legende omtrent +zijn opoffering als haas, <a href="#pb243">243</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shidoji</span>. Tempel genoemd, gebouwd te +Shido-no-ura door Kamatari, <a href="#pb73">73</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shido-no-ura</span>. Baai van, <a href= +"#pb70">70</a>; Kamatari bouwt een tempel, Shidoji genaamd, te, <a +href="#pb73">73</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shiko-Tsutsu no Oji</span> +(“Zoute-zee-oude”), Brengt Hoori naar het Paleis van den +Zeegod, <a href="#pb15">15</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shin Kiyomizu-dera</span>. Plaats in Harima; +een van de drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, <a href= +"#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shingé</span>. Door een slang gebeten +in de Vallei van Shimizutani, <a href="#pb151">151</a>; gered door +Yoshisawa, <a href="#pb152">152</a>; dood gevonden op den bodem van de +Violen-Bron. <a href="#pb153">153</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shingon-Shū</span>. Buddhistische secte +door Kōbō Daishi gesticht, <a href="#pb221">221</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shinsaku</span>. De door O Cho San gekozen +vrijer, <a href="#pb327">327</a>; richt een tempel op voor O Cho San, +<a href="#pb328">328</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shintō</span>. Tempels, in +tegenstelling met de Buddhistische, <a href="#pb95">95</a>; oud gebruik +ten opzichte van den Fuji, <a href="#pb113">113</a>; dienst, “De +Weg der Goden”, symbool van de Goede Richting, volgens de +Shintō-dogma’s, <a href="#pb213">213</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shintōïsme</span>. Eerbied voor de +dooden onderwezen door, <a href="#pbx">X</a>; legenden in betrekking +tot Japansche helden, verrijkt door, <a href="#pbxii">XII</a>; de <i> +torii</i> oorspronkelijk in verband met, <a href="#pb212">212</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shinzaburō, Hagiwara</span>. Wordt +verliefd op Tsuyu, <a href="#pb214">214</a>; het droeve verhaal over +het lot der gelieven, <a href="#pb214">214</a>–<a href= +"#pb220">220</a>; Tomozō, dienaar van, <a href="#pb216">216</a>; +Hakuōdō, Yusai geeft raad, <a href="#pb216">216</a>; gaat +naar den hoogepriester Ryōseki, <a href="#pb217">217</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shippeitarō</span>, De spookkatten en, +<a href="#pb257">257</a>–<a href="#pb259">259</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shiro</span>. Door Emma-Ō gezonden, om +den God van den Rijkdom te overmeesteren, <a href="#pb197">197</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shita-Teru-Hime</span>. +(“Mindere-glans-Prinses”), wordt door Ame-waka ten huwelijk +genomen, <a href="#pb11">11</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shō-Chiku-Bai</span>. De drie +zinnebeelden van den Pijnboom, den Bamboe en de Pruim, <a href= +"#pb180">180</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shōguns</span>. Kamakura, de zetel der, +en van de Regenten uit het geslacht der Hōjō’s, <a +href="#pb63">63</a>; het Gouvernement van Yedo vaardigt kennisgeving +uit aan Tengu en andere booze geesten vóór het bezoek aan +Nikko van de, <a href="#pb346">346</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shojō</span>. Een zeemonster, dat dol +is op heilige <i>saké</i>, <a href="#pb350">350</a>; legende +over Yurine en, <a href="#pb350">350</a>–<a href= +"#pb353">353</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shokuro</span>. De Dondergod, Raiden, en, <a +href="#pb242">242</a>; Chiyo gedood door, <a href="#pb242">242</a>; +verzoent zich met Chiyo, nadat deze weer in het <span class="pagenum"> +[<a id="pb400" href="#pb400">400</a>]</span>leven was terug geroepen, +<a href="#pb242">242</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shonin, Shōdō</span>. Stichter van +den eersten Buddhistentempel te Nikko, <a href="#pb220">220</a>; +legende over de heilige brug van Nikko, <a href="#pb229">229</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shosha-San</span>. Plaats in Harima, +één van de drie en dertig plaatsen aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Shutendoji</span>. De Koning der Booze +Geesten van Oyeyama, <a href="#pb25">25</a>; zijn gedrag op den Oye, <a +href="#pb25">25</a>–<a href="#pb28">28</a>; de dochter van +Kimitaka geroofd door, <a href="#pb25">25</a>; Raiko op een feest bij, +<a href="#pb27">27</a>; tooversaké gedronken door, <a href= +"#pb27">27</a>; aangevallen en gedood door Raiko, <a href="#pb28"> +28</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Slang</span>. De kat en de slang weenden +niet bij den dood van Buddha, <a href="#pb252">252</a>; de Witte Zee, +ook wel Yofuné Nishi, <a href="#pb324">324</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Smith, R. Gordon</span>. Legende der +Sneeuwbruid in zijn <i>Oude Sproken en Folklore van Japan</i>, <a href= +"#pb103">103</a>, <a href="#pb136">136</a>, <a href="#pb150">150</a>, +<a href="#pb162">162</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sneeuw</span>, De Sneeuwvrouw. Yuki-Onna is +de, <a href="#pb133">133</a>; Mosaku en, <a href="#pb133">133</a>, <a +href="#pb134">134</a>; Minokichi en, <a href="#pb133">133</a>–<a +href="#pb135">135</a>; Gordon Smith beschrijft in zijn <i>Oude Sproken +en Folklore van</i>, <a href="#pb136">136</a>; Kyuzaemon en <a href= +"#pb136">136</a>, <a href="#pb137">137</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Soda, Ito</span>. Een jonge soldaat, die de +reden van de ziekte van Prins Hizen ontdekt, <a href="#pb255"> +255</a>–<a href="#pb257">257</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sodzu-baba</span>. De Oude Vrouw der Drie +Wegen, in verband met het Doodenfeest, <a href="#pb207">207</a>; Ten +Datsu-Ba, de echtgenoot van, <a href="#pb207">207</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Soga Sadayoshi</span>. Bezoekt den tempel +van, <a href="#pb91">91</a>; verschijnt voor Emma-Ō, <a href= +"#pb91">91</a>; Jizō herinnert zich, <a href="#pb91">91</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sōjiji</span>. Plaats in Settsu; +één van de drie en dertig plaatsen aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sonobé</span>. Door den Heer van +Kishiwada ontboden naar den cryptomeriaboom op den Oki-yama, <a href= +"#pb167">167</a>, <a href="#pb168">168</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Spiegels</span>. Beteekenis van Japansche, +<a href="#pb175">175</a>–<a href="#pb183">183</a>; De Goddelijke, +waarin de Zonnegodin staart, berust te Isé, <a href="#pb176"> +176</a>; de ziel van een spiegel, <a href="#pb178">178</a>; oude +bronzen spiegels bijeengebracht om een klok te gieten, <a href= +"#pb180">180</a>; de spiegel van Matsuyama, <a href="#pb181"> +181</a>–<a href="#pb183">183</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Steen des Doods</span>. Waarschuwing van den +Geest van den, aan den Buddha-priester Genno, <a href="#pb76">76</a>; +legende van den, <a href="#pb76">76</a>–<a href= +"#pb79">79</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Steenen</span>. Poëzie, uitgedrukt door +de namen gegeven aan, <a href="#pb141">141</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sterrenminnaars</span>. Sterren (misschien +wel de Lier en de Arend) schijnen in vijf kleuren bij de ontmoeting der +sterrenminnaars, <a href="#pb108">108</a>, <a href="#pb109"> +109</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Straat, Eeuwigdurende</span>. Plaats, waarin +Geesten wandelen, <a href="#pb209">209</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Straat van oude Mannen</span>. Bij de +Eeuwigdurende straat, <a href="#pb210">210</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Sullivan, Sir Arthur</span>. In betrekking +tot ”<i>De Mikado</i>”, <a href="#pbix">IX</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Suruga</span>. Het Levenselixir gezonden +naar den hoogsten berg, door den Mikado, <a href="#pb60">60</a>; (Zie +Fuji); Vizu woonde in, <a href="#pb118">118</a>–<a href= +"#pb120">120</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Susa-no-o</span> (“De Onstuimige +Jongeling”). Zoon van Izanagi en Izanami, <a href="#pb3">3</a>; +broeder der zonnegodin, Ama-terasu, <a href="#pb5">5</a>; wreed en +lastig karakter, <a href="#pb5">5</a>; door zijn ouders naar het land +Yomi verbannen, <a href="#pb5">5</a>; verzoekt eerst de Vlakte van den +Hoogen Hemel te bezoeken, <a href="#pb6">6</a>; zijn zuster Ama-terasu, +maakte zich gereed hem weerstand te bieden, <a href="#pb6">6</a>; hij +bedriegt haar door listen, <a href="#pb6">6</a>, <a href="#pb7">7</a>; +Ama-terasu ontvlucht hem om zijn wreedheid, <a href="#pb7">7</a>; +eindelijk naar Yomi verbannen, <a href="#pb8">8</a>; komt aan de Rivier +Hi, <a href="#pb9">9</a>; dingt naar de hand van Kushi-nada-hime, <a +href="#pb9">9</a>, <a href="#pb10">10</a>; wint haar door de +acht-takkige <span class="pagenum">[<a id="pb401" href= +"#pb401">401</a>]</span>slang te dooden, <a href="#pb10">10</a>; de <i> +Tengu</i>, uitwasemingen van, <a href="#pb343">343</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Sutra, <span class="corr" id= +"xd0e15438" title="Bron: Schatien-regenende"> +Schatten-regenende</span></span>”. Een heilige <i>sutra</i> +gegeven door Ryōseki aan Shinzaburō, <a href="#pb218"> +218</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Suzuki Shichiro</span>. Ontdekt Kiuchi +Heizayemon, <a href="#pb345">345</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e15454"> +<h3 class="normal">T.