summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/15048-h/15048-h.htm
blob: 4ba394854bf915aca33fc1baacb44de5e3ec53ed (plain) 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
3985
3986
3987
3988
3989
3990
3991
3992
3993
3994
3995
3996
3997
3998
3999
4000
4001
4002
4003
4004
4005
4006
4007
4008
4009
4010
4011
4012
4013
4014
4015
4016
4017
4018
4019
4020
4021
4022
4023
4024
4025
4026
4027
4028
4029
4030
4031
4032
4033
4034
4035
4036
4037
4038
4039
4040
4041
4042
4043
4044
4045
4046
4047
4048
4049
4050
4051
4052
4053
4054
4055
4056
4057
4058
4059
4060
4061
4062
4063
4064
4065
4066
4067
4068
4069
4070
4071
4072
4073
4074
4075
4076
4077
4078
4079
4080
4081
4082
4083
4084
4085
4086
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
4100
4101
4102
4103
4104
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4118
4119
4120
4121
4122
4123
4124
4125
4126
4127
4128
4129
4130
4131
4132
4133
4134
4135
4136
4137
4138
4139
4140
4141
4142
4143
4144
4145
4146
4147
4148
4149
4150
4151
4152
4153
4154
4155
4156
4157
4158
4159
4160
4161
4162
4163
4164
4165
4166
4167
4168
4169
4170
4171
4172
4173
4174
4175
4176
4177
4178
4179
4180
4181
4182
4183
4184
4185
4186
4187
4188
4189
4190
4191
4192
4193
4194
4195
4196
4197
4198
4199
4200
4201
4202
4203
4204
4205
4206
4207
4208
4209
4210
4211
4212
4213
4214
4215
4216
4217
4218
4219
4220
4221
4222
4223
4224
4225
4226
4227
4228
4229
4230
4231
4232
4233
4234
4235
4236
4237
4238
4239
4240
4241
4242
4243
4244
4245
4246
4247
4248
4249
4250
4251
4252
4253
4254
4255
4256
4257
4258
4259
4260
4261
4262
4263
4264
4265
4266
4267
4268
4269
4270
4271
4272
4273
4274
4275
4276
4277
4278
4279
4280
4281
4282
4283
4284
4285
4286
4287
4288
4289
4290
4291
4292
4293
4294
4295
4296
4297
4298
4299
4300
4301
4302
4303
4304
4305
4306
4307
4308
4309
4310
4311
4312
4313
4314
4315
4316
4317
4318
4319
4320
4321
4322
4323
4324
4325
4326
4327
4328
4329
4330
4331
4332
4333
4334
4335
4336
4337
4338
4339
4340
4341
4342
4343
4344
4345
4346
4347
4348
4349
4350
4351
4352
4353
4354
4355
4356
4357
4358
4359
4360
4361
4362
4363
4364
4365
4366
4367
4368
4369
4370
4371
4372
4373
4374
4375
4376
4377
4378
4379
4380
4381
4382
4383
4384
4385
4386
4387
4388
4389
4390
4391
4392
4393
4394
4395
4396
4397
4398
4399
4400
4401
4402
4403
4404
4405
4406
4407
4408
4409
4410
4411
4412
4413
4414
4415
4416
4417
4418
4419
4420
4421
4422
4423
4424
4425
4426
4427
4428
4429
4430
4431
4432
4433
4434
4435
4436
4437
4438
4439
4440
4441
4442
4443
4444
4445
4446
4447
4448
4449
4450
4451
4452
4453
4454
4455
4456
4457
4458
4459
4460
4461
4462
4463
4464
4465
4466
4467
4468
4469
4470
4471
4472
4473
4474
4475
4476
4477
4478
4479
4480
4481
4482
4483
4484
4485
4486
4487
4488
4489
4490
4491
4492
4493
4494
4495
4496
4497
4498
4499
4500
4501
4502
4503
4504
4505
4506
4507
4508
4509
4510
4511
4512
4513
4514
4515
4516
4517
4518
4519
4520
4521
4522
4523
4524
4525
4526
4527
4528
4529
4530
4531
4532
4533
4534
4535
4536
4537
4538
4539
4540
4541
4542
4543
4544
4545
4546
4547
4548
4549
4550
4551
4552
4553
4554
4555
4556
4557
4558
4559
4560
4561
4562
4563
4564
4565
4566
4567
4568
4569
4570
4571
4572
4573
4574
4575
4576
4577
4578
4579
4580
4581
4582
4583
4584
4585
4586
4587
4588
4589
4590
4591
4592
4593
4594
4595
4596
4597
4598
4599
4600
4601
4602
4603
4604
4605
4606
4607
4608
4609
4610
4611
4612
4613
4614
4615
4616
4617
4618
4619
4620
4621
4622
4623
4624
4625
4626
4627
4628
4629
4630
4631
4632
4633
4634
4635
4636
4637
4638
4639
4640
4641
4642
4643
4644
4645
4646
4647
4648
4649
4650
4651
4652
4653
4654
4655
4656
4657
4658
4659
4660
4661
4662
4663
4664
4665
4666
4667
4668
4669
4670
4671
4672
4673
4674
4675
4676
4677
4678
4679
4680
4681
4682
4683
4684
4685
4686
4687
4688
4689
4690
4691
4692
4693
4694
4695
4696
4697
4698
4699
4700
4701
4702
4703
4704
4705
4706
4707
4708
4709
4710
4711
4712
4713
4714
4715
4716
4717
4718
4719
4720
4721
4722
4723
4724
4725
4726
4727
4728
4729
4730
4731
4732
4733
4734
4735
4736
4737
4738
4739
4740
4741
4742
4743
4744
4745
4746
4747
4748
4749
4750
4751
4752
4753
4754
4755
4756
4757
4758
4759
4760
4761
4762
4763
4764
4765
4766
4767
4768
4769
4770
4771
4772
4773
4774
4775
4776
4777
4778
4779
4780
4781
4782
4783
4784
4785
4786
4787
4788
4789
4790
4791
4792
4793
4794
4795
4796
4797
4798
4799
4800
4801
4802
4803
4804
4805
4806
4807
4808
4809
4810
4811
4812
4813
4814
4815
4816
4817
4818
4819
4820
4821
4822
4823
4824
4825
4826
4827
4828
4829
4830
4831
4832
4833
4834
4835
4836
4837
4838
4839
4840
4841
4842
4843
4844
4845
4846
4847
4848
4849
4850
4851
4852
4853
4854
4855
4856
4857
4858
4859
4860
4861
4862
4863
4864
4865
4866
4867
4868
4869
4870
4871
4872
4873
4874
4875
4876
4877
4878
4879
4880
4881
4882
4883
4884
4885
4886
4887
4888
4889
4890
4891
4892
4893
4894
4895
4896
4897
4898
4899
4900
4901
4902
4903
4904
4905
4906
4907
4908
4909
4910
4911
4912
4913
4914
4915
4916
4917
4918
4919
4920
4921
4922
4923
4924
4925
4926
4927
4928
4929
4930
4931
4932
4933
4934
4935
4936
4937
4938
4939
4940
4941
4942
4943
4944
4945
4946
4947
4948
4949
4950
4951
4952
4953
4954
4955
4956
4957
4958
4959
4960
4961
4962
4963
4964
4965
4966
4967
4968
4969
4970
4971
4972
4973
4974
4975
4976
4977
4978
4979
4980
4981
4982
4983
4984
4985
4986
4987
4988
4989
4990
4991
4992
4993
4994
4995
4996
4997
4998
4999
5000
5001
5002
5003
5004
5005
5006
5007
5008
5009
5010
5011
5012
5013
5014
5015
5016
5017
5018
5019
5020
5021
5022
5023
5024
5025
5026
5027
5028
5029
5030
5031
5032
5033
5034
5035
5036
5037
5038
5039
5040
5041
5042
5043
5044
5045
5046
5047
5048
5049
5050
5051
5052
5053
5054
5055
5056
5057
5058
5059
5060
5061
5062
5063
5064
5065
5066
5067
5068
5069
5070
5071
5072
5073
5074
5075
5076
5077
5078
5079
5080
5081
5082
5083
5084
5085
5086
5087
5088
5089
5090
5091
5092
5093
5094
5095
5096
5097
5098
5099
5100
5101
5102
5103
5104
5105
5106
5107
5108
5109
5110
5111
5112
5113
5114
5115
5116
5117
5118
5119
5120
5121
5122
5123
5124
5125
5126
5127
5128
5129
5130
5131
5132
5133
5134
5135
5136
5137
5138
5139
5140
5141
5142
5143
5144
5145
5146
5147
5148
5149
5150
5151
5152
5153
5154
5155
5156
5157
5158
5159
5160
5161
5162
5163
5164
5165
5166
5167
5168
5169
5170
5171
5172
5173
5174
5175
5176
5177
5178
5179
5180
5181
5182
5183
5184
5185
5186
5187
5188
5189
5190
5191
5192
5193
5194
5195
5196
5197
5198
5199
5200
5201
5202
5203
5204
5205
5206
5207
5208
5209
5210
5211
5212
5213
5214
5215
5216
5217
5218
5219
5220
5221
5222
5223
5224
5225
5226
5227
5228
5229
5230
5231
5232
5233
5234
5235
5236
5237
5238
5239
5240
5241
5242
5243
5244
5245
5246
5247
5248
5249
5250
5251
5252
5253
5254
5255
5256
5257
5258
5259
5260
5261
5262
5263
5264
5265
5266
5267
5268
5269
5270
5271
5272
5273
5274
5275
5276
5277
5278
5279
5280
5281
5282
5283
5284
5285
5286
5287
5288
5289
5290
5291
5292
5293
5294
5295
5296
5297
5298
5299
5300
5301
5302
5303
5304
5305
5306
5307
5308
5309
5310
5311
5312
5313
5314
5315
5316
5317
5318
5319
5320
5321
5322
5323
5324
5325
5326
5327
5328
5329
5330
5331
5332
5333
5334
5335
5336
5337
5338
5339
5340
5341
5342
5343
5344
5345
5346
5347
5348
5349
5350
5351
5352
5353
5354
5355
5356
5357
5358
5359
5360
5361
5362
5363
5364
5365
5366
5367
5368
5369
5370
5371
5372
5373
5374
5375
5376
5377
5378
5379
5380
5381
5382
5383
5384
5385
5386
5387
5388
5389
5390
5391
5392
5393
5394
5395
5396
5397
5398
5399
5400
5401
5402
5403
5404
5405
5406
5407
5408
5409
5410
5411
5412
5413
5414
5415
5416
5417
5418
5419
5420
5421
5422
5423
5424
5425
5426
5427
5428
5429
5430
5431
5432
5433
5434
5435
5436
5437
5438
5439
5440
5441
5442
5443
5444
5445
5446
5447
5448
5449
5450
5451
5452
5453
5454
5455
5456
5457
5458
5459
5460
5461
5462
5463
5464
5465
5466
5467
5468
5469
5470
5471
5472
5473
5474
5475
5476
5477
5478
5479
5480
5481
5482
5483
5484
5485
5486
5487
5488
5489
5490
5491
5492
5493
5494
5495
5496
5497
5498
5499
5500
5501
5502
5503
5504
5505
5506
5507
5508
5509
5510
5511
5512
5513
5514
5515
5516
5517
5518
5519
5520
5521
5522
5523
5524
5525
5526
5527
5528
5529
5530
5531
5532
5533
5534
5535
5536
5537
5538
5539
5540
5541
5542
5543
5544
5545
5546
5547
5548
5549
5550
5551
5552
5553
5554
5555
5556
5557
5558
5559
5560
5561
5562
5563
5564
5565
5566
5567
5568
5569
5570
5571
5572
5573
5574
5575
5576
5577
5578
5579
5580
5581
5582
5583
5584
5585
5586
5587
5588
5589
5590
5591
5592
5593
5594
5595
5596
5597
5598
5599
5600
5601
5602
5603
5604
5605
5606
5607
5608
5609
5610
5611
5612
5613
5614
5615
5616
5617
5618
5619
5620
5621
5622
5623
5624
5625
5626
5627
5628
5629
5630
5631
5632
5633
5634
5635
5636
5637
5638
5639
5640
5641
5642
5643
5644
5645
5646
5647
5648
5649
5650
5651
5652
5653
5654
5655
5656
5657
5658
5659
5660
5661
5662
5663
5664
5665
5666
5667
5668
5669
5670
5671
5672
5673
5674
5675
5676
5677
5678
5679
5680
5681
5682
5683
5684
5685
5686
5687
5688
5689
5690
5691
5692
5693
5694
5695
5696
5697
5698
5699
5700
5701
5702
5703
5704
5705
5706
5707
5708
5709
5710
5711
5712
5713
5714
5715
5716
5717
5718
5719
5720
5721
5722
5723
5724
5725
5726
5727
5728
5729
5730
5731
5732
5733
5734
5735
5736
5737
5738
5739
5740
5741
5742
5743
5744
5745
5746
5747
5748
5749
5750
5751
5752
5753
5754
5755
5756
5757
5758
5759
5760
5761
5762
5763
5764
5765
5766
5767
5768
5769
5770
5771
5772
5773
5774
5775
5776
5777
5778
5779
5780
5781
5782
5783
5784
5785
5786
5787
5788
5789
5790
5791
5792
5793
5794
5795
5796
5797
5798
5799
5800
5801
5802
5803
5804
5805
5806
5807
5808
5809
5810
5811
5812
5813
5814
5815
5816
5817
5818
5819
5820
5821
5822
5823
5824
5825
5826
5827
5828
5829
5830
5831
5832
5833
5834
5835
5836
5837
5838
5839
5840
5841
5842
5843
5844
5845
5846
5847
5848
5849
5850
5851
5852
5853
5854
5855
5856
5857
5858
5859
5860
5861
5862
5863
5864
5865
5866
5867
5868
5869
5870
5871
5872
5873
5874
5875
5876
5877
5878
5879
5880
5881
5882
5883
5884
5885
5886
5887
5888
5889
5890
5891
5892
5893
5894
5895
5896
5897
5898
5899
5900
5901
5902
5903
5904
5905
5906
5907
5908
5909
5910
5911
5912
5913
5914
5915
5916
5917
5918
5919
5920
5921
5922
5923
5924
5925
5926
5927
5928
5929
5930
5931
5932
5933
5934
5935
5936
5937
5938
5939
5940
5941
5942
5943
5944
5945
5946
5947
5948
5949
5950
5951
5952
5953
5954
5955
5956
5957
5958
5959
5960
5961
5962
5963
5964
5965
5966
5967
5968
5969
5970
5971
5972
5973
5974
5975
5976
5977
5978
5979
5980
5981
5982
5983
5984
5985
5986
5987
5988
5989
5990
5991
5992
5993
5994
5995
5996
5997
5998
5999
6000
6001
6002
6003
6004
6005
6006
6007
6008
6009
6010
6011
6012
6013
6014
6015
6016
6017
6018
6019
6020
6021
6022
6023
6024
6025
6026
6027
6028
6029
6030
6031
6032
6033
6034
6035
6036
6037
6038
6039
6040
6041
6042
6043
6044
6045
6046
6047
6048
6049
6050
6051
6052
6053
6054
6055
6056
6057
6058
6059
6060
6061
6062
6063
6064
6065
6066
6067
6068
6069
6070
6071
6072
6073
6074
6075
6076
6077
6078
6079
6080
6081
6082
6083
6084
6085
6086
6087
6088
6089
6090
6091
6092
6093
6094
6095
6096
6097
6098
6099
6100
6101
6102
6103
6104
6105
6106
6107
6108
6109
6110
6111
6112
6113
6114
6115
6116
6117
6118
6119
6120
6121
6122
6123
6124
6125
6126
6127
6128
6129
6130
6131
6132
6133
6134
6135
6136
6137
6138
6139
6140
6141
6142
6143
6144
6145
6146
6147
6148
6149
6150
6151
6152
6153
6154
6155
6156
6157
6158
6159
6160
6161
6162
6163
6164
6165
6166
6167
6168
6169
6170
6171
6172
6173
6174
6175
6176
6177
6178
6179
6180
6181
6182
6183
6184
6185
6186
6187
6188
6189
6190
6191
6192
6193
6194
6195
6196
6197
6198
6199
6200
6201
6202
6203
6204
6205
6206
6207
6208
6209
6210
6211
6212
6213
6214
6215
6216
6217
6218
6219
6220
6221
6222
6223
6224
6225
6226
6227
6228
6229
6230
6231
6232
6233
6234
6235
6236
6237
6238
6239
6240
6241
6242
6243
6244
6245
6246
6247
6248
6249
6250
6251
6252
6253
6254
6255
6256
6257
6258
6259
6260
6261
6262
6263
6264
6265
6266
6267
6268
6269
6270
6271
6272
6273
6274
6275
6276
6277
6278
6279
6280
6281
6282
6283
6284
6285
6286
6287
6288
6289
6290
6291
6292
6293
6294
6295
6296
6297
6298
6299
6300
6301
6302
6303
6304
6305
6306
6307
6308
6309
6310
6311
6312
6313
6314
6315
6316
6317
6318
6319
6320
6321
6322
6323
6324
6325
6326
6327
6328
6329
6330
6331
6332
6333
6334
6335
6336
6337
6338
6339
6340
6341
6342
6343
6344
6345
6346
6347
6348
6349
6350
6351
6352
6353
6354
6355
6356
6357
6358
6359
6360
6361
6362
6363
6364
6365
6366
6367
6368
6369
6370
6371
6372
6373
6374
6375
6376
6377
6378
6379
6380
6381
6382
6383
6384
6385
6386
6387
6388
6389
6390
6391
6392
6393
6394
6395
6396
6397
6398
6399
6400
6401
6402
6403
6404
6405
6406
6407
6408
6409
6410
6411
6412
6413
6414
6415
6416
6417
6418
6419
6420
6421
6422
6423
6424
6425
6426
6427
6428
6429
6430
6431
6432
6433
6434
6435
6436
6437
6438
6439
6440
6441
6442
6443
6444
6445
6446
6447
6448
6449
6450
6451
6452
6453
6454
6455
6456
6457
6458
6459
6460
6461
6462
6463
6464
6465
6466
6467
6468
6469
6470
6471
6472
6473
6474
6475
6476
6477
6478
6479
6480
6481
6482
6483
6484
6485
6486
6487
6488
6489
6490
6491
6492
6493
6494
6495
6496
6497
6498
6499
6500
6501
6502
6503
6504
6505
6506
6507
6508
6509
6510
6511
6512
6513
6514
6515
6516
6517
6518
6519
6520
6521
6522
6523
6524
6525
6526
6527
6528
6529
6530
6531
6532
6533
6534
6535
6536
6537
6538
6539
6540
6541
6542
6543
6544
6545
6546
6547
6548
6549
6550
6551
6552
6553
6554
6555
6556
6557
6558
6559
6560
6561
6562
6563

<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-1"?>
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
    "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">

<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
  <head>
    <meta name="generator"
    content="HTML Tidy for Linux/x86 (vers 1st November 2002), see www.w3.org" />

    <title>The Project Gutenberg eBook of Mijnheer Snepvangers, by Lode
    Baekelmans.</title>

    <style type="text/css">
/*<![CDATA[  XML blockout */
<!--
    p {  margin-top: .75em;
         text-align: justify;
         margin-bottom: .75em;
         }
    h1,h2,h3,h4,h5,h6 {
         text-align: center; /* all headings centered */
         clear: both;
         }
    hr { width: 33%;
         margin-top: 2em;
         margin-bottom: 2em;
         margin-left: auto;
         margin-right: auto;
         clear: both;
       }

    table {margin-left: auto; margin-right: auto;}

    body{margin-left: 10%;
         margin-right: 10%;
        }

    .linenum  {position: absolute; top: auto; left: 4%;} /* poetry number */
    .blockquot{margin-left: 5%; margin-right: 10%;}
    .pagenum  {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right;} /* page numbers */
    .sidenote {width: 20%; padding-bottom: .5em; padding-top: .5em;
               padding-left: .5em; padding-right: .5em; margin-left: 1em;
               float: right; clear: right; margin-top: 1em;
               font-size: smaller; background: #eeeeee; border: dashed 1px;}

    .bb       {border-bottom: solid 2px;}
    .bl       {border-left: solid 2px;}
    .bt       {border-top: solid 2px;}
    .br       {border-right: solid 2px;}
    .bbox     {border: solid 2px;}

    .center   {text-align: center;}
    .smcap    {font-variant: small-caps;}

    .figcenter   {margin: auto; text-align: center;}

    .figleft     {float: left; clear: left; margin-left: 0; margin-bottom: 1em; margin-top:
                 1em; margin-right: 1em; padding: 0; text-align: center;}

    .figright    {float: right; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 1em;
                 margin-top: 1em; margin-right: 0; padding: 0; text-align: center;}

    .footnotes        {border: dashed 1px;}
    .footnote         {margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-size: 0.9em;}
    .footnote .label  {position: absolute; right: 84%; text-align: right;}
    .fnanchor         {vertical-align: super; font-size: .8em; text-decoration: none;}

    .poem             {margin-left:10%; margin-right:10%; text-align: left;}
    .poem br          {display: none;}
    .poem .stanza     {margin: 1em 0em 1em 0em;}
    .poem span        {display: block; margin: 0; padding-left: 3em; text-indent: -3em;}
    .poem span.i2     {display: block; margin-left: 2em;}
    .poem span.i4     {display: block; margin-left: 4em;}
    .center           {text-align: center;}
    // -->
    /* XML end  ]]>*/
        </style>
  </head>

  <body>


<pre>

The Project Gutenberg EBook of Mijnheer Snepvangers, by Lode Baekelmans

This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org


Title: Mijnheer Snepvangers

Author: Lode Baekelmans

Release Date: February 14, 2005 [EBook #15048]

Language: Dutch and Flemish

Character set encoding: ISO-8859-1

*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK MIJNHEER SNEPVANGERS ***




Produced by Miranda van de Heijning, Guido Royackers and the Online
Distributed Proofreading Team.






</pre>

    <br />
    <br />
    <br />

    <div class="figcenter" style="width: 300px;">
      <img src="images/cover.jpg" width="300" height="434" alt="Mijnheer Snepvangers"
      title="Mijnheer Snepvangers" />
    </div>
    <br />
    <br />


    <h2>LODE BAEKELMANS</h2>

    <h1>MIJNHEER SNEPVANGERS</h1>
    <br />


    <div class="figcenter" style="width: 300px;">
      <img src="images/titelpagina.jpg" width="300" height="449"
      alt="Mijnheer Snepvangers" title="Mijnheer Snepvangers" />
    </div>

    <h3>AMSTERDAM</h3>

    <h3>P.N. VAN KAMPEN &amp; ZOON</h3>
    <hr style="width: 65%;" />

    <h2>INHOUD.</h2>

    <div align="center">
      <a href="#HOOFDSTUK_I">HOOFDSTUK I. VILLA YVONNE</a><br />
      <br />
       <a href="#HOOFDSTUK_II">HOOFDSTUK II. LIEFDE EN ANDERE ONRUSTIGHEID</a><br />
      <br />
       <a href="#HOOFDSTUK_III">HOOFDSTUK III. WIJSHEID EN LEVENSKUNST</a><br />
      <br />
       <a href="#HOOFDSTUK_IV">HOOFDSTUK IV. DE VLUCHT DER SAKSISCHE
      KANARIEVOGELS</a><br />
      <br />
       <a href="#HOOFDSTUK_V">HOOFDSTUK V. VRIEND HEIN IN DE BUURT</a><br />

      <hr style='width: 45%;' />

      <h2><a name="HOOFDSTUK_I" id="HOOFDSTUK_I"></a>HOOFDSTUK I.</h2>

      <h3>VILLA YVONNE.</h3>

      <p>Mijnheer Snepvangers en Madame Snepvangers, geboren Verstraete, hadden jaren
      gediend bij Notaris Boeykens in de Hobokenstraat. In het statig, oude huis werd de
      vrijage van den heerenknecht met de keukenmeid niet opgemerkt of stilzwijgend
      geduld. Daarbij gaf de minnehandel geen aanstoot, geen stoornis in den dienst.
      Beiden waren zeer degelijk en ernstig, en alle aardsche zotternij was hun
      oogenschijnlijk vreemd. Om de veertien dagen profiteerden zij van een half
      Zondagmiddagverlof om te wandelen en om plannen voor de toekomst te beramen. De
      andere Zondagen, wanneer bovenmeid en koetsier op gang waren, zaten zij gezellig
      voor het keukenraam uit te rekenen wat er nog aan hun spaarpot ontbrak. Jaren lang
      hadden zij zoo hun leven gesleten, gierig gespaard hun loon En de fooien, tot zij
      eindelijk een flinken duit bezaten. En op een Zondag, zij waren toen zes-en-dertig
      jaar geworden, was de beslissing gevallen. Een eenige gelegenheid bood zich aan om
      een bloeiende kruidenierszaak over te nemen en hun eigen meester te worden.
      Spitsvondig onderzochten zij de kansen om noch Mevrouw noch den Notaris te krenken,
      vermits zij in de buurt bleven en de oude meesters goede klanten konden wezen.
      Daarbij was de bescherming niet te versmaden voor kleine lieden! Toen zij het eens
      waren dat Snepvangers M. Boeykens onder vier oogen om raad zou vragen, zaten zij in
      de schemering te staren naar de poort van het krijgsgasthuis aan den overkant der
      straat. En toen het tijd werd om voor het avondmaal te zorgen, overviel hun voor de
      eerste maal het gevoel vreemden, ondergeschikten in dit huis te zijn.</p>

      <p>Na het souper zat de Notaris meestal nog een uurtje op zijn bureel en las er,
      onder pruttelend gaslicht, zijn gazet. Snepvangers talmde niet, waagde het voor den
      eersten keer zijn meester te storen in zijne rustige afzondering. Een beetje
      bekwemd keek hij naar het oud grijs heerken, naar de bibliotheek achter hem, hoorde
      het kreukelen van de krant. Dan vertelde hij van de schoone gelegenheid, van hun
      gewettigd verlangen om eindelijk te trouwen, en zij kennen daarbij een geschikt
      meisje en een kranige jongen om hen op te volgen. Dat gaf doorslag aan het
      voorstel. Welwillend beloofde de Notaris zijn steun bij Mevrouw, en meer nog wou
      hij doen om hen te beloonen voor de goede diensten sinds ongeveer zestien jaar:
      Snepvangers zou hij in dienst nemen als vaste getuige en ook voor verdere
      notariskarweikens gebruiken.</p>

      <p>Zoo werd beslist over het leven van Mijnheer Snepvangers en zijn vrouw geboren
      Verstraete!</p>

      <p>Mevrouw Boeykens had toegestemd; de nieuwe dienstboden bleken te voldoen.</p>

      <p><i>De Zoutkeet</i> nabij de Rozenstraat werd overgenomen door de jonggetrouwden,
      die zich mochten verheugen in de klandizie van het notarishuis. Een mooi stuivertje
      won Snepvangers als getuige, met onder allerlei akten zijn naam te zetten. Het
      leven was nieuw en schoon, zij gingen vooruit in de wereld met hard werken en
      zuinig te leven. Zij beseften ten volle hoe zij zich verheugen mochten in de gunst
      van den Notaris, maar waren tevens overtuigd dat eerlijkheid en vlijt steeds
      passende belooning vinden in dit aardsche leven. Wie niet te lui is om te werken
      brengt zijn schaapkens wel op het droge! Zij konden gemakkelijk concurreeren tegen
      de winkels der buurt, verkochten alles en nog wat, verleenden geen krediet, lieten
      niet poffen. Na een jaar reeds namen zij een meid in dienst, een kloeke deerne uit
      Madame's geboortedorp in den Polder: eenige maanden later huurden zij een knechtje
      om den stootwagen te voeren en de bestellingen rond te dragen.</p>

      <p>De zaak was een goudmijn! Maar Madame was ook buitengewoon geschikt om met de
      menschen om te gaan, luisterde geduldig en met belangstelling naar de praatjes, had
      geen eigen meeningen over de menschen en gebeurtenissen, kon dus steeds instemmen.
      Het dienen had haar iets onderdanigs op het gelaat gedrukt, wat haar niet belette
      meid en knecht flink te kunnen aanporren tot werken, en hard zijn tegenover het
      schamel volksken uit de Rozen- en Paradijsstraten, dat wel eens, door nood
      gedwongen, kleinigheden poogde te borgen. Zij kon pingelen bij de reizigers en
      leveranciers, wist De vriendschap der meiden uit heerenhuizen te onderhouden met
      kleine geschenkjes, zag steeds kans om overjaarsche waren in de handen te stoppen
      van het janhagel, dat toch geen fijnen smaak heeft. Snepvangers hielp zooveel hij
      kon, maar werd steeds meer en meer in beslag genomen door het winstgevend baantje
      van getuige. Hij was een uitgeslapen vent, en de Notaris waardeerde in hem zeer
      bijzondere hoedanigheden, kieschheid en bescheidenheid. Zoo had Snepvangers gewezen
      op wat te leeren valt in de Roepzaal der Notarissen. Zedig en sluw volgde hij
      maanden na maanden de verkoopingen, leerde er de waarde kennen van huizen en
      gronden, begreep stilaan de verkoopwaarde, de speculatie, het opjagen, doorzag wat
      men winnen kon met inzetten, met "verdieren", met hoogen. Hij kwam in kennis met
      inzetters en verdierenpikkers, kleine renteniers en menschen van zijn slag, die
      spraken van interesten en winsten, van verkavelingen en... de gelukkige hand!</p>

      <p>E&eacute;n sloot zich bijzonder bij hem aan, een bleeke man met neerhangende
      snor, waarop hij zenuwachtig kauwde, terwijl hij wonderen verhaalde van door het
      lot begunstigde verdierenpikkers, die rijk geworden waren door toevallige
      speculaties of door wat hen eerst een strop had toegeschenen. Benijder was hij van
      hen die eens leefden van kleine winstjes, zijn gelijken waren, waarvoor hij nu zijn
      hoed afnam zooals voor de rijke speculateurs en de notarissen. Snepvangers kon
      geduldig luisteren naar zijn teemende uiteenzettingen, onderwijl bezig met eigen
      plannen waarvan zijn roode, gladgeschoren heerenknechtentronie niets verried.</p>

      <p>Weldra vertrouwde M. Boeykens hem om eigendommen op te jagen in den eersten
      zitdag en de gemakkelijk gewonnen opcenten openden hem een nieuw veld van
      bedrijvigheid. Eenigen tijd later werd hij de strooman voor een anderen notaris en
      zijn vrienden die een uitgestrekten bouwgrond kochten te Borgerhout. Na korten tijd
      waren er straten getrokken en de gronden voordeelig verkocht aan aannemers en
      eigenaars. Met deze winst en het opgespaarde geld kocht Snepvangers een paar
      bouwvallige krotten in de oude volkswijk, in Sint-Andrieskwartier, waarvoor M.
      Boeykens hem eene rente bezorgde. Nu waren zij eigenaars, al was het ook maar van
      huizen met papieren balken. Doch dat hinderde niet, rijke eigenaars hadden ook
      huizen door hypotheken bezwaard.</p>

      <p>Een jaar later, het was het vierde jaar van hun huwelijk, werd de gelukkige echt
      gezegend door de geboorte van een dochterken. De geboorte van het kind kostte bijna
      het leven aan de moeder. Maanden verbleef zij in het sukkelstraatje, zoodat de zaak
      wel een beetje achteruitboerde. Marieken werd bij familie, boerenmenschen in den
      Polder, uitbesteed. Zoohaast alles in 't reine was herbegon het zwoegen en het geld
      verdienen der waardige echtelingen. Het geluk bleef het dienen. Zekeren avond kwam
      M. Snepvangers een weinig geestelijk verheugd thuis. Zijne vrouw duidde het hem
      niet ten kwade want zij wist dat het buitenkansje hem niets gekost had. Hij had
      namelijk met zijn vriend, den verdierenpikker een wijnverkooping gaan bijwonen waar
      men kosteloos kon proeven en kaas gebruiken. Dat aardige uitspanningsken had hij
      door zijn vriend leeren waardeeren. Zoo werd men wijnkenner en fijnproever. Maar nu
      was het dubbel meegevallen! Snepvangers had er een man aangetroffen die hem zijn
      huisjes wou af koopen aan zeer gunstige voorwaarden. Ondanks dat zijn gemoed
      vermilderd was door den wijn, had hij zijn belang sluw behartigd, vooral toen hij
      gewaar werd dat M. Peeters deze krotten volstrekt noodig had om zijn danspaleis te
      vergrooten aan de straat.</p>

      <p>Na zijne eerste gelukkige speculatie kreeg M. Snepvangers meer zelfbewustzijn
      van zijn kunnen en zijn durven. Glad als een paling was hij in zaken, meende hij
      zelf wel in vertrouwelijke oogenblikken, hij overtrof zijn vrienden in de Roepzaal
      en daarbuiten! Madame was vergroeid in haar winkel, bedrijvig van den vroegen
      morgen tot den avond. Het mesje sneed langs twee kanten en zij werden met de jaren
      stijve burgers, die een schoonen spaarpot hadden, eigen huizen en bouwgrond,
      stadsloten en aandeelen in naamlooze vennootschappen. Wanneer zij samen 's zondags
      naar de mis gingen in de St.-Jacobskerk, wekten zij onwillekeurig de afgunst der
      geburen op. In vroeger jaren ging elk op zijn beurt, maar nu paste een
      winkeldochter op de zaak. M. Snepvangers was deftig gekleed, droeg een zwaar gouden
      ketting op den buik en had dan zijn hoogen zijden hoed. Madame verlangde het, zoo
      leek hij wat grooter en... voornamer. Want beiden waren klein van gestalte, en dat
      hinderde haar en heur echtgenoot. Was hij met den tijd vetter geworden, zij niet.
      Haar rusteloosheid had er volgens de meening van Snepvangers schuld aan. Naast haar
      man voelde zij telkens een groote bewondering voor hem, met hem had zij het ver
      gebracht. Ze droeg veel goud, een zijden kleed en een hoed met binders, zeer
      Kostelijk goed, niets van dat ondegelijk mode-goed. Het platgestreken haar was
      echter lichtjes met het pinijzer gekroezeld.</p>
      <hr style='width: 45%;' />

      <p>Nieuwe verandering kwam in hun leven, toen de achttienjarige dochter thuis kwam
      uit de kostschool. In den beginne scheen het vreemd. Zij hadden Marieken maar op
      feestdagen kunnen bezoeken en haar telkens, een vergoeding van de ouderliefde die
      ze niet geven konden, met geschenken getroost. De korte vacanties brachten nooit de
      groote toenadering. Weldra was het geluk volkomen in het gezin. Marieken had eene
      fijne opvoeding genoten bij de nonnekens, kende manieren, sprak fransch, speelde
      piano, en was tevens zeer vroom.</p>

      <p>In toenemenden welstand had Snepvangers mooie meubelen gekocht in sterfhuizen en
      op de graanmarkt, bij de uitdragers, spiegels, lusters, piano en zoo meer.</p>

      <p>Nu gingen zij reeds jaren met hun drie&euml;n 's Zondags naar de kerk...
      Snepvangers was lid van den Dierentuin, waar zij regelmatig de concerten bijwoonden
      of 's Zondags in den hof wandelden om de beesten te bekijken. Er kwam het deftigste
      volk van de stad, zooals de stokoude familie Boeykens, de peperkoekbakker van de
      St-Jacobsmarkt, die koffiekoopman van over de deur, en die was zelfs lid van den
      Gemeenteraad.</p>

      <p>Het leven was zeer fraai en redelijk.</p>

      <p>Maar de weelde zoekt ook verandering, en zoo gebeurde het dat Mijnheer en Madame
      zekeren dag tot de ontdekking kwamen dat zij niet jong meer waren, recht hadden op
      rust. De winkel gaf te veel slameur, en hun kind kon onbezorgd haar toekomst
      tegemoet zien. De <i>Zoutkeet</i> konden zij gemakkelijk overlaten aan den zoon van
      den schouwvager, die geen lust had in het roetbedrijf van zijn vader. Wie het
      voorstel opperde van buiten te gaan wonen is later nooit gebleken, maar zeker is
      het dat zij het roerend eens waren, 't Was heerlijk te denken, aan de koele
      buitenlucht, aan den schoonen hof, en zijn vruchten, en zijn bloemen!</p>

      <p>Op een stuk bouwgrond, waar enkel schrale dennen groeiden, door Snepvangers
      onlangs bij ongunstig verdieren aan zijn broek gehouden, zou het huis verrijzen. De
      schouwvagerszoon leerde de affaire en zijn vrouw, dochter van een kruidenier, bleek
      zeer goed aangelegd om de zaak te drijven. Zij ook kende geen genade voor het
      straatjesvolk, was zeer voorkomend voor De andere menschen. Gerust gingen zij dus
      van huis weg naar Cappellen. Tien minuten buiten de kom van het dorp lag hun
      eigendom, op de baan naar Putte. Zij waren aanwezig toen de eerste spade in den
      grond gestoken werd, volgden het uitgraven, het metselen der grondvesten, zagen de
      villa optrekken met jammerlijke traagheid, steen na steen. In den natten herfst
      keerden zij peinzend terug, droomend van het schoone buitenleven. Vele avonden
      brachten zij zoek om een naam te vinden voor het landhuisje. Eindelijk doopte
      Marieken den rooden blok <i>Villa Yvonne</i>, dat klonk romantisch en chic. Begin
      Maart was de woning klaar, en alleen in den tuin was de hovenier nog bezig met het
      planten van boomkens en struiken.</p>

      <p>Den vooravond van hun vertrek zaten zij boven, voor het raam van het salon,
      tusschen ingepakte meubelen. Nu ging men weldra van de schoone rust genieten, nog
      enkele dagen en zij zouden rentenieren. Mijnheer en Madame dachten aan het
      verleden, wat nu komen ging was de betrachting van hun leven geweest, waarvoor zij
      gewroet hadden, gescharreld en gespaard. Marieken hunkerde naar haar verjaardag,
      die in het nieuwe huis zou gevierd worden, zij werd zes-en-twintig. Madame trok het
      raam open, en zij keken nu nog eens, als tot afscheid, in de ouder bekende straat.
      't Was tusschen licht en donker. Het plein lag eenzaam, en de lucht werd stilaan
      befloersd door den aandoezelenden avond. Leerjongens en leegloopers stonden
      fluitend en rookend te lanterfanten aan den hoek. De uitstallingen van het
      ellengoederenmagazijn op den hoek der St-Annastraat waren reeds helder verlicht.
      Ja, het licht klaarde reeds helder overal. Ginder, in de Roodestraat, tegen het
      oude Begijnenhof, kwam de lantaarnman met het weifelend lichtje op zijn langen
      stok, en telkens als hij stil stond brandde er een gaslamp meer. Aan den overkant,
      bij den loodgieter, schemerde nu rossige lampschijn achter de vitrien, en ook in
      <i>De Hoop</i>, het oude danslokaal, verder huis na huis, ook op de
      bovenverdiepingen, ten allen kant van het driehoekig plein, bloeide het avondlicht.
      Boven de Ossenmarkt, in het broksken hemel, schitterden nu sterren als
      wonderheldere lichtoogen. Het kloksken der kapel tampte rustig. Nu lazen
      ongetwijfeld de paterkens in bruine pijen hun avondgebed onder het schamel
      knetterlicht der kaarsen. Vreemd en eenzelvig stond kerkgevel en kloostermuur in
      het donker, 't Was Maandag, en in <i>De Hoop</i> begon het orgel te draaien. Voor
      de open deur probeerden aankomelingen te dansen. Telkens zwenkten zij even door de
      lichtstreep, schoven dan weer in de schaduw weg op het kreunend georgel en
      gedjingel der muziek. De jongens begeleiden het deuntje met schel-vinnig gefluit,
      de meisjes deden hun best om de rokken zoo bol mogelijk te doen uitzetten bij elken
      zwier, alsof het krinolienen waren. Wanneer een dans uit was, en het orgel zweeg,
      dan hoorde men nog immer het meewarig-kalm gelui. Beneden zag Madame een haveloos,
      slonsig meisken op moeders pantoffels komen aansloffen. De blikken petroleumkan
      liet zij keer op keer tegen den muuur rammelen. Dat volksken kom altijd in den
      laten avond, morde zij, dan pas worden zij gewaar dat er geen olie meer in de lamp
      is. De stemming was weg, en met genoegen, met verlichting werd aan de toekomst
      gedacht, aan morgen en de volgende dagen.</p>

      <p>Nadat de verhuiswagen weggereden was, nam het gezin, op zijn paaschbest gekleed,
      afscheid van de nieuwe eigenaars der <i>Zoutkeet</i>, van de twee oude knechten,
      van de geburen. Daarna gingen zij vaarwel zeggen aan de familie Boeykens, eten in
      een h&ocirc;tel over het station, zeer verteederd en opgewonden. Madame droeg den
      regenscherm van Mijnheer, die al zijn voorzichtige aandacht wijdde aan den reiszak,
      waarin de papieren zaten, eigendomstitels waarde-aandeelen en geld, reiszak die
      zwaar woog.</p>

      <p>Een week zonnetje verwelkomde hen buiten. In de villa, waar het rook naar de
      klamme kalk en versch geschilderd houtwerk, vonden zij de oude meid bezig met de
      verhuisventen. Na eenige rommeldagen kwam alles op zijn plaats. Nu vonden zij
      gelegenheid om hun eigendom te "ontdekken." Marie roemde het salon waar men zoo'n
      prachtig uitzicht had op het bouwland aan den overkant. Tot verre in den Polder kon
      men zien waar de lucht, achter de hoeven en boerenhuisjes, tot aan de boomen en den
      grond scheen te raken. Madame genoot van haar eetkamer en het terras er voor, waar
      men in den zomer zou kunnen koffiedrinken en genieten van den tuin. Mijnheer
      dweepte met de slaapkamers boven, zoo ruim en frisch, daar kon men pas goed het
      omliggende land bewonderen. De meid was in haar schik met de keuken en het
      schommelhuis. Allen waren vol minachting voor de stad waar men benepen gehuisvest
      was, waar het dompig rook, waar men van het leven niet genieten kon zooals hier.
      Snepvangers vergat zijn Roepzaal, zijn verkoopingen, zijn stamkroeg en zijn
      vrienden; Madame begreep niet hoe zij het jaren volgehouden had in den winkel,
      Marieken koesterde de hoop hier dik te worden en fleurig, want zij was bleek en
      mager. 's Zondags zaten zij vooraan in de kerk tusschen de notabelen van het dorp,
      de pastoor had hen met een bezoek vereerd, bakker, beenhouwer en winkelier waren
      zeer beleefd, en de melkboer en groentenvent kwamen geregeld en op tijd.</p>

      <p>De lente was in aantocht. Overal begon het groen uit zijn zwachtels los te
      breken, en de fruitboomen droegen bloesem. De lucht was meestal helder, en de zon
      scheen zoo plezierig over de wereld. Zij schenen het alles voor den eersten keer in
      hun leven te mogen aanschouwen. Regen en wind kon hun stemming niet bederven, er
      viel nog zooveel te veranderen een t schikken, en 't werd avond v&oacute;&oacute;r
      men 't wist. Vroeg ging men slapen, doodmoe van het bezigzijn en de zware lucht.
      Vooraleer de vensters te sluiten en de rolgordijnen neer te laten keken zij dan
      soms in de richting der stad, waar een lichtschijn tegen den hemelkoepel, opsteeg.
      Dan beseften zij pas goed hun geluk. De honden blaften in de verte, en 't was
      eenzaam en vredig alom. In het dorp brandde nog licht, maar het was er stil,
      doodstil. Slechts de wind suizelde, en op de kerk sloeg de klok.</p>

      <p>Zoo kwam M. Snepvangers op het gedacht ook een hond te houden. En vermits het
      buiten zoo eenzaam was, vond elkeen het goed dat een waker 's avonds op het erf zou
      kunnen passen. Dan sliepen de bewoners der <i>Villa Yvonne</i> nog veiliger. Het
      beest, een grimmige doghond, kon huilen en blaffen dat het een aard had. Hij was
      weldra berucht om zijn kwaadaardigheid, erkende enkel Snepvangers. Uren lang lag
      hij met gloeiende oogen aan de ketting voor zijn hok te loeren naar het houten
      hekpoortje, opspringend wanneer iemand belde, vooral nijdig wanneer het volk van
      Putte, dat 's morgens vroeg en 's avonds laat voorbijtrok, in aantocht was.</p>

      <p>Alles stond thans in lentegroen, de lucht kreeg nu een lekkere mildheid, vogels
      zongen in de boomen, de wind zoemde, bracht varende geruchten aan en den balsemgeur
      der dennebosschen. Twee nesten zwaluwen hadden hun huisje gebouwd onder het houten
      beschot der dakgoot, wat Madame als een goed voorteeken beschouwde. Het bracht
      geluk, al gaven de vogels wel wat last, zoo juist boven het terras, want zij lieten
      wel wat vallen. Marieken kreeg zin in duiven en Madame in kippen. Duiven waren
      zoo'n dichterlijke beestjes, al beweerde vader dat het stomme dieren waren! Kippen
      legden eieren, beweerde Madame, al kraait een haan ook vroeg de menschen wakker,
      maar de hond wekte hen ook vroeg genoeg. En duiventil en kippenhok werden gebouwd,
      netjes groen geverfd, en bevolkt. Zij telden de eieren, zagen de jonge duiven
      groeien, hun duivelshaar verliezen, rekenden uit hoeveel een doghond verorberen
      kan, stelden belang in de kwijnende rozelaars, telden de vruchtknoppen aan elk
      boomken, begoten het magere gras en de bloemen, de viooltjes, de madeliefjes, de
      vergeet-mij-nietjes en de andere, onderzochten de kale hagen en de boomenstokjes
      met zuinigen bladertooi.</p>

      <p>De dagen lengden zachtjes aan en brachten de zomergenoegens, de jonge groenten,
      de eerste vruchten. En wat zij zelf gewonnen hadden, achter in een kleinen
      moestuin, al was het nog maar een mager gewin, al kwam het pas wanneer de nieuwheid
      reeds voorbij was, smaakte nog eens zoo heerlijk! De salade was wel te weelderig
      opgeschoten, had geen malschen krop; de radijsjes waren wel bitter, klein en voos;
      de erwten schaars te zoeken tusschen het loof; de aardappelen waren als knikkers en
      weinig talrijk! Doch wanneer zij bezoek kregen, en zij hadden nu haast alle
      Zondagen bezoek van oude kennissen en geburen, vertelden zij welgevallig en fier
      van de vruchten, van de zelfgewonnen vruchten, terwijl zij argeloos er maar niet
      bijvoegden dat, wat op tafel stond, door den groentenleurder geleverd was. Zoo
      overviel hen de verschroeiende zonnebrand, waarin de villa, naakt en onbeschut, de
      hitte stond op te zuigen. De tuin bood geen plekje schaduw, en alleen aan den
      straatweg schenen de boomen langs den macadamweg een beetje koelte te bewaren.
      Gelukkig dat er nu niets meer te verrichten viel! Zij konden binnenshuis rusten en
      stil zitten in de halfdonkere kamers, waar de rolluiken waren neergelaten. Geen
      belangstelling meer voor de uitschietende twijgen van den wingerd, noch voor de
      verschrompelde appelkens en peerkens, noch voor de beesten. Zalig zoo niets te
      moeten doen, ongegeneerd te luieren wijl men ginder, in de stad niet voelen mocht
      de teistering van den zomer.</p>

