initial commit of ebook 15056HEADmain

16 files changed, 2286 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/15056-8.txt b/15056-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..f96a44f
--- /dev/null
+++ b/15056-8.txt
@@ -0,0 +1,930 @@
+The Project Gutenberg EBook of De Wallis-eilanden, by Emile Deschamps
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Wallis-eilanden
+       From "De Aarde en Haar Volken", Jaargang 1886
+
+Author: Emile Deschamps
+
+Release Date: February 14, 2005 [EBook #15056]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE WALLIS-EILANDEN ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and The PG Distributed Proofreaders Team
+
+
+
+
+
+
+De Wallis-eilanden.
+
+
+Het korte, aardig geschreven verhaaltje, dat wij onzen lezers ter
+afwisseling aanbieden, is bewerkt naar een opstel in den _Tour du
+Monde_, 1885, I, van doctor Emile Deschamps, officier van gezondheid in
+het fransche leger.--De kleine eilandengroep, waarvan hier sprake is,
+en die door de inlanders Uvea genoemd wordt, bestaat uit een grooter
+eiland, Uvea of Namo, en een tiental kleine eilandjes. De groep ligt
+op 13° 21' zuiderbreedte en 178° 29' westerlengte; zij werd in 1767
+door een engelschen zeevaarder Wallis ontdekt en naar hem genoemd.
+
+
+
+Onze boot de _Orne_ lag op de reede van Noumea, en de equipage
+genoot eene welverdiende rust na de vermoeienissen en ontberingen
+op eene lange vaart van vijf-en-zeventig dagen, van Brazilië naar
+Nieuw-Caledonië. Wij stonden op het punt om naar Taïti te vertrekken,
+toen eene onverwachte gebeurtenis wijziging bracht in ons officieel
+reisplan en ons koers deed zetten naar de Wallis-eilanden. Het
+adviesjacht de _Lhermitte_, tot het station van den Stillen-oceaan
+behoorende, had schipbreuk geleden.
+
+De tijding werd ons gebracht door een der officieren van het
+vaartuig, den heer Boisse, die, dadelijk na de ramp, in eene met
+vier matrozen bemande sloep, was uitgegaan om hulp te zoeken. Na vier
+dagen op den oceaan te hebben rondgezworven, waren zij gelukkig aan
+de Fidji-eilanden gekomen, vanwaar zij met een engelsch schip naar
+Noumea waren vertrokken.
+
+Volgens het verhaal van den heer Boisse, had de _Lhermitte_
+schipbreuk geleden op de riffen, die den archipel der Wallis-eilanden
+omringen. Deze gordel van riffen, die bij vloed onzichtbaar zijn,
+heeft slechts drie openingen, waarvan maar eene, aan de zuidzijde,
+het gat van Honikulu genaamd, voor groote vaartuigen bruikbaar is;
+toch is ook deze doorvaart smal en gevaarlijk, want aan de binnenzijde
+loopen twee stroomingen, die elkander bij eb rechthoekig kruisen,
+en een neer vormen, dien men met den meest mogelijken spoed en zeer
+groote voorzichtigheid moet doorvaren. De _Lhermitte_ had met volle
+kracht tegen het rif ten westen van den ingang der geul gestooten, en
+was daarop reddeloos gestrand. Gelukkig konden de schipbreukelingen,
+met uitzondering van drie die in de golven omkwamen, zich redden op
+het eilandje Nukuatéa, waar een soort van kamp werd opgeslagen.
+
+Zoo spoedig mogelijk stoomden wij nu naar de Wallis-eilanden, die wij
+des morgens vroeg in het gezicht kregen. Het weer is overheerlijk;
+wij naderen al meer en meer; daar is het gat van Honikulu: een smalle
+blauwe streep, ter wederzijde omzoomd door een breeden band van wit
+schuim, waar de golven zachtkens breken op de riffen. Ter linkerhand
+steekt eene donkere massa tegen dit witte schuim af: dat is het wrak
+van de _Lhermitte_.
+
+Op den achtergrond, binnen den gordel van riffen, liggen, als in
+een effen donkerblauwen vijver, de Wallis-eilanden. Eene heerlijke,
+indrukwekkende kalmte omgeeft ons aan alle kanten: aan boord zwijgt
+ieder, want het oogenblik is gekomen om door de nauwe opening te
+varen. De kommandant is op zijn post; de boot stoomt de smalle
+geul binnen, waarvan de boorden elkander schijnen te raken; het
+gevaarlijkste punt ligt reeds achter ons; goddank, wij zijn behouden,
+en werpen het anker uit in de ruime baai, die zich voor ons opent.
+
+Van alle kanten naderen ons nu talrijke prauwen, met groote snelheid
+voortglijdende over de kalme wateren van de binnenzee; weldra hebben
+zij ons bereikt en scharen zich in wijden kring om de _Orne_; en
+het duurt niet lang, of wij worden overstroomd door den toevloed
+van inboorlingen van Uvea. Deze brave lieden, die zoo ongedwongen aan
+hunne blijdschap lucht geven, schijnen zeer gelukkig, dat zij ons mogen
+bezoeken: de zendelingen hebben hun althans Frankrijk en de Franschen
+leeren liefhebben. Wat mij vooral treft is de schoonheid van den type
+dezer eilandbewoners; zij gelijken in niets op de afschuwelijke Kanaken
+van Nieuw-Caledonië; de inwoners van Uvea vertegenwoordigen veelmeer
+den schoonsten type van dat groote polynesische ras, dat men in alle
+deelen van Oceanië aantreft, ten noorden op de Hawaiï-eilanden,
+ten oosten op de Markiezen-, op de Samoa-, de Tonga- en vele
+andere eilandengroepen, en ten zuiden ook op Nieuw-Zeeland.--Bij
+deze eilanders--met hunne slanke, rijzige gestalte, hunne innemende
+gelaatstrekken, zoo vol uitdrukking en zachtheid, hunne onberispelijke
+proportiën, hun bevalligen gang en vrije, waardige bewegingen,--schijnt
+het blanke element zeer ver de overhand te hebben boven het zwarte,
+dat zich alleen verraadt door de dikke lippen, en boven het gele, dat
+zich in niets dan in de huidkleur openbaart. Allen, ouden en jongen,
+onderscheiden zich door den rijken weelderigen overvloed van hun
+zwaar, glimmend zwart, maar niet gekroesd hair: deze lokkenpracht
+herinnerde mij aan de majestueuse pruiken uit de eeuw van Lodewijk
+XIV. Zeer enkele mannen waren, van de dijen tot de knieën, getatoueerd.
+
+Wij branden van verlangen om aan wal te gaan, ten einde onze kameraden
+van de _Lhermitte_ te ontmoeten, en dan die eilanden te bezoeken,
+wier tooverachtig schoon voorkomen volkomen de juistheid schijnt te
+bevestigen der oude, maar treffend ware vergelijking van bloemkorven,
+oprijzende uit de blauwe wateren. Sedert ons vertrek van Noumea
+was onze nieuwsgierigheid nog meer geprikkeld door de enthousiaste
+beschrijvingen van een der officieren van de _Orne_, den heer Frogé,
+die vroeger de Wallis-eilanden had bezocht en daarvan de aangenaamste
+herinneringen behouden. Hij stelde zich voor, ons op onze uitstapjes
+ten gids te verstrekken en ons in aanraking te brengen met de
+missionarissen, vooral met pater Padel, zijn landgenoot, die hem
+vroeger op de hartelijkste wijze ontvangen had.
+
+Inmiddels genieten wij met onverdeelde bewondering het heerlijk
+schoone panorama, dat de archipel aanbiedt. Ten noorden, het groote
+eiland Uvea, het belangrijkste van de geheele groep, het eenige dat
+van vulkanischen oorsprong is; ten zuiden, Nukuatéa, de verblijfplaats
+van de schipbreukelingen van de _Lhermitte_, wier kamp wij tusschen het
+geboomte bespeuren. Het hooge eiland heeft eene driehoekige gedaante:
+het gelijkt eene groote pyramide, wier basis op de golven rust en
+waarvan de top met bosch is gekroond.--Tusschen Uvea en de _Orne_,
+zien wij eene merkwaardige rots, op een koraalrif geplant, boven het
+bereik van het water; deze rots vertoont uit de verte de gedaante
+van een zeilend vaartuig. De zeelieden noemen haar daarom Sail-Rock;
+bij de inlanders heet zij Nukutakimua.
+
+Andere eilanden, Nukufetau, Nukuafo, groenende oasen, drijvende op de
+van goudglans schitterende wateren van het binnenmeer, boeien onzen
+blik door den rijkdom hunner prachtige vegetatie; nog andere, Fao,
+Faïoa, op den grooten koraalgordel gelegen, die de binnenzee tegen
+den oceaan verdedigt, bieden een even zonderlingen als bekoorlijken
+aanblik. De witgekuifde schuimende golven, die het rif ombruisen,
+spatten in doorschijnende zilveren wolken, in een regen van
+diamanten, tegen den voet dier lage eilanden, waarop kokospalmen
+hunne bladerkronen wiegelen, en bloeiende heesters de lucht met
+zoete geuren vervullen. Voorwaar, indien eenige plek op aarde ons een
+denkbeeld kan geven van het paradijs, dan zijn het wel deze gezegende,
+onbeschrijfelijk bekoorlijke eilanden, zoo rustig en schoon oprijzende
+uit de blauwe, van goudglans doorspeelde, effen golven, omsloten door
+den wijden gordel van koraalriffen, als bloembouquetten uitgestrooid
+over de eindelooze vlakte der wereldzee.
+
+Mijne beurt is gekomen om aan land te gaan; en met haastige riemslagen
+voeren onze roeiers ons naar Nukuatéa. Op het strand komen eenige
+officieren ons te gemoet; onder hen bevindt zich mijn collega,
+de chirurgijn-majoor Reynaud. Wij bezoeken in de eerste plaats het
+kamp der bemanning van de _Lhermitte_; als weleer Robinson Crusoe,
+zoo hebben ook onze schipbreukelingen alles wat zij noodig hadden uit
+het gestrande schip aan den wal gebracht; zij hebben dus, zonder veel
+ongemak te lijden, onze komst kunnen afwachten, dank zij vooral de
+bereidvaardigheid der missionarissen en der inboorlingen, die zich
+gehaast hadden, hun aanstonds na de ramp ter hulp te komen.
+
+In de hutten der officieren vond ik ook pater Rondel, missionaris van
+de Samoa-eilanden, den eenigen passagier aan boord van de _Lhermitte_,
+wiens tegenwoordigheid meer dan iets anders had bijgedragen om den
+moed der equipage staande te houden; op verzoek van den kommandant,
+was de voortreffelijke pater aanstonds bereid in het kamp te blijven
+en, ongeacht den ongunstigen toestand zijner gezondheid, afstand
+te doen van de gemakken, die hij ruimschoots kon vinden bij zijne
+broederen te Mua.
