diff options
Diffstat (limited to '14850-h/14850-h.htm')
| -rw-r--r-- | 14850-h/14850-h.htm | 6690 |
1 files changed, 6690 insertions, 0 deletions
diff --git a/14850-h/14850-h.htm b/14850-h/14850-h.htm new file mode 100644 index 0000000..a389ffd --- /dev/null +++ b/14850-h/14850-h.htm @@ -0,0 +1,6690 @@ +<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-1"?> +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" + "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"> + <head> + <meta name="generator" + content="HTML Tidy for Linux/x86 (vers 1st November 2002), see www.w3.org" /> + <title>The Project Gutenberg eBook of Het Zwevende Schaakbord, by Louis + Couperus.</title> + <style type="text/css"> +/*<![CDATA[ XML blockout */ +<!-- + p { margin-top: .75em; + text-align: justify; + margin-bottom: .75em; + } + h1,h2,h3,h4,h5,h6 { + text-align: center; /* all headings centered */ + clear: both; + } + hr { width: 33%; + margin-top: 2em; + margin-bottom: 2em; + margin-left: auto; + margin-right: auto; + clear: both; + } + table {margin-left: auto; margin-right: auto;} + body{margin-left: 10%; + margin-right: 10%; + } + .linenum {position: absolute; top: auto; left: 4%;} /* poetry number */ + .blockquot{margin-left: 5%; margin-right: 10%;} + .pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right;} /* page numbers */ + .sidenote {width: 20%; padding-bottom: .5em; padding-top: .5em; + padding-left: .5em; padding-right: .5em; margin-left: 1em; + float: right; clear: right; margin-top: 1em; + font-size: smaller; background: #eeeeee; border: dashed 1px;} + .bb {border-bottom: solid 2px;} + .bl {border-left: solid 2px;} + .bt {border-top: solid 2px;} + .br {border-right: solid 2px;} + .bbox {border: solid 2px;} + .center {text-align: center;} + .smcap {font-variant: small-caps;} + .figcenter {margin: auto; text-align: center;} + .figleft {float: left; clear: left; margin-left: 0; margin-bottom: 1em; margin-top: + 1em; margin-right: 1em; padding: 0; text-align: center;} + .figright {float: right; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 1em; + margin-top: 1em; margin-right: 0; padding: 0; text-align: center;} + .footnotes {border: dashed 1px;} + .footnote {margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-size: 0.9em;} + .footnote .label {position: absolute; right: 84%; text-align: right;} + .fnanchor {vertical-align: super; font-size: .8em; text-decoration: none;} + .poem {margin-left:10%; margin-right:10%; text-align: left;} + .poem br {display: none;} + .poem .stanza {margin: 1em 0em 1em 0em;} + .poem span {display: block; margin: 0; padding-left: 3em; text-indent: -3em;} + .poem span.i2 {display: block; margin-left: 2em;} + .poem span.i4 {display: block; margin-left: 4em;} + // --> + /* XML end ]]>*/ + </style> + </head> + <body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of Het zwevende schaakbord, by Louis Couperus + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Het zwevende schaakbord + +Author: Louis Couperus + +Release Date: January 31, 2005 [EBook #14850] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET ZWEVENDE SCHAAKBORD *** + + + + +Produced by Miranda van de Heijning and the Online Distributed +Proofreading Team + + + + + + +</pre> + + <div class="figcenter" style="width: 205px;"> + <img src="images/cover.jpg" width="205" height="300" alt="Het Zwevende Schaakbord" + title="Het Zwevende Schaakbord" /> + </div> + <h2>LOUIS COUPERUS</h2> + <h1>HET ZWEVENDE SCHAAKBORD</h1> + <h3>NEDERL. BIBLIOTHEEK</h3> + <h3>ONDER LEIDING VAN L. SIMONS</h3> + <h3>MAATSCHAPPIJ VOOR GOEDE EN GOEDKOOPE LECTUUR—AMSTERDAM</h3> + <h2>1922</h2> + <h4>GEDRUKT TER DRUKKERIJ VAN DE WERELDBIBLIOTHEEK</h4> + <hr style="width: 65%;" /> + <div class="figcenter" style="width: 389px;"> + <img src="images/titelpagina.jpg" width="389" height="300" + alt="Het Zwevende Schaakbord" title="Het Zwevende Schaakbord" /> + </div> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2>INHOUDSOPGAVE</h2> + <table cellpadding="45" summary="Inhoudsopgave"> + <tr> + <td><a href="#EEN_WOORD_VOORAF"><b>EEN WOORD VOORAF</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_I"><b>HOOFDSTUK I</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_II"><b>HOOFDSTUK II</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_III"><b>HOOFDSTUK III</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_IV"><b>HOOFDSTUK IV</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_V"><b>HOOFDSTUK V</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_VI"><b>HOOFDSTUK VI</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_VII"><b>HOOFDSTUK VII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_VIII"><b>HOOFDSTUK VIII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_IX"><b>HOOFDSTUK IX</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_X"><b>HOOFDSTUK X</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XI"><b>HOOFDSTUK XI</b></a><br /> + </td> + <td><a href="#HOOFDSTUK_XII"><b>HOOFDSTUK XII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XIII"><b>HOOFDSTUK XIII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XIV"><b>HOOFDSTUK XIV</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XV"><b>HOOFDSTUK XV</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XVI"><b>HOOFDSTUK XVI</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XVII"><b>HOOFDSTUK XVII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XVIII"><b>HOOFDSTUK XVIII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XIX"><b>HOOFDSTUK XIX</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XX"><b>HOOFDSTUK XX</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXI"><b>HOOFDSTUK XXI</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXII"><b>HOOFDSTUK XXII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXIII"><b>HOOFDSTUK XXIII</b></a><br /> + </td> + <td><a href="#HOOFDSTUK_XXIV"><b>HOOFDSTUK XXIV</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXV"><b>HOOFDSTUK XXV</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXVI"><b>HOOFDSTUK XXVI</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXVII"><b>HOOFDSTUK XXVII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXVIII"><b>HOOFDSTUK XXVIII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXIX"><b>HOOFDSTUK XXIX</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXX"><b>HOOFDSTUK XXX</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXXI"><b>HOOFDSTUK XXXI</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXXII"><b>HOOFDSTUK XXXII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXXIII"><b>HOOFDSTUK XXXIII</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXXIV"><b>HOOFDSTUK XXXIV</b></a><br /> + <a href="#HOOFDSTUK_XXXV"><b>HOOFDSTUK XXXV</b></a><br /> + </td> + </tr> + </table> + <hr style="width: 65%;" /> + <a name="Page_V" id="Page_V"></a> + <h2><a name="EEN_WOORD_VOORAF" id="EEN_WOORD_VOORAF"></a>EEN WOORD VOORAF</h2> + <p>In de meeste gevallen is het woord, dat het eigenlijke werk vooraf gaat, een + woord, dat den lezer doet meesmuilen, want de lezer houdt, in de meeste gevallen, al + heel weinig van "Woorden Vooraf". Als schrijver dweep ik er ook niet meê, maar, + in dit bizondere geval, dit geval van mijn Zwevende Schaakbord, geloof ik, dat Een + Woord Vooraf wel eenigszins van nut zal zijn en hoop ik, dat de lezer het niet over + zal slaan, zoo als ik zelve met zoo vele Woorden Vooraf tot mijn schade en schande + gedaan heb. Want zie, om den avonturen-roman van Het Zwevende Schaakbord te lezen, is + het volstrekt geen vereischte, dat de lezer zich heelemaal op de hoogte stelle der + Middeneeuwsche Romans van de Tafel-Ronde, het zij die in de Wallische taal + ontstonden, het zij die later door Chrestiens de Troyes, in het Fransch, in + volmaakteren vorm werden gedicht, maar de atmosfeer, die om dit Zwevende Schaakbord + hangt, zal den meesten lezers wel een heel vreemde zijn, en de schrijver voelt zich + verplicht hen even "er in te brengen", vóór hij zijn Schaakbord laat + zweven....</p> + <p>Laten wij ons dus een oogenblik herinneren, dat, na de grootsche, epische, maar + dikwijls ruw-zedige Middeneeuwsche romans-in-verzen, die, na Charlemagne's dood, de + sagen bezongen der dappere Pairs des grooten Keizers en waarvan de Chanson de Roland + het prachtige voorbeeld is, een nieuw ideaal ontstaat voor de Ridderschap en voor de + Litteratuur, die haar bezingt. De Kruisvaarders<a name="Page_VI" id="Page_VI"></a> + hebben Jeruzalem ingenomen, zij hebben het Oosten gezien, zij zijn met een + Oosterschen schat, zoo wel van materieele weelde als van morgenlandsche poëzie + terug gekeerd in hunne haardsteden en geheel nieuwe ideeën en idealen schitteren + hun voor de oogen hunner verfijndere zielen. Hun ridderlijke geest is niet meer + alléén bezield door den drang machtig en krachtig te zijn en alom te + overheerschen. Men zoû kunnen zeggen: werd in de Karel-romans een + Frankisch-Germaansch ideaal van macht en kracht naïef-weg nog zonder veel meer + gehuldigd, in de Koning-Artur-romans, die het gevolg zijn der nieuwe cultuur, staat + vooral een geheel Latijnsch ideaal den ridder zoowel als zijn zanger voor oogen. Dat + ideaal is vooral de "hoveschhede"; de "hoofschheid" is boven alles hèt ideaal. + Maar deze "hoofschheid" is zéér gecombineerd; deze "hoofschheid" + bestaat uit eene zeer samengestelde mengeling: eerstens de nog antieke, blinde trouw + en gehoorzaamheid van vazal aan leenheer, van ridder aan koning, en daarna de + eerbiedige hulde van dien zelfden ridder aan de Vrouw. De Vrouw—zij werd in + Karel-sage en Karel-roman weinig herdacht, zij trad tusschen de oermannelijke Pairs + al zeer weinig met hare teedere vrouwelijkheid op den voorgrond; zij kreeg van den + woedenden, grammen "baroen", die haar gemaal was, wel eens een vuistslag, die haar + het aangezicht tot bloed sloeg; zij werd, als dit te pas kwam, bij de haren over den + grond gesleurd.... Dit is geheel veranderd. Gebeurt het nog wel eens, dat een ridder + zich aan de Vrouw vergrijpt, zoo wordt hij een "feloen" gescholden, "een schurk ende + een ruffiaen" en iedere "hoofsche" ridder zal dadelijk voor de beleedigde Vrouw in + het krijt treden en zijn bloed veil hebben om haar te wreken en te verlossen. En de + schoonste en hoogst<a name="Page_VII" id="Page_VII"></a> gehuldigde van alle Vrouwen + is de Heilige Maagd, wie de "hoofsche" ridder zijne innigste "hoveschhede" wijdt en + voor wie de vinder, die Haar bezingt, zijne meest eerbiedige, maar tevens zijn meest + galante en "courtoise" termen zal weten te kiezen.</p> + <p>Een nieuw element in de Koning-Artur-romans is tevens de magië ende de + tooverië. Bedenken wij wel, dat de eerste bronnen zijn de Keltische en Wallische + sagen, die zich om de werkelijk historische figuur van een zekeren koning, Artur, + weven, met herinneringen aan de geheimzinnige Angelsche wouden, herinneringen aan de + Druïden-mysteriën, herinneringen aan vroegere eeuwen, toen een somber, + vreemd half Heidensch, half Christelijk mystiek element zich openbaarde in eene + natuur, die met zware wolken, eeuwigen wind en geheimvolle wouden en wildernissen, + den bewoner van Wallis, Brittannië, Noord-Frankrijk omgaf. De tijden zijn nu + veranderd; de ridder, uit het Heilige Land terug, in zijn kasteel en genietende daar + tusschen zijne "maisniede"—hof- en huishouding—fijnere weelde met, door + zijn blik op de wereld, verwijde levensopvatting, wenscht te hooren van "sa propre + vie en beau" zoo als Taine<a id="FNanchor_1" name='FNanchor_1'></a><a + href='#Footnote_1'><sup>[1]</sup></a> het zoo goed uitdrukt, en de vinder schrijft + hem den nieuwen ridderroman, dien de jongleur hem toezingt in zijne burchtzaal, + terwijl de veêler, op zijne veêl, het epische reciet begeleidt. De + edelvrouwen hooren toe, bekoord om de nieuwe "hoveschhede", die "courtoisie", waarbij + zij niets dan gewonnen hebben in de "vernoye" of verveling van haar niet altijd + amuzante burchtleven. De ridder herkent in de "jeeste", de "chanson de geste", als de + roman heet, zijne eigene, ridderlijke lotgevallen, maar gefestoeneerd met allerlei + cier en zwier: draken bekampt hij er in en wel honderd vijanden verslaat hij alleen + in een <a name="Page_VIII" id="Page_VIII"></a>enkele ure; reuzen bestrijdt hij en + verschrikkelijke reuzinnen en dan bekoort hem vooral te hooren van die zonderlinge + tooverië, van die mysterie-volle magie: de Heilige Graal, waarnaar de Ridders + van Tafel-Ronde op "queste"—zoekingstocht—gaan; de Speer van Longinus, + die Gods Zone, aan het Kruis, stak onder het harte en sedert, bloedende, Zweeft door + de luchten.</p> + <div class="blockquot"> + <p><a id="Footnote_1" name='Footnote_1'></a><a href='#FNanchor_1'>[1]</a></p> + <div class='note'> + Histoire de la Littérature Anglaise.<br /> + <br /> + </div> + </div> + <p>Het is merkwaardig, hoe, in deze berijmde ridderromans—en rijm en rhythme + zijn wel veel luchtiger en bevalliger geworden dan zij in de zware, monotone + <i>couplets similaires</i><a id="FNanchor_2" name='FNanchor_2'></a><a + href='#Footnote_2'><sup>[2]</sup></a> van de vroegere Karel-romans waren—deze + tooverië, deze magië verwant is aan zekere verfijnde werktuigkunde, + waarmede vermoedelijk in die, na de verzwijmde overbeschaving der Oudheid, op nieuw + naïef gewordene, eerste Middeneeuwen, door knappe en handige werktuigkundigen, + toovenaars en magisters van occulte wijsheden, indruk kon worden gemaakt op + eenvoudige geesten, zelfs op ridderlijke. Zoo heeft men dus de tooverfonteinen, die + een "bain de Jouvence" verschaffen, de Wonderboomen, van goud, waarop gouden + vogeltjes zingen en tal van meer verschijnselen van magie, dikwijls op te vatten als + meer of minder effectvolle, gecompliceerde, werktuigkundige scheppingen, waarom + tevens de fantazie van den "vinder", de trouvère, die zijn roman dicht, niet + zelden een dichterlijk<a name="Page_IX" id="Page_IX"></a> waas weeft, en niet altijd + den lezer verraadt, dat de gouden Wonderboom met de zingende vogeltjes hol is en + boven een "duwiere"—gewelf—geplant staat, in welk "duwiere" zestien + mannen met acht blaasbalgen wind toejagen om de vogeltjes te doen zingen.</p> + <div class="blockquot"> + <p><a id="Footnote_2" name='Footnote_2'></a><a href='#FNanchor_2'>[2]</a></p> + <div class='note'> + <i>Couplets similaires</i> herhalen in de Karelromans een treffende situatie + twee, drie malen, met weinig verschil van uitdrukking. De versregels, bestaande + uit tien lettergrepen, van het dikwijls zeer lange couplet—van drie tot + honderd regels toe—eindigen op den zelfden rijmklank of assonantie, wat op + ons een zeer zwaren, vermoeienden indruk maakt.<br /> + <br /> + <p>De Artur-romans zijn daarentegen gedicht in elegante, licht trippelende + verzen, van niet meer dan acht lettergrepen, twee aan twee door zuiver + consoneerende rijmen verbonden tot een zeer bevalligen en toch epiesch blijvenden + verhaaltrant.</p> + </div> + </div> + <p>In deze vreemde, oneigenlijke, ridderlijke, naïef-tooverachtige + atmosfeer—wij mogen haar zoo ongeveer in de elfde eeuw denken, even voor de + Gothiek, met nog den Romaanschen boog gecirkeld in den ridderburcht, die zich in haar + vroeg mediaevale waas verduidelijkt, wenscht de schrijver zich eenigen tijd van de + werkelijkheid onzer eigene eeuw te verstrooien en noodt hij den lezer meê. + Onmiddellijk geïnspireerd is hij geworden door de Midden-Nederlandsche, + vermoedelijk oorspronkelijke dichting: de Roman van Walewein, door Penninc en Pieter + Vostaert, in den jare 1350 geschreven<a id="FNanchor_3" name='FNanchor_3'></a><a + href='#Footnote_3'><sup>[3]</sup></a>.(Of onze "Walewein" een origineele schepping is + of een bewerking en vertaling van een Roman de Gauvain is een geleerde kwestie, die + ons hier niet behoeft bezig te houden). Prof. W.J.A. Jonckbloet gaf onzen Roman van + Walewein naar het handschrift uit, dat berust in de Bibliotheek der Maatschappij van + Nederlandsche Letterkunde te Leiden. De hedendaagsche schrijver, die dit werk, + tijdens zijne jaren lang geledene studiën in de Geschiedenis onzer Nederlandsche + Litteratuur bestudeerde en voorts voor zijn genoegen herlas, heeft altijd gemeend: + hier is een bron, om eens een eigene schepping uit te doen wellen. En dit oogenblik + is gekomen. Het Zwevende Schaakbord is geschreven en... <a name="Page_X" + id="Page_X"></a>een soort humoristisch vervolg geworden op den Midden-Nederlandschen + roman van Penninc en Pieter Vostaert.</p> + <div class="blockquot"> + <p><a id="Footnote_3" name='Footnote_3'></a><a href='#FNanchor_3'>[3]</a></p> + <div class='note'> + Hoewel in 1350 geschreven, denke men de handeling van den Walewein—en ook + van mijn Zwevende Schaakbord—niet later dan het eerste begin der Elfde Eeuw + en dan nog in de regionen der fantazie en niet der werkelijkheid....<br /> + <br /> + </div> + </div> + <p>Het Zwevende Schaakbord vertelt de avonturen van ridder Walewein na zijne eerste + "queste", maar laat eene periode van tien jaren verloopen. De moderne schrijver noemt + zijn ridderheld Gawein. Gawein is ook vaak de naam van Walewein, wiens Keltische naam + luidde bij de Wallische dichters Gwalchmai (Valk van den Slag), vaak verlatinizeerd + tot Galvanus of Walganus. De schrijver heeft gemeend, dat Gawein stoerder en sterker + klonk dan het wel slappere Walewein. Hij heeft twaalf ridders geplaatst rondom Koning + Arturs Tafel-Ronde: dit getal wisselt wel eens in de Middeneeuwsche romans, zelfs met + vijftig, maar twaalf ridders zijn genoeg voor schrijver en lezer om uit elkaâr + te houden. Verder laat de schrijver zijne ridders en edelvrouwen spreken een taal, + die niet modern Nederlandsch is. Dat zij geheel zuiver grammatikaal + Midden-Nederlandsch zijn zoû, durft de schrijver niet beweren. Hij had, na eene + verfrissching zijner studiën van jaren geleden, het wel op zich durven nemen + zijn sterken helden en zoete heldinnen zuiver grammatikaal de taal huns eigenen tijds + in den mond te leggen, maar vreesde, dat het voor den lezer dan wel heel moeilijk + zoû geweest zijn den dialoog te volgen. De schrijver heeft dus een middenweg + gekozen: hij emailleerde de gesprekken van Lancelot en de koninginne Guenever, van + Gawein en de zoete Ysabele met Midden-Nederlandsche termen en tikjes; hij + incrusteerde er zelfs zijn eigen beschrijvenden stijl mede en spreekt dus wel eens + van een "foreest" in stede van een "woud" en van een "liebaert" in stede van een + "leeuw". Hij hoopt, dat noch dialoog, noch beschrijvende stijl op deze manier, die + een <a name="Page_XI" id="Page_XI"></a>zekere "locale kleur" geeft, den beschaafden + lezer moeilijkheid bare, en dat de eerst fronsende lezer—om zoo veel + Midden-Nederlandsch email—spoedig de brauwen ontfronsen zal en wel heel gauw op + de hoogte zal komen. Moge professor en geleerde in onze Midden-Nederlandsche Taal- en + Letterkunde—mochten zij in een oogenblik van verstrooiïng dit Zwevende + Schaakbord wel willen volgen—den modernen trouvère niet al te streng + oordeelen over zijn maar hier en daar, grillig-weg, Midden-Nederlandsch getint + Nederlandsch, dat geen geleerde creatie wil zijn, maar niet meer dan de vroegere + chanson-de-geste of ridderroman zelve was: eene "littérature + d'agrément", die nu wel geen te burcht gekomene Kruisvaarders wenscht te + verstrooien, maar alleen de pretentie heeft den modernen lezer een oogenblik te + vermaken, en misschien zelfs wel te ontroeren, want, we weten het nog allen heel + goed: het recept van den Humor is niet anders dan heel eventjes maar ontwelden traan + met heel eventjes maar ontlokenen glimlach te mengen en vooral niet te doen snikken + en schateren....</p> + <p>In het Middeneeuwsche handschrift, en ook in de editie van Prof. Jonckbloet, komt + een afbeelding voor van Gawein, als hij te paard, op zijn goede ros, Gringolette, het + Zwevende Schaakbord achterna rijdt. De détails van de wapenrusting zijn wel + heel curieus; maliëncotte en wapenrok; helm met neêr geslagen vizier en + "halsberg"—dikwijls naam voor de geheele wapenrusting; soms alleen dubbele, + vierkante platen, die veel op oorkleppen gelijken—; en een ontzettend lange + speer. Op paardehoes, schild, wapenrok en halsberg en zelfs op "artsoen", of hoogen + zadelboog, is overal Gaweins wapen aangebracht, dat zoowel een leeuwenkop als een + everkop kan bedieden: dit hebben de hooge geleerden niet uitgemaakt, geloof <a + name="Page_XII" id="Page_XII"></a>ik. De fiere appelschimmel, het edele strijdros + stapt met zijn berijder langs een naïeven boom aan een naïeve bloemenweide, + die zich met kinderlijk primitief maar gevoelig perspectief verliest in de hoogte, + terwijl het Schaakbord—let wel, met zeven maal acht velden!—de lucht + doorzweeft en den ridder tot volgen noodt.</p> + <p>Mag ik nog één oogenblik over de uitspraak die ik zoû wenschen + voor mijne half Keltische, half Wallische en Angel-Saksische eigen-namen? Ik + zoû ze het liefst door den lezer gedacht of gezegd hebben—naar mate hij + hard-op of stil voor zich leest—met zuiver Nederlandschen klank. Dat hij dus + zegge: Guenever, met een Hollandsche G, een even aangezweemde <i>u</i>, twee opene + <i>e</i>'s en een derde <i>e</i> die stom blijft. En dat hij bij dien naam der zoete + koninginne van Logres (spreek uit met een Hollandsche <i>g</i> en een <i>s</i> aan + het slot) niet denkt aan: jenever, want dat zoû misplaatst zijn. De naam + Guenever luidt wel eens later Ginevra, maar dit klinkt mij te Italiaansch en luidde + wel eens héél vroeger, in de oertijden der Wallische zangers: Jenover + en dat klonk mij al weêr te archaïsch. Ik heb dus Guenever gekozen en den + naam van de fee Morgueine verzoek ik den lezer dus ook te willen uitspreken met een + <i>g</i> en even aangetikte <i>u</i>.</p> + <p>Ik heb, hiermede, geloof ik, alles gezegd wat ik als Woord Vooraf had op het hart. + En dus kunnen wijken de wolken, die het ridderlijke verleden van Tafel-Ronde nog + bedekken voor onzen blik, en moge het Schaakbord zweven....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_I" id="HOOFDSTUK_I"></a><a name="Page_1" + id="Page_1"></a>HOOFDSTUK I</h2> + <p>Nu van Riddereeuw de nevels omhoog trekken—dicht gordijn, dat oprolt voor + schouwspel van eeuwen her—zien wij, o toeschouwer, het Land van Logres en het + strekt zich uit als een donkere, scherp geknipte silhouet van ridderburchten en + bosschen, zwart, tegen een rood-blauw geluchte. Zoo doet het als een romantische + achtergrond, als een reusachtige, donkerrood, -blauw en zwart gekleurde reclameplaat + en boven den Burcht van Camelot, waar Koning Artur hof houdt, verschijnt en + verdwijnt, de wolken door,</p> + <div class="blockquot"> + <p><i>HET ZWEVENDE SCHAAKBORD</i></p> + </div> + <p>dat de dappere ridder Gawein zal zoeken en achterlaten om het den Koning aan te + bieden....</p> + <p>Het land van Logres lag toèn, in die toovertijden, dat schaakborden de + wolken doorzweefden, misschien wel in Engeland; het was misschien wel te vinden in + Wallis; het kan echter even goed elders gelegen hebben en het is misschien heel + moeilijk thans uit te maken waar het Land van Logres lag. Het was zelfs toèn + een vreemd land, want er waren geen steden gesticht en dorpen gebouwd: er waren niets + dan bosschen en ridderburchten; er woonde dus eigenlijk geen volk; ja, er + bestònd eigenlijk geen volk van Logres: er bestonden alleen ridders om hun + Koning Artur heen en die ridders hadden schildknapen en garsoenen; er bestonden + daarbij ook nog toovenaars, en de ridders en de toovenaars bewoonden de burchten en + in de bosschen scholen <a name="Page_2" id="Page_2"></a>draken en monsters maar de + eene of andere jonkvrouw, op een witten palafroet, reed die bosschen dikwijls door, + geheel eenzaam, en werd dan betooverd door een toovenaar of bijna verslonden door den + draak maar daarna steeds gered van die booze noodlottigheden door den dappersten + dezer dappere ridders, die dit elk op zijn beurt wel was.</p> + <p>En nu het vreemde Land van Logres, met zijn bosschen en burchten, opgerezen is aan + den horizon, nu zien wij ook duidelijker zich uit de ijlere nevels los maken den + Burcht van Camelot, waar Koning Artur in vredestijden verblijf houdt: zoo er al geene + steden zijn in het Land van Logres, de Burcht van Camelot is bijna zoo groot als een + stad: er heffen zich zware muren om heen; tusschen iedere twee muren is gegraven een + diepe gracht en menigertiere toren steekt spiedende over de vlakte, die den burcht + omringt, uit den trans der tinnen, zoo mooi romantisch en zoo mooi Romaansch + vierkantend als tanden tegen de vreemde reclame-plaatlucht, die is donkerblauw met + vuurroode schemering, misschien van zonsopgang, misschien van zonsondergang, + misschien wel van vuuradem der draken. En nu de Burcht van Camelot zich duidelijker + heeft uitgeteekend voor onze toeschouwende verbeelding, nu zien wij de Groote Zaal, + eveneens Romaansch en romantisch, waar Koning Artur met zijne ridders aan de Ronde + Tafel zit. Het is een Zaal, die is rond als de Tafel zelve en er om heen gaan de + ronde, Romaansche bogen en door de bogen ruischt, van vogelstemmen vol, de + zomermorgen binnen uit de bloeiende vergieren, die staan vol bloesemende appelaren. + En de groote, ronde zaal is verlucht ende rijk gepinghiert met tal van tafereelen van + wandschildering en die tafereelen bedieden de tallooze heldendaden, die de Ridders + van Tafel-Ronde, niet langer dan <a name="Page_3" id="Page_3"></a>tien jaren geleden, + volbrachten ter eere van hun Koning, Artur, die heerscht over het Land van + Logres.</p> + <p>Aan het hoofd van de Ronde-Tafel zit op een troonzetel de Koning en met hem zitten + mede elf Ronde-Tafelridderen aan. Zij zwijgen. Het schijnt, dat de Koning wacht en + dat de ridders om hem heen zich dezen morgen meer dan gewoonlijk vervelen. De + twaalfde ridderplaats, die naast den Koning, rechts, is verlaten: gevoegelijk ware + hij ingenomen door Lancelot, maar Lancelot—der koninginne amijs—wandelt + met gouden-draad-blonde Guenever, in minziek jolijt, de vergieren door der + bloesemende appelaren; telkens, harentare, verschijnen zij en verdwijnen tusschen de + bloesem sneeuwende twijgen, achter den rooden rugge des Konings en wel zichtbaar door + de Romaansche bogen, wen de zittende ridders schuinoogen naar het lievende paar. Zij + lieven malkanderen reeds meer dan tien lange, trouwe jaren, Lancelot en koninginne + Guenever en hunne liefde is als een gelukkig en jonstig huwelijk, allen den ridders + wel bekend en misschien Koning Artur ook wel, die Lancelot inniglijk mint, als + misschien wel zijn allerdappersten ridder.</p> + <p>Koning Artur troont op zijn zetel en zijn oude gelaat is vol zorg onder zijne + krone, die de grauwe, lange lokken omspant. De baard, ook zoo lang en zoo grauw, + beweegt soms zacht wippende op en neêr: dat is als Koning Artur, die wacht, + terwijl zijn elf ridders zich vervelen en om beurten gapen achter de handen, mummelt + met goeden, ouden tandloozen mond. 's Konings gelaat is gelijk aan een verweerd + perkament, beschreven door een geleerden clerk met tal van geschrifts in rooden inkt: + dat is om de aârtjes, die tusschen de rimpels ontsprongen zijn, gelijk roode + fonteintjes tusschen <a name="Page_4" id="Page_4"></a>diepere rivieren verdroogd. + Koning Artur draagt —als klaver- of ruiten- of schoppenheer—wij durven + hem geen hartenheer noemen—een hermelijnen schouderkraag over een rooden, + fluweelen mantel en wat hij onder dezen draagt, is moeilijk te zien, om de plooien + van den mantel, om de lokken van zijn baard. Beide, mantel en lokken, maar de + hermelijnen kraag vooral, schijnen van de mot te hebben geleden maar justement dat + even mottige en aangetaste geven aan de koninklijkheid van Koning Artur een + onmiskenbare aandoenlijkheid, die den ouden Koning met het rimpelgelaat en de + bevende, groote, zwaar geaderde handen wel genegen doet zijn. Zijne ridders zijn hem + ook allen genegen en Lancelot niet het minst, die telkens met de koninginne in + amoureuselijk gedivertier het bloesemend vergier doorwandelt. Ook de altijd jeugdige + Guenever zelve, die "fonteyne aller schoonhede", al was zij meer dan tien jaren de + amië van Lancelot, heeft haar gemaal wel lief, zij het dan ook als heur + grootvâ.</p> + <p>Naast Koning Artur, ter slinke—herinner u, dat ter rechte Lancelots + leêge zetel staat—zit Gawein, met Lancelot de dapperste, zelfs de + allerdapperste. Is hij niet bijgenaamd "der aventuren vader", hoewel hij niet vele + meerdere jaren telt dan elk dier gondere ridders en dat aantal bedraagt slechts even + dertig voor de meesten. Toch schijnt Gawein wel de oudste van allen, de ernstigste + ook, de degelijkste: al gaapt hij wel eens achter zijn hand, het is meer uit degelijk + gemis aan werkzaamheid dan uit lichtzinnige verveling.</p> + <p>Want Gawein voelt met Koning Artur mede, voelt mede zorg....</p> + <p>Omdat er sind tien jaren geen Aventuur zich voordeed!</p> + <p>Staat de wereld dan stil? Broeien de draken dan <a name="Page_5" + id="Page_5"></a>geen draakjes meer uit in de foreesten van het Land van Logres? + Berijden er dan geen belaagde jonkvrouwen meer witte palafroeten door die zelfde + foreesten? Moet keytievige ondeugd dan niet worden gefnuikt en zijn er geen + interessante queste's meer te volbrengen? Zoo de Graal is gevonden en bewaakt wordt + door ridder Perceval in den Burcht van Montsalvat, zweeft er dan nooit meer eens + minstens een Schaakbord de lucht door? Ja, Gawein, naast den Koning, herinnert zich + het Zwevende Scaec: het kwam wiegende aangezweefd, op een zomerbries... tien jaren + geleden....</p> + <p>—Herinnert gij u, mijn vorst? vraagt Gawein den Koning, die de broeder is + zijner moeder.</p> + <p>—Bij gerechter trouwe, ik herinner mij, Gawein, mijn neve en dappere wigant! + mummelt Artur en de baard wipt op en neêr als de tooneelbaard aan een masker. + Het zweefde binnen en zette zich hier voor mij....</p> + <p>De Koning slaat met de vlakke hand op het jaspis-blad van de Tafel. De slag + klétst de zaal door en weêrechoot tusschen der vogelen gekwinkeleer. De + gapende tien andere ridders schrikken heviglijk op. Guenever en Lancelot staken hunne + verliefde wandeling.</p> + <p>—Wat is er? vraagt Lancelot aan den reus Bohort, die zetelt naast + Gawein.</p> + <p>—Wat is er?? murmelt de koningin tot Ywein, den stotteraar, die zetelt naast + Lancelots ledigen zetel.</p> + <p>—Dddàà...r en is niets! stottert tenorelijk Ywein tot zijn + vorstelijke vraagster.</p> + <p>—Niets!! bassigt in bevestigenden ondertoon de reuzige Bohort tot + Lancelot.</p> + <p>—Het Scaec, gaat de Koning peinzende voort; was in velden van chalcedoon en + agaath verdeeld, zeven velden maal acht....</p> + <p>—<a name="Page_6" id="Page_6"></a>De stukken, bepeinst Gawein; waren van + rooden goude en van zilver blank gedreven....</p> + <p>—Zij stonden geschaard in rijen....</p> + <p>—Voor eene partië, bij mijne wet!</p> + <p>—Ik deed een zet, heugt Artur zich.</p> + <p>—Onzichtbare hand, heugt zich peinzend Gawein; speelde tegen....</p> + <p>—Ik vervolgde het spel met den onzichtbaren speler....</p> + <p>—"Coninck!" waarschuwde mijn heer.</p> + <p>—Toen......</p> + <p>—Toen... zweefde op dit woord het Scaec weg....</p> + <p>—Voor ik des onzichtbaren spelers zilveren koning schaakmat had + gezet....</p> + <p>—Mijn prins droomde die nacht....</p> + <p>—Dat de partië volbracht moest worden, wilde ik mijn krone niet te loor + en zien gaan!</p> + <p>—Bij Jesu Kerst van Nazarene! juicht Gawein bezield en de andere ridders + schrikken op. Ik zocht en vond u, o prins, dat Zwevende Scaec...!</p> + <p>—Ik speelde voort!</p> + <p>—Gij wont!</p> + <p>—Het Scaec verdween—weg zwevende als een in de wiek geschotene + vogel!</p> + <p>—Maar heerschen bleeft gij over uw Land van Logres! En ik, o mijn Koning, + had, na menigertiere aventure, mijne schoone Ysabele gewonnen!</p> + <p>De Koning slaat op de Tafel. De echo's mengen zich langs de wanden der Ronde Zale + met het vogelengekwinkeleer buiten. Maar niemand schrikt meer. Ginds, buiten, waait + de sluier der koningin rondom het aanbiddelijke, blond krispe hoofd van Lancelot, als + een mist, die hun kus onzichtbaar doet zijn aan het nooit uitgekeken geschuin-oog der + ridderen.</p> + <p>—Voorwaar! zegt de Koning. En sedert....</p> + <p>—Sedert...! O wee, o wacharme, mijn Vorst!</p> + <p>—<a name="Page_7" id="Page_7"></a>Deed geen Aventure zich voor!</p> + <p>—Tien jaren geleden, bij Sint Michiel! heugt zich Gawein; gingen wij nooit + ten disch voor Aventure zich had gekond!</p> + <p>—Sedert, klaagt de Koning; wentelden de jaren in veiligheid voort en + gastreerden wij in belanglooze vrede....</p> + <p>—Iederen vesper, iederen vesper!</p> + <p>—En meldde nooit ende nie zich een jonkver meer aan, die gewroken moest + worden?</p> + <p>—Nimmermeer! Nimmermeer!</p> + <p>—Veronveiligde een draak nooit ende nie meer de immer onveilige foreesten + van Logres?</p> + <p>—Nooit ende nie, ai, nooit ende nie!</p> + <p>—Zweefde nooit meer een bloedige Speer, een heilige Vaas, een betooverd + Scaec het geluchte door om een hoofschen ridder ter queste te nooden?</p> + <p>—Geen Speer! Geen Vaze! Geen Scaec zelfs, mijn prins! En mijne Ysabele, o + lace, zij stierf!</p> + <p>—Ik wacht! Ik wacht! klaagt de Koning.</p> + <p>En het oude hoofd knikt in zijn wippenden baard op zijn hermelijnen + mantelkraag.</p> + <p>De koninginne, Guenever, nadert hem liefdevol.</p> + <p>—Oûvadertje, zegt jolijselijk de "fonteyne aller schoonhede" en hare + stem is als het murmelen van zangerig water, terwijl zij haar gemaal de blanke + handekens legt over de princelijke schouders van even motputterig hermelijn. + Oûvadertje, troost u van daag zoo geen Aventuur zich kondt. Zie, de dag is + zalig vroô van zonneschijn; de appelbloesems zijn blijde van wondere belofte; + menigertier vogelijn kwinkeleert er bijna zoo zuiverlijk als de gulden vogelen, die + Merlijn mij zingen doet op de twijgkens van den tooverboom in mijn Vergier der + Vreugde en ik wil, dat gij de zoo zoete lente ademt, in steê van hier steeds te + beiden aan deze Ronde Tafel, tot Aventuur zich meldt! Oûvadertje, bij <a + name="Page_8" id="Page_8"></a>mijne rechte trouwe, sta op en kom mede spanseeren met + Guenever, die u lief heeft en met Lancelot, die ook zoo veel van u houdt!</p> + <p>En de koningin, ter eene, Lancelot ter andere zijde buigen zich over 's Konings + schouderen. De Koning schouwt van den een naar de ander. Zij zijn beiden zoo schoon + en van liefde stralend. Hij, zoo blond en zoo sterk; zij, zoo blond ook en zoo + bevallig! Hij, zoo breed in zijn geluw-en-zwart fulpen surcoet, die zoo nauw om zijn + heldhaftige ridderlijf spant; zij, zoo smal in heur nauwe slope van goudsindaal, door + de smalle bandekens hermelijn omzoomd, terwijl heur haar als gouden draad schittert + tusschen de mazen van het ronde net, dat de roode robijnen bezetten en dan met vier + robijn-doorvlochten vlechten over hare maagdjonge schouders en borstekens. En de + Koning, verheugd over hun tweeër schoonheid, staat op, getroost en zegt:</p> + <p>—Zelfs al kondt zich geen Aventure, een dag is schoon, als Lente en Liefde + heerschen.</p> + <p>Gawein, gerezen, volgt, weemoedig om zijne Ysabele, die stierf, den Koning, die + zich verwijdert, een arm zoowel om Guenever als om Lancelot... volgt vol gepeize en + weemoed om het Aventuur, dat zich beiden laat, tien lange jaren, lace....</p> + <p>En gondere tien andere ridders, luid gapende, rekken zich nu, breed van armbeweeg, + in hun zetels om Ronde Tafel van jaspis en staan dan, van verveling vervaarlijk, op, + 's Konings handslag op de Tafel na doende, tot de rammelende echo's elkander op een + rijtje naloopen langs den wand van de rijk gepinghierde, ronde zaal....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_II" id="HOOFDSTUK_II"></a><a name="Page_9" + id="Page_9"></a>HOOFDSTUK II</h2> + <p>Zij droegen, de tien Ronde-Tafelridders—even als Gawein, die, den Koning + gelijk, verlangt naar Aventure—en als Lancelot, die nooit naar iets anders dan + naar Guenever verlangt—mooie, sonore namen van Keltischen klank. Bohort, dat + was de reus met de basstem en Ywein, dat was de tenorelijke stotteraar en naast hen + wil ik roemen Acglovael en Sagremort, Gwinebant en Galehot, Didoneel en Mordret, + Hestor en Meleagant. En als zij elkander eens riepen of noemden, deze ridders met de + sonore namen:</p> + <p>—Hei, Galehot! Ha, Gwinebant! Hoor bij Gode doch, Sagremort! Held Acglovael! + Welkom Meleagant en gij, valiante Hestor! Didoneel en Mordret, dat u God moge eeren! + Ywein gij en gij, Bohort, o wigant!</p> + <p>...dan weêrdaverden langs de wanden der burchtzalen, verlucht met de + tafereelen van dier ridders eigene heldendaden, de, niet minder dan de Keltische, + oer-oude adelsnamen, sonoor-klinkende echo's en was het of lichte donderrommelingen + elkander opvolgden onder de lage verwulfsels en langs de plomp breede pijlers.</p> + <p>Maar er was nog een andere ridder, die nooit aan zat en die heette alleen maar + Keye. Keye... dat klonk niet sonoor tusschen de Keltisch sonore klanken; Keye, dat + klonk geniepig, venijnig; dat was tusschen het dondergerommel als de steke van een + wesp: Keye... Dààr, dààr heb je weêr een onzachte + prik: Keye... Zoo héél even maar: Keye... Meer niet dan een muggesteek: + Keye.... Welnu, toen de Koning, teerderlijk omhelsd hou<a name="Page_10" + id="Page_10"></a>dende Guenever en Lancelot en gevolgd door den degelijken Gawein, + zich verwijderde door het vergier, trad Keye van ter zijde op en gluurde schuin + spottend, met kwaden scherts, naar de edele vier. Hij loenschte een weinig met + één oog; hij hinkte een weinig met één been; zijn eene + arm was, o een weinig maar! korter dan de andere. Hij had de zoogbroeder kunnen zijn + van den Koning maar hij was het niet want zijne moeder had hem gespeend om Koning + Artur te zoogen. Hij was echter tot drossaet benoemd en liep steeds met zijn + sleutelbos aan zijn gordel. En was Artur een majesteitelijke Koning geworden, Keye, + zonder ooit één heldendaad, zonder Aventure en zonder liefde, was + geworden als een booze dwerg, als een nijdige gnoom en hij spotte, hij spotte + altijd.</p> + <p>Zoo als hij ook nu spotte, achter de edele vier, knikkende met zijn grauw ruigen + gnome-baardkop.</p> + <p>—Schouwt eens wat eensgezinde familie! God geve hun eere, o ridderen! Wie + zijn die?? Vader met dochterlijn en schoonzoon, dacht mij?? Schildknaap er achter? O + neen: het is, bij alle Engelen van den Trone, de wigantenrug van Gawein, die + allerdapperste, ook voor de vrouwkens!! En het is, tusschen Guenevers vrouwruggetje + en Lancelots mannerug, de roode mantelrug van onzen Koning! Ik herken niet zoo goed + ruggen als gij zekerlijk wel doet, valiante ridderen, gij allen, op uwe beurt, + allerdapperste, die steeds ruggen voor u uit zaagt vlieden!</p> + <p>En Keye lachte grinnikend en de ridders, nog na geeuwende en rekkende, zagen hem + norsch van ter zijde aan.</p> + <p>Toen nam oude Keye twee ballen en speelde met zichzelven bal in het vergier en + hinkende was hij lenig en loensch miste hij niet één van de twee, die + hij beurtelings, en onder zijn arm door, op ving.</p> + <p>—<a name="Page_11" id="Page_11"></a>Op een goeden dag, zoo helpe God, nek ik + hem nog, zeide Bohort. Zoo, tusschen mijn vuisten: krkk!</p> + <p>En Bohort, met zijn reuzenvuisten, gebaarde of hij eene kele omspande en + wurgde.</p> + <p>De tien ridders traden loomelijk de zaalpoort uit. Zij kwamen op het opene + burchtplein en zetteden zich op de ronde bank, die stond onder een breedkruinigen + kastanjelaar, vol van opgestokene bloesemkeersen. Zij zetten zich allen ter + neêr, de machtige beenen wijd, met nu en dan nog eens een geeuw.</p> + <p>—Bi caritate, het wordt wel van groote noye tot Camelot! meende Galehot en + gaapte: tien jaar geleden had hij drie draken verslagen en twee jonkvrouwen bevrijd + uit betooverde kasteelen, maar als hij niet gaapte, glimlachte hij steeds gracielijk + als men van de jonkvrouwen en draken sprak.</p> + <p>—Smacht gij, Galehot, naar uw vierden drake? vroeg Gwinebant, jongste en + schoonste van allen, neef der koninginne en zoo blond als zij: hij had, heél + jong nog, achttien jaren, met Sagremort en Acglovael Lancelot eens verlost uit het + Dal van den Dollen Dans, waar wie was binnen gedanst, bleef dansen tot hij dood + viel.</p> + <p>—Neen ik! zeide Galehot. Bij Sint Jan, dat niet, Gwinebant. Een draak + dooden, onder ons gezegd, is niet zoo roemrijk fayt van wapenen.</p> + <p>—Het gebeest spuwt tòch vier, God weet!? weifelde Sagremort, brauw + gefronst.</p> + <p>—De reus, Sagremort, zei Galehot; dien gij te eenen werf hebt verslagen, was + zekerlijk geweldiger tegenstander dan mijn drie draken waren.</p> + <p>—Bij den goeden dage! beäamde, klein maar dapper, Meleagant, die ook + wel een paar draken gedood had. Galehot heeft wèl recht!</p> + <p>—Ik, zeide modestelijk Hestor; heb alleen en zonder bijstand tien keytieve + ridderen den een na <a name="Page_12" id="Page_12"></a>den ander in den zande doen + bijten, eenige geschaakte damoselen bevrijd maar een draak en heb ik nie + vernomen!</p> + <p>—Een drake is met één prikke te pointe in zijn buik al + doodelijk gewond, kleineerde Galehot.</p> + <p>—Spuwt het gebeeste vlamende vier ofte en spuwt het dat niet? vroeg, brauwen + gefronst, Sagremort. Dat is de vrage!</p> + <p>Galehot hief de breede schouderen hoog.</p> + <p>—Wen gij er tegen spuwt, schroeit zijn aâm zelfs niet! Dat is + alleenlijk wat sulferachtig geblaas, dat stinkt.</p> + <p>Hierom schaterlachte Acglovael want hij schaterlachte veel, ook als het niet van + pas kwam, en lachende nog, hoewel het onderwerp des gespreks heel ernstig was, zeide + hij:</p> + <p>—Gij konst toch verstikken wen een drake blies en de luchte om u + bedierf?</p> + <p>—Of het geheele foreest konde in barning geraken! verzekerde boos Didoneel. + Alzoo helpe mij Sint Michiel!</p> + <p>—Of dat konde gaan aardbeven en tempeesten daarbij als het monster uit zijn + spelonk kwam, beweerde ontstemd Mordret: Mordret en Didoneel, die wel draken hadden + bekampt maar nooit ééne damosele bevrijd, vonden het voor hunne + twijfelachtige glorieuzigheid niet aangenaam, dat Galehot zijn eigen heldendaden zoo + verkleineerde....</p> + <p>Maar Galehot bleef de schouders halen.</p> + <p>—Ik herhaal, zeide hij; éene prik te pointe in zijne weeken buik + en.... Is een drake eigenlijk wel een drake, Sagremort? Mijn draken en waren niet + meer dan lezarden maar gevlerkt en zoó schadelijk niet!</p> + <p>—De onze waren draken! verdedigde zich Mordet.</p> + <p><a name="Page_13" id="Page_13"></a>En Dioneel zeide somber:</p> + <p>—En maakten wel degelijk groot dangier.</p> + <p>—Even veel dangier als die damoselen, die gij bevrijddet! riep Keye, + knikkerende nu met de ballen.</p> + <p>—Gij zegt wel, Galehot! meende Sagremort en ontfronste de brauwen. Een draak + bestond—misschien?—even min als een reus! Was de reus, dien ik velde, wel + een reus? Of was hij niet dan vileinig ribaud, die een paar voet hooger was gewassen + dan ik??</p> + <p>—Dddd...aar zijn wij het immm...ers al lll...àng over eens, kwam + Ywein aan; dat reuzen ende ddd...raken niet en bb...estaan.</p> + <p>—En Wonder even min, zoo helpe mij Sinte Mariëns Kind! bevestigde + Bohort wat ruw. Wat wij deden, was kinderespel. Wij telden niet meer dan twintig + vroegzomeren, toen wij die aventuren volbrachten en groot jolijt dreven wen wij er + een ridderlijk meende te hebben doorgemaakt maar eigenlijk was het mallen....</p> + <p>—Met onszelven, viel Galehot in.</p> + <p>—En van alle mijne wonden, ging Bohort voort; heb ik zelfs geen lijkteeken + over omdat ik in den Yvoren Bedde werd verpleegd, waar alle wonden in + één nacht genezen.</p> + <p>Keye's spotlach grinnikte, oud, slecht en venijnig.</p> + <p>—En dus is dat Yvoren Bedde, waar alle wonden genezen, geen tooverbed? O, + Bohort, gij werkelijke reus, je kop is groot als Goliaths maar je verstande is + dorperlijk klein, wees des gewes, man!</p> + <p>—Ik ben die gone, die je om je kwade lachter nog eene werve verderven zal, + heer Keye! dreigde Bohort en liep met beide vuisten open op Keye toe.</p> + <p>Maar Keye gebaarde of hevige vrees hem beving; hij veinsde te vluchten achter een + boomstam, hoe oud hij ook was, vlug hinkende en riep:</p> + <p>—<a name="Page_14" id="Page_14"></a>O, wat felle liebaert! O, wat vreeslijke + lioen is los gelaten in dit vreêzaam vergier! Helpt mij, helpt mij, gij alle + Heiligen van Paradise!</p> + <p>Een naderend gesnor snorkte aan door het blauwe geluchte.</p> + <p>—Dat is Merlijn! Dat is Merlijn! riepen door malkanderen de ridders met + groot misbaar en Ywein riep:</p> + <p>—Ddd...dat is Merlijn!!</p> + <p>Acglovael schaterde, niet omdat Ywein stotterde, maar omdat hij wel heel veel + schaterde en van pleizier....</p> + <p>En de ridders wezen malkanderen, nog in de verte, een wijd vliegenden vogel, die + aanvloog, windesnel.</p> + <p>—Op zijn fenix, die ook geen Wonder is! grijnsde Keye den ridders toe. Maar + die geene van gondere wiganten verstaat!</p> + <p>De ridders staarden verrukt omhoog. In der daad, daar zweefde een blauwe fenix + aan, maar zijn vlucht verwekte vreemd rhythmisch geruisch en er snorde en snorkte + iets geheimzinnigs in hem. Zijn smalle nek droeg een fantastischen vogelkop met + pluimen en al zijn geveêrte geleek wel juweel, zoo schitterde en schakeerde het + pauwachtig om hals en oogen, heel groot en de wijde wieken, waarop hij in cirkel + dreef boven den burcht, schenen wel van blauwe zijde gestrekt. Het was de toovervogel + van Merlijn, den toovenaar en Merlijn zelve bereed hem en zat in het gouden + geveêrte van den hollen rug en richtte hem en wendde hem naar believen, tot het + zwevende tooverdier met zwierige drijfvlucht in den ronde neêrdaalde in het + vergier, op leêg grasplein en toen, trillende, stille stond.</p> + <p>Merlijn steeg af en naderde hoofsch groetend de ridders. Hij was van Arturs en + Keye's leeftijd, maar omdat hij elken morgen baadde in zijne <a name="Page_15" + id="Page_15"></a>fonteine der Jouvence, zag hij er jonger uit dan alle die ridders en + geleek meer een ondeugende jongeling met een baard.</p> + <p>—God van Hemelrijk geve u eere! riep hij luid, terwijl hij, pralende in + gracielijke samaar van rood sindaal, zijn lokken zwart, zijne brauwen gelijk + schorpioentjes opstekende hun scherpe tangetjes en zijn cierlijke baardje geknipt met + felle punt, over het grasplein naderkwam. Ik ben gekomen om mijn Koning eere te doen, + maar is hof dan al gehouden, dat ik u allen hier aantref in lediglijk vertier en + lentegepeise?</p> + <p>—Wij spreken, zeide Sagremort en fronste de brauwen, wat hij steeds deed als + hij twijfelde; of wonderen, reuzen, draken en heldenfayten bestaan, Merlijn!</p> + <p>—Het Scepticisme heeft jullie in de klauwen, o Sagremort! waarschuwde + Merlijn.</p> + <p>—Het wie? Het wat?? vroeg Acglovael schaterlachende.</p> + <p>—Des Duivels zone, zeide Merlijn. Als jullie vertwijfelen aan jezelf, gaan + jullie stappans na den doode Hellewaart!</p> + <p>—Maar Mordret en Didoneel twijfelen niet, o Merlijn! grinnikte Keye, van + achter een dikken boomstam. En zullen toch niet ten Hemel gaan!</p> + <p>Didoneel en Mordret hoorden hem niet; zij waren te zamen in geheimvol + fluistergesprek. Waarover? Dat wil ik u nog niet zeggen....</p> + <p>—Ik twijfel niet heelemaal, zei Sagremort; maar ik weifel veel, Merlijn. Zeg + mij, Merlijn, is je vliegende vogel werkelijk een vogel van tooverië? En al die + schoone beziensweerdigheden in je burcht, is dat tooverië? En magië? Als + gij met een van zelven snellenden wagen over den gladden wege vaart, is dat werkelijk + dan magië?</p> + <p>—Het is alles magië en tooverië, Sagremort! <a name="Page_16" + id="Page_16"></a>verzekerde Merlijn. Zoo goed als de Wonderboom, dien ik der + koninginne gemaakt heb en op welks gulden twijgkens duizend vogelkens kwinkeleeren, + en het Yvoren Bedde, dat ik ook maakte en waarin uw aller wonden genezen.... Het is + alles tooverië, Sagremort!</p> + <p>Keye, om den azuur gewiekten fenixvogel, die stond op het grasplein, hinkte, + oplettende, en telkens luid lachende rond om het enghien.</p> + <p>—Tooverië! riep Keye. Tooverië! Staal is de vogel en zijde, juweel + is zijn kop en zijne oogen zijn diamant en hij snort en snorkt als hij oprijst, wen + Merlijn hem drijft het geluchte in! Hij snort en snorkt door tooverië! En wie er + aan twijfelt, gaat Hellewaart!</p> + <p>—Merlijn! vroeg Bohort. Waarom sinds tien jaren en meer, kondde geen + Aventuur zich aan?</p> + <p>—Is het omdat wij twijfelen? Omdat wij weifelen met Sagremort? Omdat wij + geen lijkteeken overhielden van alle onze verledene wonden?? drongen om Merlijn de + ridders.</p> + <p>—Wacharme! Mocht wederomme Aventuur zich melden, om ons van dit gepeize te + redden!</p> + <p>—Om ons te redden van deze vernoye!</p> + <p>—Ook al geloofden wij niet aan den Aventure! zoo riepen om beurten Sagremort + en Acglovael, Hestor en Meleagant, Galehot en Ywein en Bohort. Maar Gwinebant, de + schoone knape, der koninginne neef, riep niet mede maar hield Mordret en Didoneel in + het oog, wat of die toch smoezelden zoo met elkaar.</p> + <p>—Hoort! fluisterde tot de ridders Merlijn heel Zacht—om Keye, die + steeds nieuwsgierig, rondom den fenix, hinkte. Ik kan met magië wel een Aventuur + bereiden of liever een Aventuur herhalen zich doen, omdat eigenlijk alles in dit + leven zich herhaalt maar telkens anders en dat noemen wij evolutië....</p> + <p>—<a name="Page_17" id="Page_17"></a>Welk Aventuur?? drongen de ridders + rondom Merlijn.</p> + <p>—Eén, fluisterde Merlijn geheimzinner, vinger omhoog; dat + alléén Gawein volbrengen kan en herhalen, omdat hij gelooft en + smacht!</p> + <p>—Hij was nooit trouw aan zijn vrouw! zei Galehot; maar trouw bleef hij aan + Wonderwet!</p> + <p>—Hij beminde vele vrouwen, fluisterden de ridderen onder elkaâr; maar + boven haar allen: Het Aventuur!</p> + <p>—Gawein zal het Wonder en Aventuur dan gebeuren! fluisterde Merlijn. Gawein + zal het zich konden. Wat het zal zijn? Ik denk: een Zwevende Scaec, als het de + laatste male reeds was. Komt, lieve vrienden, deze nacht in mijn burcht, om ons te + beraden!</p> + <p>De ridders beloofden het, blij om de samenzwering. Zij beloofden malkanderen op + handslag geheim te houden, dat Merlijn het te gebeuren Aventuur zoû + bereiden.</p> + <p>Keye, met zijn bos sleutels, hinkte weg, om bevel voor het noenmaal te geven en + Merlijn riep tot Mordret en Didoneel:</p> + <p>—Didoneel en Mordret, komt gij ook in mijn burcht deez' nacht?</p> + <p>—Wij zullen komen, Merlijn!! stemden haastig de twee ridders toe, + opschrikkend uit heimelijk tweegesprek.</p> + <p>—En gij, Gwinebant? vroeg Merlijn.</p> + <p>Gwinebant was jonger dan de anderen: over de schouderen was hij breed, den neus + had hij schoon en recht, voorhoofd breed en glad, oogen grauw en wenkbrauwen bruin, + haar had hij krisp en blond, hals sneeuwwit en rond, zijne lieren bloeiden als rozen, + een kuiltje lachte in zijn kin, om het middel was hij smal: zoo was hij volmaakt naar + alle leden.</p> + <p>Hij beloofde Merlijn te komen maar zijn peinzen <a name="Page_18" + id="Page_18"></a>was noch bij het aanstaand Aventuur noch bij Didoneel en Mordret, + want hij minde een verre jonkvrouw....</p> + <p>En als hij, zoo als nu, de koninginne, zijne moei, zag dwalen door het vergier, + immer met Lancelot, dien zij minde en wien zij trouw was als hij haar, zuchtte + Gwinebant van onvoldaan verlangen, vooral als hare wijle woei op den wind en zij + zekerlijk malkanderen kusten, onder de stuivende appelebloesems....</p> + <p>En dan dacht hij aan de jonkvrouw, die hij minde, aan Ysabele, de schoone, + princesse van Endi en Koning Assentijns kleindochter... Ysabele, die hij niet wist + hoe te winnen omdat hij te schuchter was, al was hij neve van koninginne + Guenever....</p> + <p>—Gwinebant, welschoone knape, dien ik krank van minne raad, wilt gij + Lancelot, dien ik niet storen wil, nu dat de koninginne en hij met malkanderen + drijven zoo amoreuselijk dat groote solaes, die zoete melodië in het + appelbloesemend vergier, kond doen, dat ik ook hem beid in mijn burcht, deez' nacht, + om te beraden van nieuwe dingen?</p> + <p>Gwinebant beloofde het.</p> + <p>—Ja, ik Merlijn....</p> + <p>En zuchtte diep want smachtte, naar Ysabele....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_III" id="HOOFDSTUK_III"></a><a name="Page_19" + id="Page_19"></a>HOOFDSTUK III</h2> + <p>Die nacht was de Koning van weemoed moê en had zich vroeg te ruste begeven + hoewel de maan licht aan den hemel stond en bosch en burcht zoo zwart en romantisch + Romaansch tegen die klaarte zich teekenden, dat schoener nacht zich niet denken liet. + Door de duistere schaduwen en blauwwitten lichtval in de schuimblank bloesemende + vergieren wandelden Lancelot en Guenever, of zaten op de marmeren bank en hare wijle, + als witte nevel, waar maan door scheen, sluierde om beider hoofden hun staâgen + kus. Gawein ook was ter ruste getogen, maar Keye, de drossaet, hoorde in de nacht + vreemd rumoer, onderdrukt, en zag uit, uit zijn rond raamke, hoog in den burcht, zijn + neus plat tegen de kleurige ruitkens. Hij zag ter andere zijde des burchts de + kemenade der koninginne verlicht met een geligen schijn van toortsen en meende, dat + zij niet sliep en Lancelot evenmin, maar dat was bekender zake, waarom Keye niet + zoû geven een aas! Doch, om het rumoer spiedde hij uit in den binnenhof en + werkelijk, in het schuin vallen van maan en van schaduw, die verdeelden den hof + tusschen haar beiden met één lange streep dwars over de muren en torens + en pavement, zag hij de achterhand van een ros, dat, getuigd, een garsoen bij den + teugel hield.... En zag hij Lancelot uitkomen de poort van den toren van Guenevers + porprijs, zag hij de gelige toortsen dooven en vernam toen meerder paardgetrap en, + bij alle engelen van den Trone! zag hij de geschaduwde of even maan-opgelichte + ridderen, te peerd, <a name="Page_20" id="Page_20"></a>den cour uit rijden, dien hij + zelve had doen sluiten. Lancelot, opgestegen, voegde zich in hun midden en zij reden, + als schimmen, altemaal weg.... Hij kon ze niet volgen meer, maar waar gingen zij + henen? Hij verbaasde; hij stond versaagd en verwonderd; hij verstond niet, dat in de + nacht alle Koning Arturs ridderen van Tafel-Ronde—want dat Gawein hun ontbrak, + had hij niet bespied—Camelot zouden verlaten om wie weet waar heen te gaan?! En + furieus, dat zij de dichte poorten wisten door te komen, alle de dichte poorten + zekerlijk, die naar alle de bruggen van de elf grachten toegang gaven, nam hij zijn + zwaren bos sleutels, dien, om niet te rammelen en den Koning te wekken, hij wikkelde + in een slip van zijn mantel, verliet zijn closet en hinkte, een licht in de hand, van + schoentip op schoentip, de sombere, zwijgende gangen van den donkeren burcht door. + Daalde de smalle trappen af, opende zachtkens de hoofddeur, keek om en om en uit en + uit, spiedde éenoogig in duister, hoedde voor maan zich ter eene en sloop in + de schaduw ter andere zijde, naar de poort, om te zien of zij toe was.... Werkelijk, + zij was gesloten en toen hij haar nu zelve geopend had en uitgekeken naar de tweede + poort aan de andere zijde van de eerste gracht—een brug er over, die opgehaald + was, bevond hij, dat, werkelijk de tweede poort ook gesloten was...! Zoo vermoedelijk + zouden àlle poorten wel gesloten weêr zijn na der ridders geheimvolle + uitvaart en Keye verwonderde zich.... Hoe, bij den rijken God van Hemelrijk! hadden + zij zich alle de verschillende sleutels na laten bootsen?? En plòts begreep + hij: het was Merlijn! Het was het Wonder, dat zij wel eens betwijfelden omdat zij + moê waren des tien jaren wachtens op Aventuur, maar dat er toch was, vooral in + Merlijns euvele wetenschap! De poorten wederom gesloten, hinkte, schuin <a + name="Page_21" id="Page_21"></a>oogend met één oog, Keye terug, boos en + bang, zich nijdig vragend wat het er toe deed zoo vele poorten elken avond met vele + sleutels te doen sluiten als toch Merlijn met tooverkunst... en met Wonder...! Hij + rilde nu van vreeze. Waar waren zij heen, die keytivige feloenen, die booze ribauden? + Denken kon hij zich niet anders dan dat zij waren te Merline-waart maar waarom en wat + speelde hun door de zinnen? Hij sloop weêr terug in den burcht, sluitende + iedere poort achter zich met licht getinkel der sleutels, toen zijn zoekende hand + zich verwarde in den bos en hij er zocht in zijn mantelslip, het lichtje telkens + neêr zettende op het pavement en dan weêr moeizaam het beurend, in vreemd + gespook van geschaduw, tot hij eindelijk, hinkend en boos, de nauwe gang zich terug + af sleepte waar der ridderen kemenaden uit kwamen.... Tot hij plots hoorde in Gaweins + closet als den diepen zucht van een, die slaapt en zich ommewendt in zijn slaap.... + Hij dus niet? Was Gawein niet mede? Waren alle de anderen wel mede?? En Keye sloop + terug en hij luisterde aan deze deur, aan die deur, hij ging ter andere zijde, hij + legde oor en oog tegen de kier en hij besloot, dat alle de anderen waren mede getogen + want er was niet het minste geruchte, noch van Bohorts reuzegesnork, noch van + schoonen Gwinebants murmelen in liefdedroom noch van wat ook, dat hem denken kon + doen, dat Ywein de stotteraar, Sagremort de twijfelaar, Acglovael de lachebek, + Meleagant en Hestor of Mordret en Didoneel—die beide schalken, die nooit een + damosel hadden gewroken!