      <p>Na het middageten deden zij een smakelijk dutje, man en vrouw tegenover elkaar
      gezeten in een leunstoel, en de koffietijd brak aan voor men het wist. Marieken,
      die niet slapen kon, bracht de lange namiddagen door met haakwerk, met borduren, of
      las de werken van Conscience, die vader in vroeger jaren gekocht had. Buiten joeg
      het macadamstof omhoog onder de jagende autos en bedekte alles met grijzen
      schimmel.</p>

      <p>Dat was nu rentenieren! Men kon tenminste zijn vijf zinnen eens bijeenrapen
      meende Snepvangers. Geen verlangen meer naar de stad, slechts in zeer bijzondere
      aangelegenheden waren zij te bewegen eens over en weer met den trein te gaan. 's
      Avonds, wanneer de zon onder was, hadden zij het druk den hof te begieten. Zij
      pompten en sleurden het water in den tuin tot zij piepaf waren, en op het terras
      gingen zij dan zitten uitblazen in de nieuwe tuinzetels. Hier kloegen zij wel eens
      over de zwaluwen die niets ontzagen, en over de muggen die hen zoo lastig vielen.
      Tegenover de zondagbezoekers gewaagden zij nooit van deze kleine onaangenaamheden,
      roemden maar voortdurend en opgewekt het onschatbare buitenleven. Het gebeurde
      menigmaal dat Snepvangers moedermensch alleen terugkeerend van het station tot waar
      hij bezoekers vergezeld had, zichzelf overtuigde dat zij gelukkig waren. Zijn
      lantaarn wierp een verren lichtschijn voor hem uit, de maan lachte aan den hemel,
      en het dorp lag dan achter hem wanneer hij tot deze gevolgtrekking kwam. In het
      dorp was er nog licht in de herbergen, daar zaten de dorpelingen te kaarten. Ja,
      dat was toch wel gezellig! Daar schoof soms iemand in 't duister voorbij en riep
      goedenavond; hij verschrok even, riep dan zeer joviaal zijn wedergroet, maar was
      blij weer op eigen erf aan te landen en zijn doghond te hooren aanslaan. Madame
      vond het dagelijksch leven wel een weinig eentonig, zij die zoo gewoon was al de
      kletspraatjes te moeten aanhooren in haar kruidenierszaak. Marieken had ook wel
      eens vage gevoelens van onrust, neen zij benijdde haar vriendinnekens niet die naar
      bals gingen, uitstapjes deden, ja, die met een vrijer mochten gaan wandelen, maar
      toch!...</p>

      <p>Na zoo'n oogenblikken van zwakheid probeerden zij tegenover elkaar den lof te
      zingen van den buiten, alsof zij wederzijds iets van elkaar afwisten. Zij zochten
      nieuwe veranderingen en verbeteringen, lieten voor het huis een vijvertje aanleggen
      in cementrotsblokken, schilderden de trappen, kochten konijnen. Maar het vijvertje
      stond altijd droog en de konijnen stierven spoedig. Eenigen tijd hield een mol, die
      hun eigendom in alle richtingen doorwroette, hen in spanning, Maar het beest
      verdween even geheimzinnig als het gekomen was. Mijnheer begon nu weer iets te
      voelen voor de prijzen van bouwgronden, liep heele voormiddagen langs de wegen,
      knoopte kennis aan met de boeren.</p>

      <p>Zoohaast de dagen korter werden, en de vroege herfst zijn killig, bui&iuml;g
      weer liet aanstormen, bleven de bezoekers weg. In den begin vonden zij het aardig
      zoo hun alledaagschen gang te kunnen gaan. Zij konden nu 's Zondags ook eens de
      vijf zinnen bijeen rapen, en na het middagmaal een uil vangen. Maar eenzaam was
      het! Marieken was het eerst de lustelooze stilte en afzondering moede, want zij had
      de minste bezigheid. In den tuin viel nu niet meer te gieten, het regende meer dan
      te veel, de planten en struiken waren haar te bekend, de kleine fruitoogst was lang
      reeds geplukt. Moe gestaard op de kale velden, naar den neveligen, triestigen
      horizont achter de boerderijen aan den overkant, speelde zij troosteloos piano of
      las weer een boek van Conscience. En zij dacht aan het heilig sacrament des
      huwelijks... Madame wist wat elke dag brengen kon in het huishouden aan schuren en
      wasschen, aan strijken en kousen stoppen.</p>

      <p>De beslommeringen van vruchten inmaken was voorbij, in den kelder stonden
      dozijnen pottekens gelei, steenen kruiken ingelegde boontjes, snijboonen en witte
      koolen. De winterprovisie brandhout en steenkolen was ingedaan, en nu had men weer
      geen kommer of zorgen meer, kon men rusten. Maar Snepvangers zelf, die niets te
      doen had, zocht maar telkens om de baan te Kunnen op trekken. Hij had in het dorp
      kennissen gevonden om kaart te spelen, maar hield het huis verdoken. Om eens naar
      de stad te kunnen gaan had hij dagen lang de noodzakelijkheid doen uitschijnen van
      een barometer te bezitten. Met zoo'n ding wist men tenminste wat u te wachten
      stond, regen of wind, of men al of niet zijn paraplu moest meesjouwen op de
      wandelingen, die zij niet deden. Hij bracht een Zwitsersch, in hout uitgewerkt
      kastje mee. Was er regen op handen, dan kwam er een paterken met een paraplu uit
      een deurken te voorschijn; kwam er droogte in de lucht dan stapte een
      flierefluiter, een heerken, zomersch uitgedost, uit het ander poortje. Zij mochten
      niet veel plezier aan het ding beleven dat meestal het weer aanwees dat geweest
      was. Ten einde raad wendde Mijnheer dringende zaken voor die hem dwongen, dwongen
      tot zijn spijt, naar de stad te gaan. Hij pinkte dan geheimzinnig, noemde terloops
      M. Boeykens, dit zeer kramakkelachtig werd en hem noodig had.</p>

      <p>Met danig stoken kreeg men het in <i>Villa Yvonne</i> ongeveer warm genoeg. Het
      kwam wel eens voor dat men in den vroegen avond gewaar werd dat de lampen ongevuld
      waren, en men naar het dorp moest door het vlagend weer voor petroleum. 't Was een
      geploeter door de duisternis over den slijkerigen weg! Er was nu niets nieuws meer
      te ondervinden. Zij wisten wanneer er treinen aankwamen, wisten wie voorbij zou
      stappen, nu een paar boeren, straks de matten-leurders van Putte, later nog het
      werkvolk, zonder den heremiet te rekenen, een jonge vent, die wat verder alleen in
      een huisje woonde. Nog slechts een paar autos snorden dagelijks heen en weer met
      kasteelvolk dat ergens, uren van de wereld verwijderd, woonde.</p>

      <p>En de winter was bar, en streng, en lang. Amper mocht men het licht van den dag
      aanschouwen. De wind joeg onbarmhartig door de kale boomen, over de velden, rukte
      aan deuren en vensters. De regen zong door dagen en nachten zijn eenzaam lied. Dan
      vroor het weer weken lang of gierden sneeuwstormen, zoodat alles blank lag en
      bedolven. Eens moesten zij zelfs een pad graven naar het hekpoortje, zoo lag alles
      onder den dikken sneeuwpels. Teeken van leven kregen zij niet uit de stad, en M.
      Snepvangers waagde zich niet buiten. Met Nieuwjaar bracht de postbode Met de
      dagelijksche krant eenige nieuwjaarkaartjes, wenschen van<br />
      <span style="margin-left: 0.5em;">voorspoed en geluk. Bedrukt spraken zij weer maar
      hoopvol van de</span><br />
      lente, van de komende geneugte. De piano werd niet meer aangeraakt, de grauwe lucht
      en de regen stemden te moedeloos. Het pluimvee werd een last, men moest het
      verzorgen ook als men maar liefst bij de kachel bleef zitten soezen, en de hond, de
      grimmige dog, bevuilde het huis.</p>

      <p>Was dat nu het schoon rentenieren op den buiten? Zij dachten terug aan hun
      gelukkige bedrijvigheid in de stad, waardoor zij nooit het ellendige winterseizoen
      hadden gevoeld in zijn ijselijke naarheid. Al lengden de dagen, zij werden het niet
      gewaar, en zoo lang het te koud was om buiten te zitten konden zij van de mooie
      dagen niet genieten. In de stad kon men ten minste wandelen, door de drukke
      straten, naar de winkels kijken. Sinds de kermis van Putte hadden zij geen bezoek
      meer ontvangen, al die maanden hadden zij geen menschen meer gesproken buiten de
      dorpelingen, en die telden zij niet. Karnaval was nog wel de triestigste dag, want
      zij dachten aan het volk dat zich ginder, onder den lichtgloed der stad, wist te
      amuseeren. Was dat nu rentenieren? Marieken verslond maar al de boeken, die zij kon
      leenen in het dorp. Madame gunde sinds lang niet meer aan Snepvangers zijn
      uitstapjes naar Antwerpen. Het inroepen van M. Boeykens mocht niet baten, en de
      arme man vond geen genoegen meer in de bouwgronden van den omtrek, rookte maar
      verwoed pijp na pijp, zoodat alle kamers van tabakrook doortrokken waren. Zoo kwam
      Goede Vrijdag.</p>

      <p>Snepvangers kon het niet langer volhouden. Vandaag moest hij de stad zien, hij
      wou en zou. Aan de koffietafel kreeg hij den gelukkigen inval.</p>

      <p>&mdash;Het water rijst me over het hart als ik aan schelvisch denk!</p>

      <p>&mdash;Zoo, wat gedacht, wantrouwde Madame, dat kunnen we niet krijgen in het
      dorp.</p>

      <p>&mdash;Schelvisch, dweepte Marieken.</p>

      <p>&mdash;Ik ben ziek van goesting naar schelvisch, droomde Mijnheer.</p>

      <p>&mdash;Ge kunt bottekens krijgen, misschien ook mosselen, als de vent van
      Bergen-op-Zoom komt!...</p>

      <p>&mdash;Och!</p>

      <p>&mdash;Schelvisch, onderlijnde Marieken.</p>

      <p>&mdash;Kunt gij hem halen? vroeg bits Madame.</p>

      <p>&mdash;Och, als ik u daar plezier kan mee doen ... Ja dan wil ik wel eens naar
      de vischmarkt gaan.</p>

      <p>&mdash;Naar de stad!?</p>

      <p>&mdash;Wel ja, Mama, 't is toch zoo geen reis.</p>

      <p>&mdash;Wel, ik zal maar gauw gaan.</p>

      <p>&mdash;Wat vreemde kuren, schuddebolde Madame, die zich verloren moest
      geven.</p>

      <p>En Snepvangers ging met zijn paraplu en zijn vischnet onder den arm. Aan het
      kleine station ontmoette hij de vroolijke menschen, die dagelijks naar de stad
      gingen werken. Hij mengde zich in hun gesprekken, voelde zich leven. Een mensch
      moet toch menschen zien, zich niet van de wereld afzonderen! Wat gewoel bood de
      stad en wat afwisseling! Hij verbeuzelde zijn tijd met kuieren en met pintjes
      pakken in de estaminets, door hem vroeger regelmatig bezocht. Hoe prettig zich weer
      thuis te voelen in de beweging der menschen! Ja, de stad was toch wel
      aantrekkelijk, daar kan men, alles wel beschouwd, nog van het leven profiteeren.
      Het werd middag voor hij er aan dacht naar de vischmarkt te gaan. Madame zou zuur
      zien nu hij nog niet thuis was... maar hij was immers man en meester! Kon hij het
      verhelpen dat de tijd hier zoo vlug voorbij ging? God, nu moest de schelvisch maar
      voor het avondmaal dienen. Wat zouden zij smullen. Na lang met kennersoogen de
      kramen te hebben onderzocht, na loven en bieden kocht hij twee puur nog levende
      schelvisschen. Met zijn vischnet in de hand en zijn paraplu onder den arm gekneld
      trok hij nu terug naar het station, maar hij wandelde zoo gelukzalig traag dat hij
      zijn trein mankeerde.</p>

      <p>Doelloos liep hij over de De Keyserlei, dacht aan het onthaal dat hem te wachten
      stond. Was dat niet een ouwe vriend, de verdierenpikker, die daar kwam
      aangeslenterd?</p>

      <p>&mdash;Wel verdorie, Snepvangers, zijt gij het? En ik die dacht dat ge reeds
      dood en begraven waart!</p>

      <p>&mdash;Neen, goddank, maar ik woon buiten...</p>

      <p>&mdash;Dat wil zooveel zeggen als levend begraven!</p>

      <p>&mdash;Neen, dat is wat sterk! ...</p>

      <p>&mdash;Trein gemankeerd?</p>

      <p>&mdash;Ja.</p>

      <p>&mdash;Kom, we gaan er eenntje pakken op het weerzien.. Zoo, zoo!</p>

      <p>En ze pakten er eenigen op het weerzien, spraken van vroeger dagen, van
      verdierenpikken en gronden, van bekenden en notarissen. Zij hadden beiden geluk
      gehad in het leven, zagen alles rooskleurig in, deden joviaal. Voor zij het wisten
      zaten zij elkaar genoegelijk toe te knikken in een hotelzaal. Het was Goede
      Vrijdag! Zij prezen het lekker vischdiner, proefden als twee smulpapen van de
      gerechten en de wijnen, voelden zich behaaglijk zwellen. Wat tafelweelde! Visch te
      kust en te keur, en wijn, witte en roode, beter en meer dan op de beste verkooping.
      Juist toen zij discuteerden waarom taling toegelaten wordt op een vischdiner in den
      Vasten, werd het electrisch licht opgedraaid. Hun oogen knipperden even, het
      tafelgerei schitterde licht helder en zij bemerkten dat de glazen leeg stonden.</p>

      <p>&mdash;Dat mag niet, beweerde Snepvangers als beleedigd.</p>

      <p>&mdash;Neen, zeker niet! ...</p>

      <p>De vrienden kenden uur noch tijd. De "Villa Yvonne" lag zoo ver, en de
      schelvisch was door den gar&ccedil;on ergens weggelegd, als om de zorgloosheid te
      verhoogen. De kreeft werd nu een eenig belangrijk ding, de wijnsoorten een oud
      zwak. Met verteedering dronken zij op elkaars gezondheid, en dat spel beviel hen
      zeer. Bij het nagerecht bestelden zij champagne, sigaren en koffie.</p>

      <p>&mdash;Het leven is schoon, mijmerde de verdierenpikker.</p>

      <p>&mdash;Dat is het ja... dat is de waarheid, stemde Snepvangers in, vleide zich
      wellustig tegen de leuning van zijn stoel en zag diepzinnig de rookwolkjes na.</p>

      <p>Hoe lang het geduurd heeft is lastig bij benadering te bepalen en Snepvangers
      heeft zich er nooit rekenschap van kunnen geven. Zij genoten nog lang van elkaars
      aantrekkelijk gezelschap, behandelden alle mogelijke onderwerpen, vertelden moppen
      en fluisterden zinnelijke opwellingen, waarbij ze vertrouwelijk knipoogden. Menig
      glas werd nog gedronken en menige dure sigaar gerookt. Wat Mijnheer bijbleef was
      het vreemd geval dat zij ruzie hadden gekregen bij de betaling van dit
      uitspanningsken. Elk wou het gelag voor zijn rekening nemen, maar ten slotte
      betaalde elk Zijn deel en was wat vrijgeviger tegenover den gar&ccedil;on. Deze
      stopte Snepvangers wat in de hand, zijn vischnet met schelvisch en zijn paraplu, en
      dan trokken de vrienden weg met hoogroode gezichten. Tot afscheid werd nog een glas
      gedronken, hier een, daar een, dan ging Mijnheer zijn vriend een eindje vergezellen
      tot aan den tram, want hij meende te bespeuren dat deze een klein beetje zattekens
      was.</p>

      <p>Later zeilde hij alleen terug naar het station. Plots was zijn vriend verdwenen
      en nu voelde hij zich danig moe, wou ergens rusten om het even waar, zitten en
      uitrusten.</p>

      <p>En hij werd wakker op eene bank onder kale boomen van het Park. Waar was hij?
      Hij rilde van koude, voelde zich ziek, had hoofdpijn. Scheen het daglicht? Neen, 't
      was de lantaarnschijn. Hoe laat was het nu wel? Even zien. Maar hij vond zijn
      uurwerk niet in zijn zak, tastte instinctmatig naar zijn geldbeugel. Ook weg. God
      wat beteekende dit nu! Zijn blikken zochten rond, zijn regenscherm, zijn zijden
      regenscherm met zilveren kruk, eveneens spoorloos verdwenen. Voor zijn voeten
      echter lag het vischnet met de schelvisschen, besmeurd door het slijk. God! kon hij
      zijne vijf zinnen maar eens bijeenrapen! Wat zou hij doen, wat zou hij zeggen?
      Zoo'n avontuur moest aan hem overkomen, aan een deftig getrouwd rentenier, aan den
      eigenaar der "Villa Yvonne"!</p>

      <p>Zeer verlegen stond hij recht, onthutst raapte hij zijn vischnet op, liep de
      stad in. Hoe nu naar huis gesukkeld waar men angstig op hem zat te wachten in den
      nacht? Zij zouden natuurlijk niet kunnen slapen, het huis doorloopen en bang het
      ergste ongeluk vreezen Hij moest ook om schelvisch gaan, Marieken moest ook
      aandringen alsof haar moeder niet meer verstand had... Maar het dwaaste van al, M.
      Snepvangers moest ook eens buitensporigheden bedrijven, zich te buiten te gaan,
      Goeden Vrijdag vieren! Te laat beklaagd oude zot! Wat nu aangevangen?</p>

      <p>Hij ging M. Boeykens spreken, zou hem alles biechten en die zou wel raad weten
      om de ruzie te vermijden in zijn huishouden, wie weet en echtscheiding kunnen
      beletten!</p>

      <p>Suf stond hij voor de woning van den notaris te wachten tot het licht werd. Tot
      zijn verbazing werd plots de poort geopend en liep de knecht hem op het lijf.</p>

      <p>&mdash;Hoe weet gij het nu al? vroeg de knecht verwonderd.</p>

      <p>&mdash;M. Boeykens?...</p>

      <p>&mdash;Ja, zoo plots... ja hij was wel niet goed, maar niemand kon zich daaraan
      verwachten.... Saluut... tot weerziens.</p>

      <p>M. Snepvangers oogde den knecht na, die haastig voortliep in den nacht. Nu kon
      hij plots zijn vijf zinnen bijeenrapen! Hij had wel kunnen jubelen van verrukking,
      nu was hij gered, nu kwam alles in orde. Hij had immers zijn kaartje nog om weer te
      keeren?</p>

      <p>Met den eersten trein trok hij naar Capellen. De nacht lag nog over de velden,
      en in de verte scheen het licht in de "Villa Yvonne". Hoe meer hij naderde hoe
      luider de hond begon te blaffen. Het tuinpoortje knarste open, uit de open deur
      viel het helle licht. Hij hoorde geklaag en geschrei, gesnik en gejammer, keek
      niemand aan, zag strak en wezenloos voor zich uit. In de keuken liet hij zich
      zuchtend op een stoel neerzakken, den schelvisch v&oacute;&oacute;r de voeten.</p>

      <p>Een oogenblik hoorde men de stilte, dan zei hij langzaam, met tranen in de
      stem:</p>

      <p>&mdash;M. Boeykens is dood!</p>

      <p>&mdash;Maar wij blijven hier niet langer... wij hebben duizend angsten
      uitgestaan, zei Madame tot rouwbeklag.</p>

      <p>&mdash;Alleen in den nacht, zuchtte Marieken, alleen in den triestigen
      buiten...</p>

      <p>&mdash;Ja, 'n mensch weet nooit wat er gebeuren kan, beaamde Snepvangers nederig
      en treurig, zoo 'n goede man... Het buitenleven is toch niet zoo schoon als men
      denkt... Voor mij is het niks... ik ben niet bang... Ik ben heelemaal van streek...
      't heeft me danig gepakt.</p>

      <p>&mdash;We zullen maar gauw koffie drinken, meende Madame.</p>

      <p>Elk der huisgenooten was als ontlast. De oplossing was gekomen, zonder dat een
      hunner zijn weerzin voor het landleven had moeten te kennen geven, zijn verlangen
      had moeten toonen naar de loszinnige geneugten van de stad, die zij voor maanden
      met zooveel genot hadden verlaten en belasterd. Zij hadden genoeg van de stijve
      deftigheid, wenschten maar liefst te gaan rentenieren in de oude buurt waar het zoo
      gezellig was, waar de menschen en straten hen zoo bekend waren, waar zij meetelden
      in het leven, waar muziek was en bedrijvigheid, en waar zij nooit onder de
      drukkende afzondering, de eenzaamheid zouden lijden. Marieke peinsde daarbij
      stillekens aan het huwelijk, en Mijnheer aan zijn parapluie en zijn uurwerk. Bij
      het eerste schemeren van den dag was M. Snepvangers bezig achter het tuinhek een
      paal op te richten waaraan een bordje bevestigd was, vermeldende met onzekere,
      zwarte letters: _Villa te huur of te koop_.</p>
      <hr style="width: 65%;" />

      <h2><a name="HOOFDSTUK_II" id="HOOFDSTUK_II"></a>HOOFDSTUK II</h2>

      <h3>LIEFDE EN ANDERE ONRUSTIGHEID.</h3>

      <p>De familie Snepvangers woonde weer in de stad. Het renteniershuisje in de
      Hobokenstraat was kraakzindelijk. Het geveltje, frisch in de verf, was versierd met
      kolommetjes en grillig loofwerk, op het balcon prijkte een lange vlaggestok en op
      de witgeschilderde deur blonk de geelkoperen naamplaat. Binnen hielden Madame,
      Marieken en de werkvrouw met dagelijksche zorg alles helder aan kant en vrij van
      stof. In de achterkamer stond de piano, in de veranda, die als huiskamer diende,
      kefte een zwart spitsken, het salonneken aan de straat werd slechts voor vreemden
      geopend.</p>

      <p>Het tuintje, een voorschoot groot, bood Snepvangers en zijn dochter gelegenheid
      tot tuinieren. Het geurde en fleurde er met bonte bloemen en riekende kruiden,
      terwijl een sappige wijngaard zijn ranken schoot onder het glazen afdak.</p>

      <p>'s Morgens vroeg stond Snepvangers op den drempel der woning zijn pijp te
      rooken, liet het hondje zijn ochtendwandeling doen; wanneer de melkboer kwam, nam
      hij het pannetje aan, trok dan aan de huisbel om Madame en Marieken te wekken. De
      dames kwamen gekleed beneden, want na het ontbijt ging Madame in de buurt winkelen
      en speelde Marieken piano, terwijl de werkvrouw den boel in orde bracht.</p>

      <p>Snepvangers knutselde in het tuintje, las andermaal de gazet van den vorigen
      avond, kleedde zich dan voor de wandeling. Zijn barometer gunde hij geen blik meer,
      in de stad was dat overbodig, en daarbij nam hij, uit louter voorzorg, haast altijd
      zijn zijden regenscherm mee. Elken dag had hij zijn afwisselende stamlokalen waar
      hij een pintje of een borreltje dronk en over de stadsnieuwsjes en het weer
      redekavelde. In de buurt bezocht hij "De Koning van Spanje", "Het Zwart Paard", "De
      Paardenwei", "Sint-Jacob", "De drij Kauwkens", verder in de oude stad "De Klok",
      "Het Gulick", "Het Koningsken", "Het Nachtlicht", "De Boer van Tienen", "De
      Wildeman", "Het Schuttershof", "De Oude Sint-Jan", "De Gouden Kroon", De
      Kolkoensche Haan", "De Zeven Provinci&euml;n". In de week dronk hij garsten, 's
      Zondags, in de buurt van het station, verkoos hij uitheemsche bieren.</p>

      <p>Klokslag &eacute;&eacute;n was hij thuis voor het middagmaal, ving dan een
      uiltje, ging daarna naar de roepzaal, waar hij, bij gelegenheid, nog een paar
      centen verdiende, trof er zijn vriend aan, den verdierenpikker. Samen keuvelden zij
      dan over eigendommen, gronden en centjes verdienen. Rond acht uur kwam hij voor het
      avondmaal. Madame vertelde van menschen die zij ontmoet had, van koopjes en
      buurtnieuws, Marieken verslond de feuilleton en zalig genoot Snepvangers. Later las
      hij de gazet, terwijl zijn vrouw kousen stopte en Marieken weer piano speelde. Op
      Vrijdag en Zaterdag gingen de vrouwen niet op boodschappen uit, er werd gekuischt
      en geboend en Snepvangers ging, na het avondmaal, kaarten in "De Klok."</p>

      <p>Maar de Zondag werd, naar ouden trant, bijzonder gevierd. De familie trok de
      beste kleeren aan en 't was vette keuken. De schrale Madame in haar ruischende
      zijde stapte links van haar dikken echtgenoot naar de kerk. Op zijn buikje bengelde
      de zwaar gouden ketting en zijn zijden hoed stond achterover in den nek. Zijn
      hoogroode, gladgeschoren tronie glom van zelfvoldaanheid. Marieken, naar de mode
      gekleed, ging aan zijn rechterkant, in stille bewondering voor haar papa. Hij was
      zoo'n tegenstelling van mama, hij was een klein vetzakje, een joviaal rentenierken,
      dat veel menschen kende en groette. Doch zij geleek veel aan mama, was sprietmager,
      hetgeen haar ergerde en soms verbitterde.</p>

      <p>Na de hoogmis wandelden zij naar de bloemenmarkt op de Groenplaats, zagen het
      volk uit Onze-Lieve-Vrouwekerk door de spitskar trekken, volgden mee, langs de
      Schoenmarkt en de Meir, door de Leysstraat, naar de De Keyserlei. Daar dronk men
      ergens een pot M&uuml;nchener, waarbij Mijnheer de bekenden groette en de dames
      critiek uitoefenden over kleeding en menschen. Na deze eerzame en onschuldige
      uitspanning ging men eten, wat dutten, trok dan weer op wandeling, kwam thuis om te
      avondmalen, keerde opnieuw om te luisteren naar het concert in den Dierentuin of
      bezocht men de feesten en vertooningen in den Burgerskring, waar de vrouwenrollen
      ook door mannen werden vervuld.</p>

      <p>Aan deze ordelievende, deftige levenswijze brachten de seizoenen met wind en
      regen soms lichte afwijkingen, zoodat de dames thuis bleven, geen onderhoudende en
      opwekkende critiek konden voeren, en Mijnheer alleen zijn stamlokalen bezocht.</p>

      <p>Het leven was schoon in zijn effen uitzicht, zonder ontroering, zonder slag of
      gebeurtenis. Alleen Marieken had vlagen van droefgeestigheid, wanneer zij dacht aan
      getrouwde vriendinnen. Dan was zij onhandelbaar, had scherpe woorden. Mijnheer
      zorgde dan dat het hondje niet onder de voeten liep. Madame peinsde, terwijl zij de
      dampende potten in de keuken bestaarde, aan de kennissen die als schoonzoon welkom
      hadden kunnen zijn. Marieken ging naar de dertig.</p>

      <p>Zekeren avond in de lente had het echtpaar een belangrijk gesprek in de
      slaapkamer.</p>

      <p>&mdash;Marieken heeft weer leelijk haar kuren!</p>

      <p>&mdash;Ja, mama, bevestigde Snepvangers bekommerd.</p>

      <p>&mdash;Snepvangers, zei Madame besloten, ik heb er lang over nagedacht ...
      Marieken moet trouwen.</p>

      <p>&mdash;Ja, mama, gaf hij onderdanig toe, maar met wie?</p>

      <p>&mdash;Dat weet ik juist niet, zuchtte zij: wij moeten uitzien naar 'n
      treffelijken burgersjongen!</p>

      <p>&mdash;Ja!</p>

      <p>&mdash;Gij kent zooveel menschen....</p>

      <p>&mdash;Ja!</p>

      <p>&mdash;Ik zal mijn best doen, beloofde Snepvangers, terwijl hij in de echtkoets
      stapte.</p>

      <p>&mdash;Hij nam den verdierenpikker in zijn vertrouwen, die de zaak niet te
      zwaartillend onderzocht. De beste koeikens zoekt men op stal, maar toch moeten de
      liefhebbers ze weten staan. Hij zou eens rondzien, maar nu had hij Snepvangers over
      iets gewichtigs te onderhouden.</p>

      <p>&mdash;'t Is geen politiek en toch politiek, Snepvangers.... Tegenwoordig is
      alles politiek om de kiezers te lokken en stemmen te winnen. Katholiek en liberaal,
      uit schrik voor de socialisten, houden het werkvolk tot vriend... alles voor den
      werkman, en de burgers worden vergeten.... Dat kan niet blijven duren, dat mag
      niet? Wij willen het hekken aan den ouden stijl houden, de belangen der
      neringdoenden behartigen....</p>

      <p>&mdash;Wie zijn wij?</p>

      <p>&mdash;Wij? De bond der neringdoenden!... Wij willen ons woordje te zeggen
      hebben in het Bestuur.... Wij zijn onpartijdig in ons belang, liberaal en katholiek
      en democraat kan meedoen wanneer zij het goed meenen met de belangen der kleine
      burgers en neringdoenden! Wij strijden tegen cooperatieven en naamlooze
      maatschappijen, willen de nering bevorderen, ons beschermen door goede wetten....
      Recht door zee, willen wij; de neringdoenden zijn den politieken winkel beu.... En
      nu vraag ik u of ge meedoet.... Ge zijt een onafhankelijk man, een rentenier, en
      zoo'n mannen hebben wij noodig, wij, handelaars, wij, ambachtslieden en
      eigenaars!</p>

      <p>&mdash;Ik heb me nooit met politiek bemoeid, opperde Snepvangers, ik ben van den
      ouden eed en ga naar de kerk.</p>

      <p>&mdash;Dat is geen beletsel.... Wij zijn met veel goede katholieken, maar wij
      vergeten ons belang niet.... Het is geen geuzenbond, maar eene vereeniging om onze
      stoffelijke&mdash;ja stoffelijke, dat is het woord van den President&mdash;belangen
      te verdedigen.</p>

      <p>&mdash;Zijt gij reeds lang lid?</p>

      <p>&mdash;Ik? Een paar weken, maar op de vergadering werd het zoo klaar
      uiteengezet. Er zijn knappe bollen bij, mannen die het goed kunnen zeggen, en 't
      staat allemaal in de gazet <i>De Noodkreet</i>. Ik heb seffens aan u gedacht!...
      Dat was nu iets voor Snepvangers, iemand die zelf affaire heeft gedaan, bij een
      notaris gewoond heeft en dus al de knepen kent, onafhankelijk is! Den President heb
      ik over u gesproken en hij vond dat wij mannen van uwen aard noodig hebben voor den
      gemeenteraad en voor den provincieraad!...</p>

      <p>&mdash;Hm! Te veel eer; ik ben maar 'n simpele burger, geen advokaat, meende de
      gevleide Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Wij willen juist geen advokaten, maar mannen van ons... geen
      praatjesmakers, maar mannen waarop wij rekenen kunnen.</p>

      <p>&mdash;Lid wil ik wel worden... maar de rest blijft onder ons... ik kan dat niet
      aannemen, ik houd van de rust, ik houd veel van de rust... dat moeten jonge mannen
      doen, die van den spanaard gesneden zijn.</p>

      <p>&mdash;Snepvangers, ik bedank u namens den Bond voor uwe bijtreding, die wij
      hoogschatten, zei de verdierenpikker langzaam en plechtig, laat er ons nog een pint
      op drinken; maar &eacute;&eacute;n ding zeg ik u: met snotters en tafelspringers
      zijn wij niet gediend, wij willen ernstige mannen!</p>

      <p>Na dit vekwikkelijk gesprek keerde Snepvangers mijmerend huiswaarts.
      Geheimzinnig hmde hij aan tafel, liet soms zijn vork zakken om zich even in zijn
      toekomstdroomen te verdiepen.</p>

      <p>&mdash;Papa, wat scheelt er toch? ondervroeg Marieken, wier kuur weer voorbij
      was.</p>

      <p>&mdash;Och, kind!</p>

      <p>&mdash;Awel ja, Snepvangers, ge doet zoo vreemd, wat is er gebeurd?</p>

      <p>&mdash;Och, mama, nu willen ze mij met alle geweld naar den gemeenteraad
      zenden!</p>

      <p>&mdash;Zijt ge zot, Snepvangers? Daar zenden ze andere kleppers, die daar iets
      kunnen vertellen!</p>

      <p>&mdash;Dat weet ik niet, mama; ik ben onafhankelijk, ik ken veel menschen, ik
      ben zoo geen wauwelaar van een advocaat, maar ik heb veel ondervinding en er
      zetelen er anderen dan Snepvangers.... De neringdoenden willen mij absoluut,
      verklaarde hij behagelijk.</p>

      <p>&mdash;Och Papa dat zal aardig zijn als ze bij u komen bellen voor plaatskens op
      't stadhuis, en als we gevraagd worden op de feestjes...</p>

      <p>&mdash;Ja, maar zoo ver zijn we nog niet!</p>

      <p>&mdash;Pas maar goed op, de politiek kost centen en ik geloof daar nog niks van
      dien gemeenteraad, waarschuwde Madame.</p>

      <p>&mdash;Och ik weet nog niet of ik aannemen zal!</p>

      <p>&mdash;Maar Papa toch!</p>

      <p>&mdash;Ja, als ik den Bond en de President daarmee een plezier kan doen, en als
      de leden er dan erg aan houden, dan zal ik mij nog eens bedenken...</p>

      <p>Van dat oogenblik af werd het leven voor Snepvangers vol belangrijke
      vraagstukken en tijdroovende bezigheden. Madame kon alleen over de kuren van haar
      dochter nadenken en het heilmiddel opsporen. Spoedig was hij zijn
      propagandavocabulaar meester, en met den verdierenpikker was hij een ijverig
      ronselaar voor nieuwe partijgenooten. Menigmaal gebeurde het nu dat de
      zachtmoedige, vredelievende Snepvangers in geweldige herbergtwisten gemengd werd.
      Drukker bezocht hij zijn herbergen en wanneer hij dan, een beetje zwaar van bier,
      rook en welsprekendheid naar huis toog, kwam soms wel zijn rustig gemoed in
      opstand, doch telkens dacht hij aan den gemeenteraad.</p>

      <p>Om in breederen kring de aandacht op "zijnen" Bond te vestigen liet hij zich als
      eerelid opnemen in de onpartijdige fanfarenmaatschappij "De Broedermin". Een paar
      dagen later werd hij eerevoorzitter van een Vogelpikvereeniging in de buurt "De
      Lustige Pikkers" en van de tonmaatschappij "De Moedige Spelers", nam het
      voorzitterschap aan van "De Gezworen Spaarders", liet zich afgevaardigde kiezen van
      een duivenkring in het "Algemeen Verbond" en ondervoorzitter der liefdadige
      vereeniging "Nood baart Troost".</p>

      <p>Dat kostte slechts pinten, goede woorden en centen. De uitslag was schitterend.
      Madame, die niet erg ingenomen was met de nieuwe levensinrichting, werd overbluft
      en stormenderhand gewonnen.</p>

      <p>Bij fakkellicht werd het nieuwe eerelid door zijn fanfare een serenade gebracht,
      en afgevaardigden van de verschillende vereenigingen, hiertoe door den
      verdierenpikker aangezet, brachten complimenten en bloemen. Madame was ontroerd
      door het onverwachte.</p>

      <p>Marieken gloeide van trots en Snepvangers stond met milde eenvoudigheid te
      genieten van dit voorsmaakje der toekomstige glorie. Hij trakteerde op wijn de
      afgevaardigden die zich in het salon en de eetkamer verdrongen, liet de muzikanten
      in de kroegen der buurt drinken op zijn kosten. Redevoeringen prezen zijne
      liefdadigheid, zijn zin voor kunst en muziek, zijn burgerdeugd en zijn liefde tot
      het volk, zijn vaderschap en zijn goedheid.</p>

      <p>Tegen zooveel beeldsprakige ophemeling voelde hij zich niet bestand, het
      verteederde hem en hij geloofde in zijn eigenwaarde. Hij gaf een wenk aan den
      President van den Bond en aan den verdierenpikker die de glazen volschonk als
      trouwe regisseur van het spel.</p>

      <p>"Mijne heeren, zei hij, het glas beeft mij in de hand bij zooveel sympathie die
      mij betuigd is geworden... Ik kan het niet zoo met stadhuiswoorden zeggen, maar 't
      komt uit mijn hart, onze stad heeft onafhankelijke mannen noodig om te strijden
      tegen bazars en cooperatieven, tegen Tietz en bakkerijen die het brood stelen uit
      den mond van den neringdoende!...</p>

      <p>"Ik verklaar volmondig fier te zijn als lid van den Bond der neringdoenden
      waarvan de President mij de eer aandoet aanwezig te zijn op deze betooging die niet
      mij, maar onze heilige princiepen treft... Dank, vrienden, dank... 't Is een steun
      in den strijd die mij zal aanzetten om nog meer te vechten... Ik bedank u allemaal
      uit den grond van mijn hart, vooral den vriend die ik jaren ken en die mij den weg
      gewezen heeft naar den Bond!... Mijne heeren, nog eens op de gezondheid. Leve de
      neringdoenden! Leve de burgerij."</p>

      <p>Uitbundig werd hij toegejuicht tot buiten de Braban&ccedil;onne weerklonk.</p>

      <p>&mdash;Hij heeft het goed gelapt, fluisterde de President tot den
      verdierenpikker, 't is een schoone propaganda-avond. Toen in de verte de muziek
      wegstierf en het rumoer in de straat opgehouden had, zat de familie nog, stil van
      opgetogenheid, te luisteren onder het gaslicht. Madame kloeg niet eens over het
      bevuild tapijt noch over den mildgeschonken wijn. Marieken kwam het eerst tot de
      werkelijkheid terug, draaide de overbodige lichten uit, nam de glazen weg.</p>

      <p>&mdash;Wij moeten den President onze klandisie gunnen, oordeelde Madame.</p>

      <p>&mdash;Ja Papa, steunde Marieken.</p>

      <p>&mdash;Maar wij hebben niks noodig, de dakgoten zijn in orde!...</p>

      <p>&mdash;Wij moesten een bad koopen, een bad hebben al de rijke menschen.</p>

      <p>&mdash;Een bad?</p>

      <p>&mdash;Een bad, herhaalde ook de verbaasde Madame, en voor wat? Wat zullen wij
      daarmede aanvangen, en waar zullen wij het zetten?</p>

      <p>&mdash;Wel, Mama toch, op de kamer boven de keuken.</p>

      <p>&mdash;Maar wat zullen wij met een bad doen? Pleitte Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Wel, ons wasschen, Papa!</p>

      <p>&mdash;Ik wasch me alle dagen kind, maar in een bad, denk eens na!</p>

      <p>&mdash;Een toekomstig gemeenteraadslid die geen bad in huis heeft... de menschen
      moesten het weten.</p>

      <p>&mdash;Ja daar is toch iets voor te zeggen, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Maar Mama, dat kost veel geld.</p>

      <p>&mdash;Die over den hond kan, kan over den staart... Wij zullen eens naar den
      President gaan kiezen.</p>

      <p>'s Anderen daags trokken de moeder en de dochter naar de Melkmarkt, De President
      was niet thuis, maar zijn vrouw, een pronte, zwaarlijvige en praatlustige vrouw
      ontving. De serenade was haar stokpaardje. Haar man had er niet kunnen over
      zwijgen, en Craen was niet makkelijk. Zij kende de dames van in de Zoologie te
      zien, en Marieken had ze altijd zoo'n aardig meisje gevonden. Het gezellig gesprek
      werd in den winkel gevoerd. Madame Snepvangers zat in een ziekenstoel, Marieke op
      een tentoongesteld porceleinen kuipje met mahoniehouten deksel. Madame Crean leunde
      tegen een badkuip en zag zich weerkaatst in den ovalen spiegel van een lavabo.</p>

      <p>Toen het onderonsje gestoord werd door winkelbezoek had men nog geen badkuip
      gekozen, niet eens bekeken. Volgens afspraak zou men den volgenden Zondag op
      koffievisiet komen met Snepvangers. Er was geen haast bij, en de man moest maar
      meekiezen.</p>

      <p>De familie Snepvangers genoot de ongewone ontroeringen van nieuwe betrekkingen
      en verrassingen. Het leven had gebeurtenissen. De politiek bood zeer aardige
      uitzichten, ook voor de dames. Slechts een ding werd opgeofferd op het altaar der
      neringdoenden: het prettig kuieren en winkelen bij Tietz.</p>

      <p>Zij togen dus naar de Melkmarkt en werden luidruchtig verwelkomd door den
      stevigen loodgieter en zijn gade. De President voerde het gezelschap in het salon
      boven den winkel, waar men op rood-fluweelen stoelen rond de koffietafel plaats
      nam. Terwijl men boterkoekjes en krentenbroodjes naar binnen werkte en ontelbare
      kopjes koffie dronk, zoodat de meid tweemaal moest opschenken, vertelde Madame
      Craen haar levensloop. Zij waren kleintjes begonnen. De President deed toen zelf de
      karweikens op de daken, maar 't was hen mee gevallen, hun eenige zoon hadden zij in
      een floreerende zaak geplaatst nadat hij gestudeerd had voor apotheker-drogist. Zij
      bleven maar in d'affaire uit gewoonte en uit schrik dat zij het rentenieren niet
      zouden gewoon worden.</p>

      <p>&mdash;Ja, dat hebben wij ook ondervonden... en wij waren naar buiten gaan
      wonen.</p>

      <p>&mdash;Spreek mij van geen buiten. Madame Snepvangers, ik ben er bang 's
      avonds.</p>

      <p>&mdash;Wij waren ook blij terug in de oude buurt te zijn, en voor Marieken was
      het ook te triestig!</p>

      <p>&mdash;Natuurlijk, een jong meisken!... Seffens komt onze jongen een goedendag
      zeggen, en dan is er zoo wat jonkheid bijeen... In zijn affaire kan hij zoo
      moeilijk weg ... ge weet wel <i>De Gaper</i>, op de Torfbrug, bekend om het
      vliegenpapier ...</p>

      <p>&mdash;Och zoo, dat is uw zoon! Marieken, daar koopen wij onze borstels en
      opneemvodden.</p>

      <p>&mdash;Ja, onze jongen is werkzaam en braaf, maar ... zoo'n toonbeeld moest een
      vrouw hebben, ook voor d'affaire. Maar hij zegt geen tijd te hebben om er een te
      zoeken, dat hij nog jong genoeg is ... hij is nu drie-en-dertig.</p>

      <p>Nu de dames zwegen en peinsden na, luisterden naar de mannen, die in politiek
      verdiept, eikaars vernuft en wijs inzicht waardeerden.</p>

      <p>&mdash;Zouden wij niet eens in den winkel gaan zien? stelde Madame Snepvangers
      voor.</p>

      <p>Gedwee volgden de mannen, doch staakten geen oogenblik het onderhoud. Madame
      Craen noemde prijzen van badkuipen, waterketels, lavabos, gemakken, raamde de
      kosten van plaating.</p>

      <p>De belangrijke mededeeling werd onderbroken door de komst van den drogist, een
      mager jongmensch met bleek gelaat. Hij had een scherpen neus, waarop een gouden
      bril zijn flauw-grijze oogen beschermde.</p>

      <p>&mdash;Dat is nu onze Antoine..., het eenig kind dat over bleef van de vier ....
      Antoine, dat is de familie Snepvangers, waarover wij gesproken hebben.</p>

      <p>De drogist zei hoe aangenaam het hem was te mogen kennismaken met de familie,
      pluisde onderwijl aan zijn vlasblond geitenbaardje.</p>

      <p>De badkuip werd vergeten. Antoine had zijn winkel gesloten en bleef in den
      familiekring die, in het salon, den wijn van den President proefde. Marieken, na
      lang pramen, bespeelde de piano die anders nooit geopend werd. Het was er zoo
      gezellig dat de familie niet weigeren kon te blijven avondmalen. Men was reeds als
      thuis tusschen oude vertrouwde vrienden. De oude heeren zaten in hun hemdsmouwen,
      en hun hoogroode, glimmende gezichten knikten elkaar mild toe onder het
      gaslicht.</p>

      <p>De drogist zong nu, begeleid door Marieken, met lichte tenorstem een paar
      fransche romancen. Plots gaf hij zijn Vlaamsch gezindheid lucht:</p>

      <p>Zij zullen hem niet temmen, Den fieren Vlaamschen leeuw, Al dreigen zij zijn
      vrijheid Met kluisters en geschreeuw...</p>

      <p>Het begeesterd gezelschap zong het refrein mee. Maar na den ernst kwam de
      losgelaten leute, die de ouderen lang vergeten strophen in het geheugen riepen uit
      den tijd toen zij ook nog zongen of luisteren gingen naar de zangers in de
      zanglokalen aan de Werf. De president viel in met:</p>
      <span style="margin-left: 1em;">"Vaarwel, schoon lief, de tambour
      slaat,</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">vaarwel, ik word soldaat."</span><br />


      <p>Snepvangers kende slechts</p>
      <span style="margin-left: 1em;">"Er is gebeurd bij den pastoor van
      Heylen,</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">een wreede moord, een groote
      schelmerij."</span><br />


      <p>Madame Craen zong sentimenteel</p>
      <span style="margin-left: 1em;">"Wat was zij schoon, de blonde maagd,</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">in 't blanke balgewaad."</span><br />


      <p>en Madame Snepvangers won den bijval met het guitig-onfatsoenlijke:</p>
      <span style="margin-left: 1em;">"Want Sint-Nicolaas dat is een man</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">Die al de meiskens troosten kan</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">Hij brengt voor ieder verdriet of
      geluk</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">Maar ieder meisken krijgt heur stuk!"</span><br />


      <p>Verhit danste men hand aan hand rond de tafel en keelde</p>
      <span style="margin-left: 1em;">"Waar kan men beter zijn,</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">dan bij de beste vrienden."</span><br />


      <p>'s Anderendaags was Marieken zeer teruggetrokken, en Madame voelde zich
      katterig, wat zij toeschreef aan de gebakken aardappelen en de te vette hesp!</p>

      <p>Beiden waren een beetje verlegen met hun ongewone, dwaze luim van den vorigen
      avond.</p>

      <p>Alleen Snepvangers gebaarde van niets, deed zijn dagelijkschen propagandatocht
      door de herbergen. Hij had andere katten te geeselen, werkte voor de partij die
      reeds met de aanstaande verkiezingen in het strijdperk zou treden. De loodgieter
      had hem nu zelf de stellige verzekering gegeven dat hij kandidaat zou gesteld
      worden.</p>
      <hr style='width: 45%;' />