+
+In gezelschap van de officieren van ons état-major wandelde ik het
+eiland Nukuatéa rond; zulk eene wandeling is een onuitsprekelijk
+genot: bij iederen voetstap vindt ge nieuwe stof tot bewondering: de
+Wallis-eilanden vooral zijn bij uitnemendheid schoon. Omringd door
+den onmetelijken Stillen-oceaan, genieten zij, bij de voorrechten
+eener overrijke tropische flora, het onschatbaar voorrecht van een
+zacht, bij uitstek liefelijk klimaat; nooit heerscht er, dank zij de
+frissche afwisselende winden, die buitensporige, ondragelijke hitte,
+die voor Europeanen onuitstaanbaar is. Hoe heerlijk is het, zich
+geheel over te geven aan den weldadigen indruk van oneindige kalmte
+en storelooze vrede, die u hier van alle kanten omringt; ten volle
+te genieten van het nieuwe leven, dat u lokkend toelacht op deze
+paradijsachtige eilanden, waar de bloemen altijd frisch zijn, waar
+de zon altijd schijnt; waar de suizende zefyrs bezwangerd zijn met
+zoete geuren; waar de effen wateren van de binnenzee het smettelooze
+blauw van den hemel weerspiegelen, en uit de verte het geruisch van
+den grooten oceaan u als muziek in de ooren dringt.
+
+Den volgenden dag had ik de wacht aan boord. Nadat de dienst was
+afgeloopen, nam ik mijn violoncel; ik zette mijne deur wijd open,
+want de bekrompenheid van mijne hut hinderde de beweging van mijn
+strijkstok; ik nam plaats voor de deur en begon het tweede concerto
+van Homberg te spelen. Ik was reeds eenigen tijd daarmede bezig,
+toen ik, bij toeval omziende, een zonderling schouwspel gewaar werd:
+een aantal inboorlingen vulden met hunne rijk gelokte hoofden de
+opening der deur. Eenigen zaten neergehurkt op den grond; anderen
+stonden achter hen, en daaronder een oud man met sneeuwwitte hairen;
+aller oogen glinsterden; om aller lippen zweefde een glimlach,
+die prachtige ivoren tanden liet zien; op aller aangezichten was de
+levendigste belangstelling te lezen. Voor een zoo aandachtig gehoor
+speelde ik nog verschillende stukken, nauwkeurig acht gevende op den
+indruk, dien de muziek op deze natuurkinderen maakte. De ernstige
+stukken bevielen hun blijkbaar beter dan de schitterende variatiën:
+het _Ave Maria_ van Gounod en de _Marche funèbre_ van Chopin vielen
+stellig het meest in den smaak van mijn publiek. Blijkbaar konden zij
+er zich in den beginne geen denkbeeld van vormen, hoe ik uit die houten
+kast zulke schoone en wegslepende tonen kon te voorschijn tooveren;
+ik liet hun mijn instrument bekijken en betasten, en noodigde hen
+daarop uit, voor mij te zingen.
+
+Zij waren daartoe aanstonds bereid, en met stemmen, wier zuiverheid
+en omvang mij verbaasde, zongen zij verschillende melodieën en zelfs
+koren, waarbij zij in de handen klapten en op de maat huppelden. De
+Wallisers hebben een sterk ontwikkeld muzikaal gevoel en eene
+groote liefde voor den zang; zij vereenigen zich dikwijls in koor
+om te zingen. Zij hebben echter geen eigenlijk muziekinstrument:
+maar om het gezang te begeleiden en de maat aan te geven, bedienen
+zij zich van eene soort van trommel, aan de eene zijde met een stuk
+dierenhuid overspannen. Een aantal jonge lieden, die onderwijs in de
+muziek ontvangen hebben, kunnen reeds zonder fout gedeelten van de
+kerkelijke muziek zingen.
+
+Den volgenden morgen vroeg liet ik mij naar het groote eiland brengen,
+mijn dejeuner medenemende. Het is heerlijk weer: eene onmisbare
+voorwaarde voor iedere wandeling en elk uitstapje; de prachtige zon
+van Uvea vergoedt ons de onophoudelijke regens, die ons verblijf in
+Nieuw-Caledonië bedorven hadden.
+
+Op de meest nabij zijnde punt van de kust, te Mua, ga ik aan
+land. Ondanks het vroege uur is alles in het dorp reeds op de been;
+kinderen spelen; vrouwen zijn met verschillenden arbeid bezig,
+onder anderen met het vlechten van matten; enkele jongelieden zitten
+voor de deur hunner hutten een sigaar te rooken. Ik ga naar hen toe,
+om hunne woning te bekijken, die het best te vergelijken is met eene
+reusachtige parapluie. Dit huis, naar hetzelfde model gebouwd als alle
+anderen in dit land, is eenvoudig in de hoogste mate: op een terp van
+aarde verrijzen in het rond eenige houten palen of zuiltjes, die een
+eenigszins puntig dak dragen, van kokos- en palmbladeren gemaakt. Dit
+dak reikt tot ongeveer zestig duim boven den grond; de ruimte tusschen
+beiden kan met beweegbare matten geheel afgesloten worden; eigenlijke
+wanden hebben deze woningen niet. Het meubilair bestaat uit eenige op
+den grond liggende matten, met kleine holle houten toestellen, waarop
+men het hoofd legt om te slapen; uit eenige houten gereedschappen,
+kalebassen en dergelijke voorwerpen; aan de dwarsbalken hangt de
+onmisbare kavaschotel, terwijl aan den middelsten pijler, die den top
+van het dak draagt, doorgaans een geweer is bevestigd. De eilanders
+vergenoegen zich nog met deze hoogst eenvoudige woning; maar onder
+de leiding der missionarissen, hebben zij te Mua eene aan Sint-Josef
+gewijde kerk gesticht, in den oud-gothischen stijl, die van gehouwen
+steenen is opgetrokken en in waarheid een monumentaal karakter draagt.
+
+Van Mua begeef ik mij naar Mutautu, waar ik de officieren van ons
+schip zal ontmoeten; de afstand bedraagt slechts eenige kilometers: ik
+behoef dus niet den naasten weg te volgen, maar kan door het landschap
+omdolen. In de nabijheid van het dorp vind ik uitgestrekte velden,
+met broodvruchten en bananen beplant; de eersten worden op dezelfde
+wijze verbouwd als onze aardappelen, maar smaken veel lekkerder; de
+bananen, met hun prachtig gebladerte, zijn een onschatbaar geschenk
+des hemels. Men heeft met reden gezegd, dat niemand van honger behoeft
+te sterven in een land waar bananen groeien.
+
+Weldra worden de bebouwde velden vervangen door het woud. Reusachtige
+kokospalmen verheffen hunne slanke stammen, als de zuilen eener
+kathedraal, tot eene hoogte van twintig à vijf-en-twintig meter en
+ontplooien daar hunne prachtige bladerkronen, die een groen gewelf
+vormen, waar de zonnestralen niet kunnen doordringen. Eene verkwikkende
+koelte heerscht in de doorzichtige schaduw dezer heerlijke bosschen;
+de met welig gras begroeide grond rijst met langzame glooiing; langs
+de helling van den heuvel borrelt het frissche water tusschen de
+steenen op; kristalheldere, ondiepe beekjes kronkelen murmelend door
+het struikgewas en vormen schilderachtige kommen en vijvers, wemelende
+van kleine vuurroode, hemelsblauwe of goudgele vischjes. Een dezer
+beekjes volgende, kom ik aan een vrij groot meer, waarvan het bekken
+de krater is van een uitgebranden vulkaan. Dit meer, een van de twee
+waarin de wateren van het binnenland samenvloeien, ligt ongeveer drie
+mijlen ten noordwesten van Mua.
+
+Omstreeks tien uren kom ik te Mutautu, het belangrijkste vlek van
+het eiland en de residentie van de koningin Amélie. De kerk, aan
+Onze-Lieve-Vrouwe gewijd, is van steen opgetrokken en verrijst niet
+verre van den oever; de voornaamste huizen van het dorp staan ter
+wederzijde en vormen een onregelmatig pleintje.
+
+Ik zet mij in de schaduw op het gras neder en haal mijn dejeuner voor
+den dag. Mijne verschijning heeft natuurlijk de aandacht getrokken
+van de jeugd van Mutautu, die op eerbiedigen afstand een kring om
+mij vormt. Die knapen zijn toonbeelden van gezondheid en kracht;
+onder luid gelach, duwen en dringen zij elkander voort; weldra
+naderen zij en worden wij de beste vrienden; ik deel een handvol
+amandelen onder hen uit, en laat wat in mijne wijnflesch nog over
+is te hunner beschikking. De vrouwen, die over het plein gaan,
+zijn betamelijk gekleed; zij zijn minder donker van kleur dan de
+mannen, en slechts eene tint bruiner dan de vrouwen in Andalusië en
+op Sicilië. Zonderling genoeg, dragen zij het hair kort afgeknipt,
+terwijl de mannen het hunne laten groeien.--Het paleis van de koningin
+onderscheidt zich in niets van de hutten harer onderdanen.
+
+De groote sloep van de _Orne_ legt aan den oever aan; de officieren
+komen aan land en wij begeven ons te zamen naar de plechtige kava,
+waartoe de dorpshoofden ons hebben uitgenoodigd. De kava is een drank,
+die bij elke feestelijke of plechtige gelegenheid wordt gebruikt,
+die vreemden wordt aangeboden, en die de meest geliefkoosde drank
+is van de bewoners dezer eilanden. Ziehier, hoe deze drank in onze
+tegenwoordigheid wordt bereid.
+
+Een jong meisje neemt een verschen wortel van _Piper methysticum_,
+een grooten houten schotel of bak en een kom met water. Zij spoelt
+zich den mond, wascht hare handen, en hurkt op den grond neder; naast
+haar liggen bundels van vezelen van den pandanusboom of kokoswol,
+niet ongelijk aan een scheepsdweil; voor haar zet zij den houten
+schotel. Nu bijt zij met haar ivoren tandjes een stukje van den
+wortel af, en begint dat te kauwen tot het voldoende fijn gemalen is,
+waarna zij het tot een balletje draait, hetwelk in den schotel wordt
+nedergelegd; diezelfde operatie herhaalt zij tot er een voldoend aantal
+balletjes in den bak liggen, waarop zij vervolgens water schenkt. De
+balletjes lossen zich op, en weldra drijven de vezels in het vocht,
+dat nu de kleur van zeepsop heeft aangenomen. Als de bak genoegzaam
+gevuld is, vischt het meisje met de ineengedraaide dweil de drijvende
+stukjes voorzichtig op en verwijdert ze. De aldus bereide drank is
+de beroemde kava, die in een beker van kokoshout aan de gasten wordt
+gepresenteerd, beginnende bij den aanzienlijkste in rang, met strenge
+inachtneming van de etiquette.
+
+Ik kan niet ontkennen, dat de kava, op het eerste gezicht, niets
+uitlokkends heeft: de wijze van toebereiding boezemt u walging in;
+de vieze kleur van het zeepsopachtige vocht lokt u niet uit tot
+drinken. Ondanks uw oprechte begeerte, om het lieve jonge meisje
+een pleizier te doen, aarzelt ge een oogenblik; maar wanneer ge uw
+tegenzin overwint, en met gesloten oogen een slok neemt, voelt ge
+weldra eene zeer aangename gewaarwording van warmte, eene zachte,
+opwekkende prikkeling: en het duurt niet lang, of ge drinkt met smaak
+uw beker kava leeg.