—zich te ruste hadden gelegd. Ook Galehot niet, die + zijn draken tot groote kikvorschen kleineerde? Neen, ook hij niet.... De kameren, nu + Keye spiedde, voelden ledig aan, ja wàren ledig.... En Keye ging terug naar + eigen kamerkijn en hij dacht:</p> + <p>—<a name="Page_22" id="Page_22"></a>Wat zweren zij samen, die kwade jongens? + Of in welk kwalijk huis gaan zij zich divertieren....??</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Maar al rees er ook wel in de foreesten van het Land van Logres, tusschen de vele + burchten, een burcht op, waar schoone en slechte vrouwen tusschen feloenige ridderen + de goede ridders belaagden en binnen lokten, de elf makkers dezen avond—vergeet + niet hunne sonore namen, die immers zijn Lancelot, Bohort en Ywein, Mordret en + Didoneel, Hestor, Meleagant en Acglovael, Sagremort, Galehot en + Gwinebant!—reden rustig stapvoets, gewapend als steeds maar aan Aventuur niet + geloovig, de zwarte, donkere wegen langs, die zij zoo goed kenden, om dan in eens + tusschen het ijlere, doorzichtige loover uit te komen op vlakte of viersprong, waar + de witte maan over vloeide als loome melk tegen der boomschaduwen zwarten inkt. Zoo + liebaert noch drake school in dat zwarte of plots dreigend uitschoot over dat wit, + het geheimenis weefde er wel door de geluidlooze stilte of zweefde den ridders voor + door den val van het manelicht en geleidde de zwijgende ruiters naar den burcht van + Merlijn. Slechts brieschte nu en dan een ros en kraakte het kreupelhout onder zijn + ijzeren hoef....</p> + <p>En plotseling, op wijdener opene vlakte, rees de burcht vreemd op, zoo geheel + anders dan Camelot en niet Romaansch en niet middeneeuwsch romantisch maar meer + verrassend Oostersch grillig, met blankere muren, spitsere torens, flamboyant en + Gothiesch reeds, ongemeen nog deze wereldfantazie, in een wijden, witten rozentuin + vol reuzekelken, die stoomden-uit wolkjes van zichtbaar wit neveligen geur en geen + gracht of wal beschermde het, in de maan als een diamant schitterend, slot. Zoo + scheen het wel een kasteel van blanke tooverië, dat niemand ooit zoude nade<a + name="Page_23" id="Page_23"></a>ren dan wie wist welkom te zijn en niet plots + doorschokt te worden met den tooverschok, dien veroorzaakten de geheimzinnige, + metalen draden, tusschen de rozen verborgen en die doodden wien hunne hevigheid voer + door het heftig doortrilde lijf....</p> + <p>Zekerlijk zag Merlijn, zagen zijne trawanten reeds van verre door tooverkijkers + van kristal of diamant den stoet naderen, want plotseling schitterde, bij wijze van + welkomstgroet, geheel het slot om poorten en ramen en torentinnen van licht, heller + dan starrenschijn en de grootste poort week open om een verschiet van diepsten + gloed....</p> + <p>—Ik dacht wel, dat het Wònder is, zeide Hestor verblind; waarmede + Merlijn zijn kasteel zoo doet gloeien!</p> + <p>—En tooverië, zeide Meleagant; waarmede hij zonder sparen doodt wie + zich verwart in zijne felle draden, die liggen verholen tusschen de rozen, serpenten + gelijk.</p> + <p>—Vroô ben ik, dat hij ons vroed maakte van zulke booze hinderlage en + dat wij weten den weg tusschen de zoete rozen, lachte Acglovael.</p> + <p>—Rechts af ter poortewaart, mijn lieve gezellen! waarschuwde Lancelot.</p> + <p>—Het is diablerië, die niet en door riddermoed noch kracht ware te + overwinnen! bromde Bohort, onder den indruk.</p> + <p>—Het is dia...dia...dia...bbblerië! was Ywein het eens.</p> + <p>En desniettemin is Merlijn de magiër vol goede prise! loofde de schoone + Gwinebant met zijn stem, die was als een nachtegaal klaar.</p> + <p>—Zouden al zijne treken wel diablerië zijn? twijfelde, brauwfronsende, + Sagremort. Of tooverië zelfs? Of alleenlijk maar...?</p> + <p>—Wat, Sagremort? drongen op hunne rossen <a name="Page_24" + id="Page_24"></a>de ridders om den twijfelaar rond. Bij caritate, wàt + Sagremort?</p> + <p>—Clerkekonste, die hij weet in praktijk te brengen! Hij leest + véél in heel dikke boeken!</p> + <p>—En al ware het al clerkekonste, die hij weet in praktijk te brengen, zoude + dat dan niet diablerië ook zijn?</p> + <p>—En tooverië? riepen Mordet en Didoneel, om wat mede te zeggen, want + zij waren in eindeloos tweegesprek, fluisterend en de andere ridders letten hen op: + Gwinebants donkere oogen begluurden hen fèl.</p> + <p>—Gij zegt wel, bij Sint Michiel! gaf Sagremort zich wel weêr gewonnen + maar dacht toch na, brauwen fronsende en ontfronsende.</p> + <p>Maar de ridders waren tusschen de rozen, die hoog stengelden en wijd bloeiden en + zichtbaar welriekende stoofden, gereden tot op een voorplein; er stonden op + voetstukken marmeren figuren in het rond, voorstellende de helden, die gestreden + hadden voor en in Troye, waarvan de blinde Homeros gezongen heeft en de goden en + godinnen, die hen beschermden en er stonden ook Aeneas en vrouw Dido, van wie een + zekere Vergilius eens dichtte in de Latijnsche sprake—de clerken en de + trouvère's dichtten die dichters wel na, en zongen hen na op de lange + schemeravonden in de kasteelen. En de beelden waren zoo schoon, dat de ridders zich + verbaasden, iedere maal, dat zij ze zagen.... Tal van garsoenen schoten toe, terwijl + de ridderen afstapten en grepen bij de teugels de rossen; een seneschalk naderde met + een stoet van dienaren, en toen de elf ridderen binnen traden, doofde plots, voor de + poort nog zich sloot, al de illumineering van het slot. En verbaasden de ridders + steeds om de prachtige inkomst van breede, marmeren trappen, met de blanke goden- en + heldenfiguren ter weêrszijden <a name="Page_25" id="Page_25"></a>bezet en dan + die felle gloed, die straalde òp voor hun blik en doofde dadelijk weêr + achter hun tred. Hoe Merlijn toch meester was over licht en donker! bepeinsden zij + allen nu wel en zij stegen de treden op en Merlijn heette hen wellekom boven aan de + trap en zij vonden, hij was zoo jong niet meer als dien morgen vlak na zijn + Jouvence-bad; hij had een goediger gelaat, meer gerimpeld en onder zijn puntdiadeem + scheen zijn haar even gegrijsd en zijn gestalte boog even, gebrokener, in zijn stijf + van gesteente, scharlaken, wijde magiërsamaar. Zijne wellieve gasten voerde hij + naar een groote zale, die was van zuilen zoo schoon en doorzichtig als nergens in + Land van Logres een burchtzaal, en de ridders, vol tuitinge van love, verbaasden.</p> + <p>Toen zeide Merlijn:</p> + <p>—Ik heet u, lieve gezellen, wel dank, dat gij gekomen zijt om samen te rade + te gaan over wat wij bedochten om uit deze vernoie te raken van aventuurloosheid, die + vooral onzen beminden Prins en Gawein zoo bedrukt en smachten doet. Ik heb bedacht te + hunner weldade een Zwevend Scaec Camelot binnen te laten vliegen, als tien jaren + geleden geschiedde, en zoo gij wilt, zult gij allen mij trouw zijn en niet verraden, + nu ik u in mijn vertrouwen neem, want ik heb u allen van noode. En om u wederom goed + en duidelijk te doen heugen van zoo lang verledene maar voor Gawein glorievolle + Aventure, wil ik u de Verledenheid voor tooveren opdat gij u allen ziet in de dagen + van weleer, toen gij twintig vroegzomeren teldet en zoo frissche knapen waart, allen + vol vertrouwen in Aventuren en Wonder en Heldenfayten....</p> + <p>En hij wees den elf ridderen elf wijde zetels aan. Zij zetten zich en Meleagant + vroeg:</p> + <p>—Zien wij de Verledenheid wellicht in een grooten smaragd?</p> + <p>—<a name="Page_26" id="Page_26"></a>Neen wij, zeide Merlijn. Salomo zag het + Verleden in een grooten, ronden smaragd, die zijn magische spiegel was; ik toon u dat + eenvoudiger op dezen witten wand.</p> + <p>En hij toonde vóór de ridders een witten wand, die was gelijst in + gouden, vlammend geloover en de wand was een vierkant amelaken gelijk, gespannen + strak en ontvankelijk voor alle des Verledens beeltenis.</p> + <p>—Tooverië? Of geen tooverië? vraagde zich Sagremort af. Dat is de + vrage!</p> + <p>—Tooverië! Tooverië! verzekerde Merlijn.</p> + <p>En met eenen doofde de zale van alle lichten en straalde alleen aan de overzijde + des witten wands een geheimvollen lichtbundel uit met felle stralen: er snorde en + draaide iets onzichtbaars, en....</p> + <p>De ridders, plots, zagen in trillend beeld op den witten wand ontrollen het + Verleden zelve, hun eigen Verleden! Zij schrikten heftig op. Te twijfelen voor + Sagremort, niet-te-weten voor Galehot was ondoenlijk, om dit sobere feit.... Aan den + smaragd van Salomo hadden zij misschien nooit één van allen geloofd; + aan Merlijns blanken tooverwand, waarover het Verleden óp trilde, moesten zij + wel gelooven! Want zij zagen zich allen, maar tien jaren jonger, zitten in de + Ronde-Tafelzaal, rondom de Tafel-Ronde! De Koning, zoo krachtig en fier nog, + vergeleken bij den weemoedigen grijsaard, die hij nu was.... Gawein, reeds ernstig, + maar even jeugdig als zij allen toen waren geweest.... Gwinebant, bijna een knape, + van achttien lentes nauwelijks. En de stoel aan 's Konings rechterzijde leêg, + als dien morgen, want Lancelot met de jeugdige Guenever, wandelde de bloesemende + vergieren door, soms teederlijk door opgewaaide wijle omwoeld.</p> + <p>—O Wonder! O Wonder!! riepen zij allen. <a name="Page_27" id="Page_27"></a>O + tooverië! Diablerië! Hoe doèt gij het, zeg toch, Merlijn? Ons eigen + Verleden, wij zien het voor ons! Het en is niet te gelooven en wij zien het...! + Toen... op het triltafereel over den wand zweefde uit de lentewolken een Schaakbord + binnen en het zette zich, als een vogel licht, voór Koning Artur en de ridders + zagen zich allen even ontstellen maar niet lange omdat destijds zeer vaak vreemd + Aventuur zich meldde. En zij zagen den Koning spelen met den onzichtbaren tegenspeler + en toen het Schaakbord zich weêr verheffen, weg zweven en verdwijnen in het + geluchte....</p> + <p>—O Wonder! O Wonder!! herhaalden zij allen.</p> + <p>Ja, zoo was het eenmaal geweest! Zoo en niet anders! Tien jaren her, tien jaren + her!!</p> + <p>En een huivering, koud, doorvloot hunne elftal heldenzielen, terwijl zij in den + donker Merlijn zagen uit stralen, steeds zichtbaarder, maar steeds ouder ook, met een + grauwen baard, die scheen te groeien....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_IV" id="HOOFDSTUK_IV"></a><a name="Page_28" + id="Page_28"></a>HOOFDSTUK IV</h2> + <p>In het zaalgedeemster zagen de ridders op den strak witten wand voor zich, als op + een levend schilderij, tusschen de al flamboyant Gothische krullen der + omlijsting—stijl der toekomst nog vreemd aan hun aesthetisch + bewustzijn—het laatste Aventuur herleven, het Aventuur van Gawein, het Aventuur + van het Zwevende Schaakbord, dat Gawein den Koning gezocht had en gevonden na + moeitevolle queste. Ja, nu waren zij er zeker van, dat Merlijn het Verleden op nieuw + kon doen zichtbaar zijn, precieselijk als het geschied was: zij zagen, als het + geschied was, zich allen zitten blijven, om de Ronde Tafel, toen de Koning rondom + vroeg wie hem het Schaakbord zoude zoeken; zij zagen toen Gawein rijzen, zich + wapenen, te paard stijgen op zijn goed ros Gringolette, dat nu nog wel op stal stond, + maar oud en weinig meer wrochte; zij zagen hun gezel zich in het foreest verliezen en + stand houden voor een berg, die hem den weg versperde; zij zagen den berg, met + tooverië, zich openen en Gawein verslinden en toen plots, zagen zij Gawein in + fellen strijd met den draak, terwijl hem de draak in zijn staart omkronkelde! Dat wat + zij zelven sedert jaren niet meer hadden gezien noch gedaan, een drààk + en eens ridders strijd met dien zagen zij nu, gezeten in hunne wijde zetels en het + was als een schouwspel ten vermake! En zij waren allen zeer verbaasd en versaagd en + verwonderden zich, tot Merlijn eensklaps zeide, terwijl het licht in de zale als uit + groote edelsteenen, jochan<a name="Page_29" id="Page_29"></a>ten en karbonkelen, + straalde overal uit den wand:</p> + <p>—Verder, mijn valiante wiganten en lieve gezellen, kan mijn conste u niet + toonen het Aventuur van der Aventuren Vader. Mijn diengeesten vermochten alleen nog + Gaweins strijd met het serpent te fixeeren in hunne enghienen, die het Verleden + opzuigen en bewaren voor immer. Maar wat gij zaagt, is genoeg en zal u herinneren + doen hoe het Scaec binnen kwam zweven, hoe gij allen weifeldet en zoo, zeg ik u, zal + op nieuw, nu Pinksteren nadert, een Scaec op Pinksteren-dage binnen zweven en zult + gij op nieuw, zoo gij mij en Gawein te wille wilt zijn en den Koning voor sombere + geesteskrankte bewaren, aarzelen op te staan om de queste te volbrengen. Dan zal, als + hij reeds deed, Gawein zich verheffen; dan zal hij ten tweeden male....</p> + <p>Op dit oogenblik weêrklonk een trillende zilveren bel boven een groote lelie + van parelmoêr en Merlijn zeide:</p> + <p>—Vergeeft mij, mijn makkeren en jont mij, dat ik even spreek met mijne + zuster, die is de fee Morgueine en zij is vèrre, in haren burcht en belt mij + op!</p> + <p>De ridders verbaasden zeer, maar Merlijn naderde het toover-enghien der groote + parelmoêren lelie, en hij riep door de bloem heen:</p> + <p>—Hallo!... Wellieve zuster Morgueine, zijt gij daar? Ja... ja, zeker... + Volgeerne zal ik u morgen mijn tooverwagen zenden, die van zelve gaat, zonder + peerdegespan en gij zult zekerlijk er meerder jolijt mede drijven op de gladde wegen, + die uw slot omgeven aan den zoom van de zee, dan ik, die midden in deze foreesten van + Logres toch geen nut van mijn schoonen wagen heb! Zonder meswende, wellieve zuster, + ik zal u den wagen zenden en gij zult ondervinden hoe ruischloos hij vaart!</p> + <p><a name="Page_30" id="Page_30"></a>De ridders waren opgetogen en verzamelden zich + rondom Merlijn, die zich afwendde van de groote, parelmoêren lelie.</p> + <p>—Wat! riepen door elkaâr Sagremort en Acglovael, Bohort, Hestor en + Meleagant. Bij Sint Jan! Bij Sint Michiel! Bij Maria's Kind, den rijken Gode van + Hemelrijke! Hebt gij met uwe zuster gesproken, Morgueine, die zoo verre woont aan de + zee??</p> + <p>—En waarom en zoude ik niet, wellieve gezellen, mijn gevoeg hebben aan mijne + tooverlelië? antwoordde Merlijn, en zij zagen nu allen, dat hij geheel veranderd + was en verouderd en voor hen stond als een oude man, als een eerwaardige grijsaard + met zilvergrijze lokken, zilvergrijzen baard. Heeft mijne zuster niet ook in haar + slot een dergelike tooverlelië—eene sprakebloem heeten wij de schoone + kelke—, waarin zij met mij spreekt en waarin zij mij spreken hoort?</p> + <p>—Mm...Mm...Mmm...et wie, vroeg Ywein; zijt gij nog meer verbonden, Merlijn, + door dergelijke sprakeblom?</p> + <p>—Met niemand meer, Ywein, verzekerde Merlijn; want alleen grootste + tooverconste kan deze aansluiting van slot tot slot bewerkstelligen en met Camelot, + lace, zoude het niet en mogelijk zijn omdat onzes Heeren Konings burcht een huis is + naar al te oude zede en costume gebouwd, en niet abel voor onze laatste uitpeizinge + van tooverië. En nu, mijn ridderen, peis ik in mijn moed, dat gij slapen moet + gaan en zoete droomen hebben, die ik u zenden zal, om morgen, met Pinksterendage, + voorbereid te zijn op het Aventuur van Gawein, dat zich herhalen gaat ten gerieve van + onzen held en ter liefde voor onzen Koning, die smacht....</p> + <p>De ridderen namen van hun gastheer oorlof met hoofsche manieren; de wijde deuren + openden en over <a name="Page_31" id="Page_31"></a>de trappen, in eenen, straalden de + lichten op, die schenen te schijnen en te dooven naar mate Merlijn maar zijn hand + bracht aan een knop van jochant, die hier en daar aan den wand zich bijna verborg + tusschen het nieuw Gothische geflamboyeer van goudene krullen.... Tot Galehot, die + hem had bespied, achter de anderen aan loopende, nauwelijks toen de seneschalk, naar + Merlijns voorbeeld, achter de trap neer tredende ridderen het licht had doen tanen, + zijn hand bracht aan den jochanten knop, dien hij vond en... het juist gedoofde licht + weer op deed stralen!</p> + <p>—God zij gebenedijd, mijn makkers! riep Galehot. Schouwt eens! Ook ik ben + toovenaar en laat het licht zijn naar mijn wille!!</p> + <p>De andere ridders wendden zich, zagen het stralen waar zij juist achter zich het + hadden voelen dooven en verschrikten hevig. En Bohort riep:</p> + <p>—Ik bid Gode om zijne genade, wellieve Galehot!! Draken heb ik verslagen, ik + en weet niet meer hoe vele, maar vaar heb ik, trots mijn ridderschap, voor deze + duivelsche gloeilampen; hoe hebt gij ze op doen glanzen??</p> + <p>—Zoo ende niet anders! riep Galehot en deed wederom een lamp aan den wand + opstralen, die juist de seneschalk had gebluscht en hij lachte, de ridder Galehot. + Maar de andere ridders, en zelfs Acglovael, lachten niet en drongen angstig Galehot + niet met die tooverenghiene zijn spel te drijven....</p> + <p>Niet alle ridders echter waren de trap afgegaan om naar Camelot terug te keeren. + Toen Merlijn terug in de zaal keerde, na den vertrekkenden uitgeleide te hebben + gedaan, vond hij Gwinebant, den neef der koninginne, misnoegd zitten in een zetel en + Lancelot bezorgd voor hem staan.</p> + <p>—Wat is er, wellieve vrienden? vroeg Merlijn; <a name="Page_32" + id="Page_32"></a>en waarom volgt gij niet alle de anderen van Tafel-Ronde?</p> + <p>—Krank is Gwinebant, peis ik, Merlijn, zeide Lancelot, die zijn hand op des + jongelings smal voorhoofd legde. Zijne slapen kloppen met hamerslagen en zie zelve + hoe bleek zijn lieren zijn. Kunt gij hem niet genezen, Merlijn, gij, die toch alle + tooverconsten weet en ook die van kruiden en heilzame bloem?</p> + <p>Merlijn zag een pooze op den schoonen Gwinebant neer. En toen zeide hij:</p> + <p>—Voorwaar, mijn lieve Lancelot, deze knape, die bloeit anders een roze + gelijk, boven alle zijne gezellen van Tafel-Ronde, kwijnt den lesten tijd, als een + gebrokene lelie.... Bij mijne trouwe, niet moeilijk is het te raden wat hem scheelt. + Hij drijft rouwe, onze lieve Gwinebant, om liefdes wille, wees des ghewes! Gwinebant, + is dat niet zoo?</p> + <p>—Het is zoo, Merlijn, antwoordde Gwinebant en kwijnende vielen zijn anders + zoo krachtige armen langs zijn slank jonge leden. Sedert ik, maanden geleden, bij het + leste tornooi Ysabele gezien heb, de schoone dochter van Koning Assentijn van Endi, + heeft Liefde mijn zinnen gevangen en vervult mijn geest geen andere gepeize dan die + aan de jonkvrouw. Want de jonkvrouwe Ysabele heeft meer schoonheden te haren deele + dan Venus heeft, de godinne, die over de Minne gebod voert; Ysabele is schooner dan + Helena van Sparta of Ysaude van Ierland, die zoo ongelukkiglijk Tristan minde; ja, + Ysabele is schooner, vergeef mij, o wellieve Lancelot, dat ik dit zegge, dan onze + beroemde koninginne Guenever en wen ik u beiden spanseeren zie door de bloesemende + vergieren, dan weet ik wel, dat Ysabele verre Guenever overtreft in menigertiere + schoonheden, maar ai mij, wacharme, dan sterft mij ook het harte in mijn borst omdat + ik van vlammen verteer en niet weet <a name="Page_33" id="Page_33"></a>hoe ik mijn + brandenden dorst zal drenken!</p> + <p>En minnekranke Gwinebant, gezeten, legde zijn kloppend hoofd tegen Lancelots hart + als om troost bij een vriend te zoeken, toen Merlijn—wat was hij oud, nu dat + het over middernacht was!—vinger tegen voorhoofd uitriep:</p> + <p>—Ysabele! Ysabele, Assentijns kleindochter!! Maar wellieve vrienden, ik had + nog niet aan haar gepeisd in mijn moed maar wij hebben haar harde noodig voor ons + Aventure, dat zich na tien jaren herhalen gaat! Want vond Gawein niet Assentijns + dochter, Ysabele eveneens geheeten, in den Burcht van Endi, waar het eerste Scaec + werkelijk binnen dreef door het opene venster en nam hij haar niet en mede en huwde + hij haar niet aan onzes Konings hove en stierf zij niet in kinderbedde! Arme Gawein: + ontrouw was hij haar dikwijls al minde hij haar, zijn Ysabele, zijn lieve wijf, vol + van deugden! En eene kleindochter heeft Assentijn, ik weet het, van zijn zoon, die + omkwam in den strijd tegen Rome en zij is geheeten als hare moei was: Ysabele! + Ysabele, de tweede Ysabele, zij zal haren oom, Gawein, ontvangen te Endi als eenmaal + hare moeie het deed!</p> + <p>Gwinebant was opgesprongen, in groote verwarring.</p> + <p>—Wat meent gij, Merlijn? En wat wenscht gij met al uwe achtergedochten en + toovergepeize?</p> + <p>—Niet anders, o wellieve Gwinebant, dan uw liefde te dienen, zoete knape! + Lancelot, ga terug tot Camelot, en laat mij Gwinebant. En gij, Gwinebant, vertrouw + Merlijn, die nie een kwade toovenaar en was, en stijg deze nacht nog mede op mijn + fenix.... Zoo voer ik u tot Ysabele!</p> + <p>De jonge ridder gaf een kreet van geluk.</p> + <p>—Tot Ysabele! Tot Ysabele! riep hij uit.</p> + <p>Een pooze later reed Lancelot, alleen, in de nacht, terug naar Camelot. Dat hij + zoû binnen <a name="Page_34" id="Page_34"></a>komen door alle de poorten, die + Keye zorgvuldig gesloten, had, beloofde hem Merlijn, zoo als hij het den anderen + ridders beloofd had.</p> + <p>En stegen, op de fenix, die Merlijn stuurde, Gwinebant en de toovenaar op. De + jonge ridder zat achter zijn stuurder en verbaasde zich. De schitterend pauwevervig + geschakeerde vogel, met recht gestreken wieken, azuur in den maneschijn, zweefde + hooger en hooger op en uit zijne diamanten oogen schoten twee bundels felle + lichtstralen, die verlichtten den weg door de lucht en de boomkruinen van het + nachtelijk foreest. En tusschen hemel en aarde, tusschen bosch en sterren, voerde + Merlijn Gwinebant naar zijn liefde. Van gelukzaligheid glimlachte, open zijn zacht + hijgenden mond, Gwinebant, de sterren toe of de zwarte bladerenzee, beneden even + gekabbeld de golven.... Hoe zij zweefden, hoe de fenix zweefde! Hoe zij vlogen, hoe + de fenix vloog! O tooverië, o heerlijke tooverië van vliegen en zweven, de + luchten door, de zomernacht door, over de wereld, tusschen sterren en bosschen! Tot + ginds, afgeteekend tegen de klare nacht, de zware burchtsilhouet rees van het slot + van Assentijn, Gaweins schoonvader—lace, Ysabele, zijne dochter en Gaweins + lieve vrouwe, zij was verscheiden van deze aarde! Maar Ysabele, de jonge maagd, en + Assentijns kleindochter, die Gwinebant zoo beminde, zij leefde, dààr in + dat slot....!</p> + <p>De fenix cirkelde boven het slot: de vogel, nu geruischloos en onzichtbaar, door + kunst van Merlijn, Merlijn zelve en Gwinebant onzichtbaar.... Er was een aanzwellend + gesuis rondom in de lucht als van vele vluchtige en luchtige vleugelen: een gesuizel, + tevens aanzwellende, als van honderden stemmen....</p> + <p>—O Merlijn...! begon Gwinebant.</p> + <p>Maar het scheen, dat hij zwijmde, achter Merlijns rug.</p> + <p>—<a name="Page_35" id="Page_35"></a>Mijn zoete trawanten! fluisterde naar de + lucht, links en rechts, Merlijn. Mijn trouwe dienaren uit de lucht! Mijn blijde + sylfen: hierheen, hierheen op uw lichte vlinderwieken!! Neemt den jongen ridder hier + bachten mij in uwe armen en geeft zijn lijflijk huls aan mijne gnomen in het foreest, + ter bewakinge, aan mijn goede gnomen, dat zij hem houden in zoete vaak en voert gij + zelve, o sylfen! zijne ziele van liefde met u tot in Ysabele's droom! Komt! Komt! + Neemt hem en voert hem met u!</p> + <p>Er was even een manestraal door de wolk, die veronzichtbaarde de fenix, Merlijn, + Gwinebant.... En in den manestraal verduidelijkte voor duizenden geestesoogen, die + van boven neêr zagen, het blauwe tooverenghien, het zwevende fenixdier... + verduidelijkten even tal van zilverige sylfewieken, die waren als van waterjofferen + en libellen, doorschijnende glas, dooraderde vlies: de wolk van sylfen, die droegen + het bezwijmde lijf van Gwinebant, zacht dalende, dalende laag.... Verduidelijkten zij + daarna zilveriger, in stralender lijnen, toen zij, opstijgende uit het duistere + foreest, Gwinebants astrale lijf hieven omhoog in hare armen, in hare handen, + liggende levenloos de schoone jongelingvorm in hare stijging.</p> + <p>—Weeft den droom van hier naar daar, van daar naar hier! fluisterde bevelend + Merlijn en wees van slot naar bosch, van bosch naar slot.</p> + <p>Als met een wijd geweven spinnerag zilverden de ijle draden van slot naar bosch, + van bosch naar slot terwijl Merlijn, onzichtbaar, op den beweegloos zwevende fenix, + zijn staf hoog, staande, verroerloosde...</p> + <p>En het droomeweb, het ijle spinnerag weefde voort, weefde voort, tusschen aarde en + hemel, tusschen ridder en maagd....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_V" id="HOOFDSTUK_V"></a><a name="Page_36" + id="Page_36"></a>HOOFDSTUK V</h2> + <p>In hare kemenade lag de princes Ysabele te bed en sliep. In het lage, bruine, + gewelfde vertrek, tusschen der wandtapijten beweeglooze figuren, die te waken schenen + in de zacht gouden schemering van het robijnroode lampje voor de beeltenis der Moeder + Gods, rees het groote, vergulde bedde, twee treden hoog. Het was harer ouderen bedde, + en de princes Ysabele sliep, als de zede was en de costume, op de eéne plaats, + rein en kuisch, recht haar blonde hoofdje op het rolkussen met kwastjes, de + couverture getrokken tot hare borst en haar eene handje over de deken heen. Het + scheen of zij in haar slaap afwachtte wie haar ter zijde in het te groote bedde als + haar gemaal zoû komen liggen. In de schaduw, die bruineerde tusschen de rossige + gordijnen, lag haar wit gezichteke zoo zoet als van een kind, met de twee gelokene + oogleden onder de duidelijk geharceerde wenkbrauwboogjes. Hare lippen openden zich in + een onbewusten glimlach. Op een treê van het bedde was, ter zijde, haar + princessekroontje geplaatst. Hare muiltjes stonden zoetjes en recht op de pelline, + die voor het bedde uit lag. Door het éene kruisraam blauwde een weinig de + nacht binnen over de twee vazen met bloemkens in de vensterbank en achter in het + vertrek dommelden goudig de schemeringen—dat was om het lampje—over het + bidgestoelt. Een koperen wijwaterbak glimmelde. Voor het andere raam waren de luiken + half toe; er blauwde alleen een smalle reep nacht tusschen de kier en het tafeltje + stond daar, met ter <a name="Page_37" id="Page_37"></a>zijde het boekenschrijntje: + daar rijden Levens van Heiligen en de door clerken van dien tijd opgestelde, tien + jaren geledene Aventuren der Ridders van de Tafel-Ronde. En het zwart-bruine hondje + lag te slapen, midden in het vertrek.</p> + <p>Onbewegelijk lag de princes Ysabele. Weeze, was zij de kleindochter van Koning + Assentijn, wiens land van Endi grensde aan dat van Logres. Somber en booze om veel + ongeval en smart, die hij geleden had, bewaakte de Koning zijn laatste spruit + jaloerschelijk. Zij mocht het kasteel niet uit dan met dicht gevolg van vele + gewapenden, ter jachte of ten tornooi of ten pelegrimage en verder bleef zij + onverbiddellijk binnen. Twaalf muren omringden het slot, tusschen iedere twee muren + een diepe gracht en het al omringde een diepe, breede rivier, die was van steeds + ziedend water en wie er in verdronk, verbrandde eveneens. En wie hij zijne + kleindochter toe had bedacht te slapen ter leêge stede in het groote, vergulde + bed, was de oude Koning Clarioen van Noordhumberland, aan wien Koning Assentijn veel + verplicht was, om hulp van wapenen in verleden krijg en Koning Clarioen wachtte + Ysabele te trouwen tot zij zestien jaren volbracht zoû hebben.</p> + <p>Ysabele wist het en had haar grootvader beloofd een lieve vrouw te worden voor + Koning Clarioen, ook al had hij een grauwen baard en al was hij bijna als haar + grootvader zoo oud. Zij had gelezen in de berijmde kronijken der clerken, dat Koning + Artur, van het Land van Logres, ook oud was en de koninginne Guenever zeer jong + steeds bleef. Zij had ook gelezen van Lancelot en dat hij een trouw ridder steeds der + koninginne Guenever gebleven was meer reeds dan tien lange jaren, en Ysabele hoopte, + dat, als Koning Clarioen haar gemaal werd, Gode van Hemelrijk, Sint Marië's <a + name="Page_38" id="Page_38"></a>Kind, haar ook wel zulk een lieven, dapperen + hoofschen, trouwen ridder zoû jonnen. Zij was vol vertrouwen op toekomst. En + zij lag zoo kalm als een zoet kindeke, recht op het rolkussen, met de oogen toe, + onder de duidelijke brauweboogjes. Ook het sluimerende hondje bewoog niet. En ook + bewogen niet de wakende figuren, uit lichtende als bewaarengelen op de wandtapijten, + in de gouden dommeling der schemeringen....</p> + <p>Buiten bruiselde nauwelijks de wind, over de boomkruinen van het woud. Was het + wind door de blâren of waren het te vroeg ontwaakte vogelen? Of was het + gesuizel van sylfestemmen, duizenden, maar zoo licht, dat het Ysabele zelfs niet in + den slaap bewegen deed? Het waren geen vogelvlerken, die tegen de blauw beschenen + ruitjes tikten des kruisraams. Het waren sylfewieken, want zij maakten nauwelijks + geluid.... Dat was toen de sylfen binnen drongen door het raamke, dat niet voor hen + bestond. Noch voor hen afsloot binnen van buiten, kemenade van lucht.... Binnen + drongen, tot zij, duizenden, vulden de kemenade. Maar zoo licht, zoo luchtig, zoo + niets dan nevel onzichtbaar, wat maneschijn meer, naar het scheen. Het hondje bewoog + niet, sliep. Maar Ysabele had zich lichtelijk omgewend naar de leêge plaats in + het bedde. En haar andere arm bevrijdde zich van de couverture en beide armen + strekten en sloten zich nu als omhelsden zij één, die daar lag....</p> + <p>En zij droomde van Gwinebant en omdat de elfen iets namen van haar slapende wezen, + astrale gelijkenis, droomde Gwinebant, in het foreest, waar de gnomen zijn lichaam + bewaakten, den zelfden droom.</p> + <p>Ysabele droomde, dat zij wandelde met den jongen ridder, wien zij op het laatste + tornooi hare losse, lange mouw had gereikt, opdat hij te harer <a name="Page_39" + id="Page_39"></a>eere zoude josteeren tegen de andere ridders en die hij aan den helm + had bevestigd.... Dat zij wandelden, in zoet jolijt ende solaes van amoers, als de + koninginne Guenever en Lancelot, van wie zij gelezen hadden, waren gewoon.... Over de + wallen van het kasteel, door de vergieren, in de zalen; zelfs, dat zij samen waren in + de kemenade, zaten in de vensterbank, tusschen de vazen met bloemkens, lazen in het + zelfde boek: den Roman van Alexander, den Roman van de Helden van Troje, den Roman + van Lancelot zelven, dien de clerken juist dichtten in deze dagen....</p> + <p>En toen zeide Gwinebant tot Ysabele, in den droom:</p> + <p>—O schoone jonkvrouwe, ik heb u lief, want gij zijt de roze, die over alle + andere bloemen vol van deugd bloeit in schoonheden.</p> + <p>En Ysabele antwoordde:</p> + <p>—Mijn ridder, vol van deugden en hoveschhede, ik heb u ook zoo lief sedert + het tornooi, toen gij mijn mouwe vast hechttedet aan uw helm en zoo mij Koning + Clarioen van Noordhumberland tot zijne koninginne verkoren heeft, zult gij mij zijn + wat Lancelot is der koninginne Guenever, zoo als ik gelezen heb in de boeken, die de + clerken dichtten en waaruit de minnestreelen zingen en vertellen....</p> + <p>Toen, in den droom, werd Gwinebant treurig, maar hij dorst, om Ysabele's reine + onwetendheid niet te verrassen, haar niet zeggen, dat hij harde veel pijn en + verdrietelijkheden zoude hebben, zoo de zoete jonkvrouw met den ouden Koning Clarioen + zoude huwen. En hij zeide alleen:</p> + <p>Ysabele, mijn zoete jolijt, solaes van mijn vie, hebt gij ooit gehoord van ridder + Gawein, die met ons mede zit aan Tafel-Ronde?</p> + <p>—Ja, ik, Gwinebant, antwoordde Ysabele. Want <a name="Page_40" + id="Page_40"></a>Gawein is mijn oom en hij huwde mijne moei, wier ziele is in + Paradijs,</p> + <p>—Zoo weet, dat hij zal komen, spoediglijk om Aventure, dat hij volbrengen + zal en het zal goed zijn, zoo gij hem liefdevol ontvangt, in de zelfde maniere als + uwe moei—Ysabele als gij geheeten—hem ontving tien jaren her....</p> + <p>—Ontvangen zal ik mijn oom Gawein, o Gwinebant, als mijne moei hem ontving, + antwoordde Ysabele.</p> + <p>En zij dreven verder in den droom de zoete melodie te zamen, in kuische vreugde en + zaligheden, en de kussen, die zij wisselden, werden hun door de sylfen gegund, maar + niet méér gunden hun de sylfen.</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Den volgenden dag was het Pinksteren; de klokken der kapel van Camelot bimmebamden + en de Koning en de Koninginne schreden ter vroegmis, zingende zacht in ondertoon de + hymne aan den Heiligen Geest, de vergieren door, waarvan de bloesems stuivende op den + bries over hunne hoofden verwoeien. En na de mis, die vierde de kapelaan, zetten zij + alle twaalf zich om Koning Artur neder in de Ronde Zaal, omme de Ronde Tafel van + jaspis, zetten zij zich zwijgende, als zij iederen dag reeds deden, durende tien + jaren, om Aventure af te wachten. Ook Lancelot zette zich maar Guenever, tusschen de + ooftboomen, wenkte hem, want zij wist van niets, dat was voorbereid; omdat vrouwen + meer praten dan mannen over dingen, die beter verzwegen worden, had Merlijn den + ridders verzocht niets aan de koninginne te melden. Ook Keye, de spotaard, wist niets + en hij verbaasde zich zeer, toen Guenever Lancelot tot spanseeren noodde in de + vergieren—omdat er immers toch nimmer Aventuur meer zich meldde, —<a + name="Page_41" id="Page_41"></a>dat de amys der koninginne haar bediedde met + schuddinge des hoofds van niet, en dat hij zittend moest op zijn plaats blijven. + Waarom de koninginne verbaasd en zelfs booze werd, tot zij hare wijle om zich heen + dichter wond en beleedigd alleen weg wandelde; hare vrouwen die zich, bescheidenlijk, + eerst hadden terug getrokken, naderden haar, vroegen, begrepen niet en begeleidden + Guenever toen in hare verpoozing, haar noodende naar heur eigen tuin te gaan, waar + Merlijns tooverboom stond, om de gouden vogeltjes er te hooren zingen....</p> + <p>Om den Koning bleven zwijgen de ridders, terwijl Keye bal speelde, alleen, + behendiglijk als een jonge man, hoe hij ook hinkte, hoe hij ook loenschte. En + zorgelijk en weemoediglijk zat de Koning in zijn wat motputterig hermelijn en + fluweel—mottig ook even zijn zilveren baard, en Gawein, naast hem, zat + weemoediglijk en zorgelijk als hij. Geen van beiden, in het diepst hunner ziel, + geloofde meer aan het nieuwe Aventuur en dat het ooit meer zoude komen. En zoo zij + daar zaten, stil, zwijgend, te wachten, met de anderen, Lancelot, Bohort en Ywein, + Acglovael, Sagremort en Meleagant, Hestor, Mordret en Didoneel, Galehot en Gwinebant, + was dit meer uit niet te verstoren vroomheid aan het Verleden, aan de groote Verleden + Dagen, toen zij zelden ten avonddisch zich begaven voor zich Aventuur had gemeld en + een of twee ridderen ter gloriënde queste zich op maakten. En Gawein gaapte + even, achter de hand, had wel slaap na de mis en nu om het altijd te vergeefsche + wachten. Maar de andere elf, zij gaapten niet, vol spanning om wat gebeuren + zoû. Zelfs vloekte Bohort tot Lancelot:</p> + <p>—Bij Sint Michiel, komt er nog niets aan?—waarop Lancelot ter sluiks + naar de lucht zag en Ywein fluisterde:</p> + <p>—<a name="Page_42" id="Page_42"></a>Ge...ddduld dd...an toch!</p> + <p>Zoodat Acglovael een zenuwigen schater moest onderdrukken om eerbied voor den + zwijgenden Koning en Sagremort, zelfs twijfelend dezen morgen, of Aventuur zich + melden zoû door toedoen van Merlijn, schudde het hoofd, brauwen gefronst. De + anderen zwegen steeds: Hestor, modest, zeide nooit veel; Mordret en Didoneel keken + malkander wel wetende aan omdat zij beiden dachten aan een aventuur, dat zij met hen + beiden voorbereidden en waarvan ik niets anders melden kan dan dat het niet waardig + der Tafel-Ronde was; o, zoo Koning Artur er van hadde geweten...! Galehot glimlachte + vol felle nieuwsgierigheid en Gwinebant gedacht zich zijn zaligen droom en was, nu + Lancelot zitten bleef, bijna niet meer jaloersch op de wandelingen door het vergier, + omdat hij zich heugde eigene droomen en droomzaligheden.... Tot plotseling....</p> + <p>—Zie, zie! riep Gwinebant.</p> + <p>Zij zagen allen op.... En zij zagen allen—zij zagen het!—door de + blauwe lucht, die zomerde boven de appelaren en tusschen de Romaansche bogen groote + ronde stukken azuur deed stralen, een Schaakbord zweven, zwevende den burcht naderen, + zwevende in het ronde dalen, een grooten, schitterenden vogel gelijk, zweven toen + boven s' Konings oude hoofd, dat zich opwendde, opdat zijn ongeloovige oogen konden + zien. Gawein was, met een forschen kreet, opgestaan; achter de tafel stond Keye, + openmonds, handen in de zij en geloofde niet wat hij zag en terwijl de koningin en + hare vrouwen toe liepen en het vergier vulden met hare verbaasde kreten, riepen de + ridders, allen te zamen, zoo als een koor, dat goed de zangmeester drilde:</p> + <p>—Een Wonder! Een Wonder! Een Scaec zweeft ten tweeden male aan!</p> + <p>Zoo de Koning en Gawein en de koninginne <a name="Page_43" id="Page_43"></a>en + Keye niet buiten zichzelven waren geweest in liezen oogenblik van verwondering, + zoû het hen zeker getroffen hebben, dat de elf ridders zoo maatvol vol en + rhythmiesch te zamen en te gelijk hun koorzin zin hadden uitgeroepen en gescandeerd: + Bohort riep met zijn diepst basgeluid, Ywein stotterde niet, Acglovael grinnikte maar + even en Gwinebant klaterde het uit met zijn nachtegaalstem. En de roep deed mooi aan, + door de echo's der Ronde Zaal herhaald, tot de klanken elkaâr als op een rijtje + na liepen langs de gepinghierde wanden; toen zwegen allen; wie was opgestaan zette + zich en terwijl de Koning de oude handen bevende hief, zweefde het Scaec met een + licht gesnor als van een zwaren hommel, maar véél lichter van geluid + dan Merlijns fenixvogel snorde, nog even in de lucht en zette zich toen vóor + Koning Artur.</p> + <p>Diens oude perkamenten gezicht was geheel opgeklaard en scheen verjeugdigd van + vreugde.</p> + <p>—Het Aventuur van het Scaec komt weêr! juichte de Koning met krakende + stem.</p> + <p>—Komt weêr! jubelde Gawein.</p> + <p>—Komt weêr! verwonderde zich Keye.</p> + <p>—Komt weêr! sopraanden de vrouwen er tusschen.</p> + <p>—Komt weêr! klonk, als de finale van een opera uit latere eeuwen, het + koor der elf ridderen.</p> + <p>En alles te zamen klonk het héel mooi.... Nu stond het Scaec van + tooverië voór den Koning en trots het zweven waren de gouden en zilveren + stukken niet verward of omver gevallen maar geschaard gebleven naar behooren op de + velden van agaath en chalcedoon. Wat was het een schitterend schoon Schaakbord! De + gouden stukken stonden voor den Koning, uit hoffelijkheid zeker van den onzichtbaren + tegenspeler en zij waren cierlijk gedreven: zij vertoonden Koning Artur, koninginne + <a name="Page_44" id="Page_44"></a>Guenever zelve, staande de figuurtjes ten voeten + uit; de raadsheeren waren ridders der Tafel-Ronde en ieder der twaalf kon zich wel, + als hij wilde, herkennen, zoo als de beide paarden, de steigerende gouden, gelijken + konden op de beroemde paarden van elk dier ridders, die allen even beroemde paarden + hadden, hoewel Gaweins ros, Gringolette, misschien het allerberoemdste was, en de + kasteelen waren zeer zeker getrouwe gesmeed en gedreven naar den Burcht van Camelot. + En hoe schoone garsoenen en schildknapen waren niet de acht pionnen!</p> + <p>Terwijl de zilveren koning wel iets had van Koning Clarioen van + Noordhumberland....</p> + <p>Toen, opgestraald van geluk, deed oude Koning Artur een zet: hij zette een der + garsoenen vooruit....</p> + <p>Een onzichtbare hand speelde tegen.</p> + <p>Allen zagen toe....</p> + <p>En het scheen Gwinebant, dat hij de schimme-hand, die tegen speelde, zàg en + dat die hand geleek op de hand van Merlijn....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_VI" id="HOOFDSTUK_VI"></a><a name="Page_45" + id="Page_45"></a>HOOFDSTUK VI</h2> + <p>Ademloos volgden de ridders het spel. Want zij waren wel voorbereid, dat het Scaec + binnen zoû zweven, maar verder had Merlijn hun niets gezegd. Ademloos volgden + zij dus het spel: Koning Artur, goed speler, mocht niet verliezen tegen zijn + onzichtbaren tegenspeler. Bedachtzaam speelden beiden, met tusschenpoozen vol + overdenking en de vreemde atmosfeer van het Oneigenlijke vervulde als een + raadselachtige geur de zaal.... Uit het vergier spiedde ook Guenever toe, hare oogen + niet kunnende gelooven... spiedden ook hare vrouwen.... Een zwijgen heerschte en de + vogels schenen te tjilpen in ondertoon.... Noodlottigheid zoû het spellen, zoo + de onzichtbare den Koning schaakmat zette: ramp zoû dat bedieden... En de + ridders wisten niet wàt te gelooven. Zeker, Merlijn, had het Scaec doen + zweven, maar toch, het Zwevende Scaec blééf een Wonder: dat waaraan + zij, elf van hen, eigenlijk niet meer geloofden, al weifelden zij wel eens in hun + ongeloof, al twijfelden zij, al wisten zij eigenlijk niet of zij moesten gelooven of + niet.... Nu, nu zagen zij het, als zij gezien hadden het optrillende beeld van het + Verleden op den witten wand en de lelie der sprakebloeme en al het licht, dat doofde + en op straalde naar Merlijns enkele handbeweging.... Wonder ofte geen Wonder? Galehot + poogde te glimlachen, maar niet te best ging het hem af, al dacht hij de draken, die + hij gedood had, lezarden te zijn geweest.... Sagremart fronste en ontfronste zijn + brauw. En wat ook de anderen deden, Gawein, geloovig, staarde <a name="Page_46" + id="Page_46"></a>toe als op eene openbaring van bovenaardsche heiligheid.</p> + <p>Het spel vervolgde zich, met snellere zetten. De gouden Camelot-burchtjes in des + Konings hand gleden in rechte lijnen, zijn goudene paardjes sprongen hun + paardesprong; zijn gouden koninginnetje nam het zilveren schaakvorstinnetje.</p> + <p>—"Koning!" waarschuwde Arturs jubelende, oude stem.</p> + <p>De zilveren koning liep gevaar. Wel kon hij zich nog redden met een + achterwaartschen zet, maar toch zoû hij, zonder bizonderste schaakgenialiteit, + vermoedelijk wel in twee, drie volgende Zetten schaakmat zijn.... Allen zagen toe.... + Koning Artur mocht niet verliezen.</p> + <p>Plotseling trillerde het Scaec en verhief zich snel in de lucht hoog. De ridders, + de vrouwen, de Koning slaakten hun kreet. Het bord verhief zich met de stukken, zoo + als zij, nog weinige, stonden bij dit einde van de partij, dat noodlottig zich voor + het zilveren koninkje had gekondigd. En de van weêrszijden genomene stukken + verhieven zich eveneens, verdwenen als het ware in het niets of onzichtbare handen ze + weg goochelden. Maar het Scaec zelve, recht, en de weinige stukken staande blijvende, + zweefde hooger en hooger, weg. Het Zweefde, zoo hoog, niet zoo snel meer, als tartte + het allen, die daar omlaag waren, en boven de appelaren dreef het, onder de witte, + dikke stapelwolken in de blauwe lucht langzaam, langzaam weg.</p> + <p>—Wie achterhaalt mij het Zwevende Scaec!? riep Koning Artur opgewonden en + wees naar het tooverbord. De helft van mijn koninkrijk aan wie mij het Scaec + achterhaalt!</p> + <p>Nu had de Koning dit tien jaren geleden, toen zonder Merlijns medewerking een + Schaakbord was binnen gezweefd, ook al uitgeroepen. Maar toen <a name="Page_47" + id="Page_47"></a>Gawein, na vele Aventure, terug was gekeerd, voor op zijn ros + Gringolette Ysabele, Koning Assentijms dochter!—en den Koning het Scaec had + gebracht, scheen Artur zijne belofte geheel te hebben vergeten, want de notarissen + van het Hof van Logres haddden geen bizonderen last gekregen 's Konings belofte te + boeken, opdat minstens na 's Konings verscheiden Gawein de helft van Logresland toe + kwam. Zoodat nu, op 's Konings na tien jaren herhaalden uitroep, Galehot fijntjes + glimlachte en Acglovael een giechelen onderdrukte en Sagremort de brauwen fronste en + ontfronste, want hij twijfelde ietwat, Sagremort, aan zijn leenheers woord en + belofte.</p> + <p>—Wie!? riep de Koning. Wie achterhaalt mij het Scaec!? Want zoo ik wederom + droom, dat mij mijn krone te loor gaat, zoo ik niet win deze partië en den + zilveren koning schaakmat zet, zal ik zekerlijk zelve, o mijne ridderen! zoeken het + Scaec, tenzij een uwer wel het mij achterhalen wil!!</p> + <p>Het hoofd van den Koning schudde van ontroering en oudheid en, staande hij, + beefden zijne oude, groote, opgehevene handen. Maar de ridders zwegen, wachtende op + Gawein. En iedereen zweeg, ook Guenever, ook Keye zelfs, die altijd spotte, ook + Merlijn, die jong, dwaas jong, met een zwart puntbaardje, achter een der Romaansche + bogen verschenen was en toezag en luisterde.</p> + <p>Toen, plechtig, rees Gawein op. Hij rees groot en prachtig, en het scheen den elf + anderen, dat hij grooter was en pràchtiger dan zij allen. Zij verwonderden er + om één oogenblik. Zij, elf, bleven zitten en hunne roerloosheid, hun + zwijgen bediedden den Koning, dat zij zich verontschuldigden voor hun Prince op + queste te tijgen naar het betooverde Scaec.... Maar Gawein was opgerezen. Wat was hij + grootsch, toen hij daar stond! Zijn hoofd, zoo <a name="Page_48" + id="Page_48"></a>ernstig van aangezicht, even hoog gericht, zagen zijne donkergrauwe + oogen als bezield voor zich uit. De donkerbruine haren golfden tot op de zware + schouders en glansden als vrouwenhaar. Maar de nek was breed en rond als een zuil. + Zijne leden waren forsch en edel, de spieren zich nauwelijks teekenend onder de + bruine bliaut, die spande over borst en lendenen, onder de keelkleurige hozen, die de + lange, sterke beenen omgoten. Op zijne ridderlijke vuisten leunde Gawein over de + Ronde Tafel. En allen, op dat oogenblik, gevoelden, dat zij Gawein beminden, allen... + maar niet Mordret en niet Didoneel....</p> + <p>Toen zeide Gawein:</p> + <p>—Mijn Vorst, als ik reeds deed te uwer liefde en te uwer eere zal ik het + Scaec achterhalen, zoo helpe mij Sint Marië's Kind, God van Hemelrijk, zoo helpe + mij Sint Michiel met zijn vlammenden brant, zoo helpen mij alle Heiligen van + Paradijs. Aventure heeft zich eindelijk gekond, om na zoo vele bedenkingen tot daad + te doen besluiten. Mijn Prins, ten tweede male zal ik het Zwevende Scaec u + achterhalen; mijn Koning, ten derden male, al ware het over tien jaren weêr, + zoû ik het Scaec u achterhalen, zoo het ten derden male zich kondde en voor u + omneder zweefde. Want ik ben die gone, die trouw u is en was en zijn zal, in den + Aventure, die was, in den Aventure, die is, in den Aventure, die zijn zal. Zegen mij, + mijn Vorst, en beveel mij te gaan.</p> + <p>En Gawein knielde voor Koning Artur neêr, die hem zegende....</p> + <p>Maar nauwelijks was Gawein opgerezen of Keye's spottende hekellach klonk:</p> + <p>—Hahaha! grinnikte Keye zoo schel, dat het Acglovaels schaterlach smoorde in + diens keel, toen hij schateren wilde om Keye's plotse verschijning <a name="Page_49" + id="Page_49"></a>van achter een boom tot in de zaal, terwijl ook Galehots glimlach + bezwijmde.</p> + <p>—Dappere wigant, Gawein! spotte Keye. Merk ende versta! Hadt gij genomen een + draad en dien aan het Scaec gebonden, zoo mocht gij nu het getrokken hebben tot u toe + en het en ware u niet ontvaren!</p> + <p>—Zoo gij, heer Keye, sprak hoog en kalm Gawein; u eindelijk onthouden wilde + van zoo kwade scherne, zoude ik dit wel op prijs stellen en u loven voor uwe + hoofschheid.</p> + <p>En Gawein beval Gringolette te zadelen en men bracht hem spoedig zijn paard voor. + Het was niet jong meer, het strijdros, dat Gawein bij zoo vele Aventuren bereden had; + jaren reeds genoot het zijn rust want al besteeg hem zijn heer iederen dag, die + stille rit door vreedzaam foreest was niet wat eertijds geweest was strijdbaar + steigeren en draven in drakenstrijd en tweegevecht.... Dit dachten wel alle ridders, + toen zij den schildknaap Gringolette voór zagen leiden, terwijl Gawein in den + hof werd gerust en gewapend. Maar tevens dachten zij na, dat draken niet meer + bestonden, nooit hadden bestaan en reuzen eigenlijk evenmin....</p> + <p>Twee andere schildknapen gespten Gawein den zilveren halsberg om, de + maliëncotte, die sloot om borst en beenen en armen en waarover de wapenrok van + zwaar donker scharlaken gleed tot aan de heupen. En een gouden liebaertkop was + gewrocht op den wapenrok en op de hoes, die Gringolette, de geäppelde schimmel, + omhuifde en die zelfde liebaertkop schitterde op Gaweins schild in goud. Toen boden + de schildknapen de speer en het zwaard en Gawein steeg op en de Koning riep:</p> + <p>—Wellieve neve, dappere wigant, zie wat gij doet en hoor den raad, dien ik u + geve: wacht u en <a name="Page_50" id="Page_50"></a>uw paard voor ongeval, want zeer + zoude ik daar toorn van hebben...!</p> + <p>Toen, na een laatsten groet met zijn speer, reed Gawein weg. En allen snelden de + hooge tinnen op....</p> + <p>De Koning stommelde Guenever na, die reeds met Lancelot en de tien ridders vooruit + was gesneld en Keye volgde den Koning, hinkende, na, de steile, smalle trappen van + den toren op en de kapelaan met de clerken en de hellebaardiers en alle serianten, + zij volgden allen eerbiedig den Koning, tot de Koning hen vóór wenkte + te gaan en hij achter-aan met Keye de eene treê na de andere zich moeizaam + opheesch. Tot zij allen tusschen de barbekanen en de kanteelen—zoo hoóg, + dat zij de kruinen der boomen beheerschten—uit zagen over de vlakte, die + omringde den burcht en bemerkten hoe Gawein draafde achter het Scaec, dat bij wijlen + hoog, bij wijlen lager, hem scheen te tarten, te lokken....</p> + <p>En de ridders, de elf, achter den rooden mantelrug van den Koning, achter Guenever + en hare vrouwen en alle de anderen, wisselden een blik met Merlijn, die, zoo dwaas + jong, aandachtig toezag ter zijde....</p> + <p>—Is het Scaec Wònder? vroeg fluisterend Sagremort.</p> + <p>—Is het Scaec tooverië? vroeg grinnikend Acglovael.</p> + <p>—Dià... iablerië? vroeg Ywein.</p> + <p>Ook de anderen vroegen ter sluiks.</p> + <p>—Wat is diablerië? Wat tooverië en Wonder? En wat is het niet? + antwoordde, met vaag beweeg van armen, Merlijn en Galehot meende, dat hijzelve, + eveneens, zoo had kunnen antwoorden, en zonder toovenaar te zijn....</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Maar Gawein, in de vlakte, draafde steeds achter <a name="Page_51" + id="Page_51"></a>het Scaec. En het zweefde zoo loom en zoo laag, dat Gawein meende, + het werkelijk wel onder de hand te kunnen vatten...! Bijna had hij de gemaliede + vingers geheven! Maar hij hief de vingers niet, want plotseling beving hem de + vrees:</p> + <p>—Zoo ik het met de hand niet en zoû vangen, mocht er heer Keye zijn + scherne meê maken....</p> + <p>En Keye's spot was het eenige, waarvoor versaagde Gaweins anders vreesloos + hart.</p> + <p>Toen zweefde het Scaec weder hooger, boven de opene vallei.</p> + <p>En Gawein hoorde nog roepen den Koning van af de hoogste tinnen:</p> + <p>—God moet u geleiden, Gawein! Scheiden moeten mijne oogen hier van u...!</p> + <p>—God moet u geleiden! hoorde Gawein de ridders om den Koning roepen.</p> + <p>Gawein, zonder ommezien, om het Scaec niet uit het oog te verliezen, hief ten + laatsten groet de speer hoog....</p> + <p>Toen breidde vlakte en vallei om hem rond, eindeloos en in de middaglucht, die + goud gloeide tusschen witte wolkstapels in blauwen ether, zweefde steeds, als een + vierkante vlieger, het Scaec....</p> + <p>—Maar ik en houd het niet aan een draad...! peinsde Gawein; als mij kwade + heer Keye ried...! O, wonder Aventuur, zijt gij gekomen en zult gij u herhalen na + tien jaren beidens, zoo precieselijk eender als ik u Destijds volbracht!? Het Scaec + zweefde binnen, het Scaec zweefde weg.... Zal droomen mijn Koning deez' nacht? En zal + ik? O, liever ware het mij geweest, zoo nieuw Aventure zich hadde gekond! Wat zich + herhalen moet door noodlottigheden, herhaalt zich toch zekerlijk anders...? Zal ik + mij nu niet verwerren in wat geweest is en wat nu zijn gaat? Wat bepeis ik in <a + name="Page_52" id="Page_52"></a>mijn moed? Versagen en wil ik niet! Het Scaec, het + Scaec zal ik vinden, zal ik vangen, als ik het toen ving en vond! Het Scaec zal mijn + eigen zijn en ik zal het mijn Prince brengen! O, Aventure, o menigertiere Aventure, + dat toen mijn jeeste omringde, omring mij ten tweeden male!</p> + <p>Gawein draafde het Scaec achterna en hij bespeurde, dat het Scaec den zelfden weg + zweefde, dien Destijds dat andere—of dat zelfde, want verdwenen was het eerste, + niemand wist waar!—gezweefd had. De zelfde vallei omheen en toen... + toen....</p> + <p>—O, Wonder! dacht Gawein.</p> + <p>...Rees, als vroeger, een gebergte, geheel den horizon afsluitende.... Spleet de + berg open met nauwe spleet als vroeger.... Zweefde het Scaec binnen de spleet in den + donkeren berg, als vroeger ...Reed Gawein, als vroeger, den berg binnen....</p> + <p>De spleet sloot dicht; het was donker, met hier en daar een gezeef van zwakken + dageschijn door hoogere, smallere spleten heen....</p> + <p>Gawein seinde zich.</p> + <p>En hij bad:</p> + <p>—Helpe God, Sinte Marië's Kind! Ik ben in den berg, als ik was! Het is + duister als het was! Het Scaec heb ik verloren! En al mocht ik uit den berg gaan, + kwam ik zonder het Scaec te hove, ik zoude buiten love geworpen worden en met mij + zoude heer Keye zijn kwade schere maken! God, die voor ons stierf en om ons verkoort + den bitteren dood aan het kruis, help mij, Heer, uit dezen nood!</p> + <p>Toen hinnikte Gringolette angstig....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_VII" id="HOOFDSTUK_VII"></a><a name="Page_53" + id="Page_53"></a>HOOFDSTUK VII</h2> + <p>Gawein herinnerde zich.... Dit was de zelfde donkere, euvele plaats, waar hij tien + jaren geleden door tooverië en magië, hemzelven onbekend, was binnen + gedrongen en ingesloten....