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Tachtig Myriaden Goden</span>. Bespreken, +hoe zij Ama-terasu, de zonnegodin, weer naar den Hemel zullen krijgen, +<a href="#pb8">8</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Taiko-Hideyohsi</span>. De vriend van Rikiu, +<a href="#pb285">285</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Taira</span>. Yoshitomo gedood in een slag +tegen de, <a href="#pb21">21</a>; Kiyomori, de wreede aanvoerder van +de, <a href="#pb21">21</a>; eindelijk overwonnen en in zee gejaagd te +Dan-no-ura door Benkei en Yoshitsune, <a href="#pb24">24</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Taira Stam</span>. Groot zeegevecht tusschen +den Tairastam en den Minamotostam, <a href="#pb280">280</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Taira-no-Masakado</span>. Zwerm vlinders, +terwijl hij een oproer voorbereidde, <a href="#pb202">202</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Takachichi</span>. Uzume met haar makkers +bereiken den top van den, <a href="#pb13">13</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Takahama</span>. De Witte Vlinder en, <a +href="#pb203">203</a>, <a href="#pb204">204</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Taka-mi-musubi</span>. De God, die Nigigi +afzendt om het Middenland van Riet-vlakten te besturen, <a href= +"#pb11">11</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Takasago</span>”. I. De +beroemde pijnboomen van, <a href="#pb144">144</a>; Matsue, de dochter +van een visscher te, <a href="#pb173">173</a>–<a href= +"#pb175">175</a>. II. Eén van de schoonste <i>No</i> of +classieke drama’s, <a href="#pb172">172</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Takeru</span>, Roover, door Yamato gedood, +<a href="#pb33">33</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Takeru, Idzumo</span>. Bandiet, door Yamato +gedood, <a href="#pb34">34</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tama</span>, Vrouwelijke dienstbode van +Kazariya Kyübei, <a href="#pb272">272</a>; bezoekt haar meester en +meesteres na haar dood, in den vorm van een vlieg, <a href="#pb273"> +273</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tamana</span>. Bemind door Tōtarō, +<a href="#pb368">368</a>–<a href="#pb370">370</a>; +Tōtarō huwt, <a href="#pb370">370</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tamate-Bako</span>. Ook wel genaamd +“De Doos van de Juweelen Hand”, geschenk door Prinses +Otohime aan Urashima gegeven, <a href="#pb316">316</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tamba, Provincie</span>. Raiko en zijn +makkers bereiken, <a href="#pb26">26</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tameyoshi</span>. Dood van de Zeeslang, +Yofune-Nushi, medegedeeld aan, <a href="#pb325">325</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tanabata</span>. Ook wel het Wevende Meisje; +dochter van den God van het Uitspansel, <a href="#pb108">108</a>; vrouw +van Hikoboshi, <a href="#pb108">108</a>, <a href="#pb109">109</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tango</span>. Dorp Midzunoe, in de +provincie, <a href="#pb313">313</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tanigumi-dera</span>. Plaats in de nabijheid +van Tarui, in Mino; één van de drie en dertig plaatsen +aan Kwannon gewijd, <a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tarada, Kapitein</span>. Het Zwaard der +Vrouw en, <a href="#pb325">325</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tawara Toda</span>. (“Mijn Heer Zak +met Rijst”). Zie Hidesato, <a href="#pb42">42</a>–<a href= +"#pb45">45</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Te-nadzuchi</span> +(“Hand-slag-oude”). Vrouw van Ashi-Nadzuchi, en moeder van +Kushi-nada-hime, <a href="#pb9">9</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Ten Datzu-Ba</span>. Echtgenoot van +Sodzu-Baba, <a href="#pb207">207</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tengu</span>. Koning der, zijn +vriendelijkheid jegens Yoshitsune, <a href="#pb22">22</a>; onderwijst +Yoshitsune de krijgskunst, <a href="#pb343">343</a>; Tobikawa bootst +een, na, <a href="#pb344">344</a>; geloof in de, nog in onzen tijd, <a +href="#pb346">346</a>; ambtenaren van het gouvernement te Yedo en hun +geloof in de, <a href="#pb346">346</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Tengu-kakush</span>” beteekent +door een <i>Tengu</i> verstopt, <a href="#pb344">344</a>; legende over +den, <a href="#pb344">344</a>–<a href="#pb346">346</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tenjiku</span>. Prins Ishizukuri wordt +opgedragen te reizen naar, om <span class="pagenum">[<a id="pb402" +href="#pb402">402</a>]</span>den Bedelnap van Buddha te zoeken, <a +href="#pb48">48</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tenko</span>. Leermeester van Sawara in de +kunst; oom van Kimi, <a href="#pb104">104</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tenno Antoku</span>. Jeugdige keizer, die +omkwam in den grooten zeeslag tusschen de Taira en de Minamoto stammen, +<a href="#pb289">289</a></p> + +<p><span class="smallcaps">Teoyo</span>. Door Matsue verlost, en door +haar bemind, <a href="#pb174">174</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Thee</span>. Oorsprong der eerste plant <a +href="#pb280">280</a>; in China, <a href="#pb279">279</a>–<a +href="#pb282">282</a>; Luwuh, de eerste Chineesche theemeester, <a +href="#pb281">281</a>; <i>Chaking</i>, Het Heilige Geschrift over, <a +href="#pb281">281</a>; door Zenpriesters gedronken vóór +het beeld van Bodhi Dharma (Daruma), <a href="#pb282">282</a>; +Chamberlain over, <a href="#pb282">282</a>; geschrift over, door den +Buddhistischen priester Eisai, <a href="#pb283">283</a>; Rikiu de +grootste onder de theemeesters, <a href="#pb385">385</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Theedrinken</span>. In Europa en in Japan, +verschil, <a href="#pb180">180</a>; de <i>Spectator</i> over, <a href= +"#pb279">279</a>; Dr Johnson en zijn verslaafdheid aan, <a href= +"#pb280">280</a>; is een godsdienstige plechtigheid in Japan, <a href= +"#pb280">280</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Theeketel</span>. Geschiedenis van den +Wonderbaarlijken Theeketel, <a href="#pb252">252</a>, <a href="#pb253"> +253</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Toba</span>. I. Keizer. Het Juweeltje, de +bijzit van, <a href="#pb79">79</a>; II. Oud-Keizer. Wil een tempel voor +Kwannon in Kyōto bouwen, <a href="#pb164">164</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tobikawa</span>. Een oud-worstelaar uit +Matsue, die een <i>Tengu</i> nabootst, <a href="#pb344">344</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tochi</span>. Ishizukuri ontdekt een beker +in, dien hij Kaguya aanbiedt, <a href="#pb49">49</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Toema-Dera</span>. Chūjō Hime, een +Buddhistische non, trekt zich terug in den tempel van, <a href= +"#pb186">186</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Toeneming</span>. De Maan van. <i>Yayoi</i>, +de, <a href="#pb178">178</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Togo, Admiraal</span>. Een Japansch held, <a +href="#pbx">X</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tokimune, Regent</span>. Nichiren wordt, om +onthoofd te worden door, naar de baai van Koshigoye gezonden.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tokiwa</span>. Vrouw van Yoshitomo, moeder +van Yoshitsune; na den dood van haar echtgenoot trouwt zij met +Kiyomori, <a href="#pb21">21</a>; zij wekt Yoshitsune op, zijn vader te +wreken, <a href="#pb21">21</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tokiyori Saimyoji</span>. Een beroemd Regent +tijdens de regeering van Keizer Go-Fukakusa, <a href="#pb168">168</a>; +zijn zending om de boeren te verlossen van de slechte handelingen der +tyrannieke ambtenaren, <a href="#pb168">168</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tokoyo</span>. Dochter van Oribe Shima, <a +href="#pb324">324</a>; zij zoekt haar vader, <a href="#pb323">323</a>, +<a href="#pb324">324</a>; doodt Yofuné-Nushi (de Witte Zee +Slang), <a href="#pb325">325</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tokudō Shonin</span>. De groote +Buddhistische abt der achtste eeuw, <a href="#pb187">187</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tokutaro</span>. Zijn ongeloof ten opzichte +van vossen, en hoe hij door hen werd misleid, <a href="#pb79"> +79</a>–<a href="#pb81">81</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tokutarō-san</span>. Een levensgroote +jongenspop, <a href="#pb200">200</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tōkyō</span>. Met asch van den +Fuji bedekt, <a href="#pb113">113</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tomozō</span>. Eén van de +bedienden van Shinzaburō, <a href="#pb216">216</a>; Miné, +de vrouw van, <a href="#pb219">219</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Toovermiddelen</span>. <i>Zie</i> Bijgeloof, +<a href="#pb338">338</a>.</p> + +<p>“<span class="smallcaps">Torii</span>”. De beteekenis +der = “Hoenderplaats” of “Vogelrustplaats”, <a +href="#pb211">211</a>; “Het Voetbankje van den Koning” de +schoonste poort ter wereld, <a href="#pb212">212</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tōtarō</span>. Samébito +geholpen door, <a href="#pb368">368</a>; wordt verliefd op Tamana, <a +href="#pb368">368</a>; huwt met Tamana, <a href="#pb370">370</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tottori</span>. De <i>futon</i> (deken) van, +<a href="#pb298">298</a>–<a href="#pb300">300</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Toyo-Tama</span>. +(“Rijk-Juweel”). Dochter van den Zeegod; trouwt met Hoori, +<a href="#pb16">16</a>; schenkt het leven aan een zoon, neemt <span +class="pagenum">[<a id="pb403" href="#pb403">403</a>]</span>den vorm +aan van een draak, en vertrekt van Hoori, <a href="#pb17">17</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tsubosaka-dera</span>. Plaats in Yamato; +één van de drie en dertig plaatsen aan Kwannon gewijd, <a +href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tsugaru</span>. Kikuo, de onderhoorige van, +<a href="#pb150">150</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tsuki-Yumi</span>. De Maangod. Zoon van +Izanagi en Izanami, bestijgt de Ladder des Hemels, om de echtgenoot van +de Zonnegodin, Ama-terasu te worden, <a href="#pb3">3</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tsuna</span>. De meest waardige van de +volgelingen van Raiko, <a href="#pb30">30</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tsure-Dzure-Gusa</span>. Kroniek door +Kenkō in de veertiende eeuw geschreven, <a href="#pbix"> +IX</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tsuki no Iwaksa</span>. Rol van het +Levenselixir gegeven aan, om het te brengen naar den top van den +hoogsten berg in Suruga, <a href="#pb60">60</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tsuyu</span> (“Ochtenddauw”). De +eenige dochter van Iijima, <a href="#pb214">214</a>; het verhaal van, +als bewijs van de macht van het Karma, <a href="#pb214"> +214</a>–<a href="#pb220">220</a>; wordt verliefd op Hagiwara +Shinzaburō, <a href="#pb214">214</a>; het verhaal van hun treurig +lot, <a href="#pb214">214</a>–<a href="#pb220">220</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tuin met Doodshoofden</span>. Fantastische +voorstelling, door Hiroshige ontleend aan <i>Heike Monogatari</i>, <a +href="#pb100">100</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Tuinen</span>. Europeesche en Japansche, <a +href="#pb138">138</a>; algemeene beschrijving der Japansche, <a href= +"#pb140">140</a>; Kobori-Enshiū, de groote Japansche +tuinarchitect, <a href="#pb140">140</a>; de <i>torii</i> of boog, een +karakteristieke vorm in Japan, <a href="#pb141">141</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e16071"> +<h3 class="normal">U.