+
+Dit was de algemene indruk bij de officieren van de _Orne_, die
+bijna zonder uitzondering de kava voor de eerste maal proefden, en
+die later geene gelegenheid lieten voorbijgaan, om dat eigenaardig
+genot te smaken. Maar wie over dezen drank--die nimmer dronkenschap
+veroorzaakt--inderdaad wil oordeelen, moet hem in zijn vaderland
+drinken en wel op de boven beschreven wijze toebereid: het mengsel
+van geraspte wortels en water, dat wel eens voor kava doorgaat,
+is met de echte kava niet te vergelijken.
+
+Toen wij aan het strand kwamen, was het laag water, en de groote sloep,
+die, bij vloed, vlak bij het dorp had kunnen aanleggen, moest nu op
+vrij grooten afstand blijven. Wij moesten ongeveer tweehonderd el ver
+over het koraalrif loopen en tot aan de knieën door het water waden,
+of ons door de bootslieden laten dragen. Door dit oponthoud hadden
+wij het voorrecht, Monseigneur Bataillon, den apostel van Oceanië,
+te ontmoeten, die van een tochtje op zee terugkwam. De aanblik van
+den eerwaardigen bisschop, met zijn doordringend oog, zijne trekken
+vol uitdrukking, en zijn majestueusen aartsvaderlijken baard, trof
+mij diep: met eerbiedige bewondering aanschouwde ik den edelen,
+moedigen zendeling, die op de Wallis-eilanden een zoo groot, bijna
+wonderbaar werk heeft verricht, waarvan het verhaal ons welhaast als
+eene legende uit vroeger eeuw in de ooren klinkt.
+
+Voor zijne komst waren de Wallis-eilanden het tooneel van
+alle gruwelen, die van de barbaarschheid onafscheidelijk zijn;
+onophoudelijke, bloedige oorlogen teisterden het schoone land; de
+overwinnaars kenden geene genade jegens de overwonnelingen en vierden
+hunne zegepraal met afschuwelijke feesten, waarbij de harten der
+verslagenen gegeten werden. Even als alle zoogenoemde wilde volken,
+leefden deze eilanders bijna als dieren: de vrouwen werden veracht en
+mishandeld, de kinderen aan hun lot overgelaten. Een amerikaansche
+walvischvaarder, een der eersten die in de binnenzee van Uvea was
+doorgedrongen, werd door de inboorlingen overrompeld; de bemanning
+werd vermoord en het schip geplunderd en in brand gestoken.
+
+Koning Lavelua regeerde over de Wallis-eilanden, toen pater Bataillon
+te Uvea aan land stapte. Afgewezen, mishandeld, door den koning tot
+den hongerdood veroordeeld, zou de moedige missionaris ongetwijfeld
+bezweken zijn, hadde niet eene bijna wonderdadige tusschenkomst zijn
+leven gered. Eene nicht van den koning, wier hart voor de prediking
+van den onverschrokken apostel was geopend, redde bij herhaling,
+met gevaar van haar eigen leven, den eerwaarden priester, wien
+zoo vele gevaren bedreigden. Zij deed meer: zij wist te bewerken
+dat de zendeling ongehinderd kon prediken en dat de uitoefening der
+christelijke godsdienst werd geduld;--en het duurde niet lang, of het
+Evangelie maakte snelle vorderingen, veler harten voor zich winnende.
+
+Tegenwoordig is de zegepraal der kerk verzekerd: de prinses, die
+reeds in hare jeugd tot den Heiland bekeerd werd, regeert thans als
+koningin Amélie over den archipel: haar vroom gemoed is nog steeds
+met banden van liefde en eerbied verbonden aan den man, wien zij de
+hoogste weldaad haars levens dankt. Onder hare zachte en welwillende
+regeering, die aller harten heeft gewonnen, is het aan de eerwaarde
+Paters Maristen gelukt, op deze eilanden eene geheele omwenteling
+tot stand te brengen. Een van de merkwaardigste gevolgen hunner
+gezegende werkzaamheid is voorzeker wel, dat de hand over hand
+toenemende ontvolking dezer schoone, onder allerlei opzicht zoo bij
+uitnemendheid begunstigde landstreek is gestuit. Het is een bekend,
+door de waarneming bevestigd feit, dat de inlandsche rassen spoedig
+uitsterven, wanneer zij in aanraking komen met blanken, die de
+ondeugden onzer beschaafde maatschappij onder hen overplanten. De
+paters hebben de Wallis-eilanden tot dusver voor deze noodlottige
+aanraking, voor deze besmetting weten te bewaren, en hen daardoor
+behoed voor de jammerlijke wegkwijning en uitsterving van hunne
+bevolking.
+
+De bevolking dezer eilanden, die tusschen de vier- en vijfduizend
+zielen bedraagt, neemt daarentegen voortdurend toe; de gemiddelde
+duur van het leven is verlengd. De inboorlingen, die vroeger geheel
+naakt liepen, beginnen kleederen te dragen; alle vrouwen zonder
+uitzondering zijn behoorlijk en eenvoudig gekleed. De polygamie is
+geheel verdwenen; met de invoering van het christelijk huwelijk is
+tevens de familie gesticht en de vrouw uit hare vernedering opgeheven.
+
+Ik maakte van een vrijen dag gebruik om een bezoek te gaan afleggen
+bij pater Padel, den eerbiedwaardigen missionaris, die de equipage
+van de _Megère_ vroeger zoo uitmuntend ontvangen had. Hij ontving ook
+ons met de grootste vriendelijkheid; vooral deed het hem genoegen,
+den heer Frogé, zijn landgenoot, weer te zien; hij noodigde ons uit,
+dienzelfden avond een feest bij te wonen, waaraan de jonge meisjes
+van Uvea zouden deelnemen en dat te Lano zou worden gegeven.
+
+Het college van Lano is eene van de merkwaardigste scheppingen van
+Monseigneur Bataillon; eene statige kerk, geheel van steen opgetrokken,
+werd opzettelijk voor het college gebouwd; zij staat op den top van
+een heuvel, en heeft eene lengte van honderd, bij eene breedte van
+vijf-en-dertig voet, met een dwarsschip van tachtig voet. Het grootste
+gedeelte der jeugd van de Wallis-eilanden ontvangt zijne opvoeding
+te Lano. Op een vrij hoogen heuvel verheft zich de school voor jonge
+meisjes, die door zusters wordt bestuurd; aan den anderen kant der
+vallei vindt men de jongensschool, die omstreeks honderd-vijftig
+leerlingen telt en aan het hoofd waarvan pater Bonzigue staat, die
+onderwijs geeft in lezen, schrijven en rekenen. Onder zijne leerlingen
+heeft hij de vlugsten uitgezocht, om hun latijn te leeren; reeds
+zijn er eenigen, die de klassieke schrijven beginnen te lezen. Lano
+is het college voor het geheele eiland; maar bovendien heeft iedere
+parochie hare eigene school, het schoolbezoek--en daar kan hier wel
+geen bezwaar tegen bestaan, waar het onderwijs in zoo uitmuntende
+handen is,--is verplicht; er zijn bepaalde ambtenaren aangewezen
+om daarop toezicht te houden, de redenen van het schoolverzuim te
+onderzoeken, en de nalatigen, zoo noodig, te straffen.
+
+Des avonds begaf ik mij met mijne kameraden, de officieren, die niet
+aan boord moesten blijven, naar de woning van den missionaris. Voor
+en onder de veranda van eene ruime hut, zitten omstreeks vijftig jonge
+meisjes in een halven kring op den grond; zij zijn uitgedost voor het
+feest, haar zwarte weelderige lokken zijn met schitterend gekleurde
+bloemen versierd. Zij groeten ons vriendelijk en reiken ons in het
+voorbijgaan de hand.
+
+Op uitnoodiging van den missionaris nemen wij plaats in het midden van
+den kring; rechts en links scharen zich inlandsche mannen en vrouwen,
+als wij toeschouwers bij het feest. Het was een aardig gezicht, al
+die jonge meisjes, wier gelaat van vreugde straalde nu zij fransche
+officieren als gasten in haar midden zagen, en die brandden van
+ongeduld om het feest te beginnen, maar toch stil en roerloos zaten.
+
+De maan rees omhoog aan den blauwen, hier en daar met witte wolkjes
+bezaaiden hemel, en goot haar licht uit over het liefelijke landschap,
+waar kokosboomen hunne bladeren zachtkens wiegelden op den adem van
+het koeltje; links, in de schaduw, teekende zich de donkere massa
+der kerk. Het teeken wordt gegeven, en het gezang begint. Het is eene
+eenvoudige melodie, die door het koor in twee partijen gezongen wordt;
+de meisjes klappen daarbij in hare handen en maken met hare armen zeer
+bevallige bewegingen, zoodat oog en oor tevens worden gestreeld. Bij
+een ander lied buigen de meisjes het bovenlijf op de maat heen en weer,
+als wilden zij de beweging van een schip nabootsen.
+
+Nadat eenige liederen gezongen waren, wordt de kring verbroken en
+gaan de jonge meisjes heen. Eenige kinderen groepeeren zich, gewapend
+met stokken. Een paar stemmen beginnen een vroolijk, levendig gezang,
+dat door de kinderen wordt geaccompagneerd.
+
+Daarop verschijnt een jong meisje, dansende. Haar beenen zijn bloot
+tot aan de knie; een jurk van levendige kleur bedekt hare borst; aan
+haar gordel hangen lange, sierlijke bladeren; haar hoofd is met bloemen
+gekroond; haar armen zijn bloot. Van verschillende zijden naderen nu
+ook andere meisjes; zij nemen deel aan het gezang en schikken zich
+ten dans. Nu eens draaien zij, in de handen klappende, op één voet;
+dan naderen zij, met eene hand op het hart en de andere uitgestrekt,
+om plotseling om te keeren, haar lange haarlokken schuddende: maar
+altijd zijn hare bewegingen bevallig.
+
+In eene pauze, tusschen twee dansen, komen eenige jonge meisjes
+met bloemkransen in de hand naar ons toe; eene van haar draagt een
+beker met welriekende olie. Ieder van ons ontvangt een krans; na
+ons daarmede versierd te hebben, besprenkelen de jonge meisjes onze
+hoofden met de geurige olie. Tevens wordt ons kava gepresenteerd,
+die zoo even door een paar jonge vrouwen is klaar gemaakt.
+
+Weldra begon het feest op nieuw: er werd nu een rondedans uitgevoerd,
+waarbij de kinderen op de maat in de handen klapten, terwijl de
+meisjes, al zingende, en het hoofd buigende, nu eens sneller, dan
+langzamer, in een kring dansten. Als zij langs ons heen zweefden,
+keerden zij haar gelaat naar ons toe en bestrooiden ons met
+bloemen. Zij waren letterlijk onvermoeid, en zouden zeker gaarne
+den gansenen nacht hebben voortgedanst, als wij niet eindelijk waren
+opgestaan, daarmede het teeken gevende dat het feest ten einde was.
+
+Zij kwamen allen naar ons toe, om ons de hand te drukken, en ons haar
+bloemkransen ten geschenke te geven, onder het uitspreken der woorden:
+"Tayos tayos! (vrienden, vrienden)."
+
+Eenige dagen later, toen wij op het punt stonden, de eilanden te
+verlaten, gingen wij afscheid nemen van pater Padel. De vriendelijke
+missionaris liet nu door eenigen zijner leerlingen spelen uitvoeren.