</p> + <p>Ruim was de holle berg, een eindelooze spelonk gelijk en de dag, door de nauwe + spleten, scheen niet meer dan, hier en daar, een ster.... En, destijds, in deze + duistere, bleek doorlichte, labyrinth-achtige caveerne, had hij het serpent gezien, + de vreeslijke draak, met hare vier jongen en hij had eerst den vier jongen strijd + geleverd—als kronkelende hellelarven hadden de drieste slangen om hem heen + gekronkeld met de staarten en met de vlerken geflapperd. Gringolette had hen gruwzaam + vertrapt, terwijl Gaweins zwaard naar links en rechts had gestoken, hun de breede + pooten afbouwende, hun het vlijmende staal in de vlammende sulfer spuwende muilen + stekende. Tot zij als een bloedig doorkloofd kluwen van afgrijselijke monsterlijkheid + lagen levenloos in het nest, in hun laatsten fosforglans, die doofde met den dood en + de moederdraak, blazende, was aangeschoven en aangeslopen door de donkere gangen, van + buiten, waar zij voedsel en aas was gaan voor hare jongen halen. Het felle + moederserpent, vier spuwende en verstikkende vlam, was over Gawein, in het duistere + hol, neêr gevlogen, en had hem aangegrepen met klauwen en tanden, hem met den + langen staart omkronkeld, terwijl hare wijde vlerken als van een duivel op stonden + met de klapperende scherpe schermen. Gawein, in hare doods<a name="Page_54" + id="Page_54"></a>omhelzing, was gegleden van zijn ros en Gringolette gevlucht, + bonzende tegen de grottige muren, zich een uitgang zoekende en, omwrongen in des + serpenten staartgekronkel, had Gawein eerst met zijn zwaard en, toen hem dit uit de + hand viel, met zijn goede misericorde, zijn breeden dolk, steke na steke toegebracht, + tot het gebeeste eindelijk dood lag en uit honderd wonden het heet ziedende bloed + sproeieren deed over Gawein.... En nu wachtte Gawein af, tot wederom...? Waarom niet? + Waarom zoû op nieuw niet een drakemoeder haar helsche kroost hebben gebaard in + de caveerne; waarom zoû het op nieuw niet gaan gloren van fosfor, waarom zouden + op nieuw niet de strijden worden gestreden? En Gawein, van Gringolette afgestegen, en + het ros leidende aan den breidel, spiedde uit, langzaam voort gaande vol + voorzichtigheid of niet plotseling.... Tot hij langs de sombere gangen van den hollen + berg aan een wijdener holte kwam en zich herinnerde en zelfs zàg! Hier had hij + de jonge serpenten verslagen...! Dáár had hij het moederserpent + verslagen...! En hij versaagde, Gawein, meer dan hem een nieuwe drake hadde gedaan, + toen hij, in het sterrebleeke gezeef des dagelichts door de spleten, onderscheidde de + geraamten der jonge slangen, de blankende riffen met de leêge ribben, de blanke + schedels, de bekkeneelen, de wervelgeledingen der lange staarten.... En, op korten + afstand, spookte, als het skelet van een leviathan uit de eeuwen toen Christenen noch + Heidenen zelfs leefden, het vreeslijke geraamte der moederdraak, versperrende den weg + door de nauwe berggang; de wijde muile nog open gesperd, onder de witte ribben de + leêge wijdte van den buik, die geweest was een gloeihaard van vuur, nu gedoofd + en de vliezen der hooge schermevlerken, verschrompeld, hingen in rafels aan de + beenderen ervan en schenen <a name="Page_55" id="Page_55"></a>een reusachtige + vleêrmuis, in den dood verschrikkelijker want spookachtiger dan een nieuw + ondier geweest zoû zijn.... En Gawein seinde zich en toorn had hij in zijn + gemoed, dat zich alleen de dood van het Verleden herhaalde en niet het levende + Verleden zelve.... Hij besloot bij zichzelven, zoo hij ooit behouden en met het Scaec + terug te Camelot zoû keeren, niet van deze verbleekte overblijfselen + één woord ook maar te reppen: hij was bang voor heer Keye's venijnigen + spot.... En met zijn zwaard hieuw hij in het geraamte, dat hem versperde, links en + rechts: de ribben rolden door elkaâr en de vlerken stuivelden te zamen tot stof + en door wat een spooksel geweest was, trok Gawein zijn ros meê, dat tegen + stribbelde als gevoelde het de huiveringwekkendheid van dit nog overgeblevene + Destijds... Maar zijn heer, die zich heugde het nauwe pad door den hollen berg heen, + zag eindelijk het licht heller stralen en de opening in den berg, die hij ook + Destijds uit was gegaan....</p> + <p>Ja, ook de berg, daar buiten, was de zelfde gebleven. De berg rees, als toen, op + uit een onafzienbaar breede rivier, met groote rotsblokken gestapeld en scheen wel + een reusachtige kerk, die gebouwd zoû zijn op een eiland, midden in een diepen, + diepen vloed. En Gawein herinnerde zich, dat hij met Gringolette van die hooge oevers + in den diepen vloed was gesprongen en dat zij gezwommen had uren lang en toen gerust + op een landtong en wederom was door gezwommen, tot hij gezien had voor zich een + burcht, die, met tallooze torens, wel scheen van goud te zijn. En dáár, + in dien burcht, had hij immers toen getroffen den Koning van den Mirakele, en + Alidrisonder, zijn zoon en tusschen hen beiden had, o Wonder, het Scaec gestaan en de + Mirakele-koning had beloofd het Gawein af te staan zoo deze hem het Zwaard zoude + bren<a name="Page_56" id="Page_56"></a>gen, het Tooverzwaard met de twee + Ringen...!</p> + <p>Dat Zwaard behoorde aan koning Amoraen en deze had het Gawein wel willen afstaan, + zoo hij hem bracht Ysabele, de schoone dochter van Koning Assentijn, en Gawein had + Ysabele gewonnen, maar ook lief gekregen, de schoone! En, ach ja, toen Gawein Ysabele + aan Amoraen volgens ridderbelofte was komen afstaan, was deze reeds zoo fortuinelijk + van de aarde verscheiden, zoodat Gawein de jonkvrouw voor zichzelven had kunnen + behouden, al had hij het Zwaard moeten geven aan koning Mirakel, om het Scaec voor + Koning Artur te krijgen....</p> + <p>En met Ysabele en Scaec was hij te Camelot Destijds gekeerd en Keye had niet + kunnen spotten.</p> + <p>Wacharme, hoe zoû het nu verloopen? Waarom had het zelfde Aventuur zich + herhaald? Nu Gawein er over dacht, opgestegen aan den boord van de breede en diep + verzonken rivier en in den glad weg stroomenden afgrond van wateren, als in een + toekomstspiegel, poogde te zien, vroeg hij het telkens zich wederom af: waarom had + dit zelfde Aventuur zich herhaald? O, waarom had zich niet liever een nieuw Aventuur + gemeld? Het is afmattend en niet bemoedigend het reeds volbrachte Aventuur weêr + door te maken; het is afmattend en niet bemoedigend, in steê van een pas + uitgebroed of gebaard drakennest—broeden of baren, dat wist eigenlijk niemand + en een drake-ei was nooit gevonden—de riffen en ribben weêr te zien van + jaren geleden verdolgen ondieren. Destijds was Gawein oversproeierd geworden met + drakebloed en in den strijd was hem wapenrok gescheurd, halsberg ontmalied, schild + bijna versmolten in vurigen drakezwadder en zwaard geschaard en verwrongen. En hij + had zich, Destijds! <a name="Page_57" id="Page_57"></a>daat beneden in het gras + gezet, gewasschen zijne wonden met het water van de rivier en Gringolette gewreven de + flanken met krachtige palmen en met meer liefde zeker dan welke stalgarsoen ook het + ros verzorgd zoude hebben met roskam en borstel! Terwijl nu, dat Gawein tuurde in het + water, hij zich bewust werd toorn in zijn gemoed te hebben, niet gewond te zijn en + niet met drakebloed te zijn oversproeierd... Gringolette was heelemaal niet + moê.... Toch zoo lange te zwemmen in den diepen afgrond van water tegen den + stroom op, zoû Gringolette het nù nog vermogen? Gawein klopte met de + maliënhand het ros op den nog satijnigen hals en het trilde zalig onder de + welbekende, om den metalen handschoen, wat ruwe koozing. En Gawein besloot van ja en + dat Gringolette niet oud nog en was... Hij dwong haar dus, met de lange sporen in de + zijde, te springen en, een korte wijle aarzelend, sprong zij den afgronddiepen + sprong. Het glad stroomende water bruiste om haar op en schuimde en zij hief haar + ietwat hijgende hoofd omhoog, de oogen verwilderd van den sterken stroom, dien zij + tegen op moest zwemmen....</p> + <p>Toen een schaterlachen van boven weêrklonk. Gawein, verbaasd, keek op en hij + zag aan den oever van de rivier, waar hij was afgesprongen, een jongen herder, + tusschen zijne schapen. De zon, over de vlakte, die zich als een vallei van purper + strekte, zonk en gloeide goud tusschen de lager gestapelde witte wolkmassa's, ze als + het ware met zich mede sleepende in haar zinken en over de wollen ruggen der zacht + blèrende schapen streek de gulden schampval van het licht. Over den + kathedraalachtigen berg, uit wiens holte Gawein was ontsnapt, vloeiden de violette + schemeringen en het bergbeeld spiegelde verkabbeld zacht lila omneêr in den + stroomenden vloed, wijd als een <a name="Page_58" id="Page_58"></a>meer, de overzijde + der lage wateren niet zichtbaar in vaalwitte nevelen, die rezen....</p> + <p>Toen hij den herder ontdekte, werd toornig Gawein, maar riep, zich met + hoofschheid, zelfs tegen een dorper en vilein, bemeesterend, kalm naar de hooge + helling op:</p> + <p>—Darf ik vragen, jonge knape, wat u zoo blijde lachen doet, daat boven aan + den hoogen oever, terwijl hier omlaag een ridder moeizaam zijn ros stroom-opwaarts + naar gindschen verren burcht dwingt?</p> + <p>De herdersknaap schrikte nu van eigen spot, en riep, hand aan zijn mond, terug + naar omlaag:</p> + <p>—Door uwe edelheid, heer ridder en groote baroen, hebt mijns genade! Of het + uwe wille is en bekwame, wees mij niet booze, maar toen ik aanzag hoe gij uzelven in + meswende gebracht hebt door te springen met uw goede ors in zoo diepe wateren, + terwijl gij rustig hadt kunnen gaan den zelfden weg, dien ik voor mijn kudde ontdekt + heb, toen heb ik gelachen. Vergeef, edele heer, een dorperlijken keytief: ik en had + niet moeten lachen, voorwaar: heb mijns genade!</p> + <p>Gawein was goedertieren en toornde niet meer; op het zwemmende ros—en hoe + hijgde Gringolette!—riep hij naar boven, den herder toe:</p> + <p>—Is dan een weg gemaakt naar den burcht van Koning Mirakel, waarheen ik tien + jaren her heb moeten gaan op mijn zwemmend paard als ik nu ga?</p> + <p>—Zekerlijk, hooge baroen! antwoordde de herder; een harde gemakkelijke weg + is hier al gemaakt sedert jaren. En dezen morgen toen ik mijne kudde weiden ging, zag + ik over den weg een tooverwagen bliksemsnel glijden, een van zelf voort snellenden + wagen en ik versaagde harde en seinde mij want in den wagen stond eene trotsche + princesse, <a name="Page_59" id="Page_59"></a>zoo zij niet eene tooveresse en was en + zij had een staaf in de hand en met haar gebaar alleen stuurde zij den wagen over den + gladden weg. En als ik niet doole, heer ridder, in mijn dorperlijk verstand, was de + fee of de trotsche princesse Morgueine, die is de bloedeigene zuster van Merlijn, den + toovenaar, die jaren her dezen weg heeft gestrekt!</p> + <p>Onderwijl zwom in de watere diepte Gawein op Gringolette voort, en hij bespeurde + hoe de sterke stroom zijn ros tegen de hijgende borst sloeg en het den adem + benam.</p> + <p>—Mijn brave herder, zeide Gawein. Verre is nog het slot van den Koning + Mirakel en ik neem goom, dat mijn ors pijn heeft tegen den stroom op te zwemmen. Maak + mij vroed: waar kan ik tegen de helling van den oever opstijgen daar het niet en zoo + steil is?</p> + <p>—Heer ridder, riep de herder. God geve u gratie wel te doen, maar uren nog + zult gij zwemmen moeten doen uw goede ors: zie dan toch hoe steil hier de oever + blijft en ter andere zijde zwemmen is gelijk het oversteken van eene zee en leidt + verre weg van Koning Mirakels burcht... Maar dichtbij het slot weet ik wel een plek + waar òp te stijgen mogelijk is!</p> + <p>Zwijgend nu spoorde Gawein Gringolette aan voort te zwemmen, terwijl de jonge + herder, boven, op den oever, te midden van zijn zacht blakende kudde in den gloor van + de zinkende zon mede met ridder en ros ging. En Gawein dacht:</p> + <p>—Zoo snel en zonder mij te beraden ben ik met Gringolette omneêr + gesprongen in het diepe, lage water! O, zoo ik geweten hadde van dien weg, dien + Morgueine met den tooverwagen weet over te vliegen en dien Merlijn jaren her heeft + gebaand! Maar ik en wist van niets! Wijl ik rustig had kunnen stappen doen mijn arme + ors, moet ik het doen zwoe<a name="Page_60" id="Page_60"></a>gen tegen zoo feilen + stroom op! En het Scaec.... ik en zie het niet zweven meer, sedert ik den hollen berg + uit kwam....</p> + <p>Te gelijker tijd, toen zijne oogen zich hieven als onwillekeurig, om het Scaec te + zoeken, zag Gawein ginds, in de laatste waaierstralen der zon over de vlakte, iets + schitteren, als een vogel, een vlinder. En hij slaakte een vreugdekreet. Want de + vogel, de vlinder vervierkantte zich, glinsterde scheller als met vierkante velden + doffer en heller juweel en op die velden, harentare, stonden de stukken des + Schaakspels, schitterden de gouden, waarmede Koning Artur gespeeld had, minder fel de + zilveren des onzichtbaren tegenspelers....</p> + <p>Maar de herder zàg niet en riep:</p> + <p>—Edele heer, wat is geschied? Kan uw ors niet meer den stroom op? Hoû + goeden moed, groote baroen; nog een vierde stonde zwemmens en gij zult stijgen de + minder steile helling omhoog van den oever!</p> + <p>Gawein antwoordde niets. Hij bleef, de oogen hoog, volgen het Scaec.... Het + zweefde de waaierstralen uit van de zon en toen, plotseling, als met de vlucht van + een vogel, streek het naar links, waar in het violette avondduister rosse torens + begonnen zich in verre zichtbaarheid te doen raden....</p> + <p>—Het Scaec! juichte stille in zich Gawein. Het slot van den Koning Mirakele! + Als Destijds zal het er dalen en binnen dringen en zal ik het er vinden, tusschen den + Koning en zijn zone, Alidrisonder! O Wonder, o Wonder! O Aventure! Gringolette, + sneller gezwommen! Dat het mij niet ontga! Sneller, sneller, Gringolette....</p> + <p>Het ros zwom.... Het kreunde, met open mond, de oogen, schoon als die van een + vrouw, puilend van doodsangst, terwijl boven op den oever, steeds <a name="Page_61" + id="Page_61"></a>de herder, angstiglijk neêr ziende, mede liep en zijne + blatende kudde dreef voor zich uit.</p> + <p>Tot hij eindelijk riep en wees:</p> + <p>—Heer ridder! Valiante baroen! Nog enkele minuten en ginds, zie! ginds daalt + de oever plots en is de steilte gedaan!</p> + <p>Toen sloeg Gawein zijne oogen naar den verderen oever, dien wees de herder en + voelde hij, dat aan Gringolette, snuivende, hijgende, hare laatste krachten + begaven....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_VIII" id="HOOFDSTUK_VIII"></a><a name="Page_62" + id="Page_62"></a>HOOFDSTUK VIII</h2> + <p>Gawein dwong het ros naar den oever. Het gehoorzaamde, uitgeput, sloeg met de + voorhoeven in de grazige helling, die daar afglooide naar het water, gleed uit, maar + slaagde eindelijk en klom met den ridder op. Toen, aan den kant van den weg, waarvan + Gawein niet geweten had, viel het wankelend in een, zoodra haastig de ruiter was + afgestegen en lag, hijgende, met de puilende vrouwe-oogen en de kloppende flanken, + waarvan het water droop.</p> + <p>—Awi, ach wacharme! kreet smartvol Gawein. Gringolette, gaat gij mij + begeven!?</p> + <p>De uitschichtende krans der zonnestralen doofde, een donkerder paars spreidde over + den geheelen hemel, het water stroomde voort in reeds nachtelijke schaduw en ginds in + de verte, verrees de burcht van den Koning van den Mirakele en donkerde tegen den + laatsten gloor van den dag. De schapen graasden zacht blatend, kabbelend de wollene + ruggen, aan de grazige helling rondom en de jonge herder knielde met Gawein + neêr naast de hijgende merrie.</p> + <p>—Lace, heer ridder! klaagde de herder mede; uw goede ors, het is wel krank. + Bied mij uwen helm, baroen, opdat ik er water in putte om haar verhitten kop te + besproeien....</p> + <p>Gawein, klagende als in grooten nood, ontdeed zich van zijn helm en de herder liep + er meê omlaag en kwam, den helm gevuld, weêr op.</p> + <p>—Awi, ach wacharme! klaagde Gawein steeds. Zie, mijn ors sterft! Brave + herder, mijn ors sterft!! <a name="Page_63" id="Page_63"></a>Gringolette, wilt gij + mij verlaten en hier alleen laten bij dezen rivier, dien ik u heb doen op zwemmen en + zonder noode!?</p> + <p>De herder besproeide met het water uit den helm het hoofd van het paard, dat + Gawein in zijn schoot had genomen. En met stervende oogen keek het zijn heer aan, + hief toen den open mond omhoog, en kuste, blazende den laatsten adem, hem over zijn + mond. En zonk toen in een en lag stil. En Gawein, opgerezen, riep:</p> + <p>—Herder, Gringolette is dood! Vermoord heb ik haar, lace! Oud was zij nog + niet maar hare krachten waren niet meer de zelfde! Tien jaren geleden deed zij ook + dien zelfden sprong van dien muursteilen, rotsigen, hoogen oever; tien jaren geleden + zwom zij de rivier op, tot aan den burcht van Koning Mirakele! Zoo trouw was zij, dat + zelfs wen ik was afgestegen, zij nimmer afdwaalde maar marde tot ik haar weêr + nam! Geen smette en zoude wie ook aan Gringolette vinden: zij was zoo sterk en zoo + goed en bewaakte mij met hare leden zoo als ik haar beschermde met mijn schild! Wen + ik gewond was, en bewusteloos lag, neyede zij in den pleine en maakte groot misbaar, + tot mijne knapen mij kwamen vinden en wen ik haar dan terug zag, met mijne oogen, + dacht mij, dat ik al leeds vergat, begon mij het hart te verhoogen en gevoelde ik mij + of ik al genas!</p> + <p>De nacht was geheel gezonken. Daar ginds, tegen de ijl blauwende lucht, waarin de + starren ontloken, ging vagelijk de ommelijn van den burcht duisteren, week verder en + verder weg als een droom, aan een droomeinder, die onbereikbaar werd.</p> + <p>—Heer ridder en baroen! klaagde de herder bewogen. Wat zult gij, hier, nu uw + ors verging, nog langer toeven aan de rivier! Wilt gij niet met mij mede gaan naar + mijne hut en darf ik u geen <a name="Page_64" id="Page_64"></a>gastvrijheid bieden, + al zij het maar een bedde van stroo en een bete broods voor avondmaal?</p> + <p>—Brave herder, antwoordde kalmer Gawein. Heb dank voor uw aanbod maar deze + nacht blijf ik hier, waken over mijn ors, dat de raven het niet en komen vreten en de + heksen haar niet en komen verscheuren voor hare brei, die op de onzalige ketelen + ziedt. Brave herder gij, met uw jongen lach en met uwe jonge tranen om leed, dat niet + was uw eigen, ga met de schapen: laat zal het zijn voor gij de stallen bereikt; ga en + laat mij alleen bij de rivier...</p> + <p>En Gawein dwong den herder te gaan, met zijne schapen, den weg op, de vlakte toen + over, de nacht in.... Het was als een vage kabbeling, die verdween, daar ginds, in de + stilte, in de starre-doorlichte schemering, in de schemering van het onbestemde..... + De burcht was geheel aan de nevelige kim verzwijmd.... Geen geluid klonk boven den + stadigen stroom uit van den vloed, die klaterde zacht en eentonig. En alleen bleef + Gawein met het doode ros, onder de starren, die stralender klaarden.</p> + <p>Gawein, in het gras, was wederom gaan zitten. Hij nam het doode hoofd van het + paard in zijn schoot en maakte er drie malen het teeken des Kruizes over. En alles + wat het ros hem geweest was, overleefde hij of schimmig hem het Verleden omzweefde. + Toen legde hij het hoofd neêr zacht in het gras en knielde bij Gringolette en + bad.</p> + <p>Zijn zwaard had Gawein bij Gringolette's doode hoofd gestoken in de aarde en het + kruis van het gevest teekende zich af in het vage licht van de nacht als een heilig + symbool van bewaking. En Gawein betreurde, dat hij geene kaarsen ontsteken kon rondom + het dierbaar lijk....</p> + <p>Hij begon de nachtwake, gezeten op een terp, stil, het helmlooze hoofd gebogen, de + bloote handen gevouwen. Toen hij opzag, bespeurde hij, dat zes <a name="Page_65" + id="Page_65"></a>dwaallichten rondom het paard flikkerden. Zij bleven op gelijken + afstand als stille sterretjes zweven en Gawein begreep, dat zij door de goede gnomen + waren gezonden. Langs den boord van de rivier, dwarrelden tallooze vuurvliegjes. Maar + over de vlakte zag Gawein ook naderen zes gloeiende lichten, met gele, groene + weêrschijnen en hij begreep, dat het drie wolven waren. In een boom, trots de + nacht, kraste drie malen een zwarte vogel en andere vogels, op dien kreet, vlogen + aan.</p> + <p>De geheele nacht bleef Gawein de wake doen tot de vroege dag kleurloos rees. De + azende vogels zaten stil en somber toe te kijken op de takken. De burcht, daar ginds, + scheen vaal en vaag in den morgenmist en Gawein twijfelde of het wel was de vroeger + zoo goudene burcht van Koning Mirakel, waar hij het eerste Scaec had gevonden.... + Trouwens, hij dacht nauwlijks aan het Scaec, aan de queste, die hij volbrengen moest. + Zijn hart was vol stille wanhoop, omdat hij verloren had, eerst zijn zoete vrouw + Ysabele, die hij wel dikwijl was ontrouwe geweest; nu zijn Gringolette! Zijn verdriet + drukte zwaar over zijn vertrouwen en hij hoopte niet meer, dat hij zoû vinden + dit maal het Scaec....</p> + <p>Toen de dag doorbrak, rees hij en trok zijn zwaard uit de aarde. En begon hij met + zijn zwaard om Gringolette heen vier diepe vorens te trekken. En de aarde uit te + graven onder haar doode lijf en haar graf te delven. En arbeidde hij, een serf + gelijk. Hij dolf en dolf, met zwaard en met handen en lanzamerhand zonk het lijk weg + in de aarde. Het laatst bedekte hij het hoofd met het zand en hij torste van den + rivierboord de zware steenen naar boven en stapelde ze over het graf. Toen, legde hij + zijn schild, waarop de gouden liebaertkop, over de steenen. En stak zijn zwaard + wederom in den grond, ter plaatse, waar het zijn kruis zoû richten bij het <a + name="Page_66" id="Page_66"></a>hoofd van Gringolette. En hij plantte ter zijde van + het graf diep zijn speer en zette daarop zijn helm en hij legde de + maliënhandschoenen er bij. En toen ging hij, na een laatste teeken des Kruizes + over wat hij achter liet, blootshoofds, de lokken, die glansden als die van een + vrouw, vallende tot over zijn halsberg, ongewapend en langzaam den weg op. De nieuwe + zon straalde over de wereld uit, de zwarte vogelen waren verdwenen en een leeuwerik + twetterde hooger en hooger de eindeloos doorzichtige lucht in.</p> + <p>Maar onverschillig ging Gawein. Naar Camelot terug keeren wilde hij niet; zoo hij + zonder wapenen, zonder Gringolette, zonder het Scaec zoû komen, zoû zeker + Keye spot met hem drijven. Den weg op naar den burcht van Mirakele ging hij maar + eigenlijk zonder te weten waarom, omdat hij zeer twijfelde of dit tweede Scaec hij + vinden zoû bij den Wonderkoning. En, in zijn maliëncotte, ging hij, wel + vreemd doelloos een ridder, zoo ongehelmd en zwaardloos en paardloos, langs den weg, + die leidde in het Wonderland. Tot hij achter zich hoorde een fel getoeter als van + schelle trompetten. En omziende zag hij een tooverwagen, die naderde, naderde + bliksemsnel, raderende in een wolk van zongoud-doorpoeierde stof en hoog in den wagen + stond een vrouw. Zij richtte met de eene hand heur wagen door een horizontaal + cirkelend stuur en in de ander hield zij een staf, waarmede zij scheen aan te geven + de wendingen, die de wagen moest nemen evenwijdig aan de wendingen van den weg. Als + een wapperende wolk omringde haar heur doorzichtig scharlaken mantel, die omviel haar + uit haar schitterende helmkroon over de schubben van haar kuras. En zij was heel + schoon in de blauwzwarte haren, die haar trotsch gelaat omzwierden.</p> + <p>Toen hare trompetten, die ter zij van den wagen <a name="Page_67" + id="Page_67"></a>hunne gouden monden vooruit staken, hadden getoeterd ter + waarschuwing en Gawein zich had omgewend om te zien, vertraagde zij den gang van haar + tooverwagen. En stond toen stil, met een ruk, terwijl een blauwige nevel en een + vreemd zoete zwijmelgeur haar wagen omdampte. Gawein verwonderde zich, maar toen hij + Merlijns zuster herkende, Morgueine, de fee, groette hij haar hoofsch met hoofd en + met hand. En zij ook herkende hem en riep:</p> + <p>—Gawein, groote wigant en Vader van Aventure, wat tref u ik hier op den + eenzamen weg en zonder helm, zwaard, speer, schild ende ors?</p> + <p>—Morgueine, antwoordde Gawein. Mijn zoete ors, Gringolette, stierf en mijn + schild beschermt haar graf; op mijn speer staat mijn helm haar ter zijde en bevat + eene laatste gedachte van minne aan haar en het zwaard, dat aan heur hoofdeinde + steekt in den grond en met zijn kruis haar bewaakt, zal zich heffen in mijn ijzeren + handschoen, zoo mensch of dier haar gesteente schendt, zoo helpe mij Marië's + Kind, Jezus Kerst van Nazarene!</p> + <p>—En waar gaat gij henen, Gawein, alleen en loopende blootshoofds in het stof + van den langen weg, geen ridder gelijk maar een banneling, die niet weet waar zijne + schreden hem voeren?</p> + <p>—Lace, Morgueine, weet ik waar henen ik ga? Zal ik tot Camelot keeren om + Keye, voor wien ik vrees, zijn schere met mij drijven te doen? Ik ga, ik ga, ik en + weet niet waar henen; ik ga, ik ga voor mij uit!</p> + <p>—Zoo stijg in, valiante ridder, noodde Morgueine; en ik zal u voeren naar + mijne Valleie, die is vol jolijt en solaes van riveel en amoers!</p> + <p>—Morgueine, wederstreefde Gawein. Wat wilt gij mij mede voeren naar uwe + tooverlandouwen, naar het Dal van den dollen Dans, waar wie binnen <a name="Page_68" + id="Page_68"></a>treedt, danst tot hij dood valt en waar uit ik Lancelot, die zonder + arg was binnen gedoold, heb moeten verlossen van den dood, dien gij hem aan wildet + doen, mijn edelen gezel, dien ik min!</p> + <p>—Gawein, glimlachte zoet Morgueine. Ik en voer u niet naar dat dolle dal: ik + voer u naar wel andere beemde, vol vië van vreugde en zaligheden waar in de + wijde valleien, tusschen prayeelen en pauwillioenen vol schaduw en zoete rust, staan + de wonderbare boomen van peper, anijs en gingebare, vijgen en notemuscaten, + pumegernaten en amandelen! Wij zullen er in mijne foreesten de witte herten jagen en + de vlakkige leoparden en wen wij terug van de jacht komen, zullen wij hippocras + drinken en clareit en avondmalen met pauwbraad en pasteien! Harpe en psaltherion + zullen voor ons spelen van zelve: ik heb een orgel, dat zweeft in het geluchte en + zingt dan uit alle zijne zilveren pijpen, die klinken zuiverder dan goudene, bij + mijne rechte trouwe! En wij zullen de gnomen om ons dansen zien en de elfen om ons + zingen hooren, met hooge stemmekens, die trilleren als zilveren klokskens! Op het + meer, dat is doorzichtig als glas, zullen wij spelevaren op een vlot met tal van + toortijtsen om ons rond en wij zullen zweven op glanzende muzijk tot aan de maan.... + Komt gij niet mede, o Gawein?</p> + <p>Gawein, moedeloos, glimlachte en stapte in. De wagen begon te snorren, bewoog + rukkende vooruit en snelde weg, voorbij Koning Mirakels burcht, voor dat Gawein het + zich bewust was. Hij zat aan Morgueine's voeten en voelde zich mede voeren in + duizelingwekkende vaart.</p> + <p>—Deze is de wagen, zeide Morgueine; van mijn broeder, Merlijn. Maar ik loof + deze enghiene niet harde, want door de lucht en kan ik er niet mede varen en Merlijn + houdt zijn fenix-vogel voor zich! En als mijne diengeesten mij niet in de verborgene + <a name="Page_69" id="Page_69"></a>bronnen onder den grond weten te vinden de geurige + oliën, waarmede de wagen bewogen wordt—want hij gaat niet van + zèlve, Gawein, maar door middel van geheime beweegkracht en + wonderoliën—dan kan niets zoo zware enghien voor uit drijven, al is de weg + ook nog zoo glad!</p> + <p>Maar de wonderolie en de geheime beweegkracht schenen niet te faelgieren, want de + wagen vloog, vloog voort als een vogel.. Hier wist Gawein nauwelijks waar hij was, in + welk rijk, want het was niet Logres en het waren niet de landen der omringende + koningen. De boomen hadden wonder kronkelende takken; aan de twijgen, tusschen de + groote bladeren, hingen de roode, lange en de ronde, goudgele vruchten; een + sneeuwwitte hinde ijlde plots over den weg en verdween tusschen de warreling van + bloesemende, blanke amandelstruiken en ooftzware granaatappelboomen en plotseling zag + Gawein voor zich uit strekken de toovervallei en klonk de zoete muziek uit de van + zelf spelende instrumenten, die zweefden, even vaag zilver of nauwelijks + elpenbeenblank, tusschen zwoele wolkjes, in blauwe zomerluchten boven.</p> + <p>—O, Wonder! zeide Gawein. Hoè spelen die speeltuigen van zelve, + Morgueine?</p> + <p>Morgueine schaterde, terwijl de wagen met forschen ruk stil stond, zoo dat Gawein + bijna er uit viel....</p> + <p>—Niet anders dan door tooverconste, Gawein, zeide zij; wees des + gewes....</p> + <p>Zij stegen uit. En aan de hand voerde Morgueine Gawein binnen de tooverpoort van + de Vallei der Ontrouwe Ridders, waaruit een ridder, die ooit ontrouw geweest was aan + zijne geliefde, alleen verlost kon worden door een ridder, die nooit ontrouw geweest + was....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_IX" id="HOOFDSTUK_IX"></a><a name="Page_70" + id="Page_70"></a>HOOFDSTUK IX</h2> + <p>Gedurende een maand reeds had Koning Artur, hadden de ridders te Camelot niets + vernomen van Gawein, die ter queste getogen was en hoewel een maand niet bizonder + lang is om een Zwevend Schaakbord te vangen, begon Koning Artur, begonnen de ridders + ongerust te worden en fluisterden de laatsten onder elkaâr wat er toch met + Gawein had kunnen gebeuren...? Tevens was het vreemd, dat Didoneel en Mordret des + avonds dikwijls afwezig waren, voor welke afwezigheid zij niet bizonder aanneembare + redenen konden opgeven, terwijl daarbij nog kwam, dat Merlijn gedurende een maand + zich niet op Camelot had laten zien. Het waren alle dingen, die een onaangename + stemming opriepen te Camelot, waarvan alleen, naar het scheen, Lancelot en Guenever + zich weinig schenen aan te trekken. Tot eindelijk Merlijn, op een goeden dag, heel + vroeg tegen priemtijd, op zijn fenix aan kwam vliegen en, afgestegen, met vragen door + de ridders werd bestormd. Wist hij niet waar Gawein was en waar was hij zelve zoo + lang geweest?</p> + <p>—Waar ik zoo lange geweest ben? antwoordde Merlijn. Maar mijn dappere + wiganten, ik ben niet als gij lieden, die hier tot Camelot reeds sedert tien jaren + respijt neemt van uwe heldendaden en rustiglijk afwacht tot Aventure zich meldt! Ik + ben, het is waar, een tooveraar, maar ik ben tevens een chemicus, en een fyzicus, een + mechanicus, een naturalist, een man van occulte sciencië en ik heb veel te + werken, ik heb werkelijk veel te werken! <a name="Page_71" id="Page_71"></a>Denkt + gij, dat ik maar iederen dag hier tot Camelot kan komen klapaaien en maar niets doen + en zitten te bepeizen van Wondere ofte van geen Wondere? Ik heb dezer dagen doorgrond + of ik niet de sprakebloemen, die de gesprekken tusschen Morgueine en mij opvangen en + terug kaatsen, draadloos kan inrichten.</p> + <p>—Draadloos? schaterde Acglovael het uit.</p> + <p>Merlijn zag den te pas of te onpas schaterenden ridder aan en haalde zijne + schouders op.</p> + <p>—Ja, draadloos, zeide hij, droog. Nu hebben wij er metalen draden voor + noodig, die spannen mijn gnomen mij onder de aarde, weet gij, Acglovael. Draadloos + zoude veel simpeler zijn. Maar omdat Morgueine deze maand nimmer in haar slot aan zee + was, nam mij het werk veel tijds en nu eerst ben ik er achteren gekomen waar zij zich + divertiert en dat is in de Valleie der Ontrouwe Ridderen en daar drijft zij jolijt + met honderd-vijftig Ontrouwen....</p> + <p>—Honderd-vijftig? weifelde Sagremort.</p> + <p>—Honddd...erd-vijftig? stotterde Ywein verbaasd.</p> + <p>—Min noch meere, verzekerde Merlijn. En de honderd-vijftigste is... + Gawein.</p> + <p>—Gawein?? riepen Hestor en Meleagant.</p> + <p>Galehot glimlachte omdat hij al lang geraden had, waar Gawein zoo lange toefde. En + toen Lancelot en Gwinebant aan kwamen wandelen, beider arm om malkanders schouderen, + lichtte Galehot hen in:</p> + <p>—Gawein divertiert zich met Morgueine in de Valleie der Ontrouwe + Ridderen....</p> + <p>En Merlijn vertelde van den dood van Gringolette, het goede ros, en hoe Morgueine + hem eindelijk door een sprakebloeme had gemeld, dat Gawein haar honderd-vijftigste + Ontrouwe was.</p> + <p>—<a name="Page_72" id="Page_72"></a>Als de Koning dàt hoort...! zeide + Lancelot ontsteld.</p> + <p>—Alleen een ridder, trouw aan zijne minne, kan Gawein verlossen! zeide + Gwinebant.</p> + <p>—Zoo ga gij, Gwinebant, zeide Merlijn. Gij dròomt zelfs niet van + andere jonkver dan van Ysabele, Assentijns kleindochter.</p> + <p>—Gwinebant lieft niet lange genoeg! Hij en is niet genoeg beproefd! riepen + Meleagant en Hestor.</p> + <p>—Twijfelt gij aan mijne trouwe? riep Gwinebant, de klare stem klaterend van + verontwaardiging.</p> + <p>—Wie van u is dan trouw? vroeg Merlijn, die het wel wist.</p> + <p>Zij waren het op één na van allen geen. En zij glimlachten tegen + malkanderen en schokten de schouders en zij wisten van malkanderen, dat als zij + ééne jonkver hadden bemind, zij er ook eene andere hadden bemind. + Gwinebant, die was nog een knape... al telde hij maar drie, vier jaren minder dan + zij.</p> + <p>—Lancelot, antwoordde toen Hestor en hij antwoordde zeer modestelijk, alsof + hij aan zich zelven niet dacht.</p> + <p>—Ja. Llll...Lancelot! beäamde Ywein.</p> + <p>—Lancelot! riepen de anderen.</p> + <p>Lancelot stond, als wilde hij zich verontschuldigen, de oogen neêr, het + gebaar vaag weêrgevend zijn onmacht ontrouw te zijn. Toen zeide hij vast en + sloeg de oogen op:</p> + <p>—Ik ben trouw!</p> + <p>—Gij zijt trouw, Lancelot! riepen zij allen. Bij Sint Michiel!</p> + <p>—Zoo zal het aan u zijn... begon Merlijn.</p> + <p>—Aan u! vielen zij allen in.</p> + <p>—Het zal aan mij zijn, beäamde Lancelot. Ik zal den Koning vragen + verlof Gawein te verlossen...</p> + <p>—<a name="Page_73" id="Page_73"></a>Neen, dat niet vragen! riepen zij allen. + De Koning weet niet....</p> + <p>—Dat Gawein....</p> + <p>—Toeft in de Valleie der Ontrouwe Ridderen! riepen Sagremort, Acglovael en + de anderen.</p> + <p>—Waar zijn toch Mordret en Didoneel? dacht Galehot.</p> + <p>—Ik zal, hernam Lancelot; den Koning verlof vragen Gawein... te zoeken!</p> + <p>—Te zoeken, ja justement!</p> + <p>—Ik zal u helpen, Lancelot! riep Merlijn. Werkelijk, mijn zuster Morgueine + drijft ergerlijk spel in hare Valleie....</p> + <p>—Honddd...erd-vijftig! verontwaardigde zich Ywein.</p> + <p>Een zware bel slingerde zijn metalen roep. Het was het teeken, dat Koning Artur + afdaalde ter Ronde Zale en zijn troonzetel in zoû nemen aan de Tafel Ronde. En + reeds verscheen hij, geleid door Guenever, en drie pagiën beurden zijn mottigen + mantel. En de ridderen, een voor een, naderden hun leenheer en vorst en bogen voor + hem de knie....</p> + <p>Met dezen noen togen Lancelot en Gwinebant, na verlof van den Koning te hebben + gekregen, er te paard op uit om Gawein te zoeken. Merlijn had het betreurd hen niet + dadelijk te kunnen helpen, omdat hij juist zijn tooverwagen ter beschikking van + Morgueine had gesteld: anders hadden de beide ridders er een toer meê kunnen + maken tot aan de Valleie van de Ontrouwe Ridders.... Maar toch, ze hadden geen van + beiden met de enghiene kunnen omgaan—zeide Merlijn—en den wagen kunnen + sturen en Merlijn zelve had het dien dag te druk met de draadlooze theorië te + vervolmaken. Zoo dat zij met hun beiden te paard gingen, de vlakte over in + zonneschijn en om den wonderberg heen, want die ontsloot zich niet voor de ridders. + <a name="Page_74" id="Page_74"></a>Zoo dat zij langs de rivier reden; breed was de + rivier als een zee; soms draafden zij, soms stapten zij.... Gwinebant keek telkens + op, of hij het Scaec niet en zag, maar er was geen Scaec te zien; trouwens, het + zoû ook niet altijd de lucht doorzweven en misschien nu reeds rustig wachten + ter plaatse waar Merlijn het heen zoû zenden, opdat Gawein het vinden zoû + na Aventure, groot en klein. En plotseling zagen de ridders, ter zij van den weg, een + graf van steenen gestapeld en zij ontroerden hevig, want zij herkenden helm en zwaard + en schild en speer van hun makker Gawein en zij begrepen, dat hij ongewapend + Morgueine in de Vallei was gevolgd. Zij waagden echter zwaard noch helm noch speer + noch schild van Gawein mede te nemen en weg van het graf, dat zij begrepen te zijn + van Gringolette, die bezweken was van het zwemmen. En zij maakten zich beiden het + teeken des Kruizes en passeerden het graf, front makende op hunne paarden omdat + Gringolette bijna menschelijk verstand had gehad en zekerlijk nu hare ziel weidde in + de hemelsche weiden, die voor de poort zich strekken, waar Sint Peter waakt, met de + Sleutelen, en waar alle goede paarden, in den strijd verslagen of anderzins + omgekomen, naleven een lief leven van vrede, en klaver en haver.... En zij reden + steeds verder en het werd reeds avond en zij ontmoetten den herder, die terug keerde + met zijne kudde en hij groette hen beleefdelijk—hij was zoo gewend ridders te + treffen te paard of feeën in tooverwagens, zeide hij—en hij vertelde hen + ook van Gringolette's dood: dat was nu al meer dan een maand geleden! Sedert had hij + dien edelen baroen niet meer terug gezien.... Maar het graf, daar van konden de edele + baroenen zeker zijn, zoû door niemand worden geschonden: daar waren de + ridderlijke wapenen en het schild en de helm en de handschoenen borg <a + name="Page_75" id="Page_75"></a>voor, zeide de herder. Van de Valleie wist hij niets, + maar hij meende, de baroenen moesten maar altijd recht-uit rijden, den Burcht van + Koning Mirakel voorbij en dan links: daar waren weder andere wonderlanden: o, er + waren er hier zoo vele, aan deze zijde van de rivier. Zoo dat, met het vallen van den + avond, de ridders nog immer reden, nu stapvoets en dan weêr in draf, tot zij + begrepen verdwaald te zijn door dien linkschen weg. Hunne paarden waren wel moede en + Gwinebant zeide, ongeduldig:</p> + <p>—Waarom zendt Merlijn ons ook niet een teeken, dat wij in de nacht niet en + verdwalen...!</p> + <p>—Hij is bezig met de draadlooze theorië, verontschuldigde mild + Lancelot; maar mij ware het ook bekwaam zoo wij hier een burcht zagen, om + gastvrijheid te vragen....</p> + <p>—Zoo wij terug gingen tot Koning Mirakel...? aarzelde Gwinebant.</p> + <p>—Wij gaan nimmermeer terug, Gwinebant, wen wij eene queste doen, zeide + streng Lancelot.</p> + <p>En Gwinebant bloosde als een maagd en hij zeide, nederig:</p> + <p>—Gij hebt wel recht, Lancelot; zoo vergeve mij Sinte Marië, onze Lieve + Vrouwe aller Genade.... Wij gaan nimmermeer terug.</p> + <p>En zij stapten voort in de nacht, die gezonken was. Het land aan de kant van den + weg strekte zich eindeloos en verlaten uit onder den schijn van de starren, die + weefden een zilveren mist. Aan den anderen kant van de rivier waren de kimmen niet te + zien en het water was zoo breed als een zee....</p> + <p>—O zie! zeide Gwinebant en hij seinde zich vol vromen huiver.</p> + <p>—Ik zie! Ik zie! zeide Lancelot en ook hij bekruiste zich.</p> + <p>De beide ridderen hielden de paarden in. Zij <a name="Page_76" + id="Page_76"></a>zagen ademloos toe. Over de zee-breede rivier vlogen tal van zwarte + vogelen. Het waren geen raven, het waren geen kraaien; het schenen meer zwarte + duiven. En zij vlogen in zwierende kringen en dan, plotseling, als in wanhoop, + dompelden zij in de even zilveren wateren onder. En vlogen weêr op, maar zoo + blank als versche sneeuw en zij verloren zich in de nacht....</p> + <p>—Het zijn de zielen van Vagevure, zeide Lancelot, en seinde zich + weêr.</p> + <p>—Die zich louteren in de loutere wateren, zeide Gwinebant en bekruiste zich + als Lancelot had gedaan.</p> + <p>—Wij zijn op de heilige Landouwen gedoold, zeide Lancelot en hij schouwde om + zich rond. Dit is niet Logres meer.</p> + <p>—En zelfs niet meer Wonderland van ouden Mirakele!</p> + <p>—En noch tooverland van Morgueine en van Merlijn....</p> + <p>—Zullen zij gered worden voor Paradijs, o Lancelot? vroeg Gwinebant + huiverig. Merlijn en Morgueine?</p> + <p>—Ja, zij, zeide Lancelot. Zij en zijn niet booze.</p> + <p>—Neen, niet booze....</p> + <p>—Zij zijn alleenlijk te welwetend van de dingen boven en onder de aarde.</p> + <p>—Alleenlijk te welwetend... herhaalde Gwinebant.</p> + <p>—Maar aan het einde zullen zij worden gered.... Bidden wij voor hen, + Gwinebant.</p> + <p>De ridders stegen af. Zij bonden de paarden aan hunne in het gras gestoken + zwaarden. Zij knielden naast malkanderen aan den rand van het zee-breede water en + begonnen hunne orisone te zeggen.</p> + <p>Vóór hunne blikken, daar ginds, in de wijde, zilveren nacht, vlogen + de zwarte vogelen aan, doken <a name="Page_77" id="Page_77"></a>onder, en stegen + sneeuwblank, druipelend van de droppen, op, tusschen de sterren....</p> + <p>En Lancelot en Gwinebant baden voor Morgueine en voor Merlijn, dat zij aan het + Einde zouden worden gered.</p> + <p>—Zoo zullen zij, bad Lancelot; als zwarte vogelen aan vliegen komen, o God + van Hemelrijk, over uwe loutere wateren....</p> + <p>—Zoo zullen zij, bad Gwinebant; als witte vogelen uit vliegen komen, o God + van Hemelrijk, uit uwe loutere wateren....</p> + <p>—Amen, baden zij beiden en seinden zich.</p> + <p>En zij stegen weêr op en reden voort, terwijl zij uit de lucht de witte + duiven, heel zacht, meenden te hooren zingen:</p> + <p>—Kyrië Eleïson! Kyrië Eleïson!</p> + <p>Maar zij waren te vroom, de beide ridders, om op te zien. En zij reden voort, + steeds voort, niet wetende waarheen en vertrouwende, dat zij wel door bewaarengelen + zouden worden begeleid, zoo niet dadelijk aan het einddoel der queste, dan toch tot + Aventure....</p> + <p>—Zoo als in het Leven, zeide Lancelot wijsgeerig.</p> + <p>—In het Leven? vroeg Gwinebant, als een knaap.</p> + <p>—Waar het Aventuur is het Goede en het Kwade, als in de queste, zeide + Lancelot.</p> + <p>—Is dat waar? vroeg Gwinebant.</p> + <p>En hij voegde er aan toe:</p> + <p>—Lancelot, gij waart immer trouw aan uwe zoete minne, mijn moeie + Guenever?</p> + <p>—Ik ben een groot zondaar, zeide Lancelot; maar in mijne zonde was ik altijd + trouw.</p> + <p>—Ik zal ook altijd trouw blijven, zei Gwinebant; maar gij waart alreede + trouw lange, lange, verledene jaren.</p> + <p>—<a name="Page_78" id="Page_78"></a>Ik ben een groot zondaar, zeide + Lancelot; maar ik kan niet anders, zoo helpe mij God. Mijn trouwe is mijne groote + zonde.</p> + <p>—Wij zullen Gawein zekerlijk vinden, zei Gwinebant. Want wij zijn beiden + trouwe....</p> + <p>—Maar zondig ik alleen, zei Lancelot en seinde Zich drie malen.</p> + <p>Toen bekruisde zich drie malen Gwinebant, hoewel hij noch zich, noch Lancelot zeer + zondig vond.</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_X" id="HOOFDSTUK_X"></a><a name="Page_79" + id="Page_79"></a>HOOFDSTUK X</h2> + <p>In de nacht reden de ridders langzaam aan, zooals ridders-van-aventuren, die geen + burcht tegen komen om te overnachten, in alle ridderromans, in de nacht, door rijden. + Maar Merlijn was, hoewel niet alwetend, toch veelwetende door wat hem zijn sylfen en + gnomen vertelden, en wist Lancelot en Gwinebant met dwarrelende vuurvliegjes en + dwalende dwaallichtjes juist te houden op den rechten weg, waar de burcht rees van + den een of anderen ouden koning, die niet was Mirakel, noch Assentijn, noch Artur. + Lancelot en Gwinebant werden door den ouden koning Ban, die wel van de Tafel-Ronde + gehoord had, in nachtjapon slaperig en ietwat brommerig ontvangen, maar toen geleid + naar een kemenade, waar garsoenen hen van rusting en wapenen ontdeden—wees des + ghewes, gij, o lezer, dat de rossen reeds goed werden verzorgd en geroskamd stonden + voor volle ruif. Waarna de knapen de ridders aankleedden in surcoet en hozen en hun + water en dwale boden, om zich te wasschen, als hooge lieden plegen. Toen geleidden de + knapen de ridders naar een groote zaal, waar de tafelen op de schragen waren gelegd + en het amelaken was uitgespreid en deden zij zich te goede aan venizoen en dronken + zij oude clareit naar genoegen. En toen de knapen hen na het maal wederom met + tortijtsen geleidden naar hun porprijs, strekten zij Zich spoediglijk uit op de + bedden en dachten te slapen tot dageraad toe. Maar een zachte muziek klonk en plots + schoof weg de muur in een wijden boog in den wand en twee <a name="Page_80" + id="Page_80"></a>jonkvrouwen, uitermate schoon, verschenen, glimlachende, omringd van + vele brandende keersen en witte rozenkransen en luit en psalterion ter hand.</p> + <p>—O, zie dan toch, Lancelot! riep Gwinebant, en richtte zich van zijn bedde. + Twee schoone Sinte Ceciliën naderden ons door de muren!</p> + <p>Ook Lancelot was opgerezen en de twee ridders, schoon als de jonkvrouwen, blond + als de jonkvrouwen zij beiden, Lancelot zoo ernstig voor zijne dertig jaren, + Gwinebant een jongeling nog voor zijn acht-en-twintig, zagen verrast de beide + speelsters naderen. Maar dezen legden hare speeltuigen neder en traden uit den boog, + die zich sloot.</p> + <p>—Wellekom, heer ridder, zeide de een en zeide de andere.</p> + <p>—Wellekom, gij beide schoone bezoeksters, zeide Lancelot en zeide Gwinebant + na en Lancelot vroeg:</p> + <p>—Twi doet gij ons deze groote eer, jonkvrouwen, met muzijk en gebloemt te + verschijnen in ons closet?</p> + <p>—Sinte Cecilië gelijk, voltooide Gwinebant, die zijne vergelijking wel + goed vond.</p> + <p>—Heiligen en zijn wij niet, zeide de eene jonkvrouw, met een lachje naar + Gwinebant. Wij zijn zusteren, de beide dochteren van onzen vader, den Koning Ban en + ik ben Ydeleine.</p> + <p>—En ik ben Belleflore, zeide de andere; en wij komen u vragen, o ridderen, + of gij genegen zijt de zoete melodië te drijven, met ons, deze nacht. Wij bidden + het u met hoofschheden....</p> + <p>—Wij bedanken u beiden met hoofschheden, Belleflore ende Ydeleine, zei + Lancelot, voor zelfs Gwinebant een woord had kunnen zeggen; maar weet wel, dat wij + die gonen zijn, die morgen onzen gezel, heer Gawein, moeten verlossen uit de Valleie + der Ontrouwe Ridderen en wij dat alleenlijk zullen <a name="Page_81" + id="Page_81"></a>vermogen zoo wij zelven trouwe blijven aan onze minnekijns... Wij + verontschuldigen ons dus harde.</p> + <p>—Harde, herhaalde Gwinebant met een zekeren spijt, ook al vergat hij nooit + Ysabele.</p> + <p>—Gawein! riepen de beide jonkvrouwen uit. Maar is hij ook niet van + Tafel-Ronde?</p> + <p>—Gewes en zeker, bij Sint Michiel! riep Gwinebant.</p> + <p>—Bij Sinte Marië, Koninginne van Hemelrijk, voegde waardig Lancelot er + aan toe.</p> + <p>—Wij kennen hem, zeide Ydeleine schalk.</p> + <p>—Wij kennen hem beiden, zeide Belleflore nog schalker.</p> + <p>—Was hij hier gisteren? riep heftig Lancelot, om te weten.</p> + <p>—Dezen dag nog? riep Gwinebant na.</p> + <p>—Niet gisteren....</p> + <p>—En niet dezen dage, zeiden de zusters.</p> + <p>—Maar een jaar her.... zei Ydeleine.</p> + <p>—Ja, een jaar her, zei Belleflore. Hij kwam en was moede des dwalens en + rustte uit en hij at met ons en wij dreven jolijt....</p> + <p>—Wij festoyierden te zamen en hij was zoo hoofsch....</p> + <p>—Wij hebben toren, zeide Lancelot; niet zoo hoofsch te zijn als onze gezel, + welschoone jonkvrouwen, maar hij is immer de hoofschte van ons allen....</p> + <p>—Wij dringen niet aan, glimlachte Ydeleine.</p> + <p>—Wij willen u beiden geen vernoye doen, glimlachte Belleflore.</p> + <p>—Onze vader zeide ons: gaat tot de ridderen naar antieke zede om + gastvrijheid hun verder te bieden.</p> + <p>—Wij gingen met ons gebloemt en muzijk, als onze vader ons beval, voor hij + slapen ging.</p> + <p>—Maar wij zullen geerne de muziek hooren, <a name="Page_82" + id="Page_82"></a>jonkvrouwen! riep Gwinebant. Niet waar, Lancelot?</p> + <p>—Geerne zullen wij de muzijk hooren, jonkvrouwen! zeide, bijna zoo hoofsch + als Gawein, Lancelot.</p> + <p>—Zoo rust uit op uwe bedden, ridderen! noodden de beide jonkvrouwen.</p> + <p>De ridders legden zich neêr. De kemenade donkerde, met wat maneschijn, + blauwig aan de kleurige ruiten bleekend. En Belleflore tokte aan haar luit en + Ydeleine vlijde met den strijkstaaf over de vijf glasreine koorden van haar + psalterion. En zij zongen, beiden, met zachte stemmen, om beurten en te zamen:</p> + <p><span style="margin-left: 1em;">Lancelot!</span><br /> + <span style="margin-left: 1em;">Droom ju zoete lot!</span><br /> + <span style="margin-left: 1em;">Droom ju Koninginne!</span><br /> + <span style="margin-left: 1em;">Gwinebant!</span><br /> + <span style="margin-left: 1em;">Lieve knape, schoon wigant</span><br /> + <span style="margin-left: 1em;">Droom ju zoete minne!</span><br /> + </p> + <p>—Ysabele.... murmelde Gwinebant, de oogen toe, half reeds in slaap.</p> + <p>Maar de ronde bogepoort opende zich geluidloos, de twee jonkvrouwen trokken zich + in den kaarsenschijn tusschen de rozenslingers terug; de poort schoof toe....</p> + <p>En de beide trouwe ridders sliepen en droomden, terwijl bleekte aan de kleurige + ruiten de blauwe maan....</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Den volgenden morgen, na oorlof van Koning Ban en de beide princessen te hebben + genomen, reden de beide ridders verder en nu zeker van hun weg, want Belleflore en + Ydeleine, die wel van Morgueine wisten, hadden hun gezegd welken weg te nemen was + naar de Vallei der Ontrouwe Ridde<a name="Page_83" id="Page_83"></a>ren. En zonder + verder aventuur reden zij enkele morgenuren en het was niet meer dan een + genoegelijken rit.</p> + <p>—Wel anders dan destijds, Gwinebant, zei Lancelot; toen bij iederen tred + Aventure zich voor deed.</p> + <p>—Draken, zekerlijk, ontmoetten wij nimmer, maar zoo als ik u, Lancelot, met + Gawein eenmaal verlost heb uit den Dale van den dollen Dans, zoo ga ik toch heden + Gawein verlossen met u, Lancelot, uit de Valleie der Ontrouwe Ridderen. En is het + Scaec zelve niet Aventure, al weten wij dat het door Merlijns toovermacht is gedaan? + zei Gwinebant.</p> + <p>—Hij geloofde! zei Lancelot. Hij geloofde als Koning Artur geloofde! Wat was + Gawein schoon en jong, toen hij opstond en zeide, dat hij de queste volbrengen wilde! + Gwinebant, met u is Gawein de jongste en schoonste ons aller, enkel omdat hij + geloofde!</p> + <p>—Maar gij, Lancelot, zijt de trouwste!</p> + <p>—Gawein is de hoofschte.</p> + <p>—Wie de hoofschte is, kan moeilijk de trouwste zijn, Lancelot, want hij mint + te veel naar alle zijden uit. Zeg, wie van ons is de ridderlijkste?</p> + <p>—Gawein.</p> + <p>—Hij en is niet de vroomste.... Hij en biecht soms niet in jaren. En hij + laat zich verlokken door Morgueine en vergeet alles van het Zwevende Scaec... + Lancelot, zeg mij, wellieve gezel, ben ik ridderlijk?</p> + <p>—Gewes, gij, Gwinebant.</p> + <p>—Ik ben de zwakste, want ik ben de krankste. Om Vrouwe Venus' wille, + Lancelot, ben ik krank. Ik denk immer aan mijne Ysabele. Ik droom immer van mijne + Ysabele. Lace, zij is zoo verre....</p> + <p>—Gij en zijt niet zwak, Gwinebant, zoo gij mint met sterke trouwe. Gij en + zijt niet krank, <a name="Page_84" id="Page_84"></a>Gwinebant, zoo gij verhoogt in + blijde gezondheid van minne. Gij bloeit boven ons allen als een roze, Gwinebant. En + uw stemme klatert als van een nachtegaal....</p> + <p>Zoo troostte Lancelot Gwinebant en Gwinebant voelde zich eigenlijk ook niet ziek + en zwak; hij voelde zich integendeel gezond en sterk, maar zeer in de macht van + Vrouwe Venus en hij droomde iedere nacht van Ysabele....</p> + <p>Zoo als zij droomde van hem, iedere nacht....</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>—Lancelot! Lancelot! Zie, riep Gwinebant.</p> + <p>Zij waren uit een dicht foreest gekomen op een breede vallei, waarheen geleidden + verschillende gladde wegen, geëigend voor tooverwagens, die, door wonderolie en + geheimzinnig enghien bewogen, het snelst over gladde wegen vliegen. In het midden van + de vallei was als een paradijs, omheind met hooge, roode rozenheggen en een wolk van + geur woei den ridders te gemoet. En toen zij beiden aan de zuilenpoort stille + stonden, trok Lancelot zijn zwaard en Gwinebant trok het zijne. Maar hij zeide:</p> + <p>—Slaat gij de poorten, Lancelot, want mijne trouwe is niet en beproefd.</p> + <p>Lancelots trouw was beproefd, sinds meer dan tien lange jaren. En hij sloeg met + zijn zwaard een kruis tegen de poort. De goud gesmede hekken sprongen open, als op + wonderveeren. En de ridders reden binnen.</p> + <p>—Gawein! Gawein! riepen zij luide. Wij komen u verlossen, Gawein!</p> + <p>Er was een groot rumoer tusschen de prayeelen en de pauwillioenen, tusschen de + peper-, anijs- en gingebareboomen. Vlakkige leoparden en witte herten, getemd, vloden + tusschen de amandelen, pumegernaten en notemuscaten en een menigte ridderen drong + zich baan tusschen een menigte <a name="Page_85" id="Page_85"></a>dansende + feeën. Onder haar schitterde Morgueine. Zij lachte luide, haar arm nog om den + hals van Gawein, die, als uit een droom ontwakende, naast haar lag op een ivoren + bedde vol rozen.</p> + <p>—Twee trouwe ridderen zijn gekomen! schaterlachte Morgueine. Riveel heeft + uit en solaes van verscheidenheden! Maar, vreest niet, mijn lieve ridderen! Na Dollen + Dans en Ontrouw-valleie vindt Morgueine u morgen nieuwe fantazijë uit!</p> + <p>Plotseling donderde het vervaarlijk en een zwarte wolk veronzichtbaarde geheel de + vallei. Het riep en schreeuwde door elkaâr van ridderlijke mannestemmen; het + krijschte door elkaâr, als van verschrikte vogelen, van weg vliedende + feeën.</p> + <p>—Gawein! riepen Lancelot en Gwinebant.</p> + <p>Zij hadden Gawein gegrepen en hij liet zich mede voeren. Maar in de pikduisterte + was niets te onderscheiden en de honderd-negen-en-veertig ontrouwe ridders bonsden + tegen malkanderen, zochten verschrikt uitweg en vloekten en riepen aan:</p> + <p>—Bij Sint Michiel! Bij Sint Jan! Bij den rijken God van Hemelrijk! Alzoo + helpe mij Sinte Marië's Kind!</p> + <p>Toen klaarde wederom de dag. Maar de toovervallei was niet meer dan een kale hei + geworden en over de vale vlakte, in de donkere floersen van nevel, die optrokken, + liepen dom verdwaasd door elkaâr honderd-negen-en-veertig ontrouwe ridderen. + Over den weg snorde een tooverwagen weg. Dat was Morgueine: zij schaterlachte nog na, + terwijl zij zich spoedde naar haar slot aan zee.</p> + <p>Nu drongen alle de ridders om Lancelot en Gwinebant, die hielden Gawein in hun + midden en hunne paarden aan den toom.</p> + <p>—Waart gij beiden trouw?</p> + <p>—Werkelijk trouw??</p> + <p>—Immer trouw???</p> + <p><a name="Page_86" id="Page_86"></a>Zoo verbaasden zich de + honderd-negen-en-veertig.</p> + <p>—Zij heeft haar zoete spel met ons gedreven, zeide Gawein weêr. Wij + waren allen die gonen, die ontrouwe waren.... En ziet, wij zijn allen ongewapend! + Maar zij was Meesteresse ende Koninginne van Riveel en van Solaes!</p> + <p>—Gawein! zei Lancelot, en sloeg zijn gezel op den rechterschouder.</p> + <p>—Gawein! zei Gwinebant, en sloeg zijn gezel op den linkerschouder.</p> + <p>Gawein zag naar beiden om, ontwakende uit betoovering.</p> + <p>—Gawein, zei Lancelot. Herinner u van het Zwevende Scaec!</p> + <p>—Gawein, zei Gwinebant. Herinner u van het Zwevende Scaec!</p> + <p>—Ik zoû het zoeken, zeide Gawein, en streek zich met de hand over het + voorhoofd. Maar Gringolette, mijn goede ors, stierf en ik liet mijn wapenen op haar + graf....</p> + <p>—Morgueine ontwapende ons, riepen de ridderen. Waar zijn onze wapenen? Wie + geeft ons onze wapenen!</p> + <p>—Blijven wij allen te zamen! riepen anderen. Ongewapend zullen wij sterker + te zamen zijn dan gescheiden!</p> + <p>—Wat bedieden ongewapende ridderen in de landen onzer oude Koningen! riepen + weêr anderen. Wij vermogen, ongewapend, niet één drakeserpent te + dooden!</p> + <p>—Of eene damosele van een feloenigen ridder te redden! Want drakeserpenten + zijn allen dood!</p> + <p>—Er zijn ook geen feloenige ridderen meer!</p> + <p>—Er rijden nooit geene belaagde damoselen meer rond op witte palafroeten in + de foreesten!</p> + <p>Zij lachten allen in den nog bewolkten noen. Zij lachten luide en schor.</p> + <p>—<a name="Page_87" id="Page_87"></a>Het Wonder! riep Gawein, geheel + ontwaakt. Het Aventure, dat zich eindelijk meldde! O, ik geloof er aan! Gaan wij, + mijn zoete gezellen, Lancelot en gij lieve knape, Gwinebant. Ik zal het achterhalen, + het Zwevende Scaec!</p> + <p>En hij stortte, beide handen hoog, als zag hij het zweven, als wilde hij het + grijpen, vooruit, terwijl de twee Trouwe Ridders, te paard, hem volgden en allen de + anderen achter hen aan drongen in een wilde horde....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XI" id="HOOFDSTUK_XI"></a><a name="Page_88" + id="Page_88"></a>HOOFDSTUK XI</h2> + <p>Buiten den ban der betooverde beemden, die weêr hun gewone aanzicht van + heide hadden aangenomen, liepen de ongewapende ridderen aan achter Lancelot en + Gwinebant, te paard, Gawein tusschen die beiden. En er was rumoer van beraadslaging, + waarheen zij zich zouden richten; zoo ongewapend was, op des goeden Heeren wegen, het + een ridder wel vreemd te moede en zij wilden allen weêr rusting en wapenen + hebben en een ros daarbij, sedert Morgueine hen ontwapend had. Tot plotseling zij + zagen uit de klaardere lucht, waar zij, sedert hunne betoovering hadden zien zweven + verlerlei welluidende snaarinstrumenten, dalen halsbergen en maliëncotten, + helmen en zwaarden, speren en schilden en zoo vele stukken van ridderlijke rusting + verduisterden wederom den dag en de ridders, roepende van wonder, hieven er de handen + heen en vingen op hier een zwaard, daar een helm, maar te gelijker tijd moesten zij + zich hoeden en weren want de stukken vielen met een dichten regen den hemel uit, + botsten rammelend op elkaâr, deden lichten donder rommelen door het geluchte, + vol van metaalschel geluid. En de ridders grepen of kregen een slag op het hoofd van + een zwaar neêr zijgend schild, ontweken den onwillekeurigen houw van eens + makkers zwaard tot de stukken rusting en wapenen om hen heen op de heide lagen als + een roestige rommel oud ijzer. En zij zochten koortsachtig uit, vonden wel eens hun + zwaard, maar niet hun riem; pasten om beurt de helmen op, die zij gegrepen hadden, + maar zochten <a name="Page_89" id="Page_89"></a>wanhopig naar hun halsberg, tot zij + het hinniken hoorden rondom en tal van strijdrossen zagen draven in het wilde omrond, + hunne eigene rossen, maar velen nog met gewei zich op het hoofd verheffend en andere + met vlakken over de huid verspreid, zoo dat zij begrepen, dat de vlakkige leoparden + en de wonderwitte herten niet anders dan hunne eigene rossen waren geweest, zoo als + de speeltuigen hunne betooverde wapenen.