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Uda, Keizer</span>. Gedoopt door +Kōbō Daishi, <a href="#pb226">226</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Uji, Rivier</span>. De glimwormen leveren +daar de oude gevechten tusschen de Taira en de Minomoto, <a href= +"#pb274">274</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Urashima</span>. De legende van, <a href= +"#pb313">313</a>–<a href="#pb317">317</a>; ballade van “De +Visschersknaap”, van, <a href="#pb314">314</a>; de schildpad en, +<a href="#pb313">313</a>; in het paleis van den Drakenkoning, <a href= +"#pb314">314</a>–<a href="#pb316">316</a>; huwt Otohime, de +dochter van den Drakenkoning, <a href="#pb314">314</a>; krijgt van +Otohime tot geschenk “de Doos van de Juweelen-Hand”, <a +href="#pb316">316</a>; het graf van, nog steeds aanwezig in den tempel +van Kanagawa, <a href="#pb317">317</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Uzume</span>. +(“Hemel-Verontrustende-vrouw”). Danst om de Zonnegodin +(Ama-terasu) weer naar den hemel te lokken, <a href="#pb8">8</a>; +vergezelt Ninigi, <a href="#pb13">13</a>; spreekt de Godheid der +Veldwegen aan, <a href="#pb13">13</a>; bereikt den top van Takachichi, +<a href="#pb13">13</a>; door Ninigi aan de Godheid der Veldwegen tot +vrouw gegeven, <a href="#pb14">14</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e16138"> +<h3 class="normal">V.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Velden. De Geest der</span>, <a href= +"#pb320">320</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Veldwegen. De God der</span>. Aangesproken +door Uzume, <a href="#pb13">13</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vergifdraak. De</span>. Zijn slechte +invloed, <a href="#pb178">178</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Visu</span>. De Rip van Winkle van het Oude +Japan; zijn avonturen bij den Fuji, <a href="#pb118">118</a>–<a +href="#pb122">122</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vlag Japansche</span>. De Chrysanthemum en +de, <a href="#pb146">146</a>, <a href="#pb147">147</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vlakte van den Hoogen Hemel</span>. +Susa-no-o bezoekt zijn zuster Ama-terasu, <a href="#pb5">5</a>–<a +href="#pb8">8</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vlinders</span>. In verband met folklore, <a +href="#pb201">201</a>; legende over, door Japan aan China ontleend, <a +href="#pb201">201</a>; romantisch vlinderspel, <a href="#pb202"> +202</a>; Keizer Gensō en, <a href="#pb202">202</a>; in verband met +goede en kwade voorteekenen, <a href="#pb202">202</a>; meening van +Lafcadio Hearn, <a href="#pb202">202</a>; Japansche drama’s en, +<span class="pagenum">[<a id="pb404" href="#pb404">404</a>]</span><a +href="#pb203">203</a>; legende van “de Witte Vlinder”, <a +href="#pb203">203</a>, <a href="#pb204">204</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Voetbankje, Van den Koning</span>. <i> +Torii</i> vóór den tempel van Itsu Kushima op het eiland +Myajima; ook wel genaamd “De Poort des Lichts” of “De +Waterpoort van het Heilige Eiland”, <a href="#pb212">212</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vogels</span>. Legenden over, <a href= +"#pb265">265</a>; de <i>hototogisu</i>, een geheimzinnige, <a href= +"#pb267">267</a>; de musch met uitgesneden tong, <a href="#pb268"> +268</a>; het dooden van, in strijd met de leer van Buddha, <a href= +"#pb269">269</a>; Saijosen en de Phoenix, <a href="#pb270">270</a>; <i> +O-Goncho</i> genaamd.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vossengod</span>. <i>Zie</i> Inari.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vossenlegenden</span>. De Steen des Doods, +één der merkwaardigste, <a href="#pb76">76</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vrouw, De</span>, in de Japansche kunst, <a +href="#pb93">93</a>; de Bergvrouw, <a href="#pb347">347</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vrouw van Barmhartigheid</span>. Kwannon +genoemd de, <a href="#pb184">184</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vuurgod</span>. Kagu-Asuchi, zoon van +Izanagi en Izanami, de, <a href="#pb3">3</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Vuurverschijningen</span>. Verschillende in, +<a href="#pb348">348</a>, <a href="#pb349">349</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e16307"> +<h3 class="normal">W.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Waaier, Japansche</span>. Beteekenis van, <a +href="#pb230">230</a>; gebruik van, <a href="#pb230">230</a>; gebruik +bij het feest der Zonnegodin in Isé, <a href="#pb230">230</a>; +symboliek der, <a href="#pb231">231</a>; legende, “De Liefde van +Asagao”, uit <i>het Dagboek van een Winde</i>, <a href="#pb232"> +232</a>–<a href="#pb237">237</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Waarzeggerij</span>, In verband met Japansch +Bijgeloof, <a href="#pb334">334</a>; <i>Yih-King</i> (“Boek der +Veranderingen”); voornaamste bron der kunst, <a href="#pb334"> +334</a>; verschillende vormen van, <a href="#pb334">334</a>–<a +href="#pb337">337</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Wagenpriester</span>. <i>Zie</i> Hotei, <a +href="#pb198">198</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Wasa</span>. Het Lachfeest van, <a href= +"#pb210">210</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Wasōbiōye, Shikaiya</span>. Een +man uit Nagasaki, een Japansche Gulliver, <a href="#pb366">366</a>, <a +href="#pb367">367</a>; komt in de Modderzee, <a href="#pb366">366</a>; +ontmoet Jofuku, <a href="#pb366">366</a>; gaat op reis naar de Drie +duizend werelden, genoemd in Buddhistische geschriften, <a href= +"#pb366">366</a>; bezoekt het Land van den Eindeloozen Overvloed van +het Bedrog, van de Volgelingen van het Oude, van de Paradoxen en van +Reuzen, <a href="#pb376">376</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Watanabé, Isuna</span>. Ontdekt alle +bijzonderheden uit het leven van Kintaro, <a href="#pb369">369</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Wegen</span>. De pijnboom en de God der, <a +href="#pb161">161</a></p> + +<p><span class="smallcaps">Werelden, Drie Duizend</span>. In +Buddhistische geschriften vermeld, <a href="#pb366">366</a>; Shikaiya +Wasōbiōye reist naar, <a href="#pb366">366</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Wevend Meisje</span>. Het Feest van Tanabata +of het, <a href="#pb108">108</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Wiel van het Bestaan, Het Groote</span>, <a +href="#pb89">89</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Wilgenvrouwtje, Het</span>. Ontleend aan <i> +Oude Sproken en Folklore van Japan</i> door R. Gordon Smith, <a href= +"#pb162">162</a>–<a href="#pb165">165</a>. Heitaro, de man van +Higo, <a href="#pb163">163</a>–<a href="#pb165">165</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Williams, Sir Monier</span>. Zijn +beschrijving van de lotusbloem, <a href="#pb154">154</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Windgod, De</span>, <a href="#pb320"> +320</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Worstelaars, De Spoken</span>, in de +Provincie Omi, <a href="#pb349">349</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e16471"> +<h3 class="normal">Y.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Yaegaki</span>. De kostbare Camelia van, <a +href="#pb160">160</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yaégiri</span>. Een dame, op wie +Sakata Kuronda verliefd raakt, <a href="#pb358">358</a>; schenkt het +leven aan Kintaro of “den Gouden Knaap”, <a href="#pb358"> +358</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yakami, Prinses van</span>. Eén en +tachtig broeders, Prinsen in Japan, die haar wenschen te huwen, <a +href="#pb244">244</a>–<a href="#pb246">246</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yama Fuji</span>. Zie Fuji.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yamato Take, Prins</span>. Jongste zoon van +Koning Keiko, <a href="#pb32">32</a>; <span class="pagenum">[<a id= +"pb405" href="#pb405">405</a>]</span>Prinses Ototachibana, vrouw van, +<a href="#pb32">32</a>; zijn tocht naar het Zuidelijke Eiland Kiushiu, +<a href="#pb32">32</a>; vermomd als vrouw, ontmoet Kurhaso en Takeru, +<a href="#pb32">32</a>, <a href="#pb33">33</a>; doodt Kumaso en Takeru, +<a href="#pb33">33</a>; ontmoet en doodt Idzumo Takeru, <a href= +"#pb33">33</a>; Acht-Arm-Lange-Speer gegeven aan, <a href="#pb34"> +34</a>; het “Gras-Klievende-Zwaard” van Murakumo, gegeven +aan, <a href="#pb35">35</a>; ontmoet en huwt Prinses Miyadzu, <a href= +"#pb36">36</a>; Ainu-opstand bedwongen door, <a href="#pb34">34</a>, <a +href="#pb35">35</a>; trekt door de provincie Owari, <a href="#pb37"> +37</a>; bereikt de provincie Omi, <a href="#pb37">37</a>; doodt de +slang in, <a href="#pb38">38</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">“Yang” en +“Yin”</span>. Chineesch voor <i>In</i> en <i>Yo</i>, <a +href="#pb1">1</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yao, Keizer</span>. Waarschijnlijk een zoon +van een draak, <a href="#pb353">353</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yayoi</span>. De Maand van Aangroeiing, <a +href="#pb178">178</a>; de Ziel van den Spiegel, <a href="#pb179"> +179</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yedo Gouvernement</span>. Ambtenaren van +het, en hun geloof in de <i>Tengu</i>, <a href="#pb346">346</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yenoki</span>. De Eénoogige Priester, +die diende in den tempel van Fudo op den Oki-yama, <a href="#pb165"> +165</a>–<a href="#pb168">168</a>; geest van, verandert in een +grooten cryptomeriaboom, <a href="#pb167">167</a>; lokt in den vorm van +een schoonen jongeling een aantal meisjes van haar minnaars af, <a +href="#pb166">166</a>–<a href="#pb168">168</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yih-King</span> (“Boek der +Veranderingen”). De hoofdbron der Japansche Waarzeggerij, <a +href="#pb334">334</a>; begonnen door Fu Hsi, 2000 v.C. en aangevuld +door Confucius, <a href="#pb334">334</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yofuné-Nushi</span>. De Slangengod; +ook wel de Witte Zeeslang, gedood door Tokoyo, <a href="#pb324"> +324</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yomi, Land van</span> (Hades). Izanami +sluipt weg naar, <a href="#pb3">3</a>; Izanagi gaat naar, <a href= +"#pb3">3</a>; Acht Leelijke Vrouwen, <a href="#pb4">4</a>; de Effen +Doorgang van, <a href="#pb4">4</a>; Susa-no-o verbannen naar, <a href= +"#pb5">5</a>–<a href="#pb8">8</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yoné</span>. Trouwe dienstbode van +Tsuyu, <a href="#pb214">214</a>–<a href="#pb220">220</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yone Noguchi</span>. Behandelt de +betoovering van een Japanschen nacht in verband met het Doodenfeest, <a +href="#pb210">210</a>; aanhaling in verband met een Japanschen waaier +uit, <a href="#pb230">230</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yorimasa</span>. Ridder, ontmoet en doodt +kwaad monster buiten het paleis van den keizer, de Purperen Zaal van de +Noordster, <a href="#pb18">18</a>, <a href="#pb19">19</a>; ontvangt het +zwaard Shishiwo als belooning, en trouwt met de Edele Ayame, <a href= +"#pb19">19</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yorimitsu</span>. Een beroemd held, die +Kintaro tot zijn onderhoorige aanstelt, <a href="#pb360">360</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yoritomo</span>. Generaal, die de stad +Kamakura gebouwd had, <a href="#pb64">64</a>; na een nederlaag gered +uit de macht van Oba Kage-chika door twee duiven, <a href="#pb266"> +266</a>, <a href="#pb267">267</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yorozuya</span>. Echtgenoot voor Kimi +bestemd, <a href="#pb104">104</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yoshimasa, De Edele</span>. De Shōgun. +Spiegel aangeboden aan, <a href="#pb179">179</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yoshimine-dera</span>. Plaats in Kyōto; +één van de drie en dertig plaatsen, aan Kwannon gewijd, +<a href="#pb189">189</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yoshisawa</span>. Bevrijdt Shingé van +de slang, <a href="#pb152">152</a>; verdrinkt zich in de Violen-Bron, +<a href="#pb152">152</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yoshitomo</span>. Vader van Yoshitsune, in +een slag tegen de Taira gedood, <a href="#pb21">21</a>; Tokiwa, de +vrouw van, <a href="#pb21">21</a>; verband met het verhaal van, <a +href="#pb343">343</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yoshitsune</span>. Vergeleken met den +Zwarten Prins en Hendrik V, <a href="#pb19">19</a>; zijn vader, +Yoshitōmo, gedood in een slag tegen de Taira, <a href="#pb21"> +21</a>; zijn moeder, Tokiwa, dringt er op aan, den dood van zijn vader +te wreken, <a href="#pb21">21</a>; zijn omgang met den Koning der +Tengu, <a href="#pb22">22</a>; nieuws om <span class="pagenum">[<a id= +"pb406" href="#pb406">406</a>]</span>trent de slechte gedragingen van +Benkei, bereikt Benkei, <a href="#pb22">22</a>, <a href="#pb23">23</a>; +geholpen door Benkei, verdrijft hij de Taira, <a href="#pb23">23</a>, +<a href="#pb24">24</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yōshō</span>. De eerste groote +Japansche <i>sennin</i>, <a href="#pb347">347</a>, <a href="#pb348"> +348</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yosoji</span>. Raadpleegt den toovenaar Kamo +Yamakiko, <a href="#pb116">116</a>; bezoekt den Fuji, <a href="#pb116"> +116</a>, <a href="#pb117">117</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yuki-onna</span>. De Sneeuwvrouw, <a href= +"#pb133">133</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yurine</span>. Een arm man, die bij den Fuji +woonde; verhaal van, <a href="#pb351">351</a>; Koyuri, zoon van, <a +href="#pb351">351</a>–<a href="#pb353">353</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Yusai, Hakuōdō</span>. Geeft raad +aan Shinzaburō, <a href="#pb216">216</a>–<a href= +"#pb218">218</a>.</p> +</div> + +<div class="div2" id="xd0e16837"> +<h3 class="normal">Z.</h3> + +<p><span class="smallcaps">Zee</span>. Legenden van de, <a href= +"#pb312">312</a>–<a href="#pb331">331</a>; Urashima in het paleis +van den Zeekoning, <a href="#pb314">314</a>–<a href= +"#pb316">316</a>; Modderzee, bezocht door Shikaija Wasōbiōye, +<a href="#pb366">366</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Zeegod</span>. <i>Zie</i> God der Zee.</p> + +<p><span class="smallcaps">Zeestrand, De Geest van het</span>. Is +slecht gezind jegens Keizerin Jingo, <a href="#pb320">320</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Zelfmoord</span>. Van Japansche gelieven +heeft Jōshi “liefdesdood” of +“hartstochtsdood<span class="corr" id="xd0e16877" title="Niet in +bron">”</span>, <a href="#pb128">128</a>; <i>Zie</i> ook <i> +hara-kiri</i>, of <i>seppuku</i>, <a href="#pb145">145</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Zembei</span>. Vader van Shingé, <a +href="#pb152">152</a>, <a href="#pb153">153</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Zen</span>. Secte; theedrinken in verband +met het Buddhisme, door, <a href="#pb282">282</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Zeven Goden van het Geluk</span>. Het +geliefkoosde onderwerp van den Japanschen kunstenaar, <a href="#pb96"> +96</a>; Shintōisme, Taōisme, Buddhisme en Brahmanisme, de +bron van de, <a href="#pb97">97</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Zonnegodin</span>. Ama-terasu, dochter van +Izanagi en Izanami, de, <a href="#pb3">3</a>; de dooden zijn bevreesd +te staren op de, <a href="#pb90">90</a>; de spiegel, waarin zij ziet, +berust te Isé, <a href="#pb176">176</a>; spiegelkoeken in +verband met de, bij het Nieuwjaarsfeest, <a href="#pb205">205</a>.</p> + +<p><span class="smallcaps">Zwaard</span>. “Het +Gras-Klievende”, een heilig wapen ontdekt door Sasa-no-o, <a +href="#pb10">10</a>; gegeven als een geschenk aan Prins Yamato, <a +href="#pb34">34</a>; de Geest van het, <a href="#pb325">325</a>. <span +class="pagenum">[<a id="pb407" href="#pb407">407</a>]</span></p> +</div> +</div> + +<div class="div1 advertisment"><span class="pagenum"> [<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> + +<p><b>In deze serie zijn verschenen:</b></p> + +<p><span class="smallcaps">H.A. Guerber. Mythen en Legenden uit de +Middeleeuwen</span>. Haar oorsprong en invloed op letterkunde en kunst. +Bewerkt door <span class="smallcaps">Dr H.W.Ph.E. v.d. Bergh v. +Eysinga</span>. Met 64 fraaie platen. Derde druk. Ing. ƒ 3.90, +Geb. ƒ 4.60.</p> + +<p><span class="smallcaps">H.A. Guerber. Mythen van Griekenland en +Rome</span>. Bew. d. <span class="smallcaps">Dr B.C. Goudsmit</span>. +Met 64 fraaie platen. Tweede druk. Ing. ƒ 3.90, Geb. ƒ +4.60.</p> + +<p><span class="smallcaps">H.A. Guerber. Noorsche Mythen</span>. Uit de +Edda’s en de Sagen. Bewerkt door <span class="smallcaps">Dr +H.W.Ph.E. van den Bergh van Eysinga</span>. Met 64 fraaie platen. +Tweede druk. Ing. ƒ 3.90, Geb. f 4.60.</p> + +<p><span class="smallcaps">T. Hadland Davis. Mythen en Legenden van +Japan</span>. Bewerkt door <span class="smallcaps">Dr B.C. +Goudsmit</span>. Met 32 prachtige gekleurde platen. Tweede druk. Ing. +ƒ 3.90, Geb. ƒ 4.60.</p> + +<p><span class="smallcaps">Woislav M. Petrovitch. <a href= +"https://www.gutenberg.org/etext/18363">Heldensagen en Legenden van de +Serviërs</a></span>. Met een voorbericht van <span class= +"smallcaps">Chedo Miyatovich</span>, gewezen Servische Gezant aan het +Engelsche Hof. Bewerkt door Mevr. <span class="smallcaps">J.P. +Wesselink-v. Rossum</span>. Met 32 prachtige gekleurde platen. Ing. +ƒ 3.90, Geb. ƒ 4.60.</p> + +<p><span class="smallcaps">T.W. Rolleston. Keltische Mythen</span>. +Bewerkt door <span class="smallcaps">Dr B.C. Goudsmit</span>. Met 65 +prachtige platen. Ing. ƒ 3.90, Geb. ƒ 4.60.</p> + +<p><span class="smallcaps">Uitgaven van W.J. Thieme & Cie te +Zutphen</span>. <span class="pagenum">[<a id="pb408" href= +"#pb408">408</a>]</span></p> + +<p><b>Bij W.J. Thieme & Cie te Zutphen Verschenen</b></p> + +<p><span class="smallcaps">E.M. Tappan. De Geschiedenis van het +Romeinsche Volk</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Bewerkt door Dr B.C. Goudsmit</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Met vele illustratiën Ing.</span> +ƒ 1.90 <span class="smallcaps">Geb.</span> ƒ 2.60</p> + +<p>Het is een populair boek in den besten zin des woords. Het is +populair en toch niet oppervlakkig; het geeft zonder geleerden omhaal +een juiste beschrijving. Het is niet maar een verhaal van vechten en +veroveren, maar ook wordt de lezer bekend gemaakt met alles wat met de +beschaving in verband staat, En toch gaat alles zoo eenvoudig, zoo +vanzelfsprekend, dat de lezer geen oogenblik er zelfs aan denkt hoeveel +deze schrijver wel over zijn onderwerp gelezen moet hebben, om zoo +klaar en duidelijk en juist te schrijven. De schrijver heeft een +register der eigennamen en een chronologische tabel achteraan in het +boek gevoegd. Dat is een uitstekend ding en kan den lezer van veel nut +zijn. “De Bode.”</p> + +<p><span class="smallcaps">E.M. Tappan. <a href= +"https://www.gutenberg.org/etext/28581">De Geschiedenis van het +Grieksche Volk</a></span></p> + +<p><span class="smallcaps">Bewerkt door Dr B.C. Goudsmit</span></p> + +<p><span class="smallcaps">Met vele illustratiën Ing</span>. +ƒ 1.90 <span class="smallcaps">Geb</span>. ƒ 2.60</p> + +<p>Het is op een buitengewoon aantrekkelijke wijze geschreven. De +bewerking mag bijzonder gelukkig geslaagd heeten.</p> + +<p class="alignright">“Nieuwe Gron. Courant.”</p> + +<p>Men kan het aan kinderen in handen geven en het voor volwassenen +aanschaffen. De lezing van dit boek moet de kleinen en de grooten +bekoren. Het Grieksche volk leeren kennen in zijn schitterende geest, +zijn opofferende vaderlandsliefde, zijn <span class="corr" id= +"xd0e17053" title="Bron: aestetischen">aesthetischen</span> smaak en +zijn ontzaglijke veelzijdigheid is een leerzaam genot.</p> + +<p class="alignright">“Delftsche Courant.”</p> +</div> + +<div class="div1"> +<h2 class="normal">Inhoudsopgave</h2> + +<ul> +<li><a href="#toc">Inhoud.</a></li> + +<li><a href="#loi">Lijst van Illustraties.</a></li> + +<li><a href="#pre">Inleiding.</a></li> + +<li><a href="#ch01">Hoofdstuk I. Het tijdperk der goden.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e604">In het begin.