+
+Met lansen en knotsen gewapend, leverden de flinke, schoone
+jongelingen een spiegelgevecht; zij hanteeren hunne wapenen met groote
+behendigheid, zij werpen ze hoog in de lucht, en vangen ze van achteren
+met hunne hand weer op. Een van hunne meest geliefkoosde uitspanningen
+is de sika: dit spel bestaat in het werpen met een soort van spies,
+aan het einde voorzien van een aan de beide punten eenigszins spits
+uitloopenden cylinder; die werpspies moet den grond raken, weer
+opspringen en een eind verder neervallen. Hij, wiens werpspies den
+grootsten afstand aflegt, is overwinnaar: ditmaal bedroeg die afstand
+honderd-zestig meter.
+
+De eilanders bedienen zich tegenwoordig niet meer van zulke verouderde
+wapenen als lansen en knotsen; in de plaats daarvan hebben zij zeer
+goede, nieuwerwetsche geweren. Zij vormen eene op europeesche wijze
+geoefende krijgsmacht, naar het fransch model gekleed. Schoenen
+beschouwen de eilanders als een weeldeartikel, en de kepi is geheel
+overbodig: de monumentale haardos van de jonge inlanders is niet in
+een europeesch hoofddeksel te sluiten. Zij leeren exerceeren onder
+kommando van een Franschman; zij zijn zeer ingenomen met hunne mooie
+wapenen en schieten zeer gaarne.
+
+De eerwaarde pater Padel deelde ons ook eenige bijzonderheden mede
+omtrent de staatsinrichting der eilanden. De koninklijke waardigheid is
+erfelijk, niet echter in de rechte lijn, maar in den eersten zijtak. De
+koningin is bekleed met het soevereine gezag: zij beschikt over leven
+en dood van haar onderdanen; zij kan oorlog verklaren en vrede sluiten;
+zij kan ook over personen en zaken het _taboe_ uitspreken. Dit _taboe_
+is een soort van wijding, een verbod om zoodanig persoon of voorwerp
+aan te raken; de schending, zelfs de onwillekeurige overtreding van
+dit verbod wordt met eene soort van excommunicatie gestraft.
+
+Slechts een persoon heeft het recht, vertoogen tot de koningin te
+richten; dit is de eerste minister, wiens waardigheid, insgelijks in de
+zijlijn, erfelijk is, en die den titel voert van _kivalu_. Hij deelt
+de bevelen der koningin aan de _matapules_, de dorps- en stamhoofden,
+mede, die dan voor de verdere uitvoering hebben te zorgen.
+
+De koningin Amélie vraagt van haar onderdanen geene belasting; zij
+leeft van de opbrengst harer landerijen en van de geschenken, die de
+inlanders haar geven. De grond is onvervreemdbaar: de koningin verpacht
+aan vreemdelingen landerijen voor den tijd van tien jaren, tegen eene
+jaarlijksche vergoeding van honderd piasters; die vergoeding is ook
+verschuldigd als een vreemdeling land van een inlander pacht--koopen
+kan hij het nooit;--maar dan betaalt hij aan den eigenaar nog bovendien
+vijf-en-twintig of dertig piasters als huur.
+
+Een paar dagen nadat de koningin, vergezeld van den bisschop en den
+eersten minister, bij ons aan boord een bezoek had gebracht, was het
+oogenblik van vertrek gekomen. Over de borstwering van het achterschip
+geleund, wierp ik een laatsten blik op deze gezegende eilanden,
+stralende in den laatsten gloed der haastig dalende zon. Langzaam zonk
+de kust weg; spookachtig teekende zich het wrak van de _Lhermitte_
+tegen den witten schuimgordel der riffen. Daar dreunde een kanonschot
+door de eindelooze ruimte... dat was het afscheid. Weldra omving de
+duisternis onze boot, drijvende op de wateren van den Stillen-oceaan.
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Wallis-eilanden, by Emile Deschamps
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE WALLIS-EILANDEN ***
+
+***** This file should be named 15056-8.txt or 15056-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/1/5/0/5/15056/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and The PG Distributed Proofreaders Team
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/15056-8.zip b/15056-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..df5860a
--- /dev/null
+++ b/15056-8.zip
diff --git a/15056-h.zip b/15056-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..d5916e1
--- /dev/null
+++ b/15056-h.zip
diff --git a/15056-h/15056-h.htm b/15056-h/15056-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..d996b77
--- /dev/null
+++ b/15056-h/15056-h.htm
@@ -0,0 +1,832 @@
+
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
+
+<title>De Wallis-eilanden</title>
+<link href="style/arctic.css" rel="stylesheet" type="text/css" title="Artic Blue">
+<link href="style/amazonia.css" rel="alternate stylesheet" type="text/css" title="Amazonia Green">
+<link href="style/borneo.css" rel="alternate stylesheet" type="text/css" title="Borneo Brown">
+<link href="style/gutenberg.css" rel="stylesheet" type="text/css">
+<link href="style/print.css" rel="stylesheet" type="text/css" media="print">
+<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="author" content="Emile Deschamps">
+<meta name="DC.Creator" content="Emile Deschamps">
+<meta name="DC.Title" content="De Wallis-eilanden">
+<meta name="DC.Date" content="15 February 2005">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900">
+</head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of De Wallis-eilanden, by Emile Deschamps
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Wallis-eilanden
+       From "De Aarde en Haar Volken", Jaargang 1886
+
+Author: Emile Deschamps
+
+Release Date: February 14, 2005 [EBook #15056]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE WALLIS-EILANDEN ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and The PG Distributed Proofreaders Team
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+<span class="pageno"><a id="d0e63"></a>Bladzijde 161</span><a id="d0e64"></a><h1>De Wallis-eilanden.</h1>
+<p id="d0e67"></p>
+<div id="d0e68" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="img/p1886-161.jpg" alt="Kamp der schipbreukelingen."></p>
+<p class="figureHead">Kamp der schipbreukelingen.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e72">Het korte, aardig geschreven verhaaltje, dat wij onzen lezers ter afwisseling aanbieden, is bewerkt naar een opstel in den
+<i>Tour du Monde</i>, 1885, I, van doctor Emile Deschamps, officier van gezondheid in het fransche leger.&#8212;De kleine eilandengroep, waarvan hier
+sprake is, en die door de inlanders Uvea genoemd wordt, bestaat uit een grooter eiland, Uvea of Namo, en een tiental kleine
+eilandjes. De groep ligt op 13&deg; 21&#8242; zuiderbreedte en 178&deg; 29&#8242; westerlengte; zij werd in 1767 door een engelschen zeevaarder
+Wallis ontdekt en naar hem genoemd.
+
+
+
+</p>
+<p id="d0e77">Onze boot de <i>Orne</i> lag op de reede van Noumea, en de equipage genoot eene welverdiende rust na de vermoeienissen en ontberingen op eene lange
+vaart van vijf-en-zeventig dagen, van Brazili&euml; naar Nieuw-Caledoni&euml;. Wij stonden op het punt om naar Ta&iuml;ti te vertrekken,
+toen eene onverwachte gebeurtenis wijziging bracht in ons officieel reisplan en ons koers deed zetten naar de Wallis-eilanden.
+Het adviesjacht de <i>Lhermitte</i>, tot het station van den Stillen-oceaan behoorende, had schipbreuk geleden.
+
+</p>
+<p id="d0e85">De tijding werd ons gebracht door een der officieren van het vaartuig, den heer Boisse, die, dadelijk na de ramp, in eene
+met vier matrozen bemande sloep, was uitgegaan om hulp te zoeken. Na vier dagen op den oceaan te hebben rondgezworven, waren
+zij gelukkig aan de Fidji-eilanden gekomen, vanwaar zij met een engelsch schip naar Noumea waren vertrokken.
+
+</p>
+<p id="d0e87">Volgens het verhaal van den heer Boisse, had de <i>Lhermitte</i> schipbreuk geleden op de riffen, die den archipel der Wallis-eilanden omringen. Deze gordel van riffen, die bij vloed onzichtbaar
+zijn, heeft slechts drie openingen, waarvan maar eene, aan de zuidzijde, het gat van Honikulu genaamd, voor groote vaartuigen
+bruikbaar is; toch is ook deze doorvaart smal en gevaarlijk, want aan de binnenzijde loopen twee stroomingen, die elkander
+bij eb rechthoekig kruisen, en een neer vormen, dien men met den meest mogelijken spoed en zeer <span class="pageno"><a id="d0e92"></a>Bladzijde 162</span>groote voorzichtigheid moet doorvaren. De <i>Lhermitte</i> had met volle kracht tegen het rif ten westen van den ingang der geul gestooten, en was daarop reddeloos gestrand. Gelukkig
+konden de schipbreukelingen, met uitzondering van drie die in de golven omkwamen, zich redden op het eilandje Nukuat&eacute;a, waar
+een soort van kamp werd opgeslagen.
+
+</p>
+<p id="d0e97">Zoo spoedig mogelijk stoomden wij nu naar de Wallis-eilanden, die wij des morgens vroeg in het gezicht kregen. Het weer is
+overheerlijk; wij naderen al meer en meer; daar is het gat van Honikulu: een smalle blauwe streep, ter wederzijde omzoomd
+door een breeden band van wit schuim, waar de golven zachtkens breken op de riffen. Ter linkerhand steekt eene donkere massa
+tegen dit witte schuim af: dat is het wrak van de <i>Lhermitte</i>.
+
+</p>
+<p id="d0e102">Op den achtergrond, binnen den gordel van riffen, liggen, als in een effen donkerblauwen vijver, de Wallis-eilanden. Eene
+heerlijke, indrukwekkende kalmte omgeeft ons aan alle kanten: aan boord zwijgt ieder, want het oogenblik is gekomen om door
+de nauwe opening te varen. De kommandant is op zijn post; de boot stoomt de smalle geul binnen, waarvan de boorden elkander
+schijnen te raken; het gevaarlijkste punt ligt reeds achter ons; goddank, wij zijn behouden, en werpen het anker uit in de
+ruime baai, die zich voor ons opent.
+
+</p>
+<p id="d0e104">Van alle kanten naderen ons nu talrijke prauwen, met groote snelheid voortglijdende over de kalme wateren van de binnenzee;
+weldra hebben zij ons bereikt en scharen zich in wijden kring om de <i>Orne</i>; en het duurt niet lang, of wij worden overstroomd door den toevloed van inboorlingen van Uvea. Deze brave lieden, die zoo
+ongedwongen aan hunne blijdschap lucht geven, schijnen zeer gelukkig, dat zij ons mogen bezoeken: de zendelingen hebben hun
+althans Frankrijk en de Franschen leeren liefhebben. Wat mij vooral treft is de schoonheid van den type dezer eilandbewoners;
+zij gelijken in niets op de afschuwelijke Kanaken van Nieuw-Caledoni&euml;; de inwoners van Uvea vertegenwoordigen veelmeer den
+schoonsten type van dat groote polynesische ras, dat men in alle deelen van Oceani&euml; aantreft, ten noorden op de Hawai&iuml;-eilanden,
+ten oosten op de Markiezen-, op de Samoa-, de Tonga- en vele andere eilandengroepen, en ten zuiden ook op Nieuw-Zeeland.&#8212;Bij
+deze eilanders&#8212;met hunne slanke, rijzige gestalte, hunne innemende gelaatstrekken, zoo vol uitdrukking en zachtheid, hunne
+onberispelijke proporti&euml;n, hun bevalligen gang en vrije, waardige bewegingen,&#8212;schijnt het blanke element zeer ver de overhand
+te hebben boven het zwarte, dat zich alleen verraadt door de dikke lippen, en boven het gele, dat zich in niets dan in de
+huidkleur openbaart. Allen, ouden en jongen, onderscheiden zich door den rijken weelderigen overvloed van hun zwaar, glimmend
+zwart, maar niet gekroesd hair: deze lokkenpracht herinnerde mij aan de majestueuse pruiken uit de eeuw van Lodewijk XIV.