      <p>Veertien dagen later ontving men het tegenbezoek, dat even prettig afliep. De
      President loofde de keuken van Snepvangers; nooit had hij zoo smakelijk Konijn
      gegeten. Antoine bleef in Mariekens nabijheid aan de piano. Madame Craen achtte
      Snepvangers een wijnkenner. Een lichte roes woog op allen en gaf het leven een
      rozig-leutig aanschijn.</p>

      <p>&mdash;Ik heb onzen Antoine nog nooit zoo gezien, fluisterde Madame Craen.</p>

      <p>&mdash;En Marieken dan... dat is de jonkheid, zuchtte Madame Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Waar is onze tijd gebleven! treurde de loodgieter.</p>

      <p>&mdash;Och, wij zijn ook nog kleppers, blufte Snepvangers, en klopte zijn zich
      verwerende vrouw op de knie.</p>

      <p>Ook ditmaal liet de opwinding een beetje haarpijn achter, en Madame streek suf
      over de platte blessen. Zij was blij toen alles weer opgeredderd was en een kalmer
      uitzicht bood. Marieken liep neuri&euml;nd en bedrijvig rond en de rustelooze
      Snepvangers was reeds vroeg de baan op.</p>

      <p>De zomerconcerten in den dierentuin brachten de vrienden geregeld samen. Het was
      een meer ingetogen verzet; de mannen hielden eindelooze redenaties over de
      verkiezingen en de middelen om <i>De Noodkreet</i> overal te verspreiden; de
      vrouwen fezelden over het huishouden en over de menschen die rond hen zaten.
      Antoine en Marieken zwegen, luisterden aandachtig naar de muziek die versmolt met
      het geruisch der voetstappen van de rondwandelende meisjes over den
      kiezelgrond.</p>

      <p>&mdash;Dat zoekt allemaal 'n vrijer, meende Madame Craen, dat loopt in de
      spitskar om zich te laten zien.</p>

      <p>&mdash;Dat heeft Marieken nooit gedaan, weerde zich Madame Snepvangers.</p>

      <p>In de pauze gaf Antoine zijn muziekbeschouwingen ten beste, de vaders bestelden
      een nieuw glas en vonden het lekker zitten onder de boomen. Na het concert werden
      de Snepvangers door hun vrienden naar huis gebracht. Antoine en Marieken liepen
      voorop, soms wel gearmd, gevolgd door de moeders, en op afstand door de
      politiekers.</p>

      <p>Zoo liep de maand Juni ten einde. Doch toen gebeurde het dat Antoine aan
      Marieken voorstelde een eindje op te wandelen. In de oogen der ouders glom de
      nieuwsgierigheid al hielden zij het gesprek aan gang. Marieken voelde haar hart
      feller kloppen toen zij, onder de donkere boomen, waar een geur van wilde beesten
      en bloemen aanluwde, de helverlichte kiosk uit het oog verloor. Nabij de
      leeuwenzaal gingen zij op een bank zitten. Treinen floten langgerekt, de roofvogels
      krijschten in de verte en de woestijnkoningen brulden vervaarlijk in hun
      hokken.</p>

      <p>Antoine plukte aan zijn geitenbaardje, wierp zijn sigaar weg, keek naar het
      stukje nachthemel dat zichtbaar was. Marieken had de handen in den schoot
      gevouwen,</p>

      <p>&mdash;Marieken, aarzelde hij, wij zijn geen kinderen meer... Onze ouders zullen
      er niets tegen hebben... wij zijn van den zelfden stand... 'k heb 'n goede affaire
      en nog te verwachten, gij zijt een eenige dochter van welhebbende menschen en... ik
      zie u gaarne!</p>

      <p>&mdash;Antoine!</p>

      <p>In de verte begon de muziek opnieuw te wiegelen. Zij waren beiden
      bedremmeld.</p>

      <p>&mdash;Ja, ik zie u gaarne, maar ik wist niet hoe ik het u zeggen moest ... ge
      zijt zoo 'n deftig meisken.</p>

      <p>&mdash;Antoine toch!</p>

      <p>Hij schoof nu dichter bij, lei zijn arm over haar schouders. Zij liet het hoofd
      tegen hem aanleunen, rilde alsof zij koorts had.</p>

      <p>&mdash;En ziet ge mij ook gaarne? fluisterde hij, het gelaat dicht bij het hare
      zoodat de krullende haarkens boven de slapen zijn wang kittelden.</p>

      <p>Haar oogen glansden, en zij voelde zijn warmen adem over haar wezen. Eindelijk
      was het gekomen waarvan zij als jong meisje gedroomd had.</p>

      <p>&mdash;Ja, Antoine!</p>

      <p>Hij zoende haar en zij kuste terug zonder nog te denken aan fatsoen. In zijn
      armen vergat zij ouders en concert.</p>

      <p>---En wanneer trouwen wij?</p>

      <p>&mdash;Als Papa in den Gemeenteraad zit... Dat zal de menschen niet weinig doen
      biskeeren.</p>

      <p>Het publiek trok reeds weg toen zij de geduldig-wachtende ouders vervoegden.</p>

      <p>&mdash;Awel jongen, wat hebt gij Marieken toch zoo te vertellen gehad? wierp de
      loodgieter op.</p>

      <p>&mdash;En in den donkeren nogal, plaagde Snepvangers die het minst argwaan
      had.</p>

      <p>&mdash;Dat zal ik seffens bij Mariekens' ouders verklaren, zei de drogist
      gewichtig.</p>

      <p>&mdash;Maar 't is al zoo laat, Antoine, wacht tot morgen.</p>

      <p>&mdash;Neen Mama!</p>

      <p>In de eetkamer der Hobokenstraat deed Antoine aanzoek naar de hand van Marieken
      Snepvangers.</p>

      <p>Madame schonk een glas wijn. Madame Craen zei nu haar levensdroom vervuld te
      zien, Craen toastte en Snepvangers zat verwezen te kijken naar de wondere
      Teniersmannekens op de deuren der eikenhouten buffetten uitgestoken. Nooit had hij
      dat zoo nauwkeurig bekeken. En Marieken ging trouwen zoohaast hij in den
      Gemeenteraad zou zetelen. Zijn kind ging zijn hhui verlaten, een eigen gezin
      vormen! Op haar beurt zou zij kinderen krijgen, misschien ziekten en tegenslag
      kennen! Maar Antoine was een goede jongen en kleinkinderen zouden een vreugd zijn
      voor hun levensavond.</p>

      <p>Madame was blij dat zij niet langer moest nadenken over Marieken. Haar kuren
      zouden nu voorbij zijn, en de rust zou in huis heerschen. Het hoofd zou men
      neerleggen zonder angst dat het kind alleen achterbleef. Was Snepvangers nu maar
      wat minder ongedurig!</p>

      <p>Onder het verteederd toekijken der ouders namen de verloofden afscheid.</p>
      <hr style='width: 45%;' />

      <p>Om het bedekt en openlijk vrijen der kinderen bekreunde Snepvangers zich
      niet.</p>

      <p>De weken vergingen in bezoeken, vergaderingen, bijeenkomsten en herberggetwist.
      De strijd was reeds volop aan gang, in den Bond strijd om voorrang, buiten den bond
      strijd tegen de partijen. Onvermoeibaar stond hij op de bres van 's morgens vroeg
      tot 's avonds laat. Zijn persoonlijke meeningen had hij zoo goed het ging in een
      manifest uiteengezet. Antoine had het verbeterd, een sierlijken vorm gegeven zoodat
      het nu gerust kon gedrukt worden in <i>De Noodkreet</i>. De avond
      v&oacute;&oacute;r de algemeene vergadering, waarop de kandidaten zouden worden
      aangeduid, verzekerde hem de President dat hij gerust mocht zijn over den uitslag.
      De verdierenpikker had de mannekens van de fanfare bewerkt, de vogelpik- en
      tonspelers, de spaarders en de vrienden van den armen gesproken. De echte
      neringdoenden zouden stemmen voor den onbaatzuchtigen rentenier.</p>

      <p>Toch baande Snepvangers zich slechts met beklemd gemoed een weg door de
      propvolle zaal naar de tafel, waarachter het bestuur geschaard zat. De President
      knipoogde. Hij hield zijn gelaat in effen plooi om de inwendige ontroering te
      kunnen verbergen, maar hij zoog smakkend op zijn sigaar, en zijn blikken gleden
      over allen en zagen niemand. Hij luisterde niet naar het lezen van het verslag van
      den secretaris, naar de woorden van den voorzitter, naar de losgelaten
      welsprekendheid der andere kandidaten, die een voor een zich bij hun medeleden
      kwamen aanbevelen. Zijn zekerheid was hij kwijt, de vaste grond zakte onder hem weg
      en hij voelde zich hulpeloos tegenover de menigte in de zaal. Van zeer verre klonk
      het hem eindelijk uit den rook: Het woord is aan M. Snepvangers! Zijn aanhangers
      juichten hem toe. Dat stak hem een hart onder den riem. Met een woesten ruk wipte
      hij recht naar het verhoog, schonk zich een glas water, dronk, en toen weer stilte
      heerschte, sprak hij met gloeiende overtuiging:</p>

      <p>"Medeburgers!</p>

      <p>"Op dit plechtig oogenblik dat gij komt te kiezen tusschen uw mannen die uw
      belangen zullen gaan verdedigen in den Gemeenteraad, zal ik zeer kort zijn en geen
      lange redevoeringen uitspreken... Ik ben geen advokaat, maar ik weet wat de
      burgerij en de neringdoenden toekomt. Wat ik in het verleden geweest ben dat zal ik
      ook in de toekomst zijn! Ik ben tegen bazars en co&ouml;peratieven, ik wil ze
      belasten zoodat de kleine burger niet meer failliet zal gaan met te willen
      concureeren. Uwe belangen zijn zoo treffelijk als die van het werkvolk, waar
      zooveel voor gedaan wordt. Ik wil mij opofferen voor de zaak! Als onafhankelijk man
      zal ik uw intresten verdedigen. Ge kunt lezen wat ik in <i>De Noodkreet</i>
      geschreven heb... Bij mij is het niet te doen om op de kussens te zitten, mijn
      princiep is: Leven de Neringdoenden!"</p>

      <p>Onder uitbundig gejuich verliet hij het podium, drukte handen, ontving
      gelukwenschen. Van dat moment af en voor altijd wist Snepvangers wat hij voor had
      op den gewonen sterveling: hij was een spreker! Hij was direct vergeten dat zijn
      hart geen boontje groot was v&oacute;&oacute;r de begeestering over hem kwam! Het
      baarde hem geen verwondering, met groote meerderheid, te worden aangeduid naast
      acht andere kandidaten. De partij zou met een onvolledige lijst optreden, berekend
      naar de omstandigheden en naar de stemming onder de kiezers. 's Morgens aan de
      koffietafel feliciteerde hem Marieken.</p>

      <p>&mdash;Nu zullen de geburen het gauw weten, Papa.</p>

      <p>&mdash;Het kan niet anders, kind, oprecht, ik ben niet rap content over mezelf,
      maar ik heb gisteren avond goed gesproken.</p>

      <p>&mdash;Snepvangers, zei Madame, ik heb er over nagedacht, nu ge kandidaat zijt,
      zult ge uw rang moeten ophouden.</p>

      <p>&mdash;Dat spreekt!</p>

      <p>&mdash;Ja, en daarom zoudt ge maar alle dagen uwe redingote moeten dragen, dat
      staat zoo deftig!</p>

      <p>&mdash;En 's Zondags dan?</p>

      <p>&mdash;Ge laat er 'n nieuwe maken bij een anderen kleermaker... dat zijn weeral
      stemmen.</p>

      <p>&mdash;En 'k zou mijn buis maar dragen, Papa.</p>

      <p>&mdash;Alles behalve dat... zij is voor 's Zondags en blijft voor 's Zondags...
      maar ge moest nog eens aan het bad denken dat, met al die stroebeling, in den
      vergeethoek is geraakt.</p>

      <p>&mdash;Ja, Papa.</p>
      <hr style='width: 45%;' />

      <p>Drukke dagen volgden. Met den verdierenpikker, de leden van het bestuur en de
      andere kandidaten schreven zij adresbanden om <i>De Noodkreet</i> te verzenden,
      bezochten winkeliers, herbergiers, beenhouwers, bakkers, kleermakers en andere
      neringdoenden, menschen die niet bij den bond waren aangesloten. Ook onder de leden
      zelf moest het heilig vuur onderhouden worden, want de tegenpartijen vielen hen
      reeds aan in eigen kamp.</p>

      <p>Snepvangers vermagerde zichtbaar van inspanning, onrust en slapeloosheid. Laat
      duurden de vergaderingen waar plakkaten en vlugschriften werden opgesteld,
      kiezerslijsten uitgeplozen en stemmen berekend. De secretaris, een gewezen
      onderwijzer, wiens ambt betaald werd, gaf uitleg over de kieswet, leerde hen wat
      zij te doen hadden als getuige in de kiesbureelen en cijferde de ingewikkelde
      kansen na om de kandidaten gekozen te zien.</p>

      <p>Toen Snepvangers hun lijst op de aanplakplaatsen in de stad zag prijken, en zijn
      eigen naam en al zijn voornamen las, toen oordeelde hij de kansen gunstig. De lijst
      hing naast de roode der socialisten, de blauwe der liberalen, de driekleurig
      omkranste der katholieken.</p>

      <p>De politieke strijd begon thans voor goed. Meetings zouden zij niet houden,
      vermits zij niet op de massa maar wel op de eigen standgenooten steunden. De
      dagbladen mengden zich in 't gevecht met al de klem en de kracht van het gedrukte
      woord. Snepvangers las alles en raakte soms de kluts kwijt, werd haast wanhopig
      onder de aantijgingen tegen menschen die, al waren zij niet van den bond, hem toch
      eerbiedwaardig schenen. Zijn simpele ziel duizelde onder het schelden en
      bezwadderen, hij had nooit zooveel kwaad in de wereld vermoed, en hij begreep niet
      dat journalisten zoo wat durfden te schrijven. De mannekens der eigen partij werden
      opgehemeld, alle deugden en bekwaamheden hun toegeschreven. De verdierenpikker
      moest hem steunen in zijn moedeloosheid.</p>

      <p>&mdash;Dat is politiek, Snepvangers, politiek, anders niks... Geloof niet dat
      zij dat zelf meenen... Zij zijn er voor betaald juist gelijk onzen sekretaris...
      Als de kiezing voorbij is spelen zij weer samen smousjes op 't Groenkerkhof in hun
      caf&eacute;, en de mannen die in den gemeenteraad zitten van de verschillende
      koleuren zijn dan weer dikke vrienden.</p>

      <p>&mdash;Neen, maar zoo versta ik het niet!</p>

      <p>&mdash;Gij zijt 'n brave vent, Snepvangers, en neemt dat veel te serieus op...
      Ze spelen allemaal komedie in de politiek... Trek het u vooral maar niet aan
      wanneer ge vandaag of morgen door 't slijk gesleurd wordt.</p>

      <p>&mdash;Ik doe een ongeluk als er een het hart heeft mij zoo te affronteeren!</p>

      <p>&mdash;Doe liever niks, anders wordt gij nog veroordeeld tot schadeloosstelling
      en de kosten, en de menschen zullen met u lachen omdat ge niet meer van de politiek
      verstondt en toch kandidaat hebt willen zijn. Een kandidaat moet tegen alles
      kunnen; als zij schrijven dat ge 'n dief zijt, dan moet ge er nog uw botten aan
      vagen... Om kandidaat te wezen, moet ge 'n filosoof zijn. Wacht maar, uw beurt komt
      wel. In de <i>Gazet van Allen</i> beginnen ze portretten te geven van de mannen der
      "nief partie". Bakker Janssens hebben ze vandaag uitgekleed, ze noemen hem 'n
      vermomden geus en doen verstaan dat hij zich rijk gestolen heeft met te pooteren op
      het gewicht!...</p>

      <p>Dag aan dag verschenen nu portretten der medekandidaten in het frutkrantje, dat
      overal gratis verspreid werd. Morgen werd het nu zijn beurt; hij was de laatste om
      afgetakeld te worden. Heel de stad zou het lezen, velen zouden er een heimelijk
      plezier in hebben of het voor waarheid verslijten. Ja, men moest filozoof zijn om
      dat alles te verdragen voor zijn overtuiging! Vooral niks toonen, waardig doen
      gelijk iemand die het gewoon is, porde hij zich zelf aan.</p>

      <p>Hij hoorde de gazettenleurders toeten en gillen in de straten, toen hij aan het
      lokaal van den Bond kwam. Nauwelijks zat hij tusschen de strijdmakkers, of de deur
      vloog geweldig open en President en verdierenpikker verschenen in zeer opgewonden
      toestand. Zij hielden de gazet in de vuist geklemd.</p>

      <p>&mdash;'t Is schandalig, Snepvangers!</p>

      <p>&mdash;Trek het u toch vooral niet aan. Snepvangers, 't is te gemeen!</p>

      <p>&mdash;Laat maar eens zien, zei de kandidaat zoo bedaard mogelijk; die dat
      geschreven heeft, is toch een tienstuiversgast!</p>

      <p>Hij nam het dagblad, keek nog eens naar den President, die rood zag van oprechte
      verontwaardiging, naar den verdierenpikker, die hem met zeemzoet mededoogen
      aankeek, en voelde aller oogen&mdash;die der medekandidaten&mdash;vol
      nieuwsgierigheid op zich gevestigd. Taai blijven! Hij las:</p>

      <p><i>De Baaskens der Nief Partie!</i></p>

      <p>"Nu gunnen wij onze lezers het plezier kennis te maken met den laatste der
      fameuze pateekens, die gaarne in den raad zouden zitten en er niet bekwaam voor
      zijn.</p>

      <p>"Een dezer vermomde geuzen is Snepvangers, die de neringdoenden zal gaan
      verdedigen, precies alsof wij dat niet altijd hebben gedaan.</p>

      <p>"Deze framasson stinkt van pretentie en is zijnen tijd vergeten toen hij bij
      Notaris Boeykens de deur mocht open en toe doen, of korenten verkocht in "De
      Zoutkeet".</p>

      <p>"Hij is rijk geworden met den strooman te spelen in de Roepzaal voor
      geuzenaffaires die het daglicht niet mochten zien.</p>

      <p>"Hij is bekend in al de garstencaf&eacute;s, waar hij stoeft alsof hij reeds
      gekozen was.</p>

      <p>"Het eerste deel van zijn naam is snep, en die beesten hebben gaarne een natten
      bek. Het tweede deel, vangers, beteekent dat hij de kiezers zou willen vangen, maar
      de kiezers zijn allemaal geen jongens uit "De Gaper"!</p>

      <p>"Moest hij gekozen worden, wat de verstandige kiezers wel zullen beletten, dan
      wordt de Gemeenteraad herdoopt in Sneppenraad! Wij willen serieuse menschen!</p>

      <p>"De kiezers mogen lachen, maar zich niet voor den aap laten houden door de
      vijanden van den godsdienst of door anarchisten! De deftige kiezers stemmen onder
      nr 1!"</p>
      <hr style='width: 45%;' />

      <p>Snepvangers hield zich kranig onder de mokerslagen. Zoo iets monsterachtigs
      schreef men tegen een deftigen burger, die altijd, naar behooren, zijn kerkelijke
      plichten vervuld had. Wat al leelijke aantijgingen, wat vuige beschuldigingen door
      een naamlooze uitgekraamd! Hij moest de stilte verbreken, toonen dat Snepvangers
      door zoo iets niet in zijn eer kon gekrenkt worden.</p>

      <p>&mdash;Ik een framasson, zei hij schouderophalend, ik weet niet eens wat een
      framasson is!... Het kunnen misschien heel deftige menschen zijn. Als zij denken
      Snepvangers bang te maken, dan zijn zij er nog niet half... Ik ben onafhankelijk en
      niemand kan mij deren!... Zij zijn bang van ons.</p>

      <p>&mdash;Wij moeten onze mannen verdedigen, schreeuwde de President.</p>

      <p>-Ja! Ja!</p>

      <p>&mdash;Tegen dat janhagel verdedigt men zich niet, verklaarde Snepvangers kalm,
      maar inwendig kookte hij van machtelooze woede.</p>

      <p>&mdash;Ik ben zeker dat het van dien fijnen jezuiet komt, die op den Kauwenberg
      woont en secretaris is van de spaarmaatschappij, meende de verdierenpikker, hij
      schrijft in de gazet.</p>

      <p>De vergadering duurde laat in den avond. In den frisschen herfstnacht ging
      Snepvangers alleen naar huis. De volle maan lei een zilveren glans over de stad. De
      gewogen Snepvangers, verstrikt in het geharrewar van de politiek, kwam in de stille
      haast tot bedaren.</p>

      <p>Uit de eenzame Keizerstraat klonken stappen en een lange slungel scheerde hem
      voorbij. De man groette.</p>

      <p>&mdash;Halt! vriendje, riep Snepvangers en greep den man stevig vast aan zijn
      ondervest, gij hebt mij dus dat affront gebakken, gij leelijke, lange slingeraap!
      Ik ben dus 'n framasson, 'n zatlap en 'n stoeffer!</p>

      <p>&mdash;Wat wilt gij, Mijnheer Snepvangers, ik begrijpt u niet, verweerde de
      slungel angstig.</p>

      <p>&mdash;Wij zijn nu onder vier oogen, niemand ziet ons, span nu maar een proces
      in zonder getuigen, deugniet, sjamfoeter, vuile jezuiet!</p>

      <p>Snepvangers moest telkens opwippen om met zijn vuist te kunnen bonken op de
      tronie van den lange. Jammerend probeerde deze zich los te rukken, maar de
      kandidaat hield wraakgierig vast, wipte maar en bokste op neus en oogen tot hij
      hijgend niet meer kon. De slungel griende.</p>

      <p>&mdash;Zoo tem ik de gazettenmannekens, triomfeerde Snepvangers, zeg na maar
      gerust aan de andere sloebers wat zij van mij verwachten kunnen, en zeg dat ik mijn
      botten vaag aan die smeerlappekens! En als zij niet oppassen dan wordt ik nog
      framasson! Slaap wel en droom van zoetekoek! Maar in de spaarmaatschappij vliegt ge
      zeker buiten ...</p>

      <p>Hij liet zijn slachtofter in den steek. Niemand had het gezien en niemand kon
      getuigen! 't Zal morgen 'n schoone jongen zijn, peinsde hij. Zegevierend kwam hij
      thuis waar de vrouwen, die ook de gazet gelezen hadden, angstig op hem zaten te
      wachten. Aan zijn kneukels kleefde bloed.</p>

      <p>&mdash;Arme Papa, kreet Marieken, en hebben zij u daarbij nog willen
      vermoorden!</p>

      <p>&mdash;Maar Snepvangers toch!</p>

      <p>&mdash;Ik heb den deugniet zijn zaligheid gelezen achter den hoek, morgen loopt
      hij gelijk 'n karnavalzot met twee blauwe oogen, en hij kan mij niks, want hij
      heeft geen getuigen! 't Is de secretaris der spaarmaatschappij die mij dat gelapt
      heeft.</p>

      <p>&mdash;Maar, Snepvangers, wat zullen de menschen denken van zoo in de gazet te
      figureeren, en dan nog vechten op den koop toe...</p>

      <p>&mdash;En dan over <i>De Gaper</i>, snikte Marieken.</p>

      <p>&mdash;Van 't vechten zal hij wel zwijgen en dan weet niemand iets... en de
      gazet dat is politiek, dat is maar comedie!... In de politiek moet ge filosoof
      zijn, en 't is niet zoo gemakkelijk om in den Gemeenteraad te komen.</p>

      <p>&mdash;'k Wou dat de kiezing maar voorbij was!</p>

      <p>&mdash;Ik ook, beaamde Marieken en zij dacht aan haar huwelijk.</p>

      <p>&mdash;Ik ook, zuchtte Snepvangers terwijl hij zich het bloed van de hand
      wiesch.</p>

      <p>De verdierenpikker en de President, in het geheim der tuchtiging ingewijd,
      verkneuterden zich van plezier. In hun brieventesch bewaarden zij het uitknipsel
      der gazet. Zij herlazen menigmaal het relaas van het voorval verschenen onder de
      rubriek <i>Stadsnieuws</i>:</p>

      <p>"Gisteren avond was onze getrouwe medewerker A.S. het slachtoffer van een
      bandietenaanval. De lafaard mishandelde en kwetste onzen vriend zoodanig dat hij er
      bedlegerig van is. Politie was natuurlijk weer niet in den omtrek. Onder de
      regeering der mannen van "licht, immer licht" heeft onze stad niets meer te
      benijden aan Parijs en zijn apachen. De kiezers moeten er paal en perk aan
      stellen!"</p>

      <p>Terwijl de kiesstrijd in volle hevigheid woedde, zorgden de dames voor den
      uitzet der kinderen. De mannen waren niet te spreken zoodat de moeders vrij waren
      alles naar eigen smaak te bedisselen. Antoine en Marieken gingen vrijend wandelen
      in den valavond, zoohaast de winkeldrukte voorbij was. In den loop van den dag
      wipte Marieken, dikwijls, onder een of ander voorwendsel, in <i>De Gaper</i>
      binnen. Zij was verzot op drop, snoepte regelmatig aan den bokaal "jappekens", in
      de buurt als de beste befaamd. De reuk der specerijen, gedroogde kruiden en
      verfstoffen was haar haast reeds een behoefte geworden, en zij snuffelde in kasten
      en schuiven, in bakken en vaten. Den winkel, den aantrekkelijken winkel wou zij
      leeren, zij telde de dagen af die haar nog van het oogenblik gescheiden hielden dat
      zij de klanten zou te woord staan. Zij liet de moeders maar betijen; wanneer zij
      eenmaal bazin in <i>De Gaper</i> was, dan zou zij alles wel naar eigen zin
      inrichten. In zijn drogerij was Antoine ernstig, een bijdehandsche winkelier.</p>

      <p>Den vooravond der verkiezingen werden de laatste woorden aan de kiezers per post
      verzonden of nog in de brievenbussen gestopt. Een kort en bondig woord: "Wie zijn
      eigenbelang bemint en de groote concurrentie wil kapot maken, stemt onder Nr. 3!"
      De teerling was geworpen. Dien nacht sliep Snepvangers niet. Zeer vroeg stond hij
      op, trok zijne nieuwe redingote aan om zijn burgerplicht te gaan vervullen. Overal
      waren de muren bedekt met plakkaten, op de voetpaden nabij de kiesbureelen waren de
      strijdcijfers geschilderd, aan de deuren stonden de reclamedragers met een "Stemt
      onder Nr..." Na zorgvuldig zijn kiesbriefjes bewerkt te hebben ging hij een pintje
      drinken.</p>

      <p>De roes der laatste weken viel weg wanneer hij zoo rustig achter eene
      herbergtafel zat. Ja, hij was vermagerd onder de zenuwachtige opwinding, en voor
      geen geld wou hij de geschiedenis opnieuw beginnen. Zou hij nu gekozen zijn? In
      geval het hem tegenviel zouden zijne vijanden niet weinig lachen! Anders kwam er
      weer een serenade met braban&ccedil;onne, dan het huwelijksfeest, daarna de
      vergadering van den Gemeenteraad waarin hij den eed zou afleggen. Aan tafel praatte
      hij opgewekt en onbekommerd met Antoine en Marieken, met Madame Craen en zijn
      vrouw. Maar de tijd viel hem lang. Hij verlangde naar en vreesde de komst van den
      President om den uitslag te kennen, 't Werd avond en de stemming een beetje
      gedrukt. Dan klonk de huisschel onzeker, 't Is mis, peinsde Snepvangers. Beschroomd
      stonden President en verdierenpikker voor hem. Hun begrafenisgezichten waren
      welsprekend.</p>

      <p>&mdash;Wij zijn helaas geklopt, fluisterde de President.</p>

      <p>&mdash;Wij moeten den volgenden keer herbeginnen, beweerde de verdierenpikker,
      de kiezers werden misleid, zij hebben hun belang niet begrepen... En de anderen
      hadden gazetten!</p>

      <p>&mdash;De kiezers zijn stommerikken, oordeelde Snepvangers die zijn
      luchtkasteelen zag ineenstorten, er is niks mee aan te vangen... en daar heb ik mij
      voor opgeofferd, mijn tijd, mijn centen en mijn ambitie in gesteld, mij door de
      goot laten sleuren! ...</p>

      <p>&mdash;Ja, wij hebben er ons voor opgeofferd, getuigden ook de vrienden.</p>

      <p>&mdash;Schreeuw niet, Marieken, 't is allemaal niks... ik vaag er nu toch mijn
      botten aan... 't Is nu gedaan met de politiek... Ik trek er uit... Ik geef mijn
      ontslag aan al de maatschappijen... dat zij het karreken maar zelf kruien, ik ben
      het beu... ik zet geen voet meer op de vergaderingen... ik ga rusten en van het
      leven profiteeren... 'n mensch is zot zich muug te maken voor al die vodden... De
      politiek is een smerige komedie, en ik wil geen komedie spelen in mijn ouden
      dag!... Ik ben er mager van geworden... Wij gaan nu samen een lekker glas wijn
      drinken in familie, om te toonen dat wij niks geven om hunnen Gemeenteraad...
      Antoine, jongen, als ik u 'n goeien raad mag geven, doe dan nooit aan politiek...
      't Is puur zottigheid! De wereld wil bedonderd worden, awel voor mij is 't ook
      goed... En, Marieken, dat bad wil ik ook niet meer in mijn huis... ik heb mij nooit
      in een bad gewasschen en ik zal het zeker nu nog niet doen, ik geef het u cadeau in
      uw huishouden... en ik blijf van den ouden eed en wasch mijn voeten in een
      tobbeken!... Mama, haal maar een lekkere flesch op, ik ben blij dat alles voorbij
      is!... Niemand sprak de wrevelige rede tegen, vrucht van ondervinding en
      ontstemming.</p>

      <p>En zoo werd de verloving nogmaals gevierd, en de rust gehuldigd, die voortaan in
      het gezin zou heerschen.</p>

      <p>Wanneer de gasten uitgeleid werden en in leutige opgewektheid afscheid namen,
      hoorden zij in de verte schorre stemmen weergalmen. Hij voelde zelfs geen
      bitterheid meer bij het kiesliedje der overwinnaars: "Van 't ongediert der papen,
      verlost ons vaderland?"</p>
      <hr style="width: 65%;" />

      <h2><a name="HOOFDSTUK_III" id="HOOFDSTUK_III"></a>HOOFDSTUK III.</h2>

      <h3>WIJSHEID EN LEVENSKUNST.</h3>

      <p>Marieken was met pralende plechtigheid getrouwd om de geburen en kennissen te
      doen biskeeren. De zingende mis in St.-Jacobskerk, het orgelmuziek op het Stadhuis
      en het Bruiloftsfeest bij Weber hadden heel wat opschudding verwekt en het aanzien
      der familie Snepvangers weer hersteld, dat door het mislukt kiesavontuur gedaald
      was.</p>

      <p>Wanneer de wijnroes was opgeklaard, hernam Snepvangers zijn rustig
      renteniersbestaan. Madame, in eeuwige ongedurigheid, dribbelde in huis rond of
      winkelde in de buurt.</p>

      <p>'s Zondags dineerden zij met de familie Craen bij de kinderen. Heimelijk zonden
      beide moeders een en ander om de dischkaart een fraaier uitzicht te bezorgen. De
      winterzondag-namiddagen werden met lekker eten en drinken, in
      famillie-gezelligheid, doorgebracht.</p>

      <p>Het jonge paar had, voor het oog der menschen en omdat men toch een
      huwelijksreis moet doen, enkele dagen te Brussel doorgebracht. Daarna werd
      Mariekens blanke bruidstooi voorzichtig in een koffer geborgen, haar bruidskrans en
      ruiker onder een glazen stolp, op de schouw der slaapkamer te prijken gesteld, en
      Marieken nam haar plaats in achter den toog der drogerij op de Torfbrug. De oude
      meid liet zij baas in de keuken, de winkelknecht verontrustte zij niet in kelder of
      magazijn. Zij regeerde dus met wijsheid, en troonde naast Antoine met groot
      zelfgenoegen. De uren vlogen voorbij met het gerammel op den beiaard van
      Onze-Lieve-Vrouw-toren, 's Maandags ging zij in den namiddag met de moeders op
      boodschappen uit; 's Woensdags woonden zij de avondconcerten in den Dierentuin bij;
      Vrijdag morgen gaf als afwisseling het druk geloop van buitenlieden in de drogerij
      tot het beiaardspel van twaalf uur verpoozing bracht; de Zaterdag werd besteed aan
      schoonmaak en de rustdag volgde dan met groote eetpartij.</p>

      <p>Snepvangers had woord gehouden, zich teruggetrokken uit het vereenigingsleven.
      Craen bleef President van den Bond der Neringdoenden en verweet zijn vriend de
      verregaande onverschilligheid tegenover de openbare belangen. Maar Snepvangers,
      openlijk gesteund door zijn vrouw, was niet van zijn stuk te brengen. Met den
      verdierenpikker was het haast tot een breuk gekomen daar deze aan hetzelfde zeel
      trok met den President. De critiek van een ouden vriend kan men natuurlijk minder
      dulden! Hij vergaf daarbij zijn kameraad niet hem in dat spoor te hebben gevoerd,
      ontmoette hem nog slechts in de herberg om den wille van het kaartspel.</p>

      <p>Hij schiep groot behagen in zijn schoonzoon die, 's Zondags na het eten, nooit
      naliet uit te pakken met zijn wetenschappelijken ballast te Leuven opgedaan.
      Antoine noemde zijn kruiden met hun latijnsche namen die Snepvangers niet onthouden
      kon. Hij sprak over sterrekunde en delfstoffen, over scheikunde en filosofie.</p>

      <p>De geneeskunde was hem niet vreemd, zijn zalf tegen brandwonden, eigen
      uitvinding, vond wonderlijk veel afzet. En hij peinsde, hij peinsde maar door op
      nieuwe uitvindingen, middelen om het menschdom te helpen en zijn inkomsten te
      verhoogen. Om op de hoogte te blijven der jongste wetenschappelijke gegevens, las
      hij geregeld populaire tijdschriften, want in zijn vak was er voortdurend
      nieuwigheid en vooruitgang.</p>

      <p>De belangwekkende beschouwingen werden gewoonlijk in den winkel gehouden.
      Marieken bewonderde haar echtgenoot en snoepte onderwijl drop, de dames Kauwden
      jujube, en de heeren rookten hun sigaar. Antoine ploos zijn geitenbaardje, zijn
      gelaat stond ernstig en zijn woorden klonken beslist en doctoraal. Het was
      verbazend vreemd voor Snepvangers en Craen die gretig luisterden, wat de dames niet
      deden. Marieken knikte telkens alsof zij het fijne van de zaak verstond.</p>

      <p>&mdash;De zon wordt kleiner, verzekerde eens Antoine.</p>

      <p>&mdash;Maar jongen wat ge nu zegt, schuddebolde zijn vader.</p>

      <p>&mdash;'k Heb het altijd gepeinsd, bevestigde Snepvangers diepzinnig, de zomers
      worden korter.</p>

      <p>&mdash;De zon wordt dagelijks ouder, orakelde Antoine die zich door geen
      onderbreking liet afleiden, de zon neemt af en verliest in warmte.</p>

      <p>&mdash;Precies zooals ik gedacht heb, zei Snepvangers, deed een zware haal aan
      zijn sigaar en blies kwaadaardig een rookwolk op.</p>

      <p>&mdash;Zij verliest haar zelfstandigheid, ja zij verliest haar zelfstandigheid
      en vermagert, als ik mij zoo doodgewoon mag uitdrukken, zij vermagert door ons haar
      stralen toe te zenden! De geleerde J. Bosles,&mdash;er klonk eerbied in zijn
      stem&mdash;heeft berekend dat de zon elk jaar door uitstraling een gewicht van 18
      maal 10.20 gram verliest...</p>

      <p>&mdash;Dat moet een cijferaar zijn, betwijfelde de President.</p>

      <p>&mdash;Met andere woorden, hield Antoine vol, in dertig millioen jaren zal de
      zon een hoeveelheid stof uitgestraald hebben die gelijk is aan de aardmassa.</p>

      <p>&mdash;'t Is kolossaal, bedacht Snepvangers en hij voelde dat Antoine hem
      doordringend aankeek.</p>

      <p>&mdash;Ja Papa!... Als nu de zonnemassa vermindert, dan wordt haar
      aantrekkingskracht kleiner: de aarde, minder sterk door haar aangetrokken, moet
      minder snel van het aphelium naar het perihelium afdalen en minder snel van het
      perihelium naar het aphelium opklimmen!... De duur van deze dubbele beweging, met
      andere woorden het sterrekundig jaar, moet langer worden.</p>

      <p>&mdash;Zoo is 't Antoine, M. Boskes heeft gelijk, ik ben er zeker van, gaf de
      President toe, verheugd dat de uitleg voorbij was.</p>

      <p>&mdash;Ik versta niks van ofelium en perium, bekende Snepvangers schuchter, maar
      ik wil u wel gelooven op uw woord... maar hoeveel langer moet volgens u het
      sterrekundig jaar wel worden?</p>

      <p>&mdash;Elk millioen jaar, en hij lei den klemtoon op millioen, elk millioen jaar
      zes seconden.</p>

      <p>&mdash;'t Is niet veel, meende Snepvangers teleurgesteld, en dan moeten wij er
      ons nog niet ongerust in maken, wij hebben nog al den tijd...</p>

      <p>&mdash;Laat ons maar liever gaan soupeeren in plaats van daar den kop mee te
      breken, stelde Madame Craen voor.</p>

      <p>&mdash;De vrouwen hebben geen verstand van wetenschap, misprees Antoine.</p>

      <p>&mdash;Neen jongen, troostte Snepvangers. Terwijl zij eens aan een
      goudbruin-gebraden kip peuzelden, lei Antoine eene echte geloofsbelijdenis af:</p>

      <p>&mdash;Wat is een mensch tegenover het heelal?</p>

      <p>Bedenkelijk vaagde hij de vettige vingers aan zijn servet; hmde genoegelijk en
      bekeek strak zijn schoonvader.</p>

      <p>Snepvangers verschrok, liet het kippen boutje, waaraan hij zoo blijhartig te
      kluiven zat, terug in zijn bord vallen, loerde bedeesd naar zijn teljoor en vond in
      zijn bedremmeling geen antwoord. Met zijn plakkerige hand streek hij zich over zijn
      kort-grijs stekelhaar, voelde aller oogen op hem gevestigd.</p>

      <p>&mdash;Ja, wat is een mensch tegenover het heelal?</p>

      <p>&mdash;Niet veel, waagde Snepvangers en wou zijn boutje weer vastgrijpen.</p>

      <p>&mdash;Neen, niks, Papa, niks, absoluut niks, klonk vernietigend het betoog uit
      den mond van den drogist, zoodat Snepvangers de hand van het kippenboutje
      aftrok.</p>

      <p>&mdash;Dat is wat straf, Antoine, verweerde hij zich.</p>

      <p>&mdash;Neen, niks, niks, niks! Een korreltje zand in de woestijn, een druppel
      water in de zee... een molecule...</p>

      <p>&mdash;Watte?</p>

      <p>&mdash;Een molecule, dat is de kleinste denkbare hoeveelheid stof die op
      zichzelf kan bestaan!...</p>

      <p>&mdash;Toch iets meer, Antoine, toch iets meer, hield Snepvangers, rood van
      ontroering, vol, nu ben ik het niet akkoord.</p>

      <p>&mdash;Ha, ik weet wat ge zeggen wilt, zegevierde de drogist, ge wilt zeggen dat
      wij een ziel hebben, dat wij redelijke schepselen Gods zijn! ...</p>

      <p>&mdash;Ja, stemde Snepvangers direct in, gelukkig dat hij zich aan dat argument
      kon vastklampen, en hij greep weer naar zijn bord, ja Antoine.</p>

      <p>&mdash;Maar dat is een ander kwestie... ik ben het met u eens op dat punt...
      maar gesproken volgens absolute stelling, onder wetenschappelijk oogpunt beschouwd,
      zijn wij tegenover het heelal niet meer dan een mier, een zandkorrel of een druppel
      regenwater!...</p>

      <p>Snepvangers voelde zich angstig onbehagelijk, hij begreep niet waar zijn
      schoonzoon heen wou met zijn smakelijk gepeuzel te onderbreken.</p>

      <p>&mdash;Wetenschappelijk mag dat waar zijn, antwoordde hij gebelgd maar waardig,
      doch 'n mensch is geen mier, 'n mensch is een mensch!.. Ja een mensch!... Geen
      regenwater!... Hij is naar God geschapen!... Zoo is 't! ... De geleerden kunnen ons
      wijs maken wat zij willen!... Ik blijf bij het geloof, Antoine.</p>

      <p>&mdash;Maar Papa toch, kreet Marieken.</p>

      <p>&mdash;Papa heeft gelijk, koos Madame Craen partij.</p>

      <p>&mdash;Wij moeten tot stof vergaan, probeerde Madame Snepvangers te
      verzoenen.</p>

      <p>&mdash;Mama begrijpt mij, draaide Antoine bij. Hij had de tafel vergeten en zag
      niet in waarom de fraaie, wetenschappelijke bespiegeling niet beviel. Ja, wij
      moeten helaas tot stof vergaan.</p>

      <p>&mdash;Ja, dat is zoo, gaf Snepvangers toe, in het besef dat er een eind moest
      aan komen.</p>

      <p>&mdash;Ja, rotten moeten wij allemaal, verzekerde ook Craen.</p>

      <p>&mdash;Papa heeft me verkeerd begrepen, ik ook verbind de wetenschap aan den
      godsdienst... geloof sluit geen wetenschap uit...</p>

      <p>&mdash;Ja, 't is wat te zeggen in de wereld, gaf Snepvangers nu berustend toe en
      begon ditmaal opnieuw te kluiven. Het woord molecule moet ik onthouden, dacht hij,
      terwijl hij wat appelmoes op zijn bord nam.</p>

      <p>&mdash;Ik ben neo-thomist, speelde Antoine onverstoord uit.</p>

      <p>&mdash;Een neo-thomist? vroeg Marieken benauwd.</p>

      <p>&mdash;Die partij ken ik niet en wil ik niet kennen, weerde Craen zich.</p>

      <p>&mdash;Gelooven die dat we van de apen afstammen? Vroeg Snepvangers bekommerd,
      maar bleef voortpeuzelen.</p>

      <p>&mdash;Dat kan niet, zei Madame Craen angstig.</p>

      <p>&mdash;Ik wil van geen apen afstammen, weigerde Marieken.</p>

      <p>&mdash;Neen, maar zij oordeelen... Darwin...</p>

      <p>&mdash;Och dan is het goed, Antoine, besloot Snepvangers onverschillig, en nam
      nog een stukje van de borstkas, dan zullen ze wel gelijk hebben.</p>

      <p>&mdash;Snepvangers, ik geloof dat het nu een goed oogenblik is om
      petrool-fondsen te koopen... die gaan stijgen, man!</p>

      <p>Hierdoor gaf de President het gesprek een andere wending, want hij ook was
      bevreesd voor de wetenschappelijke invallen van zijn zoon. Hij had verschrikkelijk
      veel geleerdheid opgedaan, doch Craen sprak liever over koetjes en kalfjes zooals
      het een gewoon, ordentelijk man past. Antoine benuchterd, liet zijne benarde zaak
      in den steek, daalde af tot de gemeenschap en sprak over fondsen en
      beurskoersen.</p>

      <p>Snepvangers bewonderde de kundigheden van zijn schoonzoon, maar was toch
      tevreden, na de zondagsche hoogvliegerij, weer zonder inspanning te kunnen praten
      met geburen en herbergvrienden.</p>

      <p>Tot zijn overbuur voelde hij zich bijzonder aangetrokken. Zoohaast het weer
      eenigszins beter werd, liet hij 's morgens vroeg zijn spitsken weer de dringende
      wandeling doen in de straat. Hoe vroeg hij ook opstond, steeds lag de man uit het
      kousen winkeltje aan den overkant, met gekruiste armen over de halfdeur te loeren
      en riep hem, immer welgemutst een goeden morgen toe. Hij dampte uit zijn goudsche
      pijp en hield den steel tusschen de dikke worstvingertjes geklemd. Steeds spuwde
      hij regelmatig, met pletsend geluid, juist op den kant van het voetpad voor zijn
      deur. Ssnepvanger kende hem sedert lang als een zwaarlijvig wezen, van gelijkmatig
      humeur. De vrouw regeerde in den kousenhandel. De baas mocht de vitrien wasschen en
      de uitstalling van kousen, roode snuifzakdoeken, sajet en garen onderhouuden, soms
      een boodschap doen uit visschen gaan of bij zijn duiven zitten op zolder. In zijn
      vrije oogenblikken lag hij maar altijd over de halfdeur te rooken en te spuwen.
      Snepvangers die jaren de welvarende nering kende, vermoedde wel dat het koppel
      dikkerds er warmpjes in zat. Zij leefden afgetrokken en vergenoegd, de man wist dat
      de vrouw de broek droeg, maar 't verhinderde hem niet vermits hij op tijd zijn
      natje en zijn droogje had. Het huisje was nog antieker dan zijn ouderwetsche
      bewoners, al was het trapgeveltje weggebroken om plaats te maken voor een
      kroonlijst. De halfdeur was gebleven om overbuur van zijn gemakje niet te
      berooven.</p>

      <p>Het bleef bij wederzijdsche beleefdheid. Snepvangers had maar gaarne geweten
      wanneer overbuur opstond; hij deed heimelijk zijn best om eens voor hem te zijn,
      doch steeds lag de vent, die hem mogelijk doorzag, reeds rustig te rooken en
      groette hem met een welwillend gegrinnik. Hij slaapt niet, oordeelde Snepvangers,
      er zijn menschen die niet slapen kunnen omdat zij wat op den lever hebben. Maar het
      geweten van den man zou wel door niets bezwaard zijn, hij was steeds te vergenoegd.
      De duiven zullen hem wekken, veronderstelde hij, hij zal juist onder het duivenhok
      slapen. Hij moet een droge keel krijgen met al zijn speeksel zoo te vermorsen,
      bedacht hij verder. Nooit had het doen en laten van een mensch zoozeer zijn
      belangstelling gewekt. Aan de koffietafel zelfs praatte hij over de
      eigenaardigheden van den buurman, over zijn spuwkracht. Nooit ontvingen de menschen
      uit het oude kousenwinkeltje bezoek, vertelde Madame, de vrouw, het mafkoeiken, zei
      geen schamel woord meer dan noodig was in de winkels, en rijk waren zij gewis, want
      ook het huisje was hun eigendom. Propere, stille menschen, die jaarlijks hun
      geveltje laten schilderen de deur in eik zetten! Op een voorjaarsmorgen, de zon
      koesterde reeds warm den spinnenden, grijzen kater v&oacute;&oacute;r het huis van
      Sander, bood zich de gelegenheid om nader kennis te maken. Spitsken joeg in
      lente-overmoed achter de poes, die over de halfdeur naast het hoofd van haar
      meester wegsprong. Snepvangers stak de straat over en zocht zijnen hond te
      verontschuldigen.</p>