</a></li> + +<li><a href="#xd0e631">Izanagi en Izanami.</a></li> + +<li><a href="#xd0e674">Ama-terasu en Susa-no-o.</a></li> + +<li><a href="#xd0e709">Susa-no-o en de Slang.</a></li> + +<li><a href="#xd0e760">De Goddelijke Boden.</a></li> + +<li><a href="#xd0e829">De komst van het Verheven Kleinkind.</a></li> + +<li><a href="#xd0e867">In het Paleis van den Zeegod.</a></li> + +<li><a href="#xd0e898">Hoderi en Hoori verzoenen zich.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch02">Hoofdstuk II. Helden en Krijgslieden.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e909">Yorimasa.</a></li> + +<li><a href="#xd0e929">Yoshitsune en Benkei.</a></li> + +<li><a href="#xd0e946">Yoshitsune en de Taira.</a></li> + +<li><a href="#xd0e975">Yoshitsune en Benkei vechten.</a></li> + +<li><a href="#xd0e994">De Booze Geest van Oyeyama.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1035">Raiko doodt den Boozen Geest.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1042">De Tooverspin.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1056">Een andere Lezing.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1094">De Avonturen van Prins Yamato Take.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1132">Het Houten Zwaard.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1148">Het +“Gras-Klievende-Zwaard”.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1170">Het Offer van Ototachibana.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1199">Het Dooden van de Slang.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1211">De Avonturen van Momotaro.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1252">De Zege van Momotaro.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1307">“Mijn Heer Zak met Rijst”.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch03">Hoofdstuk III. De Bamboesnijder en het +maanmeisje.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e1354">De komst van de Edele Vrouwe Kaguya.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1366">Het Vrijen naar de Edele Vrouwe +Kaguya.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1397">De Bedelnap van den Buddha.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1453">De Tak van den Berg Horai, die Juweelen +droeg.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1482">Het Kleed van Bont, dat tegen het Vuur bestand +was.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1515">De Juweel in den Drakenkop.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1545">De Keizerlijke Jachtpartij.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1603">Het Hemelsche Kleed van Vederen.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch04">Hoofdstuk IV. Legenden omtrent Buddha.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e1672">De Legende van den Gouden Lotus.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1724">De Bronzen Buddha van Kamakura en de +Walvisch.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1781">Het kristal van Buddha.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch05">Hoofdstuk V. Legenden over vossen.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e1866">Inari, de Vossengod.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1889">Door den Duivel bezeten.</a></li> + +<li><a href="#xd0e1899">De Steen des doods.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2060">Hoe Tokutaro door Vossen werd misleid.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2089">De dankbaarheid van een Vos.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2116">Inari verhoort het gebed van een +Vrouw.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2130">De Gierigheid van Raiko.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch06">Hoofdstuk VI. Jizō, de god van Kinderen.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e2169">De beteekenis van Jizō.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2179">Aan het altaar van Jizō.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2232">Jizō en Lafcadio Hearn.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2255">“De Droge Bedding van de Rivier der +Zielen”.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2280">De Legende van het Gonzen der +Sai-no-Kawara.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2400">Het Hol van de Geesten der Kinderen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2415">De Fontein van Jizō.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2422">Hoe Jizō zich een goede daad +herinnerde.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch07">Hoofdstuk VII. De Legende in de Japansche +Kunst.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e2437">De Beteekenis der Japansche Kunst.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2464">De Goden van Geluk.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2471">Het Schip met Wonderschatten.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2492">Het Wonderdadige in de Japansche +Kunst.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2501">Hokusai.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2541">Geesten en Spoken.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2557">Een Tuin met Doodshoofden.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2569">De Droom van Rosei.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2679">Een Kakemono Geestverschijning.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2734">Kimi vindt vrede.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch08">Hoofdstuk VIII: De Gelieven, die elkander alleen +bij helderen hemel bezoeken, en het kleed van veeren.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e2746">De Sterrenhemel.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2763">Het Kleed van Veeren.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2845">Het Gezang van het Maanmeisje.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch09">Hoofdstuk IX. Legenden van den berg Fuji.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e2856">De Berg van den Lotus en den Waaier.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2943">De Godheden van den Fuji.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2954">De Fuji, de verblijfplaats van het +Levenselixir.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2963">Bezoek van Sentaro aan het Land der Eeuwige +Jeugd.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2972">De Godin van den Fuji.</a></li> + +<li><a href="#xd0e2995">De Rip van Winkle van het Oude Japan.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3012">De Avonturen van Visu.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3048">De Terugkomst van Visu.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch10">Hoofdstuk X. Klokken.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e3075">De Klok van Enkakuji.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3080">De Terugkeer van Ono-no-Kimi.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3087">De Reuzenpriester.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3092">Een Vrouw en de Klok van Miidera.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3106">Benkei en de Klok.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3130">Het Karma.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3158">Een klok en de Macht van het Karma.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch11">Hoofdstuk XI. Yuki-Onna, de Sneeuwvrouw.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e3248">Yuki-Onna.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3258">De Sneeuwbruid.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3283">De Spookachtige Bezoeker van +Kyuzaemon.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch12">Hoofdstuk XII. Bloemen en Tuinen.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e3340">Japansche en Europeesche Tuinen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3345">De Liefde voor Bloemen, haar Groei en +Symbolische Beteekenis.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3361">Japansche Tuinen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3387">De Natuur in Miniatuur.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3392">De Pijnboom.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3417">Een Groot Liefhebber der Natuur.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3424">Het Doodenfeest.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3447">De Japansche Vlag en de Chrysanthemum.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3468">Vrouw Wit en Vrouw Geel.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3508">“Chrysanthemum-Oude-Man”.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3539">De Violen-Bron.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3574">De Geest van de Lotus Lelie.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3650">De Geest van de Pioenroos.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch13">Hoofdstuk XIII. Boomen.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e3716">Kers en Pruim.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3744">De Camelia.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3755">De Cryptomeria.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3760">Een Pijnboom en de God der Wegen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3777">Een Boomgeest.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3793">De Wonderbaarlijke Kastanje.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3798">De Stille Pijnboom.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3803">Wilgevrouwtje.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3880">De Boom van den Eenoogigen Priester.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3916">Het Verbranden van Drie Dwergboompjes.</a></li> + +<li><a href="#xd0e3961">De Gelieven onder den Pijnboom.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch14">Hoofdstuk XIV. Spiegels.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e4112">De Beteekenis der Japansche Spiegels.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4125">Hidari Jingorō.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4132">De Goddelijke Spiegel.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4140">De Ziel van een Spiegel.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4178">Een Spiegel en een Klok.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4195">De Spiegel van Matsuyama.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch15">Hoofdstuk XV. Kwannon en Benten. Daikoku, Ebisu en +Hotei.