+Zeer enkele mannen waren, van de dijen tot de knie&euml;n, getatoueerd.
+
+</p>
+<p id="d0e109">Wij branden van verlangen om aan wal te gaan, ten einde onze kameraden van de <i>Lhermitte</i> te ontmoeten, en dan die eilanden te bezoeken, wier tooverachtig schoon voorkomen volkomen de juistheid schijnt te bevestigen
+der oude, maar treffend ware vergelijking van bloemkorven, oprijzende uit de blauwe wateren. Sedert ons vertrek van Noumea
+was onze nieuwsgierigheid nog meer geprikkeld door de enthousiaste beschrijvingen van een der officieren van de <i>Orne</i>, den heer Frog&eacute;, die vroeger de Wallis-eilanden had bezocht en daarvan de aangenaamste herinneringen behouden. Hij stelde
+zich voor, ons op onze uitstapjes ten gids te verstrekken en ons in aanraking te brengen met de missionarissen, vooral met
+pater Padel, zijn landgenoot, die hem vroeger op de hartelijkste wijze ontvangen had.
+
+</p>
+<p id="d0e117">Inmiddels genieten wij met onverdeelde bewondering het heerlijk schoone panorama, dat de archipel aanbiedt. Ten noorden, het
+groote eiland Uvea, het belangrijkste van de geheele groep, het eenige dat van vulkanischen oorsprong is; ten zuiden, Nukuat&eacute;a,
+de verblijfplaats van de schipbreukelingen van de <i>Lhermitte</i>, wier kamp wij tusschen het geboomte bespeuren. Het hooge eiland heeft eene driehoekige gedaante: het gelijkt eene groote
+pyramide, wier basis op de golven rust en waarvan de top met bosch is gekroond.&#8212;Tusschen Uvea en de <i>Orne</i>, zien wij eene merkwaardige rots, op een koraalrif geplant, boven het bereik van het water; deze rots vertoont uit de verte
+de gedaante van een zeilend vaartuig. De zeelieden noemen haar daarom Sail-Rock; bij de inlanders heet zij Nukutakimua.
+
+</p>
+<p id="d0e125">Andere eilanden, Nukufetau, Nukuafo, groenende oasen, drijvende op de van goudglans schitterende wateren van het binnenmeer,
+boeien onzen blik door den rijkdom hunner prachtige vegetatie; nog andere, Fao, Fa&iuml;oa, op den grooten koraalgordel gelegen,
+die de binnenzee tegen den oceaan verdedigt, bieden een even zonderlingen als bekoorlijken aanblik. De witgekuifde schuimende
+golven, die het rif ombruisen, spatten in doorschijnende zilveren wolken, in een regen van diamanten, tegen den voet dier
+lage eilanden, waarop kokospalmen hunne bladerkronen wiegelen, en bloeiende heesters de lucht met zoete geuren vervullen.
+Voorwaar, indien eenige plek op aarde ons een denkbeeld kan geven van het paradijs, dan zijn het wel deze gezegende, onbeschrijfelijk
+bekoorlijke eilanden, zoo rustig en schoon oprijzende uit de blauwe, van goudglans doorspeelde, effen golven, omsloten door
+den wijden gordel van koraalriffen, als bloembouquetten uitgestrooid over de eindelooze vlakte der wereldzee.
+
+</p>
+<p id="d0e127">Mijne beurt is gekomen om aan land te gaan; en met haastige riemslagen voeren onze roeiers ons naar Nukuat&eacute;a. Op het strand
+komen eenige officieren ons te gemoet; onder hen bevindt zich mijn collega, de chirurgijn-majoor Reynaud. Wij bezoeken in
+de eerste plaats het kamp der bemanning van de <i>Lhermitte</i>; als weleer Robinson Crusoe, zoo hebben ook onze schipbreukelingen alles wat zij noodig hadden uit het gestrande schip aan
+den <span class="pageno"><a id="d0e132"></a>Bladzijde 163</span>wal gebracht; zij hebben dus, zonder veel ongemak te lijden, onze komst kunnen afwachten, dank zij vooral de bereidvaardigheid
+der missionarissen en der inboorlingen, die zich gehaast hadden, hun aanstonds na de ramp ter hulp te komen.
+
+</p>
+<p id="d0e134">In de hutten der officieren vond ik ook pater Rondel, missionaris van de Samoa-eilanden, den eenigen passagier aan boord van
+de <i>Lhermitte</i>, wiens tegenwoordigheid meer dan iets anders had bijgedragen om den moed der equipage staande te houden; op verzoek van den
+kommandant, was de voortreffelijke pater aanstonds bereid in het kamp te blijven en, ongeacht den ongunstigen toestand zijner
+gezondheid, afstand te doen van de gemakken, die hij ruimschoots kon vinden bij zijne broederen te Mua.
+
+</p>
+<p id="d0e139">In gezelschap van de officieren van ons &eacute;tat-major wandelde ik het eiland Nukuat&eacute;a rond; zulk eene wandeling is een onuitsprekelijk
+genot: bij iederen voetstap vindt ge nieuwe stof tot bewondering: de Wallis-eilanden vooral zijn bij uitnemendheid schoon.
+Omringd door den onmetelijken Stillen-oceaan, genieten zij, bij de voorrechten eener overrijke tropische flora, het onschatbaar
+voorrecht van een zacht, bij uitstek liefelijk klimaat; nooit heerscht er, dank zij de frissche afwisselende winden, die buitensporige,
+ondragelijke hitte, die voor Europeanen onuitstaanbaar is. Hoe heerlijk is het, zich geheel over te geven aan den weldadigen
+indruk van oneindige kalmte en storelooze vrede, die u hier van alle kanten omringt; ten volle te genieten van het nieuwe
+leven, dat u lokkend toelacht op deze paradijsachtige eilanden, waar de bloemen altijd frisch zijn, waar de zon altijd schijnt;
+waar de suizende zefyrs bezwangerd zijn met zoete geuren; waar de effen wateren van de binnenzee het smettelooze blauw van
+den hemel weerspiegelen, en uit de verte het geruisch van den grooten oceaan u als muziek in de ooren dringt.
+
+</p>
+<p id="d0e141">Den volgenden dag had ik de wacht aan boord. Nadat de dienst was afgeloopen, nam ik mijn violoncel; ik zette mijne deur wijd
+open, want de bekrompenheid van mijne hut hinderde de beweging van mijn strijkstok; ik nam plaats voor de deur en begon het
+tweede concerto van Homberg te spelen. Ik was reeds eenigen tijd daarmede bezig, toen ik, bij toeval omziende, een zonderling
+schouwspel gewaar werd: een aantal inboorlingen vulden met hunne rijk gelokte hoofden de opening der deur. Eenigen zaten neergehurkt
+op den grond; anderen stonden achter hen, en daaronder een oud man met sneeuwwitte hairen; aller oogen glinsterden; om aller
+lippen zweefde een glimlach, die prachtige ivoren tanden liet zien; op aller aangezichten was de levendigste belangstelling
+te lezen. Voor een zoo aandachtig gehoor speelde ik nog verschillende stukken, nauwkeurig acht gevende op den indruk, dien
+de muziek op deze natuurkinderen maakte. De ernstige stukken bevielen hun blijkbaar beter dan de schitterende variati&euml;n: het
+<i>Ave Maria</i> van Gounod en de <i>Marche fun&egrave;bre</i> van Chopin vielen stellig het meest in den smaak van mijn publiek. Blijkbaar konden zij er zich in den beginne geen denkbeeld
+van vormen, hoe ik uit die houten kast zulke schoone en wegslepende tonen kon te voorschijn tooveren; ik liet hun mijn instrument
+bekijken en betasten, en noodigde hen daarop uit, voor mij te zingen.
+
+</p>
+<p id="d0e149">Zij waren daartoe aanstonds bereid, en met stemmen, wier zuiverheid en omvang mij verbaasde, zongen zij verschillende melodie&euml;n
+en zelfs koren, waarbij zij in de handen klapten en op de maat huppelden. De Wallisers hebben een sterk ontwikkeld muzikaal
+gevoel en eene groote liefde voor den zang; zij vereenigen zich dikwijls in koor om te zingen. Zij hebben echter geen eigenlijk
+muziekinstrument: maar om het gezang te begeleiden en de maat aan te geven, bedienen zij zich van eene soort van trommel,
+aan de eene zijde met een stuk dierenhuid overspannen. Een aantal jonge lieden, die onderwijs in de muziek ontvangen hebben,
+kunnen reeds zonder fout gedeelten van de kerkelijke muziek zingen.
+
+</p>
+<p id="d0e151">Den volgenden morgen vroeg liet ik mij naar het groote eiland brengen, mijn dejeuner medenemende. Het is heerlijk weer: eene
+onmisbare voorwaarde voor iedere wandeling en elk uitstapje; de prachtige zon van Uvea vergoedt ons de onophoudelijke regens,
+die ons verblijf in Nieuw-Caledoni&euml; bedorven hadden.
+
+</p>
+<p id="d0e153">Op de meest nabij zijnde punt van de kust, te Mua, ga ik aan land. Ondanks het vroege uur is alles in het dorp reeds op de
+been; kinderen spelen; vrouwen zijn met verschillenden arbeid bezig, onder anderen met het vlechten van matten; enkele jongelieden
+zitten voor de deur hunner hutten een sigaar te rooken. Ik ga naar hen toe, om hunne woning te bekijken, die het best te vergelijken
+is met eene reusachtige parapluie. Dit huis, naar hetzelfde model gebouwd als alle anderen in dit land, is eenvoudig in de
+hoogste mate: op een terp van aarde verrijzen in het rond eenige houten palen of zuiltjes, die een eenigszins puntig dak dragen,
+van kokos- en palmbladeren gemaakt. Dit dak reikt tot ongeveer zestig duim boven den grond; de ruimte tusschen beiden kan
+met beweegbare matten geheel afgesloten worden; eigenlijke wanden hebben deze woningen niet. Het meubilair bestaat uit eenige
+op den grond liggende matten, met kleine holle houten toestellen, waarop men het hoofd legt om te slapen; uit eenige houten
+gereedschappen, kalebassen en dergelijke voorwerpen; aan de dwarsbalken hangt de onmisbare kavaschotel, terwijl aan den middelsten
+pijler, die den top van het dak draagt, doorgaans een geweer is bevestigd. De eilanders vergenoegen zich nog met deze hoogst
+eenvoudige woning; maar onder de leiding der missionarissen, hebben zij te Mua eene aan Sint-Josef gewijde kerk gesticht,
+in den oud-gothischen stijl, die van gehouwen steenen is opgetrokken en in waarheid een monumentaal karakter draagt.