      <p>&mdash;Dat doet hij anders nooit, Sander.</p>

      <p>Neen, schuddebolde de kousenvent, maar hij zei geen woord, verbluft door den
      plotsen aanval. De mogelijkheid van een gesprek met Snepvangers te voeren had hij
      nimmer bedacht. Onthust staarde Snepvangers in den klaren hemel, Sander vergat te
      rooken.</p>

      <p>&mdash;Schoon lenteweer, teemde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ge wordt weer vetter... ge krijgt weer buik... dat is goed, antwoordde
      Sander en spuwde tot bevestiging.</p>

      <p>&mdash;Ja, Sander!</p>

      <p>Schuw was hij, hij had berouw den man gestoord te hebben in zijn
      ochtendbezigheid. Met inspanning en ontzetting zag hij Sander spuwen, prevelde iets
      en trok zich terug. Eenige dagen gingen voorbij zonder dat hij een poging waagde,
      hoe toeschietelijk Sander ook glimlachte en lustig knikte wanneer hij aan de deur
      verscheen. Maar Spitsken joeg weer achter den kater, en het beest wipte weer binnen
      over de halfdeur.</p>

      <p>&mdash;Hij kan hem niet krijgen, pochte Sander.</p>

      <p>Snepvangers stak de straat over en ging tegen de oude deurlijst leunen, van waar
      hij aandachtig het waterspel van Sander gadesloeg.</p>

      <p>&mdash;Ge speekt toch zoo vreeselijk veel, Sander, oordeelde hij vol ontzetting,
      is dat van 't smooren?</p>

      <p>&mdash;Bijlange, niet, Snepvangers, ik kan speeken zonder smooren... ik kan
      altijd speeken als ik aan de deur sta.</p>

      <p>&mdash;Maar waarom dan toch, Sander?</p>

      <p>&mdash;Omdat mij dat amuseert!</p>

      <p>&mdash;Amuseert u dat?</p>

      <p>&mdash;Ja kolossaal... ik speek nooit in de goot, altijd op 't kantje van den
      trottoir.</p>

      <p>&mdash;Wat de zegt!</p>

      <p>&mdash;Ja, dat is zoo'n gewoonte en ge kunt niet gelooven hoe plezant het is!...
      ik doe het nu al jaren... en toen ik eens in mijn bed stak met flerecijn was ik
      ziek omdat ik niet speeken kon!...</p>

      <p>&mdash;Ge zult te veel speeksel hebben, Sander.</p>

      <p>&mdash;Dat kan wel, maar ik doe het toch meer om het verzet... ieder mensch
      heeft zoo'n liefhebberij... gij hebt de politiek gehad, ik speek liever... en loer
      naar de menschen.</p>

      <p>&mdash;Ja, gaf Snepvangers verlegen toe.</p>

      <p>&mdash;Ik loer naar mijn speeksel en naar de menschen, en denk na!...</p>

      <p>&mdash;Ge zijt 'n filosoof, Sander.</p>

      <p>&mdash;Dat kan wel, al ben ik er niet zeker van... soms tel ik de keeren dat ik
      speek, 't zijn cijfers, Snepvangers! Soms zie ik van alles in mijn speeksel,
      allemaal dingens om te lachen, want ik ben nooit triestig.</p>

      <p>&mdash;Ik heb u al zoolang in 't oog gehouden, ik was bang dat het speeken een
      ziekte was!...</p>

      <p>&mdash;Ik had het wel in de gaten, maar 't is geen ziekte, al zou dat wel kunnen
      bestaan; de speekziekte! Het komt omdat ik zoo weinig tegen de menschen spreek,
      weet ge, daarom speek ik. De mond moet toch beweging hebben.</p>

      <p>&mdash;Dat zal wel, Sander.</p>

      <p>&mdash;Ik kan maar niet verstaan waarom de steenen niet verslijten!</p>

      <p>&mdash;Verslijten?</p>

      <p>&mdash;Ik heb eens gelezen van een steen in een gevangenis, en de steen was door
      een waterlek uitgesleten, fluisterde Sander geheimzinnig.</p>

      <p>&mdash;Onmogelijk is het niet, bedacht Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Maar ik zou nog veel meer moeten speeken om het zoover te brengen,
      zuchtte Sander, en in den dag heb ik nog wat anders te doen.</p>

      <p>De volgende dagen kwam Snepvangers, zonder belet te vragen, leunen tegen den
      buitenkant der halfdeur. Zijn nieuwsgierigheid was nu bevredigd, maar de
      belangstelling bleef bestaan voor het onderhoudend spuwen. Zij spraken niet veel,
      zoo wat over kat en hond, over weer en wind, luisterden naar het tampend klokje der
      paterkens op de Ossenmarkt. Het gebeurde wel dat Snepvangers aangehitst, betrapt
      werd dat hij poogde mee te spuwen.</p>

      <p>&mdash;Niet ver genoeg, keurde Sander af, in de goot, klonk het anders
      minachtend.</p>

      <p>Beschaamd zweeg Snepvangers dan, maar wanneer hij toevallig in den plas kon
      treffen, dan zegevierde hij:</p>

      <p>&mdash;'t Is er in, Sander.</p>

      <p>&mdash;Ge leert bij, moedigde de kousenvent aan, 't is niet zoo gemakkelijk als
      het wel schijnt... Ge begint er ook al plezier in te krijgen, niet waar?</p>

      <p>Zoo ging de lente voorbij en de zwoele zomer woog op de stad. Snepvangers leefde
      genoeglijk en stil. In <i>De Gaper</i> werd een kleine gaper verwacht en op de
      gezellige, zondagsche eetpartijen werd haast over niet anders meer gesproken.
      Antoine en Marieken lazen boeken over kinderkweek, over het verzorgen van
      zuigelingen, over de verpleging der kraamvrouw, raadpleegden werken over
      gezondheidsleer voor pasgeborenen en moeders, over de kunst om kinderen op te
      voeden.</p>

      <p>&mdash;Dat is de nieuwe tijd, stelde Madame Snepvangers vast. Zij was
      inschikkelijk nu zij naar hartelust haar leven had ingericht.</p>

      <p>&mdash;In onzen tijd, meende Madame Craen, werden er zooveel babbelguigjes niet
      gemaakt, en kinderen kwamen er ook.</p>

      <p>&mdash;De wetenschap heeft veel verbeterd, verzekerde Marieken.</p>

      <p>Craen en Snepvangers profiteerden van de gelegenheid om stillekens naar de kroeg
      te sluipen. De vrouwen en Antoine zouden dat wel bedisselen, van wetenschappelijken
      kinderkweek hadden zij geen begrip, en ook het verzorgen van den kindskorf viel
      buiten hun bevoegdheid. Eens dat zij langer dan naar gewoonte hadden blijven
      plakken in <i>Het Nachtlicht</i>, kochten zij, om zich te verontschuldigen, een
      prachtige wieg.</p>

      <p>Een morgen in Oogst stond Snepvangers weer aan den buitenkant der halfdeur naast
      Sander aan den binnenkant. Het zou weer erg warm worden zoodat men niet wist waar
      kruipen, overwoog Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Morgen ziet ge mij niet, bedreigde Sander.</p>

      <p>&mdash;Wat is er gebeurd? ondervroeg Snepvangers verschrikt.</p>

      <p>&mdash;Er is nog niks gebeurd, maar er gaat iets gebeuren!</p>

      <p>&mdash;Wat zegt ge, Sander?</p>

      <p>&mdash;Er gaat iets gebeuren!</p>

      <p>Snepvangers keek verstomd naar den talmenden, vergenoegden kousenvent. Deze
      lachte sluw en pinkoogde.</p>

      <p>&mdash;Wat gaat er dan gebeuren, Sander?</p>

      <p>&mdash;Ik ga uit visschen!</p>

      <p>&mdash;Och anders niet, ontviel het den teleurgestelden Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ik ga uit visschen en zal dus niet speeken!</p>

      <p>&mdash;Wel, wel toch!</p>

      <p>&mdash;En ik ken iets van visschen! Ik vang baars, brasem, snoek, karpel en
      paling... Ik weet ze zitten, ik ken de beestjes, ik weet wat ze gaarne eten. Ik heb
      het leven van de visschen bestudeerd!...</p>

      <p>&mdash;Ik ook, zei Snepvangers, die niet wou onderdoen in kennis, ik heb ze
      bestudeerd in het aquarium van de Zoologie.</p>

      <p>&mdash;Waar? In het aq... wat?</p>

      <p>&mdash;Ja, daar zitten zij achter glas... en ge ziet ze eten en permentelijk
      ademen want de luchtblaasjes broebelen boven het water uit.</p>

      <p>&mdash;Achter glas. Snepvangers, visschen achter glas? Snepvangers, wij zijn
      goeie vrienden en 'k heb u leeren speeken met plezier, maar ge moet mij niks willen
      wijsmaken, betoogde Sander ongeloovig.</p>

      <p>&mdash;Toch is het zoo, hield Snepvangers vol.</p>

      <p>&mdash;Ik ben wel eens in de Zoologie geweest in mijn jonge jaren, en 'k heb er
      leeuwen, tijgers, vogels en andere wilde beesten gezien... maar visschen achter
      glas!... Neen, dat is geen echte visch, dat is zoo'n komieke uitvinding...</p>

      <p>&mdash;'t Is echt!</p>

      <p>&mdash;Geloof het niet, Snepvangers, 'k heb er ook vogels gezien, opgevulde
      vogels... en 't zal wel zoo iets zijn in karton of blik... ze probeeren alles om de
      menschen te verneuken. En dat gij u laat beetnemen?</p>

      <p>&mdash;Ge moet eens mee gaan zien, Sander, we zullen eens samen gaan...</p>

      <p>&mdash;Neen, Snepvangers, dat nooit, ik ben te oud om mij voor den aap te laten
      houden!...</p>

      <p>&mdash;Maar Sander toch!</p>

      <p>&mdash;Gij moet eens met mij gaan visschen, ik zal u eens echte, serieuse visch
      laten zien.</p>

      <p>&mdash;Ik wil wel, zei Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Nog niemand heb ik meegenomen, want ik vertrouw niemand... Maar u,
      Snepvangers, u zal ik eens leeren visschen... Alleen moet ge mij beloven te zwijgen
      en u niks meer te laten wijsmaken... Koop uw gerief, en zorg dat ge om drie uur
      klaar zijt, want we trekken vroeg naar buiten.</p>

      <p>&mdash;Ik zal klaar zijn, beloofde Snepvangers vermits hij zeer belust was op de
      nieuwe uitspanning.</p>

      <p>In den namiddag voorzag hij zich van zijn gereedschap. Hij kocht een rieten
      inschuifhengelroede, snoeren, haken, loodjes, kurken dobbers, een wormbakje en een
      vischmand. Op den koop toe kocht hij een handboekje: <i>De Hengelaar</i>.</p>

      <p>Daar hij vroeg wou gaan slapen liet hij de vrienden van de kaarttafel uit <i>Het
      zwart Paard</i> in den steek. Vlijtig las hij de algemeene beschouwingen over zijn
      sport en de bepaling van den besten vischtijd:</p>

      <p>"De hengelaar is iemand die er nooit tegen opziet, om zich met zonsopgang in het
      veld te bevinden.</p>

      <p>"De sport werkt volgens geneeskundigen kalmeerend op de overspannen zenuwen. In
      Engeland wordt veel gehengeld door heeren en dames, die veel geestelijken arbeid
      verrichten.</p>

      <p>"De hengelaar moet er steeds naar streven met de politie op goeden voet te
      blijven.</p>

      <p>"De kenner weet bij instinct altijd de beste plekjes op te sporen.</p>

      <p>"Door oefening wordt de kunst verkregen.</p>

      <p>"De eigenlijke hengelperiode begint met Augustus...</p>

      <p>"De visch houdt van een licht gedekt luchtje... maar men lette ook op den wind
      ..."</p>

      <p>Dan las hij hoe men zich moet kleeden. Een kostuum met veel zakken, vetleeren
      kaplaarzen om natte voeten te vermijden en een regenjas tegen... regen! Daar zou
      hij moeten overheen stappen, want noch een noch ander had hij in zijn garderobe.
      Dus ook zijn regenscherm moest hij thuis laten!</p>

      <p>Belangwekkend waren de mededeelingen over de voorbereidende maatregelen: het
      voederen van den visch en de verboden geheimmiddelen. Vooral het aas vergde al zijn
      aandacht. Wormen, kaas, brood, zoetekoek, aardappel, garnaal, kleine visch van zes
      tot twaalf centimeters, kikkers! Hij peinsde na, onderbrak zijn lectuur, ging
      pieren steken in een vochtig hoekje van zijn tuintje, lei ze zorgvuldig in het
      wormbakje. Dat ik nu geen peterselie heb, betreurde hij, het peterselievocht
      prikkelt danig hun huid! Het vangen van de verschillende vischsoorten alsmede de
      wettelijke bepalingen kon hij niet meer doorwerken, dat zou iets voor later zijn,
      want nu was het bedtijd.</p>

      <p>Toen Sander aanbelde stond hij kant en klaar, beladen met zijn vischtuig en zijn
      boterhammen. De buurvriend was nog erger beladen, men zag het aan zijn uitrusting
      dat hij een oud visscher van beroep was. Hij droeg een breedgeranden zonnehoed.</p>

      <p>Zij togen door de stille stad in den lichtenden ochtend, voorbij het begijnenhof
      der Roodestraat, langs de Rijnpoortvest, naast het Stapelhuis en de dokken vol
      schepen en schuiten. Onder weg tjilpten de musschen. Een dronken matroosje lag
      ergens in een goot zijn roes uit te slapen. Nu en dan zagen zij een politieagent,
      een douanier of een nachtwaker. Zoo verlaten en stil had Snepvangers de stad nog
      nooit gezien. Sander voerde hem over bruggen, doorheen een doolhof van houtstapels,
      tot zij eindelijk, naast een sas, over de brug der Royerssluis, den Scheldedijk
      optrokken. Voor hen lag de kabbel-klotsende rivier in den morgensmoor, waarop het
      Licht reeds straalde.</p>

      <p>Achter hen lag de stad met de torens en de huizen zonder leven. Rechts, in de
      laagte, liep breed en diep de donkere gracht van het Noordkasteel, waarvan de
      groene wallen heuvelend opstaken. Maar hun blikken gingen naar den grooten
      Scheldeplas, waarin mogelijk zooveel visch moest verscholen zitten! Een paar kleine
      garnaalknotsen met bruine zeilen laveerden naar de stad, een driemaster lag voor
      anker achter den hoek. Aan Oosterweel, verscholen tegen den dijk, volgden zij den
      steenweg door den Polder. Hier, onder den oneindigen hemelkoepel, was het rustig.
      Zij hoorden alleen het geloei der koebeesten in de weiden en het klimmend gezang
      der vogels over de groene, bedauwde vlakte. Sander onderbrak door geen onvertogen
      woord het zwijgen vol verlangende verwachting. Nu trokken zij door binnenwegen tot
      in 't hartje der groene weiden en der stilte van den vreedzamen ochtend. Eindelijk
      bleef Sander staan, haalde uit een zijner zakken een sleutel te voorschijn, opende
      het slot van een hek, trok de slagboom open, wenkte Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Hoor de leeuwerik klimmen, zei hij en bleef even luisteren.</p>

      <p>Nu sprak hij weer, floot een lustig deuntje terwijl hij voorop liep door het
      vochtige gras. Wanneer hij weer stilstond was het airken uit, en wees hij op een
      wiel bedekt met waterplanten en kroos.</p>

      <p>&mdash;Dat is mijn eigen visscherij, en op de weide laat ik geen koeien grazen
      om de vischkens niet bang te maken!</p>

      <p>&mdash;Sander dat had ik nooit gedacht!</p>

      <p>&mdash;'n Mensch moet niet alles aan 't klokzeel hangen, mijn vrouw eet gaarne
      visch en ik vang hem gaarne... daarom kochten wij grond en water... Maar zwijgen,
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ja Sander, en Snepvangers droomde van de verborgen genoegens van den
      kousenvent.</p>

      <p>&mdash;Ik speek gaarne, maar ik visch nog liever!</p>

      <p>&mdash;Dat geloof ik.</p>

      <p>&mdash;'t Is een oud Scheldewiel, en diep, och zoo diep! Doch wij moeten zwijgen
      want de visch is zoo slim, hij hoort alles.</p>

      <p>Sander bracht zijn hengelroede in orde, liet zachtjes zijn haak zakken tusschen
      het kroos, lei een steen op het uiteinde van den stok. Daarna monsterde hij de
      uitrusting van zijn vriend, schoof de stokken op elkaar, bond de snoer aan een
      zorgvuldig gekozen haak, zag misprijzend op de pieren neer, maar nam toch dit aas,
      wierp de lijn een paar meter verder te water, en lei weer een steen op den stok.
      Zonder vrees voor den dauw hurkte hij neer aan den waterkant, nam een platte flesch
      uit een binnenzak, dronk een slokje, smakte genoegelijk, gaf gemoedelijk knikkend
      het fleschje aan den buurman.</p>

      <p>&mdash;'t Is voor de wormen, fluisterde hij, er is niks zoo goed tegen de wormen
      als een borreltje op de nuchtere maag, vooral in open lucht.</p>

      <p>Snepvangers proefde, keek bekommerd naar de dobber.</p>

      <p>&mdash;Laat dat maar, verzelde Sander, ge kunt zien dat ge van visschen niks
      kent... zij vinden het zelf wel... als zij ons maar niet hooren...</p>

      <p>&mdash;Wat gaan wij nu vangen, Sander?</p>

      <p>&mdash;Wat God belieft! 'n Mensch mag nooit te rap zijn en vooruit willen
      denken... wat wij vangen dat zullen wij moeten afwachten... soms vangt men veel,
      soms vangt men niks!</p>

      <p>&mdash;Maar 'k heb een boeksken gekocht waarin staat hoe men de verschillende
      vischsoorten moet vangen.</p>

      <p>&mdash;Een boeksken? Geloof toch vooral geen boekskens! Kunt ge nu in een
      boeksken leeren visschen of zwemmen? De ondervinding leert het, Snepvangers... Gij
      hebt dat boeksken toch niet gelezen zeker? Wantrouwde hij.</p>

      <p>&mdash;Neen, Sander, 'k heb nog geen tijd gehad.</p>

      <p>&mdash;Ha! dan is het goed... Lees het vooral niet... Daar is niks goed van te
      verwachten... Beloof me dat ge het niet zult lezen!...</p>

      <p>&mdash;Als ik u daar plezier mee doen kan...</p>

      <p>&mdash;Ja, groot plezier, vriend Snepvangers, want als ge het boeksken leest,
      dan neem ik u niet meer mee... En ik zal u leeren visschen zooals ik u heb leeren
      speeken, omdat ik u genegen ben... Kom, laat ons nu een boterhammeken eten, want er
      is niks zoo slecht als nuchter te blijven in de dauw van den Polder!</p>

      <p>&mdash;Maar de lijnen?</p>

      <p>&mdash;Laat de lijnen maar liggen ... als wij beet krijgen zullen wij het wel
      zien... Wij moeten den visch zijn goesting laten doen, weet ge... Dat is
      slim!...</p>

      <p>Zij aten hun boterhammen en dronken een slok koude koffie. De morgen klaarde
      over den wijden Polder. Een kikvorsch wipte voor de voeten van Snepvangers weg en
      Sander lachte omdat buurman zoo schrok, maar hij lachte gedempt, als inwendig.</p>

      <p>&mdash;Hier ben ik nog liever dan aan mijn deur ... hier denk ik niet aan
      speeken ... ik denk aan mijn jonge jaren, want ik ben ook een boerken uit den
      Polder... Hier ben ik nog beter gezind dan thuis...</p>

      <p>&mdash;Ja, het buitenleven, mijmerde Snepvangers, in een opwelling van oude
      herinneringen.</p>

      <p>&mdash;Ik houd van gras en water ... en van de beestjes in de natuur... Mijn
      vrouw houdt alleen van haar winkel ... daarom kom ik hier altijd maar alleen, ...
      maar ik ben gaarne alleen ... ik ben altijd even blij.</p>

      <p>&mdash;Hij bijt, kreet plots Snepvangers, die zijn hengelroede zag trillen.</p>

      <p>&mdash;Ssst! Ssst! Maak toch geen leven! Voorzichtig!</p>

      <p>&mdash;Maar hij bijt, zeg ik.</p>

      <p>&mdash;Ja, en nu zal ik hem eens properkens voor u ophalen; een visch ophalen is
      de groote kunst, moet ge weten....</p>

      <p>&mdash;Spoed u dan toch, dwong wanhopig Snepvangers.</p>

      <p>Traag en behoedzaam stond Sander recht, pakte de hengelroede beet en trok
      zachtjes-aan. Het drijvertje kwam omhoog, de strak-gespannen snoer volgde, en een
      spartelende brasem met zilverbruine schubben hing aan den haak. Behendig werd hij
      op de wal geloodst, losgemaakt en in de vischmand gestopt. De twee visschers
      hurkten er bij neer, keurden en bewonderden.</p>

      <p>&mdash;Hij weegt zeker 'n kilo, meende Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Dat kan, willigde Sander in, ik zeg niet neen of ik zeg niet ja, dat
      moeten wij wegen!... Leer ik u niet goed visschen? ging hij blijhartig voort, 'k
      had het anders met zoo'n aas niet durven denken, voltooide hij bekommerd.</p>

      <p>&mdash;Deugt mijn aas niet?</p>

      <p>&mdash;Och, wat zal ik zeggen, ja en neen, dat hangt af hoe men het wil
      beschouwen... mijn aas is natuurlijk beter.</p>

      <p>&mdash;Ja, dat zal wel, gaf Snepvangens toe, grootmoedig door zijn schoonen
      inzet.</p>

      <p>De vischhaak werd opnieuw van aas voorzien en te water gelaten. Sander zweeg nu,
      frutselde aan andere snoeren, nachtlijnen die hij in den dag maar plaatste en aan
      kleine paaltjes vastknoopte, ging dan onverschillig gelukzalig liggen droomen. Hij
      werd opgeschrikt toen Snepvangers weer beet had. Ditmaal haalde hij een fraaie
      karper op.</p>

      <p>&mdash;'k Heb meer last met uw lijn dan met de mijne, verweet hij genoeglijk; uw
      aas moet toch goed zijn ... men is nooit te oud om te leeren in de visscherij ...
      of uw plek is beter ... ik moet seffens uw aas eens gebruiken.</p>

      <p>&mdash;Gebruik gerust, of ge komt nog platzak thuis!</p>

      <p>&mdash;Och, dat kan den besten overkomen ... schoone visch ... er is ook wel wat
      geluk bij in 't visschen, kalmeerde hij; er zijn menschen die er niks van kennen en
      toch vangen.</p>

      <p>&mdash;Ja, bekende zijn buurman deemoedig.</p>

      <p>Nu begon ook Sander beet te krijgen, en de pen van Snepvanger trok telkens weg,
      zoodat hij voortdurend in de weer was om op te halen en nieuw aas te
      bevestigen.</p>

      <p>&mdash;Voor twee visschen is toch te veel!... Maar nu ik er aan denk,
      Snepvangers, hebt gij een vischverlof?</p>

      <p>&mdash;Neen, Sander.</p>

      <p>&mdash;Dan kunt ge in de boet zijn als de veldwachter komt.</p>

      <p>&mdash;Daar heb ik niet aan gedacht, prevelde Snepvangers onthutst, en de vreugd
      der vangst was bedorven; gij hebt me niet gewaarschuwd.</p>

      <p>&mdash;Och, ik dacht dat gij de wetten kendet, lachte de kousenvent en ging
      voort aan zijn werk.</p>

      <p>Snepvangers ging wat achteraf zitten, niets op zijn gemak door de bedreiging met
      den veldwachter, waardoor zijn plezier bedorven werd. Sander kreeg medelijden.</p>

      <p>&mdash;Wees maar niet bang, de veldwachter komt wel niet en dan zeg ik maar dat
      ik met twee lijnen visch... daarbij ik ken hem... ik zei het maar om de
      aardigheid.</p>

      <p>&mdash;Een boet is geen aardigheid... Ik wil voor geen vischken op 't tribunaal
      komen.</p>

      <p>&mdash;Kom, kom, neem nog een borrel, Snepvangers; weeral baars, nu vangt ge
      niks meer dan baars...</p>

      <p>&mdash;Lekkere genever, vergoeilijkte nu ook Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Straks leggen wij ons gerief op den kant en vangen een uil... Als het te
      warm wordt, dan bijt de visch toch niet meer... Daarna gaan wij spek met eieren
      eten bij den boer, dan wandelen wij stillekens naar huis. Zij zullen niet weinig
      verschieten als ge met zoo'n mand visch thuis komt... Maar zwijgen, zulle... Ik
      neem niemand mee dan u...</p>

      <p>Toen de vischmandjes vol waren, werden de snoeren opgerold en de lijnen
      uiteengenomen. Men zou eerst eten en dan slapen.</p>

      <p>&mdash;Meer kunnen wij niet opeten, zei Sander, en ik vang nooit meer dan wij
      eten kunnen... van weggeven houd ik niet en daarbij ik ken geen menschen....
      Overmorgen kom ik opnieuw.. en gij, Snepvangers?</p>

      <p>&mdash;Als het u niet geneert!</p>

      <p>&mdash;Zeker niet, met twee is het nog veel plezanter om den weg te korten...
      kom, nu gaan wij naar de hoeve.</p>

      <p>Hier was Sander thuis. In afwachting dat het eten klaar was, liep hij in
      wagenkot en stal, in schuur en huis. Behagelijk snoof hij de scherpe stallucht op,
      had plezier in den fellen haan en zijn hennen, in de eendjes en de duiven. Na zich
      rond gegeten te hebben, gingen zij, achter den boomgaard, tegen een kleine
      hooiopper liggen slapen.</p>

      <p>&mdash;'k Wou dat ik thuis een koe kon houden, wenschte Sander.</p>

      <p>&mdash;Ja, wenschte Snepvangers mee, doch hij voelde wel dat de woorden van zijn
      vriend hem in zijn slaperigheid ontglipten.</p>

      <p>Laat in den middag werd Snepvangers gewekt door een gemeene vlieg, die hem op
      den neus kittelde. Sander snurkte nog zalig, zoodat zijn vriend hem met tegenzin
      wekte.</p>

      <p>&mdash;'t Is tijd, Sander</p>

      <p>&mdash;'k Lag er juist aan te denken....</p>

      <p>Zij keerden langs den dijk, over de bruggen, in het tierig havenleven der stad
      weer, namen afscheid aan de halfdeur. Snepvangers vond het keffend spitsken alleen
      thuis. Hij lei zijn vischtuig neer en met het mandje waarin zijn vangst geborgen
      zat trok hij naar de Torfbrug, want hij veronderstelde dat zijn wederhelft bij
      Marieken op bezoek was.</p>

      <p>In den winkel stond de knecht achter den toog. De man vertrok zijn gelaat,
      grijnslachte en wees met dwaas gebaar naar de deur der huiskamer. Hij is van lotje
      getikt of zat, dacht Snepvangers. In de kamer zat Craen, rood van opwinding, te
      proeven aan een flesch wijn. Spraakloos stond hij op, vulde een tweede glas, tikte
      prosit en zei:</p>

      <p>&mdash;'t Is 'n jongen, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Wat, 'n jongen?...</p>

      <p>&mdash;Ja, met al hun boeken over kinderkweek hebben zij zich nog misrekend.</p>

      <p>&mdash;En Marieken?...</p>

      <p>&mdash;Alles in orde, Snepvangers, drink maar eens, we zullen ze seffens gaan
      bezoeken... Ik ben peter, Snepvangers, en 't zal sapperdeboeren feest zijn!</p>

      <p>&mdash;En ik die uit visschen ging!</p>

      <p>&mdash;We konden er toch geen hand aan uitsteken... laat uwen visch maar eens
      zien! Wel, wel! Zelf gevangen, niks uit den vischwinkel?</p>

      <p>&mdash;Wat denkt ge wel! Hij ademt nog!...</p>

      <p>&mdash;Kom laat ons nu maar naar Albertken en zijn moeder gaan zien.</p>

      <p>De visch werd in de kraamkamer bewonderd, evenals het kind en de moeder. De
      vrouwen vertelden van het kraambed, Snepvangers bevestigde keer op keer dat de
      kousevent een "aardige", een zonderling was. Marieken, bleek onder de kanten
      slaapmuts, lag gelukzalig te staren; Antoine zag verwezen naar de wieg, waarin de
      boorling te leven lag. De baker eindigde met het gezelschap naar de huiskamer te
      verwijzen.</p>

      <p>Het doopfeest en Mariekens kerkgang gaven aanleiding tot vette familiefeestjes,
      waarna het dagelijksch leven hernam. Marieken stond weer achter den toog en een
      kindermeid voerde den kinderwagen straatjes om in de buurt.</p>

      <p>Snepvangers had een vischverlof en ging, zoolang het seizoen het duldde, mee uit
      visschen. Toen het najaar stillekens naar den winter liep, moest hij zich weer
      bepalen met 's morgens het waterspel van Sander na te kijken dat wel iets van zijn
      aantrekkelijkheid verloren had. Hij sprak nu dikwijls over Albertken dat reeds slim
      uit zijn oogjes begon te kijken en zijn grootvader erkende.</p>

      <p>&mdash;Ge zijt 'n gelukkige vent, Snepvangers, zei eens de kousevent, en voor de
      eerste maal scheen hij niet vroolijk, gij hebt een dochter en een kindje dat
      grootvader zal leeren zeggen.</p>

      <p>&mdash;Ja, Sander!</p>

      <p>&mdash;Ge weet niet hoe gelukkig gij zijt... de menschen waardeeren niet genoeg
      wat zij hebben... Wij hebben geen kinderen en zitten moedermensch alleen in onzen
      ouden dag...</p>

      <p>Sander hield op met spuwen, aarzelde nog een oogenblik, ging toen plots zonder
      groet naar binnen.</p>

      <p>De dagen sleten en 't werd telkens avond en tijd om kaart te spelen. De zondag
      bracht den familiekring samen, en Albertken was de held van het gesprek. Het kind
      groeide met den dag en allen vonden het schoon, slim en groot.</p>

      <p>In het voorjaar, een dag dat het bui&iuml;g regenweer, het volle genot der
      kachel schonk en de huiselijkheid deed waardeeren, vond Madame Snepvangers in de
      brievenbus het aanlokkend prospectus eener Brusselsche reisagentie. Zij lei het
      zorgvuldig bij de gazet om na het avondmaal, wanneer het licht ontstoken en het
      huishouden aan kant zou zijn, het druksel te lezen. De ordelievende vrouw wierp
      nooit een reklaambiljet ongelezen weg, zat met den bril op den neus en de
      ongestopte kous in den schoot, aandachtig te spellen. Was het een simpele inval of
      een lang sluimerend verlangen, dat plots wakker werd?</p>

      <p>&mdash;Snepvangers, wat moet dat Zwitserland toch schoon zijn!</p>

      <p>&mdash;Ja, zei Snepvangers, die rustig in zijn zetel zat te rooken.</p>

      <p>&mdash;Wij hebben gewerkt en gespaard en niks van de wereld gezien!...</p>

      <p>&mdash;Ja!...</p>

      <p>&mdash;We moesten toch ook eens een reis naar Zwitserland doen in den zomer.</p>

      <p>&mdash;Och!</p>

      <p>&mdash;Veel geld kost het niet en de gidsen zorgen voor alles, tot zelfs voor
      het drinkgeld.</p>

      <p>&mdash;Och!</p>

      <p>&mdash;De hooge bergen vol sneeuw, die schoone valleien en meren... die koeikens
      met bellekens aan den hals, dweepte madame.</p>

      <p>&mdash;Maar Mama toch, bracht Snepvangers verbluft in 't midden.</p>

      <p>&mdash;Ja, v&oacute;&oacute;r ik sterf wil ik Zwitserland gezien hebben, bekende
      Madame in vervoering, en gij gaat mee, zei ze verteederd, want zonder u zou ik niet
      gerust zijn tusschen al die vreemde menschen in de hotels.</p>

      <p>&mdash;Waar zijn uw gedachten toch, Mama, Zwitserland ligt zoo ver van hier.</p>

      <p>&mdash;Lees het zelf maar eens... het staat er allemaal in!</p>

      <p>Snepvangers las en zei geen woord meer. Tegen den wil van zijn vrouw kon hij
      niets doen, en 't was nog geen zomer. Maar Madame sprak weldra over niets anders
      meer dan over Zwitserland. Stilaan begon Snepvangers er ook minder tegen op te
      zien, zijn bezwaren vielen weg, de reislust werd ook in hem gewekt en de prospectus
      begon ook hem aan te lokken. Hij nam den kousenvent in zijn vertrouwen, sprak hem
      van zijn reisplan.</p>

      <p>&mdash;Niet doen, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Waarom niet, Sander?</p>

      <p>&mdash;Niet doen, zeg ik.</p>

      <p>&mdash;Maar waarom niet?</p>

      <p>&mdash;Als ik u 'n raad mag geven, blijf dan in uw straatje, ge gaat u weder
      onnoodig moe maken om sneeuwbergen te zien... wat hebt ge nu aan sneeuwbergen en
      koeien met bellekens rond den nek?... Niks! En er kan een ongeluk met den trein
      gebeuren, dat leest ge toch dagelijks in de gazet... Ge kunt in een afgrond vallen
      en morsdood zijn! Ge kunt bestolen worden... Ge slaapt niet in uw eigen bed... De
      Zwitsers zijn natuurlijk slimme vogels die hun land laten zien om centen te
      winnen... Ik zeg, als vriend, niet doen! Maak u toch niet onnoodig muug, 't is
      overal hetzelfde in de wereld... de menschen eten en slapen... de zon komt op en 't
      wordt er nacht... sneeuwbergen kan ik in de wolken zien!</p>

      <p>&mdash;Maar mijn vrouw wil absoluut Zwitserland zien!</p>

      <p>&mdash;Dan is er geen zalf aan te strijken, jongen, dan is er niets aan te doen,
      dan moet ge naar Zwitserland... Ik zie er niks goed in... als het u maar niet
      berouwt.</p>

      <p>Hij knikkebolde bedenkelijk en spuwde met geweld. Heel zijn wezen drukte
      afkeuring uit.</p>

      <p>&mdash;Dat verandert de zaak, als ik dat geweten had... zoo, zoo, uw vrouw wil
      naar Zwitserland... awel, goede reis!...</p>

      <p>Na dit beslissend onderhoud begon Snepvangers over de voorgenomen reis te praten
      in "Het Zwart Paard". De stamgasten bespraken de gebeurtenissen even
      hartstochtelijk alsof zij zelf den grooten tocht gingen ondernemen. Een meubelmaker
      was eens met een pleziertrein naar Parijs geweest. Een boodschapper uit de
      Rozenstraat toonde buitengewone belangstelling. Wanneer de anderen weer door het
      kaartspel of de teerlingen in beslag werden genomen, bleef hij geduldig luisteren
      naar den omslag en de herhalingen van Snepvangers uitleg, 'n Verstandige vent,
      oordeelde hij, spijtig dat hij het niet verder gebracht heeft in de wereld!...
      Gelukkig dat zijn vrouw, die met visch leurt, ruim den kost helpt verdienen!</p>

      <p>Craen en zijn vrouw hadden na lang aarzelen geweigerd mee te gaan, zij zagen op
      tegen het lange treinrit en bleven liever in de nabijheid van Albertken, Er werd
      geschreven aan de reisagentie, zij ontvingen bericht dat het geld was toegekomen en
      het vertrek uit Brussel vastgesteld op 20 Juli. De laatste dagen v&oacute;&oacute;r
      het vertrek brachten beslommeringen van allen aard. Spitsken werd besteed bij
      Craen, nieuwe reiszakken werden gekocht en gevuld met nieuwe spullen, afscheid werd
      genomen van de kinderen en Albertken, van de kennissen.</p>

      <p>De kousenvent, die niet meer over de reis gesproken had, werd niet vergeten. Hij
      zou een oogsken in 't zeil houden en met Marieken waken op het huis. Snepvangers
      had zijn waarden, eigendomtitels en fondsen, goud en zilverwerk veilig geborgen in
      een brandkast op de bank. Alleen Mijnheer nam zijn hologie mee.</p>

      <p>Toen zij 's namiddags reisvaardig stonden, sloten zij water- en gasleiding
      zorgvuldig af, speetten hun touristen herkenningsteeken op de borst en togen,
      zwoegend onder hun handkoffers, naar het station. Gelukkig dat een gids hen
      opwachtte in de spoorhalle te Brussel! Slechts tweemaal hadden zij zich in de
      hoofdstad bar kunnen vervelen in hun leven: aan die stad vonden zij als treffelijke
      sinjoren geen aardigheid.</p>

      <p>Snepvangers ontving de reisboekjes, en zij volgden den gids naar den doorgaanden
      trein. Daar zaten zij nu in een tweede klassewagen te wachten op het vertrek, een
      beetje verslagen door eigen durf en ongemakkelijk in hun reiskleederen.</p>

      <p>&mdash;'t Is toch gemakkelijk reizen, verklaarde Madame zelfgenoegzaam.</p>

      <p>&mdash;Nu zijn wij op weg naar Zwitserland, zei Snepvangers flauw.</p>

      <p>Andere dragers van het herkenningsteeken stapten in, maar de gids hield
      zorgvuldig een plaatsken open. De deuren waren reeds toegeworpen, toen hijgend een
      dik vrouwwensch zich binnen werkte.</p>

      <p>&mdash;Oef, is me dat zoeken!...</p>

      <p>&mdash;Jezus! Maria! fluisterde Madame Snepvangers haar echtgenoot in het oor,
      dat is Mie Verbinnen uit de Rozenstraat... En die gaat ook mee naar
      Zwitserland.</p>

      <p>Snepvangers verschrok, bekeek in grenzenlooze verbazing het opgedirkt vischwijf
      dat v&oacute;&oacute;r hen neerzat. De vrouw van den boodschapper was blootshoofds,
      een fluweelen jurk vol kanten volants omspande haar zware borsten, een zijden
      voorschoot hing over haar gemooireerden rok, en gelakte schoentjes had zij aan de
      voeten. Op haar schoot hield zij een zwart teenen korf, een reuzenkabas!</p>

      <p>&mdash;Wel, wel, Mijnheer en Madame Snepvangers, eindelijk heb ik u gevonden...
      in Antwerpen zijt ge mij ontsnapt, maar nu laat ik u niet meer los...</p>

      <p>&mdash;Waarom? vroeg Madame angstig.</p>

      <p>&mdash;Och mensch lief, ik versta geen woordje Fransch, enkel Antwerpsch... en
      'k dacht bij mezelf, die brave menschen zullen mij wel helpen... Mijn vent sprak
      van niks anders dan van Zwitserland... en toen dacht ik: dat moet ik toch ook eenns
      zien... 'n mensch moet toc ook eens van het leven profiteeren en wat verder gaan
      dan naar de kermis van Contich!... En als ge geen kinderen hebt, kunt ge er wel een
      215 franken aan besteden om Zwitserland te zien met den Riga er bij ...</p>

      <p>&mdash;Rigi, verbeterde Snepvangers voornaam.</p>

      <p>&mdash;Rigi of Riga is voor mij hetzelfde als het maar geenen Zwanengang is!...
      Ik wil ook eens reizen gelijk chik volk!...</p>

      <p>Het gefluit van de locomotief onderbrak haar, de trein ging traagjes vooruit,
      versnelde en joeg dan voort met dommelend geluid. De medereizigers begluurden het
      vreemdsoortig drietal.</p>

      <p>&mdash;'t Is toch gemakkelijk op de kussens zitten in plaats van met vischkorven
      door Antwerpen te sjouwen, zei Mie, mijn vent zal er eentje meer pakken nu ik weg
      ben en hem aan zijn lot moest overlaten.</p>

      <p>Een der medereizigers gichelde in zijn hoekje, de twee dames keken strak door
      het ander raampje. Snepvangers werd rood van ergernis.</p>

      <p>&mdash;Alleen zou ik het nooit geriskeerd hebben... maar toen ik wist dat twee
      deftige menschen uit de buurt meegingen heb ik mijn kaartje maar besteld.</p>

      <p>Madame zat verslagen. Snepvangers nam geen verder notitie van de opdringerige
      vischleurster.</p>

      <p>&mdash;De trein stopt slechts te Luxemburg, te Straatsburg, te M&uuml;lhausen en
      morgen vroeg om half zes zijn wij te Bazal... daar drinken wij koffie, zei
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ja, fluisterde Madame, die niet wist waar de blikken te vestigen en ten
      slotte naar buiten keek, naar het wisselend avondlandschap.</p>

      <p>&mdash;Ben ik van geenen tel, Madammeken, kent ge mij niet meer?... Ik ben Mie
      Verbinnen uit de Rozenstraat, ik leur met visch en mijn vent speelt 's Avonds kaart
      met Mijnheer in <i>Het Zwart Paard</i>, op de Paddegracht. Waar of niet waar,
      Mijnheerken?</p>

      <p>Sprakeloos en nijdig zaten man en vrouw voor haar.</p>

      <p>&mdash;Maar Seminis kinderen toch, die spreken nu geen gebenedijd woord...
      plezant gezelschap om mede te voyageeren... Of is 't uit hoovaardigheid dat gij mij
      niet wilt kennen?... Wel, fijne Mijnheer, zijt gij uwen tijd vergeten?... En dat
      heeft in den gemeenteraad willen zitten... zeker om ook te zwijgen!... Maar dat kan
      ik ook... Ik had een lekker stuksken visch meegebracht om u te trakteeren, maar als
      gij het zoo verstaat dan vreet ik alles zelf op!...</p>

      <p>Triomfantelijk opende zij haar kabas en begon te smullen. Madame bemerkte
      terluiks dat de gebakken pladijs er appetijtelijk uitzag. Mijnheer keek naar de
      nieuwe reiszakken in het net boven Mie. Dat wijf kwam nu het spel verbroddelen, het
      plezier bedreven! Wat moesten de medereizigers van hen wel denken! De trein zong en
      dommelde, en nu en dan klonk een waarschuwend gefluit. Sander had gelijk, zij
      hadden maar liever moeten thuis blijven, in hun bed slapen in plaats van in den
      trein. Madame knabbelde nu voorzichtig aan een reepje chocolade. En al die ellende
      zou veertien dagen duren, veertien dagen lang zouden zij geplaagd zijn met dat
      vischwijf! En in dezen wagon was het rooken verboden.</p>

      <p>Het schemerde nu en plots werd het treinlicht ontstoken. Ginder verre was nog
      een kleurige weerschijn van de zon na haar ondergang. Dan kwam de nacht, de
      donkere, lange nacht. Mie, moe gegeten en gedronken, sloot haar mandje, veegde zich
      welgevallig den mond af, zei giftig:</p>

      <p>&mdash;Slaapt wel, fiere Madame en fijne Mijnheer, maar ik ben bij u en blijf
      bij u... ik laat u niet meer los... en wij zullen eens zien wie het langst kan
      koppen. Zoo'n twee poesjenellen heb ik nog nooit op 't Vlaamsch theater gezien.</p>

      <p>Zij vleide zich in haar hoekje, kruiste de armen op den kabas en sloot de
      oogeen. Even had de trein gestopt joeg nu weer voort, rusteloos voort door den
      nacht. Het licht door een gordijn getemperd schemerde vaag over de slapende Mie, de
      knikkendebollende Madame, den heer en de twee dames. Snepvangers kon niet slapen
      van verbeten woede. En er was niets tege te doen, zij had haar reis betaald en zou
      hen op de hielen volgen. Het treffelijk volk zou zich van hen afwenden en hem en
      zijn vrouw op den koop toe nog uitlachen. Hij zou den gids raadplegen over wat hen
      te doen stond. Dat gemeen wijf!</p>

      <p>Traag kropen de uren voorbij voor den wakenden Snepvangers, wiens menschelijke
      ijdelheid zoo deerlijk was gekwetst. Eindelijk toen de morgen begon te dagen en het
      licht door de neergelaten gordijntjes sijpelde, sliep hij in. Uit zijn onrustige
      droomen, die kop noch staart hadden, werd hij gewekt door het onbehoorlijk gesnurk
      van Mie Verbinnen. Madame wreef zich eveneens de oogen uit.</p>

      <p>&mdash;Seffens zijn wij in Zwitserland, Mama, vezelde hij, ik ga den gids
      spreken want met haar kunnen wij toch niet geplaagd blijven...</p>

      <p>&mdash;Neen, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Wat moeten de menschen wel denken, ik schaam mij de oogen uit den
      kop.</p>

      <p>&mdash;Wij gaan nog liever terug naar huis, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Natuurlijk, al moeten wij er al ons eens bij verliezen en niks gezien
      hebben.</p>

      <p>De trein stopte. De slapers ontwaakten, namen hun gepak, stapten uit. Mie met
      haar kabas aan den arm volgde Snepvangers, die met nijdige wippasjes de reizigers
      naar het buffet vergezelde. Hij kreeg den gids te pakken.</p>

      <p>&mdash;Met dat wijf zonder hoed en met een voorschot willen wij niet reizen,
      verklaarde hij dapper.</p>

      <p>&mdash;Ik kan het niet verhelpen, Mijnheer, zij heeft betaald en toevallig kent
      zij u... Daar kan de agentie niets aan doen, verklaarde de gids onverschillig.</p>

      <p>&mdash;Dan gaan wij terug, Mijnheer... wanneer vertrekt een trein naar
      Brussel?... Maar ik zal in Antwerpen vertellen wat zoodje gij Zwitserland laat
      zien...</p>

      <p>&mdash;'t Is spijtig, Mijnheer, verzoende de gids, maar niemand kan er iets aan
      doen... en ge zijt uw geld kwijt...</p>

      <p>&mdash;Mijn geld kwijt?</p>

      <p>&mdash;Ja, want alles is betaald in de hotels en de treinreis is op voorhand
      betaald, verwittigde de gids en krabte zich achter het oor.</p>

      <p>&mdash;'t Zijn allemaal dieven in uw schoon Zwitserland. Wij hebben al genoeg
      gezien en gaan terug... Wijs mij maar den weg naar den trein...</p>

      <p>&mdash;Om negen uur vertrekt er een trein, ginder...</p>

      <p>&mdash;Maar de koffie is betaald en zullen wij drinken! Wij gaan terug, Mama,
      terug naar Antwerpen, maar eerst gaan wij koffie drinken...</p>

      <p>&mdash;Ik ben stram van zitten, kloeg Madame.</p>

      <p>&mdash;Wij moesten in onzen ouden dag ook nog iets aanvangen. Laat ons nu maar
      smakelijk eten, want het kost peperduur.</p>