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e4235">Kwannon.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4247">Kwannon in de Chineesche Mythen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4254">Een Incarnatie van Kwannon.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4259">Kwannon de Moeder.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4264">De “Drie en dertig Plaatsen” aan +Kwannon Gewijd.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4299">Lijst der “Drie en dertig +Plaatsen”.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4376">De “Zaal van de Tweede +Maan”.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4386">Kwannon en het Hert.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4406">Benten.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4432">Benten en de Draak.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4450">Benten-van-het-Geboorte-Water.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4481">Daikoku.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4488">De Rat van Daikoku.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4505">De Zes Daikoku’s.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4527">Ebisu.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4535">Hotei.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch16">Hoofdstuk XVI. Poppen en Vlinders.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e4551">De Engelsche en Japansche Poppen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4558">Levende Poppen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4570">De Laatste Rustplaats van een Pop.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4592">Vlinders.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4623">Vlinders, die iets goeds, en die iets slechts +voorspelden.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4631">“De Vliegende Haarspeld van +Kochō”.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4639">De Witte Vlinder.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch17">Hoofdstuk XVII. Feestdagen.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e4670">Nieuwjaar.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4692">De Feestdag voor Jongens.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4707">Het Doodenfeest.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4793">Het Lachfeest van Wasa.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4808">De Torii.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4862">“Het Voetbankje van den +Koning”.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch18">Hoofdstuk XVIII. De Lantaarn met Pioenrozen.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e4892">“Ochtenddauw”.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4923">De Dooden keeren terug.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4943">Een Spion.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4948">De Raad van Yusai.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4959">Het Geheim wordt onthuld.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4970">Heilige Toovermiddelen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e4998">Het Verraad.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch19">Hoofdstuk XIX. Kōbō Daishi, Nichiren, en +Shodo Shohin.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e5030">De “Namudaishi”.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5044">“Een Goddelijk Wonder.”</a></li> + +<li><a href="#xd0e5056">Gohitsu-Oshō.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5063">Het schrijven op de Lucht en op het +Water.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5091">Hoe Kōbō Daishi de Ten +schilderde.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5107">Kino Momoye en Onomo Toku.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5122">De Terugkeer van Kōbō +Daishi.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5144">De Dood van Kōbō Daishi.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5149">Het Wonderdadige Beeld.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5167">Nichiren.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5192">Shōdō Shonin.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch20">Hoofdstuk XX. Waaiers.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e5201">De Beteekenis van den Japanschen +Waaier.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5247">De Liefde van Asagao.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch21">Hoofdstuk XXI. Donder.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e5381">Raiden.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5398">Het Donderdier.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5409">De Dondervogel en de Dondervrouw.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5428">Vreemde Denkbeelden.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5445">Het Kind van den Dondergod.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5468">Shokuro en de Dondergod.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch22">Hoofdstuk XXII. Dierenlegenden.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e5483">Dieren met Tooverkracht.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5488">De Haas.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5497">De Witte Haas van Inaba.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5531">De Knetterende Berg.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5569">De Das.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5577">Kadzutoyo en de Das.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5615">De Wonderbaarlijke Theeketel.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5630">De Kat.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5651">De Vampierkat.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5704">De Hond.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5715">Shippeitarō en de Spookkatten.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5742">De oude Man die de boomen deed +bloeien.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5769">De Zeekwal en de Aap.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5819">Het Bronzen Paard.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch23">Hoofdstuk XXIII. Legenden omtrent Vogels en +Insecten.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e5833">Vogels.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5853">De Haan.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5865">Hoe Yoritomo door twee duiven werd +gered.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5886">De Hototogisu.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5915">De Musch, waarvan de tong is +uitgesneden.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5940">Een edel Offer.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5949">Een paar vogels Phoenix.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5954">Insecten.</a></li> + +<li><a href="#xd0e5975">Waterjuffers.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6013">De Terugkeer van Tama.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6031">Sanemori en Shiwan.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6046">Glimwormen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6063">Een vreemde Droom.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6072">De “Wraak van Kanshiro.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch24">Hoofdstuk XXIV. Over thee.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e6118">Theedrinken in Europa en in Japan.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6132">Thee in China.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6157">Luwuh en de Chaking.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6174">De Japansche Theeceremonies.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6219">De Dood van Rikiu.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6256">De Legende der Theeplant.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6268">Daruma.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch25">Hoofdstuk XXV. Legenden uit de Spokenwereld.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e6304">“Hōïchi zonder +Ooren.”</a></li> + +<li><a href="#xd0e6437">De Lijken-eter.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6489">De Spookmoeder.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6509">De Futon van Tottori.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6568">De Terugkeer.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6581">De Liefde op de proef gesteld.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch26">Hoofdstuk XXVI. Drie Meisjes.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e6617">Het Meisje van Unai.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6682">Het Graf van het Meisje Unai.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6747">Het Meisje van Katsushika.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6830">Het Meisje met de houten Kom.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch27">Hoofdstuk XXVII. Legenden van de Zee.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e6900">Het Getijde der terugkeerende Geesten.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6913">Urashima.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6953">Urashima en de Schildpad.</a></li> + +<li><a href="#xd0e6968">In het Paleis van den Zeekoning.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7025">De thuiskomst van Urashima.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7043">Het Land van de Ochtendkalmte.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7070">De getijde-juweelen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7078">Het Geschenk van Drakenkoning.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7089">De Tocht.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7096">Het wegwerpen der Getijde-Juweelen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7105">Prins Ojin.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7115">Het Dooden van de Zeeslang.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7149">De Geest van het Zwaard.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7166">De Liefde van O Cho San.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7211">De Geest van den Grooten Awabi.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch28">Hoofdstuk XXVIII. Bijgeloof.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e7243">Japansch Bijgeloof.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7248">Menschenoffers.