+
+</p>
+<p id="d0e155">Van Mua begeef ik mij naar Mutautu, waar ik de officieren van ons schip zal ontmoeten; de afstand bedraagt slechts eenige
+kilometers: ik behoef dus niet den naasten weg te volgen, maar kan door het landschap omdolen. In de nabijheid van het dorp
+vind ik uitgestrekte velden, met broodvruchten en bananen beplant; de eersten worden op dezelfde <span class="pageno"><a id="d0e157"></a>Bladzijde 164</span>wijze verbouwd als onze aardappelen, maar smaken veel lekkerder; de bananen, met hun prachtig gebladerte, zijn een onschatbaar
+geschenk des hemels. Men heeft met reden gezegd, dat niemand van honger behoeft te sterven in een land waar bananen groeien.
+
+</p>
+<p id="d0e159">Weldra worden de bebouwde velden vervangen door het woud. Reusachtige kokospalmen verheffen hunne slanke stammen, als de zuilen
+eener kathedraal, tot eene hoogte van twintig &agrave; vijf-en-twintig meter en ontplooien daar hunne prachtige bladerkronen, die
+een groen gewelf vormen, waar de zonnestralen niet kunnen doordringen. Eene verkwikkende koelte heerscht in de doorzichtige
+schaduw dezer heerlijke bosschen; de met welig gras begroeide grond rijst met langzame glooiing; langs de helling van den
+heuvel borrelt het frissche water tusschen de steenen op; kristalheldere, ondiepe beekjes kronkelen murmelend door het struikgewas
+en vormen schilderachtige kommen en vijvers, wemelende van kleine vuurroode, hemelsblauwe of goudgele vischjes. Een dezer
+beekjes volgende, kom ik aan een vrij groot meer, waarvan het bekken de krater is van een uitgebranden vulkaan. Dit meer,
+een van de twee waarin de wateren van het binnenland samenvloeien, ligt ongeveer drie mijlen ten noordwesten van Mua.
+
+</p>
+<p id="d0e161">Omstreeks tien uren kom ik te Mutautu, het belangrijkste vlek van het eiland en de residentie van de koningin Am&eacute;lie. De kerk,
+aan Onze-Lieve-Vrouwe gewijd, is van steen opgetrokken en verrijst niet verre van den oever; de voornaamste huizen van het
+dorp staan ter wederzijde en vormen een onregelmatig pleintje.
+
+</p>
+<p id="d0e163"></p>
+<table align="left" style="margin:10px; margin-left:0px">
+<tr>
+<td>
+<div id="d0e164" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="img/p1886-164.jpg" alt="Eene muziekuitvoering. (Blz. 163.)"></p>
+<p class="figureHead">Eene muziekuitvoering. (Blz. <a id="d0e167" href="#d0e132">163</a>.)
+</p>
+</div>
+</td>
+</tr>
+</table><p>
+
+</p>
+<p id="d0e171">Ik zet mij in de schaduw op het gras neder en haal mijn dejeuner voor den dag. Mijne verschijning heeft natuurlijk de aandacht
+getrokken van de jeugd van Mutautu, die op eerbiedigen afstand een kring om mij vormt. Die knapen zijn toonbeelden van gezondheid
+en kracht; onder luid gelach, duwen en dringen zij elkander voort; weldra naderen zij en worden wij de beste vrienden; ik
+deel een handvol amandelen onder hen uit, en laat wat in mijne wijnflesch nog over is te hunner beschikking. De vrouwen, die
+over het plein gaan, zijn betamelijk gekleed; zij zijn minder donker van kleur dan de mannen, en slechts eene tint bruiner
+dan de vrouwen in Andalusi&euml; en op Sicili&euml;. Zonderling genoeg, dragen zij het hair kort afgeknipt, terwijl de mannen het hunne
+laten groeien.&#8212;Het paleis van de koningin onderscheidt zich in niets van de hutten harer onderdanen.
+
+</p>
+<p id="d0e173">De groote sloep van de <i>Orne</i> legt aan den oever aan; de officieren komen aan land en wij begeven ons te zamen naar de plechtige kava, waartoe de dorpshoofden
+ons hebben uitgenoodigd. De kava is een drank, die bij elke feestelijke of plechtige gelegenheid wordt gebruikt, die vreemden
+wordt aangeboden, en die de meest geliefkoosde drank is van de bewoners dezer eilanden. Ziehier, hoe deze drank in onze tegenwoordigheid
+wordt bereid.
+
+</p>
+<p id="d0e178">Een jong meisje neemt een verschen wortel van <i>Piper methysticum</i>, een grooten houten schotel of bak en een kom met water. Zij spoelt zich den mond, wascht hare handen, en hurkt op den grond
+neder; naast haar liggen bundels van vezelen van den pandanusboom of kokoswol, niet ongelijk aan een scheepsdweil; voor haar
+zet zij den houten schotel. Nu bijt zij met haar ivoren tandjes een stukje van den wortel af, en begint dat te kauwen tot
+het voldoende fijn gemalen is, waarna zij het tot een balletje draait, hetwelk in den schotel wordt nedergelegd; diezelfde
+operatie herhaalt zij tot er een voldoend aantal balletjes in den bak liggen, waarop zij vervolgens water schenkt. De balletjes
+lossen zich op, en weldra drijven de vezels in het vocht, dat nu de kleur van zeepsop heeft aangenomen. Als de bak genoegzaam
+gevuld is, vischt het meisje met de ineengedraaide dweil de drijvende stukjes voorzichtig op en verwijdert ze. De aldus bereide
+drank is de beroemde kava, die in een beker van kokoshout aan de gasten wordt gepresenteerd, beginnende bij den aanzienlijkste
+in rang, met strenge inachtneming van de etiquette.
+
+</p>
+<p id="d0e183"></p>
+<div id="d0e184" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="img/p1886-165.jpg" alt="Feest op Uvea."></p>
+<p class="figureHead">Feest op Uvea.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e188">Ik kan niet ontkennen, dat de kava, op het eerste gezicht, niets uitlokkends heeft: de wijze van toebereiding boezemt u walging
+in; de vieze kleur van het zeepsopachtige vocht lokt u niet uit tot drinken. Ondanks uw oprechte begeerte, om het lieve jonge
+meisje een pleizier te doen, aarzelt ge <span class="pageno"><a id="d0e190"></a>Bladzijde 166</span>een oogenblik; maar wanneer ge uw tegenzin overwint, en met gesloten oogen een slok neemt, voelt ge weldra eene zeer aangename
+gewaarwording van warmte, eene zachte, opwekkende prikkeling: en het duurt niet lang, of ge drinkt met smaak uw beker kava
+leeg.
+
+</p>
+<p id="d0e192">Dit was de algemene indruk bij de officieren van de <i>Orne</i>, die bijna zonder uitzondering de kava voor de eerste maal proefden, en die later geene gelegenheid lieten voorbijgaan, om
+dat eigenaardig genot te smaken. Maar wie over dezen drank&#8212;die nimmer dronkenschap veroorzaakt&#8212;inderdaad wil oordeelen, moet
+hem in zijn vaderland drinken en wel op de boven beschreven wijze toebereid: het mengsel van geraspte wortels en water, dat
+wel eens voor kava doorgaat, is met de echte kava niet te vergelijken.
+
+</p>
+<p id="d0e197">Toen wij aan het strand kwamen, was het laag water, en de groote sloep, die, bij vloed, vlak bij het dorp had kunnen aanleggen,
+moest nu op vrij grooten afstand blijven. Wij moesten ongeveer tweehonderd el ver over het koraalrif loopen en tot aan de
+knie&euml;n door het water waden, of ons door de bootslieden laten dragen. Door dit oponthoud hadden wij het voorrecht, Monseigneur
+Bataillon, den apostel van Oceani&euml;, te ontmoeten, die van een tochtje op zee terugkwam. De aanblik van den eerwaardigen bisschop,
+met zijn doordringend oog, zijne trekken vol uitdrukking, en zijn majestueusen aartsvaderlijken baard, trof mij diep: met
+eerbiedige bewondering aanschouwde ik den edelen, moedigen zendeling, die op de Wallis-eilanden een zoo groot, bijna wonderbaar
+werk heeft verricht, waarvan het verhaal ons welhaast als eene legende uit vroeger eeuw in de ooren klinkt.
+
+</p>
+<p id="d0e199">Voor zijne komst waren de Wallis-eilanden het tooneel van alle gruwelen, die van de barbaarschheid onafscheidelijk zijn; onophoudelijke,
+bloedige oorlogen teisterden het schoone land; de overwinnaars kenden geene genade jegens de overwonnelingen en vierden hunne
+zegepraal met afschuwelijke feesten, waarbij de harten der verslagenen gegeten werden. Even als alle zoogenoemde wilde volken,
+leefden deze eilanders bijna als dieren: de vrouwen werden veracht en mishandeld, de kinderen aan hun lot overgelaten. Een
+amerikaansche walvischvaarder, een der eersten die in de binnenzee van Uvea was doorgedrongen, werd door de inboorlingen overrompeld;
+de bemanning werd vermoord en het schip geplunderd en in brand gestoken.
+
+</p>
+<p id="d0e201">Koning Lavelua regeerde over de Wallis-eilanden, toen pater Bataillon te Uvea aan land stapte. Afgewezen, mishandeld, door
+den koning tot den hongerdood veroordeeld, zou de moedige missionaris ongetwijfeld bezweken zijn, hadde niet eene bijna wonderdadige
+tusschenkomst zijn leven gered. Eene nicht van den koning, wier hart voor de prediking van den onverschrokken apostel was
+geopend, redde bij herhaling, met gevaar van haar eigen leven, den eerwaarden priester, wien zoo vele gevaren bedreigden.
+Zij deed meer: zij wist te bewerken dat de zendeling ongehinderd kon prediken en dat de uitoefening der christelijke godsdienst
+werd geduld;&#8212;en het duurde niet lang, of het Evangelie maakte snelle vorderingen, veler harten voor zich winnende.
+
+</p>
+<p id="d0e203">Tegenwoordig is de zegepraal der kerk verzekerd: de prinses, die reeds in hare jeugd tot den Heiland bekeerd werd, regeert
+thans als koningin Am&eacute;lie over den archipel: haar vroom gemoed is nog steeds met banden van liefde en eerbied verbonden aan
+den man, wien zij de hoogste weldaad haars levens dankt. Onder hare zachte en welwillende regeering, die aller harten heeft
+gewonnen, is het aan de eerwaarde Paters Maristen gelukt, op deze eilanden eene geheele omwenteling tot stand te brengen.
+Een van de merkwaardigste gevolgen hunner gezegende werkzaamheid is voorzeker wel, dat de hand over hand toenemende ontvolking
+dezer schoone, onder allerlei opzicht zoo bij uitnemendheid begunstigde landstreek is gestuit. Het is een bekend, door de
+waarneming bevestigd feit, dat de inlandsche rassen spoedig uitsterven, wanneer zij in aanraking komen met blanken, die de
+ondeugden onzer beschaafde maatschappij onder hen overplanten. De paters hebben de Wallis-eilanden tot dusver voor deze noodlottige
+aanraking, voor deze besmetting weten te bewaren, en hen daardoor behoed voor de jammerlijke wegkwijning en uitsterving van
+hunne bevolking.