</p> + <p>—Zij zullen zich weldra wapenen en hunne orsen berijden, zeide Gawein; maar + ik, die mij na Gringolette's dood zelven ontwapende, weet niet waar wapen en ors te + vinden.</p> + <p>Juist toen hij dit zeide, zag Gawein voor zich neder dalen, zilver en goud + blinkende, maliëncotte en helm, zwaard en schild en speer, en metalen + handschoenen daarbij. Hij wist niet, dat Merlijn hem deze onmisbare stukken uit den + hemel deed vallen maar Lancelot en Gwinebant begrepen het en zagen elkander met blik + van verstandhouding aan. Alleen Merlijn wist het gunstige Wonder te doen gebeuren, + vermoedelijk door clerkeconste en het Aventuur voor te bereiden, maar het Wonder was + eigenlijk geen Wonder en het Aventuur zou eigenlijk geen Aventuur zijn. Het was heel + eenvoudig, dat wapenen uit den hemel regenden, even eenvoudig als dat zij het + Verleden zagen opdoemen op Merlijns witten tooverwand, of dat Merlijn sprak tot + Morgueine door eene sprakebloeme heen van parelmoer, of dat Gwinebant droomde van + zoete Ysabele....</p> + <p>En Lancelot en Gwinebant seinden zich alleen, om zich vooruit te behoeden voor wat + er euvels mocht schuilen in dit eenvoudige Wonder maar zij zagen vol liefde en + eerbied naar Gawein, die zich niet seinde maar blijde de stukken opving. En zij + stegen af en hielpen hun gezel zich te rusten en zich te <a name="Page_90" + id="Page_90"></a>wapenen en toen zij gereed waren, hinnikte het vlak bij en zij zagen + een ros en het geleek zeer op Gringolette, hoewel het niet Gringolette was. Maar + Gawein verheugde zich zeer, en liep op het ros toe en greep het bij den teugel, want + het was getuigd en gezadeld, en Lancelot en Gwinebant begrepen wederom zeer goed, dat + het een ros was, dat Merlijn aan Gawein zond en er eigenlijk niets vreemds aan was, + dat, nu Gringolette dood was, Gawein, door Merlijns clerkeconste, een ander ros + erlangde. Het was een zeer schoon ros, een jeugdige hengst, ijzerschimmel krachtig + breed van borst, verstandig en menschelijk van blik, fijn en sterk van beenen en het + hinnikte blijde Gawein tegen of het hem reeds lange kende. En Gawein zelve voelde wel + het vreemde Wonder om zich heen gebeuren, omdat eigenlijk alles Wonder was en + Aventuur; Zwevende Scaec, feeën, tooverwagens, uit den hemel vallende rustingen + en Leven en Dood. Gawein nu was op gestegen tusschen Lancelot en Gwinebant. Terwijl + alle de andere ridders, met dankbetuiging naar de twee Trouwen, die hen hadden + verlost, nog een enkelen keer elkanders helmen wisselden en zwaarden en weg reden, + ijlings verschillende kanten uit. Zij reden her en der, zij reden harentare, terug + naar de verschillende oude Koningen, wier baroenen zij waren; over weg en heide, over + vlakte en vallei scheerden zij zich weg op hunne ijlende paarden en de drie gezellen + van Tafel-Ronde zagen hen rondom aan de kimmen verdwijnen....</p> + <p>Toen zeide Lancelot:</p> + <p>—"Wellieve Gawein, wij hebben u verlost en gij zijt gewapend. Wat denkt gij? + Zullen wij u laten op Aventure gaan en zoeken naar het Zwevende Scaec?"</p> + <p>"Dat zij zoo, mijne dappere vrienden, antwoord<a name="Page_91" + id="Page_91"></a>de Gawein. Gaat beiden, met mijn grooten dank. Gaat terug tot + Camelot en zegt daar, dat gij Gawein verlost hebt uit Morgueine's tooveriën en + dat hij op weg tijgt naar het Zwevende Scaec.... Het gaat tegen den noen en gij weet: + tegen den noen groeien mij mijne krachten; toen mij in mijne eerste kindsheid de + heremiet doopte en mijne toekomst las, voorspelde hij reeds, dat immer tegen den noen + mij mijne krachten groeien zouden. Het is voor mij een jonstig oogenblik om te slagen + in queste en Aventure: gaat, gaat, mijne lieve vrienden!"</p> + <p>Toen, te paard blijvende, omhelsden elkaâr de drie ridders, voor zoo verre + het mogelijk was elkander te omhelzen, te paard en gewapend. Het was ook meer een + symbool van omhelzing maar het was genoeg om van elkander afscheid te nemen in + broederlijke liefde, al steigerden even de paarden en al schuurden de maliën + tegen elkander, al klonken de schilden schel tegen elkaar. En reden Lancelot en + Gwinebant den weg, dien zij meenden, dat ten spoedigste leidde naar Camelot....</p> + <p>Gawein, een pooze, marde. Toen bedacht hij zich, dat de burcht van Koning Mirakel + op den weg lag, dien hij met Morgueine in den tooverwagen had afgeijld en besloot hij + dien weg terug te gaan....</p> + <p>Terug gaan, op den weg der queste, het was nooit goed. Vooruit, vooruit moest de + dolende ridder.... Terug gaan, het was een teeken van zwakheid en onmacht.... Maar, + bedacht Gawein, ook kon het een boete zijn en om boete ging hij terug. Trouwens, + waarheen zou hij vooruit zijn nieuwen, jongen Gringolei moeten richten? Bij Koning + Mirakel had hij Destijds het eerste Scaec getroffen, bij Koning Mirakel alleen kon + hij vermoeden ditmaal het Scaec weêr te treffen! Waar anders? Hij keek naar de + luchten, spiedde uit; hij zag niet meer het Scaec.... Zekerlijk, bij Koning Mirakele + was het neêr gedaald.</p> + <p><a name="Page_92" id="Page_92"></a>En hij reed terug, in rustigen draf. Zoû + Aventure zich melden op zijn terugweg? Hij twijfelde er aan, het geen hij betreurde, + want hij voelde groeien zijne krachten en het ging meer en meer tegen den noen aan. + Tot hij plotseling opschrikte. Daar ginder zag hij iets, dat hij in jaren niet meer + had gezien! Gingen dan de dingen van Destijds zich herhalen?! Eerst het Scaec en nu, + o rouwe, o schande, o oneere! Daar ginds, waar de weg in woud zich verloor, zag hij + twee ridderen te paard, een rooden en een zwarten. En tusschen hen beiden voerden de + ridders eene jonkvrouw, te paard ook. Zij was gekleed in groenen sindale; twee + zilverblonde vlechten vielen haar tot op het artsoen van het gereide, maar de beide + slechte ridders trokken haar ruw aan de vlechten, hadden haar de kleederen gescheurd + van den lijve en sloegen haar met twee geesels, van riemen, over borst en aangezicht, + zoodat zij bloedde. En zij riep luide, hare smart uitklagende en kermende:</p> + <p>—Wacharme, o Sinte Marië, komt mij dan geen ènkele ridder, met + zijne deugd, verdedigen van deze kwade feloenen, die nie ridderschap betrachtten!</p> + <p>En hare armen gebonden op haar rug en ter nauwer nood zich houdende, gezeten op + haar palafroet, wankelde zij in het gereide en gilden hare kreten het woud uit over + weg en tot hemel.</p> + <p>Gawein, van verre, zag het. De twee ridderen kende hij niet: zij waren geheel + onherkenbaar in hunne zwarte en roode rusting, met gesloten vizier en Gawein, na zijn + vizier te hebben neêr gelaten, ijlde op jongen Gringolet vooruit. En van verre + reeds riep hij met zware, dreigende stem:</p> + <p>—Heeren ridderen, merkt! Het is dòrperheid, weet dat wel, en onzede, + al wat gij deze damosele doet! Gij zoudt des ontberen, bij Sint Michiel, waart gij + vroed! Al hadde die jonkver misdaan, <a name="Page_93" id="Page_93"></a>hoofschelijk + zoude men haar behandelen, want daar ligt luttel eere aan, zoo fel een schoone en + zwakke vrouwe te slaan!</p> + <p>Toen schreeuwden de roode en de zwarte door elkaâr woedend Gawein tegen:</p> + <p>—Om u, dorper en curliaen, of gij ridder zijt of niet, zal zij niet worden + gespaard! Om u meer toren te doen hebben, zullen wij haar doen meer lachter dan ooit + te voren! En wilt gij nog een woord toe spreken, dan zullen wij u met onze speren + averrecht van uw orse steken!</p> + <p>—Heeren ridderen, riep Gawein. Staakt gij mij van mijn ors, wel, zoo ware ik + te voet! Maar te peerd of te voet, weest daar vroed van, zal ik de jonkvrouwe, die + gij mishandelt, beschermen en haar toren minderen, ook al zet ik er het leven voren! + Doet mij echter een bede, ridderen, voor uwe edelheden en voor Gode en voor aller + ridderen eere ende laat àf die damosele zoo fel te schoffieren!</p> + <p>—Maak, dat gij henen komt en vliedt! riepen de ridders en zij sloegen de + jonkvrouw met hunne geesels, zoodat zij gilde naar den wijden hemel toe. Of, bij al + dat God geleesten mag, deze zal uw doemsdag worden! Wat hebben wij met uwe sermoenen + van noode?</p> + <p>—Laat die jonkvrouw met goede! riep Gawein, van woede buiten zichzelven. Of + wacht u jegen mijn speer!</p> + <p>En hij reed, als een afgeschoten pijl zoo snel, op de ridders toe, speer + gestrekt.</p> + <p>De roode en de zwarte scheidden zich; zij lieten de jonkvrouwe, die hare gebonden + handen zelfs ten hemel niet kon strekken, alleen te paard op den weg staan; de roode + reed op Gawein toe, de zwarte ontweek diens speerstoot en draafde de vlakte over, ter + achterzijde Gaweins, maar vóór hij Gawein van daar had kunnen bestoken, + stiet Gawein den <a name="Page_94" id="Page_94"></a>roode ter zij van zijn schild + bliksemsnel door wapenrusting en maliëncotte in de ribben onder het hart, zoodat + Gaweins speer brak en met het trensoen bleef steken in 's rooden ridders lijf. Hij + slaakte een verscheurenden kreet en tuimelde af van zijn paard.</p> + <p>Toen wendde Gawein woedend zijn jongen Gringolet. En hij rende, de wigant, zwaard + uit scheede getrokken, op den zwarten ridder in; hij sloeg den zwarte diens speer in + tweeën, en toen deze zijn glavië trok, gevoelde Gawein al zijn noenkracht + in zich groeien, sloeg hij hem met één slag het zware, zwarte schild + uit den arm, zoodat het kletterend rolde over den grond. En de zwarte, den linkerarm + gebroken door Gaweins slag tegen het schild, poogde vloekend van pijn en van woede, + met één vuist zijne glavië te heffen, toen reeds Gaweins zwaard, + hoog in beide vuisten verheven, den zwarte kliefde over den helm heen, dwars door den + zwarten helm heen, waarvan de zwarte diamanten rechts en links sprongen dwars over + des zwarten hoofd, zoodat de hersens uitvloeiden, als een witte etter-en-bloed en de + zwarte achterover viel van zijn paard. Toen steeg Gawein af en hij naderde de + jonkvrouw, tilde haar af en begon haar het koord van hare polsen los te binden.</p> + <p>—Dank heb, ridder! riep zij juichende en weenende te eenen stond. Gij hebt + mij wel gewroken jegen den rooden en den zwarten ridder! Ik wil uw dienstwijf zijn en + blijven tot het einde van mijne dagen!</p> + <p>En zij wierp zich neêr aan Gaweins knieën en kuste hem de maliën + her en der.</p> + <p>—Wie zijt gij, schoone jonkvrouwe, en hoe komt gij in zoo groote rouwe? + vroeg Gawein, terwijl hij de jonkvrouw oprichtte en nauwelijks merkte dat ter zijde, + de roode ridder kermende te sterven lag.</p> + <p>—<a name="Page_95" id="Page_95"></a>Mijn vader was ridder en goedman en wel + geboren van den lande! riep de jonkvrouw. Maar hij is onder gegaan van goede en ligt + nu in zware armoede! Hij is krank en kan rijden noch gaan, noch zelfs over zijne + voeten staan! Luttel vrienden zijn hem gebleven en luttel dienaren! Wacharme, edele + ridder, heden kwamen de roode en de zwarte binnen onze veste, die is harde vervallen + en te-broken en voor de oogen van mijn vader grepen zij mij aan en maakten mij beiden + tot hunne amië! Toen wierpen zij mij op dit peerd, dat mijn eigen is en + schaakten mij met hen mede, om mij mede te voeren naar den burcht, o wellieve heer + ridder, waar menigertiere slechte ridder zijn spel drijft met de damoselen, die zij + schaken!</p> + <p>—Gawein! Gawein! riep de roode ridder. Kom mij te hulpe, mij en mijne ziele! + Ik sterve!</p> + <p>Gawein schrikte op: het was of hij nu eerst herkende des rooden ridders stem. Hij + snelde toe waar de roode ridder lag, sloeg op diens vizier en riep uit:</p> + <p>—Mordret! Mordret! Zijt gij dat!? Mijn gezelle van Tafel-Ronde?!</p> + <p>—Lace, ik!! riep Mordret. O, help mij, Gawein, help mijn ziele en mij!</p> + <p>Maar Gawein stortte toe op den zwarten ridder, die, den schedel gekloofd, lag in + het stof van den weg. En zoodra hij diens zwarte vizier opsloeg, riep hij uit:</p> + <p>—Didoneel! Didoneel! Ik herken hem, ook al kloofde ik hem! Didoneel! O, + jonkvrouwe, van Tafel-Ronde was Didoneel ook mijn gezelle, als mij Mordret was! + Barmhartige God van Hemelrijk, ik versloeg heden twee mijner gezellen en ridderen van + mijnen Koning Artur van den Lande van Logres en zij waren feloenen en meineedig aan + eede van ridderschap!</p> + <p><a name="Page_96" id="Page_96"></a>En toen barstte Gawein uit in snik van groote + smarte en wierp de armen ten hemel, terwijl hem de jonkvrouw in medesmart omhelsde + en, op den grond stervende, riep Mordret:</p> + <p>—Gawein! Gawein! Help mij en mijne ziele!!</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XII" id="HOOFDSTUK_XII"></a><a name="Page_97" + id="Page_97"></a>HOOFDSTUK XII</h2> + <p>Maar Gawein knielde neêr naast Mordret, die kreunende lag in het stof; hij + trok hem voorzichtig het trensoen uit de wonde en legde er een talisman over, zoodat + het bloed niet meer vloeide....</p> + <p>—Gawein! kreunde Mordret. Ik bidde genade! Ik heb van mijne misdaden + penitencië ontvangen, die mij te zwaar zal worden! Ik zal sterven, door uw hand. + Voor menig jaar heb ik al den dood verdiend en nu zal hij komen!</p> + <p>De jonkvrouw, op Gaweins teeken, had den zwaren helm van Mordret genomen en die + vol water gevuld, aan de beek, die stroomde, uit bemost rotsblok te voorschijn. En + zij laafde Mordret en zij wiesch hem er mede het aanzicht, terwijl antwoordde + Gawein:</p> + <p>—Mordret, mijn gezelle van Tafel-Ronde, Didoneel is dood en spreken kan hij + niet meer van zijn zonde, maar gij kunt spreken nog: zoo laat het u berouwen, bid ik + u en roep Onzer Lieve Vrouwe genade opdat het aan uwe ziele goeden raad moge + worden....</p> + <p>—Gawein! kreunde steeds Mordret; waande ik er mede te genade te komen, dan + zoude ik geerne van mijne misdaden te biechten gaan, maar ik heb er zoo vele gedaan, + dat nauwlijks mijne ziele meer raad weet!</p> + <p>—Vriend, zeide Gawein goedertieren; al der wereld misdaad is weinig voor + Gods genade: God, die voor ons geboren wierd, ontving voor ons de bittere wonden en + mag u van uwe zonde quiten: zeg ze al uit en uit en laat den Grooten Duivel <a + name="Page_98" id="Page_98"></a>uit de Helle u niet pakken, dat bidde ik u!</p> + <p>—Gawein! klaagde Mordret. Het is Didoneel, die mij verleidde; al sedert tien + jaren verleidde hij mij damoselen te schaken te zijner wille en ze te voeren binnen + de Amoreuse-Garde, dat is de burcht ver van hier, ver van Logres, en van al deze + koninkrijken, en waar wij de jonkvrouwen heimelijk gevangen hielden en vele andere + ridderen kwamen daar ook jolijt drijven en zondig solaes en vele ridders vermoordden + wij en vele jonkvrouwen teffens en hare broederen mede en magen, die haar zoeken + kwamen! Gawein, o mijn Gawein, heb erbarmen en bid voor mij: sedert tien jaren waren + wij schakers en moordenaren en wij waren niet weerd te zitten met u allen om + Tafel-Ronde! Geroofd hebben wij wat wij konden en van wien wij konden! Maar + menegertiere stonde is berouw over mij gekomen en heb ik willen wenden op den wege + des kwaads, maar ik was zwak voor Didoneel, die mij verleidde!</p> + <p>Toen sprak Gawein tot de jonkvrouw:</p> + <p>—Edele jonkver, laat mij eene bede doen, met uwe genade?</p> + <p>—Mijn heere! riep de jonkvrouw; bede en doe mij niet: beveel mij: ik ben uw + dienstwijf!</p> + <p>—Zoo bidde ik u, welschoone jonkver, dat gij alle misdaden dezen twee + ridderen vergevet. Door uwe vergiffenis en gebeden zal het Didoneel, die daar dood + ligt, bet worden in de pijn van de Helle en zult Mordret wellicht gij verlossen van + vele vlammen van Vagevure....</p> + <p>—Mijn edele heer en beschermer, wees des gewes: die bede wil ik u toestaan + en vergeven alle de misdaden, die mij deden deze roode, stervende en gondere zwarte, + doode ridder. God vergeve u, roode ridder, alle zonde en dezen nood, waarin gij mij + bracht!</p> + <p><a name="Page_99" id="Page_99"></a>Mordret stamelde:</p> + <p>—Dank, dank, edele jonkver!</p> + <p>En zijn hoofd viel op de knie van Gawein, die, bij hem geknield, hem gebeurd had + in zijn armen.</p> + <p>Toen liep de jonkvrouw in hare gescheurde kleêren en met hare verwarde + vlechten langs haar bloedend gelaat en hare bloedende borst naar Didoneel en zij + knielde bij hem neêr en bad.</p> + <p>—Gawein! Gawein! klaagde steeds Mordret. Zult gij voor mij bidden ook? En + mij begraven op een kerkhof?</p> + <p>—Ja, ik, Mordret! beloofde Gawein.</p> + <p>En ter zelfder stonde snikte Mordret zijn laatsten adem uit.</p> + <p>Toen seinde Gawein den doode en zich en stond op en naderde de jonkvrouw.</p> + <p>—Jonkvrouwe, zeide Gawein; uw beide belagers zijn dood. En als ik u te huis + in uw kasteel gebracht heb, wensch ik hen te begraven.</p> + <p>—Welzoete heere! zeide de jonkvrouw. Dit foreest is mij bekend. Voor wij + komen aan den burcht van mijn vader, slaat een zijweg links naar een kapelle en daar + woont een oude paap bij en vóor gij mij te huis voert, zullen wij den zwarte + en den roode begraven.</p> + <p>—Dat zij zoo, jonkver! zeide Gawein.</p> + <p>Toen zag hij om naar de paarden. Zij liepen daar alle vier te grazen de + grashalmen, als ware hunnen berijders niets gebeurd en Gawein greep bij de teugels + zijn jongen Gringolet en het paard van Mordret; de jonkvrouw greep haar eigen en + Didoneels ros, hoewel het steigerde.</p> + <p>En Gawein nam in zijn armen het lijk van Mordret. Hij nam het als ware het een + kind en legde op den rug den dooden ridder over diens zaâl. Hij nam toen het + lijk van Didoneel en legde dat over diens ros heen, dat hij bedaarde. En <a + name="Page_100" id="Page_100"></a>de jonkver en Gawein stegen op. Gawein geleidde het + ros van Didoneel en de jonkvrouw geleidde Mordrets ros. En zij reden het foreest + binnen en zwegen. Zij reden stapvoets en zwijgend en de weg was lang en wendde + eindeloos zich door het woud. Eerst ruischelde nog de beek en zongen de vogelen + luide, maar toen de schemering zonk, zwegen de vogelen en de bron van het water + ontwelde te ver om aan den weg haar geruisch te doen zingen. En de schaduwen zonken + door het foreest en weefden de komende duisternis.</p> + <p>Gawein bad Pater-Noster en Credo en beval de zielen der dooden aan Sint Michiel en + de jonkvrouw bad telken en telken male Kyrië-Eleyson en "Amen" zei dan Gawein. + En geen van beiden zeiden zij, dat zij zagen, hoe kaarsen schenen, bleek van vlamme, + mede te zweven om het lijk heen van Mordret: zes dunne wastoortsen en hoe er, + héél licht van geluid, gezongen mede met hen werd, alsof onzichtbare + handen de lichten beurden, alsof onzichtbare kelen mede baden de gebeden voor de + dooden. Maar achter vernam Gawein gebruis van bladeren en toen hij omzag, zag hij + donkere gedaanten en hij heette de jonkvrouw vóor te rijden, met Mordrets lijk + dwars over diens paard heen en de lichten en de stemmen rondom, die waren in de + vallende nacht duidelijk te zien en te hooren: zacht engelengeluid en + waskaarsengloor.</p> + <p>En weêr omziende herkende Gawein de, hem na kruipende, donkere gedaanten: + zij sleepten zich ter sluiks over de ritselende bladeren, die reeds vielen in + midzomer, maar zij dorsten niet nader sluipen en Gawein zag, dat zij haken in de + klauwen hielden en hoornen droegen; zij slipten door het struweel ter zij van den + weg; het waren duivelen en hunne staarten slingerden als van apen om hunne lijven of + slierden over de ritselende bladeren en <a name="Page_101" id="Page_101"></a>dan + schoot een vuur uit hunne kelen en gloeiden als van wolven hunne demone-oogen en + Gawein hoorde hen wel mompelen nù en murmureeren:</p> + <p>—Didoneel! Didoneel! Menig jaar hebt gij ons gediend, met Mordret. Nu zult + gij het loon wel ontvangen. Wij zullen, wen wij uw ziele hebben, haar steken en slaan + en harde pijne doen! Wij zullen spelen met uwe ziele! Wij zullen daar mede sollen als + met een bal en uwe ziele werpen van de' een naar d'aâr! Didoneel! Didoneel! + Geef ons uwe ziele, dat wij er ons jolijt mede drijven en riveel naar onzen aard!</p> + <p>Voór reed de jonkvrouw en zij bad, en om het lijk van Mordret, dat hing + over het zadel des stappenden paards, gloorden in de nacht de zes bleeke, onzichtbaar + gebeurde kaarsen en zongen met de jonkvrouw mede de onzichtbare engelen, zes.... Maar + achter voerde Gawein Didoneels lijk mede op diens paard en de duivelen, al + mompelende, slopen nader. Zij trokken aan de beenen van Didoneel en zij heschen zich + op naar zijn hangende hoofd, waar, uit den mond, mede gekloofd, de ziel aarzelde uit + te varen....</p> + <p>—Slechtaarden! riep Gawein. Pautenieren! Duvelsche broed! Gij zijt Didoneels + ziele zoo fel, maar waart gij tot mij gekomen en niet tot hém, dien ik doodde, + vóor hij biechten konde en Onzer Lieve Vrouwe om genade bidden, ik zoude, ging + het mij te schade of te vrome, u doen weten wat mijn zwaard vermag! En zoo zal ik, in + trouwe, ook heden doen!</p> + <p>En Gawein hief hoog zijn zwaard over Didoneels lichaam, zoo dat een kruis zich er + boven teekende, bleek goud lichtende in schemering. Toen vloden de duivelen hunne + vaart, Noord-Oost, Noord-West, met groot geschal en gekrijsch van open gespalkte, + vuur spuwende tronies en lichtende oogen, die doofden....</p> + <p><a name="Page_102" id="Page_102"></a>En reden door de jonkvrouw en Gawein. Het was + na middernacht, toen zij den zijweg insloegen en de kapel zagen liggen, in het late + manelicht, nabij eene vlakte, waar zij de kruizen der graven blanken zagen. En zij + stegen af en Gawein luidde er het klokje, dat aan de poort hing en het klonk door de + nacht met de bede der dooden. Der engelen kaarsen waren gedoofd en hunne stemmen + zongen niet meer en wellicht waren zij opgestegen eer de kapel was bereikt, in de + ijle wolkjes, die zweefden, hoog in den ijlen maneschijn en staarden zij van daar + naar omlaag. De paap kwam uit en vroeg wat de ridder begeerde en zeide Gawein:</p> + <p>—Vader, laat ons helpen ter aarde deze dooden twee; dat zoû zijn wel + gedaan. En laat ons missen zingen.</p> + <p>—Wie zal mij dienen? vroeg de paap.</p> + <p>—Dat zal ik wezen, sprak Gawein. Ik kan wel lezen, zoo dul en ben ik niet, + want in mijn kindsheid ging ik zeven jaren ter schole....</p> + <p>—Ik en twijfel niet, heer ridder, zeide de paap, en zij legden de dooden op + een baar, die daar stond voor het altaar en bedekten hen met het zwarte kleed en de + jonkvrouw, die Alliene heette, stak de zes kaarsen aan, die waren gestoken in ijzeren + luchters. En terwijl de paap over der doode ridders zielen de misse zong, diende hem + Gawein als zijn koorknaap, gewillig en nederig en vroom, terwijl de jonkvrouw in + gebed bleef verzonken. Maar toen de mis was gezongen, biechtte Gawein niet en hij had + reeds niet in twaalf jaren gebiecht, want hij was alleen vroom op zijne wijze en + daarom bad voor hem zijne moeder in Paradijs.... Gawein en de paap droegen toen de + bare achter de kapel in het kerkhof en in den maneschijn dolf Gawein met zijn zwaard + het graf, breed genoeg voor Didoneel en Mordret. Want de lijken mochten samen liggen, + mochten de <a name="Page_103" id="Page_103"></a>zielen ook gescheiden worden, zoo + dadelijk Didoneels ziel mede met de duivelen moest ter Helle.... Dat Gawein vreesde, + maar wel was hij te moede, omdat Alliene vergiffenis Didoneel had geschonken en voor + hem bad en voor hem steeds nog bad, voor hem en voor Mordret.</p> + <p>Toen was het diep in de nacht en Gawein gaf penning den paap en steeg op. Hij + tilde voor op zijn zaâl Alliene en zij lag uitgeput, oogen toe, tegen zijn + borst, tegen den liebaert aan van zijn wapenrok. Hij had de drie andere paarden mede + aan de teugels genomen en zij stapten mede aan, ter zijde en achteren.</p> + <p>En in de stille nacht ging Gringolet den weg, die geleidde tot Alliene's vaders + burcht. Toen zij naderden, zag Gawein het vervallen slot, met den geknotten toren, + zich weemoediglijk teekenen tegen bleeke nacht. En voelde hij, hij wist niet welk + ongeluk huiveren boven den burcht. De valbrug over de gracht lag neêr, als ware + het niet de moeite waard zoo vervallen armoede des nachts af te sluiten. De poort + stond open. In den hof stond in een hoek eenig landbouwgereedschap bij een kar. Geen + dienaar liep aan. De toren brokkelde toe naar de maan. Afgestegen, Alliene en Gawein, + verontschuldigde zich de jonkvrouw.</p> + <p>—Wij en hebben niet dienaren, heer; onze huisman zorgt voor ons met zijn + wijf en vader zal waarschijnlijk slapen.</p> + <p>Het was donker in de sombere gangen, die zweetten uit de kille vocht. Ter zijde + lag een groote zaal in puin. Maar Alliene voerde den ridder in een overwulfde + kemenade, waar zich in den manestraal, die bleek viel door het ronde raam, een bedde + teekende, waarop scheen te slapen een grijsaard.</p> + <p>—Vader...! riep Alliene. Vader, waak op: ik <a name="Page_104" + id="Page_104"></a>ben terug bij u want deze hoofsche ridder redde uw kind van de + kwade feloenen! Vader! Vader!! Waak op!</p> + <p>Toen roerloos de oude bleef liggen, naderde Alliene de sponde. Zij struikelde + bijna over een zwaard, dat lag over den grond, en zij herinnerde zich, dat haar vader + haar had willen verdedigen tegen Mordret en Didoneel toen zij haar wilden schaken.... + Maar toen zij legde hare hand op haar vaders voorhoofd, waar langs de grauwe lokken + lagen, voelde zij, dat het koud was.</p> + <p>Zij schrikte, legde haar oor tegen des ouden borst. Zij verhief zich.</p> + <p>—Hij is dood, zeide zij. God was zijn ziele genadig hem te laten sterven in + zijn noode.</p> + <p>—Dood is hij? vroeg Gawein.</p> + <p>—Hij is dood, zeide zij.</p> + <p>Zij tastte in het duister, stak een kaars op en zette die bij den doode. Zij ging + in haar eigen aangrenzend closet, stak een kaars op en zette die bij den doode. + Gawein knielde neêr en zij ook en zoo baden zij beiden.</p> + <p>Toen Gawein teffens zijn oogen opsloeg, speurde hij in den laten maneschijn, in + den hoek van het ruige, steenen vertrek in schaduw, die op lichtede, een gedaante, + weg gedoken, als van een aap, met een staart, die uitkronkelde in een gaffel.... En + herkende hij aan de horenen een duivel, die daar wachtte op zijn prooi....</p> + <p>—God, die voor ons geboren werdt.... begon te bidden Gawein.</p> + <p>De duivel, in de schaduw, die voor het oog van Gawein oplichtede, loste zich als + schaduw op in den maneschijn. Maar voor hij geheel verdwenen was, hoorde Gawein hem + mompelen, als nachtwind door dorre bladeren heen:</p> + <p>—Wij zullen u wachten, Gawein.... Gij en biecht <a name="Page_105" + id="Page_105"></a>nimmer, Gawein.... Gij zijt boordevol zonde en moorden pleegt gij + wat gij vermoogt. Twee moorden placht gij heden.... Wij zullen u wachten, Gawein en + wen gij gestorven zijt, met uwe ziele sollen, als met een bal, als met een + bal....</p> + <p>—God, die voor ons geboren werdt.... herhaalde Gawein. Vergeef zijne zonde + den zondaar....</p> + <p>—Amen, bad Alliene.</p> + <p>—En laat uwe engelen zijne ziele voeren ten Trone....</p> + <p>—Amen, bad Alliene.</p> + <p>—In glorië van uw Paradijs....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XIII" id="HOOFDSTUK_XIII"></a><a name="Page_106" + id="Page_106"></a>HOOFDSTUK XIII</h2> + <p>Twee dagen later reed een ridder het woud uit en hem ter zijde een jeugdige + edelknaap. Het was Gawein en het was Alliene. Zij hadden den vader ter aarde besteld + en de paap was de mis komen lezen. De huisman en zijn vrouw hadden voor spijs gezorgd + en drank en Gawein had hun de paarden van Morgret en Didoneel geschonken tot delging + van schuld, die Alliene's vader aan hen liet na beschreven. En de jonkvrouw, in de + rusting haars jeugdigen broeders, kortelings verslagen, volgde den ridder, die haar + beschermd en gered had. Want zij had niets meer en niemand ter wereld en zij verliet + den vervallen burcht, die brokkelde over haar hoofd.</p> + <p>Zij reden zwijgend en Gawein dacht na, in den klaren morgen, die zoo vreemd welfde + den openbaren hemel boven hen na de treurenissen, die waren geweest. Dat wat rondom + Gawein de Ridders van Tafel-Ronde zoo dikwijls hadden betwijfeld, dat was gekomen en + had hem omringd en zoû hem weder omringen. Het Scaec, dat was aan komen zweven; + de berg, die zich ontsloten had; Morgueine, die hem na Gringolette's dood in een + tooverwagen, die van zelve ijlde, gevoerd had in de Valleie der Ontrouwe Ridderen, + waar speelinstrument zweefde in de lucht en waaruit twee liefdegetrouwe gezellen hem + waren komen verlossen....</p> + <p>Was het niet alles Wonder en Aventure geweest? Was Wonder het niet geweest, dat + harnas en wapenen uit het geluchte hem waren gevallen en dat een jong Gringolet hem + hinnikend toe was geloo<a name="Page_107" id="Page_107"></a>pen? Was Aventuur het + toen niet geweest, dat Alliene hij uit het geweld had bevrijd van fellen Didoneel en + Mordret? O, de bittere verrassing van dat Aventure! Nu breidde de wereld weêr + nieuw maar vol verborgenheden van Toekomst zich rondom hem uit met den nieuwen dag + en....</p> + <p>—Schouw toe, heere! riep Alliene plots naast hem.</p> + <p>Hij zag òp, volgend de wijzing van heur gemalieden vinger. En hij zag voor + zich hoog, tusschen de witte wolkjes, dan lager, dalende als met vogelvluchtgril, het + Scaec, het Zwevende Scaec. Bijna als een leeuwerik vloog het nu òp, òp, + òp, met korte schokjes, verloor zich tusschen de wolkjes, schoot weêr + uit, daalde, daalde, steeg, òp, òp, òp.... En het schitterde met + de juweelen velden en de enkele glinsterende stukken, door toover, wankelden niet + maar bleven recht op, gouden en zilveren gensters....</p> + <p>—Het verschijnt voor mij, zeide Gawein, terwijl hij ruimer ademde; omdat ik + het achterhalen moet. Ik meende het in Koning Wonders burcht te zullen vinden, waar + ik het Destijds vond maar Aventure voerde mij verre voorbij het slot van koning + Mirakel! Zoo moet het ook geschieden in queste; zoo is het immer geschied: nimmer is + Heilige Speer of Heilige Graal of Zwevende Scaec dadelijk gevonden door dolenden + ridder; jaren lang doolde ridder in queste, voordat hij vond Heilige Graal, Heilige + Speer of Zwevende Scaec.... Het Wonder is de werkelijkheid, het Aventuur is het leven + van iederen dag voor dolenden ridder en zoo niet het Aventuur hem tegen hield + dadelijk het doel te bereiken, zoû hij nimmer verlossen belaagde onschuld en + zoude trouw-aan-liefde nimmer verklaren openlijk voor héél de wereld, + als zij deed toen Lancelot mij verloste....</p> + <p><a name="Page_108" id="Page_108"></a>En Gawein spoorde zijn paard en Alliene + spoorde het hare tot vluggeren draf, om het Scaec niet uit het oog te verliezen.... + Tot het Scaec, ergens, achter de kartelende lijn van geboomte, pijlrecht neêr + daalde en verdween.</p> + <p>—Bij Sint Michiel, mijne schoone jonkver! riep Gawein. Vooruit in de + richting waar het verdween!</p> + <p>En zij draafden dwars door het foreest, waar het Scaec scheen neder gevallen. Een + serpent, een drake, meende Gawein kon plots, zekerlijk, voor hem doemen in de + verwarring der takken en twijgen, die dikwerf den weg hun versperden of tusschen het + door één gestrengeld struweel, waartusschen strompelden de gespoorde + rossen. Maar geen serpent doemde op en de beide ruiters vervolgden hun weg, tot zij + door moeras, waar, pluime-bloeiende, het riet uit stak, de rivier bereikten, de + zelfde, die Gawein met Gringolette was op gezwommen. En aan de rivier verrees de + burcht van den Koning Mirakel, die heerschte over Wonderland, dat lag daar tusschen + den Wonderstroom en de Vagevuursche wateren en de lucht was er anders dan in de + gewone, omringende luchten, ook al werden die dikwijls doorstroomd met de ademen der + Wonderlandsche winden. Het was eigenlijk alles Wonder, Land van Logres en alle de + andere koninkrijken van oude koningen daar om heen, waar over tooverstaf voerde + Koning Mirakel of Merlijn en Morgueine of wie er nog verder in stilte heerschte over + elementen in aarde, lucht, water, vuur: over gnomen en sylfen, nixen en salamanders. + Deze burcht echter, bedacht Gawein, had hem Destijds, toen hij den eersten keer er + het Scaec kwam zoeken en het er ook werkelijk gevonden had, toe geschenen als een + burcht van koper, als een burcht van gloeiend brons, als een burcht van goud, en nu + scheen het <a name="Page_109" id="Page_109"></a>Gawein toe, dat de burcht gebouwd was + van steen, van roode, rossige steen als andere koningsburchten in de omringende + landen, rooder alleen, rossiger.... Goud, neen, het was geen goud.... Hoe vreemd, dat + het geen goud meer was.... Maar dáár, voor hem, was de poort, die hij + Destijds ook was binnen gereden. Zwijgend wees hij Alliene met zijn speer mede binnen + te rijden. De poort gaf toegang tot een hagedochte en dat hagedochte geleidde onder + de rivier tot in den burcht. De ruiters reden beiden het sombere hagedochte binnen; + daar duisterde de dag en boven hunne hoofden hoorde zij den snellen stroom van het + diepe water, dat raasde vervaarlijk als een waterval.</p> + <p>—Heer, zeide Alliene zacht en treurig; geloof mij nu wel, bij Sinte + Marië, dat ik uw dienstknape ben zoo niet uw dienstwijf, dat gij niet en + wenschtet en gij niet meer een jonkvrouw in mij ziet maar alleenlijk een garsoen. En + dat, zoo ik sterven kan voor u, door u te beschutten met mijn lijf en leven, ik + beiden niet en sparen zal.</p> + <p>Zoo sprak Alliene maar zij zeide niet alles in volle waarheid was zij gevoelde in + heur hart voor den ridder, groot van prise, die vol edelen moed haar had beschermd en + verlost van twee booze feloenen. Zij zeide niet de groote minne, die vrouwe Venus in + haar voor Gawein had ontstoken: voor den edele, den sterke, den hoofsche, die met + haar gebeden had tijdens de nachtwake bij den dooden vader, die haar om hare heilige + smart had geëerbiedigd als de Maagd zelve, in de eenzaamheid der brokkelende + burchtzalen. Want Gawein, anders gemakkelijk en veelvuldig in liefde, niet trouw ooit + aan Ysabele, Assentijns dochter, gebleven, had van geen liefde betuigd aan Alliene, + die hij in rouwe en in smart had bijgestaan, volgens ridderlijken plicht en eed.</p> + <p>—<a name="Page_110" id="Page_110"></a>Zoo zij het, Alliene en, naar mijnen + waan meen ik, dat het best zal zijn u, bloeme boven alle knechten en edelknapen, + voortaan te noemen Amadijs en u ridderschap te beloven op lateren dag, aan mijn + Konings Arturs hove....</p> + <p>En er was scherts in zijn woord en toch ernst, nu hij Alliene vergund had hem te + vergezellen in de rusting haars broeders, omdat zij geheel alleen ter wereld verlaten + was. Nu waren zij het hagedochte uit gereden, zonder dat toover-enghien hen + verhinderd had, want de torenwachters hadden Gawein herkend en lieten hem vrij binnen + rijden met den knaap, die hem ter zijde reed.</p> + <p>Gawein en Alliene reden door opene poort bij poort over brug en brug den burchthof + binnen; garsoenen schoten toe, hielden de rossen vast; de ruiters stegen af....</p> + <p>En zij zagen in den hof, onder den lindeboom, den ouden Koning Mirakel liggen op + een rustbank.</p> + <p>En zijn zoon Alidrisonder zat naast hem.</p> + <p>En zij speelden schaak....</p> + <p>Rondom in den hof, onder rood gouden appels, die hingen zwaar in de appelaren, + zwoel van geur en gestoofd door midzomerzon, zaten of vermeiden zich de ridders en + edelvrouwen van het hof.</p> + <p>De jeugdigen sloegen er den bal; anderen speelden het werptafelspel en dobbelden + er met de steenen....</p> + <p>Een edelman, in kostbaar gewaad van siglatoene, liet op zijn vuist zijn valk + bewonderen aan eene edelvrouw, die in heur schoot haar leliewitte, zijdeharige hondje + koesterde en hoofsch gesprek ging om, terwijl zachte melodië van knapestemmen + weêrklonk bij viool, luit, psaltherion en cither.</p> + <p>En toen de garsoenen Gawein en Alliene—zij heette nu Amadijs, o lezer, wees + des gewes!—den hof binnen leidden, zagen allen toe en stond dadelijk <a + name="Page_111" id="Page_111"></a>op de prins Alidrisonder en beide handen uit + gestoken, riep hij blij:</p> + <p>—God van Hemelrijk geve u goed geval en al dat gij begeert, o zoete vriend + Gawein, mede met den welschoonen knape-van-wapenen, die u verzelt! Wellekom in onzen + burcht en duld, dat onze garsoenen u beiden sporen afdoen en glaviën + ontgorden!</p> + <p>En tot zijn vader, die, krank, zich slechts even uit zijne kussens richtte, riep + Alidrisonder:</p> + <p>—Hooge vader, mijn edele heere, hier is tot ons gekomen de bloem boven alle + ridderen, dat is Gawein, van Koning Arturs Tafel-Ronde!</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XIV" id="HOOFDSTUK_XIV"></a><a name="Page_112" + id="Page_112"></a>HOOFDSTUK XIV</h2> + <p>En Gawein liep op den kranken Koning toe en knielde hoofsch voor hem en kuste zijn + hand, terwijl alle de baroenen van den lande en alle die edele vrouwen, die zich daar + in den hof vermeiden, Gawein bezagen en bewonderden en opstonden om hem te + begroeten.</p> + <p>—Mijn heere Gawein! zeide Koning Mirakel. Uw gelijke is er geen van deugden + onder den Trone! Hoe vroô ben ik u weder te zien na zoo vele jaren! Herkend heb + ik u dadelijk! Herinnert gij u, dat gij hier tusschen mij en mijn zoon vondt staan + het tooverschaakspel, dat in Camelot was binnen gevlogen en dat gij harde begeerdet + en dat ik het u gaf, toen gij mij na vele Aventure kwaamt brengen het Zwaard met de + Ringen, dat gij van Koning Amoraen kreegt, omdat gij hem beloofdet de schoone Ysabele + tot hem te brengen, Koning Assentijns dochter! Lace, hoe vele jaren is dat alles her! + Amoraen was gestorven, toen gij hem Ysabele kwaamt brengen in smartelijke trouwe om + uw eed want gij hadt haar zelve lief gekregen en zij u, maar toen hadt gij zoowel uw + zoete wijf als het Scaec gevonden en uw geluk met beiden!</p> + <p>—Mijne heere Koning van Wonderland, antwoordde Gawein, die naast des Konings + bedde zich had gezet. Ik herinner mij van alle deze dingen en heb smarte u te zeggen, + dat mijne minne en geluk ten einde kwamen, want Ysabele, lace, zij stierf....</p> + <p>Er was groote rouwbedrijvinge rond om Gawein toen hij dit zeide; de Koning nam hem + eene hand en Alidrisonder de andere en de edelvrouw met <a name="Page_113" + id="Page_113"></a>het schoothondje, dat zij los had gelaten en dat kefte in haar + gewaad verward, trad nader vooruit, want zij vond Gawein een verleidelijken ridder, + vooral nu zij wist, dat hij weduwnaar was en een der groote baroenen van Koning + Artur.</p> + <p>Toen Gawein bedankt had voor zoo algemeene deelneming in zijn verlies, hernam + hij:</p> + <p>—Mijn heere Koning, dat ik heden voor u waag te verschijnen is om geen + andere reden dan dat ik wederom op queste ben van een Zwevende Tooverscaec en dat ik + dit dacht bij u te vinden, maar het Scaec, dat ik op deze tafel zie en waaraan gij + speeldet met uwen zoon den prins, dien ik bemin, wellieven Alidrisonder, is niet het + Scaec, dat in vroegzomer binnen zweefde in de Ronde Zale van Camelot.</p> + <p>Toen sloeg de oude Koning Mirakel de trillende armen op. En hij weeklaagde:</p> + <p>—Eilace, wellieve heere Gawein! Tooverscaec zoekt gij bij mij? Maar weet gij + dan niet, dat alle toovermacht ontzonk aan Koning Wonder? Dat mijn Wonderland geen + Wonder en meer is? Neen, dit Scaec hier is een gewone scaec en ik en zoû geen + tooverscaec meer kunnen scheppen en beheerschen! Wat ik kende, is de oude + tooverië en, ai mij, de nieuwe toovenaars hebben, wat zij noemen de moderne + magië uit gevonden! Weet gij, Merlijn, bij uwen Koning Artur, die is de moderne + tooveraar! Ik, lace, en weet niets van zijne conste, die zijn met natuurkrachten + bereid, mij en mijnen gelijken nimmer bekend. Merlijn, die verjeugdigt zich, al is + hij zoo oud als ik! En dat drukt op knoppen of draait aan sturen en dat vliegt door + het geluchte of verlicht geheele burchten of doorschicht geheele foreesten en donkere + wolkstapelingen en dat is Wonder, werkelijk Wonder, mijn wellieve Gawein, + onbegrijpelijk met mijn armen geeste! <a name="Page_114" id="Page_114"></a>En wat ik + nog wist te maken: tooverbedden, waarin gewonde ridder genas, wonderboomen van rooden + goud, waarop de vogelkijns zingende vlerken uitslaan—ik zeg u in gemoede: dat + gebeurde door mannen-met-blaasbalgen, die onder een duwiere den hollen boom wind toe + joegen en zoo de vogelkijns zingen deden—dat maakt Merlijn, met Zwevende + Scaecken, nu veel beter dan ik; dat is hèm kinderspel, spelleconstjes, + aardigheidjes, meer niet: vooral een Zwevende Scaec—des ben ik + overtuigd—zal hij nu ook veel beter vermogen te maken dan ik het ooit vermocht! + Gawein, lieve Gawein, ziet gij dan niet, dat ik krank ben van mijne onkunde geworden, + dat ik in troostelooze moede ben, trots al mijn hof, dat jolijt drijft om mij rond, + om mij vergeten te doen? Gawein, lace Gawein, ziet gij dan niet, dat de oude Koning + Mirakel sterft, omdat de nieuwe mirakelen door de geluchten zweven en wij, o + wacharme, hen niet en weten?</p> + <p>Toen knielde op nieuw Gawein bij den zieken Koning en hij zeide:</p> + <p>—Mijn wellieve heere Koning Wonder, zoo ik niet en vroeg of gij krank waart, + zijt des gewes! liet ik dit na uit bescheidenheid. Laat mij u wenschen beterschap toe + en zeggen wat mijn gedachte is. Merlijn is een knappe tooveraar maar hij is + alleenlijk jong in den morgen en oud in de nacht en als hij eens des avonds sterft, + zal dit zijn omdat zijn tooverconste overheerscht wordt door die natuurkracht. Maar + het Wonder, dat Wonder was, zal het blijven als wij het Wonder voelen in ons harte + als ik het voel, o mijn heere! die het Zwevende Scaec dit maal toch niet vind + tusschen u en uw prins staan....</p> + <p>De zieke Koning richtte zich half op, verrast. Hij glimlachte en zag Gawein in + diens groote, bruine <a name="Page_115" id="Page_115"></a>oogen. Hij legde zijne + handen op Gaweins schouders. Hij zeide niets maar hij was geroerd en toen hij daarna + zijn blik weidde over zijne baroenen en hunne edelvrouwen—wijven en + dochteren—zag hij onder den glimlach van hun hoofsche doen den Twijfel en het + Ongeloof schemeren en had er Gawein liever om.</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Al was Koning Mirakel van Wonderland krank en droef te moede omdat hij geen modern + toovenaar was, aan zijn hof heerschte nog vele vreugde, waar niemand zich scheen aan + te trekken, dat de Koning zulke vernoye had en pijn van zwaarmoedigheid. En nu de + blijde bellen sprenkelden heldere klanken tot nooden aan den disch, voerden + edelknapen Gawein en zijn Amadijs naar een kemenade, waar zij zich zouden verkleeden. + De knapen brachten de feestkleederen, zoo als die steeds in alle burchten klaar lagen + voor ridderen, die aan kwamen dolen en wie hen vergezelden en boden hunne diensten + aan. Maar Gawein, denkende aan Amadijs, die eigenlijk Alliene was, verzekerde hun, + dat hij genoeg had aan zijns eigenen schildknapen hulp, en hij bleef met Alliene, + liever, met Amadijs alleen.</p> + <p>Toen zag Gawein om zich rond en zeide en wees:</p> + <p>—Wellieve Amadijs, mijn schoone knape, zie deze kemenade; ik ken haar van + Destijds en op dit tooverbedde heb ik geslapen, nadat ik met de draken gekampt had, + de moederdrake en de vier felle serpentenjongen en in minder dan een nacht was ik + genezen van mijne wonden. Maar sedert heeft Merlijn het geheim ontdekt tooverbedden + te maken, waar de gewonde ridder in minder dan zes uren van zijne wonden geneest: zoo + een hebben wij te Camelot en daarom is Koning Wonder onvroô te moede.</p> + <p><a name="Page_116" id="Page_116"></a>En Gawein toonde Amadijs het bedde. De vier + pilaren van het ledekant waren van fijn, rood goud en de sponde was van gebeeldhouwd + ivoor en op den hemel, waarvan de gordijnen van geel damast af vielen, zaten vier + gouden engelen aan de vier hoeken en zongen, sedert de edelknapen de gasten hadden + binnen geleid.</p> + <p>—De engelen zingen niet zuiver meer, zeide Gawein. Bet is het, dat wij ze + doen zwijgen. Hij poogde den knop te draaien, die een der engelen kon doen zwijgen en + met een knars zweeg de engel ook stil; toen deed Gawein zwijgen de andere drie.</p> + <p>—Wat er zingt bij Merlijn in zijn burcht, zeide Gawein; zingt uit groote, + gouden kelken en dunkt mij schooner van klank. Maar ik heug mij: toen ik tien jaren + geleden deze engelen hoorde zingen voor de eerste male, vond ik hunne melodië + wel uitermate schoon....</p> + <p>Gawein begon zich te ontgespen.</p> + <p>En hij duldde nu, hoffelijk zich verontschuldigend, dat Amadijs hem hielp, want + moeilijk was het wel en hijzelve ontgespte daarna Amadijs. En zij wieschen zich in + het bronzen bekken, waarin het water, te pointe koud, te pointe heet, reeds gegoten + was en verkleedden zich toen voor het maal met de kleederen, die de edelknapen hadden + klaar gelegd. Gawein kleedde zich in een surcoet van roode zijde, die was met + hermelijn omzoomd en zijne hozen waren wit en zijne schoenen waren rood wederom, met + rooden goud bedropen en hij stond in zijn feestgewaad zóó ernstig en + beminnelijk, met het lange, bruine haar, dat glansde als van een vrouw en golvend om + zijn breeden nek viel, tot Amadijs ontroerde, terwijl hij—maar Amadijs was + Alliene—zich kleedde in bliaut van witte zijde, met sabelbont omzoomd en in + roode hozen met <a name="Page_117" id="Page_117"></a>wederom witte schoenen, lang van + toot, de kort geknipte, geluwe lokken om het even weemoediglijk aanschijn niet minder + gouddraadblond dan koninginne Guenevers vlechten. En toen wederom de blijde bellen + sprenkelden de klanken tot nooden aan den disch, gingen zij beiden de kemenade uit en + in de gangen en gaanderijen verdrongen zich, maar hoofsch, de baroenen en hunne + vrouwen en dochteren. In de groote zaal—rijk de wanden gepinghierd met + tafereelen uit Koning Wonders eigene tooverjaren—waren de vele tafelen over de + schragen gelegd; 's Konings eigene tafel was van rooden goud en de anderen waren van + ivoor en kostbare ammelakens werden er over gespreid.</p> + <p>De Koning zoû zich zetten op een zetel, die vroeger ongenaakbaar was voor + bliksem en donder en waarin hij ook onaantastbaar was gebleken voor elken vijandigen + aanval, maar hij bekende nu zijn gast, strompelend aan diens arm, den prins + Alidrisonder ter andere zijde, dat hij niet gaarne meer tijdens tempeest of + overrompeling in den zetel ware gebleven.... De toovermacht ervan was versleten, + meende de Koning Wonder en schudde bezwaarlijk zijn grauwe lokkenhoofd. Maar + Alidrisonder, jeugdig, lachte en meende, dat er eigenlijk geen toovermachten + bestonden en dat het alles was werktuigkunde en clerkeconste: zingende engelen, bedde + van hygiëne en zetels, onaantastbaar voor bliksemflits of voor donderkeil. Wat + de Koning boos deed worden, wankel op zijne zieke beenen aan den arm van zijn lieven + gast, heere Gawein, zoo dat Gawein hem verzekeren moest, dat Alidrisonders oordeel + dat was van jeugdigen overmoed en dat het Wonder der wondermeesters en des Konings + van Wonderland meer was van heilige scienscië dan clerkeconste en + wetenschap-van-enghiene waren.... Om welke troostende verzekering Koning Mira<a + name="Page_118" id="Page_118"></a>kel zeer dankbaar was toen hij Gawein noodde naast + hem te zitten op den tooverzetel en met hem te tasten uit één bord van + rooden goud en met hem te drinken uit één beker van rooden goud. De + stopen van goud stonden her en der op de tafelen voor de gasten gevuld met clareit en + met hypocras en met gekruide malvezijen; nappen stonden er menigertiere van goud en + zilver en zuiver kristal in vele vormen van sierlijkheid en de edelknapen gingen + rond, met, hoog geheven, de zware schalen, waarop de pauwen lagen, staart ontplooid, + of dampend, thijm-doorgeurd venizoen, afgewisseld met jong, malsch tam: over de + tafelen lagen de kersen geschikt, voor fraaiïgheid en voor snoeperij....</p> + <p>En gouden engelen, in de hoeken der zale, staken trompetten en zongen....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XV" id="HOOFDSTUK_XV"></a><a name="Page_119" + id="Page_119"></a>HOOFDSTUK XV</h2> + <p>Toen zeide de Koning Wonder tot zijn hoogen gast:</p> + <p>—Heere, zijt te gemake, ik bid u zeer daaromme en neem van wat u gevalt.</p> + <p>Waarop Gawein antwoordde als het behoorde:</p> + <p>—Hier is, hooge vorst, genoeg van alle zaken: niet gebreekt mij, wil mij + gelooven; ik ben harde wel te gemake.</p> + <p>Er zaten aan de andere tafelen de baroenen des Wonderrijks: er waren hertogen en + graven bij en eene hertogin schertste met Amadijs, dien zij bekoorlijk vond, zoo jong + en ernstig en zoo lieflijk bijna als een jonkvrouw.... En Gawein, omziende aan des + Konings zijde, verwonderde zich wel, vreemd te moede, want al twijfelden alle die + gonen, die daar zaten en aten, aan het Wonder, waarvan hun heer de Koning was, er was + geen droefenis om hen: zij lachten en dronken en dreven jolijt ende riveel, en + Gawein, in zijn geheimste ziel, meende: als het Wonder niet bestond, of niet van + machte meer ware, zoû het geheele Rijk toch weldra vergaan!? Zoo als hij + meende, dat het Land van Logres, Koning Arturs rijk, lace, vergaan kon, als ten + slotte geen Aventure zich meldde en hij zelve niet slagen zoû in de queste.... + Maar zulke gedachten schenen niet om te gaan in dier edelen en schooner vrouwen + testoyierende hoofden en Gawein, ernstig, verwonderde zeer en plotseling scheen het + hem toe, dat twee gevleugelde geniï met omgekeerde, brandende fakkelen, zweefden + tusschen de appele-boomen, zichtbaar door de bogen der zale en toen binnen <a + name="Page_120" id="Page_120"></a>zweefden over de zorgelooze gasten in de burchtzale + van den Mirakele....</p> + <p>Maar tal van knapen staken tal van toortijtsen en stallichten aan op gouden + kandelaren en zij gingen om met bekkens van goud en kannen van goud en schonken het + geurige water en boden de dwale om zich de vingers te drogen. Maar den Koning was het + hoofd op de borst gezonken; hij sliep, moede en uitgeput, want hij wist het nieuwe + Wonder niet meer en Gawein begreep, dat hij het Zwevende Scaec dit maal niet bij + Koning Wonder vinden zoû.</p> + <p>Toen het feestmaal ten einde was, gingen de gasten zich divertieren in de + vergieren in amoereuzelijke vië ende jolijt en zag Amadijs, dat Gawein zich + verloor met de edelvrouw van het leliewitte schoothondje, tusschen de boomstammen + door der bongerds, in de welwillende schaduwen, die als donker fulpen pauwillioenen + waren....</p> + <p>Amadijs bespeurde het met een schok zijns harten en vluchtte toen voor de + hertogin, die hem naderde met een bescheiden geruisch van haar kleed van sindaal. En + hij vluchtte naar de kemenade en legde zich, alleen, op het wonderbed, dat vroeger de + gewonde ridders genas in vier-en-twintig uren. Maar dat nu van weinig waarde geworden + was, want zelfs na zes-en-dertig uren slapens genazen er lijfsgevaarlijke wonden niet + te allen deele. En Amadijs legde er zich ruggelings alleene op en omdat hij alleene + was, en alleene bleef, nam hij Gaweins breed zwaard-in-scheede, drukte dat tegen de + borst en bedacht of het wonderbed nog kracht genoeg in had om van minne te doen + genezen, die stak met pijlen van pijne....</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Den volgenden morgen namen Gawein en Amadijs, gewapend, afscheid van Koning Wonder + en <a name="Page_121" id="Page_121"></a>van zijn jolijselijk hof. Wonder omhelsde + Gawein zeer innig en zeide, dat het zeker de laatste male was, dat hij den dapperen + wigant zoû hebben aanschouwd want dat hij zich sterven gevoelde, omdat, lace, + het nieuwe Wonder niet meer was van zijn weten.</p> + <p>En Gawein sprak hem troost toe, zoo als hij vermocht.</p> + <p>Toen reden ridder en schildknaap—maar weet wel, die was Alliene, o + lezer!—de rivier langs; zij verdwaalden en Gawein, die bespiedde of niet + wederom Aventuur hem zoû ontmoeten, zeide:</p> + <p>—Mijn welschoone knape, Amadijs, Aventuur ontmoet niet meer iederen dag van + zijn queste den dolenden ridder, schijnt het; vermoedelijk is het beducht geworden + telken male zich te openbaren op dezen gladden weg, dien ik meer dan een maand + geleden ben afgëijld in Morgueine's tooverwagen. Geerne echter hadde ik ontmoet + een ridder, niet al te feloenig en dien ik, om welke reden ook, had moeten bekampen + en dan had overwonnen maar niet verslagen, want ik had hem geerne gezonden op + eerewoord naar mijn Konings Arturs hove, naar Camelot, opdat hij zoude melden van + Didoneel en van Mordret, want hun dood ligt mij zwaar op het harte. Nu weet, lace, de + Koning, nog niet en ietwat van deze droeve Aventure! En uzelve, zoo jong en teeder, + wage ik niet te vragen alleen te gaan tot Camelot en ook vreeze ik des Konings + gramschap voor u, zoo gij hem meldt, dat twee zijner dierbaarste ridderen keytieven + waren, verholen voor aller oogen en nu dood liggen, begraven op kerkhove bij de + kapelle. Daarom, laten wij samen dolen; allicht zweeft het Scaec weêr op, in + het gelucht, gelijk een leeuwrik, en licht ons voor, waar wij het vangen + kunnen....</p> + <p>En zij doolden door het woud, samen. Het woud werd ontzaglijk wijd, de zware + eikenboomen ston<a name="Page_122" id="Page_122"></a>den er reusachtig met eeuwoude + stammen en knoestig verwrongen tronken en lieten door hunne zware bladerenweefsels + nauwelijks lichtschijn door van den dag. Tegen den noen groeiden Gawein zijne + heldenkrachten, zoo als het hem steeds gewoon was en hij was bereid voor alle + Aventuur, maar er bood zich hem niets aan. Het woud scheen verlaten van dieren en + menschen en draken en ridders, van vogelen zelfs in de takken. En een + huiveringwekkende beklemming hing onder de boomen, die reeds de eerste bladeren deden + vallen met ritselingen, die Amadijs schrikken deden hoewel hij zich had voorgenomen + met mannemoed alles door te maken wat hem aan de zijde Gaweins zoude overkomen + kunnen. Woud was dit zeker, in vroegere eeuwen gewijd aan payeinsche godheid en door + de priesters van toen en de priesteressen, die er met het sikkelmes misteltak en + maretwijg sneden, met menschelijke offers geëerediend op de groote, vierkante + steenen, zich hier en daar, door vreemd, onkerstelijk inschrift overgroefd, + verduidelijkend in sombere schaduw en geheimzinnigheid. Tot als een groote vlinder, + laag over den grond, die geen weg meer teekende, het Scaec, het juweelene Scaec, met + de enkele stukken en den schaakmat bedreigden koning voort fladderde, verdween + tusschen het lage hout, weêr te voorschijn zweefde en tusschen de boomstammen + als een uitweg zocht....</p> + <p>Gawein en Amadijs wezen het beiden elkaâr en nu het wederom verschenen was, + rees in Gawein het goede vertrouwen en volgde hij het Scaec, zoo vlug Gringolet het + vermocht maar het fladderde boomstammen om, verdween telkens, dwarrelde weder te + voorschijn, met een duidelijk waarneembaar gebruis als van een grooten hommel, een + brommende paardevlieg.... Het scheen zijn achtervolger te tarten; buiten het woud, + dat plotseling <a name="Page_123" id="Page_123"></a>eindigde op ruime weiden, vol + plassen, die reeds rossigden in de dalende zon, wiekte het hooger de lucht in, lokte + ridder en knaap, de gloor-overspeelde moerassen over: daar zouden in de nacht de + euvele geesten zweven tusschen misten en nevelen heen....