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7265">Classieke waarzeggerij.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7281">Andere vormen van waarzeggerij.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7299">Ongelukkige Jaren en Dagen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7304">Kinderen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7316">Toovermiddelen.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7326">Het wenkende Blad.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7349">Bimbogami.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch29">Hoofdstuk XXIX. Bovennatuurlijke Wezens.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e7368">De Kappa.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7409">De belofte van den Kappa.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7432">De Tengu.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7482">Tobikawa bootst een Tengu na.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7496">De Avonturen van Kiuchi Heizayemon.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7517">Een geloof in den Tengu uit onzen +tijd.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7563">De Bergman en de Bergvrouw.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7570">Sennin.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7589">De Sennin en de Kunst.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7597">Wonderbaarlijke Lichten.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7602">Een Vuurbol.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7609">De worstelende Geesten.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7616">Baku.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7636">De witte Saké van den +Shōjō.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7784">De Draak.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch30">Hoofdstuk XXX. De gedaanteverwisseling van +Issunboshi, en Kintaro, de gouden knaap.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e7808">Een Gebed tot Keizerin Jingo.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7818">Een “Één-Duims +Priester”.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7825">Issunboshi wordt page.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7834">Een ontmoeting met Oni.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7864">De Tooverhamer.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7880">Kintaro, de Gouden Knaap.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7885">Dieren als Makkers.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7896">Een beroemd Krijgsman.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#ch31">Hoofdstuk XXXI. Legenden van verschillenden +aard.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e7911">Kato Sayemon.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7952">Hoe een oud Man zijn gezwel verloor.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7977">Een Japansche Gulliver.</a></li> + +<li><a href="#xd0e7998">De Juweelen-tranen van +Samébito.</a></li> +</ul> +</li> + +<li><a href="#app">Goden en Godinnen.</a></li> + +<li><a href="#index">Register der eigennamen.</a> +<ul> +<li><a href="#xd0e8622">A.</a></li> + +<li><a href="#xd0e8992">B.</a></li> + +<li><a href="#xd0e9518">C.</a></li> + +<li><a href="#xd0e9792">D.</a></li> + +<li><a href="#xd0e10134">E.</a></li> + +<li><a href="#xd0e10291">F.</a></li> + +<li><a href="#xd0e10491">G.</a></li> + +<li><a href="#xd0e10787">H.</a></li> + +<li><a href="#xd0e11273">I.</a></li> + +<li><a href="#xd0e11597">J.</a></li> + +<li><a href="#xd0e11937">K.</a></li> + +<li><a href="#xd0e12962">L.</a></li> + +<li><a href="#xd0e13264">M.</a></li> + +<li><a href="#xd0e13755">N.</a></li> + +<li><a href="#xd0e14048">O.</a></li> + +<li><a href="#xd0e14346">P.</a></li> + +<li><a href="#xd0e14425">R.</a></li> + +<li><a href="#xd0e14672">S.</a></li> + +<li><a href="#xd0e15454">T.</a></li> + +<li><a href="#xd0e16071">U.</a></li> + +<li><a href="#xd0e16138">V.</a></li> + +<li><a href="#xd0e16307">W.</a></li> + +<li><a href="#xd0e16471">Y.</a></li> + +<li><a href="#xd0e16837">Z.</a></li> +</ul> +</li> +</ul> +</div> + +<div class="transcribernote"> +<h2>Colofon</h2> + +<h3>Beschikbaarheid</h3> + +<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met +vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het +kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de +Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href= +"https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p> + +<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd correctie +team op <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p> + +<p>Project Gutenberg catalogus pagina: <a href= +"https://www.gutenberg.org/etext/16043">16043</a>.</p> + +<h3>Codering</h3> + +<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan +de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde van de regel +zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn +gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn gemarkeerd met het +corr-element.</p> + +<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen +gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met “. Geneste +dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele +aanhalingstekens.</p> + +<h3>Documentgeschiedenis</h3> + +<ol class="lsoff"> +<li>2005-06-04 TEI tagging aangebracht.</li> + +<li>2009-07-17 Verschillende kleine wijzigingen.</li> +</ol> + +<h3>Externe Referenties</h3> + +<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn +dat deze links voor u niet werken.</p> + +<h3>Verbeteringen</h3> + +<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> + +<table width="75%" summary="Overzicht van verbeteringen aangebracht in +de tekst."> +<tr> +<th>Bladzijde</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e359">VII</a></td> +<td width="40%">et</td> +<td width="40%">en</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e503">XII</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e522">XIII</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e574">XVII</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e665">4</a></td> +<td width="40%">”</td> +<td width="40%">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e696">7</a></td> +<td width="40%">Ama-terusa</td> +<td width="40%">Ama-terasu</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e740">10</a></td> +<td width="40%">waard</td> +<td width="40%">zwaard</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e767">11</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e780">12</a></td> +<td width="40%">valeien</td> +<td width="40%">valleien</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e854">14</a></td> +<td width="40%">Iha-naga</td> +<td width="40%">Iha-Naga</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e857">14</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e864">15</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e874">15</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e890">17</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e893">17</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1025">27</a></td> +<td width="40%">booze booze</td> +<td width="40%">booze</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1083">31</a></td> +<td width="40%">Raike</td> +<td width="40%">Raiko</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1099">32</a></td> +<td width="40%">Ame-terasu</td> +<td width="40%">Ama-terasu</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1119">33</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1145">34</a></td> +<td width="40%">haar</td> +<td width="40%">naar</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1155">34</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1190">37</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1294">42</a></td> +<td width="40%">et</td> +<td width="40%">en</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1322">43</a></td> +<td width="40%">lotosbladeren</td> +<td width="40%">lotusbladeren</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1363">46</a></td> +<td width="40%">Kostbaar-Slank-Bamboe-van het Herfstveld</td> +<td width="40%">Kostbaar-Slank-Bamboe-van-het-Herfstveld</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1372">46</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1394">48</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1540">54</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1801">68</a></td> +<td width="40%">zijn</td> +<td width="40%">zij</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1811">69</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1951">77</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1975">77</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2005">78</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2174">85</a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2252">87</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2321">89</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">;</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2760">109</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2927">113</a></td> +<td width="40%">sterfllijk</td> +<td width="40%">sterf’lijk</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3002">118</a></td> +<td width="40%">bij</td> +<td width="40%">hij</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3023">120</a></td> +<td width="40%">dan</td> +<td width="40%">dat</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3101">125</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3155">128</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3165">128</a></td> +<td width="40%">van</td> +<td width="40%">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3286">136</a></td> +<td width="40%">ven</td> +<td width="40%">van</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3323">137</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3330">137</a></td> +<td width="40%">een</td> +<td width="40%">eens</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3414">144</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3458">146</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">’</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3513">150</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3559">152</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3612">155</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3663">157</a></td> +<td width="40%">Sadaya</td> +<td