      <p>Toen de reizigers weer naar den trein gingen, bleven zij zitten. Mie volgde hun
      voorbeeld.</p>

      <p>&mdash;Dat is straf... Zij blijft zitten, en keert mee terug.</p>

      <p>&mdash;Zij weet van toeten noch blozen, misprees Madame.</p>

      <p>&mdash;Zij zal staan zien, grinnikte Snepvangers boosaardig.</p>

      <p>Met zijn kladdeken Fransch wist Snepvangers zich te behelpen. De conducteur keek
      bevreemd naar de ongeknipte reisbiljetten in het reisboekje, maar zei niets. Mie
      schoof weer genoeglijk bij in het zelfde compartiment. Zonder een woord te wisselen
      reden zij in den snikheeten dag naar huis. Aan de stations dronken zij limonade,
      aten broodjes-met-wat-bij. In grilligen dans schoten dorpen en steden voorbij,
      velden en weiden, Zij waren verdoofd en uitgeput en zagen Mie maar onafgebroken
      smullen en snoepen uit haar voorraad. Het vischwijf probeerde zoo genoeglijk den
      tijd te dooden, want de menschen rond haar verstond zij toch niet en de
      Snepvangersen zaten statig en waren niet te spreken. Tegen zevenen kwamen zij te
      Brussel aan.</p>

      <p>&mdash;Maar... maar dat is Brussel, begot!</p>

      <p>&mdash;Ja, dat is Brussel, sarde nu Snepvangers, die niet langer zwijgen
      kon...</p>

      <p>&mdash;En dat is nu die fameuse reis naar Zwitserland, waar van alles te zien
      was... die koeien met bellekens en die bergen met sneeuw... Awel, dat is puur
      afzetterij En dat kost nu zoe maar in de gauwte twee-honderd-vijftig frank... En
      waar is nu die Riga?</p>

      <p>&mdash;In den Zwanengang, treiterde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Sloebers!... Ha, nu versta ik het ... ze hebben me willen kwijt spelen...
      zijn moedwillig terug naar huis gegaan... Maar ik heb toch zooveel van Zwitserland
      gezien als gij... ik beklaag mijn centen niet, want gij zijt ook gefopt... En mee
      naar huis ga ik ook!</p>

      <p>In den avond kwam Snepvangers en zijn vrouw doodmoe thuis in de Hobokenstraat.
      Mie had hen tergend achterna geloopen tot aan den hoek der Rozenstraat.</p>

      <p>&mdash;Droomt nu maar niet te veel van Zwitserland ... Ge hebt niet eens
      gekoleurde postkaarten meegebracht en ik wel, zegevierde zij.</p>

      <p>&mdash;Wat zal Marieken verschieten als zij ons morgen ziet, jammerde
      Madame.</p>

      <p>&mdash;En wat zullen de mannen uit <i>Het Zwart Paard</i> lachen, maar we slapen
      toch in ons eigen bed!</p>

      <p>'s Morgens stond Snepvangers weer tegenover Sander. De kousevent hield op met
      spuwen van verwondering.</p>

      <p>&mdash;Al terug, Snepvangers?</p>

      <p>&mdash;Ja, Sander ...</p>

      <p>&mdash;In Zwitserland geweest?</p>

      <p>&mdash;Ja!</p>

      <p>&mdash;Niet veel bijzonders, zeker?</p>

      <p>&mdash;Neen!</p>

      <p>&mdash;Maar ge zegt zoo weinig....</p>

      <p>&mdash;Och!</p>

      <p>&mdash;Lang in den trein gezeten?</p>

      <p>&mdash;Een dag en een nacht ... en dan dat smerig vischwijf uit de Rozenstraat,
      die zonder hoed mee wou naar Zwitserland.... En zij had heur plaats betaald en wou
      ons niet loslaten ... Maar wij hebben haar beetgenomen en zijn direct terug naar
      huis gekomen om in ons eigen bed te slapen.</p>

      <p>&mdash;Ja, zei Sander peinzend en spuwde werktuigelijk, ja, Snepvangers, 'k heb
      u zoo dikwijls gezegd dat gij moest leeren zwijgen ... Nu zijt ge uw cens kwijt ...
      'k heb u gewaarschuwd dat het overal hetzelfde is, en nu hebt ge het zelf
      ondervonden dat dat Zwitserland de moeite niet waard is, er u zoo muug voor te
      maken! ... Speek maar liever eens mee, besloot hij welgemutst, en binnen een paar
      dagen gaan wij opnieuw visschen! ...</p>

      <p>&mdash;Ja, Sander, stemde Snepvangers in, voelde zich getroost, en spuwde naar
      den rand van het voetpad.</p>
      <hr style="width: 65%;" />

      <h2><a name="HOOFDSTUK_IV" id="HOOFDSTUK_IV"></a>HOOFDSTUK IV.</h2>

      <h3>DE VLUCHT DER SAKSISCHE KANARIEVOGELS</h3>

      <p>Snepvangers leefde ingetogen en in vrede met de menschen en de maatschappij. Hij
      dacht nu het leven te kennen, en door ontgoocheling en ondervinding wijsheid te
      hebben vergaard. Hij verbeeldde zich dat hij zijn hart gesloten had voor alles en
      dat zijn verstand wikte en woog om hem voor nieuwe tegensvallers te behoeden.</p>

      <p>Goedsmoedig had hij zich verzoend met het leven, en zijn dagelijksche
      ochtendpraatjes met den Speeker hadden hem teruggevoerd op effen paadjes waar noch
      ontroering, noch avontuur dreigde. Zijn hondje laten wateren werd hem een aangename
      bezigheid.</p>

      <p>Met de jaren kwam geen verandering. Een rustige glimlach van vergenoegen krulde
      zijn lippen, want zijn dagen brachten geen ergernissen.</p>

      <p>Marieken had hem zes kleinkinderen geschonken, eerst een jongen, dan een
      tweeling, een meisje en een jongen, daarna nog drie jongens. De baker was
      bestending op de Torfburg. Een door den hemel gezegend huishouden, meende de
      onderpastoor van Onze-Lieve-Vrouwe!</p>

      <p>Madame Snepvangers schiep groot behagen in de kinderkamer en hielp Marieken in
      de beslommeringen. De Drogist frutselde in zijn winkel of zat verdiept in
      wetenschappelijke verhandelingen. Soms praatte hij zeer uitbundig en andermaal kon
      hij zijn schoonvader zoo verstrooid aankijken dat deze er schuw van werd. Maar hij
      troostte zich in het besef dat geleerde menschen altijd zoo'n vreemde manieren
      hebben.</p>

      <p>Aan een Zondagsche familiedisch besprak hij het zonderling verschijnsel.</p>

      <p>&mdash;Ja, oordeelde de Drogist, dat is een kenmerk van de geleerden... Newton
      lei zoo zijn horlogie in kokend water en hield zijn ei in zijn hand.</p>

      <p>&mdash;Had die mijnheer Newton dan geen vrouw om eieren te koken, verbaasde zich
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Lessing, betoogde de Drogist, een beroemd dichter, kwam eens vroeger naar
      huis en zijn knecht, die hem niet herkende, riep door het raam: "De professor is
      niet te huis!"&mdash;"O zoo, antwoordde Lessing, dat is niets, dan kom ik later wel
      eens terug!"</p>

      <p>&mdash;Van dichters verwondert mij niks, overwoog Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Antoine doet precies zoo, hij kan Mijnheer Newton de hand geven...
      Eergisteren vraag ik hem om wat suiker in de pap, te doen... Ik geef de pap aan de
      kinderen en zij willen ze niet eten... Ik proef, en de pap is zoo zout als
      brak!</p>

      <p>&mdash;Marieken, Marieken, suste de Drogist gevleid.</p>

      <p>&mdash;Als hij maar geen gedichten begint te maken, zei de Loodgieter
      bekommerd.</p>

      <p>&mdash;Neen, Papa, zoo erg is het niet, stelde Marieken gerust, ten minste dat
      heb ik nog niet ondervonden.</p>

      <p>Snepvangers zag naar zijn kleinzoontje, het sprekend beeld van zijn vader!
      Meewarig bedacht hij dat het teere ventje ook geestelijk aan zijn vader zou doen
      denken!... Albertken moest maar liever op zijn grootvader trekken, desnoods op
      grootvader Craen... Maar niet zoo vies doen als Antoine in zijn geleerdheid.</p>

      <p>Albertken was nu zes jaar geworden en ging naar de school der Paterkens in de
      Everdijstraat. De blonde krullen en de blauwe oogen, het bleeke gezichtje, de
      snaaksche invallen en het kindergebazel, waren voor Snepvangers een onuitputtelijke
      stof van overweging en conversatie.</p>

      <p>Hij had zich van het kind meester gemaakt met zoete woordjes en listige
      verleiding. Craen had het te laat bemerkt en liet nu, daarbij te veel met de
      politiek ingenomen, Snepvangers ook maar betijen. Albertken droeg toch zijn
      naam!</p>

      <p>Het jongsken verborg zijn voorliefde niet; met grootvader Snepvangers kon hij
      praten, die onderwierp zich geduldig aan zijn spelletjes, had zijn zak steeds
      gevuld met krakelingen, die nam hem mee naar de estaminets en liet hem van zijn
      bier proeven wat thuis streng verboden was. Zij hadden zoo hun geheimpjes, hun
      verdoken plezier en hun kameraadschappelijke verstandhouding.</p>

      <p>Als kraaiend kindje had Albertken reeds blijken gegeven van eendere nijgingen
      die Snepvangers ontroerden. Hij was verzot op honden, riep tegen al de beestjes
      even vriendelijk: Dag hondeken! Hij kon spelen met spitsken zonder het maar een
      oogenblik te verbalemonden, was wijs en teeder tevens.</p>

      <p>Samen gingen zij dikwijls naar den Dierentuin en werden het nimmer beu de apen,
      de zeehonden en de olifanten te bekijken. Snepvangers fantaseerde over de warme
      landen waar de olifanten met hun groote, ivoren slagtanden vrij in 't wild
      rondloopen en lawaai maken met opgestoken neustrompetten, over de logge zeehonden
      die op hun vinnen naar boven waggelden en neerplonsden om hun vischbuit te vangen,
      over de vinnige apen, die kouwelijk bijeenzaten in het apenkot; wier slimme,
      onrustige oogjes hen aangluurden, en die soms onfatsoenlijk zaten te vlooien.</p>

      <p>&mdash;Hebben de menschen ook vlooien, Grootva, vroeg Albertken zekeren dag.</p>

      <p>&mdash;Sommige menschen, leerde Snepvangers,&mdash;maar dat zijn vuil
      menschen...</p>

      <p>&mdash;Och, dat is spijtig, betreurde Albertken.</p>

      <p>&mdash;Spijtig?</p>

      <p>&mdash;Ja...</p>

      <p>Snepvangers was zoo verbluft dat hij niet verder aandrong om een reden te
      kennen.</p>

      <p>De volgende maal, toen zij weer voor het apenkot stonden, zei Albertken
      trotsch:</p>

      <p>&mdash;Wij hebben thuis ook vlooien!</p>

      <p>&mdash;Niet waar, Albertken, zei Snepvangers onthutst.</p>

      <p>&mdash;Ja, heel klein vlooien met heel lang haar!</p>

      <p>&mdash;Maar, Albertken toch, ge moogt niet beuzelen!</p>

      <p>&mdash;Ik zou toch zoo gaarne vlooien hebben, zuchtte Albertken, dat moet zoo
      plezant zijn.</p>

      <p>&mdash;Maar het is niet waar...</p>

      <p>&mdash;Ik denk het zoo maar, Grootva, zei de kleine waanwijs, dat is zoo mijn
      plezier.</p>

      <p>Snepvangers zette groote oogen op en vond Albertken een wonder kind. Sinds hij
      naar school ging en van makkers en meesters te vertellen had opende hij voor zijn
      grootvader een nieuwe wereld van kinderverbeelding en logica. Haast dagelijks ging
      Snepvangers hem aan school afhalen en als vertrouwelingen bazelden zij samen. In
      den zomer gingen zij, na koffie gedronken te hebben, nog op wandel naar het terras
      om de schepen en het water te zien! Zij zaten op een bank, zagen de kranen werken
      en hoorden de stoomers toeteren. Grootvader was het vraagbaken dat voor alles een
      antwoord vond dat het kind voldoening gaf. Grijsaard en kind lieten hun verbeelding
      vrij spel.</p>

      <p>&mdash;Pa weet dat allemaal niet, misprees Albertken.</p>

      <p>&mdash;Foei, strafte Snepvangers gevleid.</p>

      <p>Albertken was verbazend knap en slim oordeelde de grootvader die zijn eigen
      kinderherinnering ter hulp riep om den hoogen dunk van het jongetje te behouden.
      Maar soms werd hij toch overbluft en was de verrassing hem te groot.</p>

      <p>Zoo zaten zij eens in het Park voor den met kroos bedekten vijver waarop de
      eenden dreven. Albertken zat te peinzen en Snepvangers rookte een sigaar en
      luisterde naar een merel die aan de overzijde van het water in een boschje
      verscholen zat.</p>

      <p>&mdash;Grootva, fluisterde Albertken, is het aardig, altijd getrouwd te
      zijn?</p>

      <p>&mdash;Maar manneken toch!... Wat een vraag!...</p>

      <p>&mdash;Janneken Palincx zei gisteren dat zijn vader tegen zijn moeder gezegd had
      dat hij het beu is...</p>

      <p>&mdash;Janneken Palincx is een snotaap, een kwajongen!</p>

      <p>&mdash;Hij is de sterkste van allemaal, Grootva!... En hij liegt nooit... Vindt
      gij het aardig altijd met Grootmoe getrouwd te zijn? Zij kan soms toch
      zagen!...</p>

      <p>&mdash;Kind, kind, 't is goed dat het niemand hoort... maar zoo'n dingen moogt
      ge niet zeggen of denken...</p>

      <p>Snepvangers zag ongerust rond, maar er was geen mensch in de buurt.</p>

      <p>&mdash;Als Grootmoe het moest hooren!</p>

      <p>&mdash;Ik zal het haar toch niet zeggen, troostte Albertken, maar ik zou toch
      niet altijd met &eacute;&eacute;n vrouw willen getrouwd zijn...</p>

      <p>Snepvangers begon uitbundig te lachen en Albertken, een oogenblik uit zijn lood
      geslagen, lachte mee.</p>

      <p>&mdash;Wij, jongens, zagen nooit, zei hij en verzonk weer in zijn gemijmer.</p>

      <p>Toen zij opstonden om naar huis te gaan, gaf Albertken de rest van zijn
      overtuiging prijs.</p>

      <p>&mdash;Grootva!</p>

      <p>&mdash;Albertken?...</p>

      <p>&mdash;Als ik groot ben trouw ik toch ook!</p>

      <p>&mdash;Zoo?...</p>

      <p>&mdash;Ja, met een heel leelijke...</p>

      <p>&mdash;Maar manneken toch!</p>

      <p>&mdash;Ja, een heel leelijke, dan kunnen wij er samen goed om lachen!...</p>

      <p>Albertken grinnikte genoegelijk en Snepvangers wierp van ontsteltenis zijn
      sigaar onder de bank.</p>

      <p>'s Anderdaags vertelde hij Sander wat zijn kleinzoon hem gezegd had.</p>

      <p>&mdash;Die jongen zal het ver brengen, meende de Speeker, ge moet hem leeren
      speeken.</p>

      <p>&mdash;Ja, zei Snepvangers zonder overtuiging...</p>

      <p>&mdash;Hij heeft gelijk over het huwelijk...</p>

      <p>Hij werd onderbroken door zijn vrouw die hem riep.</p>

      <p>&mdash;Ik kom, antwoordde hij gedwee maar treuzelde nog even, hoe oud is
      Albertken?</p>

      <p>&mdash;Zes jaar...</p>

      <p>&mdash;Dat wordt een advokaat, Snepvangers, let op mijn woorden... dat kind
      heeft menschenverstand...</p>

      <p>Dan haastte hij zich naar binnen en Snepvangers floot blijgezind op zijn
      hond.</p>

      <p>Enkele dagen later waren grootvader en kleinzoon in de weer om grootmoeders
      verjaardag te vieren. Het trof op een Zondag en heel de familie werd in de
      Hobokenstraat verzocht.</p>

      <p>&mdash;Ge zoudt een gedichtje moeten kennen, opperde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Is dat wel noodig, weifelde Albertken.</p>

      <p>&mdash;Natuurlijk, manneken... Het zal grootmoeder zooveel plezier doen, zei
      Snepvangers, alsof hij berouw over iets had.</p>

      <p>&mdash;Als het dan toch moet, schikte zich de kleine wijs... Ik vind dat wij
      moesten paleeren en vuurwerk afsteken op de koer...</p>

      <p>&mdash;Ballonnekens en vuurwerk... Maar wat zullen de geburen wel denken?...</p>

      <p>&mdash;Daar moet ge nooit niks om geven, wijsgeerde Albertken.</p>

      <p>&mdash;Dat is waar, gaf Grootvader toe.</p>

      <p>Grootmoeder werd feestelijk gehuldigd met bloemen en geschenken. Een kokin had
      de zorg voor het eten overgenomen, en nu zat Madame Snepvangers in een leunstoel en
      hield de kinderen bezig die beurtelings op haar schoot klauterden.</p>

      <p>Antoine had zijn vader beet met een onuitputtelijke beschouwing, terwijl
      Marieken en Madame Craen de kleintjes susten.</p>

      <p>Snepvangers en Albertken hingen hun veelkleurige ballonnekens in de veranda,
      plaatsten de kaarsjes recht, onderzochten het vuurwerk en verlangden naar den avond
      om de verlichting te kunnen beginnen.</p>

      <p>Aan tafel knipoogden zij soms in het vooruitzicht der komende verrassingen.
      Snepvangers liet Craen gerust aan zijn zoon over en onderbrak Antoine niet in zijn
      betoog over eetbare en vergiftige paddenstoelen. Zoohaast de taart aangesneden was
      kon Snepvangers zich niet langer intoomen. Hij dronk in een teug zijn wijnglas
      leeg, want zijn keel was droog en hij had het gevoel alsof hij zelf een aanspraak
      moest houden.</p>

      <p>&mdash;Antoine, zwijg nu eens, zei hij zegevierend, Albertken moet nu iets
      zeggen.</p>

      <p>Antoine keek een beetje donker, zag Albertken van zijn stoel klimmen, een
      buiging maken voor zijn grootmoeder en hoorde zijn schriel kinderstemmetje
      verklaren:</p>
      <span style="margin-left: 1em;">"De Pruimenboom"!</span><br />
       <span style="margin-left: 1em;">Jantje zag eens pruimen hangen,</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">O! als eieren zoo groot!</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">'t Scheen, dat Jantje wou gaan
      plukken,</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">Schoon zijn vader 't hem verbood.</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">Hier is, zei hij, noch mijn vader,</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">Noch de tuinman, die het ziet:</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">Aan een boom zoo volgeladen,</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">Mist men vijf zes pruimen niet!...</span><br />


      <p>Het ging zonder haperen, maar Snepvangers, wiens lippen, vers na vers,
      meeprevelden, zweette van angst.</p>

      <p>&mdash;Waar hebt ge dat geleerd, vroeg Marieken verteederd.</p>

      <p>&mdash;Van Grootva, zei Albertken, haast stikkend in een stuk taart.</p>

      <p>&mdash;Ja, dat heb ik in mijn tijd ook geleerd, overwoog Craen, maar hij heeft
      het goed gedaan... Bravo, manneken!</p>

      <p>&mdash;En hij heeft er niks van verklapt, zei de Grootmoeder verbaasd.</p>

      <p>&mdash;De mannen kunnen zwijgen, bedacht Albertken snugger.</p>

      <p>&mdash;De inlandsche paddenstoelen, herbegon Antoine...</p>

      <p>Zoohaast het donker werd stak Snepvangers de kaarsjes aan en een schemerlicht
      hing in de veranda. Dan, onverwachts, joegen zij een vuurpijltje omhoog in den tuin
      en deden zij een zevenslager springen. Snepvangers en Albertken juichten van pret,
      maar binnen in de kamer schrok het gezelschap, en de vijf kinderen begonnen
      eenparig te krijten.</p>

      <p>&mdash;Schei toch uit, Snepvangers, riep Madame, wat zijn dat voor
      kinderstreken; ge jaagt de bloeikens den angst op het lijf!...</p>

      <p>&mdash;Ge hoort het wel, Albertken, waarschuwde Snepvangers benard.</p>

      <p>&mdash;En doof de ballonnekens nu maar uit, verzocht Antoine, ik krijg hoofdpijn
      van den stank der kaarsjes...</p>

      <p>&mdash;Ge ziet het wel, bedacht Albertken teleurgesteld, zij vinden dat niet
      plezant... als wij ook eens iets doen dan maakt het lawaai of stinkt het......</p>

      <p>&mdash;Ja, Albertken, maar dat is toch niks... wij zullen het op een anderen
      keer probeeren als er niemand thuis is... Oei! Daar vliegt een ballonneken in
      brand!</p>

      <p>&mdash;Dat is niks ... dan moeten wij het niet uitblazen, redeneerde
      Albertken.</p>

      <p>Wanneer Snepvangers later, na het vertrek der gasten, alleen tegenover zijn
      vrouw zat, kon hij niet nalaten te zeggen:</p>

      <p>&mdash;'t Is toch spijtig voor Albertken geweest...</p>

      <p>&mdash;Wat?...</p>

      <p>&mdash;Wel dat vuurwerk... Hij had er zoo op gerekend...</p>

      <p>&mdash;Gij denkt maar aan Albertken, verweet zij, hebt ge de andere kinderen
      niet hooren schreeuwen van schrik.</p>

      <p>&mdash;Dat gaat over, bepeinsde hij, nog een paar slagen en zij waren het gewoon
      geweest...</p>

      <p>&mdash;Maar hebt ge nu in uw leven zoo iets gehoord, schuddebolde Madame
      gebelgd.</p>

      <p>&mdash;Dat kind is geen gewoon kind... Sander zegt het ook... Albertken moet
      advokaat worden...</p>

      <p>&mdash;Och, en ge weet nog niet of het kind daar goesting zal voor hebben...</p>

      <p>&mdash;Goesting? Goesting... ook gij kent hem niet. Albertken geen goesting
      hebben... hij wordt nog veel meer dan advokaat... Dat kind is nu mijn leven...</p>

      <p>&mdash;Ja, dat weten wij, zei Madame nuchter, 't is uw Benjamin... maar 't mag
      zijn, want het kind ziet u liever dan zijn eigen ouders.</p>

      <p>&mdash;Als ik hem "De Pruimenboom" hoorde opzeggen, dan dacht ik aan mijn eigen
      kinderjaren... Ik heb het gedichtje nooit vergeten, en Albertken zal nooit vergeten
      dat hij het van mij heeft geleerd...</p>

      <p>&mdash;Neen, zei Madame, dat zal hij niet... maar nu gaan wij slapen,
      Snepvangers, 't is veel later dan anders...</p>

      <p>&mdash;'t Is toch allemaal tegengevallen, kloeg Snepvangers nog op den trap, en
      dan Antoine die niet tegen een vetkaarsken kan!...</p>

      <p>Wanneer het bui&iuml;g weer aankwam kon Snepvangers met Albertken niet meer
      geregeld gaan wandelen. Zijn dagen schenen hem langer. Telkens als hij de
      gelegenheid vond, sloot hij zich bij Sander aan om wat afleiding te vinden.</p>

      <p>Op een zonnigen, ijlen najaarsdag stond hij zoo te treuzelen voor de halfdeur
      van het kousenwinkeltje. De boord van het gaanpad dreef van het speeksel. Een
      hoopje lanterfanters luierde tegen den met veelkleurige plakkaten bedekten
      muur...</p>

      <p>Boven, ergens in een kamer waarvan het venster openstond, kweelde een
      kanarievogel. Snepvangers vond het danig schoon.</p>

      <p>&mdash;Hoor eens, Sander!</p>

      <p>&mdash;'t Is een sijsken, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Neen, neen, 't is veel schooner... 't is een kanarievogel...</p>

      <p>&mdash;'t Kan zijn, schokschouderde de Speeker onverschillig.</p>

      <p>&mdash;Een schoone vogel, mijmerde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;De schoonste vogels zitten in den buiten, zei Sander.</p>

      <p>&mdash;'k Zou toch wel een goeie zanger willen hebben...</p>

      <p>&mdash;Och, wat hebt ge er aan?... Dat zingt maar en dat vreet maar!...</p>

      <p>&mdash;Het zijn zoo'n fijn vogeltjes, Sander, en als zij zingen...</p>

      <p>&mdash;Koop liever duiven... als zij vet zijn kunt ge ze in 't potteken steken
      en binnenbas spelen!</p>

      <p>&mdash;Ik koop een kanarievogel, besloot meteen Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ge zult het beklagen, waarschuwde Sander meewarig alsof zijn vriend
      rampzalige voornemens koesterde.</p>

      <p>&mdash;Ik moet toch iets hebben om mij te amuseeren, verontschuldige zich
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ja! zei de andere zuur, misschien moest ik het niet zeggen... de menschen
      zijn toch zoo eigenzinnig... maar als vriend, als ge dan toch een kanarievogel wilt
      koopen, ga dan om raad bij den klakkenmaker van de Paardenmarkt... anders wordt ge
      nog bedonderd ...</p>

      <p>&mdash;Dank u, Sander.</p>

      <p>Snepvangers sprak er met Albertken over.</p>

      <p>&mdash;Ik zal het Grootmoe vragen, meende het kind.</p>

      <p>&mdash;Ja, Albertken, en dan zullen wij ons amuseeren...</p>

      <p>&mdash;Ik zou toch liever een arend houden!</p>

      <p>&mdash;Maar dat is een wild beest...</p>

      <p>&mdash;Die eten rauw vleesch, Grootva, maar een kanarievogel is toch ook
      goed.</p>

      <p>Madame Snepvangers gaf haar toestemming, onder beding dat Mijnheer zelf voor het
      vogeltje zou zorgen. Dan toog hij naar den klakkenmaker. Hij kende hem van in den
      tijd toen de politiek hem in beslag nam. In het halfdonkere winkeltje was de man
      bezig met schikken. In de achterkamer zong een vogel.</p>

      <p>&mdash;Dus wilt ge een kanarievogel houden, wikte de raadgever met scherpe
      neusstem.</p>

      <p>&mdash;Ja!</p>

      <p>&mdash;Een of meer?</p>

      <p>&mdash;Ik denk...</p>

      <p>&mdash;Daar zit het gevaar... &eacute;&eacute;n zangvogel is een plezier...
      meer, het kweeken, wordt een drift... ik kon mijn goesting altijd intoomen, maar
      dat kunnen weinig menschen...</p>

      <p>&mdash;Ik zou om te beginnen maar een manneken willen koopen!</p>

      <p>&mdash;Om te beginnen, zegevierde de klakkenmaker, de drift is u al meester...
      ge zijt een verloren man, Snepvangers, maar gij moet het weten... ik heb u
      verwittigd...</p>

      <p>&mdash;Waar kan ik een vogel koopen, vroeg de ongeduldige Snepvangers, in
      vertrouwen, want ik ken de mannekens niet uit de poppekens...</p>

      <p>&mdash;Dat zal ik u leeren, vriend... Als ge voor een kot staat dan moet ge de
      vogels goed bezien... Als ge ze goed bezien hebt, moogt ge u nooit laten pakken
      door de schoon pluimen... zoo is het bij de menschen ook...</p>

      <p>&mdash;Dus een met leelijke pluimen?</p>

      <p>&mdash;Bijlange niet!... Luister. Als er veel bijeen zitten moet ge een
      kaalkopken kiezen...</p>

      <p>&mdash;Zijn dat mannekens?</p>

      <p>&mdash;Ja... want poppekens en poppekens dat vecht niet... mannekens en
      poppekens vecht ook niet... maar mannekens en mannekens die pikken elkander de
      koppekens kaal...</p>

      <p>&mdash;Maar als de vogels nu eens apart zitten?</p>

      <p>&mdash;Dan moet ge ze hooren zingen... als zij zingen zijn het mannekens...
      daarbij kunt ge het zien aan hun houding en manieren en hun koleur is hooger...</p>

      <p>&mdash;Waar zou ik er een kunnen koopen?</p>

      <p>&mdash;Overal, meende de klakkenmaker luchtig.</p>

      <p>&mdash;Ja, maar...</p>

      <p>&mdash;Het hangt af van de soort die ge wenscht... Een Hollandsche of een
      Parijsche trompetter, een Brabantsche vogel, een Gentsche postuurvogel of een
      edelzanger zooals de mijne, een Saksische?...</p>

      <p>&mdash;Een Saksische dan, de schoonste die te krijgen is, hunkerde
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Daarin hebt ge gelijk... de beste soort... geen bastaarden... maar 't is
      een kwestie van goesting... ik ken een liefhebber die Schotsch Fancies kweekt,
      reuzenvogels van twintig centimeters.</p>

      <p>&mdash;Dat zijn geen kanarievogels meer, minachtte Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Volgens mij ook niet, fluisterde de neusstem, ge zult er verstand van
      krijgen, Snepvangers, dat voorspel ik u... Daarom, een goeie raad, let op de pooten
      als ge koopt... Die van jonge vogels zijn glad, die van de oude zitten vol schubben
      en hun klauwen zijn veel dikker en langer... Ga naar den ouden Willems met mijn
      complimenten, hij is zaalwachter in het Steen en die zal u niet verneuken... Hij
      kleurt geen wijfkens om ze voor mannekens, te verkoopen... Zorg dat ge uw drift
      meester blijft en dan zult ge veel plezier in de liefhebberij vinden ... Ik heb
      hooren vertellen dat een Hollandsch kapitein die veertien jaar te Breda in
      garnizoen had gelegen zoo verslingerd op het gezang was geworden, dat hij menigmaal
      vergat 's middags te gaan eten...</p>

      <p>&mdash;Wel, wel!...</p>

      <p>&mdash;Van 's morgens vroeg tot middernacht toe deed hij niets anders dan
      luisteren om de schoonste zangers te onderscheiden... maar zooveel tijd schiet er
      mij niet over... een kapitein is geen klakkenmaker...</p>

      <p>De klakkenmaker hield Snepvangers in het deurgat nog bij den knoop van zijn
      jas.</p>

      <p>&mdash;En als hij wat heesch is legt gij een stuksken kalissiehout in zijn
      "&egrave;zer", of als het een valling is dan doet ge eenige druppelen vijgensap in
      zijn drinken... Als ze vreetziekte hebben moet het aluin of staal zijn, voor den
      afgang melk en voor de hardlijvigheid kandijsuiker en saffraan...</p>

      <p>&mdash;Kan een kanarievogel...</p>

      <p>&mdash;Ja, knikte de klakkenmaker en zijn oogen keken zorglijk, zij kunnen het
      stiet krijgen en dat moet ge met ongezouten spek genezen, zij kunnen kwijnen in een
      donkere kamer, vermageren als zij geplaagd worden door roode luisjes, daarom moet
      ge holle roestjes gebruiken, zij kunnen aan vallende ziekte lijden, aan vetziekte,
      aan buikkramp, aan natuurdrift, zij kunnen een beenbreuk opdoen...</p>

      <p>&mdash;Och, och, zuchtte Snepvangers, 't is toch niet waar zeker?</p>

      <p>&mdash;Jawel, maar laat mij dan maar roepen... Ik zal wel raad weten... ik heb
      al twee pooten genezen met een saaien draadje in lijnolie gedrenkt en warm zand in
      het kot...</p>

      <p>&mdash;Dan hebt ge niet lang plezier van een kanarievogel, wantrouwde
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Dat weet ik niet, dat hangt af... Wanneer ge katten en ongedierte
      weert... de vogel goed verpleegt, versch eten en drinken geeft en dagelijks
      "muur"... bijtijds een bad, en de roestjes driemaal per week uitklopt, dan leeft
      hij tien tot vijftien jaar... Ik heb zelfs eens gelezen dat een vogel twintig jaar
      werd...</p>

      <p>&mdash;Dan koop ik er een, verklaarde Snepvangers opgetogen...</p>

      <p>&mdash;Doe het, moedigde de klakkenmaker aan.</p>

      <p>'s Namiddags trok Snepvangers naar het Steen. Er waren geen bezoekers. In een
      klein zaaltje, naast een paar toonramen vol medaljes en penningen, half verborgen
      achter verkleurde en geschifte zijden vaandels zat de oude Willems slaperig aan
      zijn bakkebaarden te pluizen. Hij keek norsch den bezoeker aan, die aarzelend
      stilstond voor een geel koperen bedpan, voetje voor voetje naderschoof en belang
      stellend door het venster keek naar den stroom waarop een hooge scheepsromp
      zwenkte. Hij had nog nooit zoo scherp een kiel van een schip opgenomen, vond het
      vlak beneden de waterlijn zeer rood gemenied.</p>

      <p>&mdash;De dag moet hier toch lang duren, polste hij den Zaalwachter.</p>

      <p>De man kikte niet, zag norsch naar het grauwe water dat midden in den stroom
      opschuimde als zog van den overzetter. Meeuwen scheerden rakelings over de
      baarkens.</p>

      <p>Snepvangers was niks op zijn gemak. Hij probeerde het nog eens:</p>

      <p>&mdash;Een schoon uitzicht op de Schelde...</p>

      <p>&mdash;Vindt ge dat, zei Willems, dan moet ge maar goed zien en van de
      gelegenheid profiteeren.</p>

      <p>&mdash;Ja, maar ik kom om een kanarievogel te koopen... nu weet gij het,
      ontlastte zich Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Dat is wat anders, meende Willems levendig, stond op en kwam naast hem
      staan, waarom hebt ge dat niet direct gezegd?</p>

      <p>&mdash;De klakkenmaker heeft mij gezonden ...</p>

      <p>&mdash;Er is niks zoo schoon als de zang der kanarievogels!...
      Nachtegaalslagers, edelrollers en kollervogels... Hoor hoe ze rollen: woe, woe...
      ie-rie-rier... ie-lie-liel...arrr... verrr... fi-fi... si-si... wi-wie... wies,
      wies, sies... toe... toe... tsoem... en hun kleur, zoo teer... zoo fijn...
      hooggeel, stroogeel, witgeel... bleekgroen... ik heb er roode gekweekt met
      kleurvoeder...</p>

      <p>&mdash;Roode?</p>

      <p>&mdash;Ja ... maar als ge dat probeert moet ge maar een wijfken pakken... die
      zijn goedkooper en dan is er niks aan verloren... een weinig cayennepeper tusschen
      het eten... en klaar is Kees! Maar 't lukt niet altijd...</p>

      <p>&mdash;Wanneer kan ik een vogel koopen?</p>

      <p>&mdash;Direct... wacht een oogenblik...</p>

      <p>De Zaalwachter ging naar een kleerkast, trok de deur open en nam er een kooitje
      uit.</p>

      <p>&mdash;Een vogel uit de duizend... 's middags is er geen mensch en dan leer ik
      hem fluiten... Twee violen en een bas-bas-bas!... Maar deze is volleerd... Alleen
      hem in 't donker houden... Moet ge soms poppekens hebben?...</p>

      <p>&mdash;Misschien later, als ik zou kweeken...</p>

      <p>&mdash;Dat is eigenlijk het plezier. Mijnheer Snepvangers, de vogels kweeken en
      ze leeren zingen... ik gebruik altijd een flesch en een stop en dat maakt aardige
      muziek... Ik ken een nachtwaker die er zijn dagen mee doorbrengt...</p>

      <p>&mdash;Wanneer slaapt hij dan,&mdash;verbaasde zich Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Als hij wat tijd heeft, 's nachts bijvoorbeeld... Ik heb enkel Saksische
      vogels, maar mijn broer, de kleermaker uit de Keizerstraat, nevens het Kapelleken,
      die heeft al de soorten van de wereld... Laatst kwamen ze hem roepen terwijl hij
      het orgel trapte in St.-Jacobskerk, want er was een Engelschman speciaal
      overgekomen om zijn vogels te zien... Twee vogels heeft hij toen verkocht, die puur
      kerkmuziek zongen... zij hadden lang tegen den kerkmuur gehangen en zij volgen zoo
      gemakkelijk na... Maar nu trof het goed... ik gaf voor zoo'n vogel niks... Ik laat
      u het manneken over omdat de klakkenmaker u gezonden heeft... want eigenlijk kweek
      ik voor de kunst!</p>

      <p>Met zijn kooi en sterk door de raadgevingen kwam Snepvangers in de
      Hobokenstraat.</p>

      <p>&mdash;Een kanarievogel, leerde hij aan zijn vrouw, is een slimme vogel die
      spoedig zijn weldoener herken ... en hem met zijn zang beloont.</p>

      <p>Albertken schiep spoedig evenveel zijn behagen als Grootvader in het
      kwinkeleerende vogeltje... Wanneer Albertken kwam werd de kanarie feestelijk
      vergast op trosjeszaad of een klontje suiker.</p>

      <p>&mdash;Ge zoudt er meer moeten hebben, bedacht Albertken, ik zal Grootmoe vragen
      er voor uw nieuwjaar te koopen.</p>

      <p>&mdash;Ik zou er moeten kweeken, op de leege kamer boven de keuken is er plaats
      genoeg.</p>

      <p>Grootmoeder had het gehoord en zij was in een goede bui.</p>

      <p>&mdash;Wel ja, Snepvangers, gaf zij toe, ge moet toch iets voor uw plezier doen
      en Albertken zal het ook amuseeren...</p>

      <p>&mdash;'t Is voor Albertken, loog Snepvangers.</p>

      <p>Een uur later droeg hij wat rommel van de kamer, begon te passen en te meten en
      droomde van een modelkooi. Hij zou Willems en de Klakkenmaker eens verbazen.
      Overvloedig licht viel door het achterraam, een ander raam, buiten het hok, zou
      toelaten de kamer te verluchten.</p>

      <p>Om de kooi te bouwen wendde hij zich tot den houtdraaier, Miranda van de
      Paddengracht, die ook andere karweikens aannam en daarbij een kweeker bleek te
      zijn. Deze timmerde een afsluiting die de halve oppervlakte besloeg, spande een
      gevochten draadnet over de balkjes, lei een dubbele vloer en kalkte de muren. De
      deur, in vier losse vlakken, kon de dikke Miranda doorlaten, maar beneden, tegen
      den grond, was een klein poortje om het voedsel door te schuiven, de eetbakken, de
      &egrave;zers en de badschotels.</p>

      <p>Snepvangers bracht dagelijks wat mee van zijn wandeling. Houten nesten met losse
      mandjes,&mdash;roesten van vlierhout, verf om het houtwerk op te kleuren. Miranda,
      die niet jaloersch van aard was genoot zelf van het modelopzet en leerde wat er te
      leeren viel. Deze lange gesprekken voerden zij, gezeten bij het kleine potkacheltje
      dat Snepvangers op zijn kamer geplaatst had. Tegen den muur pronkten schabben met
      steinen potten waarin het zaad zou bewaard worden en waarop hij de namen
      geschilderd had. Een houten tafel, een waterkraan en een afvoerbak volledigden zijn
      inrichting. Kleinere kooien hingen links en rechts. In de uren dat Albertken hem
      gezelschap hield, werd het houtwerk lichtblauw geschilderd en van gouden biesjes
      voorzien. In hun verbeelding kweekten zij samen met zooveel bijval dat de hokken te
      klein bleken voor het gevogelte. Intusschen sprenkelde en morste Albertken aan de
      waterkraan.</p>

      <p>&mdash;De eerste kanarievogels waren groen, leerde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Dat moet ge mij niet wijsmaken, weerde zich Albertken.</p>

      <p>&mdash;Manneken toch!...</p>

      <p>&mdash;Ik zeg niet dat ge beuzelt, Grootva, maar dan hebben ze u wat wijs
      gemaakt...</p>

      <p>In het voorjaar ging hij bij Miranda vogels kiezen... Miranda wou niet dat hij
      naar Willems ging, die maar kweekte voor de cens...</p>

      <p>&mdash;Is het raadzaam meer wijfjes bij een mannetje te zetten, vroeg
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ja, Snepvangers, hier op zolder kan ik het u wel zeggen, niemand hoort
      ons... bij de kanarievogels kan men het riskeeren, dat gaat meestal... maar bij de
      menschen loopt het verkeerd...</p>

      <p>&mdash;'t Is goed dat Albertken het niet hoort.</p>

      <p>De dikke Miranda lachte, maar ving onderwijl met zijn vlindernetje een kanarie,
      nam voorzichtig het schuwtrillend, teere ding in zijn dikke reuzenhand en streelde
      het zachtjes met zijn linker wijsvinger. Hij blies de veertjes op.</p>

      <p>&mdash;'t Zijn toch zoo'n broze dingskens, zei hij het beeft van angst in mijn
      hand...</p>

      <p>&mdash;Zij hebben zoo niks om zich te verweren.</p>

      <p>&mdash;Als ik mijn hand toenijp is het dood, droomde Miranda, ik vraag mij af
      waarom die beestjes geschapen zijn.</p>

      <p>&mdash;Och, zei Snepvangers, die ongeduldig werd en en aan zijn kooi dacht, we
      moeten ons niks afvragen, maar voortvangen...</p>

      <p>&mdash;Dat is &eacute;&eacute;n, zei Miranda, bekeek nog even het licht-gele
      lijfje, de ingetrokken pootjes en het fijne snaveltje, zie Snepvangers, het sluit
      zijn oogskens van schrik... wie zou nu zoo iets weerloos kunnen kwaad doen...</p>

      <p>&mdash;De menschen doen niks anders...</p>

      <p>Snepvangers begon met vijf mannekens en met twaalf poppekens. Een blaadje sla
      naast het bad, het raapzaad gemengd met witzaad, de klare fonteintjes en het
      trosjeszaad, het droge zand op den grond en de vogels op hun roestjes, 't was alles
      hij zei geen woord.</p>

      <p>Madame loofde, ingenomen door orde en netheid, de nieuwe kweekplaats. Marieken
      werd door Albertken meegetroond, evenals Craen en zijn vrouw. Want het jongsken
      deelde in den triomf. Zelfs Antoine kwam eens kijken, bleef een tijdje praten,
      beloofde prima kwaliteit eten te bezorgen en was geen oogenblik verstrooid.</p>

      <p>Doch pas toen de eerste eitjes uitgebroed waren en de eerste, bloote, donzige
      dingskens in het mosnestje wriemelden, kon Snepvangers, bijgestaan door Miranda,
      Sander bewegen eens te komen zien. Alles nam hij nauwkeurig op, maar zei geen
      woord.</p>

      <p>&mdash;Nu krijgen de beestjes harde eieren met fijngestampte beschuit, zei
      Miranda.</p>

      <p>&mdash;Een brood in melk geweekt met maan en salaadzaad bestrooid, vulde
      Snepvangers argeloos aan.</p>

      <p>&mdash;Ge moet van Lotje getikt zijn om in zoo'n klein geneuk uw cens te steken,
      misprees de Speeker boosaardig, en zonder nog om te zien slefte hhij de kame uit,
      de trappen af en de straat op.</p>

      <p>&mdash;'t Is toch 'n vieze, zei Snepvangers ontsteld.</p>

      <p>&mdash;Och, elk zijn goesting, troostte Miranda.</p>

      <p>Wanneer Snepvangers den volgenden morgen zijn spitsken buiten liet, las hij in
      de oogen van Sander hoe diep hij in zijn achting gedaald was met het kweeken van
      "klein geneuk".</p>

      <p>Snepvangers had veel meeval in de kanariekweekerij en zijn ambitie groeide er
      door. Zijn huis was een zangpaleis. Van 's morgens vroeg zongen de vogels en vulden
      de kamers met blij gekweel. Mijnheer was verrukt over zijn teere raskanaries.
      Madame, alhoewel zij wel voor de verzorging mocht bijspringen, was zich ook aan de
      "pietekens" gaan hechten.</p>

      <p>Daar Snepvangers voor zijn plezier kweekte schonk hij mild aan familie en
      vrienden, de edele vogels in zijn broedkamer geboren. Overal zongen zijn Saksische
      zangers. Het was zijn glorie zijn vogels te hooren roemen. Miranda was goed bedacht
      geweest, want aan dezes zolder dankte hij de stamouders van zijn kooi. Intusschen
      was zijn gevederde bevolking toch noch gestegen tot zes-en-negentig mannekens en
      poppekens.</p>

      <p>En weer lagen, in den vierden kweekzomer, de poppekens op hun broze
      sprikkeleitjes te broeien en gaapten en piepten de jongskens in de nesten.</p>

      <p>Op een zomermorgen zaten de echtelingen voor het hok de speelsch wippende
      kanaries te bespieden. De vogels vlogen van hun roestjes op den vloer, pikten in
      den eetbak, dronken aan de fonteintjes of lagen te vluggen in de badschoteltjes.
      Een vreemde vogellucht hing in de kamer.</p>

      <p>&mdash;Miranda zegt ook dat ik veruit de schoonste vogels kweek, zei
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ge krijgt er te veel, oordeelde Madame.</p>

      <p>&mdash;Ja... maar wat kan ik er aan doen... ik geef er zooveel weg... en ik kan
      er toch niet mee op de Vogelmarkt gaan staan...</p>

      <p>&mdash;Neen, dat gaat niet, bekende Madame.</p>

      <p>&mdash;En ik kan ze toch zoo ook maar niet op straat smijten...</p>

      <p>&mdash;Neen, dat kunt ge niet, zei peinzend Madame.</p>

      <p>&mdash;Daarvoor zou men het hart van een deurwaarder moeten hebben, vulde
      Snepvangers aan, want hij kon niet scheiden van zijn vogels.</p>

      <p>Albertken, die pas zijn eerste communie had gedaan, was van lieverlede wat
      losgeraakt van zijn Grootvader. Nog kwam hij wel af en toe naar de vogels kijken,
      nog gingen zij wel eens samen wandelen naar den Dierentuin of naar het terras, maar
      Albertken had n kameraadjes waarmee hij beter praten kon. Snepvangers voelde het
      wel, maar troostte zich in het besef dat de jongen groot werd, zooveel te leeren
      had, Fransch en Latijn, en verzot begon te worden op dat nieuwsoortig amusement,
      het voetbalspel. Antoine vond het wilde stampen en smijten nuttig voor de
      lichamelijke ontwikkeling, en Antoine was de vader!... Niet alleen de vader van
      Albertken, maar van nog zes andere spruiten die net als zijn kanariejongskens,
      gaapten en piepten en leven in huis brachten. Het jongste was weer een meisje en
      Marieken had pas haar kerkgang achter den rug toen zij de plechtige eerste communie
      van den oudsten vierden. Snepvangers dacht wel eens over de kinderen zooals zijn
      vrouw over zijn kanaries, dat er te veel kwam! Maar de Drogist won rijkelijk zijn
      brood en kon zich de weelde veroorloven, zooals Snepvangers zijn getal kanaries
      niet moest beperken bij gebrek aan middelen.</p>

      <p>Albertken werd echter niet vervangen in de voorliefde van zijn Grootvader, die
      oud werd en zich geen nieuwe kameraadschap met de kleinkinderen meer scheen aan te
      passen. Madame kon beter om met het drukke troepje.</p>