</p> + <p>Tot het plots in een rechte vaart, een pijl gelijk, schoot door de lucht en de + ruiters hunne rossen aanzetten ten draf.</p> + <p>—Ik en weet niet, zeide Gawein; waar wij herberg zullen ontmoeten voor deze + nacht. Maar wij kunnen ons dat Scaec niet en laten ontgaan, wellieve knape!</p> + <p>Amadijs—maar hij was Alliene, zijt des gewes, o lezer!—draafde zijn + heer achterna; na een geheelen dag rusteloos dolen door woud en over weide was hij + hongerig en moede, als de jonkvrouw, die hij was, wel zeker zijn mocht, maar een zoet + geluk was er tevens pijnlijk wrang in zijn ziel om den rit, den dravenden ridder + achterna, die reed het Zwevende Scaec achterna....</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Plotseling herkende Gawein de landstreek, die hij door draafde.</p> + <p>Hier was hij geweest, jaren her!</p> + <p>Tien jaren her en daar, in de richting, die het Zwevende Scaec had verkozen en + waarhenen het fladderde, hoog in de lucht, om zich plotseling te laten recht + neêr zinken, in een glinsterende spiraal, rees de reusachtige burcht Endi van + Koning Assentijn!</p> + <p>Daarheen was jaren her, was Destijds Gawein gereden om Ysabele te winnen, des + Konings dochter....</p> + <p>Maar niet voor zich....</p> + <p>Om haar te winnen voor minnezieken Koning Amoraen, die hem het Zwaard met de Twee + Ringen zoude afstaan....</p> + <p><a name="Page_124" id="Page_124"></a>Indien hij de jonkvrouw hem bracht.</p> + <p>Dat was het Tooverzwaard met de Twee Ringen, waarvoor hij eindelijk bij Koning + Wondere had kunnen inruilen het Scaec van Destijds.... Maar omdat Amoraen was + gestorven van verlangen, voór Gawein hem de jonkvrouw bracht, had Gawein + Ysabele, die hij zoo lief had gekregen, voor zich behouden en haar mede met het Scaec + naar Camelot gevoerd.</p> + <p>Lace, zij was gestorven!</p> + <p>En alle Gaweins herinneringen beroerden hem hevig....</p> + <p>Toen hij landstreek en burcht herkende!</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Het Scaec was midden tusschen tallooze torens van den burcht neêr gezonken, + spiralende glinstering.</p> + <p>En Gawein, intoomende zijn Gringolet, zoodat Amadijs dadelijk hem ter zijde was, + werd zich bewust het zelfde kasteel binnen te moeten dringen, dat hij Destijds met + zoo vele moeite was binnen gedrongen....</p> + <p>Destijds!!</p> + <p>Om de jonkvrouwe....</p> + <p>Nu om het Zwevende Scaec zelve....</p> + <p>En tal van muren en grachten met tal van poorten omringden den dreigenden + reuzenburcht, dien het ziedende water omgaf....</p> + <p>En hij herinnerde zich: Destijds had hij aan iedere poort en bij iedere gracht + moeten verslaan, hij alleen aanzienlijke heirmacht van gewapende mannen, + vóór hij, zegevierende, was binnen gedrongen!</p> + <p>Het Aventuur herhaalde zich!</p> + <p>Hoe anders het zich ook herhaalde....</p> + <p>Maar toen haalde Gawein ruim adem en juichte in zijn gemoed en gevoelde zich + getroost, dat de nieuwe queste niet, als Destijds, was aangevangen <a name="Page_125" + id="Page_125"></a>met den strijd tegen een draak, nu weêr wel voor hem doemde + de zware riddertaak.</p> + <p>Alleen een wel versterkten koningburcht in te nemen!</p> + <p>Alleen eene geheele bezetting te verslaan!</p> + <p>Want zeker zoû de burcht niet minder waakvol verdedigd zijn dan + Destijds....</p> + <p>Toen Gawein er zijne Ysabele gevonden had....</p> + <p>Zie, daar dampte reeds de altijd ziedende rivier en wie er in verdronk, verbrandde + even eens....</p> + <p>Twaalf muren omringden den burcht en tusschen iedere twee muren groefde een diepe + gracht en ziedende wateren omringden het al.</p> + <p>Was Koning Assentijn niet de zwaarmoedigste, somberste, oude Koning der oude + Koningen, die in deze landen van Brittannië en Wallis over hunne koninkrijken + schepters hieven?</p> + <p>Was het niet bekend, dat Koning Assentijn niet gaf om Aventure?</p> + <p>Toch zoû Aventure den burcht van Endi nu naderen, want alleen, alleen + zoû Gawein wederomme en ten tweedenmale Assentijns burcht moeten nemen: Amadijs + zoû hem van nut en noode niet en zijn....</p> + <p>En hij zeide tot zijn schildknaap:</p> + <p>—Wellieve knape, aanzie! Dezen burcht, waar binnen het Scaec verzonk, als ik + denk, moet ik winnen om mijn queste tot goeden einde te brengen en moet ik alleenlijk + winnen, o Amadijs, als ik reeds deed, tien jaren, her: Destijds! En nu bidde ik u, op + hoofschheid: zeg mij, zoudt gij niet, nu zich zoo groote Aventure en gevaarlijk + dangier mij voor doet, voor uwe vrouwelijkheid minder gevaarlijk kiezen en mijn + boodschapper willen zijn naar Camelot, naar mijn Koning Arturs hove, om te melden van + Mordret en van Didoneel, wier dood mij zwaar op het harte weegt. Want mijn moed is + wel droeve om beider lot en omdat ik twee ridders <a name="Page_126" + id="Page_126"></a>van Tafel-Ronde versloeg en mijnen heere nog niet kondschap zond + van zoo allersmartelijkste dingen! Zeker, de weg is lang, maar goede ontmoeting + bereidt de Hemel zoo wel voor als kwalijke en eenmaal te Camelot, als des Konings + gramschap om mij over uw zoete hoofd is gegaan, zal mijn heere en de koningin gewes + den kondschapper eere doen.</p> + <p>—Mijn zoete heere, zeide Amadijs; doen zal ik als gij beveelt en gaan kond + doen den Koning Artur van den dood mijner belageren; trotseeren wil ik zijn gramschap + maar liever ware het mij u te beschutten alhier in den strijd en voor u te sterven + zoo ik vermocht....</p> + <p>Nauw had Amadijs zoo gesproken of....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XVI" id="HOOFDSTUK_XVI"></a><a name="Page_127" + id="Page_127"></a>HOOFDSTUK XVI</h2> + <p>Tot groote verwondering van Gawein en zijn schildknaap beiden, staken vier + torenwachters op de vier hoogste torens hunne koperen, schelle horens en staken op + alle andere torens de wachters de hunne! Zoo dat het koperen rumoer vervulde den + hemel, die te avonden aanving en Gawein meende, dat dadelijk de strijd beginnen zoude + en de gewapenden buiten de eerste poort zouden treden in fellen aanval om te verslaan + wie waagde Koning Assentijn te belagen.... Maar hoe groeide niet Gaweins verbazing + toen wel de dubbele poort breed opende maar op de brug over de eerste gracht des + Konings drossaet verscheen met hoofschen groet tusschen tal van lijfstaffieren en + zeide tot Gawein:</p> + <p>—Heer ridder, mijn Koning zendt wie hem gekond wordt door zijner + torenwachters geschal als ridder van prise met schildknape zijnen koninklijken groet + ende bidt u binnen te rijden en biedt u beiden gastvrijheid aan.</p> + <p>Hoofsch antwoordde verrast Gawein en reed met Amadijs binnen over de brug en zij + reden de twaalf poorten door en de elf bruggen over en in den wijden burchthof + naderden hen garsoenen; zij stegen af en de garsoenen ontgespten hun sporen en + ontgordden hun de zwaarden en de drossaet noodde hen den burcht in. Voor zoo zeer + hoofsche ontvangst in het slot, dat hij Destijds had ingenomen, hij strijdende alleen + tegen honderden mannen, meende Gawein niet minder hoofsch te zijn door nog, + vòòr hem name en rang werd gevraagd, te verklaren <a name="Page_128" + id="Page_128"></a>wie hij was en van waar hij kwam. En hij zeide:</p> + <p>—Mijn wellieve heere drossaet, ik dank u voor zoo beminnelijke noodiginge en + joyeuselijke innekomst nu deemster zich breidt over woud en weide en dolende ridder + met zijn knape herberg zochten, harentare, voor geheel de nacht zich spreidt. Maar + voor gij mij verder voert den koning Assentijn te moet, bidde ik, dat gij mij meldet: + ik ben Gawein van Koning Arturs Tafel-Ronde ridder; ik ben Gawein, des Konings + Assentijns schoonzone eenmaal, voor mijn schoone wijf, Ysabele, des Konings dochtere, + stierf; ik ben Gawein, eenmaal des Konings Assentijns vijand en zijner dochtere + schaker.... Ik ben Gawein en deze hier is Amadijs, mijn knape-van-wapenen.</p> + <p>De drossaet zeide, dat hij Gawein en Amadijs melden ging. In de groote zale, + slechts met enkele stallichten op luchters aan den muur verlicht, wachtte Gawein en + wachtte Amadijs, beiden, ongewapend. Toen passen buiten weêrklonken, deuren + werden geöpend en binnen trad de Koning, Assentijn, met enkelen zijner baroenen + en pagiën. Hij was groot en somber; onder zijn kroon hingen de grauwe lokken om + zijn gerimpeld gelaat en het trof Gawein, dat zijn roode mantel en hermelijnen kraag + motputterig waren en wel gesleten, zoo als die van Koning Artur zelven. En het trof + Gawein ook wel, dat er zoo vele oude Koningen heerschten alom in het rond, in deze + landen, die de zee in het rond alomme omspoelde, zoo heel veel oude Koningen.... + Gawein groette eerbiedig zijn schoonvader maar deze bleef recht, fronsende, voor hem + staan, doorpriemende hem met nog vurige, booze oogen, fronsend de zware brauwen. En + zeide toen eindelijk:</p> + <p>—Mijn here schoonzoon tegen wille en dank, mij heeft wonder wat zaken gij + zoekt en twi gij tot Endi dus zijt gekomen? Komt gij om te jagen of <a + name="Page_129" id="Page_129"></a>te josteeren, komt gij aventure zoeken en begeert + gij goed of kwaad?</p> + <p>—Mijn machtige heere Assentijn, Koning van dezen rijken lande en wellieve + heere schoonvader, antwoordde allerhoofscht Gawein. God, die voor ons geboren werd, + moge u loonen om zoo vele poorten als gij geboodt te openen voor mijne passagië + en om die vriendelijke vrijheden, die gij uw gast heet. Verstaat wel in uw zin, mijn + edele heere: dat ik te Endi ben gekomen, dat heeft mij àl dat Scaecspel + gedaan, het zelfde, dat is neêr gezweefd binnen uw koninklijken burcht en dat + ik zoek om het te brengen tot Camelot, aan mijn heere, den Koning Artur....</p> + <p>Assentijn, de oude Koning, had plaats genomen in een zetel bij de tafel, balde + zijn vuist, die hij neêr plofte en zag Gawein, voor hem staande met achter zich + Amadijs, doordringende aan, het harige hoofd schuddende als doen zoû zijn kop + een ontevreden leeuw.</p> + <p>—Welzoo, zeide Assentijn. Mijn valiante wigant en schoonzone, komt gij heden + een scaecspel zoeken, dat binnen mijn muren schijnt neêr gezweefd? En waarom + ook niet? Gij, ridderen van uwen Koning Artur, die nimmer der Aventuren zat en heeft, + zoekt immers immer het een of het aâr in queste, door deze landen van + Brittannië en van Wallis? Waarom en zoudt gij niet? Zijt gij niet reeds tien + jaren her hier geweest, mijn wel hoofsche ridder, mijn lieve Gawein en kwaamt gij + toen niet mij mijne dochter ontschaken, Ysabele, die schoone, om haar te voeren tot + Amoraen, zoo weinig abel om haar zelve te winnen, en die u het Zwaard met de Twee + Ringen in ruil voor zoo zoete bruid zoû afstaan, het Zwaard, dat gij weêr + bij den Koning Wonder zoudt inruilen voor een Zwevende Scaec? Was het niet zoo? + Amoraen stierf te <a name="Page_130" id="Page_130"></a>wel gevoegelijker oogenblik, + zoo dat gij zelve mijn zoo zoete kind kondt behouden en voor het Zwaard het Scaec + ontvingt en met Scaec en Ysabele tot Camelot over kwaamt waar gij gefesteerd werdt + met grooter joye om zoo glorieuze wapenenfayten. Was het niet alles zoo, mijn + wellieve schoonzoon tegen wille en dank? Bij mijne koningskrone, Destijds versloegt + gij aan mijner twaalf muren twaalf poorten telken male vierwerf twintig man, zonder + waan! en wel gewapend; gij drongt binnen mijn burcht en toen gij gevangen laagt in + donkere duwiere en mijn dochter tot u kwam, wist gij haar te schoffieren en te + ontvoeren daarna.... Zoû ik dan heden, naar nieuwe zede en costume, maar niet + bet doen u alle poorten te openen, u hoofschelijk te ontvangen en u te vragen wat gij + wenscht? Wees gewes, dat ik blijde ben, valiante wigant, dat gij mij niet mijne zoete + kleindochter vraagt, mijne leste troost, die Ysabele heet als haar arme moeie, uw + wijf, mijne zoete dochter, die stierf in kinderbedde, als ik hoorde gewagen.... En + zeg mij nu, Gawein, wenscht gij, dat ik u zegge: ga en doorzoek mijn kasteel en zoek + het Tooverscaec, dat hier binnen zweefde en dat Koning Artur wenscht te zijnen bezit + en keer dan terug tot Camelot, in pays en vrede?</p> + <p>Zittende, de vuist op de tafel, had de oude Koning met verbeten woede gesproken, + terwijl Gawein, achter zich Amadijs, die zeer wonderde om wat hij hoorde, voor hem + stond een stoute scholier gelijk, die door den boozen magister gescholden werd. Tot + Gawein zich verdedigde:</p> + <p>—Machtige Koning, Assentijn van Endi, voor ik u spreek van het Scaec, waarom + ik op queste toog, zoude ik u willen zeggen: Ysabele, uwe dochter, had ik lief reeds + voor ik haar trof, had ik lief reeds in mijne droomen, waar binnen zij verscheen, <a + name="Page_131" id="Page_131"></a>als door tooverië in vele schoone tooverzalen. + Ysabele, uwe dochter, herkende ik zoodra ik haar zag en zij herkende mij uit haar + eigenen droom. En met vele listen vroeg zij u, haren vader, met mij te doen wat zij + wilde en zij deed mij binden met sterke koorden en werpen in den duwiere maar zoodra + wij alleen waren, ontbond zij mij en koosden wij en kusten wij....</p> + <p>De Koning sloeg met de vuist op de tafel, zoodat de echo's verschrikten en + elkander na joegen de wanden der zalen langs:</p> + <p>—Ik weèt het, bij mijne trouwe! riep Assentijn. Zij was een onwaardig + koningskind en ik heb haar gevloekt en zij is gestorven, maar meent gij, Gawein, dat + gij rècht waart haar mij te ontschaken en weg te voeren naar Amoraen, die haar + niet zelve dorst winnen, en toen hij zoo jongstiglijk dood bleek en gij uw + ridderwoord niet en behoefdet gestand te doen, haar zelf te behouden tot eigen wijf? + Meent gij—en de Koning gaf een tweeden vuistslag ter tafel en de echo's ijlden + wat zij ijlden konden—dat gij recht waart vierwerf twintig man aan iedere + mijner twaalf poorten te verslaan om te dringen binnen mijn kasteel waar ik u niet en + van noode had? Zekerlijk, gij waart een wigant: de koppen en beenen en armen en + rompen lagen harentare in plassen van bloed; gij waaddet, Gawein, door den bloede en + gij zettet u neêr in eene wachtzale en at en dronkt van wat gij vondt en gij + drongt door tot wij u eindelijk gevangen namen en Ysabele mij, naar het scheen, bij + liste verzocht u die nacht te mogen bewaken en ik zoo zot was de bede der kwade, die + u bevrijden wilde, toe te staan. Maar meent gij, Gawein, dat gij recht waart? Meent + gij, dat gij recht waart op queste te gaan van een Zwaard, dat u niet behoorde, op + queste te gaan van een Scaec, dat u niet behoorde, op queste te gaan van een <a + name="Page_132" id="Page_132"></a>Bruid, die u niet behoorde? En maar dapperlijk er + op los te houwen, tot gij uwen zin hadt? Gij waart sterker dan alle mijne serianten, + die gij versloegt en ik zoude u verbazen, denke ik mij, zoo ik u zeide, dat gij geen + hoofsch ridder waart, gij, die geloofd wordt als de hoofschte van allen maar, in + gemoede, mijn schoonzoon tegen wille en dank en weduwnaar mijner arme dochter, bedenk + eens: zijt gij recht heden ten dage voor mij te verschijnen en te vorschen naar een + Scaec, dat schijnt binnen gezweefd tusschen mijne barbekanen en dat gij bezitten wilt + terwijl het mij voor komt dat wat mijne barbekanen vrij van wille binnen zweeft, het + mijne is en niet het uwe en niet des Konings Arturs??</p> + <p>Beduusd bleef Gawein voor den Koning staan en achter hem verwonderde zeer Amadijs. + Woorden vond niet Gawein en het duizelde hem in zijn ridderkop. Eindelijk echter + meende hij te kunnen spreken en zeide hij, hoofsch en bijna nederig hoewel toch + waardig omdat hij zich geen schuld was bewust meer dan God op hem geladen had bij + zijne vleeschlijke geboorte:</p> + <p>—Assentijn, machtige Koning en vader mijner wellieve en, lace, te vroeg + verscheidene Ysabele, gij zegt mij vele woorden en zekerlijk, zij verbijsteren mijne + ziele en mijnen armen geest. Want zij zouden mij goed recht van ridderschap moeten + betwijfelen doen zoo ik meende, dat gij recht waart met zoo vele woorden tot mij te + richten. Ik weet alleen, dat ik 's Konings Arturs Ronde-Tafelridder ben en dat, wen + hij een queste verlangt—dat zij om Scaec of Graal of Speer of wie of wat + ook—ik opsta van Tafel-Ronde en gereed mij verklaar.... En dat, als ik vroom + ben der Maagd en Haar Kind, Gode van Hemelrijk, die voor ons geboren werd... en dat + als ik bescherme zoo weduwe als weeze... en dat als ik versla feloenen, keytieven en + ribauden... <a name="Page_133" id="Page_133"></a>Gawein kon zijn reeds zoo moeilijken + zin niet voltooien: de deur der zale opende; knapen met stallichten ter hand traden + binnen; in een plotsen, gelen kaarsengloor, verscheen eene zoo blanke en blonde + jonkvrouw, zoo lieflijk en uitermate schoon, dat Gawein, verblind, tevens verstomde + en de handen, onbewust, hief en vouwde als zoude hij knielen gaan en aanbidden!</p> + <p>—Mijn wellieve grootvader en edele Koning, zeide de jonge Ysabele; vergeef + uwe kleindochter, dat zij u storen komt maar haar angst, waar dat gij bleeft, was + groot en hare harte was vol gepeize om u....</p> + <p>En de jonkvrouw naderde, als een droom, zoo blond, zoo blank, zoo wit in haar + witte, nauwe kleed van sindaal, zoo goud heur haar als het goudene draad, waarmede + jonkvrouwevingers de aureolen der heiligen borduren, dat Gawein het harte stille + stond en dat hij meende: een engel naderde maar een engel, die zijne gestorvene + Ysabele was....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XVII" id="HOOFDSTUK_XVII"></a><a name="Page_134" + id="Page_134"></a>HOOFDSTUK XVII</h2> + <p>Ysabele was haar grootvader genaderd en had hare witte handekens gelegd over des + ouden Konings Assentijns rood fluweelen schouders en Gawein dacht om dit gebaar aan + Koning Artur en aan Guenever, maar het meeste dacht hij aan zijne eigene, lace, + gestorven vrouw en het scheen hem toe, dat zij herboren ginds voor hem stond, maar + schooner nog, jeugdiger dan hij haar ooit gezien had. Hij werd zich bewust, Gawein, + niet trouw aan hare nagedachtenisse te zijn, maar omdat Gawein nooit trouw was + geweest en meende, dat niet iedere ridder zóó trouw kon zijn als + Lancelot was aan zijne amië, koninginne Guenever, voelde Gawein zich niet + zondiger dan God hem had willen scheppen. Van Gwinebants liefde en trouw—al had + Gwinebant hem mede met Lancelot bevrijd uit de Vallei der Ontrouwe Ridders—wist + Gawein niets, al had hij sedert wel eens gedacht: wie is toch Gwinebants liefde en + aan wie zoû hij zoo trouw zijn, dat hij waardig is naast Lancelot te + gaan....</p> + <p>Zoo waren Gaweins gedachten, terwijl hij als aanbiddende, handen gevouwen, de + jonge Ysabele aanstaarde en Amadijs, achter hem, het hart klopte van ijverzucht om + Gaweins hem verradend gebaar. Maar de oude Koning Assentijn, opstralend zijn + rimpelgelaat als een winterlandouw in lentezon, zei, nemende in de zijne Ysabele's + handeke:</p> + <p>—Zoet dochterlijn van mijn zaligen zoon, wij danken u voor zoo lieven zorg + en vrome gepeize maar deze gasten namen ons den vespertijd en <a name="Page_135" + id="Page_135"></a>deden ons vergeten, dat avondmale ons wacht. Weet gij, wie deze + ridder is, mijne roze? Hij is des Konings Arturs ridder van Tafel-Ronde, hij is + Gawein; hij is die gone, die tien jaren her dezen mijnen koninklijken burcht + belegerde, alleen hij, strijdende tegen vierwerf twintig man aan mijner twaalf + poorten elk; hij is die gone, die ze alleen versloeg, zelfs zonder den schilknaap + dien ik nu achter hem zie, en door het bloed waadde... weet gij, mijne roze, tot wie? + Tot uwe moeie, tot mijne schoone dochter, die heette Ysabele als gij heet, en hij, + die wigant, hij voerde haar weg, hij schaakte haar, hij bracht haar verre naar + Camelot en, lace, zij stierf, van den kinde in haren schoot en van den vloek haars + vaders; zij stierf! En nu, mijne roze, verschijnt mij die heere schoonzoon, of niets + en ware geschied, en ik vrage u, gij, mijne zoete lieve: zeg mij en raad mij: wat + moèt ik met dezen moordenaar van mijn kind en van mijne mannen?</p> + <p>—Bij mijne trouwe in Paradijs! juichte zacht Ysabele en hare stem klonk + lieflijker, meende Gawein, dan Guenevers stem, dan zijner eigene Ysabele stemme + geklonken had, dan de gulden vogelkens zongen op den wonderboom in Guenevers vergier. + Dus zijt gij, o edele ridder en groote wigant, mijn eigen oom, Gawein? Der Aventuren + Vader zijt gij? Mijner zalige moeie gemaal? Zijt gij de onvergelijklijke, de + allerhoofschte, de allerdapperste, de ridder aller ridderen aller onzer oude + Koningen? Wees wellekom dan, mijn oom-lief! Ik ken u, al ben ik bijna niet meer dan + een kind en al zag ik u ook nimmer! Want ik las van uwe wondere fayten-van-wapenen, + die de clerken sinds tien jaren reeds hebben op geschreven in klankvol vallende + rijmen en, o wonder Toeval, juist heeft een vinder, die kwam met zijn veêler en + vroeg verlof de jeeste voor te zingen van u, o <a name="Page_136" + id="Page_136"></a>mijn oom, en van uwe heldendaden! En juist wilde ik verlof vragen + mijn heere Koning en grootvader den vinder met zijn veêler te doen zingen en + spelen in de groote burchtzale, voor alle de burchtgenooten, zingen en spelen van u, + o groote wigant vol heerlijke prise, van u, o mijn oom-lief, dien ik nu zekerlijk + kussen mag met love en blij riveel!</p> + <p>En Ysabele, de handekens uitgespreid, trad nader, terwijl Gawein haar naderen zag + als een wonder. In den gelen gloor van de luchters der knapen was zij immer als + uitglanzende in een stralenkrans, zoo wit en goudblond als een engel, hemelsche + schijning in de sombere, gewulfde zaal en Gawein, betooverd, wachtte af. Hij wist nu, + dat Ysabele hem dicht was genaderd; hij knipte de oogen; hij voelde hare koele + handekens aan zijn kloppend voorhoofd; hij voelde haar kus op zijn rechter- en + linkerwang; hij wist niet te zeggen, noch te doen; hij hoorde alleen + weêrklinken haar stemmeke van gouden klanken:</p> + <p>—Wat gij doen moet met mijn heer oom, met uw heer schoonzoon, mijn heer + Koning en grootvader? Gij moet hem eeren als een ridder en gast van hoogste prise, + gij moet hem lief hebben als een zoon en maag, dien in jaren gij niet en zaagt, gij + moet hem nooden met ons aan den male, gij moet hem daarna mede doen zitten op hoogste + eereplaats in de burchtzale om door vinder met veêler hem toe te doen zingen + zijn eigene jeeste, zijn eigenen roman van heldendaden! O mijn zoete heere, o mijn + lieve grootvader, en gij moet terug nemen alle veete en vloek en vergeten al van + vijandschap en zoo vele kwadertiere dingen, of ik en trouwe niet Koning Clarioen van + Noordhumberland; wees des gewes, mijn booze Koning!</p> + <p>En Ysabele, met de armen om ouden Assentijns <a name="Page_137" + id="Page_137"></a>mottigen kraaghals van hermelijn, lachte hem in de oogen, dat de + Koning schudde het hoofd, ontevreden op zich, omdat hij zóó zwak was + voor zijner kleindochter omvleiïngen.</p> + <p>—Dat zij dan! zeide hij, opstaande, de rimpels nog diep gefronst. De jaren + zijn gewenteld, de straf is voltrokken: mijn arme kind, heb ik, wil ik eerlijk + zeggen, nie ende nooit gevloekt hoewel ik zeide, dat ik het deed; zij heeft er, + Gawein, de vrucht van haren schoot bij in geboet, zeg ik; gijzelve, Gawein, gij zijt + een dapper wigant, hoewel gij een roofridder zijt van damoselen en van + scaecspelen.... Bij mijne trouwe, ik bedenk mij, o roze: weet gij ook iets van een + zwevende scaec—niet het eerste, van tien jaren her, dat uw heere oom met zijne + bruid mede naar Camelot voerde—maar van een ànder, ook toover-enghien, + dat zoû gezweefd zijn binnen onze muren, een vogel gelijk in zijn kooi?</p> + <p>Ysabele beval den burcht te doorzoeken.</p> + <p>En overal zochten de dienaren en kamenieren.</p> + <p>Maar zij vonden geen schaakspel.</p> + <p>—Morgen, mijn oom, zeide Ysabele; met den nieuwen dag, wen zonneschijn in de + duisterste hoeken schijnt, zullen wij zoeken naar dat tweede, Zwevende Scaec....</p> + <p>—O mijne tweede, leliëzoete Ysabele! zeide Gawein vervoerd, terwijl + Amadijs, achter hem, luisterde jaloerschelijk. Kendet gij mij? Laast gij van mij? + Liefdet gij een luttel den held?</p> + <p>—Ik kende u, ik las van u, ik liefde u al zoo zeer, mijn held en oom! zeide + Ysabele. En ik dacht: mocht eenmaal de ridder, die mij zal dienen, wen ik koninginne + van Noordhumberland ben, dienen als Lancelot Logres' koninginne doet, mijn oom + gelijken: Gawein!</p> + <p>Maar de edelknapen met de lange stallichten <a name="Page_138" + id="Page_138"></a>geleidden Gawein en Amadijs naar de kemenade, hun toe bedacht.</p> + <p>Wees gewes, o lezer, dat er een wonderbed stond, waarin ridders van hunne wonden + genazen, want zulke wonderbedden stonden nu bijna in iederen koninklijken burcht, + maar zij waren niet altijd zoo vervallen als dat allereerste—van ouden Koning + Wondere—en niet altijd zoo modern hygiënisch als het bedde, dat Merlijn + voor Camelot had gemaakt en voor de Ridders van Tafel-Ronde: het wonderbed van Koning + Assentijn was maar van gemiddeld comfort. En de statie-kleederen lagen gereed en in + de zale werden reeds de tafelen op schragen gelegd en er werd op toebereid tam en + venizoen en klaar gezet clareit en pigmentwijn en hypocras en malvezij en de knapen + rijden reeds de bekkens van rooden goud en de dwalen om de vingers te wasschen en te + drogen daarna en de seneschalk zette met zijne dienaren de stopen op de dresseren en + het was alles zoo als het overal was, in iederen koningsburcht, op dit uur van den + laten avond, als de dolende ridderen binnen waren en de blijde bellen van het + avondmaal sprenkelden de helle klanken langs gaanderijen en langs gangen....</p> + <p>En na het versterkende maal deed Assentijn eere zijn gasten.</p> + <p>Gawein zat naast den Koning op zijn breeden troon en zeer verwonderde hij zich als + hij dacht aan Destijds, toen alles zoo anders geweest was....</p> + <p>En Ysabele—o zij heette als Gaweins verstorvene vrouw en zij geleek zoo zeer + op haar!—zat op kussens van scharlaken aan grootvaders voet....</p> + <p>En Amadijs zat neêr aan den voet van Gawein....</p> + <p>En de burchtgenooten, baroenen en edelvrouwen en lijfstaffieren en pagiën + overvulden de zale en zaten of stonden achter of bogen zich uit de binnenbogen der + hoogere gaanderijen.</p> + <p><a name="Page_139" id="Page_139"></a>En licht van kaarsen gloorde zacht + overal....</p> + <p>Toen traden de vinder op met zijn veêler en de knapen haastten zich met + sneller de laatste tafelen weg van de schragen te nemen en zij namen de schragen + zelve weg.</p> + <p>En de veêler, terwijl de vinder boog, vedelde zacht op zijne + veêl....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XVIII" id="HOOFDSTUK_XVIII"></a><a name="Page_140" + id="Page_140"></a>HOOFDSTUK XVIII</h2> + <p>De veêler vedelde zacht zijne veêl, begeleidende de stem van den + vinder, die zong hoog en heldhaftiglijk uit van een ridder van Tafel-Ronde. De + vinder, uit zijn tasch, had zijn handschrift genomen; het was hem zoo kostbaar, zeide + hij, als een zwaard aan den ridder, als een koninkrijk aan den Koning en het was een + klein boeksken van perkament, dat hij fijn had beschreven met zijn goudhel klinkende + rijmen. En terwijl vedelde de veêler zijn veêl, hief de vinder het + boeksken omhoog en kuste het en zeide; het was zijn gedicht en zijn kunst en hij + behoefde het nauw in te zien want hij kende het wel bij harte en uit hoofd. En hij + hoopte, God zoû hem vergeven de mesdade, die hij aan zijne redenen deed, en de + wijsheid verleenen, groot, om zonder meswende van Gawein te zingen. En hij zong van + Gawein en hij wist, dat hij zong vóór Gawein, maar hij zweeg + bescheidenlijk van het bloedbad, en Gawein was er hem dankbaar voor. En zijn stem + gloeide, terwijl hij zong van Gawein. Hij zong eentonig zuiver zijn lang reciet, hoe + Gawein, Koning Arturs neve, wien in den noen wiesen de krachten, niet enkel de + krachtigste, maar ook de hoofschte was en de allerdapperste, de allerdapperste!</p> + <p>—Lancelot is óók de allerdapperste, fluisterde Gawein verlegen + zijn schoonvader in. En harde hoofsch daarbij.</p> + <p>De allerdapperste, zong de vinder voort, en die een moederserpent versloeg met + vier felle, jonge drakinen!!</p> + <p>—<a name="Page_141" id="Page_141"></a>Ik heb in de grot, niet lange geleden, + de geraamten nog wel aanschouwd, fluisterde Gawein en bloosde en hij ontroerde hevig, + toen de vinder van Gringolette zong. Lace, zijn goede wrene was dood en begraven bij + de rivier, maar Ysabele... zij was herleefd! Nu hoorde hij nauwelijks meer naar des + vinders jeeste, die hem bezong. Nu zag hij met kloppend hart neêr op de + bloeiende roze, op de zoo blanke lelië, die bloeide aan Koning Assentijns voet. + Nu voelde hij Vrouwe Venus hem heftig doorvaren; nu wist hij, dat hij beminde als hij + nooit bemind had, zelfs niet zijn gestorvene vrouw. Ysabele, Ysabele, de oude naam + weêrtrilde met een nieuwen klank bij het trilleren der vedelsnaren door Gaweins + ontroerde gemoed: Ysabele, Ysabele, zoo jubelde het boven alle die hoofden uit in de + verwulfde burchtzale. Ysabele, Ysabele, zoo zouden de engelen zingen in Paradijs om + wie hen verlaten had en neêr was gedaald op aard tusschen zegen en regen van + rozen en leliën, lelië en roze zijzelve!</p> + <p>Maar toen de vinder gezongen had en met den veêler in de keukens was + afgedaald om tusschen alle de serianten kostelijk te worden onthaald en toen allen + zich ter ruste trokken terug en ook Gawein en Amadijs waren binnen hunne kamer, toen + leunde Gawein aan het boograam en zag naar buiten in de stille, starrige nacht. En + hij herdacht, dat de dingen en Aventuren zich herhaalden, maar zich toch niet + herhaalden. Destijds was hij hier dwars door een bloedbad binnen gedrongen, maar had + hij die nacht zijne Ysabele gekust, Ysabele, die hij uit zijne droomen reeds kende; + Ysabele, die hij daarna geschaakt had! Ysabele, die toch zijn zoete vrouw was + geworden! Nu was hij hier met eere ontvangen, maar hij kuste niet Ysabele. Hare + kamenieren hadden haar weg geleid in haar eigen vertrek en haar ontkleed en ter ruste + gelegd en haar princesse<a name="Page_142" id="Page_142"></a>kroontje, als het + behoorde, gezet op de treê van het bedde en haar hondje sliep zeker in het + midden der kemenade.</p> + <p>En Gawein staarde naar buiten.</p> + <p>Het scheen hem toe, dat zijn geluk en zijn weemoed om zijn late liefde zich + mengden.... Zoo, als buiten zich mengden de aardegeuren en de verre starreglanzen met + het zachte bruischelen der bladeren van het omringende foreest.... En met het vreemde + ruischelen van die zacht zilveren wolkjes...</p> + <p>Maar die geen wolkjes waren, geen nevel en geen mist en geen + windeveêren....</p> + <p>Maar wel zilverige wieken als van waterjofferen en van libellen: + sylfewieken...</p> + <p>Ook Ysabele's kemenade was vol van dien zelfden vreemden zilverschemer en schijn, + dien Gawein, naar buiten starende, zag wemelen uit den hemel....</p> + <p>En Ysabele, op haar kuische bed, wendde zich zachtekens om, met een gebaar als + omhelsde zij een, die naast haar lag op de leêge plaats....</p> + <p>En zij droomde van Gwinebant....</p> + <p>En Gwinebant, ver weg, droomde van Ysabele...</p> + <p>Maar Gawein stond en staarde vol weemoed en vol geluk.</p> + <p>Het was hem of zijn leven begon.</p> + <p>Het was hem of heel zijn leven zich met wonder en heldendaad en tooverië had + voorbereid tot alleen dit zoete, onvoldane verlangen.</p> + <p>Het was hem of er niets was geweest dan dit.</p> + <p>Of dit het alleenlijke, eenige Aventuur hem was...</p> + <p>En eindelijk wendde hij zich van het boograam. Trad de trede omneêr en toe + op het bedde.</p> + <p>Daar lag Amadijs, roerloos, de oogen geloken, achterover het hoofd op het ronde + oorkussen.</p> + <p>En hij deed of hij sliep.</p> + <p>En Gaweins zwaard lag naast den schildknaap, <a name="Page_143" + id="Page_143"></a>uit zorg reeds neêr gelegd, want het was goed voor ridder en + knape te slapen met hun zwaard.</p> + <p>Gawein legde zich naast het zwaard, dat lag tusschen hem en Amadijs. Gawein sliep + niet, hij lag en staarde in de schaduwen van het baldakijn boven zich. Hij glimlachte + met open oogen. Vrouweschimmen van wie hij bemind had, vervloeiden voor zijn + droomende oogen open en telkens tusschen haar ijle genevel glansde het hemelsche + vizioen van Ysabele op. Amadijs' hand lag niet op zijn eigen zwaard, dat ter andere + zijde hem lag, maar over Gaweins eigen zwaard.</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Den volgenden dag zochten allen in den burcht naar het Zwevende Scaec, dat, als + Gawein en Amadijs verklaarden, boven den breeden burcht zich had laten zinken naar + omlaag. De baroenen en edelvrouwen, de pagiën en lijfstaffieren, allen zochten, + gingen trappen op, trappen af, bestegen de tallooze torens, daalden in de tallooze + duwieren af en ook Gawein en Ysabele zochten. En Gawein toonde Ysabele het duwiere, + waar hij, meer dan tien jaren her, met hare moeie, Ysabele als zij geheeten, met + Koning Assentijns schoone dochter—zóó vergramd was de Koning + geweest, toen hij Destijds van hun kussen gehoord had!—in ketens was neêr + geworpen. En Ysabele, de zoete, ontzette, maar Gawein vertelde haar, dat de geest van + een ridder, dien hij eenmaal gered had, hen beiden uit den kerker bevrijd had.... En + al het vreemde en ongewone spookte om hen beiden heen, in het nauwelijks door de + vlammende toortijtsen der hen vergezellende knapen opgelichte schemerduister: de + atmosfeer van het Destijds, terwijl zij zochten naar het Scaec en het niet vonden. De + herinnering aan den geest van een ridder... een Zwevend Scaec, dat zij zochten, hier + in dezen burcht, dien Gawein eenmaal <a name="Page_144" id="Page_144"></a>had + ingenomen, hij alleen strijdende en verslaande vierwerf twintig man aan elk der + twaalf poorten....</p> + <p>—Gij versloegt tachtig malen twaalf mannen, mijn oom? verwonderde Ysabele, + terwijl zij buiten het duistere duwiere traden; over de trappen stegen en daalden + eindeloos de burchtgenooten, zoekende. Gij versloegt zoo vele mannen, gij, alleen? + Ja, ik weet, ik las er van in de jeeste, de zelfde, die de vinder ons gisteren + zong!</p> + <p>—Het gaf mij toren, zoete Ysabele, zeide Gawein, verlegen voor de maagd, om + het bloedbad, dat hij eenmaal hier had aangericht; zoo vele dappere mannen te moeten + verslaan, maar het was, weet gij, om uwe moeie Ysabele te winnen, voor Koning + Amoraen.... Maar die stierf van verlangen, voor ik haar bracht....</p> + <p>—Is het véél mannen, mijn oom, vroeg Ysabele; voor + éénen ridder om te verslaan: vierwerf twintig man aan twaalver poorten + elk?</p> + <p>—Het is nog al veel, Ysabele, zeide Gawein en bloosde. Maar het is niet zoo + veel of Lancelot zoû het fayt-van-wapenen ook hebben kunnen bestaan.</p> + <p>—En Sagremort?</p> + <p>—Sagremort ook, bij Sint Michiel! verzekerde krachtig Gawein. En ook Bohort, + Hestor of Acglovael, wees des gewes, mijne zoete nicht!</p> + <p>—Maar... Galehot? vroeg Ysabele vol belang.</p> + <p>—Zekerlijk zoude Galehot het hebben volbracht! hield Gawein vol. En Ywein + eveneens, zonder sparen!</p> + <p>—En ook... Gwinebant, mijn oom?</p> + <p>—Gwinebant is de jongste, die mede aan zit aan Tafel-Ronde en hij is met + Lancelot mij komen verlossen—uit de Valleie van Ontrouwe Ridderen.... Hij is + een dierbare jongeling mij, Ysabele, en harde valiant en ik twijfel niet, of hij, als + wij allen, had het volbracht, het fayt-van-wapenen....</p> + <p><a name="Page_145" id="Page_145"></a>Ysabele glimlachte, heimelijk verheugd en zij + stegen de trap op, die wentelde, steeds zoekende naar het Scaec.</p> + <p>—Ik en zie het niet, oom.</p> + <p>—Ik en zie het evenmin, Ysabele.... Amadijs, ziet gij het Scaec?</p> + <p>Gawein wendde zich om naar den schildknaap, die volgde eenige treden lager.</p> + <p>—Ik en zie het niet, mijn heer, antwoordde Amadijs zoo treurig en zacht, dat + het Ysabele trof.</p> + <p>—Wij en zien het niet, zeiden de baroenen en de edelvrouwen, die mede + opgingen, afdaalden.</p> + <p>Gawein en Ysabele waren op een der torenterrassen gekomen. De zomerlucht + veropenbaarde boven hunne hoofden onmetelijk en zware blanke wolkmassa's stapelden + er, drijvende uit en in elkaâr.</p> + <p>—Dus Gwinebant, herhaalde Ysabele en hare stem klonk nu zoo vreemd, zoo + zacht en treurig, als Amadijs' stem had geklonken; Gwinebant is wèl krachtig + en harde valiant...? Vierwerf twintig man aan elke onzer twaalf poorten... zoude hij + als gij, mijn oom... kunnen verslaan... om een jonkvrouw te winnen...? Het is zoo + veel bloed... te veel bloed...! Maar het zoude zijn om te winnen een jonkver... eene + jonkver, die hij minde, en trouwe was zijne minne, niet waar, mijn oom?</p> + <p>—Zaagt gij ooit Gwinebant, Ysabele?</p> + <p>—Ik zag hem eene male.... Tijdens het tornooi, lesten jare.... Ik gaf hem + mijne mouwe, die hij vast hechtede aan zijn helm.... Sedert, sedert zag ik hem niet + meer....</p> + <p>—Nooit meer, Ysabele? Nooit meer?</p> + <p>—Ik en zag hem nooit meer, mijn oom, zeide Ysabele en glimlachte nu zacht en + zij sprak niet van hare droomen. Maar zeg mij, mijn oom, zoo hij met Lancelot waardig + was u te verlossen uit de <a name="Page_146" id="Page_146"></a>Valleie der Ontrouwe + Ridderen, aan wie is hij dan zoo trouwe als Lancelot is aan koninginne Guenever??</p> + <p>—Gwinebant zeide het mij nimmer, Ysabele, antwoordde Gawein, turende van de + wolken naar de boomen. En plotseling riep hij luid uit, zoodat zijn stem overal om + den burcht weêrklonk:</p> + <p>—Het Scaec! Daar ginder! Het Zwevende Scaec! Tusschen de boomstammen van het + vergier!!</p> + <p>En hij wees....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XIX" id="HOOFDSTUK_XIX"></a><a name="Page_147" + id="Page_147"></a>HOOFDSTUK XIX</h2> + <p>Overal klonken stemmen. Het Scaec! Het Scaec! Overal stormden de burchtbewoners de + poorten uit, de trappen af. Aan een boograam, beneden, verscheen Koning + Assentijn.</p> + <p>De waakhonden en schoothondjes liepen uit en blaften. De paarden hinnikten in de + stallen. En zwermden overal de mannen en vrouwen in het vergier en over de wallen en + langs de elf grachten. En joegen zij naar het Zwevende Scaec.</p> + <p>Gawein was de wenteltrap afgestormd, latende Ysabele en Amadijs.</p> + <p>—Het Scaec! wees Ysabele naar het glinstervierkant beneden, dat zich verloor + als een vluchtende vogel tusschen de looveren van het geboomt.</p> + <p>—Het Scaec... herhaalde, bleek, Amadijs.</p> + <p>Ysabele naderde den schildknaap.</p> + <p>—Zoete en schoone knape, zei de princes. Zijt gij krank? Gij en volgt niet + uw heer en alle kleur besterft op uwe kaken! Darf ik u bijstaan, lieve Amadijs?</p> + <p>—Lace, mijn hooge jonkver! zei Amadijs en sloot de oogen. Ja, ik gevoel mij + krank tot mijnen toren en zal mijn heere Gawein niet volgen kunnen in zijne + queste!</p> + <p>—Zoo blijf hier en laat mij u plegen, zeide Ysabele bezorgd en zij omvatte + Amadijs in hare armen....</p> + <p>Ten zelfden tijd ontstelde zij....</p> + <p>Zij voelde Amadijs' borst onder het knapebuis zwellende kloppen. Zij zag Amadijs + nu aan in zijne oogen, die zich openden....</p> + <p><a name="Page_148" id="Page_148"></a>En liet hem los.</p> + <p>—Voelt gij u bet, Amadijs, wellieve... knape? vroeg de princes.</p> + <p>Amadijs was gezonken zittende in het kanteel. Met groote oogen starende, zag hij + naar beneden, waar de menigte, zoekende, woelde om den burcht.</p> + <p>—Ik voel mij bet, hooge jonkver, zei Amadijs. Ik zal mijn heere volgen + gaan.</p> + <p>Hij wilde opstaan.</p> + <p>Maar Ysabele, zacht glimlachende, hield hem tegen.</p> + <p>—Blijf... herhaalde Ysabele. En zeg mij.... Ik ben die gone, die + nieuwsgierig is.... Vertel mij van Camelot. Zijn daar vele schoone edelvrouwen? + Rondom de ridderen van Tafel-Ronde?</p> + <p>—Ik en weet niet, zoete jonkver, zeide Amadijs.</p> + <p>—Waart gij nie tot Camelot?</p> + <p>—Ik en was nie te Camelot....</p> + <p>—Zaagt gij nie Guenever, die is vol van deugden, die "fonteyne aller + schoonheden"?</p> + <p>—Ik en zag haar nie, zoete jonkver.... Ik ben eens armen ridders eenige + zoon, verwantloos, en mijn vader stierf, en heer Gawein erbarmde—God van + Hemelrijk zij hem genadig—zich mijner.</p> + <p>—Zaagt gij, zeg mij, Gwinebant nimmer?</p> + <p>—Ik en zag hem nimmer, jonkver.... Ik en zag alleenlijk Mordret... en ik zag + Didoneel. Maar zoete jonkver, dat u God moge eeren, nu zeg mij ook door uwe genade: + is de Koning, uw hooge vader, mijn heer niet meer booze te moede?</p> + <p>—Ik denk niet, Amadijs.</p> + <p>—Zult gij weder, o mijn zoete princesse, wen uw vader mijn heere booze is, + hem voorspraak en toeverlaat wezen, Sinte Marië gelijk?</p> + <p>—Vergelijk mij niet, o Amadijs, met de heilige Moeder van God, die voor ons + geboren wierd, <a name="Page_149" id="Page_149"></a>maar wees gewes: ik zal immer + mijn oom Gawein toeverlaat en voorspraak wezen.</p> + <p>—Hebt gij hem lief, princes?</p> + <p>De schildknaap verried zich geheel. Ysabele lachte heel zacht hem toe en zij + zeide:</p> + <p>—Ik heb Gawein lief, o Amadijs, met mijne bewondering. Omdat ik van hem las + en van zijne hoofsche en van zijne ridderlijke daden.... Ik heb een ander lief, o + Amadijs, met mijn harte en mijn ziele en met alle mijne zoete droomen. Ik heb een + ander lief, die is ver, maar dicht bij mij elke nacht....</p> + <p>—Ik heb, murmelde Amadijs; één lief, die is dicht bij mij elke + nacht maar blijft zoo verre als een zwaard maar scheiden kan....</p> + <p>—Wat zegt gij, Amadijs?</p> + <p>—Niets ik, zoete jonkver. Ik zeide van een lied en een lays, die de vinders + zingen en dat is van treurige minne.</p> + <p>—Zing het, gij.</p> + <p>—Ik en kan niet zingen, hooge jonkver. Mijn harte is te smartevol om te + zingen. Ik ben jong, maar ik leed reeds veel. En ik heb lief en ik lijd te veel.... + Want Minne is vaak treurig als Vrouwe Venus' wil. Dan mint een wie hem niet en mint + en dan mint eene wie haar niet en mint....</p> + <p>—En dan mint eene wie ver is, zoo verre en weet niet wie die verre wel mint + misschien....</p> + <p>—En de vinders, zeide Amadijs; maken er van een lays en een lied en niet + meer, neen, niet meer....</p> + <p>—Niet meer, lace, dan een lied en een lays, herhaalde weemoedig Ysabele.</p> + <p>Beneden was het vergier leêg en verlaten.</p> + <p>—Kom, zeide zacht Ysabele. Dalen wij omneêr en wij zullen hooren of + het Scaec is gevonden....</p> + <p>En zij nam Amadijs' hand en voelde zijn vrouwehand. Maar zij zeide niets. Hij + volgde haar de sombere, de diepe, de wentelende trappen af....</p> + <p><a name="Page_150" id="Page_150"></a>En zij waren beiden vol van liefde voor + anderen, door Vrouwe Venus' wille.</p> + <p>En zij hadden beiden wel kunnen weenen, van het eeuwige verlangen, dat Vrouwe + Venus drupt als zoete gif in zielen van menschen, waarover zij altijd godin bleef, + hoe het ook wisselde van heerschappij der goden over de menschen...</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Geen Zwevende Scaec werd dien dag gevonden in den burcht van Assentijn, noch in de + vergieren, noch in de foreesten, waar de jagers een jacht er op maakten en toen + daarna de Koning Assentijn Gawein, uit hoofschheid, zijn gast en schoonzoon, noodde + niet dadelijk te vertrekken, maar uit te rusten van geleden vermoeienis, nam Gawein + dankbaar aan en scheen het Zwevende Scaec te vergeten, zoo als hij, durende een + maand, gedaan had bij Morgueine, in de Vallei der Ontrouwe Ridderen. Maar toen was + Gawein gevangen in het net der tooveriën van wellust ende zondig riveel, met + honderd-negen-en-veertig anderen; nu was hij, alleen, gevangen in den zoeten toover + der puurste liefde. En de dagen gingen voorbij; er was des morgens de jacht, niet + meer op Scaecspel maar op ever en hert, bij het schallen der jagerhoornen, Ysabele op + witten palafroet, omringd van de baroenen en edelvrouwen te paard; er was tornooi der + ridders in den burchthof, terwijl de edelvrouwen om Assentijn en Ysabele zich + schaarden aan het grootste burchtraam; er waren des avonds zoete Liefdehoven, waarin + bij den gloor der kaarsen de vragen werden gesteld wat ridder voor vrouwe zoû + doen, wat vrouwe voor ridder doen zoû in menigertiere gevalle, volgens de zoete + wetten der courtoisië. Er was werptafelspel en dobbelsteenspel en zang en reciet + van vinder en begeleiding van veêler en Koning Assentijn scheen niet zoo somber + meer in rouwe <a name="Page_151" id="Page_151"></a>om de verledene dingen, die hij + wilde vergeten.</p> + <p>En Gawein volgde waar zij ging Ysabele.</p> + <p>Ter zijde haar op Gringolet bij de jacht, terwijl hij haar hielp heur valk, dien + zij gekapt op het gehandschoende vuisteken hief, te juister tijd te ontkappen....</p> + <p>Opdat de vogel pijlsnel vloog op zijn prooi van haas of fazant....</p> + <p>Of door de verlichte burchtzalen, des avonds, bij het vroolijk en hoofsch festijn, + volgde Gawein Ysabele....</p> + <p>En de fluistering ging tusschen de omringende ridders en edelvrouwen van mond tot + mond met het nieuwsgierig geschuinoog naar Gawein en Ysabele....</p> + <p>Tot Gawein vraagde aan Ysabele, in de blauwe nacht van maneschijn, die tusschen de + zwarte kruinen van het donkere foreest, tusschen de zwarte kanteelen van den donkeren + burcht neêr zeefde met zilveren vallen van licht, boven in den hemel de + glanzende wemeling der starren:</p> + <p>—Ysabele, mijne zoete Ysabele, koninginne van mijner harte rijk, zeg mij: + hebt gij mij lief? Want ik heb u zoo lief als ik niet en wist, dat liefde lief konde + zijn, als ik nie eene vrouwe heb lief gehad van dat ik als knape vrouwen en + jonkvrouwen te lieven begon en zoo gij mij niet en lieve hebt, is mij te leven geen + waarde meer, al zoude ik Koning wezen over alle deze koninkrijken der oude Koningen, + die in Brittannië heerschen: Assentijn van Endi en Mirakel van Wonderland en + Clarioen van Noordhumberland en Artur, mijn Heere van Logres.... Maar als gij mij + lief hebt, o Ysabele, dan zoude ik willen, konde ik zoo als hoofsch en trouw ridder + doen, deze geheele wereld voor u verwinnen tot Rome toe en Parijs en den geheel en + hemel daarbij.</p> + <p>Toen ontroerde zeer Ysabele.</p> + <p><a name="Page_152" id="Page_152"></a>Zij wist, dat zij alleen Gwinebant lief had, + dien zij eens op het tornooi had gezien en wien zij hare mouwe gegeven had en dien + zij nacht aan nacht droomde, droomde in de zoete tooverdroomen en omhelzingen. Maar + zij kon het Gawein niet zeggen, omdat zij hem niet ongelukkig wilde maken. Want hij + was voor haar de held, van wien zij gelezen had, van wien zij wist de heldendaden en + de roemruchtigheden en die, ontrouwe aan vele liefde, steeds trouw was gebleven aan + zijn groot geloof: geloof aan het Wonder en aan de Werkelijkheid van het Aventuur.... + En zij zelve, zij wilde gelooven aan het Wonder en het Aventuur, wat om haar henen + ook glimlachten de baroenen haars vaders en hunne edelvrouwen. En zij was, met + Gwinebants liefde in heur harte, vol zorg Gawein, den wigant, geen rouwe te doen en + zij zeide, toen Gawein nog eens vroeg:</p> + <p>—Ysabele, mijne zoete Ysabele, hebt gij mij lief?</p> + <p>—Ik heb u harde lief, mijn oom Gawein en wen ik Koning Clarioen van + Noordhumberland trouwe, zal ik u mijn ridder wel kiezen, zoo als Guenever Lancelot + koos....</p> + <p>Toen aarzelde wel Gawein.</p> + <p>Maar sloeg zijne armen heen om Ysabele en kuste haar lang. En zij kuste hem weder + en dacht:</p> + <p>—Het is om hem geen toren te geven en smartelijke rouwe....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XX" id="HOOFDSTUK_XX"></a><a name="Page_153" + id="Page_153"></a>HOOFDSTUK XX</h2> + <p>Een week daarna reed Amadijs, de jeugdige schildknaap, die eigenlijk Alliene, de + jonkvrouw, was, alleen, dwars door de foreesten, die scheidden de landen van Koning + Assentijn, van Koning Wonder, van Koning Artur. Hij was op weg naar Camelot, waarheen + Gawein hem gezonden had, om eindelijk te melden den dood van Mordret en Didoneel.</p> + <p>Zijn stille ijverzucht, als hij Gawein en Ysabele te zamen zag, leed te veel dan + dat hij niet met klem van woorden Gaweins bezwaren overwonnen had om te gaan, en + alleen de gevaarvolle foreesten door te tijgen. Trouwens, hij was niet vervaard; + Alliene, de jonkvrouw, was niet vervaard. Armoede en rampspoed hadden haar in den + vervallen burcht haar vaders geleerd geen vrees te voeden voor mogelijk ongeval; de + wapenrusting haars broeders drukte haar niet te zwaar de tengere schouders; het zware + zwaard vermocht zij zelfs te hanteeren. Draken scholen er niet meer in de spelonken + der wouden; Alliene, die heette Amadijs, was dus op weg getogen met Gaweins + boodschap: dat Mordret en Didoneel twee stille feloenen waren geweest maar nu + verslagen en met genade van orisone ende vigelië begraven en dat het Scaec voor + het oogenblik onvindbaar was....</p> + <p>Zekerlijk, het Scaec had zich niet meer vertoond en waarheen de queste te richten + als het zich niet meer vertoonde...? Gawein toefde dus te Endi, verzoend met zijn + schoonvader en vol minne voor Ysabele, die met hem las, in het breede boograam <a + name="Page_154" id="Page_154"></a>samen gezeten, zijne eigene jeeste: die van + vroeger, toen hij het eerste Zwevende Scaec had gezocht—of die met hem jaagde, + valk op vuist.... En Amadijs nu, weemoedig, reed de eindelooze foreesten door, + onvervaard, maar zonder hope en blijdschap des levens, omdat de dingen der liefde zoo + treuriglijk waren, omdat de een den ander liefde gaf en niet altijd liefde + weêrom ontving.... Zoo liefde Amadijs Gawein en zoo liefde Gawein Ysabele, die + toch een ander liefde met liefde als de princes zelve Amadijs had bekend...! En de + schaduwen vielen weemoediglijk uit de dicht gebladerde boomen: er was nauwelijks + gezeef van zonneschijn en tinteling van zonnerondten rondom den jongen ruiter, op den + mossigen grond, over den met onkruid bewoekerden weg....</p> + <p>En de vogelen zwegen stil, om de wolken, die laag dreven, boven de + boomenkruinen....</p> + <p>Een slang schuifelde soms....</p> + <p>Sloop tusschen rotsblokken, ritselend geheimvol, onder de dorrende bladeren, die + verschrompelden en rotten van vocht, tusschen de dof roode zwammen....</p> + <p>Tot zware stemmen in de verte verduidelijkten, en het ros de zenuwige ooren + spitste en Amadijs uitluisterde naar wie naderde met ontmoeting kwade of goede, die + hem het gemoed zoû ontroeren.</p> + <p>Waar de weg wendde en de rotsen zoomden het ruige ravijn en de zonneschijn feller + viel in het woud uit de opene lucht, den afgrond over en de schaduw dieper den + schemer indrong, reed een drom van ridders aan....</p> + <p>Een drom, neen....</p> + <p>Amadijs telde er zeven slechts....</p> + <p>Maar hunne woorden waren geweldig, hunne breede rossen versperden den smallen weg, + hunne rustingen rammelden van ijzeren en stalen rateling <a name="Page_155" + id="Page_155"></a>en zij schenen meer in aantal dan zij waren....</p> + <p>Amadijs, wel onderricht van wat ramp kan worden en tegenspoed, seinde zich achter + zijn schild maar reed onvervaard door.</p> + <p>En genaderd de ridders, groette hij hen hoofsch met zijn speer en met Gods eere, + die hij hun toe riep. De voorste, een reus, riep terug den groet en voegde er aan + toe:</p> + <p>—Waarheen richt gij u, jeugdige knape, aan deze grenzen veler koninkrijken, + wen ik u vragen darf? Zoo alleenlijk en jong van jaren te dolen door deze foreesten, + dunkt mij moed boven uwe jaren?</p> + <p>—Ik zeg dank, heer ridder, zeide Amadijs; voor uwe hoofsche vrage, die ik + geerne beäntwoord: ik richt mij tot Camelot, tot des grooten Konings Arturs + hove, om hem kond te doen van drie zijner ridderen.</p> + <p>—Bij den goeden dage! bulderde de reus verwonderd.</p> + <p>En naast hem stotterde zijn makker:</p> + <p>—Bbbb...ij dd...en goeddd...en ddd...age!</p> + <p>Terwijl een derde achter hen schaterde van luiden lach:</p> + <p>—Bij den goeden dage!</p> + <p>En de vier anderen uitriepen:</p> + <p>—Bij Sint Michiel!</p> + <p>—Bij Sint Jan!</p> + <p>—Dit is met rechte jongstige fortuin! hernam, bulderend blijde, de reus. + Want weet, wellieve knape, dat wij zijn zeven ridderen van Tafel-Ronde en dat wij + zoeken Mordret en Didoneel, die zijn van Camelot gegaan en zij kwamen niet meer + weêrom, zoodat onze heer Koning ons heette hen te zoeken; zij zijn hem harde + dierbaar en hij vreest voor hunne levens.... Ik ben die gone, die is Bohort; mijn + gezelle, hier naast mij, heet Ywein....</p> + <p>—<a name="Page_156" id="Page_156"></a>Ywein! herhaalde de stotteraar en + stotterde niet, omdat hij op een w niet stotterde.</p> + <p>—Acglovael, bij mijne trouwe, ben ik! lachte de schateraar en sloeg joviaal + uit zijn hand naar den knaap.</p> + <p>En de anderen galmden hunne sonore namen van Keltischen klank en die daverden + geluidvol langs het ravijn en het woud door:</p> + <p>—Hestor en Meleagant!</p> + <p>—Galehot ik!</p> + <p>—En ik Sagremort, weet dat wel!</p> + <p>Toen lichtte Amadijs de ventalië van zijn helm omhoog.</p> + <p>En zeide zacht en bescheiden:</p> + <p>—Mijn hooge heer en en valiante baroenen! God van Hemelrijk deed mij + genadiglijk uw zevenen op mijn eenzamen weg ontmoeten. Ik ben Amadijs, schildknape + des heeren Gawein....</p> + <p>—Gawein!! bulderden zij allen en Bohort, haastig, ging door:</p> + <p>—Vertel mij, welzoete knape, van onzen Gawein. Want wij ontberen hem ook + sedert dagen en Lancelot en Gwinebant zijn ten tweeden male uitgetogen om hem te + zoeken.</p> + <p>—Hij toeft bij zijn schoonvader, den Koning Assentijn, verzekerde Amadijs. + Maar hoort mij verder aan, o ridderen: geheimenis is niet meer van noode; neen, ik + ben geen knape maar eene rampzalige jonkvrouwe: ik ben Alliene en Gawein beschermde + mij toen Mordret en Didoneel mij ontschaakten uit den burcht mijns vaders!</p> + <p>Uitroepen van verrassingen en van verontwaardiging ontsnapten Koning Arturs + ridders. Zij stegen in ijle af, bonden de paarden aan de boomen vast en zetten zich + aan den rand van het ravijn rondom Amadijs, die hun vertelde van al dat gebeurd was. + Dat Mordret en Didoneel twee feloenen zouden <a name="Page_157" + id="Page_157"></a>zijn geweest, was hun bijna ondenkbaar, maar nu herinnerden zij + zich toch:</p> + <p>—Nooit ende nie hebben zij eene damosele bevrijd van andere feloenige + ridderen, merkte kleine, dappere Meleagant op.</p> + <p>En zij beäamden het alle de andere zes: nooit hadden Mordret en Didoneel in + alle die jaren belaagde damoselen bevrijd. Daarom wilden zij ook wel geloof hechten + aan de woorden van deze, als Gaweins schildknecht, vermomde jonkvrouw en toen zij + eindelijk weêr op zouden zitten, zeide Bohort:</p> + <p>—Jonkvrouwe Alliene, of Amadijs, als gij u heet, zes onzer zullen zekerlijk + tijgen naar Amoreuse-Garde, den boozen burcht, waarvan gij spreekt en waar belaagde, + damoselen gevangen worden gehouden door keytivige ridderen, gezellen van Didoneel en + Mordret en die zes zullen de jonkvrouwen wel verlossen, weet dat wel, maar + één onzer zal u begeleiden tot Camelot, opdat gij den Koning Artur + konde doet. Zeg mij, wien kiest gij onder ons?</p> + <p>—Ik en weet niet, heer Bohort, zeide Amadijs.</p> + <p>—Zoo ik mij melden darf, zeide Galehot; zoude ik geerne dezen lieven + schildknecht den mijne noemen wen Gawein hem niet heeft van noode en met hem terug + keeren tot Camelot. Ziet, lieve gezellen—o Sagremort, trek zoo niet de + wenkbrauwen op!—gij gaat allen die belaagde damoselen bevrijden uit + Amoreuse-Garde maar willen zij wel bevrijd worden?</p> + <p>Acglovael schaterde om Galehots twijfeling, maar Sagremort zeide.</p> + <p>—Hij heeft recht, Galehot; willen die damoselen bevrijd of niet bevrijd + worden: dat is de vrage?</p> + <p>—Riddd...erplicht, stotterde Ywein; is bbbe...laagde ddd...amoselen te + bbb...evrijden!</p> + <p>—<a name="Page_158" id="Page_158"></a>Of zij bevrijd willen worden of niet, + meende Hestor op modeste wijze, nu hij zijne meening ook kenbaar maakte en het was of + hij zich verontschuldigde,</p> + <p>—Zoo zult gij, gezel Galehot, zeide Bohort; met Amadijs weder keeren tot + Camelot, waar onze heere alleenlijk beidt met de koniginne en met Keye en angstiglijk + uit spiedt naar tijdingen. En wij zessen, makkeren, wij gaan die damoselen + bevrijden!