width="40%">Sadayo</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3741">160</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3849">164</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3909">167</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4068">173</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4286">188</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4383">190</a></td> +<td width="40%">en</td> +<td width="40%">den</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4802">211</a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4805">211</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5072">223</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5101">224</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5205">230</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5370">238</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5378">238</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5394">238</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5406">239</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5524">246</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5562">247</a></td> +<td width="40%">jou</td> +<td width="40%">jouw</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5672">255</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5685">256</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">zij</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5712">257</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5929">268</a></td> +<td width="40%">antwoorde</td> +<td width="40%">antwoordde</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6154">281</a></td> +<td width="40%">banen</td> +<td width="40%">bannen</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6167">281</a></td> +<td width="40%">”</td> +<td width="40%">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6186">283</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6194">284</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6224">285</a></td> +<td width="40%">Kikiu</td> +<td width="40%">Rikiu</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6239">286</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6252">286</a></td> +<td width="40%">zie</td> +<td width="40%">zien</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6320">289</a></td> +<td width="40%">”</td> +<td width="40%">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6402">293</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6430">294</a></td> +<td width="40%">tektsten</td> +<td width="40%">teksten</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6451">295</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e6471">296</a></td> +<td width="40%">Met</td> +<td width="40%">Het</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7019">316</a></td> +<td width="40%">zij</td> +<td width="40%">hij</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7022">316</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7196">328</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">het</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7203">329</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7456">343</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7508">345</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7676">351</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7702">352</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7791">354</a></td> +<td width="40%">dragen</td> +<td width="40%">draken</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e7908">361</a></td> +<td width="40%">XXVII</td> +<td width="40%">XXXI</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e8005">367</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">“</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e10221">381</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e12634">390</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e15438">401</a></td> +<td width="40%">Schatien-regenende</td> +<td width="40%">Schatten-regenende</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e16877">406</a></td> +<td width="40%">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e17053">408</a></td> +<td width="40%">aestetischen</td> +<td width="40%">aesthetischen</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's Mythen & Legenden van Japan, by F. Hadland Davis + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK MYTHEN & LEGENDEN VAN JAPAN *** + +***** This file should be named 16043-h.htm or 16043-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/6/0/4/16043/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Distributed Proofreaders Team + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> + diff --git a/16043-h/images/p000.jpg b/16043-h/images/p000.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..121c1ad --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p000.jpg diff --git a/16043-h/images/p008.jpg b/16043-h/images/p008.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..24ef8f4 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p008.jpg diff --git a/16043-h/images/p010.jpg b/16043-h/images/p010.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2e5226d --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p010.jpg diff --git a/16043-h/images/p014.jpg b/16043-h/images/p014.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b86b7e0 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p014.jpg diff --git a/16043-h/images/p018.jpg b/16043-h/images/p018.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5746f54 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p018.jpg diff --git a/16043-h/images/p022.jpg b/16043-h/images/p022.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..52d9b0a --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p022.jpg diff --git a/16043-h/images/p026.jpg b/16043-h/images/p026.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3e2af61 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p026.jpg diff --git a/16043-h/images/p030.jpg b/16043-h/images/p030.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..691bf6a --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p030.jpg diff --git a/16043-h/images/p032.jpg b/16043-h/images/p032.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..efc5e1d --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p032.jpg diff --git a/16043-h/images/p038.jpg b/16043-h/images/p038.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..355e409 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p038.jpg diff --git a/16043-h/images/p042.jpg b/16043-h/images/p042.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..91a638c --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p042.jpg diff --git a/16043-h/images/p056.jpg b/16043-h/images/p056.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..830804f --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p056.jpg diff --git a/16043-h/images/p062.jpg b/16043-h/images/p062.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3cebb73 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p062.jpg diff --git a/16043-h/images/p078.jpg b/16043-h/images/p078.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6c7da4b --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p078.jpg diff --git a/16043-h/images/p088.jpg b/16043-h/images/p088.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e13d70f --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p088.jpg diff --git a/16043-h/images/p106.jpg b/16043-h/images/p106.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c42080b --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p106.jpg diff --git a/16043-h/images/p116.jpg b/16043-h/images/p116.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..989609c --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p116.jpg diff --git a/16043-h/images/p120.jpg b/16043-h/images/p120.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0a7d03f --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p120.jpg diff --git a/16043-h/images/p130.jpg b/16043-h/images/p130.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..12bb7f9 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p130.jpg diff --git a/16043-h/images/p134.jpg b/16043-h/images/p134.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e3e5c2d --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p134.jpg diff --git a/16043-h/images/p150.jpg b/16043-h/images/p150.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9b6a9d4 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p150.jpg diff --git a/16043-h/images/p174.jpg b/16043-h/images/p174.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b45e7e7 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p174.jpg diff --git a/16043-h/images/p214.jpg b/16043-h/images/p214.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..07aec7e --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p214.jpg diff --git a/16043-h/images/p262.jpg b/16043-h/images/p262.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0c44027 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p262.jpg diff --git a/16043-h/images/p272.jpg b/16043-h/images/p272.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2860a24 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p272.jpg diff --git a/16043-h/images/p292.jpg b/16043-h/images/p292.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e37901f --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p292.jpg diff --git a/16043-h/images/p304.jpg b/16043-h/images/p304.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ad0cf95 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p304.jpg diff --git a/16043-h/images/p314.jpg b/16043-h/images/p314.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..89232e5 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p314.jpg diff --git a/16043-h/images/p324.jpg b/16043-h/images/p324.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f19f1eb --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p324.jpg diff --git a/16043-h/images/p342.jpg b/16043-h/images/p342.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6507ae6 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p342.jpg diff --git a/16043-h/images/p362.jpg b/16043-h/images/p362.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b20b9bb --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p362.jpg diff --git a/16043-h/images/p368.jpg b/16043-h/images/p368.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dfaa190 --- /dev/null +++ b/16043-h/images/p368.jpg |