+
+</p>
+<p id="d0e205">De bevolking dezer eilanden, die tusschen de vier- en vijfduizend zielen bedraagt, neemt daarentegen voortdurend toe; de gemiddelde
+duur van het leven is verlengd. De inboorlingen, die vroeger geheel naakt liepen, beginnen kleederen te dragen; alle vrouwen
+zonder uitzondering zijn behoorlijk en eenvoudig gekleed. De polygamie is geheel verdwenen; met de invoering van het christelijk
+huwelijk is tevens de familie gesticht en de vrouw uit hare vernedering opgeheven.
+
+</p>
+<p id="d0e207">Ik maakte van een vrijen dag gebruik om een bezoek te gaan afleggen bij pater Padel, den eerbiedwaardigen missionaris, die
+de equipage van de <i>Meg&egrave;re</i> vroeger zoo uitmuntend ontvangen had. Hij ontving ook ons met de grootste vriendelijkheid; vooral deed het hem genoegen,
+den heer Frog&eacute;, zijn landgenoot, weer te zien; hij noodigde ons uit, dienzelfden avond een feest bij te wonen, waaraan de
+jonge meisjes van Uvea zouden deelnemen en dat te Lano zou worden gegeven.
+
+</p>
+<p id="d0e212">Het college van Lano is eene van de merkwaardigste scheppingen van Monseigneur Bataillon; eene statige kerk, geheel van steen
+opgetrokken, werd opzettelijk voor het college gebouwd; zij staat op den top van een heuvel, en heeft eene lengte van honderd,
+bij eene breedte van vijf-en-dertig voet, met een dwarsschip van tachtig voet. Het grootste gedeelte der jeugd van de Wallis-eilanden
+ontvangt zijne opvoeding te Lano. Op een vrij hoogen heuvel verheft zich de school voor jonge meisjes, die door zusters wordt
+bestuurd; aan den anderen kant der vallei vindt men de jongensschool, die omstreeks honderd-vijftig leerlingen telt en aan
+het hoofd waarvan pater Bonzigue staat, die onderwijs geeft in lezen, schrijven en rekenen. Onder zijne leerlingen heeft hij
+de vlugsten uitgezocht, om hun latijn te leeren; reeds zijn er eenigen, die de klassieke schrijven beginnen te lezen. Lano
+<span class="pageno"><a id="d0e214"></a>Bladzijde 167</span>is het college voor het geheele eiland; maar bovendien heeft iedere parochie hare eigene school, het schoolbezoek&#8212;en daar
+kan hier wel geen bezwaar tegen bestaan, waar het onderwijs in zoo uitmuntende handen is,&#8212;is verplicht; er zijn bepaalde ambtenaren
+aangewezen om daarop toezicht te houden, de redenen van het schoolverzuim te onderzoeken, en de nalatigen, zoo noodig, te
+straffen.
+
+</p>
+<p id="d0e216">Des avonds begaf ik mij met mijne kameraden, de officieren, die niet aan boord moesten blijven, naar de woning van den missionaris.
+Voor en onder de veranda van eene ruime hut, zitten omstreeks vijftig jonge meisjes in een halven kring op den grond; zij
+zijn uitgedost voor het feest, haar zwarte weelderige lokken zijn met schitterend gekleurde bloemen versierd. Zij groeten
+ons vriendelijk en reiken ons in het voorbijgaan de hand.
+
+</p>
+<p id="d0e218">Op uitnoodiging van den missionaris nemen wij plaats in het midden van den kring; rechts en links scharen zich inlandsche
+mannen en vrouwen, als wij toeschouwers bij het feest. Het was een aardig gezicht, al die jonge meisjes, wier gelaat van vreugde
+straalde nu zij fransche officieren als gasten in haar midden zagen, en die brandden van ongeduld om het feest te beginnen,
+maar toch stil en roerloos zaten.
+
+</p>
+<p id="d0e220">De maan rees omhoog aan den blauwen, hier en daar met witte wolkjes bezaaiden hemel, en goot haar licht uit over het liefelijke
+landschap, waar kokosboomen hunne bladeren zachtkens wiegelden op den adem van het koeltje; links, in de schaduw, teekende
+zich de donkere massa der kerk. Het teeken wordt gegeven, en het gezang begint. Het is eene eenvoudige melodie, die door het
+koor in twee partijen gezongen wordt; de meisjes klappen daarbij in hare handen en maken met hare armen zeer bevallige bewegingen,
+zoodat oog en oor tevens worden gestreeld. Bij een ander lied buigen de meisjes het bovenlijf op de maat heen en weer, als
+wilden zij de beweging van een schip nabootsen.
+
+</p>
+<p id="d0e222">Nadat eenige liederen gezongen waren, wordt de kring verbroken en gaan de jonge meisjes heen. Eenige kinderen groepeeren zich,
+gewapend met stokken. Een paar stemmen beginnen een vroolijk, levendig gezang, dat door de kinderen wordt geaccompagneerd.
+
+</p>
+<p id="d0e224">Daarop verschijnt een jong meisje, dansende. Haar beenen zijn bloot tot aan de knie; een jurk van levendige kleur bedekt hare
+borst; aan haar gordel hangen lange, sierlijke bladeren; haar hoofd is met bloemen gekroond; haar armen zijn bloot. Van verschillende
+zijden naderen nu ook andere meisjes; zij nemen deel aan het gezang en schikken zich ten dans. Nu eens draaien zij, in de
+handen klappende, op &eacute;&eacute;n voet; dan naderen zij, met eene hand op het hart en de andere uitgestrekt, om plotseling om te keeren,
+haar lange haarlokken schuddende: maar altijd zijn hare bewegingen bevallig.
+
+</p>
+<p id="d0e226">In eene pauze, tusschen twee dansen, komen eenige jonge meisjes met bloemkransen in de hand naar ons toe; eene van haar draagt
+een beker met welriekende olie. Ieder van ons ontvangt een krans; na ons daarmede versierd te hebben, besprenkelen de jonge
+meisjes onze hoofden met de geurige olie. Tevens wordt ons kava gepresenteerd, die zoo even door een paar jonge vrouwen is
+klaar gemaakt.
+
+</p>
+<p id="d0e228">Weldra begon het feest op nieuw: er werd nu een rondedans uitgevoerd, waarbij de kinderen op de maat in de handen klapten,
+terwijl de meisjes, al zingende, en het hoofd buigende, nu eens sneller, dan langzamer, in een kring dansten. Als zij langs
+ons heen zweefden, keerden zij haar gelaat naar ons toe en bestrooiden ons met bloemen. Zij waren letterlijk onvermoeid, en
+zouden zeker gaarne den gansenen nacht hebben voortgedanst, als wij niet eindelijk waren opgestaan, daarmede het teeken gevende
+dat het feest ten einde was.
+
+</p>
+<p id="d0e230">Zij kwamen allen naar ons toe, om ons de hand te drukken, en ons haar bloemkransen ten geschenke te geven, onder het uitspreken
+der woorden: &#8220;Tayos tayos! (vrienden, vrienden).&#8221;
+
+</p>
+<p id="d0e232">Eenige dagen later, toen wij op het punt stonden, de eilanden te verlaten, gingen wij afscheid nemen van pater Padel. De vriendelijke
+missionaris liet nu door eenigen zijner leerlingen spelen uitvoeren.
+
+</p>
+<p id="d0e234">Met lansen en knotsen gewapend, leverden de flinke, schoone jongelingen een spiegelgevecht; zij hanteeren hunne wapenen met
+groote behendigheid, zij werpen ze hoog in de lucht, en vangen ze van achteren met hunne hand weer op. Een van hunne meest
+geliefkoosde uitspanningen is de sika: dit spel bestaat in het werpen met een soort van spies, aan het einde voorzien van
+een aan de beide punten eenigszins spits uitloopenden cylinder; die werpspies moet den grond raken, weer opspringen en een
+eind verder neervallen. Hij, wiens werpspies den grootsten afstand aflegt, is overwinnaar: ditmaal bedroeg die afstand honderd-zestig
+meter.
+
+</p>
+<p id="d0e236">De eilanders bedienen zich tegenwoordig niet meer van zulke verouderde wapenen als lansen en knotsen; in de plaats daarvan
+hebben zij zeer goede, nieuwerwetsche geweren. Zij vormen eene op europeesche wijze geoefende krijgsmacht, naar het fransch
+model gekleed. Schoenen beschouwen de eilanders als een weeldeartikel, en de kepi is geheel overbodig: de monumentale haardos
+van de jonge inlanders is niet in een europeesch hoofddeksel te sluiten. Zij leeren exerceeren onder kommando van een Franschman;
+zij zijn zeer ingenomen met hunne mooie wapenen en schieten zeer gaarne.
+
+</p>
+<p id="d0e238">De eerwaarde pater Padel deelde ons ook eenige bijzonderheden mede omtrent de staatsinrichting der eilanden. De koninklijke
+waardigheid is erfelijk, niet echter in de rechte lijn, maar in den eersten zijtak. De koningin is bekleed met het soevereine
+gezag: zij beschikt over leven en dood van haar onderdanen; zij kan oorlog verklaren en vrede sluiten; zij kan ook over personen
+en zaken het <i>taboe</i> uitspreken. Dit <i>taboe</i> is een soort van wijding, een verbod om zoodanig persoon of voorwerp aan te raken; de schending, zelfs de onwillekeurige
+overtreding van dit verbod wordt met eene soort van excommunicatie gestraft.
+
+</p>
+<p id="d0e246">Slechts een persoon heeft het recht, vertoogen tot de koningin te richten; dit is de eerste minister, <span class="pageno"><a id="d0e248"></a>Bladzijde 168</span>wiens waardigheid, insgelijks in de zijlijn, erfelijk is, en die den titel voert van <i>kivalu</i>. Hij deelt de bevelen der koningin aan de <i>matapules</i>, de dorps- en stamhoofden, mede, die dan voor de verdere uitvoering hebben te zorgen.
+
+</p>
+<p id="d0e256">De koningin Am&eacute;lie vraagt van haar onderdanen geene belasting; zij leeft van de opbrengst harer landerijen en van de geschenken,
+die de inlanders haar geven. De grond is onvervreemdbaar: de koningin verpacht aan vreemdelingen landerijen voor den tijd
+van tien jaren, tegen eene jaarlijksche vergoeding van honderd piasters; die vergoeding is ook verschuldigd als een vreemdeling
+land van een inlander pacht&#8212;koopen kan hij het nooit;&#8212;maar dan betaalt hij aan den eigenaar nog bovendien vijf-en-twintig
+of dertig piasters als huur.
+
+</p>
+<p id="d0e258"></p>
+<div id="d0e259" class="divFigure">
+<p class="legend"><img src="img/p1886-168.jpg" alt="Msgr. Bataillon."></p>
+<p class="figureHead">Msgr. Bataillon.</p>
+</div><p>
+
+</p>
+<p id="d0e263">Een paar dagen nadat de koningin, vergezeld van den bisschop en den eersten minister, bij ons aan boord een bezoek had gebracht,
+was het oogenblik van vertrek gekomen. Over de borstwering van het achterschip geleund, wierp ik een laatsten blik op deze
+gezegende eilanden, stralende in den laatsten gloed der haastig dalende zon. Langzaam zonk de kust weg; spookachtig teekende
+zich het wrak van de <i>Lhermitte</i> tegen den witten schuimgordel der riffen. Daar dreunde een kanonschot door de eindelooze ruimte... dat was het afscheid.
+Weldra omving de duisternis onze boot, drijvende op de wateren van den Stillen-oceaan.