      <p>Zekeren avond, in de zwoele maand Juli, hij had op zijn stade met Miranda een
      pintje gedronken in "Het Zwarte Paard", wenkte Sander hem.</p>

      <p>&mdash;Hebt ge de gazet gelezen?</p>

      <p>&mdash;Neen, Sander ...</p>

      <p>&mdash;Er staat: Opgepast voor de Croaten!... en dat wil veel zeggen...</p>

      <p>Meer liet de Speeker niet los, vouwde zijn gazet toe en strompelde binnen.
      Snepvangers rook een frissche hooilucht die den lauwen avond doorgeurde, Hoorde de
      kinderen joelen op de Ossenmarkt. Alles was zoo rustig en gewoon en hij begreep
      niks van de waarschuwing.</p>

      <p>'s Anderdaags hoorde hij de gazettenleurders verwoed op hun koperen trompetten
      toeteren en gillen.</p>

      <p>&mdash;Wat is er toch aan gang, vroeg Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;De tijden van Napoleon komen terug, voorspelde de Speeker, en kneep de
      "Gazet van Antwerpen" in kreukels, er is oorlog tusschen Oostenrijk en
      Servi&euml;...</p>

      <p>&mdash;Och, meende Snepvangers, 't is altijd ieverans oorlog in de wereld...</p>

      <p>&mdash;Wacht maar!...</p>

      <p>In zijn slaap werd hij opgeschrikt door het luiden van Carolus. Snepvangers
      wipte zijn bed uit, vergat zijn slaapmuts en zijn bloote beenen en trok het
      balconvenster open.&mdash;Een politieagent stond aan den overkant, hij hoorde het
      raam knarsen en keek op.</p>

      <p>&mdash;Wat gebeurt er, vroeg Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;De klassen worden binnengeroepen... straks schiet ik ook mijn
      soldatentenueken aan, zei de agent.</p>

      <p>&mdash;Wel, wel, zei Snepvangers verbijsterd, stak zijn hand naar zijn hoofd uit
      en werd zijn slaapmuts gewaar.</p>

      <p>Dan haastte hij zich het venster te sluiten en kroop terug in zijn bed.</p>

      <p>&mdash;Jezus-Mana, zuchtte Madame, wat gaan we nu nog beleven.</p>

      <p>&mdash;Dat moeten wij afwachten, oordeelde Snepvangers keerde zich om, sliep
      koelbloedig snurkend in.</p>

      <p>Madame woelde nog lang slapeloos en vol onrust. Zij benijdde haar man die zoo
      moedig en onverschrokken slapen kon wanneer onbekende gevaren hen bedreigden.</p>

      <p>Onder de algemeene paniek moest Snepvangers zich den volgenden dag van den
      ernstigen toestand rekenschap geven. Hij zag de menschen samendrommen voor de
      spaarkassen... In winkels en herbergen was plots het pasmunt onvindbaar, bankpapier
      overstroomde de stad en de gapers lazen de plakkaten omtrent de opeisching van
      paarden en rijtuigen voor het leger.</p>

      <p>Miranda stond bij Sander, die uit het dagblad voorlas: "Gij moogt het gerust
      zeggen, verklaarde ons een officier, dat de Schelde, hoewel zij er den schijn niet
      van heeft, verdedigd is gelijk mogelijk geen enkelen stroom van de wereld. Ook is
      het te voorzien dat men ons langs daar niet zal aanvallen, want daar ligt ons
      sterktepunt..."</p>

      <p>&mdash;Alles gaat duur worden, zei Miranda.</p>

      <p>&mdash;Zou het vogelzaad ook opslagen, vorschte Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Er komen Turcos gelijk in 't jaar zeventig, beloofde de Speeker, van die
      half zwarten met roode pofbroeken.</p>

      <p>'s Zondags, in de kerk, hoorden Mijnheer en Madame de kondschap der Bisschoppen
      aan de geloovigen: "Het uur is bedenkelijk. Angst en vreeze beklemt de harten.
      Kinderen, vrouwen en moeders smelten in tranen. Edoch, met vasten stap en moed in
      het hart trekken onze wakkere soldaten naar de grenzen..."</p>

      <p>&mdash;Snepvangers, fluisterde Madame, en er blonken tranen aan haar wimpers,
      wat zullen wij in onzen ouden dag nog moeten onderstaan...</p>

      <p>&mdash;Ik ben van zins, antwoordde Snepvangers, en zijn gedachten hadden een
      anderen koers, voor den opslag nog een vijftig liters vogelzaad te koopen ...</p>

      <p>Aan tafel gaf Antoine weer moed, verzekerde dat het land geen gevaar liep in den
      strijd gewikkeld te worden. Op het goed vooruitzicht werd een lekkere flesch
      geschonken.</p>

      <p>Opgemonterd verscheen Snepvangers 's Maandags met zijn spitsken in de
      straat.</p>

      <p>&mdash;Er komt niks van, verzekerde hij aan Sander, Antoine heeft het
      gezegd...</p>

      <p>&mdash;Wacht maar, gromde de Speeker, en blies door zijn goudsche pijp.</p>

      <p>Zij stonden een wijlken stil tot een vent voorbij holde.</p>

      <p>&mdash;'t Is oorlog, riep hij.</p>

      <p>&mdash;Watte?...</p>

      <p>De Speeker liet zijn pijp vallen en keek verwezen naar de scherven.</p>

      <p>&mdash;Ik hoor trommelen, Sander.</p>

      <p>&mdash;Snepvangers, nu valt er op te passen, fluisterde de Speeker
      geheimzinnig.</p>

      <p>&mdash;Ze trommelen de gardecivikken op, meldde een straatbengel, 'k heb de
      tamboers gezien... 't is oorlog...</p>

      <p>&mdash;Wel, daar gaat er, poddozie, een...</p>

      <p>&mdash;Ja, Snepvangers, dat is een trompetter die ook nog in den Oost gediend
      heeft en in Tonkin... een duveltje... anders boodschapper aan de statie...</p>

      <p>&mdash;H&eacute;, Mijnheer, is het waar, ondervroeg Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ja, zei de trompetter van de burgerwacht, terwijl hij zijn gele koorden
      schikte en naar zijn roodkoperen instrument keek, ja, ik zal mogen blazen... dat
      heb ik nog gedaan... daar draag ik decoraties van...</p>

      <p>&mdash;Awel, peilde de Spreeker...</p>

      <p>&mdash;We moeten misschien naar de grens, blufte de man en liep door.</p>

      <p>&mdash;Dan kunnen wij gerust zijn, betrouwde de argelooze Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Onnoozele bloed, verachtte Sander.</p>

      <p>Zijn zonnig humeur bleef hem bij terwijl hij door de stad liep te gapen naar de
      koortsige, opgewonden bedrijvigheid. Overal, aan stations en militaire gebouwen,
      aan stadspoorten en aan magazijnen stonden burgerwachten, de bajonet op 't geweer,
      en keken de burgers aan met de brani van oudsoldaten. Geen straat zonder
      soldaten,&mdash;geen kroeg zonder woordvoerders, geen straathoek zonder
      samenscholing van geburen. De bijzondere edities der dagbladen droegen in vette
      titels: "'t Kanon aan 't woord!... Antwerpen in staat van beleg!"</p>

      <p>&mdash;Nu heeft de burgemeester niks meer te zeggen, nu is 't armee baas, leerde
      Sander, en daar valt niet mee te lachen.</p>
      &mdash;Maar waarom moesten wij toch in den oorlog komen, treurde Snepvangers,<br />
      <span style="margin-left: 0.5em;">wij zijn geen vechters...</span><br />


      <p>&mdash;We zullen het wel leeren, grimde Sander, en toonde zijn leelijke
      tanden.</p>

      <p>Dinsdags joeg een onrust door de stad en het grauw plunderde de kaberdoeskens in
      het Schipperskwartier. Snepvangers en zijn vrienden doken vroeg in hun woningen,
      ontzet door het gehuil der bende. "Wij staan pal!" Dat stond boven het verwarde
      mengelmoes van berichten. Een dag later scheen de stad plots in feest te staan; aan
      al de gevels wapperden vlaggen en elkeen droeg een driekleurig strikje. Aan sommige
      poorten waren echter de tramlijnen opgebroken.</p>

      <p>&mdash;'k Wist niet dat er zooveel vlaggen in de stad waren, verwonderde zich
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Dat is om er den moed in te houden, zei Sander, op al de kerktorens
      steekt nu een vlag.</p>

      <p>&mdash;'k Heb de eerste verpleegsters van het Rood Kruis gezien, vertelde
      Miranda, allemaal in 't wit met witte kappekens op en roode kruiskens op de
      mouw...</p>

      <p>&mdash;'t Zal 'n slag geven, misprees Sander de ongeluksprofeet, maar als ze
      rond Antwerpen beginnen dan trek ik er uit...</p>

      <p>&mdash;Foei, Sander, berispte Snepvangers waardig, ge moet meer vaderlandsliefde
      toonen, als ik zoo oud niet was ging ik nog als vrijwilliger op.</p>

      <p>&mdash;Och, Snepvangers!</p>

      <p>&mdash;Echt waar!... Er is een advocaat bezig met een Scheldekorps bijeen te
      brengen... daar zou ik nog willen aan meedoen, maar ge moet kunnen zwemmen en dat
      kan ik niet...</p>

      <p>&mdash;Ik, aarzelde Miranda, ik blijf bij mijn oud gedacht, geen man, geen
      kanon! 't Is niet menschelijk elkaar doodschieten!...</p>

      <p>&mdash;Och kom, dat steekt zoo nauw niet, oordeelde Snepvangers, dat is niks...
      Hebt ge de nieuw bankbriefjes van vijf frank al gezien?</p>

      <p>&mdash;De Burgemeester heeft prijzen vastgesteld voor eten en drinken! wist
      Miranda.</p>

      <p>&mdash;z'Hebben weer twee spionnen gevangen, ze zaten in een kelderken aan de
      statie gebakken visch te eten, meldde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ge moet maar lezen wat er allemaal gebeurt, zei Sander, ik zou van 's
      morgens tot 's avonds niets anders doen dan gazetten lezen.</p>

      <p>&mdash;Zie, die piotten trekken uit!</p>

      <p>Een marschvaardig regiment. Dof klonken de stappen der zwaar bepakte piotten.
      Zij droegen het geweer aan den riem, de zwartglimmende kepies aachteruitgeschoven
      de blauwe kapotjassen opengeplooid zoodat de grijze broeken zichtbaar waren. Plots
      zongen zij "De Vlaamsche Leeuw". Het doorrilde de drie vrienden en onwillekeurig
      namen zij den hoed af.</p>

      <p>Nauwelijks een week later was Snepvangers het reeds beu gazetten te lezen. De
      toestand bleef immer zeer goed!... Uit al de telegrammen kon hij geen klaar beeld
      ontwarren en dan trof hem nog de plekken wit of zwart, die het werk van de censuur
      aantoonde.</p>

      <p>Toen gebeurde het dat Snepvangers en Miranda de eerste gekwetsten zagen. Zij
      kwamen uit het Station en werden in trams vervoerd... Hun gezichten Leken grauwe
      vertrokken maskers, hun oogen zaten vol koorts, hun hoofden of armen waren
      verbonden met doortrokken windsels. Zenuwachtig zogen zij op sigaren en sigaretten,
      knikten de menschen toe of riepen iets. Ze leken wat verdwaasd. Miranda, de groote,
      stevige houtdraaier, was zeer bleek geworden...</p>

      <p>&mdash;Ziet ge nu dat bloed, fluisterde hij met een krampachtig gelaat.</p>

      <p>&mdash;Nu ga ik niet meer zien, Miranda... en die kunnen nog loopen, maar die
      anderen die op de berrie liggen, zei Snepvangers triestig.</p>

      <p>&mdash;En zij die ginder in den grond gestopt worden, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Kom, laat ons maar stillekens naar huis gaan.</p>

      <p>In "Het Zwart Paard" dronken zij een borreltje, waarschijnlijk omdat het
      schenken van sterke dranken nu verboden was. Zoo kwamen zij terug op hun verhaal.
      Wanneer zij Sander vertelden wat zij gezien hadden, weerstreefde hij woest:</p>

      <p>&mdash;Dat is niks, laat ze maar vechten!...</p>

      <p>Snepvangers, al huilde hij met de wolven, hield in die dagen het meest van den
      zachtzinnigen Miranda. Uren zaten zij bij de vogels te kijken en te spieden, te
      luisteren naar het gefrazel der jonge mannekens... Zij hielden van de fijne, gele
      donsschakeeringen, van de zoete, weeke kleur.</p>

      <p>Aandachtig zagen zij hoe de jongskens gespijsd werden, hoe de schuw-rille vogels
      op en af vlogen elkaar beriepen, naast elkaar hokten of met vogelwreedheid elkaar
      bepikten. Zij vergaten er het uitzicht der stad en de gebeurtenissen. Wanneer
      Miranda zich een beetje te erg verlaat had, ging Snepvangers mee naar huis en kroop
      mee op den zolder, waar de houtdraaier zijn werkhuis had. Samen wijsgeerden zij
      over de wereld en over de Saksische kanarievogels.</p>

      <p>Zekeren middag kwam Albertken zijn grootvader opzoeken, die door het dwaas
      bellen opschrok uit zijn middagslaapje. Albertken droeg een soldatenmuts.</p>

      <p>&mdash;Grootva, riep hij opgewonden, de Koning is in zijn paleis met de Koningin
      en de Prinskens! We moeten gaan zien!</p>

      <p>&mdash;Ja, Albertken, onderwierp zich Snepvangers.</p>

      <p>Op de Meir, voor het Paleis, stonden zij te glarie-oogen, verloren in de
      samenscholing. De zon ging onder en de klare hemel verduisterde. Plots jubelden zij
      mee met de menigte al zagen zij niets.</p>

      <p>&mdash;Zijn het de Prinskens, Grootva?</p>

      <p>&mdash;Ja, Albertken!...</p>

      <p>Daarna bracht Snepvangers zijn kleinzoon naar huis. Antoine mompelde een
      verstrooiden groet, verloren in krantenlectuur.</p>

      <p>&mdash;Ze vechten rond Diest, zei Marieken terloops, sprak dan over den
      zuigeling, een meisje als een wolk.</p>

      <p>Later riep Sander hem om de gazet te toonen... Hij las de bovenschriften:
      "Vreemde ruiters te Gheel! Dat is geen reden om het hoofd te verliezen!"</p>

      <p>&mdash;Ze komen naar hier, voorzag de Onheilsbode.</p>

      <p>&mdash;Nooit, meende Snepvangers waanwijs.</p>

      <p>&mdash;De Paus is dood!...</p>

      <p>&mdash;Als het maar waar is!</p>

      <p>&mdash;En de Generaal der Jezu&iuml;eten... En dat beteekent iets als die
      sterven!...</p>

      <p>&mdash;Och!...</p>

      <p>&mdash;Brussel is ingenomen en ze vechten te Aerschot...</p>

      <p>&mdash;Ge moogt alles zoo zwart niet inzien, Sander!...</p>

      <p>&mdash;Ik heb mijn duiven verkocht... ik wil klaar zijn om te gaan loopen...
      Verkoop uw kanarievogels, Snepvangers... Wij verkoopen de kousen en de saai, want
      wij trekken er uit...</p>

      <p>&mdash;Ge zijt een bangerik, mompelde Snepvangers en stak ontstemd de straat
      over.</p>

      <p>In zijn eersten slaap werd hij opgeschrikt door een vreemd geronk in de lucht.
      Voor hij zijn vrouw kon antwoorden daverden ontploffingen... Het huis scheen te
      beven en de ruiten te trillen.</p>

      <p>&mdash;Och, Snepvangers, kreunde Madame.</p>

      <p>&mdash;Blijf maar stillekens liggen, vrouw lief, suste hij, niet bang zijn, 't
      is niks...</p>

      <p>Vol verteedering nam hij haar grijs hoofd in zijn arm, kuste haar en proefde
      haar tranen.</p>

      <p>&mdash;Wij hebben nooit iemand kwaad gedaan,&mdash;troostte hij.</p>

      <p>&mdash;Maar de kinderen, nokte zij, de arme kinderen.</p>

      <p>&mdash;De arme kinderen!...</p>

      <p>Zij rilden onder het vreemd geweld dat in den nacht door de lucht joeg en
      weenden samen... De wereld was uit haar gronden gerukt en boosheid en moordzucht
      hielden feest. Nu verloren de menschen hun bezinning en wisten wat oorlog was en
      vrede.</p>

      <p>Reeds vroeg kwam Miranda hem halen om te gaan kijken naar de verwoesting.</p>

      <p>&mdash;Neen, zei Snepvangers, dat wil ik niet zien... Er zijn dooden!...</p>

      <p>&mdash;Ik ga naar Marieken, verwittigde Madame nog zeer onder den indruk.</p>

      <p>Zij stonden op den drempel en zagen Sander en zijn vrouw, elk met een zwaar
      valies beladen gereed om te vertrekken.</p>

      <p>&mdash;Awel, Sander?</p>

      <p>&mdash;Wat heb ik voorspeld, zegevierde Sander, wij trekken er uit, wij gaan
      naar Ossendrecht... In Holland vechten ze niet...</p>

      <p>Ze zagen het koppel wegtrekken, zwoegend onder hun gepak. Het dikke
      winkelvrouwtje dat nooit buiten kwam, trippelde voor haar man uit en was ook nu
      weer baas, terwijl Sander, de sluwe bepeinzer, kalm aan zijn pijpje trok en haar
      gedwee volgde.</p>

      <p>&mdash;Hardloopers, riep Snepvangers hen na.</p>

      <p>&mdash;Ik ga dan ook maar niet zien, besloot Miranda.</p>

      <p>&mdash;Wij zijn nog menschen, Miranda, kom liever eens naar mijn kanarievogels
      zien.</p>

      <p>Dagelijks brachten de gazetten geruststellende tijdingen.</p>

      <p>Steeds bleek de toestand uitmuntend en de toekomst hoopvol. Wel stroomden
      vluchtingen aan, maar zij werden in treinen gepakt en dieper in Vlaanderen
      gezonden. Niemand scheen zich erg om die dakloozen te bekommeren, elk had genoeg
      met zijn zorgen en zijn onrustige nachten. Menigeen lag geregeld te turen naar den
      helderen sterrenhemel. De Russen waren nu de mannen die hen uit den nood zouden
      helpen. Sommige sinjoren hadden permentelijk Russen op de Paardenmarkt gezien.</p>

      <p>&mdash;'t Gaat goed, verzekerde Snepvangers, de Russen zijn kleppers.</p>

      <p>Nu de Speeker hem met zijn zwartgalligheid niet meer verschrikken kon, zwom hij
      weer onbekommerd in zijn gelukzalig optimisme. Hij wist dat er een nieuwe Paus
      gekozen was, dat er te Leuven en in de buurt van Mechelen gevochten werd, stortte
      zijn penning voor "Het Kind van den Soldaat" zorgde voor zijn vogels en luisterde
      naar hun gefrazel, vreesde niet voor Antwerpen en sliep weer ongestoord en rustig.
      Hij begreep niet waarom Madame haar zenuwen zoo overstuur bleven en zij heelder
      nachten wakker lag.</p>

      <p>Na acht uur waren de herbergen thans gesloten en stond de stad in 't duister. In
      het begin stak hem dat erg tegen. De stad geleek een dorp waar men met de kippen
      naar bed moest! Doch Snepvangers schikte zich spoedig in de nieuwe regeling.</p>

      <p>Op een donkeren avond, nadat hij voor de deur van "Het Zwart Paard" van Miranda
      afscheid had genomen, beleefde hij een vreemd avontuur.</p>

      <p>Het was heerlijk Septemberweer en de hemel zat doorweven met klare sterren. De
      najaarskoelte klom amper door de straten. Het kanon donderde in de verte.
      Snepvangers mijmerde!... Er werd fel gevochten... Wat vreeselijke dingen... Hij had
      weer talrijke autos zien rijden, soldaten... en burgerwachten zien door de stad
      trekken, menschen van het Rood Kruis ontmoet in de straten vol roerlooze vlaggen.
      Een geluk voor Marieken dat Antoine vroeger een karot getrokken had om geen
      gardecivik te moeten spelen... want nu bleef hij er fijntjes tusschen uit...</p>

      <p>Iemand liep hem op dat oogenblik tegen het lijf, zoodat hij er van schrok. Hij
      rook een zwoele geur en dacht aan een barbierswinkel.</p>

      <p>&mdash;Gij deugniet, fluisterde een vrouwenstem.</p>

      <p>&mdash;Pardon, verontschuldigde zich Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;'t Is niks, lieve jongen, gaat ge mee?... Ik ben zoo benauwd in 't
      donker...</p>

      <p>&mdash;Ik ben geen lieve jongen, zei Snepvangers ernstig.</p>

      <p>&mdash;Och kom...</p>

      <p>&mdash;Ik ben geen lieve jongen, hield hij vol, ik ben een deftig oud
      man!...</p>

      <p>&mdash;Ik zie het liefst oude heeren... Kom...</p>

      <p>&mdash;Wat denkt ge wel... ik ben getrouwd...</p>

      <p>&mdash;Dat is ook al niks... 't Is oorlog!...</p>

      <p>Toen was Snepvangers bang geworden voor de verleiding. In zijn hulpeloosheid had
      hij een plotselinge ingeving.</p>

      <p>&mdash;Komt ge van God "sprekt", komt ge van den "duvel" vertrekt, sprak hij rad
      en sloeg een kruis.</p>

      <p>De schaduw gleed luid lachend naast hem weg, opgeslorpt in de duisternis. Hij
      was van streek thuis gekomen en had den koffiepot leeg gedronken om Op adem te
      komen.</p>

      <p>&mdash;Wat is er toch gebeurd, vroeg Madame.</p>

      <p>&mdash;'t Is gevaarlijk in het donker...</p>

      <p>&mdash;Tegen een lantaarnpaal geloopen?</p>

      <p>&mdash;Neen... maar menschen zijn soms gevaarlijker...</p>

      <p>De vooruitzichten bleven gunstig. Er werd gevochten te Wetteren en te Ninove, te
      Waelhem en te Kathelijne-Waver, te Duffel en te Lier, maar de Toestand heette
      bevredigend.</p>

      <p>Snepvangers en Miranda kenden geen spanning, Antwerpen was veilig en de gazetten
      erg bemoedigend. In de ijle Octoberluchten bulderde het reeds zoo wel bekend kanon.
      Op Zondagavond kwam een agent in "Het Zwart Paard" den waard aanzeggen direct te
      sluiten. Waarom, wist niemand... De stad was volledig in 't donker. 's Anderdaags
      riep men dringend de jongens op om soldaat te worden.</p>

      <p>&mdash;Ik geloof toch... aarzelde Miranda.</p>

      <p>&mdash;Ja, zei Snepvangers, 't is een rare tijd.</p>

      <p>Met beklemd gemoed namen de vrienden afscheid om Woensdag morgen te vernemen dat
      de toestand ernstig was.</p>

      <p>Snepvangers ging Antoine raadplegen.</p>

      <p>&mdash;Antwerpen wordt gebombardeerd, verklaarde de Drogist zeer laconisch
      terwijl hij een rekening schreef en den winkelknecht bevelen gaf.</p>

      <p>&mdash;Maar dat is gevaarlijk, hakkelde Snepvangers, die zijn hart feller voelde
      kloppen.</p>

      <p>&mdash;Och, schokschouderde Antoine, strategisten hebben berekend dat er 34
      bommen moeten vallen om &eacute;&eacute;n huis te treffen!... De autoriteiten
      zeggen ons: "Kalmte!... Kalmte zal ook vrijwaren voor onvoorzichtigheid en
      roekeloosheid. Wie een koel hoofd bewaart, redt zich waar anderen verloren gaan..."
      Let maar op de voorzorgsmaatregelen!... Ik zal ze u nog eens voorlezen: "Zich niet
      op straat wagen, doch binnenshuis blijven, bij voorkeur in de kelderingen. Water in
      het bereik houden op elke verdieping om een begin van brand te blusschen. De
      kelderopeningen opstoppen, 't zij met matrassen, 't zij met zakken zand. En dan op
      Gods genade..."</p>

      <p>&mdash;'k Wou toch liever...</p>

      <p>&mdash;Vluchten, misprees Antoine, en lachte verachtelijk.</p>

      <p>&mdash;Neen, dat precies niet... maar ik dacht dat Antwerpen...</p>

      <p>&mdash;Kom, kom... Wie vluchten wil wordt verzocht in den kortsten tijd weg te
      gaan in de richting van het Noorden of Noord-Oosten... want het bombardement heeft
      geen invloed op den duur van onzen weerstand... Nu zult ge de hazen zien loopen,
      hoonde Antoine, terwijl hij profijtelijk een pakje jujube woog voor een snoepziek
      juffertje.</p>

      <p>&mdash;Nu komt de kat op de koord, wijsgeerde Snepvangers, en probeerde
      onbevangen te kijken, ik ga Moeder maar gauw gerust stellen.</p>

      <p>&mdash;Komt tegen avond naar hier, verzocht Antoine, Papa en Mama komen ook...
      hoe meer zielen hoe meer vreugde in onzen kelder...</p>

      <p>&mdash;Wij hebben ook 'n kelder, weigerde Snepvangers kort en ging korzelig
      heen.</p>

      <p>Thuis vond hij Miranda die op hem zat te wachten.</p>

      <p>&mdash;De situatie was altijd goed, spotte Miranda bitter.</p>

      <p>&mdash;Ik heb me nooit laten beetnemen, loog Snepvangers met overtuiging, vraag
      het maar aan mijn vrouw... Maar ik wou niemand ontmoedigen...</p>

      <p>Madame zat suf met de handen in den schoot en gaf geen bescheid.</p>

      <p>&mdash;Als ik maar wist waarheen, bekende Miranda, al was het naar het einde der
      wereld.</p>

      <p>&mdash;Neen, zei Snepvangers, zoo erg is het ook niet... er zijn zooveel bommen
      die verkeerd springen...</p>

      <p>&mdash;Ja, ik ben bang, zei de openhartige Miranda, maar mijn vrouw lacht mij
      uit ... Ik kwam om u te helpen... Hebt ge zakken?</p>

      <p>Wanneer de zakken zand op de keldergaten lagen en de wateremmers klaar stonden,
      trok Miranda weg. Na het eten, dat niet smaakte, kwam Snepvangers op den
      huisdrempel zijn pijp rooken en kijken naar de zenuwachtige menschen die door de
      straat trokken. Een paar buren zochten zijn gezelschap en samen dreven zij den spot
      met de hardloopers...</p>

      <p>Een vlieger ronkte in de lucht en de kinderen zongen leuk:</p>
      <span style="margin-left: 1em;">En komt er nog 'n Zeppelin.</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">'n Zeppelin!</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">Dan kruipen wij den kelder in,</span><br />
      <span style="margin-left: 1em;">den kelder in!</span><br />


      <p>In de schemering kwam Madame terug van Marieken en de kinderen. Zij aten in
      stilte, hoorden de klok tiktakken en bleven treuzelen.</p>

      <p>&mdash;Gaan we naar boven, polste Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Seffens zal het beginnen, zei Madame, laat ons maar liever in den kelder
      gaan zitten.</p>

      <p>Zij namen een lamp en gingen naar beneden. Er stond een tafel en twee
      fauteuils.</p>

      <p>&mdash;Wat een Christenmensch beleven moet,&mdash;zuchtte Madame.</p>

      <p>&mdash;Ik haal brood en boter, zei Snepvangers, als we eens honger krijgen in
      den nacht.</p>

      <p>Amper was hij terug gezeten of daar brak het gehuil en gesis los boven de
      stad.</p>

      <p>&mdash;Jezus, Maria!... kermde Madame.</p>

      <p>&mdash;Gelukkig dat er hier wat te verhapzakken valt!</p>

      <p>Snepvangers ontkurkte een flesch cognac en schonk zich een half bierglas in.</p>

      <p>&mdash;Gij ook wat, Mama?</p>

      <p>&mdash;Ja, want ik heb zoo'n pijn in mijn buik, kreunde zij.</p>

      <p>In de straat kermden voorbijhollende menschen en onophoudelijk floten de
      bommen.</p>

      <p>&mdash;Ge kunt ze niet tellen, zei Snepvangers en nam een tweeden slok, terwijl
      hij de trage wijzers van zijn uurwerk in het oog hield.</p>

      <p>Een beetje beverig had hij het van de ketting losgemaakt en op tafel gelegd. Een
      wijl spraken zij geen gebenedijd woord. Spitsken lag onrustig onder tafel.</p>

      <p>&mdash;Ons laatste uur is geslagen, jammerde Madame dan akelig.</p>

      <p>&mdash;Bijlange niet, zei hij zoo luchtig mogelijk en nam nog een slokje om zich
      op te monteren.</p>

      <p>&mdash;Jawel, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Zeg dat niet, 't is zoo al erg genoeg!</p>

      <p>&mdash;Mijn hart is geen boontje groot... en Marieken, en de kinderen... Waren
      wij maar samen!</p>

      <p>&mdash;Drink eens, moedigde Snepvangers aan die berouw had het verzoek van
      Antoine te hebben afgewezen.</p>

      <p>Hij was zelf zeer aangedaan. Daar zaten zij nu alleen in dezen ongewelfden
      kelder. Zijn oogen bleven steeds gericht op een spinrag boven in een hoek vol
      schaduw. Dat was aan het waakzaam oog zijner vrouw ontsnapt. De stad scheen te
      daveren.</p>

      <p>&mdash;Wij hebben samen al zooveel doorgemaakt, overwoog hij verteederd.</p>

      <p>&mdash;Ja, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;En als er iets moest gebeuren moeten wij niet bang zijn, wij zijn toch
      samen.</p>

      <p>&mdash;Ja, Snepvangers.</p>

      <p>Zij sufte en hij dronk. Hij bleef bloednuchter, herdacht zijn leven en telde de
      uren af die met slakkengang wegslopen... Eensklaps hoorde hij haar snikken en was
      erg ontroerd. Hij kuste haar verrimpeld gezicht.</p>

      <p>&mdash;Zoo gauw als het licht wordt trekken wij er uit, Moeder, schep maar
      moed... Kom, wij blijven niet in den kelder, we gaan koffie opschenken, dat zal ons
      goed doen.</p>

      <p>Hij nam de lamp en gehoorzaam volgde zij hem naar de keuken. Spoedig zong de
      waterketel.</p>

      <p>&mdash;Hier is het veel beter, zei Madame.</p>

      <p>&mdash;Ja, bepeinsde Snepvangers, wat zullen die arme kanarievogels schrik
      hebben uitgestaan!... Seffens, als de dag in de lucht komt, ga ik naar de Torfbrug
      de kinderen halen... Er hangt een spinneweb in den kelder...</p>

      <p>Met den dageraad zonk de verschrikking van den nacht weg. Madame trok naar den
      kelder om de spin te verdrijven en Mijnheer ging de vogels verzorgen. Rond negen
      uur dronken zij opnieuw koffie.</p>

      <p>&mdash;Wat gaan we met Spitsken doen, zei Madame bekommerd.</p>

      <p>&mdash;Ik breng hem bij Miranda!...</p>

      <p>&mdash;Ja.., en de vogels?</p>

      <p>&mdash;'k Heb ze eten en drinken gegeven ... Ze krijgen het niet op al blijven
      wij een maand weg!</p>

      <p>&mdash;En wat gaan wij medenemen?</p>

      <p>&mdash;Al wat waarde heeft, oordeelde Snepvangers, maak de coffre-fort leeg in
      dat klein valiesje... dat zal ik dragen... neem gij zoo wat mee wat we noodig
      hebben...</p>

      <p>&mdash;Pas toch maar op, Snepvangers, een ongeluk ligt op een klein
      plaatsken!</p>

      <p>&mdash;Och kom, zei hij moedig en stapte besloten den gang in, opende de
      voordeur en stak voorzichtig het hoofd naar buiten.</p>

      <p>Overal stonden menschen en hielden beraad, anderen sleurden met pak en zak.
      Juist toen het Snepvangers vrijwel veilig scheen hoorde hij weer het afschuwelijk
      gefluit... Tzi... Tzi.</p>

      <p>&mdash;Kom, niet bang, Snepvangers, prevelde hij, en floot op Spitsken.</p>

      <p>Hij ging maar dicht langs de huizen en zag naar de keien.</p>

      <p>&mdash;Wij trekken er uit, mijnheer Snepvangers, riep iemand.</p>

      <p>Op de Paddengracht, hingen de winkeliers de luiken weer voor de vitrienen, uit
      de Kattenstraat trok het volksken weg met beladen stootwagens. Miranda stond
      hulpeloos aan zijn deur te kijken. Bij elken slag trok hij het hoofd in en
      rilde.</p>

      <p>&mdash;Mijn vrouw wil weg, zei Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Dat begrijp ik...</p>

      <p>&mdash;Maar we kunnen Spitsken niet meenemen...</p>

      <p>&mdash;Laat hem maar hier... en de vogels...</p>

      <p>&mdash;Daar heb ik voor gezorgd... 'k Ga de kinderen halen... We komen rap
      terug... 't Zal wel zoo erg niet doen.</p>

      <p>&mdash;'k Ben zoo bang, kreunde Miranda, de gardecivikken moeten niet
      meevechten.</p>

      <p>&mdash;Ge moet niet bang zijn, troostte Snepvangers vriendelijk, terwijl hij de
      Keizerstraat introk en Spitsken hoorde blaffen.</p>

      <p>Onderweg ontmoette hij burgerwachten zonder wapens, midden in de straat lag een
      soldatenmuts.</p>

      <p>&mdash; Het Zuid ligt plat, hoorde hij een zeggen.</p>

      <p>De vluchtelingen togen over de Minderbroedersrui en Snepvangers liep hen
      onwillekeurig na, sloop langs de huizen door de oude stad en kwam voor het
      Stadhuis. Hier wierpen de gardecivikken hun wapens ordeloos op een hoop, geweren,
      ransels, bajonetten en gordels vol kogels. Het volk ijlde voorbij. Snepvangers
      kreeg een vol besef van den benarden toestand. Waarom had hij een omweg gemaakt? De
      Suikerrui zag zwart van menschen die over de Scheldebrug wilden vluchten, maar
      opgehouden werden door het leger in aftocht. Dan spoedde hij zich naar de Torfburg
      waar de winkel gesloten was. Antoine kwam de deur openen.</p>

      <p>&mdash;Maakt u maar gauw klaar, zei Snepvangers, 't is maar voor de vrouwen.</p>

      <p>&mdash;Wij blijven, besliste de Drogist.</p>

      <p>&mdash;Marieken, riep Snepvangers en schoof zijn schoonzoon op zij, zet uw hoed
      op en roep de kinderen...</p>

      <p>&mdash;Wij blijven, zei Marieken kordaat.</p>

      <p>&mdash;Ik ben niet zot! Moeder sterft puur van angst, en ons leven gaat voor
      alles...</p>

      <p>&mdash;Wij blijven, zei Craen, met zijn hoofd even buiten de kelderdeur.</p>

      <p>Craen zag zeer rood van in den kelder te verblijven, en Snepvangers scheen het
      dat zijn tong eenigszins dubbel sloeg.</p>

      <p>&mdash;Wij zitten in een sterk gewelfden kelder, betoogde Antoine, wij hebben
      onze voorzorgen genomen... zakken zand...</p>

      <p>&mdash;Ja, dat ben ik, die flauwskens... zakken zand en emmers water... ieder
      zijn goesting, meende hij verachtelijk, maar ik denk er het mijne van, zoo uw
      kinderen aan het gevaar bloot te stellen...</p>

      <p>&mdash;De kinderen, sprak Antoine lijzig, de kinderen zullen later fier zijn het
      bombardement te hebben meegemaakt...</p>

      <p>&mdash;Vooral de zuigelingen, onderbrak Snepvangers ongeduldig, ik laat mijn
      vrouw niet in dat gevaar,... Saluut!</p>

      <p>Hij was zeer verbolgen en dacht niet eens na dat hij zijn gewone schuwheid
      tegenover Antoine had afgelegd. In een adem stapte hij naar huis, kwam meer en meer
      onder den panischen schrik die de menschen voortjoeg. De zon scheen uit de
      teerblauwe lucht waaruit het geweld zong met rekkend gehuil.</p>

      <p>Madame stond klaar en gaf hem het handtasje.</p>

      <p>&mdash;'k Heb het gedacht, snikte zij, willen wij dan ook maar blijven.</p>

      <p>&mdash;Ze moesten maar zoo koppig niet zijn... Wij trekken er uit... Ik wil niet
      dat gij ziek wordt van schrik...</p>

      <p>Hij draaide den sleutel om, trok nog eens aan het handvatsel en stapte naast
      zijn vrouw langs den weg die Sander enkele dagen vroeger genomen had. Zij keken
      niet om en dorsten elkaar niet bezien want zij hadden tranen in de oogen.</p>

      <p>Hoe verder zij kwamen hoe meer stootwagens, karren en rijtuigen zij zagen.
      Mannen en vrouwen zwoegden onder vreemd gepak; kinderen schreiden, er werd geroepen
      en gekeven. Aan den Dam, voor het station, stond een trein met roode kruisen
      beschilderd.</p>

      <p>De karavaan toog maar traagjes voort naar Merxem. Zij moesten uitwijken voor een
      kruiwagen en een bakkerskar, stonden plots buiten het gedrang.</p>

      <p>&mdash;'k Ben zoo moe, kloeg Madame, mijn voeten weigeren mij te dragen.</p>

      <p>Snepvangers dacht aan den langen weg, zag weer naar den roodkruistrein en had
      een gelukkige ingeving. Wie weet was daar geen plaatsken te veroveren! Met geld en
      schoon woorden bekomt men veel... Zij kwamen op het perron, de trein floot en voor
      zij het precies begrepen, waren zij in het gedrang opgestuwd in een wagen, tusschen
      opgetimmerde brancards.</p>

      <p>&mdash;Ge moet maar uit uw oogen zien, zei Snepvangers voldaan, hier is het
      beter dan in een kelder.</p>

      <p>Madame kreeg een plaatsken naast een dienstmeisje met witten voorschoot die
      ongeschilde appelen at. Mijnheer nam zijn valiesje als schabel.</p>

      <p>&mdash;Geef nu maar een boterham, Moeder, zei hij opgewekt.</p>

      <p>Zij stak haar taschje naar hem uit.</p>

      <p>&mdash;Wat is dat?</p>

      <p>&mdash;Mijn korfken met eten, zei ze.</p>

      <p>&mdash;Wat?</p>

      <p>In haar onthutstheid had zij het leege eiermandje meegenomen....</p>

      <p>&mdash;Neem een appel, Madame, troostte de meid.</p>

      <p>&mdash;Wel ja, lachte Snepvangers en nam een appel, geef dat ding hier, dat
      kunnen we toch niet meesleuren.</p>

      <p>Hij wierp het korfje in gevlochten ijzerdraad uit het raampje, zag een vlieger
      toeren boven den Polder en menschen langs de wegen trekken, een zwarte zwerm
      gelijk.</p>

      <p>&mdash;Die arm beestjes, klaagde Madame.</p>

      <p>&mdash;De beestjes? bedacht de meid.</p>

      <p>&mdash;Ja, de kanarievogels!</p>

      <p>De meid verslikte zich in haar appel, beloerde gichelend de suffe vrouw.</p>

      <p>&mdash;'t Is niet om te lachen, zei Snepvangers gebelgd en knabbelde aan het
      klokhuis.</p>

      <p>Een burgerwacht in uniform met slappen hoed op het hoofd vertelde luidop zijn
      wedervaren.... Hij had den nacht op de wallen dienst gedaan en de bommen zien
      neerslagen. De kapitein en zijn compagnie waren afgetrokken en hadden hem
      vergeten.</p>

      <p>Aan elk station hield de trein stil en kropen er nog menschen in de stampvolle
      wagons. Zij zaten nu tot op den tender, en men hoorde hun schoenengebons boven het
      hoofd.</p>

      <p>Het duurde uren en uren. Plots werden de raamkens neergelaten en een gejuich
      steeg uit den trein. Mijnheer jubelde mee.</p>

      <p>&mdash;Is 't gedaan? vroeg Madame.</p>

      <p>&mdash;Wij zijn over de grens, zei Mijnheer en stak een sigaar op, ik hoor geen
      kanon meer!...</p>

      <p>&mdash;Mijn appelen zijn op, meldde de meid.</p>

      <p>Klokslag vier uur stond de trein stil op het rangeerterrein te Rozendael. Met
      gestommel en lawaai trokken de vluchtelingen over de banen, door Ondergrondsche
      gangen en stonden plots voor het station op een open plein vol menschen, vol
      luidruchtige Sinjoren.</p>

      <p>&mdash;Wel, wie dat we daar hebben, riep een man.</p>

      <p>'t Was de Verdierenpikker die verheugd en opgewonden, de handen vooruit, op hen
      toetrad.</p>

      <p>&mdash;Toch ook weggetrokken?</p>

      <p>&mdash;Dat geloof ik wel, verontschuldigde zich Snepvangers, heel het Zuid ligt
      plat.</p>

      <p>&mdash;En de kinderen die daar in een kelder zitten, griende Madame.</p>

      <p>&mdash;'t Is dom zoo uw schoon leven te riskeeren, zei de Verdierenpikker.</p>

      <p>&mdash;Ja, blufte Snepvangers, ik was toch ook gebleven, al was het maar voor
      mijn kanarievogels, maar ik wou mijn vrouw redden...</p>

      <p>&mdash;Mijnheer, Mijnheer, jammerde een dik zweetend heerken, staat mijn huis er
      nog in de Lozanastraat?</p>

      <p>&mdash;Alles ligt plat, het Justiciepaleis en al de huizen in den omtrek,
      getuigde Snepvangers heel wreedaardig, we zijn onder de bommen weggeloopen en per
      mirakel ontsnapt.</p>

      <p>&mdash;Wat een ongeluk prevelde het blozend manneken ntdaan.</p>

      <p>&mdash;'t Is oorlog, troostte Snepvangers, ja 't is oorlog, herhaalde hij
      luchtig, maar dat belet niet dat ik honger heb... Kom, Moeder, we gaan wat
      eten.</p>

      <p>&mdash;Kom maar mee, zei de Verdierenpikker, ik weet waar ge zijn moet.</p>

      <p>Zij lieten het heerken staan en trokken de markt over naar een hotel, waar zij,
      na lang wachten en trommelen op de tafel, een biefstuk met gebakken aardappelen
      bemachtigden.</p>

      <p>Zij zaten omgeven van Antwerpenaars die druk hun lotgevallen bespraken en
      dorstig van ontroering, pintjes dronken. Het leek wel een kermisvolte.</p>

      <p>&mdash;Garcon, riep Snepvangers, toen hij verzadigd was en zijn derde glas
      gedronken had.</p>

      <p>&mdash;Hier heeten de gar&ccedil;ons allemaal Jan leerde de Verdierenpikker.</p>

      <p>&mdash;Awel, Jan, riep Snepvangers, kunnen we hier logeeren.</p>

      <p>&mdash;Alles is vol, Menheer, nergens vindt u nog onderkomen, beweerde de man
      terwijl hij het drinkgeld opstreek.</p>

      <p>&mdash;Ja maar, we moeten toch slapen, verzette zich Snepvangers in zijn
      zekerheid getroffen.</p>

      <p>&mdash;Dat zal wel, Menheer, gaf Jan toe en schoof naar een ander tafel.</p>

      <p>&mdash;Maar die is in mijn botten, kloeg Snepvangers, we kunnen toch niet onder
      den blooten hemel slapen.</p>

      <p>&mdash;Of hier op een stoel, vulde Madame aan,&mdash;waar logeert Mijnheer?</p>

      <p>&mdash;Ik, zei de Verdierenpikker genoegelijk, aan mij moet ge niet denken, ik
      heb een kamer boven een boterwinkel!</p>

      <p>&mdash;Maar wij?</p>

      <p>&mdash;Daar hebt ge het kot van den manken hannen.</p>

      <p>&mdash;Kom, we zullen eens gaan zoeken... een kruier heeft mij geholpen...</p>

      <p>&mdash;Een kruier, wat is dat?</p>

      <p>&mdash;Wel, Snepvangers, leerde de Verdierenpikker, 't is te zien dat ge pas in
      Holland zijt, een kruier dat is zoo'n vent... ge weet wel...</p>

      <p>&mdash;Neen, ontkende Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Wel zoo'n vent die commissies doet... een boodschapper.</p>

      <p>&mdash;Zoo een met een koperen plaat op zijn klak die aan de statie staat? vroeg
      Madame.</p>

      <p>&mdash;Precies!</p>

      <p>Op het plein, door de rumoerige menigte die er met krijtende kinderen en vreemd
      gepak bivakkeerden, keerden zij weer naar het station waar vluchtelingen af en aan
      liepen. De kruier zagen zij niet. Van ontsteltenis kregen zij telkens dorst.</p>

      <p>&mdash;Wat zijn de soldaten toch braaf, zei Madame, zie maar eens hoe zij de
      arme menschen helpen.</p>

      <p>&mdash;Ze dragen de pakken en deelen hun brood uit, zei Snepvangers verteederd,
      dat heb ik nog nooit gezien...</p>

      <p>&mdash;De Hollanders hebben zoo'n compassie met ons... ik moest eerlijk niet
      veel hebben van 'nen kouden Hollander... maar nu, nu ken ik ze beter... Ze staan
      hun eigen bed af voor vreemde menschen... 't is danig goed volk.</p>

      <p>&mdash;Hadden wij ook maar een bed, betreurde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Maar heel Antwerpen is hier, beweerde de Verdierenpikker, ik vrees dat ge
      dieper het land zult moeten intrekken!</p>

      <p>&mdash;Maar heden avond toch niet, jammerde Madame, seffens is het donker en in
      een vreemd land waar men den weg niet... Was ik maar in onzen kelder gebleven...
      die arme vogeltjes...</p>

      <p>Wanneer zij in de schemering, voor de vijfde maal de trappen van het
      stationsgebouw bestegen, liepen zij tegen den kruier aan.</p>

      <p>&mdash;Kruier, riep de Verdierenpikker.</p>

      <p>&mdash;Menheer, zei de man, en tikte eventjes aan zijn pet.</p>

      <p>&mdash;Madame en Mijnheer Snepvangers moeten een kamer hebben.</p>

      <p>&mdash;Ik weet niks meer!</p>

      <p>&mdash;Dat is gauw gezegd, maar ze kunnen toch niet onder den blooten hemel
      slapen!</p>

      <p>&mdash;Het zal wel moeten... of in de wachtzaal...</p>

      <p>&mdash;Neen, Kruier, 't zijn deftige menschen... Mijnheer was kandidaat voor den
      Gemeenteraad...</p>

      <p>&mdash;Het mag kosten wat het wil, steunde Snepvangers en stopte den man een
      half franksken in de hand.</p>

      <p>&mdash;Ja, aarzelde de Kruier, mogelijk zou ik iets kunnen doen... ingeval
      Menheer en Mevrouw met mijn bed zich wilden vergenoegen...</p>