</p> + <p>—Wij gaan eindelijk weder damoselen bevrijden! riep Meleagant, juichende + blij.</p> + <p>—Wij gaan ddd...amoselen bevrijden, stotterde Ywein; of zij willen worden + bevrijd of niet!</p> + <p>—Het is wèl een klein Aventuur te noemen, meende Hestor, die nooit + van grootspraak hield.</p> + <p>Maar Sagremort zeide:</p> + <p>—Ik en weet eigenlijk niet of het een Aventuur is te noemen, maar het zoude + wel kunnen gaan worden een Aventure... ja, ja, dàt wel!</p> + <p>—En daarom zitten wij zessen op! schaterde Acglovael en zette, ratelend van + lach en van wapenene, zijn gemalieden voet in den breeden beugel.</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXI" id="HOOFDSTUK_XXI"></a><a name="Page_159" + id="Page_159"></a>HOOFDSTUK XXI</h2> + <p>Intusschen doolden Lancelot en Gwinebant door andere foreesten rond, waar zij + meenden Gawein te zullen vinden.</p> + <p>—Zoo wij slechts Merlijn hadden mogen zien, die leste tijden: hij hadde ons + gezegd waar Gawein allicht ware te treffen.</p> + <p>—Wij en zagen Merlijn niet sedert dagen en maanden, zei Gwinebant.</p> + <p>—Hij is zekerlijk nog bezig met de draadlooze theorië, peinsde + Lancelot.</p> + <p>Gwinebant antwoordde niet; hij wist, voor zich, dat Merlijn, al bleef onzichtbaar + de toovenaar, hem iedere nacht, o zaligheid, deed droomen van schoone Ysabele, in + zoete vië en amoreuselijk samenzijn en hij vroeg zich af, de schoone knaap, of + Merlijn die droomen ook zocht te doen weven volgens draadlooze theorië...? Maar + hij vroeg niets aan Lancelot en genoot liever zwijgend de herinnering van den + laatsten droom: Ysabele's armen om zijn blonde hoofd, Ysabele's mond op zijn mond. En + het kuiltje in zijn kin groef zich schalker.... De schemering zonk reeds grauwer door + de dichte twijgen.</p> + <p>En laag in de boomen gloorde de weg zinkende zon.</p> + <p>Geene ontmoetingen hadden de ridders. En Lancelot meende reeds, dat deze dag des + dolens er een verloren zoude zijn en dat zij herberg moesten zoeken. Want de dolende + ridders op queste waren wel steeds gesteld op een bedde des nachts in burcht of + kasteel, liefst een wonderbed, waarin hunne wonden den volgenden dag waren genezen. + <a name="Page_160" id="Page_160"></a>Gewond waren niet Lancelot en Gwinebant, maar + zij hadden honger, hoe verliefd zij beiden ook waren en trouw. Zij spiedden dus + beiden een weinig baloorig uit of geen torens tusschen de boomen uit staken, maar het + scheen wel, dat eindeloos het foreest zich strekte....</p> + <p>Tot zij plotseling hoorden kreunen en kermen.</p> + <p>—Het Aventuur! zeide Lancelot en hief den vinger aandachtig op.</p> + <p>—Het Aventuur! herhaalde Gwinebant.</p> + <p>Het gekerm, het gekreun naderde aan. Het was niet van vrouwestem.... En met een + wending van den weg werd zichtbaar een kar, getrokken door een armzalig paard en dat + een dwerg geleidde. Het paard waren ooren en staart af gesneden en in de kar lag een + half naakte ridder, gebonden handen en voeten en hij was het, die kermde en + kreunde...</p> + <p>—De Kar! riep Gwinebant, hevig ontsteld.</p> + <p>—De Kar! riep ook Lancelot in grootste ontroering. De Kar der Schande! Gij, + dwerg, zeg mij wien voert gij rond door de foreesten op deze schandekar?</p> + <p>De dwerg grinnikte; hij was idioot; maar de ridder op de kar kermde hooger.</p> + <p>—Heeren ridderen, wie gij ook zijt, ontfermt u mijner! Ik ben Lionel en + ridder van Koning Clarioen van Noordhumberland, en hij beval mij naakt te werpen op + de schandekar, opdat mij deze zinnelooze dwerg zoude voeren, alle straten door, alle + wegen over, voorbij de burchten, dat uit de vensteren de bewoneren mij belachen + zouden en onteeren! Heeren ridderen, de Koning Clarioen, hij beschuldigde mij van hem + naar het leven te staan om mij meester van zijn troon te maken! Maar hij beschuldigt + alle zijne ridderen van hem naar het leven te staan om zich meester van zijn troon te + maken! Edele ridderen, dat is omdat hij geen oir <a name="Page_161" + id="Page_161"></a>en bezit, geen zoon of erfgenamen en hij zijne bruid Ysabele nog + niet darf huwen.</p> + <p>—Ysabele! riep Gwinebant, heftig ontroerd. Welke Ysabele, ridder, zeg + mij?</p> + <p>—Ysabele, die schoone, die is de kleindochter van den Koning Assentijn en + princesse van Endi!</p> + <p>Gwinebant en Lancelot waren afgesprongen.</p> + <p>—Zweer mij, gij zijt onschuldig! drong Lancelot.</p> + <p>—Ik zweer, heer! riep de ridder. Ik Lionel, ik ben de zesde ridder uit + Noordhumberland, die onschuldig wordt rond gevoerd op deze schandelijke tooverkar! O + verlost mij, verlost mij, heeren!</p> + <p>—U verlossen... van de Schandekarre! riep Lancelot in hevigste + ontsteltenis.</p> + <p>—Van de Schandekarre... u verlossen! riep radeloos Gwinebant.</p> + <p>En de beide ridders wierpen de armen op en riepen tot Sint Michiel.</p> + <p>Want de Kar te ontmoeten was groot ongeluk.</p> + <p>Want de Schandekar met het armzalige paard en den dwerg, die het leidde, was een + tooverkar, een marteltuig en wie er in werd geworpen, werd er van zelve geboeid aan + handen en voeten, en wie er in lag, geboeid, kon er alleen uit worden bevrijd door + wie voor den geboeide, vrijwillig, de Kar besteeg. De Kar te ontmoeten was een ramp + voor den dolenden ridder want het was ridderplicht den gemartelde te verlossen en in + zijne plaats de Schandekar te bestijgen, maar de dolende ridder versloeg liever + honderd reuzen en honderd draken daarbij.</p> + <p>Toen zeide Lancelot:</p> + <p>—Ik zal de Kar bestijgen....</p> + <p>—Neen!! riep Gwinebant uit, Lancelot omhelzende. Mijn zoete vriend, dat nie! + Gij, de eerste aan den Hove, gij, die zit aan 's Konings rechterhand, gij, die onze + koninginne lief hebt, gij, mijn gezel, dien ik minne: dat nie! Ik, <a name="Page_162" + id="Page_162"></a>ik ben de jongste, ik ben Gwinebant, die Ysabele minne; ik, ik zal + de Schandekarre bestijgen!</p> + <p>En hij zette den voet op de kar.</p> + <p>Het was heel donker geworden....</p> + <p>Er was als een woedend gevecht op de Kar.</p> + <p>Het lichtte....</p> + <p>En de donder rolde....</p> + <p>Toen Lancelot de handen strekte, tastte hij en herkende niet Gwinebant maar + Lionel. En hoorde hij Gwinebant, geboeid, liggende op de Schandekar, zich van pijn en + smarte wringen en kermen en kreunen.</p> + <p>—Gwinebant! riep Lancelot smartelijk. Ik zal u bevrijden op mijne + beurte...!</p> + <p>—Na twaalf uren! grinnikte de dwerg.</p> + <p>—Lionel! riep Lancelot. Sla mijn mantel om en bestijg mijns vriend paard! + Dwerg, gij zot, zijt gij der burchten wel wijs?</p> + <p>De dwerg grinnikte bevestigend.</p> + <p>—Zoo voer de kar! riep Lancelot. Voer de kar, deze geheele nacht van smarte, + rond, tot wij des daags langs de burchten rijden, waar vrouwen en ridderen mijn + zoeten gezel uit de vensteren zullen belachen en onteeren!</p> + <p>—Gwinebant, riep Lionel naar den jongeling op de Kar: hij lag er half naakt + in zijn door tooverij ontgespte rustingstukken, maar Lancelot bedekte hem met een + mantel. God zal u loonen! God zal u loonen, o mijn bevrijder!</p> + <p>En pijnlijk en nog na kermende van de geledene pijnen, besteeg hij Gwinebants + paard....</p> + <p>De dwerg rukte, op het lamoen van de Kar gezeten, de teugels; het mizerabele paard + trok aan....</p> + <p>Stortregen viel neêr....</p> + <p>—Ik ben zot maar van de burchten wijs! grinnikte de dwerg.</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Wat was de vië schoon en goed, meende Gawein; <a name="Page_163" + id="Page_163"></a>wat was te ademen reeds zaligheid, want was te beminnen niet het + Paradijs voor wie meent, dat hij bemind wordt! In den volzomer straalde de blauwe + lucht wolkenloos boven den burcht, die breed, een stad gelijk, met zijne talrijke + torens, zijne verweerde massa's stapelde tusschen de bosschen in den steeds + nevelenden wadem, stijgende uit de ziedende tooverrivier. En met Ysabele dwaalde + Gawein over de wallen en langs de grachten, de twaalf poorten nu in vredestijd open, + zoodat zij de eene poort in, de andere poort uit, dwaalden en doolden, terwijl in den + hof voor den burcht de oude Koning behagelijk zat onder de linde in den gezeefden + zonneschijn te knikkebollen....</p> + <p>En zijne ridders bal speelden en de edelvrouwen zich vermeiden, zoo wel met de + pagiën als met hare schoothondjes.</p> + <p>Maar Gawein ging steeds Ysabele ter zijde, als haar ridder, die ook in het + aanstaande tornooi te harer hulde strijden zoû. En geen ridder was zoo hoofsch + als Gawein: al wist hij niet te zeggen de dingen als de woordenrijke vinders doen, + hij wist te doen de dingen der courtoisië, die een ridder doet voor de vrouwe + zijner keuze. Hij liep een middag Ysabele's valk na, die was weg gevlogen.... Tot hij + den vogel eindelijk vond, moede des vluchtens, in het struweel. Hij redde eens + Ysabele's hondje, dat in een der grachten gevallen was en sprong in het water het + reeds verdrinkende keffertje met levensgevaar te grijpen: het was hem bijna + ondoenlijk de gracht weêr uit te komen. Toen las Ysabele in de jeeste van + Lancelot—ook reeds door de clerken geboekt—dat Lancelot, na drie + wintermaanden gekerkerd te zijn geweest door een vijandelijken koning—de + traliën had verwrongen om eindelijk in Mei, in den kerkerhof, een prachtige roze + te plukken, die hem denken deed aan zijn <a name="Page_164" id="Page_164"></a>liefde, + koninginne Guenever.... En Ysabele vroeg haar oom en ridder of hij ook, te harer + hulde, zes kerkertraliën wilde verwringen, om een roze te plukken.... Zoo dat + Gawein zich in een kerker op deed sluiten....</p> + <p>Er bloeide juist een rozenstruik voor het gevang en alle ridders en edelvrouwen en + pagiën, rondom Ysabele, kwamen zien hoe Gawein de traliën wrong en wrong + om, eindelijk, bevrijd, de roos te plukken, die hij legde aan Ysabele's voetje. En + zij kuste hem dankbaar en alle ridders en edelvrouwen prezen Gawein als den + hoofschte, maar hij verontschuldigde zich en zeide, hij had niet meer dan Lancelot + gedaan. Toen gaf Ysabele aan Gawein haar gouden kam en rondom de tanden had zij drie + harer goudblonde haren gewonden omdat zij gelezen had in de jeeste, dat Guenever eens + aan Lancelot ook haar kam geschonken had met enkele heurer haren er in....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXII" id="HOOFDSTUK_XXII"></a><a name="Page_165" + id="Page_165"></a>HOOFDSTUK XXII</h2> + <p>Zoo was de vië goed en schoon, vol jolijt en solaes, meende Gawein, terwijl + hij met Ysabele ging langs de grachten en over de wallen, waar hoog de zonnebloemen + opstaken en boven de hooge stengelen hieven hare groote gouden zonnen, donker gehart, + afstralend tegen het rosbruine steen der burchtmuren, met de enkele boogramen her en + der verloren. En de zoete woorden, al was Gawein geen vinder, welden als water uit + een wel Gawein uit het harte en sprak hij met zijn diepe stem en Ysabele, naast hem + gaande, langs de lange zonnebloemenhaag, in hare witte, nauwe, even slepende kleed, + de vlechten twee over den smallen rug, twee over den smallen boezem, hoorde ze met + vreugde aan, hoe zij ook droomde, iedere nacht van Gwinebant, van Gwinebant! En zij + herhaalde tot Gawein, dien zij geen oom meer heette maar Gawein, dat zij zekerlijk + weldra zoû trouwen met den ouden Koning, Clarioen van Noordhumberland.... En + Gawein begreep dat, omdat zij was de princes van Endi en het princessekroontje met + drie puntjes hare slapen omgaf en omdat zij niemand dan een Koning kon trouwen en + omdat alle Koningen in den ommetrek oud waren... Maar, zeide Ysabele, als zij heur + princessekroontje geruild had voor de koninginnekroon van Noordhumberland, zoû + zij toch wel "hoofsche ridders" willen hebben aan heur hof, één of + twee, en zij wist niets van de Noordhumberlandsche ridders af en er zouden zeker, met + hare vrouwen, ridders haar in bruidvaart vergezellen. Zoodat veel hoop Gawein werd + gelaten en <a name="Page_166" id="Page_166"></a>hij zoo gelukkig leefde aan Ysabele's + zijde als hij nooit geleefd had naast wie hij ook had bemind, lace, zelfs niet ter + zijde van de eerste Ysabele, dezer tweede Ysabele moeie en dochter Koning Assentijns. + Zoo was het spansieren eindeloos, des morgens, na priemtijd, over de wallen en in de + vergieren, in de zonlachende hoeken tusschen de muren en torens, den burcht om en + eindeloos om; zoete wandelingen, poorten uit, bruggen over, de grachten groenblauw en + grijs goudend, ringelend als breede gordelen rondomme en Gawein heugde zich niets + meer van slachterij, die hij Destijds hier had aangericht. Tot zij, dien morgen, + wederom den slothof naderden en groote beweging zagen en ook tal van hoofden, die + bogen uit alle burchtramen, van staffieren en kamenieren en zij zelven zich haasten + om mede te aanzien wat geschiedde, buiten, vóor den burcht, op den weg, die er + heen geleidde, zichtbaar over de grachten heen van af den hof.</p> + <p>En met den Koning en het hof zagen Gawein en Ysabele, terwijl der edelvrouwen vele + schoothondjes op de barbekanen keften, een schandekar, gevoerd door een dwerg, + gezeten op het lamoen en in de schandekar lag een half naakte ridder en kermde van + pijn en ter zijde reden twee ridders, de ventalië op geslagen.... Van zoo verre + over de elf grachten heen en door den stadigen wasem van de ziedende tooverrivier, + waren de ridders niet dadelijk te herkennen; niet alleen wie in de kar lag, ook de + beide ruiters schenen bleek en moê, wellicht meer uitgeput dan zij zouden van + tweestrijd of veldslag geweest zijn. Reeds ging onmeêdoogend, naar die costume + en zede, der burchtgenooten gejoel en gejouw opgalmen, vooral dat der vele mindere + serianten, die over de wallen krioelden om te kijken en hun spot te drijven met wie + op een schandekar <a name="Page_167" id="Page_167"></a>voort werd geleid door een + onnoozelen dwerg....</p> + <p>Toen Gawein, met de hand voor de oogen:</p> + <p>—Bij mijne zoete Vrouwe van Hemelrijk! Bij caritate, wat zie ik! Herken ik + in dien eenen ridder niet mijn gezel, Lancelot? Is het mogelijk, dat ik Lancelot + herken!?</p> + <p>—Lancelot! juichte Ysabele. Is hij Lancelot, dien ik ginder schouw!? + Lancelot, van wien ik juist geheel de schoone jeeste las?!</p> + <p>—Hij is Lancelot, mijn schoonvader!! riep Gawein in hevigste ontroering tot + Koning Assentijn. Hij is Lancelot en wien zal hij vergezellen in de Schandekar, zoo + niet de geschandvlekte een ridder van goeden moed is! Om hem troost te bieden en eere + te doen: niet ànders dan om dien zal Lancelot een op de vreeselijke Kar + verzellen!</p> + <p>En Gawein, heftig ontroerd, liep de eerste opene poort uit en riep over de brug, + over de eerste slotgracht, luid van stemme:</p> + <p>—Lancelot! Lancelot!</p> + <p>Lancelot zag smartelijk op; hij herkende....</p> + <p>En verrast riep hij:</p> + <p>—Gawein! Gawein, dien wij zochten!</p> + <p>Maar Gawein riep een tweeden kreet, smartelijker nog dan waarmeê hij + Lancelot had geroepen:</p> + <p>—Wat zie ik! Gwinebant! Gwinebant!</p> + <p>Want hij herkende den ridder op de Kar!</p> + <p>Maar achter hem had een schelle vrouwekreet weêrklonken.</p> + <p>Het was Ysabele, die niet meer juichte om Lancelot; het was Ysabele, die, achter + Gawein aanloopende, met velen der baroenen en edelvrouwen Gwinebant had herkend en + uitriep:</p> + <p>—Gwinebant! O, Heiligen van Paradijs! Op de Karre ligt Gwinebant, mijn + ridder met de mouwe, die voor mij dapperlijk streed in het leste tornooi!</p> + <p>En vóór haar grootvader en de baroenen het <a name="Page_168" + id="Page_168"></a>haar konden verhinderen, was zij met Gawein vooruit gesneld, was + hen vóór gesneld, alle de poorten uit, alle de bruggen over, tot zij, + het hondje aankeffende achter zich, gekomen was op den weg, waar langs de dwerg + voerde zijn kar, met het mizerabele, verminkte paard.</p> + <p>—Lancelot! riep Gawein.</p> + <p>—Gawein! riep Lancelot. Wij zochten u!</p> + <p>En hij wierp zich af en de beide ridders omhelsden elkaâr.</p> + <p>—Lancelot! riep Gawein. Wat ligt mijn Gwinebant, onze jongste en schoonste + gezel, op de Kar?!</p> + <p>—Hij ligt er om ridderlijken plicht! zei Lancelot. Hij ligt er om Lionel te + bevrijden, die lag op de Kar schuldeloos! Wij waren uit getogen, Gawein, op queste + naar u, die bleef zoek en ontmoetten de Kar en Gwinebant bevrijdde dezen hier: + Lionel!</p> + <p>—Maar ik, heeren! riep Lionel; heb mijne krachten terug erlangd! Ik zal de + Kar wederom bestijgen!</p> + <p>—Lionel! riep Lancelot. Aan mij is nu de beurte de Kar te bestijgen! En die + dwerg zal mij voeren tot Camelot, waar ik mijnen Koning kond zal doen en Merlijn de + Kar onttooveren zal!</p> + <p>—Neen! riep Ysabele. Mijn hooge heer, Lancelot, gij van wien ik las met + Gawein, mijn ridder, uwe zoete jeeste, gij, de trouwste ridder van Kerstenheid, gij, + de trouwe ridder van de "fonteyne aller schoonhede", koninginne Guenever—o hoe + geerne zag ik haar niet!—gij moogt niet de Karre bestijgen! Het is Gawein, mijn + oom maar ook mijn ridder, hij!, die de Kar bestijgen zal, om Gwinebant te + verlossen!</p> + <p>En met de kreten der jonkvrouw mengden zich de ontroerde stemmen van Lionel, + Lancelot en Gawein, die met malkanderen wedijverden in edelmoedigheden, wie de Kar + bestijgen zoû.</p> + <p><a name="Page_169" id="Page_169"></a>Want Gawein aarzelde niet, hoofsche ridder, + die hij was, te voldoen aan het bevel van Ysabele, die hij minde boven alles ter + wereld. Hij zette, vóór,—garsoenen schoten op de paarden + toe—Lancelot en Lionel hem konden verhinderen, zijn voet op de Kar... Er was + als donder en weêrlicht uit blauwe lucht; de dwerg grinnikte; angstig hinnikte + het mizerabele paard....</p> + <p>In de Kar lag Gawein...</p> + <p>En wrong zich, gebonden, de kleêren verscheurd.</p> + <p>Tusschen Lancelot en Lionel stond wankelend Gwinebant. Hij was heel bleek.</p> + <p>Hij hield de oogen gesloten, terwijl hem steunden zijn vrienden.</p> + <p>Hij scheen uitgeput van de pijnen, geleden die nacht in de onzalige Kar.</p> + <p>Toen hij de oogen opende, zag hij, tusschen tal van baroenen en vrouwen—o + hoe heur aller schoothondjes kef-kef-keften omrond—eene jonkvrouw...</p> + <p>Zoo blond, zoo blank, zoo goud van haar, zoo wit van kleed, dat zij een engel + scheen...</p> + <p>En vol liefde-angst zagen hare azuren oogen hem aan...</p> + <p>En hij herkende haar...</p> + <p>Eénmaal had hij haar gezien ten tornooie...</p> + <p>En hij had hare mouwe, die zij hem had gereikt, geslingerd rondom zijn helm...</p> + <p>En sedert had hij haar gezien, tallooze malen van onzegbaar geluk, in zijne + droomen...</p> + <p>—Ysabele... murmelde hij.</p> + <p>—Gwinebant... stamelde Ysabele.</p> + <p>En hare witte handekens reikten hem toe.</p> + <p>Hij greep ze en kuste ze zacht.</p> + <p>—Ik zag u... stamelde hij.</p> + <p>—Ik zag u ook, Gwinebant, murmelde Ysabele.</p> + <p>Maar zij zeiden niet wáár zij malkanderen meer hadden gezien...</p> + <p><a name="Page_170" id="Page_170"></a>O, die leste tijden, iedere nacht!</p> + <p>In hunne droomen. Hoewel hij niet wist van de háre en zij niet van de + zijne...</p> + <p>Rondom hunne elkander ontmoetende, zoet herkennende liefdeblikken, was het veel + laweide, want de paarden hinnikten, steigerend aan de vuisten der garsoenen, die ze + bedwongen...</p> + <p>De edelvrouwen riepen wi ende wacharme...</p> + <p>De baroenen huldigden met lof ende prise Lancelot en Lionel.</p> + <p>En de schoothondjes... o wat de schoothondjes razende keften!</p> + <p>Toen klakte de dwerg met de zweep.</p> + <p>—Ik ben die gone, die wijs is van de burchten! grijns-grinnikte de onwijze + dwerg. Wij gaan tot Camelot in den lande van Logres en dan terug naar + Noordhumberland!</p> + <p>Maar Lancelot, Lionel en al de baroenen wilden niet, dat de dwerg de Kar weg zoude + rijden. En ook Koning Assentijn, die de poorte uit en de bruggen was over gekomen, + wilde het niet.</p> + <p>—Wij en willen het niet! riepen zij allen. Den burcht in, dwerg! + Hiér, in den burcht van Endi zal blijven de Karre! Den burcht in, dwerg, trots + tooverië en Schandekar-wonder! Als Gawein onschuldig op de Karre geschandvlekt + ligt uit edelmoedigheid, zal hij niet vertoond worden langs de straten, tot spot van + keytieven en kaerelen! Den burcht in, dwerg!</p> + <p>En zij dwongen den dwerg de eerste brug over te rijden, door den heeten wasem heen + van het ziedende water. De garsoenen geleidden de twee paarden weg...</p> + <p>De schoothondjes keften...</p> + <p>Het was een laweide van grootst belang en nauwelijks kon zich verstaanbaar maken + de Koning, die noodde hoffelijk Lancelot, Lionel, Gwinebant zijne <a name="Page_171" + id="Page_171"></a>gasten te zijn. Hevig kermde Gawein en wrong zich, wrong zich op de + Kar...</p> + <p>Hij wrong zich van de tooverpijn, die hem met scheuten schoot door de leden maar + hij kermde vooral—want meer dan kermen was zijn klagen niet—omdat hij, + vóór het mizerabele paard, dat de Kar trok... Ysabele zag gaan met + Gwinebant, zijn jongen gezel, dien hij wel minde...</p> + <p>En hij leed ijverzucht want Ysabele, teederlijk,—meende hij—geleidde + Gwinebant, die nog wankelde na, bleek, in zijn stukkende rusting...</p> + <p>Tot Gawein zag, dat Gwinebant glimlachte zijdelings naar Ysabele en haar, + zekerlijk, bediedde dat het hem beter ging, hij, een ridder van Tafel-Ronde en die + niet sterven zoû van één nacht onschuldig gelegen te hebben op de + Schandekar. In der daad richtte zich ook Gwinebants ranke, breedschouderige gestalte, + zoo jeugdig als van strijdengel, meende kermend Gawein, aan Sint Michiel gelijk! en + Ysabele, zijdelings, glimlachte Gwinebant toe... En Gawein kermde en er was + zùlk een laweide, dat plots donderend de Koning Assentijn uitriep, tusschen + Lionel en Lancelot:</p> + <p>—Jonkvrouwen en vrouwen! Ik beveel u: doet zwijgen, en dadelijk, al uw + onzalige schoothondjes want, mij mijne koningskrone! ik laat ze anders allen door de + garsoenen in de grachten gooien!</p> + <p>Toen stortten alle de vrouwen en jonkvrouwen toe op hare keffende hondjes en + borgen de lieve beestjes in hare armen, aan hare boezems, in de schootplooien van + haar gehevene kleed...</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXIII" id="HOOFDSTUK_XXIII"></a><a name="Page_172" + id="Page_172"></a>HOOFDSTUK XXIII</h2> + <p>Maar blijde waren alle de burchtgenooten, de hoogste en ook de laagste, dat zij + Gawein gespaard hadden van die schande op de vreeselijke Kar te worden rond gevoerd + langs wegen en straat, om vertoond te worden aan allen, die hem zouden ontmoeten. En + de dwerg voerde nu zijn Kar naar den burchthof en daar werd het paard, dat doodmoede + was, uit gespannen en weg geleid. De Kar, waarop Gawein lag te kermen en te krimpen, + werd onder de breedtakkige linde getrokken en allen om Gawein heen wrongen de handen + want verlost kon hij eerst worden na twaalf uren zonder levensgevaar voor hem en zijn + bevrijder. En om hem heen zwoeren Lancelot en Koning Assentijns baroenen, dat zij, + zoodra de zon zonk, Gawein zouden verlossen, om beurten; zij beloofden het + malkanderen met handslag.</p> + <p>Ysabele, met Gwinebant, naderde nu ook de Kar en zij begon te weenen, toen zij + Gawein zoo zag krimpen.</p> + <p>—Gawein! riep zij. Mijn lieve ridder! Doet de tooverkar harde pijn? Ik en + kàn u zoo onnoodig niet lijden zien!</p> + <p>—Ysabele! zeide Gawein, heel bleek. Het is niet zóó groote + pijn! Het is meer prikken van muggen en steken van wespen maar méér en + is het leed niet! En ik en zal niet meer kermen en krimpen als gij het niet aan kunt + zien en als het uwe zoete oogen doet weenen!</p> + <p>Toen lag Gawein heel stil en sloot de oogen, terwijl ter zijde van de Kar + grinnikte de dwerg. En de <a name="Page_173" id="Page_173"></a>Koning zette zich + bezorgd op zijn zetel en beval der ridders bal te spelen en met het werptafelspel. En + hij beval jongen knapen te zingen en vedelaren te vedelen, opdat Gawein minder + zoû lijden, zoo rondom hem er muziek klonk en voort ging de gewone vië, + die des kasteels was in vredestijd. En steeds lag Gawein heel stil, de oogen gesloten + en Ysabele dankte hem, dat hij niet meer kermde en kromp en Gwinebant dankte hem, dat + hij hem wel had willen verlossen. Zoo gingen er enkele uren voorbij...</p> + <p>En het scheen bijna, dat Gawein niet meer leed, zoo stil lag hij...</p> + <p>O, de vreeslijke Kar, de Schandekar, die een tooverkar was, o de vreeslijke Kar + van Clarioen van Noordhumberland! In alle andere rijken der oude Koningen rondom was + zij reeds afgeschaft, die Kar van schande en van marteling en nog deed Clarioen haar + door de landen gaan! O, zoo de baroenen haar dorsten vernietigen, die Kar, die alleen + leidde één onzinnige dwerg! Maar tooverië en magië waren + sterker dan alle baroenen ter wereld en de Kar wàs niet te vernietigen, alleen + te onttooveren! O, zoo Merlijn maar te roepen was, maar Gwinebant noch Lancelot + wisten, waar hij toefde, zeker steeds bezig met die zoo moeilijke, draadlooze + theorië... Zoodat Lancelot zich droef bij den Koning zette en Gwinebant Ysabele + verder geleidde langs de grachten en de zonnebloemen: al lag Gawein stille, het bleef + toch pijnlijk voor de zoete princesse haar ridder op de Schandekar te zien! Tot + plotseling boven van de tinnen galmde koperen torengeschal der torenwachters en de + burchtzaten uit zagen: twee ruiters naderden en de drossaet des Konings, met + staffieren en met garsoenen, ging hen door de opene poorten te gemoet en verwelkomden + hen. Zij reden binnen en Lancelot <a name="Page_174" id="Page_174"></a>herkende den + eene: die was Galehot en de andere was zeker zijn schildknaap, maar Lancelot kende + dien niet, zeide hij Koning Assentijn, die bijziende de oogen knipperde. Galehot en + de schildknaap stegen af op het voorplein en Lancelot omhelsde zijn wapenbroeder en + riep uit:</p> + <p>—Lace, Galehot, wel ontmoet ik u op een kwaden dag! Want zie, daar ligt + Gawein, over de Schandekarre, die hij betrad uit edelmoedigheid om onzen Gwinebant te + verlossen en de ure is nog niet daar, dat wij hem verlossen mogen!</p> + <p>Galehot—anders de gracelijk stil glimlachende—sloeg een oprechten + jammerkreet uit en de schildknaap een nog schelleren. En terwijl Galehot den Koning + begroette, herkenden alle de burchtgenooten den schildknaap. Die was Amadijs. Hij + kwam met Galehot terug van Camelot, waar hij Koning Artur kond had gedaan en Koning + Artur was blijde geweest, dat hij nu wist van Gawein, maar toen heel booze geworden, + dat Gawein niet om het Scaec scheen te achten en toen had hij wi ende wacharme + geroepen om Mordret en om Didoneel. En hij had Amadijs, en Galehot mede, bevolen + dadelijk op weg te gaan, naar Endi, om Gawein te zeggen, dat hij oogenblikkelijk op + queste moest naar het Scaec. Omdat alle zijne Tafel-Ronde-ridders er op uit waren, + had Koning Artur, meldde Galehot, twaalf andere zijner hoogste baroenen tot + Tafel-Ronde-ridders geslagen en die zaten nu om het jaspis-blad in de Ronde Zale te + wachten tot Aventure zich voor zoû doen en dikwijls verstreek het uur van den + maaltijd en wachtten zij nog... Toen Assentijn daarvan hoorde, schudde hij + bedenkelijk het hoofd en bedacht, hoewel hij er uit hoofschheid tegen zijne gasten + niets van repte, dat die Koning Artur van Logres, zoo belust op Aventuur, wel heel + oud werd, ouder dan hij, Assentijn was. <a name="Page_175" id="Page_175"></a>En dat + het slecht voor de mage was zóó lang te wachten en niet te eten.</p> + <p>—Ik moet, bij mijn trouwe, bedenken, zeide Koning Assentijn tot Lancelot en + Galehot; waar nu toch gij allen twaalf toeft van oude en eerste Tafel-Ronde. Om mij + zie ik armen Gawein; gij, Lancelot; gij, Galehot en ginds dwaalt Gwinebant, de + schoone knape, met mijne Ysabele in jeugendlijke sprake langs de zonnebloemen; die + vertellen malkander zekerlijk van hunne droomen... Nu, dat zijn vier uwer, waar zijn + dan de acht anderen, zeg?</p> + <p>—Didoneel en Mordret lijden pijnen in Vagevure, glimlachte gracielijk + Galehot; als Amadijs melden kwam. En de zes anderen zijn Amoreuse-Garde belegeren + gaan...</p> + <p>En Galehot vertelde alles en meldde ook Lancelot nu, hoe Mordret en Didoneel + verslagen werden toen Gawein Alliene, die was Amadijs, verloste.</p> + <p>—Ja, ik! riep Gawein, met gesloten oogen, van de Kar. Ik, ik versloeg de + feloenen, die met ons mede waagden aan te zitten aan Tafel-Ronde!</p> + <p>En hij lag weêr stil. En Lancelot was zeer verbaasd en droeve te moede en + Koning Assentijn verwonderde zich in stilte, dat nog wel ridderen van Tafel-Ronde een + slechten burcht hadden kunnen stichten in afgelegen foreest, waar zij geschaakte + damoselen opsloten!</p> + <p>—Lace! riep Lancelot. Ik zal Gwinebant melden van Didoneel en Mordret.</p> + <p>Maar Assentijn hield hem tegen en zeide:</p> + <p>—Ik zoude dat laten, mijn lieve Lancelot! Gwinebant spansiert er zoo zoete + met Ysabele langs die zonnebloemen: dat is de joghet, die zich verhoghet. Laàt + ze... Mijne arme kleindochter, dat zoete kind, heb ik beloofd aan Clarioen van + Noordhumberland en dat is mij niet wel te moede na al <a name="Page_176" + id="Page_176"></a>wat ik van dien ouden schalk hoore en zie. Schandekarren zijn niet + meer te dulden enghienen, als zij met tooverië gaan en door ridderen moeten + worden beklommen.... Zeg nu, mijn lieve Lionel—en de Koning richtte zich tot + den Noordhumberlander—maak mij vroed van den hove daar ginder: hoe staat het + daar wel bij dien Clarioen?</p> + <p>En Assentijn hoorde Lionel uit, over het verre Noordsche rijk, waarheen zijne + kleindochter ter bruidvaart zoû gaan en waar Clarioen iederen ridder, dien hij + verdacht van hem naar de kroon te staan, wierp op de Schandekar!</p> + <p>Maar naast de Kar was Amadijs ontzet blijven staan, de edelvrouwen en baroenen + rondom.</p> + <p>—Mijn heer! hijgde ten laatste Amadijs. Mijn heere Gawein! Gij, gij, de + edelste, de overgelijklijke op de Schandekarre, gij!</p> + <p>De dwerg grinnikte.</p> + <p>—Dat en doet geene pijn, schildknaap! Zie toch, de ridder kermt niet en hij + krimpt niet! Het is alleenlijk als van muggen en wesp! En ik weet den weg naar alle + burchten maar ik weet ook van knapen en jonkvrouwen! Schildknapen hebben vaak zachte + oogen, en weet gij, eene jonkvrouwe kan ook harde wel de Karre bestijgen!</p> + <p>Amadijs bloosde omdat een onzinnige dwerg hem had kunnen doorzien en de baroenen + en edelvrouwen rondom, reeds gehoord hebbende van wat Galehot aan Lancelot en den + Koning gemeld had, beweerden, dat zij altijd wel gedacht hadden, dat Amadijs een + jonkvrouw was. Hoewel deze bewering niet geheel en al waar was en menige edelvrouw, + die met Amadijs de zoete melodië had willen drijven, zeer teleur was gesteld in + hare begeerten en zoo weinig toeschietelijken schildknaap in de eentonigheid van de + kasteelvië zich niet had kunnen verklaren.</p> + <p><a name="Page_177" id="Page_177"></a>Gawein lag steeds stil...</p> + <p>De oogen gesloten, dacht hij aan Ysabele.</p> + <p>En leed hij zwijgend om haar. De baroenen en edelvrouwen bleven rondom, met + troostenden roep, terwijl vedelden de vedelaren.</p> + <p>En de hoogstemmige knapen zongen.</p> + <p>En Amadijs vroeg wanhopig den dwerg:</p> + <p>—Wanneer heeft de tooverië uit gevierd? Wanneer kan een ander, knaap of + jonkvrouw, mijn heere verlossen? Zeg mij, dwerg; na zonsondergang?</p> + <p>De dwerg grinnikte; de zon stond nog hoog aan het namiddaggeluchte en de + zonnebloemen langs de muren en grachten straalden den gouden gloed terug...</p> + <p>Toen grinnikte de dwerg en fluisterde:</p> + <p>—Hoor, mijn zoete knape! Ik en ben niet zoo dul als zij denken! De baroenen + dwongen mij den burcht binnen te rijden en de garsoenen spanden het rosside uit. Maar + als de Karre niet en beweegt en hier stille staat onder de koningslinde om den ridder + van alle lachter te sparen, vermag niets ende niemand hem te bevrijden... En wie op + de Karre springt, waarschuw ik u, ligt mede geboeid ter neêr!</p> + <p>—O wi, o wacharme! riep Amadijs. Zal God van Hemelrijk dat dulden!</p> + <p>Ook de baroenen, die mede den dwerg hadden aangehoord, riepen:</p> + <p>—Bij Sint Michiel! Bij Sint Jan! Bij den rijken God van Hemelrijk!</p> + <p>Zij wilden den dwerg te lijf en hem als een worm vertrappen. Maar Lancelot, + Galehot stortten toe, zelfs Gwinebant verliet Ysabele, om den dwerg te ontzetten. + Ridderlijke daad zoû het niet zijn een dwerg te verdelgen en daarbij, zoo hij + verdelgd ware, wie wist van de Karre en hare enghiene, zoo <a name="Page_178" + id="Page_178"></a>de voerder daar niet en ware? De dwerg, bevrijd uit den boozen + drang der baroenen, grinnikte en zette zich spottend, gedrochtelijk, met de spichtige + armen over de vergroeide knieën op het lamoen van de kar, terwijl doodstille + Gawein leed en lag.</p> + <p>—Ik zal wachten! grinnikte de dwerg. Uw welgevallen zal ik, hooge heeren, + wachten! Voor zonsondergang kan zelfs geen schildknape met zachte oogen of een baroen + of valiante wigant den ridder uit de Karre verlossen, maar ik moet naar den Koning + Clarioen terug: wees des gewes, hoe zot ik ook ben!</p> + <p>Woedend stonden de baroenen rondom de Schandekar en den dwerg. Plotseling betrok + de lucht...</p> + <p>De gloed der zonnebloemen, waartegen Ysabele's figuurken blankte, wachtende + angstig, dat Gwinebant zoû keeren, doofde...</p> + <p>Een zwarte wolk zonk over den burcht...</p> + <p>—Een tempeest? riepen de burchtgenooten. Een horeest!</p> + <p>Want het weêrlichtte...</p> + <p>Er rommelde donder en in die onweêrsbui naderde een heftig gesnor...</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXIV" id="HOOFDSTUK_XXIV"></a><a name="Page_179" + id="Page_179"></a>HOOFDSTUK XXIV</h2> + <p>En boven den burcht, door de wolk heen, brak door met zwaar wiekengewapper een + reusachtige fenixvogel, die straalde vreemd in eigen juweelachtige, pauwblauw + geschakeerde glanzen...</p> + <p>—Merlijn! Merlijn! riepen de drie ridders van Tafel-Ronde, Lancelot, + Gwinebant, Galehot.</p> + <p>Werkelijk, het was Merlijn, die op zijn vogel neêr daalde, in een wijden + cirkel van zweefvlucht. Snorrend en hevig sidderend daalde de fenix maar zette zich + toen luchtig en sierlijk vóór den Koning, en Merlijn steeg af uit des + vogels rug. Merlijn was niet zoo heel jong meer, tegen het eind van den dag, als zijn + jeugdbad had uitgewerkt en hij het de moeite niet waard had gevonden een tweede bad + te nemen. Hij groette Koning Assentijn, die niet meer verbaasde dan overeen kwam met + zijne koninklijke waardigheid en riep en jubelde:</p> + <p>—Eureka! Eureka! Ik heb de draadlooze theorieë gevonden! En ik kom mijn + lieven Gawein verlossen!</p> + <p>Nu lachte hij luide. Terwijl hij lachte, scheen zijn baard te groeien, schenen + zijne oogen als vlammen gloeien te gaan. Zijn gebaar uit wijde, purperen mouwen was + zóó wijd, als of hij met zijn staf een tooverban trok om het geheele + burchtplein heen. De lindeboom bewoog krakend alle zijn takken en bladeren in den fel + waaienden wind. Een dichte nevel zonk neêr. Allen—de Koning, Lancelot, + Gwinebant, Ysabele, Galehot, Amadijs, de baroenen en edelvrouwen, drongen tegen + elkaâr, <a name="Page_180" id="Page_180"></a>wèg van Merlijn en de Kar. + Een wervelwind woei. Het duurde nauwlijks twee, drie blikken der oogen. De nevel trok + op; de wind verwoei om den burcht; de zon straalde, zinkende, door; bij de + zonnebloemen blankte op Ysabele; zij school half bezwijmende in de armen weg van + Gwinebant en zij waren schoon en lieflijk om te aanzien. En voor Merlijns voeten + versmeulde weg de Kar tot een witte asch, terwijl Gawein ongedeerd, hoewel + verbijsterd, stond, als nog omgeven door Merlijns wijd gebaar.</p> + <p>—Tooverië! Tooverië!! riepen de baroenen en angstig de + edelvrouwen, door elkaâr, dringende duwende.</p> + <p>Maar Gawein was verlost...</p> + <p>Over het burchtplein kroop een schildpad.</p> + <p>Merlijn schaterlachte......</p> + <p>Hij wees......</p> + <p>—Dat is de dwerg! zeide hij. Burchtzaten, opent den weg voor mijn schildpad! + Hij keert terug tot Noordhumberland! Hij gaat konden Koning Clarioen van zijne + Schandekarre!</p> + <p>En Merlijn schaterde zóo, dat alle de baroenen ook schaterden. De, door de + edelvrouwen heel lang stil en achterbaks gehoudene, schoothondjes ontsnapten, liepen + toe op den schildpad, die weg kroop en keften. Ysabele stortte naar Gawein met een + vreugdekreet en omhelsde hem.</p> + <p>En toen boog zij eerbiedig voor Merlijn en riep juichend met hare vreugdestem:</p> + <p>—Groote Merlijn! Ik heb van u gelezen in de schoone jeesten, die de clerken + sedert tien jaren boeken en nu zie ik u met mijn oogen! Gij zijt de goede toovenaar + van hoogste lof! Gij verbranddet in tooverviere de Kar en zij versmeulde tot witte + assch! Wees gebenedijd, gij, die Gawein, mijn ridder, verloste!</p> + <p>En zij boog diep en herhaaldelijk, beurende hare <a name="Page_181" + id="Page_181"></a>vlechten omhoog en alle de edelvrouwen volgden het voorbeeld van de + princes.</p> + <p>Terwijl de Koning dreigend riep:</p> + <p>—Jonkvrouwen en vrouwen, zoo gij niet uwe schoothondjes...</p> + <p>Hij kon niet voltooien. Het laweide barstte los oorverdoovend. Er was gejuich van + triomf aan alle ramen des burchts, over alle barbekanen. Maar de vele schoothondjes + keften het hoogst, zonder zich te storen aan Koning Assentijns oude zenuwen....</p> + <p>Toen, van boven den hoogsten toren, galmde, brallende, koperen geschal, het + signaal van den torenwachter.</p> + <p>De lagere torenwachters galmden hem na.</p> + <p>Allen keken uit, naar den weg.</p> + <p>Een ridder naderde en vroeg toegang.</p> + <p>Het was Sagremort: Gawein, Lancelot, Galehot, Gwinebant ijlden op hem toe.</p> + <p>Sagremort steeg af. De ridders voerden, met de baroenen en de edelvrouwen en de + schoothondjes, Sagremort vóór den Koning.</p> + <p>Sagremort zeide:</p> + <p>—Edele heere Koning van Endi, hooge Assentijn! Mijn vijf gezellen: Bohort, + Acglovael, Ywein, Hestor en Meleagant zijn gevangen in den burcht van Amoreuse-Garde, + waar vele feloenige ridderen damoselen gevangen houden en te tijde en te ontijde + belagen. Ik kwam langs uwen burcht en trof mijn valiante gezellen, zoo hielp mij Sint + Michiel. Heere Koning, waarom ik niet en gevangen ben met die vijf anderen genomen? + Omdat ik weifelde en twijfelde binnen te gaan, toen de damoselen aan de vensteren + verschenen en lonkten en lokten met zoeten lach en lonk... Ik dacht: willen die + damoselen wel worden bevrijd of... willen zij niet worden bevrijd. Dat is de + vrage!</p> + <p>—<a name="Page_182" id="Page_182"></a>Zeide ik het u niet al?! riep + Galehot.</p> + <p>Koning Assentijn sloeg de handen om zijn arme hoofd en zijn kroon gleed scheef. + Een Schandekar, vijf ridders van Tafel-Ronde ten zijnent, vijf gevangen in een burcht + van feloenen; daarbij nog Merlijn, de toovenaar, op een fenix; Clarioen van + Noordhumberland een oude curliaen ende schalck, wien hij zijne kleindochter had + beloofd; keffende schoothondjes, die niet waren tot zwijgen te brengen.</p> + <p>—Het is mij te veel! riep hij. Ik bezwijme!</p> + <p>En hij viel achter over in zijn zetel, maar Ysabele omringde zijn oude hoofd met + hare ranke armen en lachte...</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Een ruste was den vijf ridders van Tafel-Ronde wel van noode in den burcht van + Endi. Zij konden toch dien avond voor vespermaal niet dadelijk vertrekken! De + pagiën geleidden de gasten in verschillende kemenaden en zij wieschen zich in + gulden bekkens met fijne dwalen en kleedden zich—er lagen steeds surcoet en + hozen klaar voor dolende ridders. Lionel, die vooreerst niet naar Koning Clarioen + dorst keeren, hoopte onder Koning Assentijns ridderschap te worden opgenomen; ook + Merlijn bleef nog die nacht.</p> + <p>En na het maal, door heel eenvoudige tooverië, bracht Merlijn Gwinebant en + Ysabele te zamen. Zij troffen elkaar ditmaal niet bij de zonnebloemen maar bij de + donkerroode, bloeiende rozenstruiken, waarvan éene roos Gawein had geplukt na + zes kerkertraliën te hebben verbroken: dat geurde daar van rozengeur onder aan + de muren van den burcht en in de nieuwe maan, die in blauwe nacht wit op straalde en + neêr vloeide over de barbekanen en speelde en spiegelde in de grachten; daar + dwaalden Gwinebant en Ysabele.</p> + <p>—<a name="Page_183" id="Page_183"></a>Gedenk u des, Ysabele, gij gaaft mij + de mouwe ten lesten tornooi...?</p> + <p>—Ik en vergat het nimmer, Gwinebant... Gij streedt en verwont te mijner + eere...</p> + <p>—Ik dacht sedert steeds aan Ysabele...</p> + <p>—Ik dacht sedert steeds aan Gwinebant...</p> + <p>Merlijn luisterde om een hoek: hij was nu héél oud en de maan + zilverde in zijn baard.</p> + <p>—Ik droomde u, zei Ysabele.</p> + <p>—Ik droomde u ook! zei Gwinebant en lachte verbaasd.</p> + <p>—Ik droomde u, dat gij kwaamt, in mijne kemenade en ik omhelsde u....</p> + <p>—Zoo zoete, zoo zoete droomde ik ook, dat ik u omhelsde! zeide Gwinebant + verbaasd.</p> + <p>—Droomden wij malkanderen eenderlijk? vroeg Ysabele. Ik omhelsde u in deze + maniere...</p> + <p>Zij sloeg om zijn blond, krispe hoofd hare armen en kuste hem lang op den + mond.</p> + <p>—Eenderlijk, beäamde Gwinebant ontroerd om haar kus. Want ik omhelsde u + in deze maniere....</p> + <p>En hij kuste haar en zij kusten malkanderen zoo als zij malkander in den droom + hadden gekust en heel lang.</p> + <p>—Ik droomde u iedere nacht, na dien, zeide Ysabele.</p> + <p>—Ik droomde u ook iedere nacht! lachte Gwinebant verbaasd.</p> + <p>—Iedere nacht, zeiden zij beiden en kusten malkanderen lang.</p> + <p>—Ridder zijt gij van Koning Artur, zeide Ysabele. Maar, o Gwinebant, mijn + ridder wensch ik u wel hartelijk...</p> + <p>—Ysabele, hebt gij mij lief?</p> + <p>—Harde lief heb ik u, Gwinebant...</p> + <p>—Ik heb u, Ysabele, ook harde lief...</p> + <p>—<a name="Page_184" id="Page_184"></a>Zoo lief... Zoo lief! zeiden zij + beiden en zij kusten malkanderen lang.</p> + <p>—Ysabele, wilt gij dan mijne zoete wijf wezen?</p> + <p>—Wat denkt gij, Gwinebant! lachte zacht Ysabele. Ik ben eene princesse van + Endi, kleindochter van Koning Assentijn. Ik zal een Koning trouwen: Clarioen van + Noordhumberland....</p> + <p>—Dien ouden curliaen? vroeg Gwinebant. Gij en zult dien toch niet trouwen, + Ysabele??</p> + <p>—Ik zal hem trouwen, Gwinebant, zeide Ysabele en kuste hem, lang.</p> + <p>Hij kuste haar, lang, terug.</p> + <p>—Ik zal hem trouwen, herhaalde zij. Ik moet toch eene koninginne worden en + daar zijn geen andere Koningen rondom, die jonger zijn en eene koninginne hebben van + noode. De prins Alidrisonder van Koning Wonder van Mirakeleland is mij te jong...</p> + <p>—Te jong, Ysabele? Wilt gij dan een ouden man?</p> + <p>—Ik wil een ouden Koning tot man, Gwinebant, zeide Ysabele.</p> + <p>Gwinebant kreunde van minnesmart, maar Ysabele kuste hem weg zijn kreunen en hij + kuste haar: zij kusten malkanderen, lang.</p> + <p>—En ik wil u als mijn ridder, mijn Gwinebant.</p> + <p>—Hoe dat, o Ysabele, als ik u heb zoo lief, zoo lief?!</p> + <p>—Zoo als koninginne Guenever, die is Koning Arturs wijf, Lancelot tot ridder + heeft. Dat weet gij zelve, mijn Gwinebant, en dat las ik in Lancelots jeeste. Amijs + en amië zijn Lancelot en Guenever. Wij zullen amijs en amië zijn...</p> + <p>—O Ysabele, maar die oude schalk, Clarioen, die Koning, staat mij bitterlijk + in den wege!</p> + <p>Zij kuste hem en hij kuste haar, lang.</p> + <p>—En Gawein, ging Ysabele voort; wil ik ook tot ridder hebben en amijs.</p> + <p>—<a name="Page_185" id="Page_185"></a>Gawein ook, Ysabele?!</p> + <p>—Ja, Gwinebant, ik bewonder harde Gawein, en heb hem ook heel lief; hij is + mijn oom, maar hij is mijn ridder en mijn amijs.</p> + <p>—Ysabele, hij en is niet uw amijs... Gij weet nog niet wat een amijs is, + zoete Ysabele....</p> + <p>—En weet ik niet wat een amijs is? Ik weet harde wel wat is een amijs. Ik + wil een ouden Koning hebben tot man en ik wil twee amijsen hebben daarbij. Ik wil + Clarioen hebben tot man en Gawein en u, Gwinebant, tot amijsen.</p> + <p>—Ysabele, Ysabele, ziet gij niet, hoe ik lijde?</p> + <p>—Gij en moet niet lijden, mijn Gwinebant. Clarioen, die zal maar zijn de + Koning, die mij tot koninginne maakt. Gij zult zijn mijn amijs en ook Gawein, omdat + hij zoo veel toren in zijn harte zoû dragen, zoo hij niet mede mijn amijs mocht + wezen. Met u samen.</p> + <p>—Hij en zal niet willen met mij samen uw amijs zijn, o Ysabele! Gij en weet + niet wat een amijs heet, jonkver.</p> + <p>—Ik weet harde wel wat een amijs heet, ridder. Een Koning is, wie mij + koninginne maakt, maar een amijs is wie met mij hoofschelijk de courtoisië + drijft. In deze maniere...</p> + <p>En Ysabele omhelsde Gwinebant en kuste hem, lang.</p> + <p>—O Ysabele! zuchtte dronken Gwinebant, maar kuste haar, lang.</p> + <p>Van uit de burchtzale klonken de vedelen en knapestemmen.</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXV" id="HOOFDSTUK_XXV"></a><a name="Page_186" + id="Page_186"></a>HOOFDSTUK XXV</h2> + <p>Gij en moogt niet ijverzuchtig zijn van Gawein, zeide Ysabele, zeer ernstig, met + opgeheven vingerkijn. Ik en wil het niet, Gwinebant. Ik heb Gawein harde lief en wil + hem geen leed doen en hij darf niet denken, dat ik u meer lieve dan hem. Hij heeft + mij harde lief, Gwinebant en hij mag het niet denken...</p> + <p>—Maar wien hebt gij het meeste lief, Ysabele?</p> + <p>Ysabele omhelsde Gwinebant.</p> + <p>—Gwinebant! antwoordde zij en zag hem diep in de oogen.</p> + <p>Gwinebant sloot de zijne.</p> + <p>—Gaan wij, zeide de jonkvrouw. Ik wil u droomen, deez' nacht, mijn lief!</p> + <p>—O Ysabele! zuchtte Gwinebant.</p> + <p>—Zult gij mij droomen—deez' nacht, lief?</p> + <p>—Ja, ik! zeide Gwinebant. Ik zal u droomen en al onze kussen!</p> + <p>Zij gingen. Maar door heel eenvoudige tooverië wist Merlijn, die om een hoek + had geluisterd, Gwinebant in de schaduw Ysabele te doen verliezen en haar Gawein te + doen tegen komen, die haar zocht. En vond, terwijl Gwinebant haar verloor.</p> + <p>—Ysabele! riep blijde uit Gawein. Vind ik u eindelijk!</p> + <p>—Gawein! riep Ysabele. Zocht gij mij? Maar ik zocht u en harde blijde ben ik + u gevonden te hebben!</p> + <p>—Ik en vond u niet in de burchtzale, zeide Gawein; waar de burchtzaten in + feestelijk deduut te zamen zijn en aan den male, zag ik u met Lancelot <a + name="Page_187" id="Page_187"></a>zoo zoete spel drijven en samensprake vol + courtoisië, dat ik niet en wist wat te denken, o Ysabele!</p> + <p>—O Gawein, mijn wellieve Gawein, verweet schalks Ysabele; wat verdacht gij + mij van courtoisië met Lancelot te drijven! Lancelot, die is de amijs van de + "fonteyne aller schoonhede", koninginne Guenever, bij wie ik alleenlijk maar een + onnoozel en schamel maagdelijn ben; Lancelot, dien ik bewonder als een wigant van den + Rijke van Logres, alleen vergelijkbaar met u, Gawein!</p> + <p>—Maar Ysabele, gij bewonderdet mij ook als een wigant van Logres' Rijk en + Tafel-Ronde en toch zeidet gij mij, dat gij mij wel mindet! O Ysabele, zoo gij mij + niet en mindet meer, mijn dood zoû het, Ysabele, wezen, mijn dood, die niet en + was dat bekampen van vierwerf twintig man aan twaalver poorten elk van dezen burcht! + Mijn dood, o Ysabele, zoude mij niet en komen van veldslag of tweestrijd, niet van + draken of van reuzen, niet van queste of Aventure maar van een onnoozel en schamel + maagdelijn, die eene princesse is en hoewel zij koninginne van de Noordhumbersche + landen zal worden, Lancelot beminnen gaat, Guenevers amijs!</p> + <p>—O Gawein, hoe zoude ik Lancelot beminnen gaan, Guenevers amijs! Ik waag hem + nauw in de oogen te blikken al zijn die zachte: hij is zoo hoogelijk verheven boven + mij en hij is zoo trouw als een ridder niet en ooit was: de vinders hebben in zijne + jeeste zijn trouwe boven alle lof verheven; hoe zoude ik, o Gawein, Lancelot gaan + beminnen!</p> + <p>—Of mijn dood, Ysabele, zal komen van dat zelfde maagdelijn, zoo onnoozel en + schamel, zoo zij Gwinebant beminnen gaat!</p> + <p>—O Gawein, hoe zoude ik Gwinebant gaan beminnen! Zoo zulke min, mijn Gawein, + ware uw <a name="Page_188" id="Page_188"></a>dood! Zoude ik uw dood willen en + Gwinebant gaan beminnen? Ik en zoude het niet kunnen, Gawein!</p> + <p>—Zoo zeg mij, o Ysabele, zoo zweer mij, o Ysabele, dat gij noch Lancelot + noch Gwinebant bemint! Want ik twijfelde tusschen die beiden, wie gij, o Ysabele, + beminnen konst!</p> + <p>—O Gawein, eeden van minne zijn als vogelen met vlogelen, die vliegen door + de luchten zoodra een ze los uit de handen laat! O Gawein, Ysabele neemt geen + minne-eeden in den mond maar hoe kan zij Lancelot of Gwinebant beminnen gaan als zij + u bemint, o Gawein!</p> + <p>—Zoo kus mij, zoete Ysabele......</p> + <p>Toen, in de zwarte schaduw van de burchtmuren, met de blauwe manenacht rondom, + kuste Ysabele Gawein en Gawein Ysabele, lang. En geloofde hij, dat zij hem beminde en + niet Lancelot en ook niet Gwinebant en ook niet Galehot en ook niet Sagremort en ook + niet Lionel, den Noordhumberlander. En voelde hij, dat zijn liefde zijn leven was: al + was hij ook nooit als Lancelot trouw geweest, zijne liefde zoude ditmaal kunnen + worden zijn dood. En terwijl zij malkanderen kusten, lang, keek Merlijn steeds om den + hoek en verdween toen en keek om een anderen hoek Amadijs. En de schildknaap hoorde + juist Ysabele zeggen, schalk, aan het einde van den langen kus:</p> + <p>—Maar Gawein, mijne smarte zal mij komen, gepeis ik, van een ridder, die is + niet Lancelot en niet Gwinebant en dien vergezelt een wel schoone schildknape. En die + schildknaap is eene jonkver onder zijne maliëncotte en surcoet en ik zoude, om + mijne ijverzucht te stillen, weten willen, Gawein: heeft de ridder zijn schildknape + lief?</p> + <p>—O Ysabele! hoorde Amadijs antwoorden zijn heer Gawein. Hoe zoude ik Amadijs + beminnen, <a name="Page_189" id="Page_189"></a>die is Alliene, die ik ridderlijk + verloste, ànders dan met pietate en met caritate, als een broeder zijn zijne + zuster wel minnen zal: hoe zoude ik, Ysabele, Alliene beminnen als ik Ysabele minne, + Ysabele, Ysabele alleen!</p> + <p>Toen kusten malkanderen Gawein en Ysabele lang en Amadijs vluchtte van + daar......</p> + <p>Maar uit de burchtzale weêrklonken fanfaren......</p> + <p>En Gawein en Ysabele repten zich langs de donkere muren en torens binnen en de + ridder geleidde de princes naar de voettrede van den troon, waar haar vader zat.</p> + <p>Want alle baroenen en edelvrouwen en alle de burchtzaten waren daar verzameld en + Merlijn stond in het midden der zale.</p> + <p>En zeide:</p> + <p>—Gawein, mijn hooge wigant, wij wachtten u! Want nu gij van de Karre tot + aller onzer blijdschap zijt verlost, is het mijn plicht u, na Galehots boodschap van + Koning Artur, dat hij booze zoude zijn omdat gij vergeet van het Scaec, zijne eigene + koninklijke stemme hooren te doen!</p> + <p>—Hoe dat, Merlijn!? verbaasde Gawein. Van zoo verre als Camelot ligt van + Endi, zoudt gij kunnen mij Koning Arturs stemme doen hooren?</p> + <p>—Merlijn is der tooverkonst harde abel! zeide de Koning Assentijn + goedmoedig. Laat hooren, Merlijn, mijn vriend, Koning Arturs koninklijke stemme!</p> + <p>Allen drongen nieuwsgierig dichter.</p> + <p>En Merlijn gaf een teeken.</p> + <p>Zes serianten brachten binnen een nooit geziene, groote trompet van rooden goud, + die opende met een wijden, ronden mond.</p> + <p>En zij zetten de trompet op een tafel van rooden goud en Merlijn, zeer eerbiedig, + als neeg hij voor vorstelijkheid, boog.</p> + <p><a name="Page_190" id="Page_190"></a>En beschreef toen een statigen boog met + staf.</p> + <p>En het was of de trompet even trilde......</p> + <p>En toen sprak, met Koning Arturs stemme:</p> + <p>—"Hoor mij, Gawein, mijn neve! Zoo gij vergeet van dat Zwevende Scaec en + talmen blijft in de queste, door u op u genomen als ridderplicht, zal ik zelve, uw + Koning, mijn goede ors bestijgen en ter queste tijgen: dat zwere ik bij mijn krone en + bij den rijken God van Hemelrijk, Marië's Kind, die voor ons geboren werd!"</p> + <p>Er ruischte een verbazing de zale door! Werkelijk, het was Koning Arturs stem, + betuigden in hoogste verwondering Assentijn en de ridders van Tafel-Ronde. Er was + geen twijfelen aan! Het Wonder sprak met koninklijke stem dringend, bevelend uit de + gouden trompet! Gawein bloosde als een knaap.</p> + <p>En boog het hoofd.</p> + <p>Toen riep hij luide;</p> + <p>—Morgen, voor dauwe en dage, tijg ik ter queste uit, zoo helpe mij Sint + Michiel!</p> + <p>Maar voor de groote trompet was een kleinere komen te staan.</p> + <p>Die was zoo sierlijk en met kostbare, ronde steenen omzet: jochanten, robijnen, + karbonkels.</p> + <p>En Merlijn bewees weêr hoofschen eerbied aan de trompet en zwaaide zijn + staf.</p> + <p>Toen sprak de kleine trompet:</p> + <p>—"Lancelot, o mijn ridder! Kom terug tot Camelot, want de Koning Artur zit + den geheelen dag met de twaalf nieuwe Ronde-Tafel-ridderen te wachten tot Aventure + zich kondt en de uren van maal gaan voorbij en wij en eten niet en wij en lieven niet + en wij en leven niet en dat leven is mij groote vernoye, zonder u, Lancelot, o mijn + ridder!"</p> + <p>Aandachtig hoorde allen toe, hand aan het oor. <a name="Page_191" + id="Page_191"></a>Ysabele was opgestaan, trad een pas nader en luisterde in zoete + verrukking naar de stemme van koninginne Guenever.</p> + <p>Maar Lancelot riep uit, smartelijk en toch bedwongen:</p> + <p>—Lace, mijne zoete vorstinne! Ik en kan nog niet keeren tot Camelot! Want + als Gawein wederom ter queste tijgt naar dat Scaec, tijgen wij, niet waar, mijne + gezellen, tijgen Sagremort, Galehot, Gwinebant en tijgt Lancelot mede naar den burcht + der feloenen en der belaagde dampselen, waar die kwade ridders gevangen houden vijf + ridderen van Tafel-Ronde: Bohort!</p> + <p>—Ywein! riep Gwinebant.</p> + <p>—Acglovael! riep Sagremort.</p> + <p>—Meleagant! riep Galehot.</p> + <p>—En Hestor! riepen alle vier te zamen.</p> + <p>De zaal daverde van sonore, Keltische naam-echo's....</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXVI" id="HOOFDSTUK_XXVI"></a><a name="Page_192" + id="Page_192"></a>HOOFDSTUK XXVI</h2> + <p>Die nacht viel er het volgende voor in den koninklijken burcht van Endi: Droom + weefde over en weêr van Ysabele naar Gwinebant en van Gwinebant naar + Ysabele...</p> + <p>En Amadijs, de schildknaap, die naast Gawein op het zelfde bedde gewoon was te + slapen, sliep niet die nacht naast Gawein, het geen Gawein niet bemerkte, omdat hij, + wakende zelfs, droomde van Ysabele...</p> + <p>Den volgenden morgen zaten, na afscheid van den Koning, van Ysabele, van allen, + die nu op de hoogste transen uitkeken, de vijf ridders van Tafel-Ronde op.</p> + <p>Wees des gewes, lezer, dat Lancelot, Gwinebant, Galehot en Sagremort + Amoreuse-Garde gingen belegeren.</p> + <p>En dat Gawein—maar waar school toch Amadijs? dacht Gawein—op queste + toog naar het Scaec.</p> + <p>Dat Amadijs hem niet vergezelde, merkte nauwlijks Gawein. Hij was vòl + geluk, om Ysabele. Er was een stralende zon in zijn ziel of de zon, die aan den hemel + straalde, zich terug kaatste in zijn ziel, als een groote glans in een spiegel. Toen + hij omzag voor de laatste maal, zag hij de vier speren zijner vier makkers, geheven, + glinsteren, met de zon aan de punten en wuiven tot lesten groet. En zag hij op den + hoogsten trans iets wits, dat wuifde: Ysabele, die bewoog haar wijle... Hij wuifde + terug, met de speer.</p> + <p>De weg, dien hij gekozen had, ging eenzaam het wijde woud in. Dolende ridder kiest + weg naar <a name="Page_193" id="Page_193"></a>bezieling van hoogere macht: bezieling + van Sint Michiel of van den rijken Gode van Hemelrijk. En als hij den weg gekozen + heeft, vroom, om het goede te doen naar ridderplicht en de gevaarvolle queste te + volbrengen, wacht hij het Aventuur, dat hem te moet op den wege zal komen. Draken + waren dood en spookten alleen met hunne skeletten in bergspelonken; reuzen bestonden + sinds lang niet meer; ook niet meer de vreeslijke reuzinnen, die Pantasilde heetten + of hoe ook en die in heel hooge torens woonden: die lagen in ruïne nu langs den + weg... Feloenige ridders, ja, lace, bestonden nog en belaagden damoselen en sloten + haar op in Amoreuse-Garde maar vier valiante wiganten gingen den burcht belegeren. En + een betooverd Scaec zweefde wel nog de lucht door, maar bleef onvindbaar, + ongrijpbaar, die vogel, die vlinder...