+
+</p>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Wallis-eilanden, by Emile Deschamps
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE WALLIS-EILANDEN ***
+
+***** This file should be named 15056-h.htm or 15056-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/1/5/0/5/15056/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and The PG Distributed Proofreaders Team
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/15056-h/img/p1886-161.jpg b/15056-h/img/p1886-161.jpg
new file mode 100644
index 0000000..128780a
--- /dev/null
+++ b/15056-h/img/p1886-161.jpg
diff --git a/15056-h/img/p1886-164.jpg b/15056-h/img/p1886-164.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c12dfdd
--- /dev/null
+++ b/15056-h/img/p1886-164.jpg
diff --git a/15056-h/img/p1886-165.jpg b/15056-h/img/p1886-165.jpg
new file mode 100644
index 0000000..727c47f
--- /dev/null
+++ b/15056-h/img/p1886-165.jpg
diff --git a/15056-h/img/p1886-168.jpg b/15056-h/img/p1886-168.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f015c23
--- /dev/null
+++ b/15056-h/img/p1886-168.jpg
diff --git a/15056-h/style/amazonia.css b/15056-h/style/amazonia.css
new file mode 100644
index 0000000..f3a05a3
--- /dev/null
+++ b/15056-h/style/amazonia.css
@@ -0,0 +1,26 @@
+/* amazonia.css -- color scheme Amazonia, for use with Gutenberg stylesheet */
+
+body
+{
+	background:  #FFFFF5; /* #FFFFF5; very light green */
+}
+
+body, a.hidden
+{
+	color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .noteref, span.leftnote, p.legend, hr.noteseparator
+{
+	color: #880000; /* #880000; brownish red */
+}
+
+.navline, span.rightnote, span.pageno, span.lineno
+{
+	color: #808000; /* #808000;  olive green */
+}
+
+a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: red;
+}
diff --git a/15056-h/style/arctic.css b/15056-h/style/arctic.css
new file mode 100644
index 0000000..63bc14d
--- /dev/null
+++ b/15056-h/style/arctic.css
@@ -0,0 +1,33 @@
+/* arctic.css -- color scheme Arctic, for use with Gutenberg stylesheet */
+
+body
+{
+	background:  #FFFFFF;
+	font-family: Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+	color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+	color: #001FA4;
+	font-family: Arial, sans-serif;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend
+{
+	color: #001FA4;
+}
+
+.navline, span.rightnote, span.pageno, span.lineno
+{
+	color: #AAAAAA;
+}
+
+a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: red;
+}
diff --git a/15056-h/style/borneo.css b/15056-h/style/borneo.css
new file mode 100644
index 0000000..51cc9bc
--- /dev/null
+++ b/15056-h/style/borneo.css
@@ -0,0 +1,26 @@
+/* borneo.css -- color scheme Borneo, for use with Gutenberg stylesheet */
+
+body
+{
+	background:  #FFFFEE; /* #FFFFEE;  light yellowish brown */
+}
+
+body, a.hidden
+{
+	color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .noteref, span.leftnote, p.legend
+{
+	color: #880000; /* #880000; brownish red */
+}
+
+.navline, span.rightnote, span.pageno
+{
+	color:  #AC8D70; /* #AC8D70; sepia */
+}
+
+a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: #D25C00; /* #D25C00; orange brown */
+}
\ No newline at end of file
diff --git a/15056-h/style/gutenberg.css b/15056-h/style/gutenberg.css
new file mode 100644
index 0000000..ce7083f
--- /dev/null
+++ b/15056-h/style/gutenberg.css
@@ -0,0 +1,387 @@
+/* 
+	gutenberg.css --- A stylesheet for HTML in gutenberg HTML files
+
+	Jeroen Hellingman
+
+	This file is hereby irrevocably dedicated to the Public Domain.
+*/
+
+
+/*
+body - body of html page; define overall properties
+*/
+
+body
+{
+	line-height: 1.44em;
+	font-family: times, serif;
+	font-size: 1em;
+	font-weight: normal;
+	margin: 1.58em 16% 1.58em 16%; 
+	width: auto;
+	letter-spacing: normal;
+	text-transform: none;
+	word-spacing: normal;
+	font-size-adjust: 0.58;
+}
+
+/* title Page headers */
+
+h2.docImprint, h1.docTitle, h2.byline, h2.docTitle
+{
+	text-align: center;
+}
+
+h2.byline
+{
+	font-size: 1.14em;
+	line-height: 2em;
+	font-weight: normal;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+	font-size: 1.44em;
+	font-weight: bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+	font-size: 1.14em;
+	font-weight: normal;
+}
+
+/*
+
+h1..h5 headers
+
+class
+	sub		subtitle	
+
+*/
+
+h1
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 2em; 
+	font-style: normal; 
+	font-weight: 600; 
+	letter-spacing: normal; 
+	text-decoration: none; 
+	text-transform: none; 
+	word-spacing: normal; 
+	font-size-adjust: .4;
+
+	line-height: 1.5em;
+
+	margin-bottom: 0.33em; 
+	margin-top: 1.33em; 
+}
+
+h2
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.44em; 
+	line-height: 1.2em;
+
+}
+
+h3
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.2em; 
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+h4
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.0em; 
+	font-weight: 400; 
+	line-height: 1.0em;
+}
+
+h5
+{
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	font-size: 1.0em; 
+	font-style: italic;
+	font-weight: 400; 
+	line-height: 1.0em;
+}
+
+
+/*
+p -- paragraph
+
+class
+	initial		initial paragraph of chapter, i.e. no indentation
+	argument	argument, the list of topics at the head of a chapter
+	note		footnote
+	quote		quoted material, like blockquote
+	stb		small thematic break
+	mtb		medium thematic break
+	ltb		large thematic break
+	navline		navigation line
+	figure		figure, plate, illustration
+	legend		legend with figure, plate, or other type of illustration
+*/
+
+p
+{
+	text-indent: 0em;
+}
+
+p.poetry
+{
+	margin: 0em 10% 1.58em 10%;
+	/* font-style: italic; */
+}
+
+p.initial
+{
+	text-indent: 0em;
+}
+
+p.argument, p.note
+{
+	text-indent: 0em;
+	font-size: 0.8em;
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+p.argument
+{
+	margin: 1.58em 10% 1.58em 10%;
+}
+
+p.quote
+{
+	font-size: 0.9em;
+	line-height: 1.3em;
+	margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
+}
+
+div.blockquote
+{
+	font-size: 0.9em;
+	line-height: 1.3em;
+	margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
+}
+
+div.notetext
+{
+	font-size: 0.9em;
+	line-height: 1.3em;
+}
+
+div.divFigure
+{
+	text-align: center;
+}
+
+p.figureHead
+{
+	text-align: center;
+}
+
+p.figure, p.legend
+{
+	text-align: center;
+}
+
+p.legend
+{
+	font-size: 0.9em;
+	margin-top: 0;
+}
+
+p.navline
+{
+	text-indent: 0em;
+	text-align: center;
+	font-size: 0.7em;
+	font-family: helvetica, sans-serif;
+	margin-top: 0em;
+	margin-bottom: 0em;
+}
+
+p.smallprint, li.smallprint
+{
+	font-size: 0.8em;
+	line-height: 1.1em;
+	color: #666666;
+}
+
+/* Special cases for Filipino Riddles */
+
+
+p.question
+{
+	text-align: left;
+	margin-bottom: 0em;
+}
+
+p.answer
+{
+	text-align: right;
+	margin-top: 0em;
+}
+
+p.explanation
+{
+	margin-left: 0.9em;
+	margin-right: 0.9em;
+	font-size: smaller;
+}
+
+
+/*
+// span -- used for special effects in formatting.
+//
+// class
+//	 leftnote	note in the left margin
+//	 rightnote	note in the right margin
+//	 pageno		page number, inserted at location of original page break.
+//
+// Note that the positioning only works properly in IE 5.0.
+*/
+
+span.leftnote 
+{
+	position:absolute;
+	left:1%;
+	height:0em;
+	width:14%;
+	font-size:0.8em; 
+	text-indent: 0em;
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+span.rightnote, span.pageno
+{
+	position:absolute;
+	left:86%;
+	height:0em;
+	width:14%;
+	text-align:right;
+	text-indent:0em;
+	font-size:0.8em; 
+	line-height: 1.2em;
+}
+
+span.lineno
+{
+	position: absolute;
+	left: 12%;
+	height: 0em;
+	width: 12%;
+	text-align: right;
+	text-indent: 0em;
+	font-size: 0.6em; 
+	line-height: 1em;
+	font-style: normal;
+}
+
+.Greek
+{
+	font-family: Gentium, Arial Unicode MS, serif;	/* font that supports classical Greek */
+}
+
+.Arabic
+{
+	font-family: Arial Unicode MS, sans-serif;	/* font that supports Arabic */
+}
+
+.letterspaced
+{
+	letter-spacing: 0.2em;
+}
+
+span.smallcaps
+{
+	font-variant: small-caps;
+}
+
+/*
+a -- anchor
+
+class
+  offsite
+  gloss	glossary entry; should be less visible
+  noteref	(foot) note reference.
+  hidden
+  navline
+*/
+
+a.navline
+{
+	text-decoration: none;
+}
+
+a.navline:hover
+{
+	text-decoration: none;
+}
+a.hidden:hover
+{
+	text-decoration: none;
+}
+a.noteref:hover
+{
+	text-decoration: none;
+}
+
+a.noteref
+{
+	text-decoration: none;
+	font-size: 0.7em;
+	vertical-align: super;
+}
+
+a.hidden
+{
+	text-decoration: none;
+}
+
+hr
+{
+	width: 100%;
+	height: 1px;
+	color: black;
+}
+
+hr.noteseparator
+{
+	width: 25%;
+	height: 1px;
+	text-align: left;
+}
+
+/*
+// ol ul -- ordered list, unordered list
+//
+// class
+//	toc	table of contents
+*/
+
+
+/*
+// li -- list item
+//
+// class
+//	toc_h1	table of contents h1
+//	toc_h2
+
+// table -- table
+*/
+
+table.navline
+{
+	font-size: 0.7em;
+	font-family: 'TITUS Cyberbit Basic', helvetica, sans-serif;
+	margin-top: 0em;
+	margin-bottom: 0em;
+	margin-top: 0em;
+	margin-bottom: 0em;
+}
diff --git a/15056-h/style/print.css b/15056-h/style/print.css
new file mode 100644
index 0000000..764ba41
--- /dev/null
+++ b/15056-h/style/print.css
@@ -0,0 +1,36 @@
+/* 
+	print.css --- A stylesheet for HTML in gutenberg HTML files, optimized for printing.
+
+	Jeroen Hellingman
+
+	This file is hereby irrevocably dedicated to the Public Domain.
+*/
+
+body
+{
+	font-family: Gentium, Times New Roman, serif;
+	margin: 12pt 1cm 12pt 1cm; 
+	font-size: 11pt;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5
+{
+	color: black;
+	font-family: Gentium, Times New Roman, serif;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .navline, span.rightnote, span.pageno, span.lineno
+{
+	color: black;
+}
+
+a, a.navline:hover, a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+	color: black;
+	text-decoration: none;
+}
+
+span.pageno
+{
+	font-size: 6pt;
+}
\ No newline at end of file
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..0d0c3fb
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #15056 (https://www.gutenberg.org/ebooks/15056)