      <p>&mdash;Wel natuurlijk, zei Snepvangers, 't is oorlog... en wij Sinjoren zijn
      ongegeneerde menschen... Mijnheer de kruier, ge zijt 'n reddende engel...</p>

      <p>&mdash;Heb ik het niet voorspeld? triomfeerde de Verdierenpikker.</p>

      <p>&mdash;Mevrouw zal wel vermoeid zijn,&mdash;zei de Kruier laat ons maar
      opstappen... daarbij moet ik mijn vrouw nog verwittigen...</p>

      <p>&mdash;En waar zult gij dan slapen? vroeg Madame.</p>

      <p>&mdash;We hebben nog een zolderkamertje, Mevrouw, en Mevrouw zal het met
      &eacute;&eacute;n matras moeten stellen, wij nemen dan de andere... Rechtuit
      loopen, Heeren, 't is nog een eindje voorbij de boterzaak waar Menheer logeert.</p>

      <p>&mdash;Wat beleefde commissionnair, fluisterde Madame.</p>

      <p>Nadat de Verdierenpikker afscheid genomen had,&mdash;'s anderendaags zouden zij
      elkaar weer ontmoeten en verder zien wat hen te doen stond,&mdash;liepen de
      echtgenooten naast den kruier voort. Overal aan de deuren stonden vluchtelingen te
      praten met de gastheeren... De weg scheen lang in het duister. In de verte floten
      de treinen.</p>

      <p>&mdash;Er komen er nog meer, beloofde Madame.</p>

      <p>&mdash;'t Is toch vreeselijk, Mevrouw, en Antwerpen was een mooie stad... Ik was
      wel eens te Antwerpen...</p>

      <p>&mdash;Een schoone stad... Dat zou ik gelooven, zei Madame trotsch.</p>

      <p>&mdash;Heel wat anders dan Brussel of Rozendaal, onderbrak Snepvangers, uw
      statiegebouw is anders wel schoon... wel mooi wil ik zeggen... ja, Kruier, ik zal
      gauw Hollandsch spreken, wacht maar een beetje... maar kunt ge u wel voorstellen
      wat een bombardement is?</p>

      <p>Hij hield den man staan en keek hem in het wit der oogen.</p>

      <p>&mdash;Neen, menheer, alles vliegt kapot of in brand zeker?</p>

      <p>&mdash;Ja dat is het... de kanonballen huilen in de lucht... ge ziet ze naar
      beneden komen en trekt in het begin den kop in... maar ge raakt eraan gewoon... het
      deed ons niks meer... we telden ze...</p>

      <p>&mdash;Maar Snepvangers toch...</p>

      <p>&mdash;Mijn vrouw was bang ... maar ik ben onder het bombardement naar mijn
      dochter geweest om de kinderen te zien... Die waren allemaal zoo moedig dat zij
      niet eens wilden vluchten.</p>

      <p>&mdash;Ze zijn misschien al dood, nokte Madame.</p>

      <p>&mdash;Men mag zich nooit het ergste verbeelden, Mevrouw.</p>

      <p>&mdash;Dat zeg ik ook... maar nu weten wij van den oorlog mee te spreken...</p>

      <p>In een straat, aan weerszijden met kleine arbeiderswoningen bebouwd, woonde de
      kruier. Hij draaide het gaslicht op in het voorkamertje, verontschuldigde zich dat
      hij even zijn vrouw ging verwittigen.</p>

      <p>&mdash;'t Riekt hier naar gebakken haring, vezelde Madame.</p>

      <p>&mdash;'k Zou er wel een lusten, bekende Snepvangers.</p>

      <p>Dan zaten zij stil te kijken naar het tafeltapijt, naar de kleerkast, de potjes
      op het schouwblad, en naar een portret der Koningin dat aan den wand hing.</p>

      <p>&mdash;Ik geloof dat het protestanten zijn, zei Mevrouw onthutst.</p>

      <p>&mdash;Och, Moeder, dat zijn ook menschen, en...</p>

      <p>De deur piepte en een magere vrouw met een zwarte muts op het hoofd kwam,
      gevolgd door den Kruier, binnen.</p>

      <p>&mdash;Welkom, Mevrouw en Menheer, spijtig dat wij zoo eng behuisd zijn...
      Mevrouw zal zich moeten behelpen met wat we aanbieden kunnen ...</p>

      <p>&mdash;Maar 't is van harte gegund... de menschen moeten elkaar behelpen in deze
      benarde tijden, voegde de Kruier er aan toe.</p>

      <p>&mdash;Wij behooren maar tot den arbeidenden stand, Mevrouw.</p>

      <p>&mdash;Ja maar, zei Snepvangers, ik vind het heel schoon... mooi wil ik zeggen,
      maar ge moet zeggen wat het kost...</p>

      <p>&mdash;Neen, weerde de huisvrouw af, wij doen wat wij kunnen, elkeen heeft
      vluchtelingen in huis.</p>

      <p>Maar Snepvangers drong aan, wou en zou betalen.</p>

      <p>&mdash;Ik zou eerst maar een avondboterhammetje eten en het bed eens probeeren,
      dan kunnen we morgen verder praten, besloot de huisvrouw.</p>

      <p>Zij dronken samen een kommetje slappen koffie en aten boterhammen met kaas. Dan
      ging de Kruier met zijn vluchteling nog een slaapsmutsken drinken in een kroeg in
      de buurt, waar men de laatste berichten uit de brandende stad vernam.</p>

      <p>&mdash;Menheer is onder de bommen weggevlucht, pochte de Kruier.</p>

      <p>&mdash;Ik weet soms niet of ik nog leef, zei Snepvangers bescheiden.</p>

      <p>&mdash;Zoodra het bombardement gedaan is ga ik eens kijken, bedacht de Waard,
      terwijl hij kalmpjes zijn pijp rookte, ik ben neutraal!</p>

      <p>Toen de mannen thuis kwamen schenen zij oude vrienden. Snepvangers had zijn
      halve levensloop verteld. De vrouwen zaten gezelligjes in de voorkamer. Madame had
      de huisvrouw geholpen om de matras af te trekken en het bed te verschoonen.
      Eventjes zaten zij nog rustig bijeen dan ging de Kruier met zijn vrouw naar boven
      want het zou weer vroeg dag zijn.</p>

      <p>Snepvangers geeuwde terwijl hij de deur afsloot. Madame opende de deuren der
      alkoof.</p>

      <p>&mdash;'t Is proper, getuigde zij en sloeg de lakens open.</p>

      <p>&mdash;Maar 't is benauwd in de kamer, oordeelde Snepvangers, en 't riekt naar
      haring.</p>

      <p>&mdash;Ge droomt, Snepvangers,</p>

      <p>&mdash;Ook goed, onderwierp zich de man.</p>

      <p>Hij lei zijn valiesje boven zijn hoofdkussen, vleide zich neer en begon direct
      te ronken.</p>

      <p>Madame kon niet slapen, lag te woelen en te zuchten. Zij dacht aan de kinderen.
      Wat zou er met hen gebeurd zijn? Snepvangers scheen geen kommer te kennen, die
      peinsde noch aan zijn huis noch aan hen die achtergebleven waren. In haar
      verbeelding hoorde zij het gedaver van het vuur dat Antwerpen bestreek. Wat zou er
      hen nog boven het hoofd hangen. Zij zaten In een vreemd land en genoten de
      gastvrijheid, sliepen in andermans bed, mochten zich nog gelukkig achten want
      duizenden hadden geen onderkomen.</p>

      <p>Wanneer zij opstonden was de Kruier al de baan op. Het ontbijt stond klaar in de
      keuken.</p>

      <p>&mdash;Goed geslapen, Mevrouw en Menheer?</p>

      <p>&mdash;Heel goed, zei Snepvangers, maar laat ons nu eens condities maken.</p>

      <p>&mdash;Ge zijt onze gasten!</p>

      <p>&mdash;Als ik niet mag betalen, dan trek ik er uit, dreigde Snepvangers, ik wil
      op niemands kap leven...</p>

      <p>&mdash;Dat zal Menheer niet doen, smeekte de huisvrouw, wat zullen de buren wel
      denken...</p>

      <p>&mdash;Laat ons dan accoord maken...</p>

      <p>&mdash;Wel... laat ons dan zeggen een gulden!... Dat is toch niet
      overdreven...</p>

      <p>&mdash;Een gulden? ... En dan vertellen ze dat Holland een duur land is... neen
      dat gaat niet... ik zeg drie gulden, dat betaal ik overal in een hotel... en dan is
      het goedkoop... En nu ga ik eens zien naar de statie; gaat ge mee Moeder?</p>

      <p>&mdash;Ik blijf liever thuis en zal Madame helpen ...</p>

      <p>Snepvangers trok blijmoedig op, kocht voor een dubbeltje sigaren en ging dan
      naar den boterwinkel om zijn vriend af te halen die juist zijn tweede lichtgekookt
      eitje uitlepelde.</p>

      <p>Voor het station was de beweging even druk als den vorigen dag. Wagens en karren
      kwamen het plein opgereden, mannen zwoegden onder hun gepak, soldaten hielpen,
      vrouwen sleurden met drenzerige kinderen. Snepvangers sloeg het leven welgevallig
      gade, liep met den Verdierenpikker rookend van groepje tot groepje om van de vlucht
      te hooren vertellen en de varende geruchten op te vangen. Soms werden zij
      aangesproken en dan gaf Snepvangers raad.</p>

      <p>&mdash;Ge moet dieper Holland intrekken, hier is geen bed meer te vinden...</p>

      <p>&mdash;Dat hebben de soldaten ook gezegd...</p>

      <p>&mdash;Spreekt jandorie geen kwaad van de soldaten, en de Hollanders dat zijn
      menschen...</p>

      <p>&mdash;Dan zullen we maar naar Amsterdam gaan...</p>

      <p>&mdash;Mooi zoo, zei Snepvangers dan met een effen gezicht, ingenomen met zijn
      Hollandsch woord en zijn goedkoope sigaar.</p>

      <p>'s Namiddags hadden zij tot verpoozing een bijeenkomst van landgenooten. Na het
      eten zocht Snepvangers weer zijn vriend op en trokken zij naar de vergadering. De
      voorzitter sprak Fransch, zette de toehoorders aan om goeden moed te houden, want
      de kansen gingen keeren.</p>

      <p>&mdash;Waarom moeten die mannen altijd Fransch parleeren, zei de Verdierenpikker
      misnoegd.</p>

      <p>&mdash;Och dat is zoo de chic, verzekerde Snepvangers, kom, hij weet er toch
      niks meer van dan wij ... Holland is toch nog een land ... hier kunt ge altijd
      sigaren rooken ...</p>

      <p>'s Avonds ging hij weer een slaapmutsken drinken met zijn gastheer. Snepvangers
      betaalde... Hij sliep daarna weer godzalig en vermoedde niet eens dat zijn vrouw
      heel den langen nacht slapeloos lag te dubben.</p>

      <p>Hij trok 's morgens weer de stad in alsof hij nooit anders gedaan had, zeer op
      zijn gemak in de drukte. Op het plein vernamen zij dat Antwerpen gevallen was en
      het bombardement had opgehouden. Het gaf een opluchting. De vergadering was nog
      beter bezocht dan den vorigen dag. De voorzitter sprak weer Fransch, hij was een
      Antwerpsch advokaat, en hij stelde voor een bestuur te kiezen dat de belangen der
      vluchtelingen zou behartigen en den toestand onderzoeken. Dagelijks zouden zij
      samenkomen. Snepvangers werd op voorstel van den Verdierenpikker in het bestuur
      verkozen. Op zijn verzoek werd een dankbetuiging gestemd aan de stedelijke
      bevolking en de Wethouders van Rozendaal, aan het Magistraat van Antwerpen en aan
      den Heer Voorzitter voor zijn wijs beleid. Zijn rede werd zeer toegejucht en had
      voor gevolg dat hij met twee andere heeren aangeduid werd om naar Bergen op Zoom te
      reizen en aldaar met het plaatselijk Comiteit te Onderhandelen over de te treffen
      maatregelen van algemeen belang.</p>

      <p>'s Zondags ging hij met zijn vrouw naar de hoogmis, later alleen naar de
      vergadering. Daar vernam hij schrikbarende dingen.</p>

      <p>&mdash;We mogen nog niet terugkeeren, verklaarde hij aan zijn vrouw, terwijl hij
      in de alkoof stapte.</p>

      <p>De reis naar Bergen op Zoom verliep naar wensch. Daar ook vergaderde het
      Comiteit regelmatig alle dagen, evenals te Breda, in den Haag, te Vlissingen en
      elders. Hij had er de groeten overgebracht van stad- en Landgenooten die te
      Rozendaal onderdak hadden gevonden, menig glas gedronken en veel zweet verloren in
      den stoomtram.</p>

      <p>Zijn dagen waren zeer gevuld. Reeds vroeg haalde hij zijn vriend af, ging naar
      het wisselkantoor Belgisch geld ruilen tegen Hollandsche guldens, daarna kijken en
      nieuwtjes visschen in den omtrek van het station, eten en vergaderen om den dag te
      besluiten met zijn gastheer in het gezellig kroegje.</p>

      <p>Op Zaterdagavond kwam de Waard hem tegemoet.</p>

      <p>&mdash;Menheer Snepvangers, zei hij, ik ben te Antwerpen geweest, per fiets heen
      en weer, en 'k heb het genoegen u mee te deelen...</p>

      <p>&mdash;Zeg het rap, onderbrak Snepvangers ongeduldig...</p>

      <p>&mdash;Uw huis is onbeschadigd en uw familie stelt het naar wensch...</p>

      <p>&mdash;Jongen, dankte Snepvangers ontroerd, als ik ooit voor u iets doen kan...
      door een vuur loopen...</p>

      <p>&mdash;Dat is te warm, Menheer, schertste de Waard.</p>

      <p>&mdash;Dat zal wel, zei Snepvangers droomend, nu ga ik gauw mijne vrouw
      verwittigen...</p>

      <p>&mdash;Het kan niet zijn, snikte Madame.</p>

      <p>&mdash;Van mijn kanarievogels heeft hij niks gezegd...</p>

      <p>&mdash;Wat zullen zij angst hebben uitgestaan!</p>

      <p>&mdash;Die arme vogeltjes...</p>

      <p>&mdash;Neen, de kinderen, Snepvangers!</p>

      <p>&mdash;Willen wij morgen naar huis gaan?</p>

      <p>&mdash;En het Comiteit?</p>

      <p>&mdash;Och Comiteit... Dat doet toch niks als vergaderen... Morgen vertrekken er
      treinen... 't is er rustig... want er komen Heeren uit Antwerpen spreken om het
      volk an te zetten weer naar huis te keeren... Ik ga den Verdierenpikker
      verwittigen...</p>

      <p>&mdash;Ja, zei Madame gedwee.</p>

      <p>&mdash;Teruggaan?... Ik terug naar Antwerpen,... nepvangers, gij moogt mij veel
      vragen, maar dat niet... Ik stierf nog liever... ik trek naar Amerika, naar overal
      waar niet gevochten wordt, verklaarde de Verdierenpikker.</p>

      <p>&mdash;Ik ga naar Antwerpen, hield Snepvangers moedig vol.</p>

      <p>&mdash;Er staat geen huis meer recht... Ze zullen u krijgsgevangen nemen... denk
      toch na... en het Comiteit...</p>

      <p>&mdash;Ik ga, morgen vroeg al...</p>

      <p>&mdash;Als gij uw leven wilt riskeeren... ge zijt oud en wijs genoeg...</p>

      <p>&mdash;Dat hoop ik!</p>

      <p>&mdash;Snepvangers, hier is mijn deursleutel...</p>

      <p>&mdash;Wat zal ik er mee aanvangen?</p>

      <p>&mdash;We zijn altijd vrienden geweest... ga eens naar mijn huis zien... en naar
      mijn eigendommen... en schrijf eens een woordje... als ge ginder gezond mocht
      aankomen...</p>

      <p>&mdash;Dat zal ik, beloofde Snepvangers.</p>

      <p>Nog denzelfden avond rekenden zij af met den Kruier, inviteerden den gastheer en
      zijn vrouw om eens naar Antwerpen te komen.</p>

      <p>Ditmaal sliep Snepvangers ook niet, Het alkoofbed scheen hem hard en bedompt.
      Madame had medelijden met zijn steunen.</p>

      <p>&mdash;Morgen slapen wij in ons eigen bed, troostte zij.</p>

      <p>&mdash;Wat zal ik blij zijn... We kennen Holland nu... 't is een aardig land...
      de menschen zijn goed... heel goed zelfs... de sigaren zijn goedkoop... maar toch.
      Oost West, thuis best... Ik begon anders goed Hollandsch te praten en met gulden en
      dubbeltjes te rekenen... En nu heb ik niks gekocht voor Albertken...</p>

      <p>De vrouw van den kruier weende bij het afscheid en Madame had moeite om haar
      tranen te bedwingen.</p>

      <p>Zij kwamen veel te vroeg aan het station, kochten nog een paar doosjes Haagsche
      Hopjes voor de kinderen...</p>

      <p>&mdash;Er wagen zich nog maar weinigen, waarschuwde de Kruier die hen vergezelde
      op het perron.</p>

      <p>&mdash;Och, misprees Snepvangers, dat is de schuld van die Comiteiten, die maken
      de menschen bang... er is absoluut geen gevaar meer... al de stadhuisklerken gaan
      terug...</p>

      <p>Eindelijk werden de deurkens toegesmeten.&mdash;Snepvangers leunde door het
      raampje, zag een Antwerpsen kaaiagent, die den dienst van treinwachter deed,
      opwippen, hoorde het gefluit en gepuf der machine, en de statiechef scheen weg te
      glijden. Hij riep nog een afscheid aan zijn vriend, lachte omdat deze zoo beleefd
      tegen zijn pet tikte, en weg joegen zij door het groene landschap dat gedoken lag
      in den najaarsmist waarop de zon haar goud uitstraalde.</p>

      <p>&mdash;Wie weet zien we die menschen nog ooit terug, bedacht Madame.</p>
      &mdash;Ja, wie weet, zei Snepvangers, en de man met wien hij dagelijks<br />
      <span style="margin-left: 0.5em;">borreltjes had gedronken scheen reeds zoo ver
      weggedrongen in zijn</span><br />
      herinnering.<br />
      <br />

      <p>De trein vertraagde nabij Esschen, stond plots stil. Vreemde marinesoldaten met
      bloote halzen en kleine potsen stonden op het perron te kijken, &eacute;&eacute;n
      met het geweer op den schouder stond voor den barreel. De vreemde vlag woei op het
      gebouw.</p>

      <p>&mdash;Zie eens, fluisterde Snepvangers ademloos.</p>

      <p>&mdash;Ja, zei Madame schuw.</p>

      <p>Stil-angstig keken zij, maar spraken geen enkel woord. Mijnheer hield zijn
      valiesje krampachtig vastgeklemd. Naast hen zat een bleeke dertiger, die
      zenuwachtig op zijn snor beet, met verwezen oogen te staren... Achteraf zaten twee
      dienstmeisjes op hun paaschbest en vezelden.</p>

      <p>Zoohaast de trein opnieuw in beweging kwam scheen alleman te verademen.</p>

      <p>&mdash;Zij komen niet eens zien, zei Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Duurt het nog lang voor we aankomen? Informeerd een der meisjes.</p>

      <p>&mdash;Gaat gij zoo samen terug? vroeg Snepvangers</p>

      <p>&mdash;Ja, mijnheer en Madame vertrekken naar Engeland... en wij moeten op het
      huis gaan passen...</p>

      <p>&mdash;Schoon volk, misprees Snepvangers.</p>

      <p>Zij passeerden een uitgestrekte vlakte vol stronken van uitgerooide dennen,
      waarover een net van pinnekensdraad geslingerd lag. De einder klaarde licht
      nevelig.</p>

      <p>Onverpoosd joeg de trein en blies witte stoomwolken langs het raampje. Aan elk
      station zagen zij mariniers en de vreemde vlag. En hoe dichter zij de stad
      naderden, hoe benauwder het hen werd.</p>

      <p>&mdash;Ik ben blij en niet blij, zei Madame.</p>

      <p>&mdash;Och...</p>

      <p>Snepvangers keek verstrooid, hij verlangde naar de straten die hem zoo
      gemeenzaam waren, maar was tevens gejaagd... Ginder lag Merxem, de trein
      vertraagde, stopte voor de wallen. Karweizoekers boden zich aan om het gepak te
      dragen en lanterfanters stonden de terugkeerende stadgenooten te monsteren, riepen
      wat tot bekenden maar met gedempte stem. De vrouwen mochten zonder formaliteiten de
      stad binnen, maar de mannen moesten eerst hun paspoort laten afstempelen.</p>

      <p>&mdash;Wacht maar aan de poort, ried Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Neen, ik ga mee, verklaarde Madame kordaat.</p>

      <p>De marinier floot een deuntje, zag niet eens naar den trouwboek terwijl hij
      stempelde.</p>

      <p>&mdash;'t Is 'n goeie, fluisterde Snepvangers.</p>

      <p>Zij sjokten terug naar den doorsteek in de wallen. Niemand sprak hen aan, maar
      hun hart klopte fel; zij hijgden en het zweet droop van hun wezen.</p>

      <p>&mdash;'t Is warm, meende Snepvangers, en dan onder die winterkleeren.</p>

      <p>&mdash;Ja!...</p>

      <p>Langs de vaart, naast de dokken zeulden zij voort. Alles lag stil en verlaten te
      broeien onder de zon. 't Was een vredige zondag waarin musschengetjilp weerklonk.
      Er roerde niks op de schepen en schuiten. Plots aan het goederenstation zagen zij
      weer soldaten, veldgrijzen met pinhelmen op.</p>

      <p>&mdash;Hier stonden gardecivikken, bedacht Snepvangers.</p>

      <p>Op de leien, waar de boomen vreemde schaduwen wierpen, dwarrelden de eerste
      herfstbladeren neer. De beide terugkeerenden telden de menschen op hun weg. Naast
      hen bolde een leege tram voort.</p>

      <p>&mdash;Er is nog haast geen levende ziel in de stad, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ja... maar de stad is ongeschonden, troostte hij zich, we hebben al vier
      menschen gezien... de soldaten niet meegerekend ... en de tram rijdt ook al ...</p>

      <p>De breede Paardenmarkt lag eenzaam; in de Roodestraat zagen zij een oud wijveken
      aan het poortje van het godshuis "De seven bloedstortingen".</p>

      <p>&mdash;Dat is vijf in het geheel, besloot Snepvangers toen hij zijn sleutel op
      de deur stak ... en wij mogen van geluk spreken in de Hobokenstraat ...</p>

      <p>&mdash;Weer thuis ... ik dacht dat ik nooit mijn huis meer zou gezien hebben ...
      we waren arme ballingen ...</p>

      <p>&mdash;Och, Mama, 't is weeral vergeten ... 't is achter den rug ... laat ons
      maar denken dat we een reisken naar Holland hebben gemaakt ... maar nu ga ik eens
      naar de vogeltjes zien ...</p>

      <p>&mdash;Ik ga mee, zei Madame verteederd.</p>

      <p>Toen Snepvangers de deur der kweekkamer openstak klonk hem het lustig gefrazel
      en gepiep niet tegen. Met twee stappen stond hij voor de kooi waarin niets bewoog.
      De eetbak en de drinkfonteinen stonden als onaangeroerd, geen vogel bewoog op de
      roestjes of in de nesten.</p>

      <p>Een schemer trok hem voor de oogen, zijn keel snoerde toe, en hij moest zich
      vastklampen aan het vlechtwerk om niet te vallen.</p>

      <p>&mdash;Ze zijn allemaal weg, griende hij, allemaal gaan vliegen ...</p>

      <p>&mdash;Hoe is nu zoo'n ruit gebroken? vorschte Madame, kom, drink eens
      Snepvangers.</p>

      <p>Het glas bibberde in zijn hand, hij klappertande maar voelde de duizeligheid
      wijken en alles helder en ijl worden in zijn hoofd. Hij sloeg de deurkens open en
      onderzocht de kooi. Een ruit was kapot, meer viel er niet te zeggen. Dan keek hij
      in de nesten. In twee mostbeddekens lagen nog eitjes, in een ander geeldonzige
      jongen die de vlucht niet hadden kunnen volgen. In het laatste nestje vond hij een
      verstijfd poppeken, doodgebroed op drie eitjes.</p>

      <p>Snepvangers nam het vogeltje, streelde het over de bleekgele pluimen, bekeek het
      bekje, probeerde de oogjes open te trekken.</p>

      <p>Madame had medelijden met zijn verdriet.</p>

      <p>&mdash;Leg het nu maar weg, Snepvangers, 't is toch dood...</p>

      <p>&mdash;Zij zijn allemaal al lang dood, Mama, die vogeltjes zijn niet bestand om
      in de wijde wereld rond te vliegen.</p>

      <p>&mdash;Wij zullen opnieuw beginnen te kweeken!...</p>

      <p>&mdash;Neen, Mama ... ik herbegin niet meer.... Ik zou altijd denken aan dees
      moment ... en als ik nog eens vogels wil zien dan ga ik maar naar Miranda ... 't is
      mijn schuld ... ik had vlechtdraad voor de ruiten moeten spannen ...</p>

      <p>&mdash;Laat ons nu Spitsken maar gaan halen en naar de kinderen gaan zien
      ...</p>

      <p>&mdash;Ja, naar Albertken.... Wat zal hij verschieten ... hij hield ook zoo veel
      van de kanarievogels ...</p>

      <p>&mdash;Ja, Snepvangers ... we zullen nog eerst het valiesken in den coffre-fort
      sluiten....</p>

      <p>&mdash;En een borreltje drinken, Mama.</p>
      <hr style="width: 65%;" />

      <h2><a name="HOOFDSTUK_V" id="HOOFDSTUK_V"></a>HOOFDSTUK V.</h2>

      <h3>VRIEND HEIN IN DE BUURT.</h3>

      <p>Toen zij de winkeldeur openden, hoorden zij de schel gaan en zagen zij Miranda
      zitten met Spitsken op den schoot. Hij zat midden van gedraaide tafelpooten,
      speculatievormen, teemsen en houten keukengerief.</p>

      <p>&mdash;Dag, mompelde hij dof en keek hen amper aan.</p>

      <p>Een kanarie riep piet! piet! Snepvangers, vol van zijn verlies, groette niet,
      maar Madame werd gewaar dat er iets haperde.</p>

      <p>&mdash;Wat scheelt er, Miranda?</p>

      <p>&mdash;Miranda, kloeg Snepvangers en hij kreeg een krop in de keel, al mijn
      vogels zijn gaan vliegen!...</p>

      <p>&mdash;Zij is ook weg, fluisterde Miranda.</p>

      <p>&mdash;Och, zei Snepvangers, die niet geluisterd had, maar al mijn vogels...</p>

      <p>&mdash;Is zij weg, Miranda? polste Madame die wel iets wist van de vrouw van den
      houtdraaier.</p>

      <p>&mdash;Ja,... eerst wou zij niet vluchten... tot Vrijdagmorgen hebben wij in
      onzen kelder gezeten... dan kwam haar kozijn, de diamantslijper...</p>

      <p>&mdash;Was dat haar kozijn, Miranda?</p>

      <p>&mdash;Zoo heeft zij toch altijd gezegd, Madame... en dan sprak zij van weg te
      trekken... en ze zijn er stillekens uitgemuisd... lieten mij alleen... zij was mij
      te jong....</p>

      <p>&mdash;Een poppeken lag dood op den nest, Miranda.</p>

      <p>&mdash;Ja, de vogels, knikte Miranda.... Ik denk maar dat de vent eens genoeg
      van haar krijgt en dan.... Mijn arme vrouw!...</p>

      <p>&mdash;Mijn arme vogels!...</p>

      <p>Madame lokte met moeite Spitsken van Miranda's knie&euml;n, begon hem te
      streelen.</p>

      <p>&mdash;Spitsken heeft zoo'n schrik uitgestaan, leefde</p>

      <p>Miranda op, ik heb hem in mijn armen moeten wiegen, hij was als een kind.</p>

      <p>&mdash;Het was zeker vreeselijk, Miranda?</p>

      <p>&mdash;Och, Snepvangers, ik weet het niet meer... de hond was mij een troost...
      en dan zijn de soldaten voorbij getrokken... en dan zijn de stadswerklieden gekomen
      met wagens en ladders om de vlaggen af te doen... of die kwamen eerst... ik weet
      het niet meer...</p>

      <p>&mdash;Het feest was uit, Miranda...</p>

      <p>&mdash;Dan heb ik een dag en een nacht geslapen.... Ik was zoo triestig dat ik
      met spijt wakker werd...</p>

      <p>&mdash;Kom straks bij ons eten, verzocht Madame, ge moet maar verzet zoeken...
      niet suffen...</p>

      <p>&mdash;Ja, we zullen malkander troosten, jokte Snepvangers, we hebben allebei
      wat verloren in 't bombardement. Gij uw wijf en ik mijn vogels... we moeten het
      maar niet aan ons hart laten komen.</p>

      <p>&mdash;Ik zal Spitsken straks brengen...</p>

      <p>&mdash;Hij kan van den hond niet scheiden, zei Snepvangers toen ze buiten
      kwamen.</p>

      <p>&mdash;We moesten hem Spitsken maar afstaan, bedacht Madame, hij geraakt anders
      nog op den dool... met den hond heeft hij aanspraak....</p>

      <p>Al de huizen met de gesloten luiken schenen verlaten. Op de minderbroedersrui
      waren een paar winkels open, een vleeschhouwerij en een bloemenzaak, een kroegje en
      een tabakswinkel. Aan een vlaggestok hing nog een afgescheurden, zwarten reepel.
      Veldgrijzen kuierden, met het geweer aan den riem, door de doode straten.</p>

      <p>&mdash;Ik denk soms dat ik droom, zei Snepvangers.</p>

      <p>Op de Torfbrug stond Antoine in den winkel en voerde een praatje met een
      soldaat. Hij knikte eventjes alsof zij slechts een half uurtje afwezig waren
      geweest. De hangklok in de huiskamer sloeg twaalf toen zij Marieken<br />
      <span style="margin-left: 0.5em;">en de kinderen beurtelings
      omhelsden.</span><br />
      </p>

      <p>&mdash;Albertken, we zullen samen iets koopen, vezelde Snepvangers, in Holland
      vond ik zoo niks naar mijn goesting.</p>

      <p>&mdash;Ik heb zoo aan u gedacht, schreide Madame.</p>

      <p>&mdash;We gaan nu weer allemaal samen aan tafel zitten, troostte Marieken
      nuchter ... en hebt ge u goed geamuseerd in Rozendaal?</p>

      <p>&mdash;Daar valt niet over te klagen, verzekerde Snepvangers, maar Antoine, zei
      hij tot zijn schoonzoon, die juist binnenkwam, hoe kunt ge met zoo'n soldaat staan
      sjauwelen ...</p>

      <p>&mdash;Dat is affaire, Papa ...</p>

      <p>Craen en zijn vrouw kwamen op dat oogenblik binnen.</p>

      <p>&mdash;Al mijn kanarievogels zijn weg, Craen.</p>

      <p>&mdash;Dat is tegenslag, meende Craen overschillig.</p>

      <p>&mdash;Ik heb u nog gewaarschuwd, Papa ... hadt gij maar liever hier gebleven
      ...</p>

      <p>Snepvangers zei maar niks meer, zat maar stillekens te luisteren naast zijn
      kleinzoon. Zijn vrouw vertelde van de vlucht, van het eiermandje en den trein, van
      den Verdierenpikker en den Kruier.</p>

      <p>&mdash;En ik werd in het Comiteit der vluchtelingen gekozen, kon hij niet
      nalaten er met een vleugje ijdelheid aan toe te voegen.</p>

      <p>&mdash;De echte Sinjoren zijn gebleven, misprees Antoine en at weer ongenaakbaar
      voort.</p>

      <p>&mdash;Antoine heeft er bij ons den moed ingehouden, zei Madame Craen.</p>

      <p>&mdash;Ja, bevestigde Marieken, want ik was bang toen het hier krioelde van
      soldaten ... de eerste nacht mochten de mannen niet in de huizen rond de Groote
      Markt blijven ... Mama is dan hier gebleven en Antoine met Papa naar de Melkmarkt
      gaan slapen....</p>

      <p>&mdash;Ik heb maar altijd een goed glas wijn gedronken, bekende Craen, zoo heb
      ik mij recht gehouden ...</p>

      <p>&mdash;Maar 't gaat alles ordelijk, verzekerde Antoine.</p>

      <p>&mdash;Er zijn nog geen duizend menschen in de stad, zuchtte Madame
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Wel wat meer, Mama, wel wat meer!</p>

      <p>&mdash;'t Zal niet veel zijn, Antoine.</p>

      <p>&mdash;Ik zou nog wel eens willen gaan zien naar het huis van ...</p>

      <p>&mdash;Ik ga mee, zei Craen,</p>

      <p>Samen trokken zij door de eenzame straten en hoe verder zij van den Noordkant
      afdwaalden hoe meer gebroken ruiten zij vervangen zagen door planken en linoleum en
      hoe meer getroffen huizen zij telden.</p>

      <p>&mdash;Het glas is al opgeruimd ... wat ge nu nog ziet blikkeren is de moeite
      niet ... bergen glasscherven hebben er gelegen ... eigenlijk, Snepvangers, was het
      verstandig te vluchten ...</p>

      <p>&mdash;Dat weet ik nog zoo niet, sprak Snepvangers tegen, ik was veel liever
      hier gebleven ... voor uw plezier moet ge niet gaan vluchten.</p>

      <p>Het huis van den Verdierenpikker bleek ongeschonden. Zij onderzochten het van
      zolder tot kelder, vonden in de veranda een vruchtenschaal met sappige peren die
      zij profijtelijk begonnen te schillen.</p>

      <p>&mdash;Die zouden maar rotten, zei Snepvangers, en hij komt toch niet terug.</p>

      <p>Achter in de tuinen miauwden verlaten katten.</p>

      <p>&mdash;Wat een gedacht, herbegon Snepvangers, hij laat zijn huis in den steek en
      trekt naar Engeland ...</p>

      <p>&mdash;Elk zijn goesting, meende Craen en sneed een tweede peer.</p>

      <p>&mdash;Ik moet hem toch een briefken zenden.</p>

      <p>&mdash;Ja ... ik ken iemand die morgen naar de grens gaat ... daarbij 't wordt
      tijd ... ge weet na acht uur moogt ge niet meer op straat loopen ...</p>

      <p>&mdash;Wat nog al meer!...</p>

      <p>&mdash;'t Is oorlog, Snepvangers.</p>

      <p>Hij schreef een briefje dat zij op weg naar huis in een estaminetje der
      Sudermanstraat bestelden, waar de boodschapper regelmatig kwam. Na koffie Gedronken
      te hebben gingen Mijnheer en Madame naar huis. In de straat ontmoetten zij Miranda
      met den hond. Madame liep even naar de "Zoutkeet" en naar den beenhouwer op de
      Ossenmarkt wat voor het avondeten te halen.</p>

      <p>&mdash;Ge moogt Spitsken hebben, Miranda.</p>

      <p>&mdash;Dank u, Snepvangers ... maar ...</p>

      <p>&mdash;Ge moet niet ongerust zijn ... mijn vrouw heeft er eerst aan gedacht. Ge
      zijt zeker bang geweest, Miranda?</p>

      <p>&mdash;Neen, Snepvangers, 'k heb aan niks gepeinsd.</p>

      <p>&mdash;En als de stad dan precies in brand stond?</p>

      <p>&mdash;Ik heb niks gezien ... enkel de vlaggen die afgetrokken werden en de
      soldaten die inrukten ...</p>

      <p>&mdash;Als we nu gegeten hebben, besliste Madame terwijl zij het vuur aanlegde,
      dan gaan wij kaart spelen en een borreltje drinken ...</p>

      <p>&mdash;Maar na acht uur, aarzelde Miranda ...</p>

      <p>&mdash;Gij blijft hier slapen!</p>

      <p>&mdash;Dat spreekt van zelf, oordeelde ook Snepvangers.</p>

      <p>Lichtjes beneveld gingen zij slapen en 's anderendaags ontwaakte Miranda minder
      droefgeestig gestemd. Het gezellig avondje had hem over zijn zwaarste leed heen
      geholpen.</p>

      <p>Twee dagen later kwam de Verdierenpikker thuis. Een groot verlangen naar zijn
      stad had hem van de voorgenomen reis doen afzien.</p>

      <p>&mdash;'k Had het wel gepeinsd ...</p>

      <p>&mdash;Oude boomen verplant men niet meer, verontschuldigde zich de
      Verdierenpikker.</p>

      <p>&mdash;Dagelijks komen er terug ... Antoine zegt dat het heimwee is, een soort
      ziekte.... Hoe is 't met den Kruier?</p>

      <p>&mdash;Goed, denk ik.</p>

      <p>&mdash;De Hollanders zijn toch nobel geweest ... zoo hulpvaardig ... zoo ...</p>

      <p>&mdash;Ja, Snepvangers, maar ...</p>

      <p>&mdash;Wat maar?</p>

      <p>&mdash;'k Heb toch ook hooren klagen in den trein ... menschen die peperduur
      hadden mogen betalen ...</p>

      <p>&mdash;Als 't maar geen stoef is, wantrouwde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ik zeg niet neen ... ik weet het niet ... in mijn boterwinkel waren ze
      zeer convenabel en toch ...</p>

      <p>&mdash;Wat?</p>

      <p>&mdash;Toch hebben ze me drie eieren te veel gerekend ... 'k heb het maar blauw
      blauw gelaten ...</p>

      <p>&mdash;En hoe vindt ge de stad?</p>

      <p>&mdash;Och 't kon veel erger zijn ...</p>

      <p>&mdash;Ja, zei Snepvangers droomend, maar ik vind het zoo al erg genoeg ...</p>

      <p>Met Albertken wandelde hij de volgende dagen rond om de ingeschoten huizen, de
      puinen en zwartgeblakerde muren te bezichtigen. Soms bleven zij staan luisteren
      naar de muziekkorpsen die op openbare pleinen speelden, het was een grillige
      fluitjesmuziek die Snepvangers weinig opwekkend vond.</p>

      <p>Doch Albertken moest weer naar school, het herfstweer bracht regen en vroege
      duisternis en de dagen gleden doelloos voort. Het havenbedrijf lag compleet stil,
      er liepen geen postboden door de stad en het grensverkeer was gesloten.
      Onophoudelijk bonkte het kanon. Uit baloorigheid las hij de plakkaten van den
      bezetter.</p>

      <p>Madame had haar gewoon leven hernomen en zij verdeelde haar tijd tusschen haar
      huishouden en het huishouden van Marieken.</p>

      <p>Wanneer Snepvangers toevallig de Verdierenpikker tegenkwam trok deze steeds een
      geheimzinnig gezicht en wist allerhande nieuwsjes te vertellen.</p>

      <p>&mdash;Vandaag of morgen, als wij wakker worden zijn ze weg, vertrouwde hij.</p>

      <p>&mdash;Zijt ge daar zeker van, vroeg Snepvangers dan telkens ...</p>

      <p>&mdash;Ik weet het uit de beste bron ... van iemand die een officier
      kent!...</p>

      <p>En Snepvangers werd dikwijls wakker zonder dat er iets veranderde. Hij miste nu
      zijn M&uuml;nchener bier, zijn kanaries en zijn onbekommerd leven van voorheen. Een
      bestendige onzekerheid kwelde hem. Dikwijls zocht hij troost op den werkzolder van
      Miranda. Zijn vriend vergat zijn werk en kwam naast hem zitten voor de vogelkooi.
      Miranda was zeer gelaten in zijn lot.</p>

      <p>&mdash;Ik bid veel, zei Miranda, ik bid voor mijn vrouw ...</p>

      <p>&mdash;Zij is het niet waard, jongen.</p>

      <p>&mdash;We mogen niet hard zijn in ons oordeel, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ze verdient ransel!</p>

      <p>&mdash;Niemand is slecht, Snepvangers, de menschen zijn maar ongelukkig... en
      onverstandig ...</p>

      <p>&mdash;Toch!... Een pater heeft in de kerk komen prediken dat oorlog een straf
      is omdat de menschen te slecht geleefd hebben!...</p>

      <p>&mdash;Dat had hij niet mogen zeggen, Snepvangers...</p>

      <p>&mdash;Ik geloof u, zei Snepvangers zacht, maar nu is de wereld zot...</p>

      <p>&mdash;Er komt een nieuwe tijd, Snepvangers.</p>

      <p>Antoine was in die dagen dikwijls afwezig, en Marieken verving ham achter den
      toog.</p>

      <p>&mdash;Waar zit Antoine toch? vroeg zijn schoonvader.</p>

      <p>&mdash;Affaires, Papa!... Antoine wint veel geld...</p>

      <p>&mdash;Veel geld, Marieken?</p>

      <p>&mdash;Ja, Papa, in zeep, olie en suiker... hij koopt en verkoopt... gunt zich
      amper tijd om te eten en te slapen...</p>

      <p>&mdash;Wat ge nu zegt, mompelde Snepvangers verbluft.</p>

      <p>&mdash;Maar zwijgen, Papa, niemand weet het... het is een verrassing voor
      nieuwjaar...</p>

      <p>Op Oudejaarsavond kwam de familie bijeen op de Torfbrug. Zij vierden het wel
      niet zooals naar gewoonte, maar dronken toch een glas champagne. Antoine zag er
      zeer vergenoegd uit.</p>

      <p>&mdash;Alvorens te drinken op beter dagen, zei hij, moet ik u iets mededeelen...
      ik heb een tijdje de wetenschap vaarwel gezegd en zal dat nog wel een tijdje
      doen... ik heb mij op den handel toegelegd en tot heden honderd-vijf-en-zeventig
      duizend frank gewonnen...</p>

      <p>&mdash;Antoine!</p>

      <p>Craen kon van verteedering niets meer zeggen. De moeders weenden van ontroering
      en Snepvangers prevelde ondanks zijn verbazing dat hij het altijd verwacht had.</p>

      <p>&mdash;Eer het nog eens nieuwjaar is woon ik op den boulevard Leopold!....</p>

      <p>&mdash;Ik gaf mijn affaire over, ried Craen.</p>

      <p>&mdash;De oorlog is nog voor iets goed, oordeelde Madame Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ge moet van de gelegenheid weten te profiteeren, betoogde Antoine,
      toekomend jaar is het misschien vrede...</p>

      <p>Snepvangers kon het nieuws voor Miranda niet verzwijgen. Hij ging hem nieuwjaar
      wenschen en vond hem in de triestige achterkeuken die op een goor, blauwgekalkt
      koerken uitzicht gaf. Spitsken zat op een stoel naast hem.</p>

      <p>&mdash;Een gelukkig nieuwjaar, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Van 's gelijken, Miranda.</p>

      <p>Zij proefden een borreltje Boonekamp, en de hond kreeg wat melk in een
      bordje.</p>

      <p>&mdash;Miranda, onder ons... 'k heb groot nieuws...</p>

      <p>&mdash;Van...? hakkelde Miranda.</p>

      <p>&mdash;Van mijn schoonzoon, zei Snepvangers stralend.</p>

      <p>&mdash;Zoo?</p>

      <p>&mdash;Hij heeft een fortuin gewonnen... honderd-vijf-en-zeventig duizend frank
      met speculeeren in zeep en van alles!</p>

      <p>&mdash;Zoo!</p>

      <p>&mdash;Ge zegt zoo niks...</p>

      <p>&mdash;Wat kan ik daarover zeggen...</p>

      <p>&mdash;Wel dat het toch schoon is...</p>

      <p>&mdash;Maar het is niet schoon, Snepvangers!</p>

      <p>&mdash;Niet schoon?... Poddozie, Miranda! Wat is dan schoon?</p>

      <p>&mdash;Dat is niet eerlijk gewonnen, Snepvangers, dat is woekeren.</p>

      <p>Een oogenblik nog keek Snepvangers Miranda aan. Beiden waren bleek en spraken
      geen woord meer. Snepvangers stond op en verliet zijn vriend voor dat
      &eacute;&eacute;n woord dat hem zoo gegriefd had. Wanneer zijn vrouw hem in den
      loop der week naar Miranda vroeg, gaf hij geen bescheid. Zij hebben ruzie gehad
      dacht Madame, 't zal over den oorlog zijn... Na de breuk met Miranda voelde
      Snepvangers zich eenzaam. Antoine en Craen zocht hij niet. Albertken ontgroeide hem
      langs om meer, de Speeker was verdwenen. Alleen de Verdierenpikker zag hij soms in
      de herberg, maar deze disputeerde altijd zoo fel over den "Krieg" en kende zooveel
      geheime telegrammen die onder de bezetting niet bekend mochten worden! Snepvangers
      vreesde hem, geloofde en wantrouwde hem te gelijk.</p>

      <p>Op het einde van Januari liep het tusschen Snepvangers en zijn schoonzoon weer
      verkeerd. Snepvangers bewonderde hem om zijn rijkdom, maar kon niet dulden dat hij
      hem telkens weer herinnerde aan zijn vlucht. Zij waren toch maar eventjes afwezig
      geweest. Niet zooals die anderen die nu pas terugkeerden kon hij gerekend worden
      onder de deserteurs. De maat liep over toen Antoine de bronzen medalje in zijn
      knoopsgat droeg, <i>Antwerpen getrouw</i>.</p>

      <p>'t Gaf een steek in zijn hart al zei hij geen woord. De volgende zondag kwam ook
      hij aan tafel voorzien van het eereteeken der dapperen die Antwerpen niet verlaten
      hadden tijdens het bombardement.</p>

      <p>&mdash;Wat, Papa, draagt gij ook de medalje? zei Antoine puur ontdaan van
      verbazing.</p>

      <p>&mdash;En waarom niet? vroeg Snepvangers loos.</p>

      <p>&mdash;Maar gij waart Antwerpen niet getrouw...</p>

      <p>&mdash;Antwerpen niet getrouw? ... We waren amper een paar uurkens buiten de
      poort, daar was het veel gevaarlijker dan in een kelder, Antoine...</p>

      <p>&mdash;Maar!</p>

      <p>&mdash;En wie de medalje betaalt, mag ze dragen... iedereen draagt ze... zelfs
      de mannen die verleden week terugkwamen.</p>

      <p>&mdash;Ge hebt gelijk, bekende Antoine, maar dan draag ik ze niet meer...</p>

      <p>&mdash;Gelijk ge wilt, Antoine! Maar een decoratie staat altijd chic!</p>

      <p>Na een week vergat Snepvangers het speelgoed in het schuifken van zijn
      nachttafeltje.</p>