</p> + <p>Met huiver van eerbied heugde Gawein zich door zijn stil liefdegeluk heen de stem + van den Koning Artur, zoo als die uit Merlijns rood gouden trompet had geklonken, + booze en verstoord, omdat Gawein lauw was gebleken in de queste naar het Scaec.</p> + <p>Zekerlijk, hij was nu weêr op weg naar het Scaec. Hij had den weg gekozen en + seinde zich... Hij zoû het zoeken, hij zoû het vinden en grijpen! Maar + hiervan werd hij zich wel bewust: zoo Koning Artur hem booze bleef omdat hij niet het + Scaec vond en bracht, zoû hij harde veel toren hebben in zijn harte, dat loyaal + blijven den Koning zoû, vol riddertrouw en liefde van baroen en vazal... Maar + zoo Ysabele hem niet meer zoû minnen, minnen zoo als Vrouwe Venus hèm + minnen had doen Ysabele, zoû hij sterven. Hij had velen bemind van de + edelvrouwen en van de jonkvrouwen in de kasteelen, die de dolende ridders aan het + einde van den dage tegen komen om gastvrijheid voor de <a name="Page_194" + id="Page_194"></a>nacht te vragen; hij had rondom zijne eerste Ysabele, zijn zoete + wijf, velen bemind met de minne, die Vrouwe Venus geeft voor een oogenblik—zoo + als de roze bloeit, een dag of één nacht of enkele uren—en hij + had zijne eerste Ysabele zelve jaren bemind, maar zijne tweede beminde hij tot den + dood... Een ridder-van-aventure moge vierwerf twintig man aan twaalver poorten elk + telken male verslaan, als het Vrouwe Venus' wille is, kan hij beminnen tot den + dood... Sterven van minne kan alles wat mint: de dag sterft om de zon, die van hem + scheidt; de roos om den nachtegaal, dien zij meende, dat tot haar zong; de maagd om + den man en ook de man kan sterven om de maagd. Maar hij zal het nooit zeggen, de man, + de ridder, de ridder-van-aventure, die nooit vreesde van Aventure en van Wonder; hij + zal het nooit zeggen maar de vinders zeggen het later, de vinders, die de jeesten + boeken van heldenfeit en van liefde en ze dan voor zingen bij het begeleidende spel + der veêlers, in de lange avonden, des winters vooral, aan de ooren der + ontroerde vrouwen... En der ontroerde mannen ook, maar die zeggen en toonen hunne + ontroering niet... Zeker, de ridders sterven van liefde soms... Gawein wist niet + dadelijk welke ridders reeds van liefde waren gestorven; hij heugde het zich niet uit + de jeesten, was ze zeker vergeten maar zeker, er waren er, die van liefde waren + gestorven... Niet op hun bedde, als de bleeke jonkvers, maar op het slagveld en in de + battalgiën, als de helden, sterk van arm nog en onweêrstaanbaar van + zwaardzwaai tot het einde toe, maar met de barst in het hart, waaruit bloedde het + leven, te gelijk, dat het bloed uit de wonde bloedde...</p> + <p>Maar Gawein behoefde niet aan dien weemoed zich over te geven, want Ysabele + beminde Gawein, o zoete joye! en zelfs al huwde zij een ouden <a name="Page_195" + id="Page_195"></a>Koning, zoû zij hem beminnen, de nog zuivere en van onschuld + zoete, als Guenever Lancelot beminde!</p> + <p>En de zon straalde in Gaweins ziel terug, als een groote glans in een + spiegel...</p> + <p>Langzaam stapte Gringolet, de jonge hengst, over de krakende takken, die lagen + verwaaid over den weg. En het was stil in het woud als in de tijden, toen de witte + priesters, de Druïden en de witte priesteressen hier hunne geheimenissen hadden + gevierd in de groote bladertempels, waarvan de eikenstammen de zuilen waren. Zelfs de + vogelen zwegen. Geen Aventuur wachtte op aan de wending des wegs en hoe ook spiedde + Gawein, het Scaec zweefde niet op... Dralende rit te ros door het maar even + ritselende woud, schijnbaar doellooze doling des ridders door het maar even + doorruischte, schaduwvolle geheimenis,—meer beloofde deze dag niet te brengen. + En Gawein, toch tevreden en zoet gelukkig, de gedachte maar even doorrild door dien + toch niet te verdrijven weemoed, die als een schaduw ligt ter zijde van het + allergrootste geluk, ademde op, zuchtte op, glimlachte op, zocht het Scaec, dacht en + droomde Ysabele, Ysabele altijd en haar droombeeld blankte daar ginds voor hem uit + als een zoet vizioen...</p> + <p>De nacht zonk. Zij weefde hare stille blauwte tusschen de ijlere, zwarte takken en + twijgen; zij stapelde hare stille zwartheid tusschen de dichtere en donkere stammen. + Zij strekte haar valen schemer uit over den vergrauwenden weg, nauw begaanbaar voor + het telkens in woekergewas zich verwarrende ros. En Gawein zag geen burcht en wist + deze wegen ook weinig en heugde zich niet kasteel of kapelle of welke woning ook in + deze contreien... Hij wist alleen de richting: Westwaarts was hij gereden, Westwaarts + had hij gekozen, volgens ingeving van <a name="Page_196" id="Page_196"></a>Sint + Michiel, zijn weg, en hij wist alleen, dat een breede rivier daar wezen zoû, + zoo hij zich heugde deze oorden van vroegere dwalingen... En werkelijk, daar blauwde + in de nacht de vloed en verder op vloeide die, blanker, in de late maan, die rees, + later, deez' nacht, dan zij gerezen was de nacht van gisteren toen Gawein Ysabele + onder aan de burchtmuren gevonden had... En breed en kalm stroomde, bijkans zonder + kabbelingen, de maannacht weêrspiegelende stroom en de witte glansen vloeiden + van de lange rietstengelen af en versmolten dan in het glinstere water... Bekoord om + zoo stille schoonheid, staarde Gawein, tusschen de telkens zijn blik brekende stammen + en takken en zwarte sluiers wevende bladeren, de rivier toe, tot hij eensklaps + verschrikte... Want over het water gleed als een witte vrouw weg, meê met den + stroom, gleed zij, haar witte gewaad plakkende om hare leden, haar gouden haar + plakkende om heur witte gelaat en schouders, als of de stroom zelve haar liefdevol + het hoofd hield omvat en zoo mede sleepte in zachte maar sterke vaart... En toen + Gawein haar zag, seinde hij zich en seinde hij een kruis naar de verdronkene toe... + En steeg toen af, nam het paard bij den teugel en liep dichter toe naar den oever... + En van af den oever herkende hij wie daar, dood, verdreef op den stadigen stroom... + Het was Alliene, het was de jonkvrouw; het was Amadijs, het was zijn vergeten + schildknaap en Gawein begreep alles en zijn geluk, dat zon in zijn hart was geweest + dien dag, verzwijmde in eenen om de smart en het medelijden, die hij gevoelde, om den + schrik, dat hij niet eerder begrepen had en zoo weinig van hoofschheid gepleegd had + tegenover de ongelukkige maagd, die hij gered had maar niet bemind, en hij herinnerde + zich het zwaard tusschen hen beiden in, in de leêge, onverschillige nachten... + Maar hij <a name="Page_197" id="Page_197"></a>herinnerde zich niet, dat die + onverschilligheid juist eerbied was... Toen welde het in Gawein vol van wroeging en + weemoed en van groote smart en hij waadde, zijn ros aan den toom, door het riet en + trad in het water tot aan de borst, verder dan de stroom de drijvende mede voerde... + En daar wachtte hij haar op. Het paard hinnikte luide de manenacht in, als begreep + het van geschied onheil, en Gawein sidderde heel koud van groote droefheid en van + berouw, eindeloos, als schenen om hem heen nacht, woud, water weemoed-stilte en + verzwegene smarten. En toen, het paard achter zich, hinnikend weêr de nacht in + en zich angstiglijk dringende tegen hem aan, greep Gawein Alliene in zijn + armen—het riet brak om hem en ritselde—en zag haar, bleek hij, in het + bleeke, natte, van gouden haar omplakte gelaat, waarin de oogen als door de + watergeesten schenen toe gestreken. En hief haar gelaat toen hooger en kuste haar met + zijn eersten kus op haar natten, dooden mond.</p> + <p>Het paard hinnikte heviger... En Gawein liet de doode toen zachtekens zijne armen + uit glippen, zoo dat zij drijven bleef op den waterstroom en hij stuwde haar + liefdevol zoo, dat zij, in het midden des strooms, verdreef... Daar zag hij haar na; + zij dreef verder in den geheel nu gloeienden maneschijn en het scheen of er een + glimlach was opgebloeid om den bleeken mond, die was opener geloken. En Gawein keek + haar lange na en seinde zich en seinde een kruis toe naar de verder weg + drijvende...</p> + <p>Zij dreef naar de wijde zee toe, die is het groote, weldadige, alruime graf, + zoeter dat zilten graf dan welke aardsche kuil ook zoû wezen... En toen hij + haar niet meer zag, zij verdrijvende als een zacht zilveren kabbeling, witte lijn, + wèg met alle kabbelingen en verlijningen van het verdere water, steeg <a + name="Page_198" id="Page_198"></a>hij uit water en riet, druipende de zilveren + stralen van zijne zilveren rusting. En zuchtte diep maar niet meer van geluk.</p> + <p>En hief, zuchtende, den arm en sloeg zich met de gemaliede vuist op het voorhoofd + onder de opgeslagen ventalië... En knielde neêr en bad zijne orisone voor + Alliene's ziele, die wellicht dezen oogenblik reeds, éven een donkere vogel, + dompelde in vagevuursche wateren, om blànk en louter weêr op te zweven, + terwijl haar lijf nog zelfs ter zeeë niet in was gespoeld en dáár + nog dreef, dáár, in de verte...</p> + <p>En toen, diep zuchtende weêr, steeg Gawein op en reed door en de donkere + gevoelens waren niet van hem af, in de schaduwen van de nacht. Toen hij moede gleed + van zijn moede ros en zij beiden zonken op het mos, onder de zwarte bladeren der + boomen en sliepen, de ridder het onthelmde hoofd tegen de ademende flank van zijn + paard, en hij droomde... van Ysabele.</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXVII" id="HOOFDSTUK_XXVII"></a><a name="Page_199" + id="Page_199"></a>HOOFDSTUK XXVII</h2> + <p>Hoog reeds was gerezen de zon, toen Gawein ontwaakte, verbaasd, dat hij daar lag + in het woud. Gringolet liep te grazen en rondom Gawein lagen in het gras het zadel, + zijn helm, zwaard, schild, speer en maliehandschoenen. En toen hij zag, dat zijn ros + er was en daar rustig te grazen liep, was hij blijde, Gawein en vergeleek den jongen + hengst bij de verscheidene Gringolette, die ook nooit ware weg gedwaald, van haar + heer, de lieve wrene, die hij, lace, had dood gezwommen...</p> + <p>Nu wilde hij meer ook niet marren en stond op en rukte zijne maliëncotte + recht om de leden: ridder-van-aventure rust wel eens min te gemake dan hij doet in + wonde-genezend wonderbed in gastvrijen burcht aan den weg... Hij wreef Gringolet de + flanken en zaâlde het fluks en helmde zich en gereidde zich en zat op en reed + verder toen door. Weemoed en geluk beiden wemelden door zijn ziel, die de + morgeneenzaamheid zoet dronk, weemoed om Alliene, geluk om Ysabele, en hij dacht + daartusschen door aan vele vrouwen en tusschen de vele vrouwen rees dan immer + weêr de eene jonkvrouw: Ysabele...</p> + <p>En zij bleef alleen...</p> + <p>Wat de keuze van wegen en wendingen des wegs betrof, zoû hij zich vroom + overgeven aan Sint Michiel, die hem wel leiden zoude als het was beschikt, dat hij + het Scaec zoû vinden... Vaak was het reeds hem voor gezweefd, tot het in den + burcht van Endi was omneêr gevallen, verdwenen... <a name="Page_200" + id="Page_200"></a>Wat zoo het in den burcht nog verstoken lag? Maar hij had, alleen + en met Ysabele samen, gezocht in alle hagedochten en hoeken, achter alle deuren, in + alle duwieren en hij meende wel: het Scaec was weêr weg gezweefd uit het + kasteel... En hij zoû het weêr zoeken en hij zoû het eenmaal vinden + en weêr de gunste winnen zijns Konings, Arture, naast de minne van zijne + jonkvrouw: Ysabele...</p> + <p>In wisselende gepeizen Gawein, stapte het ros rustig door: de morgenzon verried de + geheimenissen van het woud; reeds geelden de laagste bladeren en verguldden in + nazomer-zonneschijn en de lucht verzichtbaarde heel blauw door de takken en er + zweefden de gestapelde wolkgevaarten. Toen tusschen wat vogels, die tjilpten, eerst + onhoorbaar bijna, dra duidelijker, het zacht gesnor weêrtrillerde en Gawein, + als tartte het hem, ginds, héél hoog, tegen de blauwe lucht, tegen de + blanke wolkbergen het Scaec zag zweven, een ruitachtigen vogel gelijk en het + schitterde even op van de kostelijke stukken, die stonden steeds roereloos overeind. + Het Scaec; het Scaec, dáar was het. Waar zoû het hem nu geleiden? In + welken burcht, tot welk Aventuur? Het ging tegen den noen, en Gawein, nuchter reeds + dag en nacht lang, voelde toch zijne krachten wassen als immer in hem zijne kracht + wies tegen den noen.</p> + <p>O, tot alles was hij dezen dag voorbereid, trots weemoed en trots geluk; tot alles + was hij bereid om het tartende Scaec eindelijk meester te worden! En voor het eerst + sedert de nieuwe queste, sedert gisteren en dien dag van heden, spoorde Gawein + Gringolet en draafde het den weg over, sprong het hoog over de hindernissen van omver + gevallen boomen en reed het uit het woud op opener vlakte, met wazige heuveling toe + glooiend den horizon ommerond, terwijl het Scaec, als een trillende <a + name="Page_201" id="Page_201"></a>leeuwerik, hoog, heel hoog, boven Gaweins hoofd + bleef hangen... O, zoo Gringolet vleugelen hadde aangeschoten, hij zoû door de + zomerluchten het Scaec na zweven, na zweven, tot hij het hàd in zijn greep! En + Gawein, bijna onbewust zijn ros steigeren doend of het werkelijk de hooge lucht in + konde zweven, staarde steeds verlangend naar het Scaec, trillende, trillerende, daar + boven hem... Hij had een kreet als een knaap, die een vlinder wil grijpen; hij + richtte, zonder het te weten wellicht, zijne opene maliënhand naar het + onbereikbare, tartende, hoog daar in de lucht hangende glinsterding...</p> + <p>Tot plots het alleronverwachtste gebeurde...</p> + <p>Er knalde iets...</p> + <p>Vreemd geluid, vreemd toovergeluid in de eenzame wereld van heuvelen, vlakte, + wolken en woud....</p> + <p>Er knalde iets, vermoedelijk aan het Scaec...</p> + <p>En uit het Scaec, ter zijde, ontplofte een blauwe damp, dadelijk verijlende in de + blauwere lucht...</p> + <p>En toen, o wonder, als ware aan het Scaec iets gebroken, viel het, snel, + wirrelende sneller en sneller uit de lucht en Gawein, openmonds van verbazing, zag + het neêr vallen midden in de vlakte, in het ruige gras!</p> + <p>Hij reed er met razende vaart heen, vreezende, dat het hem ontsnappen weêr + zoû, maar toen hij de plek, waar het viel, had bereikt, vond hij het liggen + tusschen de halmen.</p> + <p>Hij was zoo verbaasd, dat hij niet aanstonds af steeg en greep.</p> + <p>Maar toen wierp hij zich af uit het zaâl, greep het Scaec...</p> + <p>De stukken rolden door malkanderen heen, hoewel zij toch aan het bord bleven + hangen.</p> + <p>Het spel was in de war: aan metalen draadjes slingerden de stukken over het + bord.</p> + <p><a name="Page_202" id="Page_202"></a>Het gouden koninkje zelf—Artur na + gebootst, sierlijk gedreven beeldje—was los geraakt en Gawein raapte het op uit + het gras en bezag het...</p> + <p>Hij had het Scaec!</p> + <p>Maar de partij was niet meer uit te spelen...</p> + <p>Hij had het Scaec... maar het bord met de juweelen velden was gebroken. Gawein + bekeek het nieuwsgierig.</p> + <p>Het had, naar het scheen, een dubbelen bodem... Die was gebarsten... En in de + holte van dien dubbelen bodem ontdekte Gawein een vreemd, klein, sierlijk enghien, + zoo ingewikkeld, dat het hem wel een raadsel scheen: het waren heel kleine radertjes, + met tal van ijzeren draadjes over en weêr verbonden en alle die fijne draadjes + lagen door elkaâr gesprongen, verwrongen, verkronkeld tot een hopeloos verward + klein kluwentje en Gawein schudde zijn hoofd en haalde onwetend, hij zelve verward in + alle zijn denken van Wonder en Aventuur, de schouders op. Hij keek er maar in en + tastte met blooten vinger voorzichtig aan de metalen draadjes en aan de radertjes + maar begreep er niets van: alleen begreep hij, dat tooverië en wonderlijke + enghiene, groot of klein, wel heel veel met malkanderen, zoo niet alles, te maken + hadden. Maar één ding wist hij zeker, hij hàd het Scaec, ook al + was het gebroken. Het zag er zelfs zoo uit, als of het nimmer meer weg kon zweven, + als of het niet zweven meer kon. En zorgvuldig voegde hij de, aan de metalen draadjes + hangende, stukken bij elkaâr en borg schaakbord en stukken in de tasch, die in + zijn voorsten zadelboog was. Het schaakbord kon er niet heelemaal in: het stak er met + den bovenkant uit. Wat leek het een mizerabel Tooverschaakbord, zoo als het daar, op + geborgen, uit de zadelboogtasch stak! En Gawein, terwijl hij op steeg en langzaam + stappende weg reed van daar, was vol <a name="Page_203" + id="Page_203"></a>gedachten... Wat zoû zijn Koning hem zeggen, zoo hij te + Camelot terug kwam, met het stukkende Schaakbord, dat niet zweefde meer en waarop + geen partij meer was uit te spelen! Zoo dat de Koning, zoo hij wederom had gedroomd, + vreeze kon voor het verlies zijner krone koesteren! Het deed Gawein heel veel leed, + dat hij dit Scaec niet als het eerste terug bracht, ongerept en nog tooverkrachtig... + Ja, er waren tusschen hemel en aarde meer vreemde dingen dan een dolende ridder + vermoeden kon! En Gawein, moede des denkens, schudde zijn hoofd en haalde zijn + schouders op... En dwaalde als de hengst wilde, het woud weder in...</p> + <p>Plotseling zag hij op. Was hij op weg naar Camelot? Om Koning Artur het Scaec te + brengen...? Hij dacht niet, dat deze weg naar Camelot voer... En, waarom wist hij + niet goed, maar vermoedelijk, omdat de voltooiïng van deze queste hem zich + onbehagelijk deed gevoelen in zijn riddergemoed en hem afleidde van zijn geluk om + Ysabele, vond hij in eens alle deze dingen van groote vernooye: deze foreesten, die + zoo op elkander geleken, dat een dolende ridder er immer verdwaalde; deze wegen, die + alleen gemaakt schenen om dolende ridders, nog meer dan hun roeping reeds was, te + doen verdwalen; dat Aventuur, dat wel bekroond scheen met uitslag maar zoo + twijfelachtig, omdat het Scaec waarlijk voor niets meer deugde... En booze op + zichzelf en op alles en niet heel vroom aan Sint Michiel, met iets als een vloek + binnensmonds, keek Gawein alle richtingen uit, meende, hij moest nu Zuidwaarts + rijden, was werkelijk van niets meer zeker... Tot hij—blijde was hij in zijne + vereenzaming het te hooren!—hoefgetrappel aan hoorde naderen over de krakende + takken, die lagen verward over den weg, en meende welbekende stemmen te vernemen... + Een dier stemmen riep:</p> + <p>—<a name="Page_204" id="Page_204"></a>Ja, waarlijk, bij den rijken God van + Hemelrijk! De Aventuren en zijn niet meer van het geluchte, zoo menigerwerve meldden + zij zich aan: Gawein is gegaan om een Scaec...</p> + <p>—En heeft twee onzer eigene gezellen, die feloenen waren, gestraft!</p> + <p>—Eéne belaagde damosele gewroken en bevrijd!</p> + <p>—En wij...</p> + <p>Maar de aannaderende ruiters waren de wending van den weg omgeslagen en, in zicht + van Gawein, herkende deze, twee aan twee naast malkanderen rijdende, de negen + ridderen van Tafel-Ronde:</p> + <p>Lancelot, Gwinebant, Galehot, en Sagremort en tevens Hestor en Meleagant, + Acglovael, Ywein en Bohort!</p> + <p>En de negen—van hunnen kant—herkenden Gawein en zij juichten hem + blijde tegen en Gawein, zeer hoofsch, juichte tot zijne makkers terug.</p> + <p>En hij vroeg:</p> + <p>—Ik zie, mijn lieve gezellen vier, Lancelot, Gwinebant, Galehot en + Sagremort, gij hebt wel spoedig onze vijf andere makkers bevrijd uit + Amoreuse-Garde!</p> + <p>Gelukkig, dat Acglovael hierop in een juichenden schaterlach uit barstte, want de + andere uit Amoreuse-Garde verloste ridders keken heel erg strak en verlegen.</p> + <p>—Acglovael schaterlachte, zei Galehot en glimlachte; dat is het beste, dat + Acglovael kan doen om zich te verontschuldigen.</p> + <p>—Waren zij gevangen of niet gevangen, twijfelde Sagremort; dàt is de + vrage...</p> + <p>—Dddd...aar en was niemand gevangen, in Amoreuse-Garde, stotterde Ywein maar + even; en die ddd...amoselen wilden niet en bbb...evrijd worden...</p> + <p>—Zoo dat wij werkelijk, Gawein, verklaarde, <a name="Page_205" + id="Page_205"></a>klein maar dapper, Meleagant; geen feloenige ridderen te bekampen + meer hadden, wees des gewes, wellieve gezel!</p> + <p>—Zij kwamen en gingen, de ridderen, legde Hestor het heel eenvoudig uit aan + Gawein. En er waren er bij van Koning Mirakel...</p> + <p>—Van Koning Ban...</p> + <p>—Van Koning Assentijn ook!</p> + <p>—En van alle andere oude Koningen van Kerstenhede rondomme! riepen door + elkaar Acglovael, Ywein, Meleagant en Hestor.</p> + <p>—Het is alles de fout van Bohort! beschuldigde met vingerwijzing Ywein.</p> + <p>En de drie anderen, wijzende met vingers ook, beschuldigden:</p> + <p>—Het is alles de fout van Bohort!</p> + <p>—Wat wilt gij! zeide Bohort en sloeg vuurrood de oogen neêr, hoe + reuzig hij zat op zijn ros. Die damoselen hingen zoo verleidelijk uit de vensteren + toen wij aan kwamen om haar te verlossen...!</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXVIII" id="HOOFDSTUK_XXVIII"></a><a name="Page_206" + id="Page_206"></a>HOOFDSTUK XXVIII</h2> + <p>Lancelot had medelijden met zijn vriend.</p> + <p>—De poort van Amoreuse-Garde staat immer open tot gastvrijheid, sprak + Lancelot met zeer milde stem.</p> + <p>En Gwinebant, in zich wèl ijzerzuchtig op Gawein om Ysabele, die schoone, + deed zich geweld aan en voegde er hoofsch aan toe:</p> + <p>—En de ophaalbruggen lagen immer neêr gelaten.</p> + <p>Gawein glimlachte hoofsch terug.</p> + <p>—Ik begrijp, zeide hij, zeer welwillend.</p> + <p>—Zoo groote feloenen waren de ridderen niet, die wij daar mochten ontmoeten, + verontschuldigde Bohort met diepe bas en schudde energisch ontkennend zijn kolossigen + helmkop.</p> + <p>—Wij speelden met hen werptafelspel, zeide Hestor, zoo modest hij het zeggen + kon.</p> + <p>—Wij ddd...ronken met hen c...c...c...clareyt en zoete p...p...pigmentwijn, + stotterde Ywein wat meer, nu hij zekerder werd van zijn zaak, tegenover Gawein.</p> + <p>Maar Acglovael schaterlachte:</p> + <p>—Wij aten met hen tam en venizoen!</p> + <p>—En wij josteerden harde hoofschelijk met hen! glorifieerde, kraaiende als + een haantje, Meleagant.</p> + <p>—Uw Aventure, lieve gezellen, glimlachte steeds Gawein zoo hoofsch, dat zij + alle vijf begrepen, dat Gawein hen begreep; verliep dus zoo wel als het maar + verloopen konde en ik ben harde blijde u allen in welstand te ontmoeten. En zoo gij + keert tot Camelot en tot onzen genadigen heere, Koning <a name="Page_207" + id="Page_207"></a>Artur, keer ik met u, want ik heb mij meester gemaakt van het + Zwevende Scaec: ziet, hier steekt het uit de tassche van mijn arsoen!</p> + <p>En Gawein wees op de punt van het schaakbord, dat uit zijn zadelboogtasch omhoog + stak.</p> + <p>Alle de ridders verwonderden zich.</p> + <p>Het Scaec! Het Zwevende Scaec! Het Scaec—dat Merlijn uit had doen zweven om + Aventure te brengen—het Scaec had Gawein gevonden, gegrepen: hij ging het den + Koning brengen!</p> + <p>—Maar het is harde te-broken! zeide Gawein.</p> + <p>En zij zagen rondom Gawein malkanderen allen aan met een onderling kruisvuur van + vragende blikken. Aventuur? Had het Scaec Aventure gebracht in de groote vernooye van + hun leven...?</p> + <p>—Keeren wij tot Camelot, mijne lieve gezellen, noodde mild Lancelot: hij + voelde zich wel beschaamd te weten van het Scaec, dat Merlijn had gezonden...</p> + <p>En hij reed links van Gawein, terwijl Gwinebant zich rechts van hem rijde en toch + blijde was, trots zijn ijverzucht om Ysabele, die schoone, dat Gawein zonder meswende + de queste, die geene echte queste geweest was, volbracht had.</p> + <p>Maar achter hem fluisterden de andere ridders; Sagremort:</p> + <p>—Het Zwevende Scaec... was het nu tooverië of was het niet + tooverië?</p> + <p>Galehot:</p> + <p>—Het is zoo tooverië, dat het te-broken is, harde....</p> + <p>Ywein:</p> + <p>—Het is ttt...ooverië, want Merlijn blijft een ttt...oovenaar.</p> + <p>Bohort zeide niets; omdat hij zoo reuzig groot was en toch de leider geweest der + ridders, die gingen zoeken naar Gawein, Mordret, Didoneel, was hij <a name="Page_208" + id="Page_208"></a>nog steeds beschaamd de fout van alles geweest te zijn in de zake + van Amoreuse-Garde....</p> + <p>Meleagant zeide ook niets, omdat hij op eens niet meer zeker was—twijfel zat + hun wel min of meer in het bloed—of de ridders met wie hij in Amoreuse-Garde + had gejosteerd wel allen eerlijke ridderen waren geweest...</p> + <p>Maar Acglovael schaterde op eens, wijzende naar een wijde vlakte, die zij langs + reden en waarover vele kudden schapen als eene zee heen golfden, gedreven door tal + van hard aanloopende herders:</p> + <p>—Ziet, gezellen, gonder, die dulle schapen vlieden en die dullere herderen + bachten!</p> + <p>De ridders hielden stand in de schaduw der beuketakken, die bogen over den weg, en + over de in zonneschijn wazende vlakte naderden de vluchtende schapen met de, achter + hen rennende, herders. En hoorden de ridders roepen de herders:</p> + <p>—Groote baroenen en valiante wiganten! Helpt ons! Helpt ons allen van den + lande Endi! Helpt ons allen van de maisniede van den Koning Assentijn!</p> + <p>—Wat geschiedt?? riepen Gawein, Lancelot, Gwinebant.</p> + <p>De herders hieven wanhopig de staven op.</p> + <p>—De Koning van Noordhumberland, Clarioen, hij komt met een heir Endi + belegeren! Hij is onzen Koning booze, Assentijn, den goede! Hij is booze om den + Karre-ridder, dien onze Koning te zijnen hove houdt... Hij is booze, dat onze Koning + zijne princesse en kleindochterlijn weigert te geven aan zoo kwaden prins!</p> + <p>—Ysabele!! riepen Gawein en Gwinebant uit.</p> + <p>—Helpt ons, valiante wiganten en groote baroenen! riepen de herders.</p> + <p>Grijswit wollige zee, golfden de schapen aan langs den weg.</p> + <p>—<a name="Page_209" id="Page_209"></a>Waar is de weg, die ten snelste voert + naar Endi? riep Gawein.</p> + <p>Want dolende ridders wisten zelden de kortste wegen.</p> + <p>—Hierheen! Gonder! schreeuwden en wezen de herders. Over de vlakte terug! En + dan...</p> + <p>De tien ridders, op hunne steigerende rossen, wierpen zich over de vlakte, + ongeduldig; zij hoorden niet meer. Hun metalen gerammel van rusting en wapenen + klaterde en ratelde op in den overdadigen zonneschijn. Zij waren prachtig, alle tien + dravende, hunne zilververguld glinsterende, metalen silhouetten op de forsche, zware, + omhoesde rossen krachtig duidelijk in het trillende, neêr vloeiende licht van + den noen. Rondom hun weg stormende vaart golfden de schapen, schreeuwden de herders + en scheerden de verschrikte zwaluwen....</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Toen onstuimig de tien ridders van Tafel-Ronde, na een hevigen rit over vlakten, + door bosschen, tusschen moerassen, langs wegen en langs omwegen, aanstormden over + heide en weide en den koningsburcht van Endi kregen in het gezicht, zagen zij, + werkelijk, als de herders hen hadden doen denken, een schouwspel, dat hen verbaasde. + Want een ontzaglijk heir lag gelegerd wijd rondom den burcht heen; de groote tenten + en pauwillioenen waren in dichte massa op geslagen; er waren groene, blauwe, en + roode, en de gouden arenden van Noordhumberland blikkerden op alle de tentepunten + tegen het groen van de bosschen of tegen het blauw van de lucht. En toen de ridders + zagen het heir, zoo groot, zoo breed, zoo lang rondom den burcht van Koning Assentijn + gelegerd, begrepen zij, dat zij, tièn ende niet meer ende niet minder, het + Groote Aventuur moesten bestaan: het Groote Aventuur den burcht te ontzetten, omdat + Koning <a name="Page_210" id="Page_210"></a>Assentijn toch bevriend was met Koning + Artur van Logres, omdat 's Konings Assentijns kleindochter, de princesse + Ysabele—al wisten zij haar ook verloofd aan dien zelfden Clarioen, die het Rijk + van Endi was binnen gevallen—de geliefde was van Gawein of van Gwinebant: daar + waren zij onder malkanderen niet zeker van maar zij wilden het uit hoofschheid niet + vragen, noch aan Gwinebant, noch aan Gawein. Zij wisten alleen, dat zij tegen een + geheel leger strijden zouden, zij met hun tienen slechts, als echte wiganten, die zij + waren. Nu ja, nu zij beter schouwden omrond, handen voor oogen, want de + ventaliën nog opgeslagen, zagen zij wel over weide en heide, langs omwegen en + wegen, tusschen moerassen, door bosschen en over vlakten, aanstormen alle de + onderhoorigen van Endi, kleinere vazallen en serven: zij kwamen hun heer ontzetten + maar de tien wiganten lachten er om tegen elkaâr, want ter nauwer nood zouden + die dorpers en kaerelen, velen slechts gewapend met houweelen, spaden, schoppen en + stokken, de krijgsknechten bezig kunnen houden van Clarioen! Zij beloofden + malkanderen dus, onze ridders, met manwaarhede ende op handslag, te strijden voor + Koning Assentijn en voor de princesse Ysabele, hoewel Sagremort even nog riep:</p> + <p>—Maar wil zij nog koninginne van Noordhumberland worden of wil zij het niet + meer: dat is de vrage......</p> + <p>Waarop Acglovael schaterde, Ywein iets stotterde, terwijl Gawein zeide:</p> + <p>—Mijne lieve gezellen, mart nog een wijle... Ziet, ik heb het Zwevende Scaec + gegrepen, ik heb de queste voltooid! Ik en durf niet met dit kostbare pand in mijn + artsoentassche ten strijde tijgen. Laat mij het hier, bij dezen eik, begraven en + sneef ik in de battalgië, zoo zal wie van u negenen gespaard <a name="Page_211" + id="Page_211"></a>blijft, bij den rijken God van Hemelrijk het Scaec uit delven en + het met mijne trouwe en minne brengen den Koning Artur...</p> + <p>Zij stegen allen af; zij hielpen allen met de zwaarden een kuil te graven; Gawein + legde er het Scaec met de stukken in, breidde er varenbladeren over; zij wierpen de + kuil weêr vol zand; zij zwoeren er boven hun riddereed bij de kruizen hunner + zwaardgevesten; zij zaten op en sloegen de ventaliën omneêr. En toen, met + éen kreet, stormden zij los in de richting, waar het vijandelijke leger lag + voor de hoofdpoort van den burcht, in het gezicht van den burchthof met de + koningslinde, waaronder Koning Assentijn gewoon was te zitten. Op alle de wallen van + den burcht, bij de poorten en de opgetrokkene ophaalbruggen wemelden de ijzeren + krijgsknechten, afwachtende den aanval en de baroenen van Endi herkenden van af de + barbekanen de tien Tafel-Ronde-ridders, die aan kwamen stormen, zoo als zijzelven de + baroenen herkenden en hen toe wuifden en schreeuwden moed te houden; uit het grootste + boograam zagen de tien gezellen den Koning Assentijn spieden, terwijl zijne + edelheeren hem weêrhielden zich verder in het gezicht te wagen, in het bereik + van vijandelijke werpspies of pijl. Maar boven op de hoogste tinnen zagen de tien, en + Gwinebant en Gawein het eerst, wuiven iets wits: het was de wijle van Ysabele; het + was Ysabele tusschen den drom der edelvrouwen en dienaressen; het waren alle de + vrouwen van Endi, die daar boven de belegering aan zagen, den strijd zouden durven + aanzien en terwijl hare eigene kreten slechts zwak den tien ridders toe klonken, nu + die bewogen de speren tot groet en tot bemoediging, weêrschetterde fel het + gekef der tallooze schoothondjes, die de edelvrouwen mede op dien hoogsten toren + hadden genomen, in hare armen, aan <a name="Page_212" id="Page_212"></a>hare boezems, + in hare schootplooien van klêederen van sindaal en siglatoene, de blaffende + hondekopjes duidelijk te onderscheiden met felle oogjes en tallooze, zich heesch + blaffende zwart open keeltjes en over alle die vrouwen en hondjes wapperde wijd-uit + de groen-geluw-roode vaan van Endi......</p> + <p>Maar in het kamp van Clarioen, Koning van Noordhumberland, die booze was, dat zijn + ridder Lionel van de Schandekar bevrijd, de Kar zelve onttooverd was, en die booze + was, dat de Koning Assentijn hem door boodschappers plotseling geweigerd had zijne + kleindochter, de schoone Ysabele, tot vrouw en tot koninginne—waren de tien + Ronde-Tafel-ridderen gezien!</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXIX" id="HOOFDSTUK_XXIX"></a><a name="Page_213" + id="Page_213"></a>HOOFDSTUK XXIX</h2> + <p>Toen ging het er op los. De baroenen van Noordhumberland, die in hunne tenten nog + rustiglijk zaten te schaakspelen, maar gewapend, wierpen zich op de rossen en reden + de tien ridders te moet, terwijl reeds ontbrand was strijd tusschen dorpers en + serven, wijd rondom den belegerden burcht. Maar Gawein ordineerde Bohort, Hestor, + Meleagant en Galehot en Lancelot ordineerde Sagremort, Ywein, Acglovael en Gwinebant + en zij weêrstonden den plotsen drang van zoo vele Noordhumberlandsche baroenen. + Bij Sint Michiel, wat waren daar goede zwaarden! En wat waren daar blikkerende helmen + ende bliksemende glaviën ende wimpelende ponioenen geluw, keel, sinopel ende + zilver, schitterend fel op elkaâr en tegen elkaâr! En wat waren daar + groote en sterke rossen: wel vijfduizend en meer waren er om de bedrongene wiganten + heen! Maar eer deze tien zich zullen laten onterven des blijden levens, zullen zij + menigen man doen sneven, wees des gewes, gij allen, die dit lezen gaat! Hoe begeerig + zijn zij van elke zijde malkanderen op den velde te ontlijven! Halsbergen ziet men + ontmaliën en de schilden kwartieren! Bij Sint Jan, daar gaat men houwen ende + kerven; menig stout man moet er sterven, die dorst genaken speerpunt of zwaardslag + van een onzer tien! Ridderlijke prouaetse doen zij er met hunne klaar gebruneerde + zwaarden, die zwaaien maar en die houwen maar en wie of het is—Gwinebant zoo + jong en zoo minziek; Acglovael, die altijd maar schatert; Ywein, die al houwende niet + stottert meer; <a name="Page_214" id="Page_214"></a>Sagremort, die niet meer weifelt + of twijfelt, terwijl Lancelot hen aanvuurt ende ordineert—zij houwen de koppen + en armen af en die vallen er links en rechts, hier een kop, daar een arm, bij Sint + Michiel, wat armen en koppen! En ook de reus Bohort, die niet meer dènkt aan + Amoreuse-Garde, en Hestor, die heelemaal niet modest meer is, en Meleagant, die nog + dapperder wordt naarmate hij kleiner is dan zijn tegenstander, en Galehot, die steeds + gracieuselijk glimlachen blijft, onzichtbaar die glimlach achter zijne ventalië, + zwaaien de zwaarden, klaar gebruneerd ende frotsieren ze met der vijanden schilden en + de Noordhumberlandsche koppen vliegen links en rechts en de Noordhumberlandsche armen + vallen, her en der! Maar Gawein, die is als een lioen! Gawein, die doet als de + liebaert! Gawein, die slaat de Noordhumberlanders ter middele in twee; mannen en + paarden verslaat hij en velt ze over hoop! Nooit zag wie ook zulk een geloop en + hoorde wie ook zulk geschal en zulk geschetter en zulk gekletter en zulk geklank! Als + de zeis maait de halmen, zoo maait Gaweins zwaard de gehelmde hoofden en ontzet is + wie het ook ziet! Met vingeren wijzen allen naar hem, naar Gawein, den koene, die, + zwaard vlug in scheede, de Noordhumberlanders met de speren dwars door de lijven + steekt en ze dan hoog uit den zadele licht en uit werpt, links, rechts, over den + grond!</p> + <p>Daar is niet tegen te strijden, tegen tien ridderen van Tafel-Ronde! Daar is niet + tegen te asselgieren, dat ziet zelve de oude Koning, de kwade Koning, de slechte + Koning, de Koning Clarioen van Noordhumberland, die er nog een schandekar voor zijn + ridders op na hield; de Koning Clarioen van Noordhumberland, die meende, dat iedere + ridder stond hem naar zijn leven en kroon; de Koning Clarioen <a name="Page_215" + id="Page_215"></a>van Noordhumberland, die wenschte een oir te verwekken bij de zoete + princesse Endi's, Ysabele, die schoone! Neen, daar is niet tegen te strijden, zelfs + niet met duizenden, want de tien Ronde-Tafel-ridderkoppen schitteren steeds + goud-en-zilver gehelmd boven uit die allergruwbaarste mortorië en rondom hen + zwieren de koppen de halzen af en vliegen de af gebouwene armen rondom! En het groene + gras ligt bedauwd met het roode bloed en overal waar de tien komen te hoope, doen + hunne tegenstanders een bittere joeste! Tot te wijken beginnen de duizenden, terug + naar de pauwillioenen en tenten toe, tot de tenten bezwijken en neêr slaan als + schepezeilen op woeste zee in stormgeweld, tot de booze Koning, Clarioen van + Noordhumberland, vloekende Sint Jan en Maria's Kind, God van Hemelrijk, vloekende + zoo, dat duivelen en demonen hem al in de gaten krijgen—zich hijscht op zijn + zwaar gepantserde ros en, te midden zijner laatste baroenen en ridders en na + gedrongen door geheel zijn verslagen legertros, het op een radeloos draven zet, het + foreest door, het moeras door, de vlakte over, dravende, dravende, dravende voor zijn + onzalig leven...</p> + <p>Dapperlijk hadden ook de baroenen van Endi en hebben de dorpers met hunne spaden + en houweelen mede gevochten en de overwinning was—Sagremort twijfelde er niet + aan!—ten jonste van die van Endi. Het was tegen het einde des dags; + koperkleurig en rood zonk de zon, hare laatste schijnen geverfd als met bloed, als na + stralende met de laatste schichtingen van het geweld der wapenen. Het veld lag bijna + al te male bedekt met dooden en met paarden en de baroenen bevolen den dorpers die te + ruimen: dat zoude wel dagen duren en nachten eer zoo vele verslagenen, ruiters en + rossen, zouden zijn ter aarde besteld in het rond. <a name="Page_216" + id="Page_216"></a>De tien Ronde-Tafel-ridders verzamelden zich met de baroenen en + reden den burcht te gemoet, van waar op de tinnen wuifden de edelvrouwen hare wijlen + en keften de schoothondjes en justement toen de baroenen en ridders de eerste neer + gelatenen ophaalbrug wilden over rijden, trad de huispaap uit met zes koorknaapskens; + hij bracht op des Konings Assentijns bevel het Heilige Sacrament der Stervenden op + het slagveld en bidden zoude hij voor alle zondige zielen, die daar in den + schemeravond aarzelden de veege monden uit te gaan, omdat de felle duivelen met + gloeiende oogen zekerlijk uit loerden in de vallende schaduwen, om hun spel met de + arme zielen te drijven en met ze te sollen als met ballen.</p> + <p>En toen de baroenen en ridders den paap eerbiedig lieten uit gaan met de zes + knaapskens, die al van vigeliën zongen, bekruisten zich de dappere wiganten en + reden toen binnen, alle de bruggen over, alle de poorten binnen en zij werden met + groot gejuich ontvangen op het burchtplein; daar viel al de nacht maar het was er + licht van de vele toortijtsen en de koning Assentijn stond er onder de linde op zijn + troon en ontving met open armen Gawein; dien drukte hij aan zijn hart en hij zeide, + dat alles vergeten was van vroeger, alle wrok en nagepeize, over de eerste Ysabele, + die Gawein had ontvoerd en over de vierwerf twintig man, die hij Destijds aan elk der + twaalf poorten verslagen had. En ook Lancelot omarmde de Koning en ook Gwinebant en + ook Sagremort en ook Acglovael... wat zal ik het maken zoo lange? Hij omhelsde alle + de tien ridders, de valiante Tafelgezellen van Koning Arture, die hem tot soccoers + waren gekomen en hij was blijde zijne goede baroenen terug te zien, die knielden voor + hem neêr op een knie en hij prees ze om hunne vele koene <a name="Page_217" + id="Page_217"></a>fayten van heldewapenen. En toen trad tusschen de + edelvrouwen—maar de Koning had streng bevolen alle de schoothondjes op te + sluiten, om het plechtige instant niet te storen—Ysabele naar buiten: zij + was—meende Gawein en Gwinebant meende het ook—in haar witte kleed van + sindaal met hare gouddraad-gelijke vlechten, een engel gelijk, zoo blank en zoo + glanzend in dien den walm uitstralenden gelen gloed der toortijtsen en zij bedankte + de ridders ook met hare eigene zoete sprake en toen zij bogen voor haar, ontroerde + het in ieders binnenborst, omdat zij gevoelden gezworenen ridderplicht wel te zijn na + gekomen en, met Sinte Marië's hulpe, zoo zoete princesse te hebben verlost met, + te gelijker tijd, zoo vele bekoorlijke edelvrouwen...</p> + <p>De ridders en baroenen, die gewond waren—want zekerlijk, er waren er wel, + die een schram of een buil hadden opgeloopen—er werden er zelfs van het + slagveld binnen gedragen—gingen bij drieën en vieren in het wonderbed + liggen: dat was, al was het door Merlijn niet gewrocht, een werkelijk harde goed + wonderbed—in iederen burcht stond immers dezer dagen zoo een wonderbed als + Destijds alleen bij Koning Mirakel stond. En na één of twee of drie + uren—dat hing van de wonden af—zouden zij zijn genezen... Maar intusschen + hadden om den Koning en de schoone Ysabele de tien Ronde-Tafel-ridderen en de + baroenen en de edelvrouwen gegeten en gedronken, tam ende venizoen, clareyt ende + pigment-wijn en de vinder, met zijn veêler, had dadelijk den veldslag bezongen. + Niemand hoorde er echter veel naar; het was laat in de nacht en de ridders waren wel + moê van den strijd en de Koning ook, maar de princes Ysabele niet, want toen de + baroenen en edelvrouwen, na groet voor den Koning, de zale waren uit getogen om ter + <a name="Page_218" id="Page_218"></a>ruste te gaan, nam Ysabele haar grootvader bij + een punt van zijn hermelijnen kraag en zeide, haar hoofdje oprichtende, en de tien + wiganten hoorden het wel:</p> + <p>—Mijn wellieve Grootvader en machtige Prins! Dat is nu alles harde wel; wij + van Endi hebben gezegevierd en die van Noordhumberland zijn zonder twijfel verslagen. + Maar nu wij booze zijn met dien schalk van een Clarioen en die schalk van een + Clarioen booze is met ons van Endi... welken Koning, bij hare trouwe, zal Ysabele + huwen, mijn wellieve Grootvader en machtige Prins??</p> + <p>—Zoet kleindochterlijn, zeide Assentijn een weinig verstoord, terwijl + Ysabele's hoofdje zich streelde tegen den watten, witten baard van den Koning; wees + des gewes: uw huwelijk zal eene zake zijn van groote internatie-lijke politiek en ik + en waag dat zoo niet voetstoots beslissen maar... zelfs zoo gij geen Koning en huwt, + mijne roze, zult gij wel eenmaal koninginne wezen over Endi als ik ter eeuwige ruste + ben: zoo wees zonder zorg en gaan wij ter ruste... En praten wij morgen daar nog wel + van...</p> + <p>Toen, omdat de Koning Assentijn lang en harde wijd gaapte na zoo vermoeienden dag + van vele beroeringen om beleg en krijgskans en ongedacht snelle ontzetting zijns + burchts tegen zonsondergang, neeg Ysabele voor haar grootvader, die haar kustte op + het voorhoofd, neeg zij, als een lelie, voor de tien wiganten, die hoofsch haar + groeteden en zij fluisterde tot Gawein en tot Gwinebant, met een zoeten blik tot + elk:</p> + <p>—Hoe het ook loope, mijne lieve wiganten, welken Koning Ysabele ook huwe en + waar zij ook koninginne worde, twee ridderen als gij zullen haar immer welkom wezen, + zoo gij haar hoofschelijk trouw blijft...</p> + <p><a name="Page_219" id="Page_219"></a>Na een uur sliepen allen in den kasteele.</p> + <p>En droomde Ysabele van Gwinebant.</p> + <p>En droomde Gwinebant van Ysabele.</p> + <p>Maar Gawein, plotseling, werd wakker...</p> + <p>En hij zag uit het raam...</p> + <p>Hij zag over het nog lijk-bezaaide slagveld... Wijd lag het daar tusschen burcht + en foreest... En het was of hij witte nevelen zag dalen... En wemelend weêr + stijgen...</p> + <p>Of hij gloeiende oogen uit schaduwen zag loeren. En weder dooven...</p> + <p>Als van sluipende demonen......</p> + <p>Het was of hij engelen, heel zacht, vigeliën hoorde zingen voor de vele + dooden...</p> + <p>En hij wist niet meer of hij gelukkig was of ongelukkig, omdat hij Ysabele's blik + benijdde naar Gwinebant, den welschoonen knape, van wien hij ijverzuchtig werd...</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXX" id="HOOFDSTUK_XXX"></a><a name="Page_220" + id="Page_220"></a>HOOFDSTUK XXX</h2> + <p>Dien volgenden dag, voor dage ende dauwe, stond Gawein op, aan het begravene Scaec + gedachtig, verliet den burcht, terwijl de schildwachten met eere hem de poorten door + lieten, en kwam buiten, op den weg en op de vlakte, waar de slag was geleverd. En hij + zag reeds de dorpers bezig met de verslagenen te begraven; voor velen hadden zij + reeds een kerkhof gemaakt, op de heide en tusschen de plassen, die moerassig daar + lagen aan den rand van het foreest. En toen hij de gravers zoo bezig zag, vreesde hij + voor het Scaec, dat zij misschien op zouden graven en denken een schat, en betreurde + hij het niet gisteren reeds, trots het late uur, te hebben gehaald. Maar de gedachte + troostte hem, dat het toch niet weg zweven konde, omdat het toch harde te-broken was. + Hij liep langs het veld, tusschen vlakte en woud en stelde zich dra gerust: waar hij + met de gezellen was afgestapt en het Scaec had begraven, was niet gestreden geworden + en hij vond den eikenboom aan welks voet hij het Scaec bedolven had onder de aarde. + Hij dolf met den dolk den grond weêr op en werkelijk, daar lag het Scaec, maar, + o wonder, zoodra Gawein het ontdekte van de aarde, die het bedekte, verhief het + zich... de stukken voegden zich met tooverië ter plaatse, waar zij hadden + gestaan sedert Koning Artur er de onvoleindigde partij had gespeeld en het Scaec, dat + scheen door de gnomen met wel goede reparatie te zijn hersteld, verhief zich, een + vogel, zoo luchtig, gelijk. En Gawein schrikte hevig, bevreesd, dat het hem <a + name="Page_221" id="Page_221"></a>ontsnappen zoû en in zijn schrik sloeg hij + beide handen uit en greep er naar... vlak voor zijn oogen... greep er naar als hij + naar een vlinder gegrepen zoû hebben. Maar het Scaec zweefde luchtig weg, om + Gaweins hoofd, als plaagde het behaagziekjes hem en bleef toen boven hem brommen met + zijn stadig gesnor als van een grooten hommel. Toen sloeg Gawein wederom de twee + handen omhoog en hij greep nu het Scaec... En de gedachte schoot door hem, dat het + zich wel lièt vangen, want dat het best tijd hadde gehad hoog weg te zweven, + zoo het gewild had. Hoe dan ook, Gawein had weêr het Scaec; het brommelde en + trilde in zijne handen, terwijl hij er henen keek en zich verwonderde hoe het + weêr heel scheen: een harde schoone Scaec was het toch met de juweelen velden + van agaath en chalcedoon en met de gouden en zilveren, zoo cierlijk gedrevene + stukken! Hoe blijde was Gawein het eindelijk te hebben, het eindelijk naar Koning + Artur te kunnen brengen! Niet lange zoû hij marren te Endi, bedacht Gawein, + terwijl hij met groote schreden burchtwaarts keerde: zoo spoedig mogelijk zoû + hij keeren tot Camelot maar het liefst zoû hij keeren met het Scaec èn + met Ysabele, als zijne zoete bruid! Zoo als hij tien jaren geleden ook tot Camelot + gekeerd was, met Scaec en Jonkvrouwe beiden, lace, zijne eerste Ysabele, die + verscheiden was met Sinte Marië's gratië...</p> + <p>En binnen komende, tusschen de wachten, poorten door, bruggen over en eindelijk + weêr in zijn kemenade terug, meende hij, het zoete Geluk lachte hem toe, het + naderde hem: Koning Assentijn was hem nu wèl te moede, wrokte niet langer den + bevrijder, die hij geworden was na eenmaal de belager en schaker te zijn geweest en + dit maal zoû Ysabele hem wel met grootvaders wille vergezellen en zoo zij + koninginne wilde wezen, voor zij nog <a name="Page_222" id="Page_222"></a>heerschte + over Endi, welnu, bij Sint Michiel, een koninkrijk zoû hij veroveren haar, al + zoude het zijn bij Paris of zelfs bij Rome!</p> + <p>En het glansde in zijn wiganteziel van zaligheid, terwijl hij het Scaec neêr + zette op de tafel en den vinger ophief, als dreigde hij het, mocht het aan wegzweven + denken.</p> + <p>Maar rustig bleef het staan en het schitterde in een zonnestraal en het was + zóó schoon... Wat was alleen die knop, die ter zijde uitstak als een + witte jochant? Gawein tastte aan den knop, werd zich bewust, dat het juweelen knopje + kon draaien.... hij draaide er aan en wond en wond op, nieuwgierig en plots.... + zie!... daar verhief zich het Scaec in de kamer en zweefde! Gawein stortte naar het + opene venster, sloot het haastig, bevreesd, dat weg zoude zweven dat duvelsche Scaec + en te gelijker tijd zag hij beneden, langs de gracht, langs de zonnebloemen, in den + stralenden zonneschijn, wandelen zijde aan zijde, hand aan hand, Ysabele en + Gwinebant! Hij vergat er om het Scaec, dat trilde snorrende tegen de zoldering... Nu + sloot hij spoedig het raam en herinnerde zich spottende Keye's raad: bind er een + draad omme, Gawein, zoo gij het vangt...! En Gawein, werkelijk, zocht een stevigen + draad en bond dien om het Scaec, tusschen de stukken door en bond het Scaec vast aan + een luchterring in den muur en rondom de tafel en het stond na trillende nog, zoo + gebonden, stil. Nu opende weêr Gawein het venster, zag uit: Ysabele en + Gwinebant zag hij niet meer... En hij zette zich, hoofd in hand, elleboog op knie en + dacht na en herinnerde zich: Ysabele had toch hem verzekerd, hèm had zij lief + met zoete minne en niet Lancelot en niet Gwinebant... Hèm had zij lief... Hem + zoû zij haar ridder hebben gekozen, wellicht wel mèt Gwinebant... als + zij <a name="Page_223" id="Page_223"></a>Koning Clarioen had getrouwd... Maar nu zij + Koning Clarioen niet trouwen zoû... hoe had zij nu Gwinebant lief? Liever dan + zij Gawein lief had? Het duizelde van denken in Gaweins arme hoofd en hij voelde zich + o zoo naijverig worden van Gwinebant, dien hij toch zoo minde, den schoonen knape, + jongsten aller ridderen van Tafel-Ronde, Gwinebant, die hem zoo trouwe—maar aan + Ysabele?—verlost had uit de Valleie der Ontrouwe Ridderen; Gwinebant, dien hij + op zijne beurt verlost had van de Schandekarre; Gwinebant, dien hij gunde van al zoet + geluks. Wel, zoo hij, Gawein, nu zoete Ysabele's gemaal ooit werd—Koning + Assentijn kòn hare hand niet weigeren den valianten bevrijder van + Endi—zoû hij, Gawein, dan dulden, dat zij Gwinebant tot ridder er bij + koos? Gawein schudde woest het hoofd van neen en hij wrong de handen en wist niet + meer, in de overpeinzingen, die Vrouwe Venus kweekt in hoofd en hart der arme + stervelingen, om hen te plagen en waartegen geen heilige, zelfs Sint Michiel niet + iets weet te doen.</p> + <p>Koning Assentijn vierde die maand met groote feesten de tien dappere ridders van + Tafel-Ronde en toen hij vroeg aan Gawein wat hij hem geven konde om zijn dank en + aller dank van die van Endi hem te betuigen, aarzelde Gawein niet langer en vroeg + hij, blozende maar luid-op, trots alle de moeilijke overpeinzingen, die hem hadden + bedrongen, om Ysabele.</p> + <p>En Koning Assentijn stond Ysabele toe als bruid aan haar oom, Gawein.</p> + <p>—Bij Rome of Parijs, o Ysabele, mijne schoone, zal ik u koninkrijken winnen! + juichte Gawein.</p> + <p>Ysabele legde zoet lachende, de ronde scheelen neêr geslagen, haar wit + handekijn in Gaweins ridderlijke palm en er was gezang van knapen om <a + name="Page_224" id="Page_224"></a>hen heen en zoet luidende muziek van snaren.</p> + <p>Maar Gwinebant, dien avond, bij de roode-rozenstruiken klaagde tegen de starren + zijn wanhoop uit als een nachtegaal, die van liefde zal sterven. Ysabele, die hem had + zien verwijderen uit de burchtzale, zoo bleek en bedroefd, was hem na geslopen en zij + naderde, wit als een engel, in den nieuwen maneschijn.</p> + <p>—Gwinebant! riep zij. Wat klaagt gij? En wat snikt gij, mijn Gwinebant, als + die gone, die geen raad meer en weet? Is het, omdat Gawein mij zal huwen in + steê van den Koning Clarioen? Maar hadt gij mij dan liever Clarioens wijf + gezien, wijf van dien ouden schalk met de Schandekarre? Gwinebant, mijn lieve, lieve + Gwinebant, dien ik zoo minne, dat ik u iedere nacht droom in mijne droomen, wilt gij + dan niet gelooven, bij mijne trouwe, dat het best is, dat ik Gawein huw? Zekerlijk, + hadde ik dien Clarioen gehuwd, ik hadde Gawein en u, mijn zoete Gwinebant, mede + genomen naar Noordhumberland, als mijne twee ridderen... Maar nu ik niet Clarioen + huwe, maar Gawein zelven, nu klinkt het toch als een klokke klaar, dat ik u, + Gwinebant, als mijn ridder zal nemen. En dat gij mijn amijs zult wezen, zoo als + Lancelot is de amijs van koninginne Guenever, die schoone!</p> + <p>—O Ysabele! Edoch Ysabele! riep Gwinebant en wrong de armen tegen de + roode-rozenstruiken. Gij en weet niet wat een amijs is!</p> + <p>—En weet ik niet wat een amijs is? glimlachte Ysabele. Ik weet harde wel wat + een amijs is en Gwinebant mag niet ijverzuchtig zijn van Gawein, want Ysabele heeft + Gwinebant toch altijd het meeste lief, maar toren en verdriet wil zij Gawein nimmer + doen, die zouden hem wel den dood kunnen brengen, die hem nimmer nog dreigde van + battalgië of Aventure...</p> + <p><a name="Page_225" id="Page_225"></a>En zij sloeg hare armen om Gwinebants ronden + knapenhals en kuste hem, lang, zoo dat, dronken, Gwinebant niet meer wist hoe te + denken en hoe te doen in zoo moeilijke kwestië-van-minne, waarover in + hof-van-minne wel lang dispuut zoû te houden zijn, tusschen hoofsche ridders en + edelvrouwen.</p> + <p>Gawein, dien dag daarop, ook verward door Vrouwe Venus en haren zoon, + zocht—toen hij in den burchthof, waar de ridders hulde hadden gedaan aan Koning + Assentijn, die zat onder de linde—Gwinebant. Die liep met Lancelot, wien hij + zijn hartsverdriet had toe vertrouwd. En justement wilde Gawein, hoewel hij des + woords niet heel zeker was, vrijelijk vragen aan Gwinebant, of hij Ysabele minde en + hoe en of Ysabele die gone was, wie hij reeds lang zoo trouwe was, dat hij met + Lancelot samen hem, Gawein, had kunnen verlossen uit de Valleie der Ontrouwe + Ridders... Maar op dit oogenblik, terwijl wemelde de burchthof van de baroenen en + ridders en edelvrouwen, ratelde hoog in de lucht een razend gesnor aan en zagen allen + een wijd-uit blauw gevleugelden fenixvogel aanzweven over de bosschen, over de + vlakte, toen cirkelen boven den burcht, om in snelle zweefvlucht te dalen op het + ronde en open plein. Allen liepen toe met juichen en jubelen om Merlijn te + verwellekomen; haastig stapte hij uit; jong was hij nog, nu, tegen den noen en vol + jeugdigen zwier groette hij den Koning Assentijn, zeide hem van Koning Arturs liefde + maar riep dadelijk daarop:</p> + <p>—Wellieve heer en en zoete gezellen en valiante wiganten! U allen ook breng + ik, als aan den Koning hier, liefde van onzen Koning Artur, maar lace, wees des + gewes: allergrootst dangier dreigt Camelot en ik roep u allen toe: òp, tot + soccoers!</p> + <p>Heftige ontroering doorvoer de tien ridders van Tafel-Ronde en met de baroenen van + Endi drongen <a name="Page_226" id="Page_226"></a>zij om Merlijn, terwijl de Koning + Assentijn beval de mede ontroerde schoothondjes, die begonnen te keffen, zwijgen te + doen: tal van pagiën grepen de keffertjes in de armen en spoedden er ijlings + meê heen.</p> + <p>—Weet, riep luide Merlijn; dat Clarioen van Noordhumberland vertoornd is op + ons allen van Camelot, omdat gij, mijne gezellen, Endi hebt ontzet en wel groote + mortorië hebt aangericht onder zijne wiganten! Weet, dat hij een machtig heir + heeft verzameld na zijne nederlaag en met dien òp tijgt naar Camelot, om wraak + te nemen op Koning Arture en dat onze heer mij zendt om u allen toe te roepen: mart + niet maar òp, tot soccoers!</p> + <p>—Spoedt u, lieve heeren ridders! riep Assentijn. Spoedt u tot uw Koning, + spoedt u tot Camelot en gij, mijn baroenen, spoedt u met zoo lieve vrienden mede: + òp tot soccoers!</p> + <p>—Ik spoed mij met u allen! riep Lionel, de Noordhumberlander Karreridder. + Want trouwe zwoer ik sedert aan Koning Assentijn! Òp, tot soccoers!</p> + <p>—Òp, tot soccoers! riep helle uit Ysabele; zij stortte tusschen de + ridders en de baroenen in. Sedert Clarioen, die mij koninginne van Noordhumberland + zou maken, zulk een oude schalk bleek, vol blaamweerdige bastaardieën, zult gij, + alle mijne heeren ridderen en baroenen, hem bestrijden, ter eere van Logres, ter eere + van Endi!</p> + <p>—Ter eere van Logres, ter eere van Endi! riepen alle de ridders met groot + enthoeziasme....</p> + <p>Maar Gawein naderde Ysabele...</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXXI" id="HOOFDSTUK_XXXI"></a><a name="Page_227" + id="Page_227"></a>HOOFDSTUK XXXI</h2> + <p>Ysabele! riep Gawein. Mijn Koning ga ik ontzetten, het Scaec zal ik hem brengen, + want gevaen heb ik het en vast gebonden aan een draad; maar als ik terug kom... wilt + gij, o zoete en schoone, dan de mijne zijn?