      <p>Om zijn tijd te dooden bezocht hij weer koopdagen of trok naar het
      Justiciepaleis. Soms ging hij met Madame 's namiddags in een cinema een kop koffie
      drinken. Hij vond het eigenlijk onaangenaam in het donker te zitten kijken naar de
      trilbeelden tot het voor de oogen begon te schemeren. Maar heel de stad liep naar
      de zalen, daarom ging ook hij er luisteren naar de muziek, en zoo passeerde de
      tijd. De komische tooneelen deden hem schaterlachen, maar Madame trok dan telkens
      met zijn mouw om hem aan zijn fatsoen te herinneren. De griezelige drama's
      integendeel verveelden hem geweldig. Hij geeuwde dan, dat kon toch niemand merken,
      en was verwonderd dat zijn vrouw zich zoo vreeselijk scheen te amuseeren. Hij was
      blij wanneer bij poozen het licht hel en uitbundig door de zaal spoot in wisselende
      kleuren, rood en wit. Wat vreemde loop had zijn leven toch genomen! Hij zat hier in
      zoo'n nieuw ding en 't was oorlog...</p>

      <p>Zekeren namiddag, in het voorjaar toen hij van het Justiciepaleis kwam, ging hij
      een glas bier drinken in een caf&eacute; aan den overkant der leien. Hij nam de
      N.R. Courant op en las maar wat. Ten slotte verstond hij niks van die telegrammen
      en militaire beschouwingen. De toestanden waren zoo raar en verward, het bier had
      geur noch smaak en de menschen leefden in hoop en vrees. De krant zakte neer en
      Snepvangers staarde naar het ritselend groen der boomen op de leien naar het licht
      der meizon dat gouden glans rond de grillige schaduwen spon. Een soldaat zat op een
      bank onder een boom en las een brief. Het zicht der veldgrijzen ontroerde hem niet
      meer, en hij keek niet eens op wanneer hij een vlieger hoorde snorren in den hemel.
      Doch de levensonzekerheid sarde hem, knaagde aan zijn hart en peuterde aan zijn
      humeur.</p>

      <p>Snepvangers was blij toen een kranige oude heer in zijn buurt kwam zitten, een
      glas garsten bestelde en de gazet vroeg.</p>

      <p>Het scheen iemand van gewicht. De man liet achteloos zijn monocle vallen, lei
      zijn grijzen hoed naast zijn wandelstok met gouden appel op de marmeren tafel,
      dronk een slokje en begon te lezen. Het blad hield hij gevouwen tusschen de
      zeemlederen gehandschoende vingeren. Onder de opengesperde vleugels van zijn
      rooddooraderde neus stond zijn witte snor puntig opgestreken met kosmetiek. Door
      zijn platgekamde haren liep een streep tot achter in den wijnrooden hals. In het
      knoopsgat van zijn zwarte jacquet pronkte een purperen lintje en op zijn wit
      piqu&eacute; vestje bengelde een gouden ketting waaraan een vreemd muntstuk
      hing.</p>

      <p>Snepvangers kon zijn oogen niet afwenden van den eleganten heer, zag hoe deze
      fijntjes een sigaret opstak, de blauwe rookwolkjes opblies, weer een slokje nam,
      zijn grijze streepjesbroek optrok om de plooi te bewaren en voortlas.</p>

      <p>Een gedistingeerd heer, peinsde Snepvangers, iemand met voorname manieren, zeker
      een notaris!</p>

      <p>Eindelijk legde het heerschap de krant neer, zette zijn monocle op en keek met
      lichtblauwe oogen eventjes Snepvangers aan.</p>

      <p>&mdash;Schoon Meiweer, Mijnheer, knikte Snepvangers vertrouwelijk.</p>

      <p>&mdash;Puik weer, klonk het hoffelijk antwoord.</p>

      <p>&mdash;Was de oorlog nu maar rap gedaan, praatte Snepvangers, de menschen worden
      het beu,... het duurt nu al negen maanden.</p>

      <p>&mdash;De oorlog zal nog lang duren, Mijnheer...</p>

      <p>&mdash;Denkt ge dat? zei Snepvangers ongeloovig.</p>

      <p>&mdash;Heel Europa komt nog in den dans, voorspelde de man.</p>

      <p>&mdash;Mijn vriend had gisteren anders goed nieuws, fluisterde Snepvangers, en
      schoof dichter bij.</p>

      <p>&mdash;Uw vriend?... is het een militair?</p>

      <p>&mdash;Neen!... Een rentenier... Hij heeft eens gewonnen met verdierenpikken en
      grondspeculaties....</p>

      <p>&mdash;Ha, zoo!... En u is ook een rentenier?</p>

      <p>&mdash;Ja, om u te dienen... Mijn naam is Snepvangers, Snepvangers uit de
      Hobokenstraat....</p>

      <p>&mdash;Ik ben Generaal van den Bergh....</p>

      <p>&mdash;Aangenaam u kennis te maken, Generaal, zei Snepvangers toeschietelijk,
      stond recht en stak de hand uit, excuseer mij, maar dan zult ge er wel meer van
      weten dan mijn vriend... stiel is stiel... en gij denkt dus dat de oorlog nog lang
      zal duren...</p>

      <p>&mdash;De oorlog begint pas, Mijnheer Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Generaal, Generaal, riep Snepvangers onthutst, en alles kost nu al zoo
      duur...</p>

      <p>&mdash;Alles zal nog duurder worden, zei de Generaal ijzig kalm, speelt u soms
      domino, Mijnheer?</p>

      <p>&mdash;Ik ben maar een krabber, verontschuldigde zich Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Een partijtje?</p>

      <p>&mdash;Om u te dienen, Generaal.</p>

      <p>De Generaal trok zijn handschoenen uit, liet zijn monocle zakken terwijl
      Snepvangers zijn pint leegdronk, tegenover hem plaats nam en de gar&ccedil;on het
      Groene dominobord en de steenen bracht.</p>

      <p>Met zijn witte, mollige vrouwenhanden, streek de Generaal over de zwarte
      dominoruggen. Een opaal glom in zijn gouden ring aan den linkerpink.</p>

      <p>&mdash;En hebt ge geen last gehad, prevelde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Last?</p>

      <p>&mdash;Ja, als Generaal meen ik....</p>

      <p>&mdash;Och neen... Ik kreeg mijn pensioen toen de oorlog pas aan gang was... in
      September...</p>

      <p>&mdash;Dat is veel beter, meende Snepvangers met overtuiging.</p>

      <p>&mdash;Ik had veel liever meegevochten, Mijnheer Snepvangers, maar er werd
      geintrigeerd... en ik had last van gebarsten aders in de beenen...</p>

      <p>&mdash;Lang gediend, Generaal?</p>

      <p>&mdash;Als kind reeds in de soldatenschool... haast vijftig jaar militair
      geweest. Nu is er vooruitgang voor de jongeren... les jeunes... zij zullen weten
      wat oorlog is... Opgepast, Mijnheer Snepvangers!</p>

      <p>Het spel begon en de Generaal werd zoo stom als een visch. Snepvangers hield de
      mollige handen in het oog en de roomkleurige bovenkant der domino's, waaruit een
      koperen pinneken stak. De steenen sloten telkens met doffe tikjes aaneen.</p>

      <p>Tot welgevallen van zijn medespeler verloor Snepvangers twee spelletjes. Dan
      haalde de Generaal zijn gouden repetitiehorloge uit zijn vestzak.</p>

      <p>&mdash;Ik moet weg, Mijnheer Snepvangers, betreurde hij, een bezoek bij een
      dame...</p>

      <p>&mdash;En die mag men niet laten wachten, meende Snepvangers welwijs.</p>

      <p>&mdash;Natuurlijk, zei de Generaal schalks, komt u hier meer?</p>

      <p>&mdash;Af en toe, loog Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Komt ge morgen?... Twee partijtjes... niks meer...</p>

      <p>&mdash;Volgaarne, Generaal! Neen, ik verlies... ik betaal...</p>

      <p>De oude Generaal trok zijn zeemlederen handschoenen aan, nam hoed en stok,
      groette en ging.</p>

      <p>Opgewekt wandelde Snepvangers naar de Torfbrug waar hij zijne vrouw moest
      afhalen.</p>

      <p>&mdash;De oorlog zal lang duren, verklaarde hij een beetje ijdel.</p>

      <p>&mdash;Wie zegt dat? vroeg Antoine uit de hoogte.</p>

      <p>&mdash;Iemand die het weten kan... een vriend!</p>

      <p>&mdash;Een vriend van u!</p>

      <p>&mdash;Ja, Antoine, een Generaal!</p>

      <p>&mdash;Een Generaal, wantrouwde Antoine...</p>

      <p>&mdash;Ja, Generaal van den Bergh... en dat is de eerste de beste niet!</p>

      <p>&mdash;Waar woont die Generaal, Papa?</p>

      <p>&mdash;Ieverans op 't Zuid tegen het Justiciepaleis, verweerde zich
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ik wist niet dat ge een Generaal kendet... Ge hebt er nooit over
      gesproken...</p>

      <p>&mdash;Ik heb er nooit aan gedacht er over te spreken... maar ik speel nog al
      eens domino met hem in 't caf&eacute;... hij spreekt Gentsch...</p>

      <p>Dagelijks speelde hij voortaan domino met den Generaal. Soms gingen zij samen
      wandelen naar het Nachtegalenpark. De galante Generaal waardeerde zijn vriend voor
      zijn geduldig toeluisteren wanneer hij militaire aangelegenheden besprak. Hij was
      een vereenzaamd man die met zijn oude zuster onder een dak woonde. Van garnizoen
      naar garnizoen had zij hem gevolgd en nu leefden beiden stillekens onder vreemde
      menschen. Snepvangers zag in hem een toonbeeld der voorname wereld. Hij zwoer bij
      de woorden van den Generaal, droeg ook handschoenen wanneer hij naast hem liep en
      knikte diepzinnig bij elk betoog. Wanneer Antoine iets zei, haalde hij er maar
      telkens eene ware of eene ingebeelde meening van den Generaal bij te pas, wat niet
      naliet Antoine te hinderen.</p>

      <p>In het najaar zaten beide heeren menigmaal te kijken naar de zwanen die op den
      parkvijver dreven.</p>

      <p>&mdash;Aristocratische vogels, zei de Generaal.</p>

      <p>&mdash;Zij hebben lange halzen, bemerkte Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;De bladeren vallen al van de boomen, nam de Generaal waar.</p>

      <p>&mdash;'t Schoon weer zal gauw gedaan hebben, en dan krijgen wij weer regen en
      wind...</p>

      <p>&mdash;Ja, Snepvangers, het schoon weer... maar dat komt nog eens terug...
      toekomend jaar... maar de schoone tijd komt nooit terug zoomin als onze
      jeugd...</p>

      <p>&mdash;Meent ge dat, Generaal?</p>

      <p>&mdash;Weet ge wat de schoone tijd was, Snepvangers?... Toen ik onderluitenant
      was en in garnizoen lag te Dendermonde...</p>

      <p>&mdash;De meisjes, fluisterde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;En de bals en de oefeningen... de kameraden... en later toen ik kapitein
      was en te Luik verbleef... en nog later als majoor op de manoeuvres... en toen ik
      kolonel was te Oostende en 's zomers de koning mij feliciteerde omdat mijn regiment
      zoo prachtig marcheerde...</p>

      <p>&mdash;En toen ge gedecoreerd werd, vulde Snepvangers aan die reeds meermaals
      deze ontboezeming gehoord had.</p>

      <p>&mdash;Ja, droomde de Generaal.</p>

      <p>&mdash;En als uw muziekkorps zooveel bijval had!...</p>

      <p>&mdash;Ja, Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ik begrijp het, zei Snepvangers, dat was zoo precies wanneer mijn
      kanarievogels bewonderd werden.</p>

      <p>&mdash;Nu vechten zij, Snepvangers... waar voert het heen?</p>

      <p>&mdash;De menschen vallen als vliegen en alles wordt verwoest, Generaal.</p>

      <p>&mdash;Er komt een nieuwe tijd. Snepvangers, maar ik zeg: nooit komt het oud
      regiem terug... en dat was de schoone tijd...</p>

      <p>&mdash;Wij zijn menschen van den schoenen tijd. Generaal.</p>

      <p>&mdash;Ja, Snepvangers... het menschdom ontsnapt ons... wij kunnen het niet meer
      regeeren... en wie weet wat komen zal... Wie zal regeeren?... De volken vechten
      voor de heerschappij... Het zijn sterke vijanden... Ons arm land, Snepvangers....
      Wij zijn het kind van de rekening....</p>

      <p>&mdash;En wat staat er ons nog te wachten, zei Snepvangers somber.</p>

      <p>&mdash;De nieuwe tijd ... nieuwe regeerders ... maar de menschen verbeelden zich
      nog dat alles weer worden zal zooals het was....</p>

      <p>Het betreuren van het verleden en de ernst van de bespiegeling wogen Snepvangers
      wel eens zwaar, maar de Generaal, in tegenstelling met Antoine, scheen ook zijn
      meeningen te waardeeren. Het gaf hem zelfvertrouwen, vooral sinds hij in het
      dominospel een knapheid had verworven die zijn tegenstander bewondering
      afdwong.</p>

      <p>Op Oudejaarsavond verraste Antoine ditmaal de familie op het bericht dat hij een
      heerenhuis gekocht had op de Leopoldslei. Zijn fortuin was aangegroeid tot bij het
      millioen. Hij beheerschte nu de markt der specerijen, had groote hoeveelheden
      peper, saffraan, kaneel en kruidnoten opgestapeld, was betrokken in een zaak die
      alcohol, azijn en leder opkocht. De drogerij deed hij van de hand.</p>

      <p>&mdash;Nu gaat gij zeker koets en paard houden? Polste Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Och, neen, Papa ... later zullen we zien ...</p>

      <p>&mdash;Die het er nu z&oacute;&oacute; aanhangen, zei Craen, zijn maar mannen
      die geen geld gewoon waren ... met het trommeltje gewonnen, met het fluit je
      verteerd.... Antoine zal ze wel bijhouden.... Maar ik ga nu ook rentenieren....</p>

      <p>&mdash;Hij komt misschien nog in den Senaat, blufte Marieken.</p>

      <p>&mdash;Met uw cens moogt ge wel een amusement hebben, vergoelijkte
      Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Een amusement, Papa!... Ik zou het aanzien als een vaderlandsche
      plicht....</p>

      <p>&mdash;De nieuwe tijd, jongen.... Ik begrijp het wel.... De Generaal heeft het
      mij uitgelegd....</p>

      <p>&mdash;Ha, de Generaal, wrokte Antoine.</p>

      <p>Het leven ging zijn gang en de menschen bekommerden zich haast nog uitsluitend
      om het eten. Soms, als het gebonk der kanonnen luider daverde dan naar gewoonte,
      besloop hen wel een heimelijke vrees. Wat stond hen nog te wachten?</p>

      <p>Snepvangers leed weinig onder het oorlogsgebrek. Hij was van oordeel dat, nu de
      kinderen zoo rijk waren, zij zich niets moesten te kort doen. Madame vond in koken
      en smooken haar behagen, maar Madame Craen leed onder een beredeneerde onrust en
      vermagerde zichtbaar. In het voorjaar ontmoette Snepvangers den vervallen
      Verdierenpikker. Hij had hem wekenlang niet gezien.</p>

      <p>&mdash;Dag, Snepvangers!</p>

      <p>&mdash;Waar hebt ge zoolang gezeten? zei Snepvangers joviaal.</p>

      <p>&mdash;In de Begijnenstraat... Ja, in 't gevang...</p>

      <p>&mdash;'t Is wat schoons, verweet Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ja maar, vriend, 't was omdat ik verboden gazettekens had
      rondgegeven...</p>

      <p>&mdash;Bemoei u met die vodden niet, bestrafte Snepvangers, blijf overal uit...
      Gij kunt er toch niks aan veranderen...</p>

      <p>&mdash;Maar...</p>

      <p>&mdash;De Generaal zei het ook!...</p>

      <p>&mdash;Ik ben toch een martelaar voor de goei zaak, oordeelde de
      Verdierenpikker.</p>

      <p>&mdash;Och martelaar, 't kan zijn, zei Snepvangers, maar dat trekt mij niks
      aan... ik eet liever thuis dan in den amigo...</p>

      <p>&mdash;En wat denkt de Generaal van den oorlog? Vroeg de Verdierenpikker
      kleintjes.</p>

      <p>&mdash;'t Zal nog heel lang duren, verzekerde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Dat is goed voor de woekeraars, zei de Verdierenpikker, maar slecht voor
      ons arm huisbaaskens... de huizen zullen dan geen cent meer opbrengen...</p>

      <p>&mdash;Ja, vriend, weifelde Snepvangers, waar is onze tijd...</p>

      <p>&mdash;Die komt nooit meer terug, zuchtte de Verdierenpikker.</p>

      <p>Zij herdachten hun gezellige dagen, hun centjes winnen in de verkoopzalen, de
      wijnproeverijen en ook den onvergetelijken Goeden Vrijdag.</p>

      <p>&mdash;Saluut, Snepvangers, zei de Verdierenpikker een diepen zucht slakend.</p>

      <p>Hij ziet er niks goed uit, overwoog Snepvangers, hij veroudert.</p>

      <p>Op Sinxendag ontving Antoine voor de eerste maal in zijn hotel. Het was een puik
      familiedineetje opgediend door twee pronte meiskens in 't zwart. Zij droegen witte
      schorten en blanke tulen mutsjes en liepen geruischloos over den geboenden vloer
      der stemmige, oud-vlaamsche eetkamer. Aan den muur hingen groote schotels in nieuw
      Delftsch, twee prenten, kermissen van Teniers, en een schilderij, een stilleven,
      waarop een overvloed van vruchten was afgebeeld. Op de piano stonden de
      familieportretten.</p>

      <p>Na het eten werd de koffie geschonken in de verandah. De muren, in rotspleister,
      waren met mos en groen bezet, een fonteintje spoot. De dames zaten op
      bamboestoeltjes en de heeren lagen lui hun sigaar te rooken in clubfauteuils.
      Snepvangers zag de fraaiheid weerkaatst in een grooten, zilveren spiegelbal, aan
      een kant de kamer, daarnaast een stuk van den diepen tuin, een rood bed geraniums
      en het levend groen. De deuren stonden open, vogels kwinkeleerden in de hoornen,
      Albertken zat als verloren te droomen op den tuintrap.</p>

      <p>&mdash;Wel, Antoine, ge haalt er eer van...</p>

      <p>&mdash;Rijk zijn is toch plezant, meende Craen.</p>

      <p>&mdash;Ge moet den Generaal eens verzoeken...</p>

      <p>&mdash;Ja... dat kon ik wel doen, gaf Antoine toe.</p>

      <p>De kinderen werden door de meiden weggeleid en Marieken ging de moeders voor om
      het huis te bezichtigen.</p>

      <p>&mdash;Ge kunt niet gelooven hoeveel geld er gewonnen wordt, herbegon Antoine,
      ge kent Vervarcken, de huurhouder, die nu "<i>La Joie de Vivre</i>"
      exploiteert...</p>

      <p>&mdash;Die heeft het met buksvet verdiend, zei Craen.</p>

      <p>&mdash;Ja, Papa, maar hij wint nu nog meer...</p>

      <p>&mdash;'t Is toch geen treffelijk gewin, vond Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Och, Papa, omdat daar juffrouwen dansen en er champagne gedronken
      wordt...</p>

      <p>&mdash;De Generaal...</p>

      <p>&mdash;De Generaal, Papa, is iemand van een anderen tijd... Ik heb de zaal
      gezien toen het dochterken van zijn broer, Sofieke, haar eerste communie deed...
      Vervarcken heeft geen kosten gespaard... vijf-en-twintig duizend frank heeft het
      feest hem gekost... Ik bewaar de spijs-kaart van het banket...</p>

      <p>&mdash;Vijf-en-twintig duizend frank! kreunde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Maar 't was een droom... de voituren roken naar de bloemen... de gang en
      de zaal was &eacute;&eacute;n tapijt en de juffrouwen in lichte toiletjes strooiden
      tuiltjes voor de voeten... 't was zonde voor de rozen... De zaal was vol electrisch
      licht. Aan het banket ontbrak niks... Het orkest speelde en er werd gezongen... Op
      champagne kwam het niet aan... en de eerste communiekante zat als een prinsesken in
      't wit aan den kop der tafel... Op het einde hebben de juffrouwen hun schoonste
      dansen uitgevoerd... de tango... de one step... la danse d'H&eacute;rodiade...</p>

      <p>&mdash;Die Vervarcken heeft het ook ver gebracht, zei Craen.</p>

      <p>&mdash;Ik zou dat wel eens willen gaan zien, bedacht Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Dat past u niet, Papa, op uwen ouderdom...</p>

      <p>&mdash;Maar, Antoine, vermits de zaal zoo schoon is...</p>

      <p>&mdash;Ik zeg u dat het u niet past... 't is voor de jonkheid...</p>

      <p>&mdash;Goed, Antoine, z&oacute;&oacute; erg ben ik er niet op verzot...</p>

      <p>Een der volgende avonden, wanneer Snepvangers thuis kwam, werd hij opgewacht
      door Miranda. Sinds het misverstand hadden zij elkaar niet meer weergezien.</p>

      <p>&mdash;Snepvangers, zei hij en hield de trouwe oogen beschaamd neergeslagen, ik
      wou u niet lastig vallen, maar...</p>

      <p>&mdash;Wat wilt ge? verzocht Snepvangers norsch.</p>

      <p>&mdash;Wilt ge Spitsken terug... Gij zijt toen zeer vriendelijk voor mij
      geweest...</p>

      <p>&mdash;Gegeven blijft gegeven, Miranda, 't was alles goed en we waren goei
      vrienden... maar dat woord over mijn schoonzoon...</p>

      <p>&mdash;Laat ons daarover niet meer spreken, Snepvangers, maar nu heb ik Spitsken
      niet meer noodig...</p>

      <p>&mdash;Niet meer noodig?</p>

      <p>&mdash;Mijn vrouw is terug... haar kozijn heeft haar in den steek gelaten...</p>

      <p>&mdash;En ge hebt haar niet buiten gesmeten?</p>

      <p>&mdash;Och, Snepvangers, ze beefde als een vogeltje toen zij in den winkel kwam,
      zij moest zich aan den post van de deur vasthouden... Zij is zoo mager en oud
      geworden... Miranda, kent ge me nog? zei ze.</p>

      <p>&mdash;En?...</p>

      <p>&mdash;Dan heb ik haar op mijn schoot genomen en gekust!... Nu heb ik weer
      aanspraak en kan ik Spitsken missen...</p>

      <p>&mdash;Als ge den hond gaarne ziet...</p>

      <p>&mdash;Ik houd veel van Spitsken, Snepvangers, maar hij zal mij altijd aan dezen
      triestigen tijd herinneren... daarom...</p>

      <p>&mdash;Ja, Miranda... breng Spitsken maar terug... en veel geluk in uw
      huishouden...</p>

      <p>&mdash;Dank, Snepvangers... ik heb nog over dat woord nagedacht... het was zoo
      boos niet bedoeld... alle fortuinen worden zoo opgebouwd... met arbeid schraapt men
      het niet bijeen... Antoine zal niet slechter zijn dan anderen...</p>

      <p>&mdash;'t Is een van den nieuwen tijd, Miranda... 't is misschien wel woeker...
      maar Albertken en de kinderen zullen er later goed bij varen...</p>

      <p>In den Herfst van het jaar 1916 zat Snepvangers vruchteloos op den Generaal te
      wachten. Het sloeg vijf uur. Langzaam toog de schemering in de herberg waar hij
      verlaten zat. Er haperde iets met zijn vriend. Wanneer het halfzes sloeg was hij
      zijn ongeduld niet langer meester. Aan de deur liep hij een man met grijzen
      profetenbaard tegen het lijf. In zijn arm droeg deze een bedelbus ten voordeele van
      het werk tot bestrijding der tering.</p>

      <p>&mdash;Mijnheer Snepvangers, vroeg hij en streek, onderzoekend loerend over zijn
      stalen bril, met zijn wijsvinger langs zijn gebogen neus.</p>

      <p>&mdash;Wat belieft? vroeg Snepvangers en schoof achteruit van de deur.</p>

      <p>&mdash;Mijnheer Snepvangers, zei de Oude en nam zijn vettigen, slappen hoed van
      het hoofd, onze vriend, de Generaal is plots gestorven...</p>

      <p>Snepvangers leunde tegen den toog, alles draaide en schemerde voor zijn oogen.
      Uit het nevelig licht staken de priemende, bruine oogen van den man met de
      bedelbus.</p>

      <p>&mdash;Wie zijt gij, stamelde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Ik ben Peer De Backer!</p>

      <p>&mdash;Peer De Backer, mompelde hij verdwaasd.</p>

      <p>&mdash;Kom, zei Peer, dat is 's werelds loop... Kom mee in open lucht...</p>

      <p>&mdash;Dood, prevelde Snepvangers terwijl hij achter Peer op straat stapte.</p>

      <p>Hij hoorde de bladeren ritselen, terwijl hij naar een verre lantaarn in den
      wazigen mist tuurde. In de hemel stonden de sterren helder geplant en ver weerklonk
      wat ijdel geluid. Ik kom nooit meer in dat caf&eacute;, peinsde Snepvangers ik zou
      altijd zijn gelaat zien en denken aan de partijtjes domino.</p>

      <p>&mdash;Hij had zijn middagslaapje gedaan zooals gewoonlijk... en toen hij wakker
      werd was hij onpasselijk... Hij kon niet opstaan uit zijn zetel... Clemence, zei
      hij tot zijn zuster, laat Peer De Backer roepen...</p>

      <p>&mdash;Waart gij ook zijn vriend, Mijnheer de Backer, vroeg Snepvangers, haast
      achterdochtig.</p>

      <p>&mdash;Zeg maar Peer... Vriend?... Ja, vriend en gebuur... ik heb me altijd met
      heraldiek bezig gehouden... ik ken de stamboomen van al onze adellijke families...
      van als ze iets geworden zijn... ik weet hoe zij geparenteerd zijn... en zoo heb ik
      den Generaal leeren kennen...</p>

      <p>&mdash;Was hij van adel?</p>

      <p>&mdash;Bij lange niet... maar hij stelde er veel belang in... vooral als zijn
      respect wat verminderd was...</p>

      <p>&mdash;Hoe?</p>

      <p>&mdash;Wel ik bewees hem dat een stamvader van een baron als Hollandsch
      kleermaker naar Antwerpen gekomen was in de zeventiende eeuw... dat een ander
      adellijk heer een afstammeling was van een kamerknecht...</p>

      <p>&mdash;Maar wat kan u dat schelen, Peer...</p>

      <p>&mdash;Eigenlijk niks... maar dat nu is zoo'n liefhebberij... ik amuseer mij met
      blazoenen en wapens... met familieoorkonden en geschiedenissen...</p>

      <p>&mdash;De Generaal?...</p>

      <p>&mdash;Ja, hij liet mij roepen... "Peer, zei hij, aan mijn hart hapert iets...
      ik voel mij zoo aardig... en mijn zuster en de meid zijn maar vrouwen... als er mij
      iets overkomt... Ik ben een man, Peer... dan reken ik op u... vergeet dan niet mijn
      vriend Snepvangers te verwittigen..." Hij gaf mij nog een hand, zakte terug in zijn
      zetel en was dood... Hartaderbreuk...</p>

      <p>&mdash;Zoo onverwacht, Peer!</p>

      <p>&mdash;Elk krijgt zijn beurt... heden ik... morgen gij... Weet gij nog dat wij
      samen op school geweest zijn... Herinnert ge u rosse Peer niet?...</p>

      <p>&mdash;Ja, aarzelde Snepvangers, hij heeft me nog een bloedneus geslagen...</p>

      <p>&mdash;Dat was ik, bekende Peer zedig.</p>

      <p>&mdash;Wel!... wel!...</p>

      <p>&mdash;Ja... gij zijt in uw affaire rijk geworden... en ik niet... anders ging
      ik met geen bedelbus rond in de caf&eacute;s... Nu moet ik mijn ronde beginnen...
      Ik ben filosoof, Snepvangers... gij met uw geld zijt toch niet gelukkiger dan ik
      zonder cens... Kom mij morgen halen, ik woon boven den kronenwinkel naast het huis
      van den Generaal... dan gaan we samen naar 't sterfhuis.</p>

      <p>&mdash;Ik zal komen, beloofde Snepvangers en sukkelde alleen voort.</p>

      <p>Hij trok door stille straten, suffend en als geslagen. Vrees knaagde hem, vrees
      voor wat hij niet noemen dorst. Wat is het toch rap met een mensch gedaan, kreunde
      hij. Tegenspartelen baat niet, en niemand gaat gaarne....</p>

      <p>&mdash;De Generaal is dood, Mama.</p>

      <p>&mdash;Och, zei Madame onverschillig, dat is erg ... voor zijn zuster!...
      Wanneer wordt hij begraven!...</p>

      <p>&mdash;Dat zal ik morgen vernemen....</p>

      <p>&mdash;Ge moet een kroon koopen!</p>

      <p>&mdash;Ja.</p>

      <p>Dien nacht droomde Snepvangers dat hij met Peer naar het front moest, zij hadden
      schrik en wilden in een schuur kruipen om zich te verstoppen, maar werden gevat
      door een lijkbidder en de Generaal stond er bij te lachen, zoo valsch en zoo
      harteloos. Het koude zweet brak hem uit toen hij het dievenkarreken zag voorkomen,
      het dievenkarreken waarop een kruis stond als op een lijkwagen. Als afscheid gaf de
      Generaal hem de hand en in de zeemlederen handschoen voelde hij de afgeteerde
      kootjes. Angstig gilde hij en ontwaakte.</p>

      <p>Aan de koffietafel pruttelde Madame dat het brood weer zoo onsmakelijk was en
      zij weer in den regen moest gaan aanschuiven aan de winkeldeur van het "Nationaal
      Comiteit". Maar Snepvangers was zijn opgewektheid kwijt, zijn luchthartigheid
      waarmede hij anders opbeuren kon en punteeren in het leven.</p>

      <p>'s Namiddags, de straten waren glibberig en de lucht was een gesloten wolk, trok
      hij naar Peer. De luiken van het sterfhuis waren gesloten. Een oogenblik stond hij
      voor de vitrien van den kronenwinkel, keek naar de zwart parelen grafkronen, naar
      porceleinen kruisjes en harten, naar cellulo&iuml;den bloemkransen. Op een purperen
      lint stond met zilveren letters gedrukt: "Regrets &eacute;ternels".</p>

      <p>De winkeldame was een kort, dik menschken met fleurig opzicht. Vruchteloos
      probeerde zij haar gelaat in droeve plooi te vertrekken.</p>

      <p>&mdash;De schoonste kroon, Madame, en een met zoo'n purperen lint ... 't Is voor
      mijn vriend de Generaal!...</p>

      <p>&mdash;Ha, de Generaal, Mijnheer.... Wat sterven er menschen ... en zoo'n twee
      aardige gevallen ... de Generaal in zijn zetel en de bakkerszoon van hierover aan
      den IJzer ... Peer ... och, pardon....</p>

      <p>&mdash;Ik ken Peer wel, knikte Snepvangers, ik kom hem halen om naar 't
      sterfhuis te gaan....</p>

      <p>&mdash;Tweede verdieping, Mijnheer, voorkamer.</p>

      <p>In de duistere trapzaal strompelde Snepvangers met beklemd gemoed naar boven.
      Glibberig zweetten de muren en de trap kraakte. Een vunze reuk van afgekookte
      savooikoolen benauwde hem.</p>

      <p>Vooraleer hij kon aankloppen, opende Peer de kamerdeur en stak zijn profetenkop
      buiten.</p>

      <p>&mdash;Het riekt weer naar savooien, Snepvangers, ik geloof dat ze beneden niks
      anders eten ... ja, zij eten nog raapkoolen.... Kom zet u aan tafel om uit te
      blazen....</p>

      <p>&mdash;Ik word oud, zei Snepvangers verdrietig.</p>

      <p>&mdash;Ja, wij worden oud, bedacht Peer, wij zullen spoedig niet meer deugen
      voor dees wereld.... Dan komt het moment dat ze ons met de voeten vooruit naar
      buiten dragen.... Mij is het onverschillig ... ik heb kind noch kraai.... Met mijn
      boeken en mijn stamboomen kan niemand iets aanvangen.. 't is al gehavend en kapot
      gelezen.... Dat komt in een voddenhuis terecht of valt in de handen van een koopman
      in oude boeken.... Zij stoppen mij stillekens 's morgens vroeg in mijn put.... Zoo,
      onbekend en onbemind, worden dagelijks duizenden begraven ... arme menschen vullen
      de wereld, Snepvangers.... Maar rijk of arm, allemaal moeten wij den put in om
      plaats te maken voor den nieuwen tijd ... voor den nieuwen tijd vechten zij ...
      maar wat zal het geven?... Overal zal het wel anders worden, doch de menschen die
      komen zullen gelijken aan de dooden in hun ijdelheid en hun zwakheid.... Ik heb
      veel gelezen, en ik ben wijs geworden!... Zoo zal het zijn!...</p>

      <p>&mdash;Wij kunnen niet mee heeft de Generaal mij gezegd, Peer.</p>

      <p>&mdash;Wilt ge de wereld van gisteren en morgen eens zien?... Kom maar
      mee....</p>

      <p>Peer stak een lampje aan en ging voor over het trapportaal, opende de deur der
      achterkamer. Het rolgordijn was neergelaten en het lichtje schemerde. Op reien, aan
      kapstokken hingen vastenavondpakken: dominos, prinsendrachten vol klatergoud, gazen
      danseresjesrokken, clownpakjes, togas, gendarmen- en rooverskostumen. Grijnzende,
      kartonnen maskers en fluweelen mombakkessen lagen op een tafel gestapeld naast
      hoeden en bijhoorigheden.</p>

      <p>&mdash;Dat verhuren ze beneden rond carnaval, dan bergen ze de kronen weg...</p>

      <p>&mdash;Het is griezelig zoo in halfdonker, Peer...</p>

      <p>&mdash;Gij hebt het leven nooit griezelig gekend, Snepvangers... Voor de meesten
      is het altijd zoo... Kom... Ja de menschen loopen met een mombakkes en in een
      vastenavondkostuum... en hoe ouder zij worden hoe minder zij zeggen wat ze
      denken...</p>

      <p>Zij zaten weer aan de tafel en de scherpe haviksoogen van Peer loerden ver zijn
      stalen bril.</p>

      <p>&mdash;Gij hebt zooals de andere menschen van alles geprobeerd om uwen tijd te
      passeeren... zoo doen wij allen... Ik zocht in stamboomen, gij in wat anders... Gij
      hebt centen gewonnen en uw dochter grootgebracht... Mijn kinderen stierven en mijn
      geld verloor ik! Wij jagen veel na en bereiken haast niks, zitten vol
      tegenstrijdigheden. Gij hebt uw fortuin gewonnen in uwen winkel en met huizen... ik
      was zielhond die soldaten wierf, vrijwilligers voor ons leger, voor Oost-Indi&euml;
      en het vreemdelingenlegioen van Frankrijk... En de zielhond was voor de vrede en
      tegen den oorlog... Ik was arm en vond behagen in de stamboomen van den adel... Ik
      ga met een bedelbus voor de weldadigheid rond maar leef er van, vermits men mij
      betaalt om te gaan schooien... En ongelukkiger dan gij ben ik niet, al weet ik
      nooit met een tienuren-mis begraven te zullen worden...</p>

      <p>&mdash;Ik versta niks van de wereld en de menschen bekende Snepvangers
      langzaam.</p>

      <p>Peer lachte somber en er zat een boosaardige lustigheid in zijn oogen.</p>

      <p>&mdash;Toch aardig wanneer men met een schoolkameraad kan klappen...</p>

      <p>&mdash;Gij zijt nog altijd rosse Peer, fluisterde Snepvangers geknakt, laat ons
      nu maar naar den Generaal gaan zien.</p>

      <p>Zij spraken geen woord meer en gingen naar het sterfhuis, zaten een tijdje
      tegenover de terneergeslagen zuster van den doode, spraken schaarsche woorden doch
      vermeden iets over den afgestorvene te zeggen. Maar alle drie voelden zij den dood
      in huis.</p>

      <p>&mdash;Willen de heeren hem nog zien? stelde ten slotte Juffrouw Clemence
      voor.</p>

      <p>In zijn oud uniform gestoken lag de Generaal op zijn bed. Twee kaarsen stonden
      weerszijden van een zilveren crucifix op het nachttafeltje. Op zijn borst hing zijn
      eerekruis. Zijn rustig gelaat was matgeel en onder zijn linkeroog zat een bruine
      peperkoor. Hij droeg zijn eeuwige zeemlederen handschoenen.</p>

      <p>&mdash;Hij is schoon, lispelde Juffrouw Clemence verteederd.</p>

      <p>&mdash;Ik moet weg, antwoordde Snepvangers, het wordt mij hier te benauwd, 't is
      zeker de reuk van die bloemen en van het waslicht...</p>

      <p>Op straat herademde hij een weinig maar hij voelde zich flauw. Ik heb precies
      honger, dacht hij.</p>

      <p>&mdash;Tot morgen, zei Peer, ik ga mijn toer beginnen met mijn bedelbus... 'n
      mensch moet in zijn nooddruft voorzien...</p>

      <p>Moeizaam drentelde Snepvangers naar huis. Onzeker was zijn gang, telkens
      verdoofden zijn blikken en werd hij duizelig... Klappertandend van koorts kroop hij
      achter de stoof en nam spitsken op den schoot.</p>

      <p>&mdash;Ik vrees dat ik niet naar de begrafenis zal kunnen gaan, zei hij.</p>

      <p>&mdash;Morgen is het weer beter, troostte Madame, ik zal een warm bierpap gereed
      maken en er veel foelie in doen... niks zoo goed om te zweeten...</p>

      <p>&mdash;En ik die nooit ziek ben geweest!</p>

      <p>&mdash;Het moet eens de eerste keer worden, Snepvangers!</p>

      <p>Hij had een onrustigen nacht, bleef 's anderendaags lusteloos in zijn bed
      liggen.</p>

      <p>&mdash;We zullen Dokter Vaeremans laten halen, besloot Madame.</p>

      <p>&mdash;Ik ben ziek en niet ziek, zei Snepvangers, staarde naar de gordijnbloemen
      en veronderstelde dat thans de Generaal in zijn lijkkoets naar het kerkhof reed,
      enkel vergezeld van Peer vermits de begrafenis in stilte plaats had.</p>

      <p>Rond den middag hoorde hij de trappen kraken onder het gewicht van den dikken
      dokter Vaeremans. Op het portaal hoorde hij hem kortademig blazen, dan zag hij zijn
      kortgeknipten, grijzen baard, zijn kinderlijk blauwe oogen en hoorde hij zijn
      stem.</p>

      <p>&mdash;Steek uw tong eens uit, riep hij van verre, kwam aan het bed en liet zich
      naast Snepvangers op het deken neerzakken.</p>

      <p>&mdash;Ik ben verder versleten dan gij, Mijnheer Snepvangers, maar ik heb geen
      tijd om in mijn bed te liggen.</p>

      <p>&mdash;Ik ben ziek en niet ziek, aarzelde Snepvangers.</p>

      <p>&mdash;Dat ken ik!... 't Zal niet blijven duren!... 'k Zal een fleschken
      schrijven...</p>

      <p>&mdash;Alle uren 'n lepel, Mijnheer Doctoor?</p>

      <p>&mdash;Ja, Madame, en morgen kom ik nog eens zien...</p>

      <p>De trap kraakte weer, Madame zei nog wat in den gang en dan sloeg de deur
      dicht.</p>

      <p>&mdash;'t Zal niet blijven duren, paaide zich Snepvangers.</p>
      <hr style='width: 45%;' />

      <p>Het kloksken der Paters van de Ossenmarkt hield op met kleppen.</p>

      <p>In de Hobokenstraat marcheerde Dokter Vaeremans en bromde onbedacht een liedje
      dat hem in het hoofd zat:</p>

      <p>"'t Is 'n vogel veur de kat!... 't Is 'n vogel veur de kat!"...</p>
      <hr style="width: 65%;" />

      <h2>HOLLAND-BIBLIOTHEEK.</h2>

      <h3>DE KEURVERZAMELING VAN MODERNE HOLLANDSCHE LITERATUUR.</h3>

      <p><i>Prijs per deel f</i> 1.65, <i>gebonden f</i> 2.25.</p>
      <hr style="width: 65%;" />

      <p><i>Lode Baekelmans</i>, MIJNHEER SNEPVANGERS<br />
      <i>Henri Borel</i>, WIJSHEID EN SCHOONHEID UIT CHINA.<br />
      <i>Ina Boudier-Bakker</i>, ARMOEDE.<br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp;
      &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; KINDEREN.</span><br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp;
      &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; HET BELOOFDE LAND.</span><br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp;
      &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; WAT KOMEN ZAL.</span><br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp;
      &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; MACHTEN.</span><br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp;
      &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; BLOESEM</span><br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp;
      &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; DE ONGEWETEN DINGEN.</span><br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp;
      &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; EEN DORRE PLANT.</span><br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; "&nbsp;
      &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; GRENZEN.</span><br />
      <i>Carry van Bruggen</i>, EEN COQUETTE VROUW.<br />
      <i>Louis Couperus</i>, ELINE VERE.<br />
      <i>Gerard van Eckeren</i>, IDA WESTERMAN.<br />
      <span style="margin-left: 2.5em;">"&nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp;
      &nbsp; &nbsp; &nbsp; "GUILLEPON FR&Egrave;RES".</span><br />
      <span style="margin-left: 2.5em;">"&nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp;
      &nbsp; &nbsp; &nbsp; ANNIE HADA.</span><br />
      <i>Anna van Gogh-Kaulbach</i>, HET RIJKE LEVEN.<br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; "&nbsp; "&nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp;
      &nbsp; &nbsp; RIKA</span><br />
      <i>G.F. Haspels</i>, ZEE EN HEIDE.<br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; ONDER
      DEN BRANDARIS.</span><br />
      <span style="margin-left: 2em;">"&nbsp; &nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; DAVID
      EN JONATHAN.</span><br />
      <i>Corn&eacute;lie Huygens</i>, BARTHOLD MERYAN.<br />
      <i>Felix Timmermans</i>, PALLIETER.<br />
      <i>Augusta de Wit</i>, DE GODIN DIE WACHT.<br />
      <span style="margin-left: 2.5em;">"&nbsp; &nbsp; "&nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp;
      ORPHEUS IN DE DESSA.</span><br />
      <span style="margin-left: 2.5em;">"&nbsp; &nbsp; "&nbsp; "&nbsp; &nbsp; &nbsp;
      VERBORGEN BRONNEN.</span><br />
       </p>

      <h4>UITGAVEN</h4>

      <h3>P.N. VAN KAMPEN &amp; ZOON&mdash;AMSTERDAM</h3>
    </div>







<pre>





End of the Project Gutenberg EBook of Mijnheer Snepvangers, by Lode Baekelmans

*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK MIJNHEER SNEPVANGERS ***

***** This file should be named 15048-h.htm or 15048-h.zip *****
This and all associated files of various formats will be found in:
        https://www.gutenberg.org/1/5/0/4/15048/

Produced by Miranda van de Heijning, Guido Royackers and the Online
Distributed Proofreading Team.


Updated editions will replace the previous one--the old editions
will be renamed.

Creating the works from public domain print editions means that no
one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
(and you!) can copy and distribute it in the United States without
permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
such as creation of derivative works, reports, performances and
research.  They may be modified and printed and given away--you may do
practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
subject to the trademark license, especially commercial
redistribution.



*** START: FULL LICENSE ***

THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
distribution of electronic works, by using or distributing this work
(or any other work associated in any way with the phrase "Project
Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
Gutenberg-tm License (available with this file or online at
https://gutenberg.org/license).


Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
electronic works

1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
and accept all the terms of this license and intellectual property
(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
used on or associated in any way with an electronic work by people who
agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
even without complying with the full terms of this agreement.  See
paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
works.  See paragraph 1.E below.

1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
collection are in the public domain in the United States.  If an
individual work is in the public domain in the United States and you are
located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
keeping this work in the same format with its attached full Project
Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.

1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
a constant state of change.  If you are outside the United States, check
the laws of your country in addition to the terms of this agreement
before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
creating derivative works based on this work or any other Project
Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
the copyright status of any work in any country outside the United
States.

1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
copied or distributed:

This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org

1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
and distributed to anyone in the United States without paying any fees
or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
1.E.9.

1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
with the permission of the copyright holder, your use and distribution
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
License terms from this work, or any files containing a part of this
work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
electronic work, or any part of this electronic work, without
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
active links or immediate access to the full terms of the Project
Gutenberg-tm License.

1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
License as specified in paragraph 1.E.1.

1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
that

- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
     must be paid within 60 days following each date on which you
     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
     address specified in Section 4, "Information about donations to
     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."

- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
     License.  You must require such a user to return or
     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
     and discontinue all use of and all access to other copies of
     Project Gutenberg-tm works.

- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
     of receipt of the work.

- You comply with all other terms of this agreement for free
     distribution of Project Gutenberg-tm works.

1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
electronic work or group of works on different terms than are set
forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
Foundation as set forth in Section 3 below.

1.F.

1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
works, and the medium on which they may be stored, may contain
"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
your equipment.

1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
liability to you for damages, costs and expenses, including legal
fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
DAMAGE.

1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
written explanation to the person you received the work from.  If you
received the work on a physical medium, you must return the medium with
your written explanation.  The person or entity that provided you with
the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
refund.  If you received the work electronically, the person or entity
providing it to you may choose to give you a second opportunity to
receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
is also defective, you may demand a refund in writing without further
opportunities to fix the problem.

1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
with this agreement, and any volunteers associated with the production,
promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
that arise directly or indirectly from any of the following which you do
or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.


Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
electronic works in formats readable by the widest variety of computers
including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
people in all walks of life.

Volunteers and financial support to provide volunteers with the
assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.


Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
Foundation

The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
permitted by U.S. federal laws and your state's laws.

The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
throughout numerous locations.  Its business office is located at
809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
information can be found at the Foundation's web site and official
page at https://pglaf.org

For additional contact information:
     Dr. Gregory B. Newby
     Chief Executive and Director
     gbnewby@pglaf.org


Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation

Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
spread public support and donations to carry out its mission of
increasing the number of public domain and licensed works that can be
freely distributed in machine readable form accessible by the widest
array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
status with the IRS.

The Foundation is committed to complying with the laws regulating
charities and charitable donations in all 50 states of the United
States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
with these requirements.  We do not solicit donations in locations
where we have not received written confirmation of compliance.  To
SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
particular state visit https://pglaf.org

While we cannot and do not solicit contributions from states where we
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
against accepting unsolicited donations from donors in such states who
approach us with offers to donate.

International donations are gratefully accepted, but we cannot make
any statements concerning tax treatment of donations received from
outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.

Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
ways including including checks, online payments and credit card
donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate


Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
works.

Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
concept of a library of electronic works that could be freely shared
with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.


Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
keep eBooks in compliance with any particular paper edition.


Most people start at our Web site which has the main PG search facility:

     https://www.gutenberg.org

This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.


</pre>

  </body>
</html>
generated by cgit v1.2.3 (git 2.25.1) at 2026-09-01 08:56:18 +0000