</p> + <p>—Ja, ik, Gawein! riep Ysabele en zij rukte zich eene harer lange, witte + mouwen af en bood die in vervoering Gawein.</p> + <p>Gawein nam de mouw, kuste die en snelde weg om zich te wapenen.</p> + <p>—Ysabele! riep Gwinebant. Gij zult Gaweins wijf zijn, maar ik, die u minne, + zal sterven, in den oorlog voor Camelot, die vangt aan.</p> + <p>—Ik en wil niet, Gwinebant! riep Ysabele, die schoone; dat gij sterven zult! + Gij zult leven en overwinnen, om mijne minne!</p> + <p>En Ysabele scheurde zich hare andere mouw af en bood die Gwinebant.</p> + <p>Hij kuste de mouw en snelde weg, om zich te wapenen.</p> + <p>In hevigst gedrang snelden alle de ridderen meê en riepen den garsoenen de + rossen te zadelen.</p> + <p>Maar plotseling hielden zij stand.</p> + <p>Op den drempel van de poort was de oude Koning Assentijn verschenen, in volle + wapenrusting.</p> + <p>Alle de ridders en de baroenen schrikten hevig.</p> + <p>Maar de Koning riep:</p> + <p>—Wiganten gij en baroenen! Mijn arm is oud en beeft maar mijn oude kop is + nog harde abel! En ik zal uwe prouaetse leiden en ik zal uw heir ordineeren, om mijn + vriend, Koning Assentijn van <a name="Page_228" id="Page_228"></a>Logres, in zijn + burcht van Camelot te ontzetten. Weet wel, dat ik het nimmer eens met hem was, zoo + iederen dag te marren met noenmaal of vesper, tot Aventuur zich zoû voor doen. + Maar niet is dit reden om te vergeten, dat vriendschap mij bindt aan hem en alles, + dat zijns is: zijn rijk en zijne edele ridderen! Baroenen, gij en wiganten: + òp, tot soccoers!</p> + <p>Een daverend gejuich ging door de dichte rijen; overal op tinnen en barbekanen + verschenen de burchtgenooten om den Koning gewapend te zien.</p> + <p>—Op, tot soccoers! riep Ysabele, die schoone, weêr. Mijn heere Koning + en Grootvader, zoo gij Zelve ten oorlog mede tijgt, trots uwe grauwe haren, zoo wil + ik, uwe kleindochter, niet marren in dezen burcht en met u gaan en met mij zoo velen + dezer edele vrouwen als maar meenen kracht te bezitten te aanzien het tornooi, dat is + werkelijkheid!</p> + <p>De Koning was het niet met Ysabele eens. Maar er was geen houden meer aan. Alle de + ridders en baroenen juichten en het gejuich daverde tegen de ruige, rosse wanden des + burchts. Vele edelvrouwen voegden zich bij Ysabele: zij zouden om den Koning en de + princes, met de legertros, in de achterhoede blijven en der vrouwen aanwezigheid, om + hun vorst heen, zou de ridderen van Endi en van Tafel-Ronde onoverwinbaar maken.</p> + <p>—Wapent u, vrienden! riep Merlijn, die reeds opsteeg in zijn fenix. + Garsoenen, zadelt de rossen! Wapenknechten, grijpt de spiezen! De tijd dringt! Wel + heb ik mijn gnomen bevolen met prikkelige tooverdraden, door het foreest gespannen, + Clarioen tegen te houden, maar de tijd dringt, de tijd dringt! Ik ben, ofschoon + toovenaar, maar die gone, die mensch is als gij!</p> + <p>Allen drongen den burcht in, om zich te wapenen. <a name="Page_229" + id="Page_229"></a>De garsoenen geleidden reeds, gezadeld, het prachtige strijdros des + Konings voor...</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Op den hoogsten toren van Camelots koningsburcht was de koninginne Guenever met + hare vrouwen gestegen, in grootste wanhoop en radeloosheid.</p> + <p>Want het machtige heir van Koning Clarioen van Noordhumberland, die harde gram was + op Koning Artur en op zijn eerste twaalftal Ronde-Tafel-ridderen, verscheen, reeds + door vluchtende vazallen, dorpers, herders gekondigd, rings-om-rond aan den horizon, + over de vlakte zichtbaar, voor zoo ver van den hoogen toren de oogen konden weiden + ten Noorden en ten Westen beiden. En Guenever, tusschen hare vrouwen, wees met een + wijden boog van haar bevenden lelievinger, de wijde schare, die, met een telkens + opblikkeren van wapenen en schilden en helmen, waaraan de bleeke herfstzon sterren + ontvonkte, daar, heel in de verte, overwaasd door verren mist en vochtigen + najaarsnevel, verscheen. De zon streed met de nevels en misten en telkens vonkten die + naderende sterren op en Guenever meende, zij hoorde reeds, angstig tusschen haar + angstigen vrouwendrom, de hand aan het oor, het aandraven der vijandelijke + ruiterijen...</p> + <p>Beneden lag de koning Artur ziek en Keye, de drossaet, hinkende, kwam hem juist + den drank brengen, dien hij zelve bereid had, brommende op Guenever, dat zij haars + gemaals ziekbed had verlaten, om naar boven den toren op te loopen. Hij spotte over + de echtelijke trouwe van de "fonteyne aller schoonhede", die zeker boven uit zag naar + Lancelot, haar amijs en waar hij bleef met de negen anderen—sinds Didoneel en + Mordret twee feloenen waren gebleken, was, lace, het eerste <a name="Page_230" + id="Page_230"></a>twaalftal niet meer twaalf...—om Camelot, dat belegerd + zoû worden, te ontzetten. En hijzelve, mank en scheel en steeds bitter om al + wat het Lot hem niet had gegund—nooit Wonder, nooit Aventuur, noch wellicht + Liefde zelfs, hem, Keye, den Spotter,—spotte zelfs nu en riep tot den kranken + Koning, die zich kreunende hief van de sponde, om den drank te drinken:</p> + <p>—Drink, lieve heer Koning, drink wat uw drossaet u biedt om u genezen te + doen want weldra nadert Aventure en Wonder: dat is Clarioens heirmacht en dat al moet + gij toch gezond ontvangen, gezeten aan Tafele-Ronde, met uw twaalf nieuwe + Tafel-Ronde-ridderen, nu de oude zoo lange marren! Drink, lieve heer Koning, + drink!</p> + <p>Maar de oude, zieke Koning, op den elleboog leunende en drinkende de schaal uit, + kreunde:</p> + <p>—Keye, dat gij toch ontberen wilde van zoo kwade scherne te drijven met uwen + armen Koning Artur, die hier ligt krank van weemoed om de dagen van Destijds, toen + zoo vaak, voor noen of voor vespermale ridderlijk Aventuur zich kondde! Zwevende + Scaec of Bloedende Speer; Ridder op Kar, die verlost moest worden of belaagde + damosele! Ach wi, ach wacharme, Keye, terwijl mijn eerste twaalftal—ach wi, ach + wacharme, sedert Mordret en Didoneel feloenen bleken, moet ik wel zeggen: + tiental—zoo lang toeft te keeren tot Camelot en ik van berouwe smacht, dat ik + Gawein gedrongen heb te gaan op queste van een tweede Scaec, dat wellicht een onzalig + duvelsche Scaec blijkt en hem tot verderf zal brengen!</p> + <p>Maar Keye hoorde al niet meer; hij luisterde aan de wenteltrap naar de kreten der + angstige vrouwen boven en hij meende, naderde vernietiging voor Camelot en dood voor + alle burchtzaten, <a name="Page_231" id="Page_231"></a>bij God van Hemelrijk, hij zou + niet dat onridderlijke leven betreuren maar het gaarne verwisselen voor goede plaatse + in Paradijs, waar hij zeker seneschalk zoû worden bij een der heiligen, Sint + Michiel, Sint Jan, als vergoeding voor alles wat hem op aarde onthouden was.</p> + <p>Intusschen stonden de twaalf nieuwe Tafel-Ronde-ridders bij de poorten en op de + barbekanen in volle rusting op wacht, te midden van duizenden wapenknechten, die zich + schaarden over de wallen om Camelot te verdedigen. Hunne namen klonken met sonore, + Keltische klanken; hunne zielen waren nog meer van twijfel vervuld aan Wonder en + Aventuur dan der tien eerste ridderen zielen, maar zij waren, wees des gewes, o + lezer, valiante wiganten en onoverwinlijke lioenen en zij zouden Camelot en den + Koning, Arture, en hunne zoete vrouwe, de koninginne Guenever, verdedigen, tot den + lesten droppel bloede, die vloeide...</p> + <p>En de wijde, halve kring van Koning Clarioens machtige heir naderde en naderde + dichter, nu het tegen den noen ging en Guenever, op den toren, tusschen hare vrouwen, + op de knieën gezonken, luide bad tot Sinte Marië's Kind, God van Hemelrijke + ende tot Sint Michiel om haar te hulpe te komen. Dat de twaalf nieuwe ridders wel + hoorden en dat hen nu niet zoo zeer aangenaam stemde, want zij gevoelden zich te kort + gedaan in haar vertrouwen... Het geen zij haar echter wederom vergaven omdat zij + vooral naar Lancelot verlangde, dien zij in dagen en weken niet meer had + gezien...</p> + <p>Maar plotseling snorde er door de herfstlucht, die opgoudde, snorde er boven de + foreesten, die koper en purper gloeiden van het vallende herfstgeblaârte, het + welbekend gebrom aan, dat zoo wel kleintjes rommelde in Zwevende Scaec als machtiger + drommelde in Vliegende Fenix, en Guenever <a name="Page_232" id="Page_232"></a>zag + Merlijn aan komen zweven; hij zweefde rond hoog boven haar hoofd en riep haar + toe:</p> + <p>—Mijne schoone koninginne, zeg mij: wilt gij, dat ik dale, als een zwaluw, + op de tinne van uw toren? Ik zoude u dan, o Guenever, mede kunnen voeren naar mijn + kasteel, waar gij veilig zoudt wezen voor Noordhumberland, maar ik zegge u zonder + sparen: Lancelot en Gawein en de anderen en Koning Assentijn mede met machtige + heirmacht ijlen door de foreesten en over de vlakten toe om Camelot te ontzetten en + zelfs vergezelt de princes het heir, Ysabele, die schoone, tusschen alle hare + vrouwen, te peerd, alsof het de jachte maar gold! Zeg mij, wilt gij, dat ik dale?</p> + <p>—Nadert Lancelot? riep Guenever in hooge vervoering. En naderen Gawein en de + anderen? Nadert zelfs Koning Assentijn en nadert zelfs de princesse Ysabele? En zoude + Guenever versagen? Neen, Merlijn, zij en versaagt niet meer, nu Lancelot haar + ontzetten komt! Te Camelot, wees des gewes, blijft Guenever!</p> + <p>Een juichende roep van bijval donderde op naar de koningin: het waren de twaalf + nieuwe ridders, die haar toe juichten, ook al bevroedden zij, dat Guenever Lancelot + alleen meer vertrouwde dan hen twaalven! Maar zij juichten desniettemin want vonden + het wel vol lof, dat Guenever niet vluchtte op de fenix....</p> + <p>—Maar wellicht, riep Guenever; o Merlijn, wil de Koning op de fenix + vlieden?</p> + <p>—Zoo vraag het snel! riep Merlijn, rond cirkelend boven de hoofden der + vrouwen, waarvan er wel eene enkele had meê willen gaan, al ware het alleen + maar om den aanstaanden strijd van uit de wolken te aanschouwen.</p> + <p>—Keye! riep Guenever tot Keye, onder aan de wenteltrap.</p> + <p>—<a name="Page_233" id="Page_233"></a>Heer Keye! Heer Keye! riepen de + vrouwen.</p> + <p>Keye riep vragende wat er was.</p> + <p>—Vraag den Koning, riep Guenever; of hij Camelot wil ontvlieden op Merlijns + blauwen fenixvogel....</p> + <p>De vrouwen luisterden aan de trap.</p> + <p>Maar weldra riep mopperend Keye terug:</p> + <p>—De Koning en wil niet, Guenever! Hij is bang duizelig te worden zoo hoog + met de fenix te vliegen maar hij en is niet bang in zijn burcht te midden van zijne + ridderen en beidende de ridderen, die komen!</p> + <p>De vrouwen riepen het Merlijn toe naar boven....</p> + <p>En riepen het den ridders en wapenknechten toe naar beneden.</p> + <p>En een donderend gejuich klonk rondomme.</p> + <p>—Zoo ga ik! riep Merlijn en hevig snorde de fenix en ontslaakte een azurigen + damp van vreemd zoete roken. Van nut en noode ben ik niet meer in dezen oogenblik + maar ik keere, zoodra ik het wezen kan. Goeden moed, o koninginne! Goeden moed, mijn + valiante, nieuwe ridderen! Goeden moed, allen!</p> + <p>En Merlijn snorrende en te mid van azuren dampwolken, die zijn enghien ontblies + van voren en slaakte van achteren, uit vogelekop en staart, steeg hoog, hoog de + gouden herfstlucht in....</p> + <p>De vrouwen zagen om en op en om zich rond.</p> + <p>—Ziet!! wees Guenever plots naar het foreest, waar het zich tusschen de + vallende bladeren verklaarde in opener verschieten en windenden weg. O ziet, daar + naderen zij! Daar nadert mijn Lancelot!!</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXXII" id="HOOFDSTUK_XXXII"></a><a name="Page_234" + id="Page_234"></a>HOOFDSTUK XXXII</h2> + <p>En werkelijk, daar naderde groot stampeide van rossen en geblikker van wapenen en + geschitterstarrel van schilden en daar naderden de tien wiganten, die schenen wel een + drom van ridders, zoo zwaar en breed vertoonden zij zich op hunne zware en breed + omhoesde rossen.... Gawein, Lancelot, Gwinebant.... Bohort, Hestor, Meleagant.... + Acglovael, Ywein, Sagremort en Galehot en achter hen, tusschen zijn baroenen, naderde + oude Assentijn, ontzagwekkend de grijsaard te paard en daar achter naderde het leger + en de vele vlaggen en wimpels aan de ponioensperen fladderden. Maar ook over de + vlakte was de halve cirkel van Clarioens heirmacht genaderd, klaarblijkelijk met het + doel Camelot te omsingelen, maar het was niet van de torens te onderscheiden wie de + grootste heirmacht wel was: die van Clarioen, die van Assentijn: vóor den + laatste waren de tien wiganten zelven alleen al gelijk aan een machtig heir, dat + dreunde aan over den weg.</p> + <p>Maar nu zagen, waar de weg uit het foreest langs de vlakte geleidde, de beide + legers elkander, en die van Clarioen begrepen, dat van omsingelen geen sprake meer + zijn zoû, want met oorlogszuchtige kreten wierpen de tien wiganten zich over de + vlakte, vóor den burcht en zij schenen wel tien ijzeren paardmenschen, vast + aan hun ros, de ventaliën neêr en de strijd, in éen wenk, was + begonnen! Gode, wat waren daar goede zwaarden ende glaviën ende sterke helmen + ende stalen hoeden ende ponioenen, geluw, zilver, sinopel, keel en lazuur. En wat + waren <a name="Page_235" id="Page_235"></a>daar groote ende sterke orsen: er waren er + wel vijfduizend aan den eenen en vijfduizend aan den anderen kant en eer er een + zoû in den zande bijten, zoû hijzelve wel menigen man doen sneven! + Begeerig aan beide zijden waren zij hevig malkanderen te ontlijven op den velde des + slags en zij vergaderden te zaâm met geweld. Gode, wat hieuwen de zwaarden daar + door de suizende lucht, die rilde er van, en wat knarsten tegen malkanderen en + kraakten de boomzware speren: menige wigant viel daar dood. En Gawein stak hier en + daar en overal met zijn speer de lichamen door en wierp hen uit het zadel, hier een + ridder, daar een ridder, allen ridders van Noordhumberland: ze vlogen over het + slagveld heen rechts en links van hun rossen, die draafden dan dol over hen heen of + vielen, doorstoken ook, hinnikende te hoop. Aan beide zijden trokken zwaarden wie wel + konden strijden en het was een houwen en steken: menig stout man moest er sterven. + Ridderlijke prouaeste vertoonden daar alle de tien wiganten: de koppen vlogen links + en rechts met der zwaarden slag van Lancelot en van Gwinebant, van Bohort en van + Sagremort... wat zal ik de anderen noemen, wat hielp het of ik het maakte lang! + Niemand sloeg er minder koppen af dan een ander, maar wellicht sloeg Gawein toch nog + de meeste koppen af, die vlogen rondom hem als met een rond cirkelend rad van koppen, + van uitbloedende koppen en de armen vielen en de beenen vielen, allen van de wiganten + van den Koning Clarioen. En honderden wezen naar Gawein met de vingers en riepen over + het slagveld, zoo wel van de eene als van de andere zijde:</p> + <p>—Ziet hèm daar! Ziet hèm daar! Ziet hèm daar: Gawein! + Geen stoutere en is hier verre noch na!</p> + <p>Te midden van zijner baroenen wacht zag de <a name="Page_236" + id="Page_236"></a>Koning Clarioen van Noordhumberland naar de gruwbare mortorië. + Maar ook op den weg, die wendde uit het woud, zag Koning Assentijn naar de + allervreeslijkste sconfilture der Noordhumberlanders en ordineerde hij als een abel + veldheer zijn dappere Endi'sche baroenen. En naast hem, op haar palafroet, te midden + veler onversaagde edelvrouwen op palafroeten, zag Ysabele, de schoone, naar de + allerverschrikkelijkste battalgië. Daar zag men halsbergen ontmaelgieren, helmen + doorhouwen, schilden kwartieren, ridders lichten aan speren uit zadels, koppen door + het geluchte zwieren met de roode fonteinen van stralen bloed! En Ysabele, zij volgde + met den blik hier Gawein en daar Gwinebant, hier Gwinebant en daar Gawein en zij had + tevens, op den hoogsten torentrans, Guenever ontdekt, de zoete Guenever, wie Lancelot + jaren lang trouw was en die jaren lang Lancelot trouw was; Guenever, van wie zij + gelezen had in de schoone jeesten der vinders. En nu zij alles met eigen oogen in + werkelijkheid zag, wat zij eerst nog slechts had gelezen en hooren zingen, vond zij + het wel veel bloed, o harde veel bloed, maar zij versaagde niet, zij, de princes van + Endi, geboortig uit het bloed van zoo vele strijdbare helden en koningen, en daarbij + juichte zij uitermate, dat Gwinebant zoo valiant was en dat Gawein onoverwinnelijk + scheen... Tot zij plots, ter zij van de vlakte, Gwinebant, afgeraakt van zijne + gezellen, zag in strijd met vijf, niet minder dan vijf, Noordhumberlander baroenen, + die hieuwen hier en hieuwen daar en Gwinebant, knellend zijn ros tusschen de + knieën, verdedigde zich hier, verweerde zich daar, onder zijn schild, achter + zijn schild, dat wendde vlug daar en hier, terwijl hij tevens stak hier met zijn + speer, hieuw daar met zijn zwaard, als of hij tien handen hadde gehad, want Ysabele + begreep van zoo verre niet <a name="Page_237" id="Page_237"></a>hoe hij het deed! Zij + wees hem aan haar grootvader en onderwijl klopte van beroering en ontroering heur + hartje. Eén tegen vijf, één tegen vijf, dacht zij, hijgende op + haar paard, nu bleek van angst, dan rood van trots. Kwam niemand der anderen hem dan + te hulpe? Zoude hij wel kunnen verwinnen? Twee Noordhumberlander koppen zag zij reeds + vliegen het geluchte door, den eenen links, rechts den anderen, tot plotseling zij + slaakte een kreet als ware zij zelve gewond... Want Gwinebants ros onder hem + steigerde en zonk toen ter zijde in een, doorboord en hijzelve, met schild en speer + en zwaard niet dadelijk zich kunnende bevrijden uit het gereide, geplet zijn voet in + den beugel onder het paard en achterover gezwikt in het zaâl tegen het + achterarsoen, scheen een oogenblik machteloos en in doodsgevaar, hoe hij zich ook nog + verweerde, achter zijn schild. Rtts.... daar stak hij zijn speer een derden + Noordhumberlander dwars door het lijf en die zonk, maar Gwinebants zwaard ontgleed + hem en wederom gaf Ysabele een kreet...</p> + <p>Zoodat haar grootvader haar zeggen moest, dat een princes, die mede te wijch toog, + zich niet door hare aandoeningen mocht laten bemeesteren.</p> + <p>Zij bleef dus een oogenblik bleek, recht op haar ros, sidderende van ingetoomde + ontroeringen, toen zij zag, dat de twee overblijvende Noordhumberlanders zich wierpen + op Gwinebant, zijn schild slechts tusschen hen en hem, want niet kon hij richten zijn + speer meer.</p> + <p>En, trots grootvaders verbod, gaf Ysabele een derden kreet, nu eer van woede dan + smart en zeker zijnde, dat Gwinebant daar sneven zoû, bijna vlak voor hare + oogen, spoorde zij plots, voor wie ook het haar verhinderen konde, haar palafroet en + wierp zich...</p> + <p>Eén angstkreet slaakten de vrouwen...</p> + <p><a name="Page_238" id="Page_238"></a>...Met een sprong van het paard over den + hoogeren weg af, op de lagere vlakte!</p> + <p>De Koning Assentijn huilde nu zelve een wanhoopgil uit, toen hij zijne Ysabele + zag, te ijlende paard, midden in het gruwzame strijdgewoel...</p> + <p>De baroenen zijner wacht volgden radeloos hunne princes...</p> + <p>—Victorie! riep ginds Lancelot.</p> + <p>Want de ridders van Noordhumberland, om hun Koning Clarioen, weken en namen de + vlucht, zoo als dien keer voor den burcht van Endi.</p> + <p>—Victorie! riepen Bohort, Sagremort, Ywein... wat zal ik de anderen nog + noemen!</p> + <p>Maar Gawein riep niet meê van victorië.</p> + <p>Hij had daar ginds, ter zijde der vlakte, bespeurd de princes, te midden harer + radelooze baroenen.</p> + <p>Hij bespeurde tevens een Tafel-Ronde-ridder, die over zijn stervende ros lag en + twee aanvalleren boven zich... een klomp van knarsend en rammelend en frotsierend + metaal.</p> + <p>Hij herkènde den Tafel-Ronde-ridder!</p> + <p>—Gwinebant!</p> + <p>En hij spoorde ruw Gringolet...</p> + <p>En met de knieën alleen sturende zijn ros, hoog op gericht zijn zwaar + geharnaste lijf, speer met slinke gericht, schild over schouder aan riem en zwaard in + rechte reeds zwaaiend, ontzettend, als Sint Michiel zelve zoo schoon en stralend, + Gawein een aartsengel gelijk, draafde hij aan tot soccoers...</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Gawein draafde aan tot soccoers...</p> + <p>Maar te gelijker tijd werd zijn blik geketend door de princes op palafroet...</p> + <p>Zij draafde heftig naar Gwinebant, te midden van hare baroenen, alsof zij mede + aankwam tot soccoers, Ysabele, de schoone...</p> + <p><a name="Page_239" id="Page_239"></a>En Gawein onstelde hevig, toen hij zijn bruid + daar zag te midden van groot dangier...</p> + <p>Want vele Noordhumberlanders, die nog toefden te vlieden, verzamelden zich, zoodra + zij de princes op het slagveld zagen en wilden rondom haar heen...</p> + <p>De baroenen verdedigden hunne koninklijke jonkvrouw maar zij waren radeloos om de + overmoedigheid van Ysabele...</p> + <p>Toen doemde echter Gawein in hun midden...</p> + <p>En het duurde niet meer dan twee, drie blikken-der-oogen...</p> + <p>Gawein stortte zich op de klomp der drie strijdende ridders en hunne paarden. Hij + hieuw den eenen Noordhumberlander af den kop, die vloog ver weg, als een waardelooze + bal...</p> + <p>Hij stak met zijn speer den andere dwars door het lijf...</p> + <p>Maar ontving te gelijker tijd van dien doodelijk getroffene een speersteek zelve, + vlak onder zijn hart, tusschen de maliën door zijner cotte...</p> + <p>Hij gevoelde een hevige pijn en den schok en vloeien het bloed als uit Onzen + Lieven Heeren eigene wonde, die de speer van Longinus Hem aandeed ten Kruize...</p> + <p>Maar te zelfden tijd wierp Gawein zich af en ontzette Gwinebant, rukte hem op en + zag, dat zijn gezel bloedde...</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXXIII" id="HOOFDSTUK_XXXIII"></a><a name="Page_240" + id="Page_240"></a>HOOFDSTUK XXXIII</h2> + <p>Gwinebants helm was gekloofd en de stroom bloed vloeide er langs; maar hij stond, + nog niet bezwijmd, tusschen de baroenen van Endi.</p> + <p>Maar Gawein wierp zich haastig op Gringolet—meerdere Noordhumberlanders + stortten toe...</p> + <p>Was victorië ook reeds geroepen daar ginds door Lancelot, hier was de + verwarring nog woelende om der Noordhumberlanders nieuwe hoop en verwachting... Zelfs + Clarioen, de Koning, was ginds staande in de vlucht gebleven, riep luide, wie hem de + princes toe zoû voeren, die zoû ontvangen de helft zijns + koninkrijks!—en er was in het rond heviger strijd weêr ontvlamd...</p> + <p>Terwijl alle de Ronde-Tafel-ridderen aandraafden tot soccoers, tot soccoers!</p> + <p>Nu riep Gawein, omringd van de baroenen van Endi, hen toe hem Gwinebant, gewond en + bezwijmende, op zijn knie te beuren.</p> + <p>De baroenen beurden Gwinebant op Gaweins rechterknie omhoog en hij wierp zijn nu + geheel bezwij menden gezel dwars op het voorarsoen, vóór zich heen.</p> + <p>Maar Ysabele, na kreet van smart, was van haar paard gegleden en toe gëijld, + niets achtende dan Gwinebant, dien zij stervende meende...</p> + <p>O, zij was zoo wit en broos als een bloem, die dadelijk vertrapt zoû worden, + tusschen zoo vele woelende orsen, getrokken zwaarden, gerichte, gekruiste speren.</p> + <p>Maar zoodra zij de vier, vijf passen genaderd was, <a name="Page_241" + id="Page_241"></a>die haar nog scheidden van Gwinebant en Gawein, trok Gawein haar + omhoog...</p> + <p>Op zijn slinke knie, waar langs Gwinebants hoofd hing.</p> + <p>—Ysabele! riep Gawein. Neem Gwinebants hoofd in uw schoot!</p> + <p>En te gelijker tijd omarmde hij tot steun de princes in zijn linkerarm, het schild + voor haar en Gwinebant in de lengte.</p> + <p>En het zwaard hoog geheven in de rechtervuist; gebeurde dit niet alles zoo snel + als het niet is te zeggen of te zingen door vinder of minstreel?</p> + <p>—Naar Camelot! riep Gawein den baroenen toe, die stegen weêr op en het + was een hevig gevecht tusschen de baroenen en hunne schildknapen met de + Noordhumberlanders.</p> + <p>De baroenen en de toegeschoten acht Ronde-Tafel-ridders omringden Gawein ter + bescherming, terwijl hij dwars door de woeling draafde naar Camelot.</p> + <p>Daarheen was over de vlakte de weg schoon geveegd.</p> + <p>De Noordhumberlanders vluchtten nu allen en overal weg...</p> + <p>Ook Clarioen meende niet goed te doen zoo lange te toeven, daar zijne ridders hem + toch niet Ysabele hadden geschaakt... Geheel Noordhumberland vluchtte...</p> + <p>Maar Gawein, in razenden draf op Gringolet, dien hij bijna alleen met den druk + zijner knieën dwong en die nauw tikte met de hoeven den grond, naderde Camelot, + waar de eerste ophaalbrug omneêr knarste aan de zware ketenen...</p> + <p>Steeds lag bij Gawein Gwinebant vóor over op het breede zaâl; steeds + hield Gawein Ysabele omarmd op zijn slinke knie; welke andere ridder van Kerstenhede + had dit fayt zoo kunnen volvoeren!</p> + <p><a name="Page_242" id="Page_242"></a>Ysabele had den stukkenden helm van Gwinebant + ontgespt, in haar schoot, weg de stukken des helms geslingerd en haars liefs gewonde, + blonde, ooggelokene hoofd bloedde rood in hare blanke handekens en over heur wit + sammeten kleed...</p> + <p>Zoo, de baroenen om hen, de acht Tafel-Ronde-ridders rondom hen, als een wijde + kring van bescherming en Koning Assentijn tusschen zijn lijfwacht volgende, draafde + Gawein de eerste brug over van Camelot.</p> + <p>Gejuich riep hem toe van wallen en tinnen en torens...</p> + <p>En de vrouwen op den hoogsten torentrans, rondom Guenever, galmden het blijde + heil!</p> + <p>In hield Gawein den draf en reed de volgende brug nu over...</p> + <p>Alle de bruggen, die neder vielen, de een na de ander, reed hij over: hij reed het + burchtplein nu op...</p> + <p>Op den drempel der opene burchtpoort was Koning Artur, krank en gesteund door + zijne pagiën, verschenen.</p> + <p>Rondom Gawein, te paard nog met zijn zwaren, dubbelen last, verdrongen zich de + haastig afgestegen baroenen en de acht wiganten.</p> + <p>Zij beurden eerst Gwinebant, bezwijmd, af...</p> + <p>En legden hem onder de koningslinde over de treden van 's Konings zetel.</p> + <p>Zij tilden toen Ysabele af...</p> + <p>En hare handen en hare witte schoot waren rood van bloed.</p> + <p>Toen, te paard nog, sloeg Gawein zijne ventalië op...</p> + <p>En snakte naar den hemel, om lucht.</p> + <p>Zij zagen allen, dat hij doodsbleek was.</p> + <p>—Gawein! riep Ysabele, heffende hare geheel roode handekens. Mijn Gawein, + dien ik zoo minne, zijt gij gewond?!</p> + <p><a name="Page_243" id="Page_243"></a>Gawein, los latende zwaard en schild, voelde + onder zijn hart, waar het door de maliën bloedde...</p> + <p>En Ysabele begreep, dat hare handen en schoot rood waren van het bloed van + Gwinebant en van Gawein beiden.</p> + <p>—Gawein en Gwinebant zijn beiden gewond! riepen de ridders tot den Koning + Artur.</p> + <p>—Maar Camelot is ontzet!</p> + <p>—Noordhumberland is op de vlucht!</p> + <p>Het snorde boven Camelot; de fenix vloog aan.</p> + <p>—Legt Gawein en Gwinebant dadelijk op het wonderbed! riep Merlijn, nog in de + lucht, en daalde in het vergier.</p> + <p>Terwijl Guenever, met hare vrouwen, van den toren gedaald, naar buiten + stortte......</p> + <p>En Lancelot ziende, uit riep:</p> + <p>—Lancelot! Lancelot! Zijt gij behouden?!</p> + <p>En zij kuste en omarmde Lancelot en Koning Artur, zoo krank, deed of hij niet + zag.</p> + <p>—Legt eerst Gwinebant, beval zacht Gawein. Ik volg hem stappans......</p> + <p>Op zijn bevel tilden dadelijk drie, vier ridders Gwinebant op en droegen hem + binnen, naar het wonderbed, waar hij in één dag zoû genezen.</p> + <p>—In éen dag, o zoete Ysabele! verzekerde koninginne Guenever, hare + armen om de princes, die zij ontroerd zag en wier minne zij ried.</p> + <p>Gawein, nauw geholpen door zijne gezellen, was uit het zadel gegleden.</p> + <p>Hoe bleek zag hij en hoe rood van bloed droop zijne cotte, hoewel hij zoo recht + stond, als of niets met hem geschied was.</p> + <p>—Gawein! riep Keye, die kluchtig hinkende aankwam. Gij zijt gewond! Maar gij + allen, ridderen, ziet gij dan niet, heer Koning, ziet gij dan niet, dat Gawein is + gewond......?</p> + <p><a name="Page_244" id="Page_244"></a>De Koning Assentijn, met zijn lijfwacht, was + binnen gereden.</p> + <p>—Ziet gij dan niet allen, riep Keye voort; dat Gawein is gewond, zwaarder + dan is Gwinebant? Legt hem dadelijk naast Gwinebant in het wonderbed of zijn leven + rint hem weg uit den lijve!</p> + <p>De gezellen, één oogenblik, meenden, dat Keye spotte als altijd.</p> + <p>Maar hij spotte niet.</p> + <p>En Merlijn, van uit het vergier, zag—en hij ontzette er om, dat Gawein, + staande zoo recht, maar zóo bleek reeds, als veeg was des stervens......</p> + <p>En dat zelfs het wonderbed niet meer van noô was.</p> + <p>Maar Gawein, recht naast zijn ros, had uit de diepe arsoentasch een vierkant ding + genomen, dat was omwikkeld in een lange, witte reep van sindaal...</p> + <p>De beide Koningen begroetten elkander, Guenever neeg voor Assentijn en terwijl + allen zeer bezorgd om Gawein henen drongen—de Koningen en de vorstinnen, de + ridders en de baroenen—naderde Gawein zijn heer, Koning Artur, die, krank, was + neêr gezegen, in den zetel, onder de linde.</p> + <p>En Gawein knielde op de trede.</p> + <p>En hij zeide met vaste stem, die van heel ver scheen te komen:</p> + <p>—Mijn wellieve Heere, mijn Oom, mijn hooge Koning van Logres! Ik, uw ridder + Gawein, dien gij wel dulddet aan uwe Tafel-Ronde, waar wij immer geloofden in Wonder + en dat het eenmaal wederomme zoû keeren, waar wij immer geloofden in Aventure, + dat is vië van dolenden ridder der Kestenhede...... zie: hier brenge ik u dit + Zwevende Scaec! Ik vond het en ving het voor u en ik wond er de mouwe om van Ysabele, + de schoone, die ik minne...... Mèt het Scaec, o mijn Koning, voer ik <a + name="Page_245" id="Page_245"></a>tot Camelot Ysabele, zoo als ik...... + Destijds!...... eene Ysabele, wacharme, en een zwevende Scaec tot Camelot ook voerde. + Toen was het zóo...... nu is het anders: nu is het beter misschien en grooter + Wonder en edeler Aventure! Want nu, met Ysabele en met het Scaec, bracht ik ook mijn + gezel, Gwinebant, en mocht hem van den doode redden......</p> + <p>Gawein bood Koning Artur het Scaec in de handen, uit de los gewondene mouwe...</p> + <p>Toen gevoelden de gezellen hoe lief zij Gawein allen hadden en hoe prachtig hij + was, omdat hij aan Wonder geloofde...</p> + <p>Maar tevens gevoelden zij een vreemde wroeging...</p> + <p>En zij wisten eigenlijk geen van allen waarom...</p> + <p>Maar Merlijn, die ook de wroeging zich in zijn menschenhart bewust werd, wist, + daar ginds, ver, toe ziende uit het vergier, wèl waarom zij elkander allen + aanzagen met een schakeling van blikken, die nog niet geheel begrepen...</p> + <p>—Het wordt alles zoo als het wordt, dacht Merlijn, om zich te + verontschuldigen. Ook zonder mij en zonder dat ik Zwevende Scaeken zend...</p> + <p>Koning Artur had, met van geluk bevende handen, uit de handen van geknielden + Gawein, het Zwevende Schaakbord ontvangen: de gouden en zilveren stukken, voor het + einde des spels, stonden op de juweelen velden juist zoo als zij stonden, toen het + Scaec weg was gezweefd.........</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXXIV" id="HOOFDSTUK_XXXIV"></a><a name="Page_246" + id="Page_246"></a>HOOFDSTUK XXXIV</h2> + <p>Mijn lieve neve! zeide Koning Artur ontroerd; mijn valiante wigant, ik danke u + voor zoo harde schoon volbrachte queste, niet minder schoone, dan wij Destijds + volbrachten en al bleken Didoneel en Mordret, ach wi, ach wacharme, ook twee + feloenen...</p> + <p>De Koning—hij had het Scaec aan de zorg aanbevolen zijner + schatmeesters—wilde er aan toe voegen, dat hij de Tafel-Ronde, wat hij ook de + laatste jaren geraden had van kritiek zijner ridderen, een uitstekende, ridderlijke + instelling achtte en er niet aan dàcht die op te heffen...</p> + <p>Maar hij wilde Koning Assentijn, die zich na de eerste begroeting, zoo echt + koninklijk bescheiden niet te zeer op den voorgrond had willen begeven, nu met eere + overladen en riep:</p> + <p>—O mijn machtige Vriend en Koning van Endi, wat verheugt zich mijn harte, + dat gij met uwe roze en kleindochter, de princesse Ysabele, binnen Camelots muren + thans zijt gekomen, zoodat wij nauwer de banden mogen aanbinden van koninklijke + vriendschap tusschen ons beiden en...</p> + <p>Toen Gawein, met een smartelijke vertrekking alle zijner trekken, zich heffende + uit zijn knielende houding, ter zijde viel, zijn hand onder zijn hart.</p> + <p>—Hij is gewond! riepen allen. Gawein is gewond! Laten wij hem leggen, naast + Gwinebant, op het wonderbed!</p> + <p>Gawein, echter, wendde zich pijnlijk om, over de trede van den koningszetel en hij + weerde de gezellen af.</p> + <p>—<a name="Page_247" id="Page_247"></a>Laat mij, mijne zoete gezellen! zeide + Gawein. Ik voel, dat het te ver met mij is...</p> + <p>Neen, dat wilden zij geen van allen gelooven! Te ver, als het wonderbed, dat + Merlijn zoo kunstig gewrocht had, daar boven stond in de kemenade! Te ver, als zij + hem er nu dadelijk legden naast Gwinebant, die er reeds—zoo meldden drie, vier + artsenij-meesteren—in gezonden tooverslaap lag en wiens wonde aan de slaap, + onder de oogen van drie, vier andere artsenij-meesteren, die zijne genezing + bespiedden, zichtbaar genas! Te ver... neen, het kon niet te ver zijn! riepen allen + en allen Gawein toe en wilden hem beuren.</p> + <p>Maar hij weerde af, hij weerde af.</p> + <p>—Zoete vrienden, zeide zacht Gawein en hij zeide het zóo hoofsch als + hij alles tot iedereen heel zijn leven gezegd had; laat mij u raden en gelooft mij, + bij mijne trouwe in Paradijs. Het is te verre... Ik sterve... Mijn lieve heeren + Koningen van Logres en van Endi, mijn oom Artur en gij, heer schoonvader, ik + sterve... O wees des gewes... zoo ik voelde te kunnen genezen in het wonderbed, + waarin Gwinebant ligt te genezen, ik en marde niet, want ik ben die gone...</p> + <p>Hij bezwijmde bijna...</p> + <p>En alle hunne angsten bogen zich over hem heen.</p> + <p>—Ik ben die gone, die wèl dat lieve, schoone leven minne...... + Wonder, Aventure, battalgiën en...... schoone vrouwen: ik heb ze wellicht te + lieve gehad...... Vrienden, ik en biechtte nooit! Vrienden, roept mij den + huispaap...!</p> + <p>De huispaap trad voor.</p> + <p>—Ik biecht...... stamelde Gawein. Ik ben een slechte mensch gewezen...... + Een zondaar...... Een feloenige ridder,.... Ik biecht..... Ik biecht alles.....</p> + <p>Hij stamelde aan het oor van den bij hem knielenden huispaap.</p> + <p><a name="Page_248" id="Page_248"></a>Rondom zijn stille biecht was nu het algemeen + weegeklaag. Gawein...... hij stierf?! Zij wilden het niet gelooven. Zij vroegen het + ongeloovig Merlijn en malkanderen: de twee Koningen vroegen het malkander en; + Ysabele, met een snik, vroeg het Guenever:</p> + <p>—Sterft Gawein...?</p> + <p>En zij konden het geen van allen gelooven! Gawein, hij, die zoo sterk, zoo jong, + zoo mannesterk, zoo mannejong hun in den strijd had toe gestraald, een aartsengel + gelijk, Sint Michiel met den vlammenden brant gelijk... Gawein stierf......?</p> + <p>Maar Gawein riep, met veege stem:</p> + <p>—Ysabele...</p> + <p>Zij naderde, bevende als een windbewogene lelie, maar haar schoot overvlakt met + bloed, hare bloedroode handekens gestrekt.</p> + <p>—Gawein, murmelde zij en knielde naast hem.</p> + <p>—Ysabele, stamelde Gawein. Ziet gij... ik sterve. Langzaam, langzaam vloeit + mij dat bloed uit het harte. Neen... laat mij hier sterven op de trede van mijns + heeren Konings troon... Laat mij sterven in mijne cotte... Zoo is het mij beter dan + op een bedde en voor het wonderbed, lace, is het te laat! Ysabele, mijne bruid gij, + zeg mij alleenlijk eén ding! Ik heb somwijlen harde getwijfeld! Ik en wist + menigerwerve niet... Ik dacht somwijlen... Ysabele, zeg mij nu, ééne + male slechts, maar oprecht: hebt gij mij lief...? Of hadt gij Gwinebant, den lieven + gezel... immer liever dan gij mij hadt...?</p> + <p>Ysabele, over Gawein heen, geknield, hare armen om zijn bruin lokkige hoofd, zijne + wonde aan haar borst, zag hem lang in de bruine oogen aan, die nog nauwelijks + braken.</p> + <p>En zij zeide:</p> + <p>—Gawein, mijn lieve Gawein, geloof mij in deze ure: ik heb u immer liever + gehad... dan Gwinebant!</p> + <p><a name="Page_249" id="Page_249"></a>Zijne armen sloten zich om haar blonde hoofd, + dat hij, liggende, drukte tegen zich aan... De avondschemering viel: overal + ontgloeiden in den hof, aan de poorten, de toortsen en de lange stallichten. Overal + knielden harentare de vrouwen, de ridders, de baroenen en baden. En op den drempel + was Gwinebant verschenen, gesteund door de artsenij-meesteren. Genezen was hij nog + niet, maar toen hij ontwaakt was, na eersten tooverslaap en gehoord had, dat Gawein + stierf, was hij van het tooverbedde gerezen... En daar stond hij, op den drempel der + poort......</p> + <p>En hoorde Ysabele's woord, dat zij herhaalde:</p> + <p>—Ik heb u, Gawein, immer liever gehad... dan Gwinebant!</p> + <p>—Gwinebant! fluisterde het hier en daar, verschrikt, omdat de nog niet + genezen gewonde verscheen.</p> + <p>Ysabele, uit Gaweins armen, richtte het hoofd op. Zij zag Gwinebant recht in de + oogen, die staarden uit zijn bleek gelaat. En zij glimlachte hem achter Gawein, die + zalig de oogen sloot, smartelijk smeekende toe.</p> + <p>Gwinebant begreep. En zij begrepen allen. De huispaap begreep en, om haar logen, + seinde hij, onzichtbaar voor Gawein, Ysabele over het hoofd...</p> + <p>En bad God van Hemelrijk, dat Hij vergeven zoude...</p> + <p>—Gawein! riep Gwinebant, bleek op den drempel.</p> + <p>—Gwinebant! riep Gawein stervende. Kom tot mij!</p> + <p>Gwinebant, gesteund, naderde. En hij knielde bij Gawein.</p> + <p>—Gij hebt mij gered, Gawein, zeide hij. En gij sterft van de wonde, die gij + voor mij opvingt!</p> + <p>Maar Gawein, in beide armen, drukte tegen zich <a name="Page_250" + id="Page_250"></a>en zijn langzaam vloeiende bloed Ysabele en Gwinebant. Hij drukte + hun beider hoofden tegen zijn borst, die heftig deinde. En zijne oogen zagen in de + nacht op, naar de klare starren, die veropenbaarden aan stralenden hemel, hoog boven + de walmende toortsen omher.</p> + <p>—Gwinebant! murmelde Gawein. Ysabele! O mijne beider minne! Gwinebant, + Ysabele, mijne bruid, minde mij maar zij mint u ook, Gwinebant! Gwinebant, zoo het + onzer Koningen wille is, ontvang, Gwinebant, Ysabele van mij, omdat ik stervende ben! + Wees haar man, Gwinebant; Ysabele, gij, die ik min als ik geen vrouw minde, wees + Gwinebant tot wijf! Ik sterve—al hadde ik langer nog wel, lace, leven + willen—gelukkiglijk! Ik sterve gelukkiglijk... Ziet, ziet, vrienden allen: de + Hemelen openen...! Het straalt, het straalt! Een heir van engelen met zilveren + vlogelen vult den openen Trone! Mijn Koning Artur, zie! Ik zie Sint Michiel zelven, + den heiligen Held! Zijn brant vlamt en hij verslaat Lucifer! En werpt hem uit den + Trone! Mijn heilige Patroon, ik zie! Sint Michiel! Sint Michiel! Ik zie daar de + hemelsche foreesten en zij zijn vol draken, die ik bestrijden ga! Sint Michiel: hij + wenkt mij! Ik zie Zwevende Scaeken, zóo vele, en Bloedende Speren en ik zie... + ik zie den Heiligen Graal, de stralende Schale vol des Heiligen Bloeds, dat is Licht! + Sint Michiel, ik kom! Uw ridder, dien gij ontvaen wel wilt, zal zich van de zondige + cotte om de zondige leden ontdoen en komen tot u op, om te stralen in de diamanten + rusting, die gij mij biedt! Ysabele, die ik minne, vaar wel! Gwinebant, zoete knape, + vaar wel! De engelen, zie, zij dalen omneder, om mijn ziele te ontvaen!</p> + <p>Langzaam opende Gawein zijne armen...</p> + <p>En liet hij Gwinebant en Ysabele los.</p> + <p><a name="Page_251" id="Page_251"></a>Zijn stervende oogen zagen verheerlijkt in + der blikken breking omhoog, waar in glorie de Hemelen openden...</p> + <p>Rondom in de nacht, in den walm der winddoorwaaide toortsevlammen over het + buchtplein, knielden allen neêr.</p> + <p>Vigeliën klonken:</p> + <p>—God van Hemelrijk, die voor ons geboren werdt...</p> + <hr style='width: 45%;' /> + <p>Die volgende maanden werd er groote rouwe gedreven te Camelot om Gawein, die + was—meenden allen nu—de allerdapperste ridder geweest van Tafel-Ronde en + hij rustte in het grafgewelf onder de burchtkapel. Maar zijne ziele, daar waren allen + ook zeker van, hadden de engelen mede gevoerd in Paradijs, naar Sint Michiel... En + Koning Artur was zeer krank, dat was van ouderdom en van weemoed om Wonder en + Avontuur, want hij begreep wel, dat zijne ridders er niet harde aan geloofden. Gawein + was de laatste geweest, die er aan had geloofd, en de nieuwe ridders, hoewel zij + valiante wiganten waren gebleken in de leste verdediging van Camelot, geloofden er + heelemaal niet aan en meenden—had Koning Artur gehoord—dat alle Aventuur + en daarmede samenhangende krijg van de oude Koningen onderling van geen belang meer + was in de Nieuwe Wereld. En zij meenden, oorlog moest er komen met Parijs of met + Keulen, om Logres en de andere koninkrijken van Brittannië tot bloei te brengen. + Die moderne inzichten deden Koning Artur harde pijn in zijn oud koningsharte, vooral + omdat hij wederom alleen met de nieuwe ridders was. Want de negen eersten: Lancelot, + Gwinebant, Sagremort; Bohort, Ywein, Acglovael; Galehot, Hestor, Meleagant, waren te + zamen, tot boete, naar Rome vertrokken als pelegrij<a name="Page_252" + id="Page_252"></a>nen; hunne zielen waren harde bezwaard om de meer of minder kwade + scherts, dien zij met het door Merlijn gezonden Scaec jegens hun lieven gezel Gawein + hadden bedreven. Zij hadden gemeend, Merlijn had hen ook wel mogen verzellen, maar + Merlijn, die een toovenaar was, hoewel geen kwade, zeide, hij ging niet naar Rome en + boete had hij niet te doen: geleid had hij alleen de dingen, die zonder hem toch + zouden gebeurd zijn, volgens de wille der Almacht en der Tronen en + Hiërarchieën... Goed begrepen de ridders niet wat Merlijn bedoelde met die + opsomming der hemelsche machten, maar zij baden voor hem onder weg en in Rome... De + Koning Artur, alle die lange maanden, zat, uit rouwe, niet aan de Tafel-Ronde, ook om + de nieuwe ridders, wier twijfel en tegenzin hij had opgemerkt, niet te dwingen tegen + hun ongeloof in: dat deed hem echter harde pijn en gaarne had hij wel eens alleen aan + de jaspis-tafel gezeten maar liet dat na om Guenever, die melodie-vol hem zeide, dat + het, nu hij krank was, zeer kwade was voor de gezondheid en ook voor de maag: de + "fonteyne aller schoonhede" geleidde Koning Artur dan zoetkens van daar...</p> + <p>Gebleven tot Camelot waren Koning Assentijn en Ysabele, tot troost van Koning + Artur...</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <h2><a name="HOOFDSTUK_XXXV" id="HOOFDSTUK_XXXV"></a><a name="Page_253" + id="Page_253"></a>HOOFDSTUK XXXV</h2> + <p>Oorlog dreigde er niet meer met Noordhumberland; tweemalen was Clarioen nu + verslagen en hij zoû niet durven meer, zelfs al waren de negen wiganten tot + penitentië Rome-waarts. En de winterdagen sleepten eentoniglijk voort; de sneeuw + lag over de bladerlooze foreesten en zoomde met breed dons de barbekanen van Camelot, + de tinnen en torens en bijna nimmer klonk het hoorngeschal der wachters: geen ridder + trok deze landen door; de Noordewind blies om den burcht; de korte dagen deden dra in + de namiddagen de weemoedigheden dwalen langs de donkere hoeken der kemenaden en omdat + Koning Artur krank lag, waren zorg en droeve nagepeize niet te verdrijven van daar. + En terwijl Koning Assentijn zat naast het bedde van Koning Artur en hem troostte met + te herinneren aan het glorieuze Destijds, toen iederen dag, bijna! zich Aventure had + voor gedaan—wel dagen van vermoeienisse vele, meende Assentijn, die nooit met + de Tafel-Ronde gedweept had—zochten Guenever en Ysabele elkaâr. De + jonkvrouw was blijde de zoete koninginne, van wie zij in trouwen Lancelots jeeste zoo + veel gelezen had, nu te zien met eigene oogen en te beminnen als eene koninginne van + minne en zij bekende zelve Gwinebant te minnen, altijd bemind te hebben en te hebben + gelogen tot Gawein toen hij stervende lag, onder de koningslinde. En hoewel Guenever + haar troostte, dat zij gelogen had uit caritate en hoewel de huispaap hare biechten + hoorde en haar de heilige absolutië schonk, wilde <a name="Page_254" + id="Page_254"></a>Ysabele meer boeten dan alleen iederen dag aan Gaweins sepulker in + het grafgewelf onder de kapelle te bidden voor zijne ziele en voor haar eigene + vergeving en toog zij ter beêvaart, met de koninginne samen, die meende, een + beêvaart was, om zoo trouwe, echtbreukige minne tot Lancelot, die zelve ter + beêvaart was, beter dan nooit berouwe te toonen. Zoo dat langs de sneeuwige + wegen, met hare edelvrouwen, koningin en princes barrevoets en in witte pij en de + lange, wind verflakkerende keersen ter hand, en met ridders en wapenknechten ter + begeleiding voor en achter, de beêvaaart volbrachten, drie dagen lang van + kapelle tot kapelle; zij kwamen ook ter kapelle, waar, achter op den hove, Didoneel + en Mordret door Gawein lagen begraven en zij baden voor hun beider zielen. Zij baden + veel gebeds en zij deden veel goeds en zij schonken overal hare gaven maar zij waren + wel blijde toen zij terug kwamen tot Camelot en zich warmen konden bij de groote + vlammende vuren de verkleumde handekens en de verkleumde voetekens. En elkander + vertellen van haar beider minne met minder wroeging, nu zij drie dagen in de sneeuw + ter pelgrimagië waren geweest.</p> + <p>Maar somwijlen riep Assentijn Guenever aan het ziekbed des Konings; die wilde + zelve niet, dat Guenever immer daar toefde maar nu hij zelve zich sterven voelde, van + dag tot dag, legde hij, als zij knielde bij hem, zijn groote, aderige hand over haar + gouddraad-blonde hoofd en zeide haar, zij was toch altijd liefdevol voor hem geweest, + als een dochterlijn en dat zij, nu hij haar verlaten ging, als koninginne van Logres + zoû heerschen en dat hij haar ried, spoedig na zijn dood, zich een gemaal te + kiezen: Lancelot ried hij haar aan. En zij weende zeer, hare tranen vloeiden over 's + Konings handen en 's Konings kus zegende <a name="Page_255" id="Page_255"></a>haar + voorhoofd van zoete en trouwe zondaresse...</p> + <p>Tot op een morgen, de negen pelegrijnen terug kwamen uit Rome. Onderweg hadden zij + veel met malkanderen gesproken en hoe vreemd het was, van Wonder en Aventure; zij + moesten malkanderen toe geven, dat het door Merlijn gezondene Scaec, waarvan zij + allen geweten hadden, allerlei mede gesleept had, tot zelfs Schandekarren en belaagde + damoselen toe, lace, tot zelfs Gaweins dood toe! Was alles niet geschakeld geworden + het een aan het aêr, tot hunne bedevaart toe, waartoe zij zich hadden verplicht + gevoeld? En toen zij terug waren tot Camelot, omhelsde Ysabele Gwinebant en omhelsde + Guenever Lancelot en zeide hem met tranen, die vloeiden en haar nog schooner maakten, + dat de Koning stervende was. En de negen wiganten verzamelden om 's Konings bedde, + waarbij een vinder, dien de veêler begeleidde, zong van vroegere + jeesten—die werden van alle ridders geboekt door de clerken en gepinghiert door + schilders op de wanden der zalen—en zoo tusschen de zijnen en vizioenen van + Wonder en Aventure, verscheidde Koning Artur, die heerschte over het Land van Logres, + in zijn burcht tot Camelot.</p> + <p>Toen de Koning in zijn koningsgraf, midden in het gewelf onder de + kapelle—Gawein lag daar ook dicht bij—was bij gezet, huldigden de + wiganten in bijzijn van Assentijn en Ysabele de Koninginne Guenever en zwoeren haar + als vazallen en als baroenen de plechtige eeden. En toen duwde Bohort Lancelot naar + voren, maar Lancelot en de anderen duwden Bohort, die was zoo reuzig groot en die + zoû het wel goed kunnen zeggen, terwijl Guenever zoo zoetjes verlegen zat op + den troonzetel met ter zijde zich hare gasten, Assentijn en ook Ysabele. En Bohort + zeide het toen... Dat de Koninginne, om Logres' wille, om harer krone wille, een + nieu<a name="Page_256" id="Page_256"></a>wen gemaal moest kiezen... onder hen allen + van Tafel-Ronde... En Bohort zeide het zeer goed, als of hij geen oogenblik dacht aan + Lancelot en alle de anderen hielden zich ook heel goed, als of zij geen oogenblik + dachten aan Lancelot. En toen Koninginne Guenever Lancelot koos—met schuchtere + stem zeide zij hare keuze—toen deden zij allen of zij zeer verrast waren maar + ook of zij hunner Koninginne keuze zeer prezen, want zij hieven blijde kreten aan en + huldigden Lancelot als den aanstaanden Koning van Logres...</p> + <p>Wat hielp het, dat ik het maakte lang? als de vinder in zijn jeeste zegt, telkens + als hij op adem wil komen. Toen de winter voorbij was, brak de Wereldoorlog uit. Dat + was tusschen alle vereenigde koninkrijken van Brittanië en Wallis, die zich + vereenigd hadden met Parijs en met Rome tegen den Koning van Keulen. Wees des gewes, + lezer, dat alle oude Koningen gevoeglijk dood waren en zelfs die goede Assentijn van + Endi en ook Clarioen van Noordhumberland. En dat de schoone Gwinebant gehuwd was met + de zoete Ysabele—zij beiden heerschten over Endi—en dat Lionel, de Ridder + van de Kar, heerschte over Noordhumberland. Tusschen alle die jonge Koningen weefde + de modern internatie-lijke politiek de nieuwe draden en een ontzaglijke heirmacht + zoû onder hun aller leiding optrekken naar Keulen, waar ook een jonge Koning + heerschte even als te Parijs en te Rome. Want al jonge Koningen heerschten er over de + wereld: de Wereldoorlog zoû er een nooit geziene zijn...</p> + <p>In Camelot en in Endi bleven de koninginnen, Guenever en Ysabele, die afscheid + hadden genomen van Koning Lancelot en van Koning Gwinebant, alleen. Maar Guenever, + die de voornaamste was der twee en de oudste ook, zond boodschap aan Ysabele of zij + niet op Camelot wilde komen logieren <a name="Page_257" id="Page_257"></a>tot dat + hare beide Koningen en gemalen zegevierend uit den Wereldoorlog waren terug gekeerd. + Ysabele nam dit dankbaar aan en kwam tot Camelot. En Merlijn, die wel eens aan kwam + zweven op blauwen fenixvogel, maakte, dat de beide koninginnen iederen nacht droomden + van hare Koningen en dat er twee wondertrompetten stonden op tafel, de eene vol van + Koning Lancelots milde, diepe stem, de ander vol van Koning Gwinebants + nachtegaalklaar geluid. En ook noodde Merlijn de beide koninginnen vaak uit om op den + witten tooverwand in zijn eigen slot te komen aanzien de laatste wonderopname van de + optijgende heirmachten: hij deed dat nu alles met de draadlooze theorië. En had + ook de hoofschheid de edele vorstinnen te npoden zijn tooverwagen te bestijgen voor + een tochtje of zelfs zijn fenixvogel, die hoog met haar steeg, boven de tinnen van + Camelot en van Endi.</p> + <p>Maar eigenlijk hield koninginne Guenever niet van alle die nieuwe enghienen, + hoewel koninginne Ysabele er mede dweepte. En op een zoeten Meie-morgen—de + Wereldoorlog zou weldra gedaan zijn; Wereldoorlogen duurden niet langer dan + één enkelen winter—sprak zoete Guenever zoete Ysabele aan:</p> + <p>—Mijne wellieve vorstinne en vriendinne, zoudt gij mij, in afwachting onzer + wiganten en zegevierende Koningen, jolijt willen doen? Kom dan toch mede, in mijn + Vergier van Vreugde, waar ik zoo vaak spansierde met mijn Lancelot, toen Koning Artur + nog leefde. Daar staat de Wonderboom, de oude Wonderboom, die is mij van alle + Merlijns enghienen nog de meest dierbare en Merlijn heeft hem harde wel op mijn + verzoek gerepariert en wij zullen er onder zitten en de gulden vogelkens hooren + zingen en de gulden bladerkens zien bewegen...</p> + <p>En koninginne Guenever nam koninginne Ysa<a name="Page_258" id="Page_258"></a>bele + mede naar haar vergier. De Meie bloeide alomme met bloesems en bladeren menigertiere + maar het schoonste van haar hof, wees Guenever, was de Wonderboom, dien Merlijn haar + reeds jaren geleden gemaakt had. En Ysabele zag den Boom, dien zij wel kende uit de + jeesten der vinders en zij keek er glimlachend en harde nieuwsgierig heen. De rijke + Boom was geheel en al van fijnen, rooden goud en stak breed de takken en twijgen uit, + die waren alle van goud en op elke twijg, op elken telg stond een gouden vogelkijn, + zeer proper en allerliefst. De Boom was wel gemaakt in alre maniere en van + tooverschoonheden voldaan want aan elk schoon bladekijn hing een gouden + bellekijn......</p> + <p>En Guenever deed Ysabele zitten op de marmeren bank onder den Boom en de beide + koninginnen zagen lachende op, terwijl hare edelvrouwen en pagiën ook kwamen + zien en hooren. Want plotseling begon elk vogelkijn recht te staan en te beven als of + het leefde en toen te zingen zoetekens, elk vogelkijn zijn geluidje en het klonk zoo + schoon en klaar, dat de beide koninginnen er met verheugde zinnen naar luisterden. + Bij zessen en zevenen zongen de vogelkens hunne liedekens, hoog en laag en toen + begonnen ook de bellekens aan de bladerkens te klinkelen, hoog en laag en het stemde + alles te zamen met melodië en met harmonië, en Guenever zeide, aandachtig + heffende haar vingerkijn:</p> + <p>—Hoort gij, wellieve Ysabele? Schooner muziekboom en klinkelt er niet voor + de engelen in Paradijs! Al ware er een tot den dood gewond, ware hij hier eene stonde + kort en moest hij hooren de vogelkens, van alle pijnen werd hij kwijt... En wij, + zoete Ysabele, wij zullen, wachtende onze Koningen tot zij keeren zegerijk uit + Wereldoorlog, luisteren naar die klare muzijk en vergeten de stonden des langen + beidens. Want beneden den Won<a name="Page_259" id="Page_259"></a>derboom, wees des + gewes, o Ysabele, is behendelijk en met list gewrocht een duiwere en daarin staan wel + zestien mannen en hebben acht blaasbalgen in de handen en daarmede jagen zij met + groote kracht wind in den Boom, van beneden in de wortelen tot boven in den top en + wen zij bewaaien de vogelkens en mede de bellekens, zingen en klokkespelen zij allen + zoo schoon te zamen... Hoort! Hoort!!</p> + <p>—Hoort! Hoort! herhaalden zacht de edelvrouwen en zij staken allen, + luisterend, vingerkens in de lucht.</p> + <p>Toen, glimlachend, luisterde, ook de koninginne Ysabele. Alle de vrouwen zongen de + muziek na en ook Guenever, verrukt, zong mede. En zij glimlachten allen en zongen. En + de vogelkens klaterden hooger en de bellekens klinkelden lager. En het was + àlles Wonder ende Tooverië....</p> + <p>De beide koninginnen glimlachten elkander, zacht zingende, toe, vingers geheven. + Toen zag Ysabele plotseling, dat in het gouddraad-blonde haar der "fonteyne aller + schoonheden" een zilveren draad verglinsterde. En begreep Ysabele, waarom Guenever + den ouden Boom liever had dan al de nieuwe enghienen.</p> + <p>Maar zij zeide niets, de zoete Ysabele en eigenlijk was de zoetste tooverië, + dat zij iedere nacht droomde van haar jongen gemaal, Koning Gwinebant, schoon als + Sint Michiel!</p> + <p>Plotseling klaterde boven de muziek van den Boom der torenwachters koperen + fanfare: zij kondigden de zegevierende Koningen aan!</p> + <p>En de koninginnen vielen elkander, terwijl Keye hinkende aan kwam met zware + sleutelbos, om de poorten te ontsluiten, juichende in de armen.</p> + <p>Toen wijdde zoete Ysabele tusschen fanfaregeschetter en klinkende + tooverboomemuziek, hare ontroerde herinnering aan Gawein, de hoofschte hij, + àller ridderen van Kerstenhede!!</p> + <hr style="width: 65%;" /> + <div align='center'> + BIJ DE MAATSCHAPPIJ VOOR GOEDE EN GOEDKOOPE LECTUUR VERSCHEEN MEDE VAN<br /> + + <h3>LOUIS COUPERUS:</h3> + <h2>KORTE ARABESKEN</h2> + (IN HERDRUK) + </div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's Het zwevende schaakbord, by Louis Couperus + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET ZWEVENDE SCHAAKBORD *** + +***** This file should be named 14850-h.htm or 14850-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/4/8/5/14850/ + +Produced by Miranda van de Heijning and the Online Distributed +Proofreading Team + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + + </body> +</html> |